ಕಂಬಳ

ಇತಿಹಾಸ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಿ

ಸಂದರ್ಭ:

ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಮೈಸೂರು ದಸರಾ ಉತ್ಸವದಲ್ಲಿ ಕಂಬಳವು ಇದೇ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಐತಿಹಾಸಿಕವಾಗಿ ಪ್ರವೇಶ ಪಡೆದಿದೆ.

ಕಂಬಳದ ಕುರಿತು:

ಸಂಪ್ರದಾಯ: ಇದು ಕರಾವಳಿ ಕರ್ನಾಟಕಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಕೋಣಗಳ ಓಟವಾಗಿದೆ.
ಪ್ರದೇಶ: ತುಳುನಾಡು, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ ಮತ್ತು ಉಡುಪಿ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತದೆ.
ಸ್ಪರ್ಧೆಯ ಸ್ವರೂಪ: ಕೆಸರು ಮತ್ತು ನೀರು ತುಂಬಿದ ಭತ್ತದ ಗದ್ದೆಗಳಲ್ಲಿ ಓಟಗಾರನ (ಜಾಕಿ) ಮಾರ್ಗದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಕೋಣಗಳ ಜೋಡಿಯು ಓಡುತ್ತದೆ.
ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಮಹತ್ವ: ತುಳು ಮಾತನಾಡುವ ಪ್ರದೇಶದ ಕೃಷಿ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳು ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಗುರುತನ್ನು ಇದು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುತ್ತದೆ.
ಸಮಯ (ಋತು): ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಮುಂಗಾರಿನ ನಂತರ ಮತ್ತು ಚಳಿಗಾಲದ ತಿಂಗಳುಗಳಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಆಯೋಜನೆ: ಸ್ಥಳೀಯ ಸಮುದಾಯಗಳು ಮತ್ತು ಕಂಬಳ ಸಮಿತಿಗಳಿಂದ ಆಯೋಜಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ.
ಪ್ರಾಣಿ ಕಲ್ಯಾಣ: ಪ್ರಸ್ತುತ ಜಾರಿಯಲ್ಲಿರುವ ಪ್ರಾಣಿ ಕಲ್ಯಾಣ ಕಾನೂನುಗಳು ಮತ್ತು ನ್ಯಾಯಾಂಗದ ನಿರ್ದೇಶನಗಳಿಗೆ ಇದು ಒಳಪಟ್ಟಿರುತ್ತದೆ.
ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ: ಕರ್ನಾಟಕದ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪರಂಪರೆ, ಗ್ರಾಮೀಣ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ಮತ್ತು ಸ್ಥಳೀಯ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳನ್ನು ಇದು ಉತ್ತೇಜಿಸುತ್ತದೆ.

PM CARES ಮಕ್ಕಳ ಯೋಜನೆ

ಸರ್ಕಾರಿ ಯೋಜನೆಗಳು

ಸಂದರ್ಭ:

ಸಾಮಾಜಿಕ ನ್ಯಾಯ ಮತ್ತು ಸಬಲೀಕರಣ ಸಚಿವಾಲಯವು, PM CARES ಮಕ್ಕಳ ಯೋಜನೆಯ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ನೀಡಲಾಗುವ ವಿಶೇಷ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ವೇತನದ ಪ್ರಯೋಜನಗಳನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಆಧಾರ್ ದೃಢೀಕರಣ ಅಥವಾ ಆಧಾರ್ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವುದನ್ನು ಕಡ್ಡಾಯಗೊಳಿಸಿ ಅಧಿಸೂಚನೆ ಹೊರಡಿಸಿದೆ.

PM CARES ಮಕ್ಕಳ ಯೋಜನೆಯ ಕುರಿತು:

ಪ್ರಾರಂಭ: ಕೋವಿಡ್-19 ಸಾಂಕ್ರಾಮಿಕದಿಂದಾಗಿ ತಂದೆ-ತಾಯಿ ಇಬ್ಬರನ್ನೂ, ಬದುಕುಳಿದಿದ್ದ ತಂದೆ ಅಥವಾ ತಾಯಿಯನ್ನು, ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ಪಾಲಕರನ್ನು ಅಥವಾ ದತ್ತು ಪಡೆದ ಪೋಷಕರನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಬೆಂಬಲ ನೀಡಲು 2021 ರಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಾಯಿತು.
ನೋಡಲ್ ಸಚಿವಾಲಯ: ಮಹಿಳಾ ಮತ್ತು ಮಕ್ಕಳ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಸಚಿವಾಲಯ.
ಉದ್ದೇಶ: ಸಂತ್ರಸ್ತ ಮಕ್ಕಳ ಸಮಗ್ರ ಆರೈಕೆ, ರಕ್ಷಣೆ ಮತ್ತು ಯೋಗಕ್ಷೇಮವನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸುವುದು.

ಪ್ರಮುಖ ಲಕ್ಷಣಗಳು:

ಶಿಕ್ಷಣ: ಶಾಲಾ ಶಿಕ್ಷಣ, ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿವೇತನ ಮತ್ತು ಉನ್ನತ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಲು ನೆರವು.
ಹಣಕಾಸು ನೆರವು: ಮಗುವಿಗೆ 23 ವರ್ಷ ವಯಸ್ಸಾದಾಗ ₹10 ಲಕ್ಷ ಒದಗಿಸುವುದು.
ಆರೋಗ್ಯ ರಕ್ಷಣೆ: ಯೋಜನೆಯ ನಿಬಂಧನೆಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಆಯುಷ್ಮಾನ್ ಭಾರತ್-ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ ಜನ ಆರೋಗ್ಯ ಯೋಜನೆಯ (PM-JAY) ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಆರೋಗ್ಯ ವಿಮೆಯನ್ನು ಒದಗಿಸುವುದು.

ಜೀವವೈವಿಧ್ಯ ಕ್ರಿಯಾ ಸ್ಥಿತಿಗತಿ ವರದಿ

ಪರಿಸರ

ಸಂದರ್ಭ:

ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ಜೀವವೈವಿಧ್ಯ ಒಪ್ಪಂದವು (UN CBD) ಈ ವರದಿಯನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದ್ದು, 2030 ರ ಗುರಿಗಳು ಮತ್ತು 2050 ರ ದೂರದೃಷ್ಟಿಯತ್ತ ಸಾಧಿಸಿದ ಪ್ರಗತಿಯ ಮೊದಲ ಜಾಗತಿಕ ಮೌಲ್ಯಮಾಪನವನ್ನು ಇದು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ.

ಪ್ರಮುಖ ಕೊರತೆಗಳು (ನ್ಯೂನತೆಗಳು):

ಅನುಷ್ಠಾನ: ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಗುರಿಗಳು ಜಾಗತಿಕ ಗುರಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಹೊಂದಾಣಿಕೆಯಾಗುತ್ತಿಲ್ಲ.
ಪ್ರಗತಿ: ಜೀವವೈವಿಧ್ಯದ ನಷ್ಟಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗುವ ಅಂಶಗಳ ವಿರುದ್ಧ ನಿಧಾನಗತಿಯ ಕ್ರಮ; ಸಮುದ್ರ, ಕರಾವಳಿ ಮತ್ತು ಒಳನಾಡಿನ ಜಲ ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿನ ನ್ಯೂನತೆಗಳು.
ಹಣಕಾಸು: ಸೀಮಿತ ಖಾಸಗಿ ಧನಸಹಾಯ ಮತ್ತು ಹಾನಿಕಾರಕ ಸಬ್ಸಿಡಿಗಳ (ಸಹಾಯಧನ) ಕಡಿತದಲ್ಲಿನ ವಿಳಂಬ.
ದತ್ತಾಂಶ: ದತ್ತಾಂಶ, ಸೂಚಕಗಳು ಮತ್ತು ತಾಂತ್ರಿಕ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದಲ್ಲಿನ ಕೊರತೆಗಳು.
ಆಡಳಿತ: ಕಳಪೆ ನೀತಿ ಸಮನ್ವಯ ಮತ್ತು ಪಾಲುದಾರರ ಭಾಗವಹಿಸುವಿಕೆಯ ಕೊರತೆ.

ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಮಾಹಿತಿ – ಜೀವವೈವಿಧ್ಯ ಒಪ್ಪಂದ (CBD):

ಮೂಲ: 1992 ರಲ್ಲಿ ನಡೆದ ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ಪರಿಸರ ಮತ್ತು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಸಮ್ಮೇಳನದಲ್ಲಿ (ರಿಯೊ ಅರ್ಥ್ ಶೃಂಗಸಭೆ) ಈ ಒಪ್ಪಂದವನ್ನು ಸಹಿಗಾಗಿ ಮುಕ್ತಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು.
ಜಾರಿ: 29 ಡಿಸೆಂಬರ್ 1993 ರಂದು.
ಮೊದಲ ಅಧಿವೇಶನ: 1994 ರಲ್ಲಿ ಬಹಾಮಾಸ್‌ನಲ್ಲಿ COP ಯ ಮೊದಲ ಅಧಿವೇಶನ ನಡೆಯಿತು.
ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ ಕಚೇರಿ: ಕೆನಡಾದ ಮಾಂಟ್ರಿಯಲ್.
ಅನುಮೋದನೆ: CBD ಯನ್ನು 196 ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು ಅನುಮೋದಿಸಿದ್ದು, ಇದು ಅತ್ಯಂತ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಅಂಗೀಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಒಪ್ಪಂದಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ.
ಸೂಚನೆ: ಅಮೆರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನವು ಈ ಒಪ್ಪಂದವನ್ನು ಅನುಮೋದಿಸದ ಏಕೈಕ ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ (UN) ಸದಸ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರವಾಗಿದೆ.
3 ಪ್ರಮುಖ ಉದ್ದೇಶಗಳು:
1. ಜೈವಿಕ ವೈವಿಧ್ಯತೆಯ ಸಂರಕ್ಷಣೆ.
2. ಜೈವಿಕ ವೈವಿಧ್ಯತೆಯ ಘಟಕಗಳ ಸುಸ್ಥಿರ ಬಳಕೆ.
3. ಆನುವಂಶಿಕ (ಜೆನೆಟಿಕ್) ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳ ಬಳಕೆಯಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ಪ್ರಯೋಜನಗಳ ನ್ಯಾಯಸಮ್ಮತ ಮತ್ತು ಸಮಾನ ಹಂಚಿಕೆ.
ಆಡಳಿತ ಮಂಡಳಿ: ಕಾನ್ಫರೆನ್ಸ್ ಆಫ್ ದಿ ಪಾರ್ಟೀಸ್ (COP) ಇದರ ಆಡಳಿತ ಮಂಡಳಿಯಾಗಿದ್ದು, ಪ್ರತಿ ಎರಡು ವರ್ಷಗಳಿಗೊಮ್ಮೆ ಸಭೆ ಸೇರುತ್ತದೆ.
ಪೂರಕ ಒಪ್ಪಂದಗಳು: ಜೈವಿಕ ಸುರಕ್ಷತೆಯ ಕುರಿತ ಕಾರ್ಟೇಜಿನಾ ಶಿಷ್ಟಾಚಾರ ಮತ್ತು ಪ್ರವೇಶ ಹಾಗೂ ಪ್ರಯೋಜನ-ಹಂಚಿಕೆಯ ಕುರಿತ ನಗೋಯಾ ಶಿಷ್ಟಾಚಾರಗಳು CBD ಯ ಪೂರಕ ಒಪ್ಪಂದಗಳಾಗಿವೆ.

ಕುನ್ಮಿಂಗ್-ಮಾಂಟ್ರಿಯಲ್ ಜಾಗತಿಕ ಜೀವವೈವಿಧ್ಯ ಚೌಕಟ್ಟು:

ಅಂಗೀಕಾರ: 2022 ರಲ್ಲಿ ಕೆನಡಾದ ಮಾಂಟ್ರಿಯಲ್‌ನಲ್ಲಿ ನಡೆದ CBD ಯ COP15 ಸಮ್ಮೇಳನದಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಅಂಗೀಕರಿಸಲಾಯಿತು.
ಗುರಿಗಳು: ಪ್ರಸ್ತುತ ಮತ್ತು ಭವಿಷ್ಯದ ಪೀಳಿಗೆಗಾಗಿ ಜೀವವೈವಿಧ್ಯವನ್ನು ಸಂರಕ್ಷಿಸಲು 2030 ರ ವೇಳೆಗೆ ತಲುಪಬೇಕಾದ 23 ಗುರಿಗಳನ್ನು ಹಾಗೂ 2050 ರ 4 ಜಾಗತಿಕ ಗುರಿಗಳನ್ನು ಇದು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.
ಬದ್ಧತೆ: ಈ ಒಪ್ಪಂದವು ಸದಸ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ಮೇಲೆ ಕಾನೂನುಬದ್ಧವಾಗಿ ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿಲ್ಲ (ಬದ್ಧವಾಗಿಲ್ಲ).

ಹಸಿರು ದೀಪಾವಳಿ ಅಭಿಯಾನ

ಪರಿಸರ

ಸಂದರ್ಭ:

WWF-India ಮತ್ತು ಪರಿಸರ ಮಾಹಿತಿ, ಜಾಗೃತಿ, ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ವೃದ್ಧಿ ಹಾಗೂ ಜೀವನೋಪಾಯ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವು (EIACP) ಜಂಟಿಯಾಗಿ ರಾಷ್ಟ್ರವ್ಯಾಪ್ತಿ ‘ಹಸಿರು ದೀಪಾವಳಿ ಅಭಿಯಾನ’ವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿವೆ. ಇದು ಪಟಾಕಿ ಮುಕ್ತ ಆಚರಣೆಗಳನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುವ ಮೂಲಕ ಪರಿಸರ ಸ್ನೇಹಿ ದೀಪಾವಳಿ ಆಚರಿಸಲು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸುತ್ತದೆ.

ಪರಿಸರ ಮಾಹಿತಿ, ಜಾಗೃತಿ, ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ವೃದ್ಧಿ ಹಾಗೂ ಜೀವನೋಪಾಯ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ (EIACP) ಕುರಿತು:

ಇದು ಪರಿಸರ, ಅರಣ್ಯ ಮತ್ತು ಹವಾಮಾನ ಬದಲಾವಣೆ ಸಚಿವಾಲಯದ (MoEFCC) ಒಂದು ಉಪಕ್ರಮವಾಗಿದೆ.
ಉದ್ದೇಶ: ಪರಿಸರ ಮಾಹಿತಿಯ ಪ್ರಸಾರ, ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಜಾಗೃತಿ, ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ವೃದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಪರಿಸರ ಸ್ನೇಹಿ ಸುಸ್ಥಿರ ಜೀವನೋಪಾಯಗಳನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುವತ್ತ ಇದು ಗಮನಹರಿಸುತ್ತದೆ.

WWF-India ಕುರಿತು:

ಇದು ಜೀವವೈವಿಧ್ಯ ರಕ್ಷಣೆ ಮತ್ತು ಪರಿಸರ ಸುಸ್ಥಿರತೆಗಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ.
ಇದನ್ನು 1969 ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು.

ಭಾರತದ ಮೊದಲ ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳ ಕೆಂಪು ಪಟ್ಟಿ (RLE)

ಪರಿಸರ

ಸಂದರ್ಭ:

ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳ ಕುಸಿತದ ಅಪಾಯವನ್ನು ನಿರ್ಣಯಿಸಲು ಕೇರಳವು ತನ್ನ ಎಲ್ಲಾ 14 ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಮೊದಲ ರಾಜ್ಯ ಮಟ್ಟದ RLE ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದೆ.

ಭಾರತದ ಮೊದಲ RLE ಕುರಿತು:

ಪ್ರಾರಂಭ: ಕೇರಳ ರಾಜ್ಯ ಜೀವವೈವಿಧ್ಯ ಮಂಡಳಿ (KSBB).
ವ್ಯಾಪ್ತಿ: ಕೇರಳದ ಎಲ್ಲಾ 14 ಜಿಲ್ಲೆಗಳು.
ಉದ್ದೇಶ: ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಕುಸಿತದ ಅಪಾಯವನ್ನು ಅಳೆಯುವುದು.
ಪ್ರಮುಖ ಕಳವಳ: ದಕ್ಷಿಣ ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳ ನದಿತೀರದ ನಿತ್ಯಹರಿದ್ವರ್ಣ ಕಾಡುಗಳು ತಮ್ಮ ವಿಸ್ತೀರ್ಣದ ಶೇ. 83 ರಷ್ಟನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡಿವೆ ಮತ್ತು ಇವು ‘ತೀವ್ರವಾಗಿ ಅಳಿವಿನಂಚಿನಲ್ಲಿರುವ’ (Critically Endangered) ವರ್ಗಕ್ಕೆ ಸೇರುತ್ತವೆ.

ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಮಾಹಿತಿ – IUCN ಕುರಿತು:

ಸ್ಥಾಪನೆ: 1948.
ಸ್ಥಳ: ಸ್ವಿಟ್ಜರ್ಲೆಂಡ್‌ನ ಗ್ಲಾಂಡ್.
ಉದ್ದೇಶ: ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಹಕಾರವನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುವುದು ಹಾಗೂ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಕ್ರಮಗಳಿಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡಲು ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಸಾಧನಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುವುದು.
IUCN ಕೆಂಪು ಪಟ್ಟಿ: ಇದು 1964 ರಲ್ಲಿ ಅಳಿವಿನಂಚಿನಲ್ಲಿರುವ ಪ್ರಭೇದಗಳ IUCN ಕೆಂಪು ಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿತು.

IUCN ಕೆಂಪು ಪಟ್ಟಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಾಹಿತಿ:

ಇದು IUCN ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿದ ಪಟ್ಟಿಯಾಗಿದ್ದು, ಸಸ್ಯಗಳು, ಪ್ರಾಣಿಗಳು ಮತ್ತು ಶಿಲೀಂಧ್ರ ಪ್ರಭೇದಗಳ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಸ್ಥಿತಿಗತಿಯ ಕುರಿತಾದ ವಿಶ್ವದ ಅತ್ಯಂತ ಸಮಗ್ರ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.
ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿರುವ ಪ್ರಭೇದಗಳು: ಈ ಕೆಂಪು ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟು 1,43,000 ಪ್ರಭೇದಗಳಿವೆ.
ಭಾರತದ ಸದಸ್ಯತ್ವ: ಭಾರತವು 1969 ರಲ್ಲಿ ಇದರ ಸದಸ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರವಾಯಿತು.
IUCN ವರ್ಗೀಕರಣ: ಪ್ರಭೇದಗಳ ಅಳಿವು ಮತ್ತು ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಸ್ಥಿತಿಯ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ IUCN ಅವುಗಳನ್ನು ಈ ಕೆಳಗಿನಂತೆ ವರ್ಗೀಕರಿಸುತ್ತದೆ:
- ಅಳಿದುಹೋದವು (EX)
- ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ಅಳಿದುಹೋದವು (EW)
- ತೀವ್ರವಾಗಿ ಅಳಿವಿನಂಚಿನಲ್ಲಿರುವವು (CR)
- ಅಳಿವಿನಂಚಿನಲ್ಲಿರುವವು (EN)
- ದುರ್ಬಲಗೊಂಡಿರುವವು (VU)
- ಅಪಾಯದ ಅಂಚಿನಲ್ಲಿರುವವು (NT)
- ಕಡಿಮೆ ಕಾಳಜಿ ಇರುವವು (LC)
- ದತ್ತಾಂಶ ಕೊರತೆ ಇರುವವು (DD)
- ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ ಮಾಡದವು (NE)

ಮಂಗಳ ಗ್ರಹದ ಉಪಗ್ರಹಗಳ ಅನ್ವೇಷಣಾ (MMX) ಮಿಷನ್

ವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ

ಸಂದರ್ಭ:

ಜಪಾನ್ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಅನ್ವೇಷಣಾ ಸಂಸ್ಥೆಯು (JAXA) ತನ್ನ ಮಂಗಳ ಗ್ರಹದ ಉಪಗ್ರಹಗಳ (ಚಂದ್ರರ) ಅನ್ವೇಷಣಾ (MMX) ಮಿಷನ್ ಅನ್ನು ಉಡಾವಣೆ ಮಾಡಲು ಸಿದ್ಧತೆ ನಡೆಸುತ್ತಿದೆ.

MMX ಮಿಷನ್ ಕುರಿತು:

ಸಂಸ್ಥೆ: ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕೊಡುಗೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಜಪಾನ್ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಅನ್ವೇಷಣಾ ಸಂಸ್ಥೆಯು (JAXA) ಇದನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದೆ.
ಉದ್ದೇಶ: ಮಂಗಳನ ಉಪಗ್ರಹವಾದ ‘ಫೋಬೋಸ್’ನಿಂದ ಕನಿಷ್ಠ 10 ಗ್ರಾಂ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು (ಮಾದರಿಗಳನ್ನು) ಸಂಗ್ರಹಿಸಿ 2031 ರಲ್ಲಿ ಭೂಮಿಗೆ ತರುವುದು.
ಕಾಲಮಿತಿ: 2027 ರಲ್ಲಿ ಮಂಗಳ ಗ್ರಹದ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ತಲುಪುವುದು; 2031 ರಲ್ಲಿ ಮಾದರಿಗಳನ್ನು ಭೂಮಿಗೆ ಹಿಂದಿರುಗಿಸುವ ಯೋಜನೆ.
ಮಹತ್ವ: ಇದು ಯಶಸ್ವಿಯಾದರೆ, ಮಂಗಳ ಗ್ರಹದ ಉಪಗ್ರಹದಿಂದ ಮಾದರಿಗಳನ್ನು ಮರಳಿ ತಂದ ಮೊದಲ ಮಿಷನ್ ಆಗಲಿದೆ.
ರೋವರ್: ಇದನ್ನು ಜರ್ಮನಿಯ DLR ಮತ್ತು ಫ್ರಾನ್ಸ್‌ನ CNES ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಜಂಟಿಯಾಗಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿವೆ.

ಫೋಬೋಸ್ ಮತ್ತು ಡೀಮೋಸ್ ಕುರಿತು:

ಸ್ಥಳ (ನೆಲೆ): ಇವು ಮಂಗಳ ಗ್ರಹದ ಎರಡು ನೈಸರ್ಗಿಕ ಉಪಗ್ರಹಗಳಾಗಿವೆ.
ಶೋಧನೆ: ಆಗಸ್ಟ್ 1877 ರಲ್ಲಿ ಅಮೆರಿಕದ ಖಗೋಳಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ ಅಸಾಫ್ ಹಾಲ್ ಅವರು ಇವುಗಳನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿದರು.
ಆಕಾರ: ಇವು ಚಿಕ್ಕದಾಗಿದ್ದು, ಅನಿಯಮಿತ ಆಕಾರವನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ.

ನಮೋ ಭಾರತ್ ದಿವಸ 2026

ರಾಜಕೀಯ ಮತ್ತು ಆಡಳಿತ

ಸಂದರ್ಭ:

ಸಾರ್ವಜನಿಕರಿಗಾಗಿ ‘ನಮೋ ಭಾರತ್’ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದ ವಾರ್ಷಿಕೋತ್ಸವದ ನೆನಪಿಗಾಗಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ರಾಜಧಾನಿ ವಲಯ ಸಾರಿಗೆ ನಿಗಮವು (NCRTC) ಅಕ್ಟೋಬರ್ 17 ರಂದು ‘ನಮೋ ಭಾರತ್ ದಿವಸ 2026’ ಅನ್ನು ಆಚರಿಸಿತು.

ನಮೋ ಭಾರತ್ ಕುರಿತು:

ಇದು ವೇಗದ ಮತ್ತು ಆರಾಮದಾಯಕ ಅಂತರ್-ನಗರ (ಒಂದು ನಗರದಿಂದ ಮತ್ತೊಂದು ನಗರಕ್ಕೆ) ಪ್ರಯಾಣಕ್ಕಾಗಿ ರೂಪಿಸಲಾದ ಭಾರತದ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ತ್ವರಿತ ಸಾರಿಗೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆ (RRTS) ಸೇವೆಯಾಗಿದೆ.

ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶಗಳು:

ಮೊದಲ ಮಾರ್ಗ (ಕಾರಿಡಾರ್): ದೆಹಲಿ-ಗಾಜಿಯಾಬಾದ್-ಮೀರತ್ ಮಾರ್ಗ, ಇದು ಸುಮಾರು 82 ಕಿ.ಮೀ ಉದ್ದವಿದೆ.
ಉದ್ಘಾಟನೆ: ಮೊದಲ ಆದ್ಯತೆಯ ಮಾರ್ಗವನ್ನು (ಸಾಹಿಬಾಬಾದ್‌ನಿಂದ ದುಹಾಯ್ ಡಿಪೋ) ಅಕ್ಟೋಬರ್ 20, 2023 ರಂದು ಉದ್ಘಾಟಿಸಲಾಯಿತು.
ಉದ್ದೇಶಗಳು: ಪ್ರಯಾಣದ ಸಮಯ, ರಸ್ತೆ ದಟ್ಟಣೆ ಮತ್ತು ವಾಹನಗಳ ಮಾಲಿನ್ಯವನ್ನು (ಹೊಗೆಯನ್ನು) ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವುದು; ಹಾಗೂ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುವುದು.
ಅನುಷ್ಠಾನ ಸಂಸ್ಥೆ: ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ರಾಜಧಾನಿ ವಲಯ ಸಾರಿಗೆ ನಿಗಮ (NCRTC). ಇದನ್ನು 2013 ರಲ್ಲಿ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರ ಹಾಗೂ ದೆಹಲಿ, ಹರಿಯಾಣ, ರಾಜಸ್ಥಾನ ಮತ್ತು ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶ ಸರ್ಕಾರಗಳ ಜಂಟಿ ಉದ್ಯಮವಾಗಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು.

ವಿಶ್ವ ಆರೋಗ್ಯ ಶೃಂಗಸಭೆ (WHS) 2026

ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ

ಸಂದರ್ಭ:

ಇತ್ತೀಚೆಗೆ, ಅಕ್ಟೋಬರ್ 11 ರಿಂದ 13, 2026 ರವರೆಗೆ ಜರ್ಮನಿಯ ಬರ್ಲಿನ್‌ನಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವ ಆರೋಗ್ಯ ಶೃಂಗಸಭೆ (WHS) ನಡೆಯಿತು.

ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶಗಳು:

ಧ್ಯೇಯವಾಕ್ಯ (2026): ಬಿಕ್ಕಟ್ಟಿನಿಂದ ಸ್ಥಿತಿಸ್ಥಾಪಕತ್ವದವರೆಗೆ: ಆರೋಗ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ನಾವೀನ್ಯತೆ.
ಉದ್ದೇಶ: ಜಾಗತಿಕ ಆರೋಗ್ಯದ ಪ್ರಮುಖ ಆದ್ಯತೆಗಳಿಗಾಗಿ ಸಹಯೋಗದ ಮತ್ತು ನವೀನ ಪರಿಹಾರಗಳನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸಲು ರಾಜಕೀಯ, ವಿಜ್ಞಾನ, ನಾಗರಿಕ ಸಮಾಜ ಮತ್ತು ಖಾಸಗಿ ವಲಯದ ನಾಯಕರನ್ನು ಈ ಶೃಂಗಸಭೆಯು ಒಟ್ಟುಗೂಡಿಸಿತು.

ವಿಶ್ವ ಆರೋಗ್ಯ ಶೃಂಗಸಭೆ (WHS) ಕುರಿತು:

ಸ್ಥಾಪನೆ: ಚಾರಿಟೆ-ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಾಟ್ಸ್‌ಮೆಡಿಜಿನ್ ಬರ್ಲಿನ್ ವತಿಯಿಂದ 2009 ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪನೆಯಾಗಿದೆ.
ವಾರ್ಷಿಕ ಶೃಂಗಸಭೆ: ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಅಕ್ಟೋಬರ್‌ನಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತದೆ; ಇದರ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಸ್ಥಾನವು WHS ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಒಕ್ಕೂಟದ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ನಡುವೆ ವಾರ್ಷಿಕವಾಗಿ ಬದಲಾಗುತ್ತದೆ.
WHS ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಒಕ್ಕೂಟ: ಇದು ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಹಕಾರ ಮತ್ತು ಪುರಾವೆ-ಆಧಾರಿತ ಆರೋಗ್ಯ ನೀತಿಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುವ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಜಾಲವಾಗಿದೆ (ಇದನ್ನು ಹಿಂದೆ M8 ಒಕ್ಕೂಟ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು).
ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಸಭೆ: ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಸಂಸ್ಥೆಯು ಈ ಸಭೆಯನ್ನು ಆಯೋಜಿಸುತ್ತದೆ; 2028 ರ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಸಭೆಯನ್ನು ರಿಯೊ ಡಿ ಜನೈರೊ ಆಯೋಜಿಸಲಿದೆ.