Blog

‘ಸಿಕ್ಕಿಂ’ನಲ್ಲಿ ಮೀಥೇನ್ ಅನಿಲ ಸ್ಫೋಟ

ಪರಿಸರ

ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿ:

• ‘ಸಿಕ್ಕಿಂ’ನ ತೀಸ್ತಾ ಜಲವಿದ್ಯುತ್ ಯೋಜನೆಯ ನಿರ್ಮಾಣ ಹಂತದ ಸುರಂಗದೊಳಗೆ ಸಂಭವಿಸಿದ ಶಂಕಿತ ಮೀಥೇನ್ ಅನಿಲ ಸ್ಫೋಟದಿಂದಾಗಿ ಕನಿಷ್ಠ 20 ಜನರು ಸಾವನ್ನಪ್ಪಿದ್ದಾರೆ.

ಮೀಥೇನ್ ಬಗ್ಗೆ; 

• ಮೀಥೇನ್ (CH₄) ಒಂದು ಬಣ್ಣವಿಲ್ಲದ, ವಾಸನೆಯಿಲ್ಲದ ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚು ದಹನಕಾರಿ ಅನಿಲವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಇದು ನೈಸರ್ಗಿಕ ಅನಿಲದ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಘಟಕವಾಗಿದೆ.
• ಇಂಗಾಲದ ಡೈಆಕ್ಸೈಡ್‌ಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ, ಇದು ವಾತಾವರಣದಲ್ಲಿ ಕೇವಲ 12 ವರ್ಷಗಳ ಅಲ್ಪಾವಧಿಯ ಜೀವಿತಾವಧಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.
• ಹಸಿರುಮನೆ ಅನಿಲವಾಗಿ ಮೀಥೇನ್: ಮೀಥೇನ್ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಬಲವಾದ ಹಸಿರುಮನೆ ಅನಿಲವಾಗಿದ್ದು, ಇದು ಅಲ್ಪಾವಧಿಯ ತಾಪಮಾನ ಏರಿಕೆಯ ಮೇಲೆ ಬಲವಾದ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಬೀರುತ್ತದೆ.
• ಇದು 20 ವರ್ಷಗಳ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಶಾಖವನ್ನು ಹಿಡಿದಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುವಲ್ಲಿ ಇಂಗಾಲದ ಡೈಆಕ್ಸೈಡ್‌ಗಿಂತ 80 ಪಟ್ಟು ಹೆಚ್ಚು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿದೆ.
• ಕೈಗಾರಿಕಾ ಪೂರ್ವ ಯುಗದಿಂದಲೂ ಪ್ರಸ್ತುತ ಜಾಗತಿಕ ತಾಪಮಾನ ಏರಿಕೆಗೆ ಈ ಅನಿಲವು ಸುಮಾರು 30% ರಷ್ಟು ಕಾರಣವಾಗಿದೆ.
• ಪ್ರಮುಖ ಮೂಲಗಳು: ಮಾನವ-ಚಾಲಿತ ಹೊರಸೂಸುವಿಕೆಯು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ತೈಲ ಮತ್ತು ಅನಿಲ ಉತ್ಪಾದನೆ, ಕಲ್ಲಿದ್ದಲು ಗಣಿಗಾರಿಕೆ, ಜಾನುವಾರುಗಳ ಕರುಳಿನ ಹುದುಗುವಿಕೆ (livestock enteric fermentation) ಮತ್ತು ತ್ಯಾಜ್ಯ ವಿಲೇವಾರಿ ಕೇಂದ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಕೊಳೆಯುವ ತ್ಯಾಜ್ಯದಿಂದ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ.
• ಜೌಗು ಪ್ರದೇಶಗಳು, ಸಮುದ್ರದ ಕೆಸರುಗಳು ಮತ್ತು ಹೈಡ್ರೇಟ್‌ಗಳು ಹಾಗೂ ಜ್ವಾಲಾಮುಖಿಗಳಂತಹ ಭೂವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಮೂಲಗಳು ಇದರ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಮೂಲಗಳಾಗಿವೆ.

ಮಿಷನ್ ಗೋಲ್ಡನ್ ಸ್ಪೈಸ್ (Mission Golden Spice)

ಆರ್ಥಿಕತೆ

ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿ:

• ಮೇಘಾಲಯದ ಭೌಗೋಳಿಕ ಸೂಚ್ಯಂಕ (GI) ಮಾನ್ಯತೆ ಹೊಂದಿರುವ ಲಕಾಡಾಂಗ್ ಅರಿಶಿನವನ್ನು ಜಾಗತಿಕ ಮಟ್ಟದ ಪ್ರೀಮಿಯಂ ಮಸಾಲೆ ಪದಾರ್ಥವಾಗಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಲು ಈಶಾನ್ಯ ವಲಯ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಸಚಿವಾಲಯವು ಮಿಷನ್ ಗೋಲ್ಡನ್ ಸ್ಪೈಸ್ ಉಪಕ್ರಮವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದೆ.
• ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ: ಇದು ‘ಅಷ್ಟಲಕ್ಷ್ಮಿ ಉಪಕ್ರಮ’ವನ್ನು ಮುನ್ನಡೆಸಲಿದ್ದು, ಇದು ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಈಶಾನ್ಯ ರಾಜ್ಯಗಳ ವಿಶಿಷ್ಟ ಮಾರಾಟ ಪ್ರಸ್ತಾಪವನ್ನು (Unique Selling Proposition – USP) ಗುರುತಿಸಲು ನೆರವಾಗುತ್ತದೆ.

ಲಕಾಡಾಂಗ್ ಅರಿಶಿನದ ಬಗ್ಗೆ: 

• ಇದು ಮೇಘಾಲಯದ ಜೈಂತಿಯಾ ಬೆಟ್ಟಗಳಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯಲಾಗುವ ಉತ್ತಮ ಗುಣಮಟ್ಟದ ಅರಿಶಿನದ ತಳಿಯಾಗಿದೆ. ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ತಳಿಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ 2-3% ಕರ್ಕ್ಯುಮಿನ್ ಅಂಶಕ್ಕೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ, ಇದು 7-12% ರಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಿನ ಕರ್ಕ್ಯುಮಿನ್ ಅಂಶವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವುದಕ್ಕೆ ಜಾಗತಿಕವಾಗಿ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದೆ.
• ಇದನ್ನು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾಗಿ ಸ್ಥಳೀಯ ರೈತರು ಯಾವುದೇ ಕೃತಕ ರಸಗೊಬ್ಬರಗಳು ಅಥವಾ ಕೀಟನಾಶಕಗಳಿಲ್ಲದೆ, ಅನುವಂಶಿಕ ಬೀಜದ ಬೇರುಕಾಂಡಗಳನ್ನು ಬಳಸಿ (100% ಸಾವಯವ) ಬೆಳೆಯುತ್ತಾರೆ.
• ಈ ಅರಿಶಿನಕ್ಕೆ 2024 ರಲ್ಲಿ ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಭೌಗೋಳಿಕ ಸೂಚ್ಯಂಕ (GI) ಮಾನ್ಯತೆ ನೀಡಲಾಗಿದೆ.
• ಭಾರತವು ಅರಿಶಿನದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಉತ್ಪಾದಕ, ಗ್ರಾಹಕ ಮತ್ತು ರಫ್ತುದಾರ ರಾಷ್ಟ್ರವಾಗಿದ್ದು, ಜಾಗತಿಕ ಉತ್ಪಾದನೆಯಲ್ಲಿ ಶೇ. 70% ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪಾಲನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.
• ತೆಲಂಗಾಣ, ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ, ತಮಿಳುನಾಡು ಮತ್ತು ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶ ರಾಜ್ಯಗಳು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಅರಿಶಿನವನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸುವ ಪ್ರಮುಖ ರಾಜ್ಯಗಳಾಗಿವೆ.

ಜೆಮ್ಸ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ ಚಾಲೆಂಜ್ (Gems of India Challenge)

ರಾಜಕೀಯ ಮತ್ತು ಆಡಳಿತ

ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿ:

• ವಾರ್ತಾ ಮತ್ತು ಪ್ರಸಾರ ಸಚಿವಾಲಯವು (MIB) ಜೆಮ್ಸ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ ಚಾಲೆಂಜ್‌ನ ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಹಂತಕ್ಕೆ ಚಾಲನೆ ನೀಡಿದೆ.

ಜೆಮ್ಸ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ ಚಾಲೆಂಜ್‌ ಬಗ್ಗೆ: 

• ಉದ್ದೇಶ: ಇದು ತಳಮಟ್ಟದ ಡಿಜಿಟಲ್ ಕ್ರಿಯೇಟರ್ ಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಲು, ಪೋಷಿಸಲು ಮತ್ತು ಉತ್ತೇಜಿಸಲು ಹಮ್ಮಿಕೊಂಡಿರುವ ರಾಷ್ಟ್ರವ್ಯಾಪಿ ಉಪಕ್ರಮವಾಗಿದೆ.
• WAVES OTT ಅಡಿಯಲ್ಲಿನ MyWAVES ವೇದಿಕೆಯಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾದ ಈ ಚಾಲೆಂಜ್ (ಸವಾಲು), ತಮ್ಮ ಜಿಲ್ಲೆಗಳ ವಿಶಿಷ್ಟ ಕಥೆಗಳು ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪರಂಪರೆಯನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸುವ ಕಿರು ವೀಡಿಯೊಗಳನ್ನು ರಚಿಸಲು ನಾಗರಿಕರನ್ನು ಆಹ್ವಾನಿಸುತ್ತದೆ.
• ಇದರ ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಹಂತವು ಅಂಡಮಾನ್ ಮತ್ತು ನಿಕೋಬಾರ್ ದ್ವೀಪಗಳು, ಅರುಣಾಚಲ ಪ್ರದೇಶ, ಚಂಡೀಗಢ, ದಾದ್ರಾ ಮತ್ತು ನಗರ ಹವೇಲಿ ಮತ್ತು ದಮನ್ ಮತ್ತು ದಿಯು, ಗೋವಾ ಹಾಗೂ ಲಡಾಖ್ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.
• ಇದು ಪ್ರತಿ ಜಿಲ್ಲೆಗೆ 20 ಕ್ರಿಯೇಟರ್ ಗಳಿಗೆ ತಲಾ 50,000 ರೂಪಾಯಿಗಳ ಜಿಲ್ಲಾ ಮಟ್ಟದ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳನ್ನು, 2 ಲಕ್ಷ ರೂಪಾಯಿಗಳ ರಾಜ್ಯ ಮಟ್ಟದ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರವ್ಯಾಪಿ ಜಾರಿಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ 5 ಲಕ್ಷ ರೂಪಾಯಿಗಳ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ.
• WAVES OTT: ಇದು ಪ್ರಸಾರ ಭಾರತಿಯ ಓವರ್-ದಿ-ಟಾಪ್ (OTT) ವೇದಿಕೆಯಾಗಿದ್ದು, ಇದನ್ನು 20 ನವೆಂಬರ್ 2024 ರಂದು ಗೋವಾದ ಪಣಜಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆದ 55 ನೇ ಭಾರತೀಯ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರೋತ್ಸವದಲ್ಲಿ (IFFI) ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಾಯಿತು.
• MyWAVES ಎಂಬುದು WAVES OTT ವೇದಿಕೆಯಲ್ಲಿನ ಹೊಸ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯವಾಗಿದ್ದು, ಇದು ‘ಕಿತ್ತಳೆ ಆರ್ಥಿಕತೆ’ಯನ್ನು (Orange Economy) ಉತ್ತೇಜಿಸುವ ಗುರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ವಿಷಯವನ್ನು ರಚಿಸಲು, ಅಪ್‌ಲೋಡ್ ಮಾಡಲು ಮತ್ತು ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಲು ನಾಗರಿಕರಿಗೆ ಅನುವು ಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತದೆ.

ಕಿತ್ತಳೆ ಆರ್ಥಿಕತೆ (Orange Economy) ಬಗ್ಗೆ: 

• ಇದನ್ನು ಸೃಜನಶೀಲ ಆರ್ಥಿಕತೆ (Creative Economy) ಎಂದೂ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.
• ಇದು ಜ್ಞಾನ-ಆಧಾರಿತ ಆರ್ಥಿಕ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸುತ್ತದೆ, ಇಲ್ಲಿ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಸೃಜನಶೀಲತೆ, ಕೌಶಲ್ಯ, ಪ್ರತಿಭೆ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪರಂಪರೆಯನ್ನು ಬೌದ್ಧಿಕ ಆಸ್ತಿ ಹಕ್ಕುಗಳ (IP) ಮೂಲಕ ಆರ್ಥಿಕ ಮೌಲ್ಯವಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
• ಮೂಲ: ಈ ಪದವನ್ನು ಕೊಲಂಬಿಯಾದ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರಾದ ಫೆಲಿಪೆ ಬುಯಿಟ್ರಾಗೊ ಮತ್ತು ಇವಾನ್ ಡ್ಯೂಕ್ (ಕೊಲಂಬಿಯಾದ ಮಾಜಿ ಅಧ್ಯಕ್ಷ) ಅವರು ತಮ್ಮ 2013 ರ ಪುಸ್ತಕವಾದ ‘ದಿ ಆರೆಂಜ್ ಎಕಾನಮಿ: ಆನ್ ಇನ್ಫೈನೈಟ್ ಆಪರ್ಚುನಿಟಿ’ ಯಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟುಹಾಕಿದರು.
• ಸಾಂಕೇತಿಕತೆ: ಕಿತ್ತಳೆ ಬಣ್ಣವು ಐತಿಹಾಸಿಕವಾಗಿ ಸಂಸ್ಕೃತಿ, ಸೃಜನಶೀಲತೆ ಮತ್ತು ಅಸ್ಮಿತೆಯೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿರುವುದರಿಂದ ಈ ಬಣ್ಣವನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ.
• ಪ್ರಮುಖ ವಲಯಗಳು: ಇದು ಚಲನಚಿತ್ರ, ಸಂಗೀತ, ಗೇಮಿಂಗ್, ಅನಿಮೇಷನ್, ದೃಶ್ಯ ಪರಿಣಾಮಗಳು (AVGC), ಫ್ಯಾಷನ್, ಪ್ರಕಟಣೆ, ಸಾಫ್ಟ್‌ವೇರ್ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.
• ಇತ್ತೀಚಿನ ಬೆಳವಣಿಗೆಗಳು: ಅನಿಮೇಷನ್, ದೃಶ್ಯ ಪರಿಣಾಮಗಳು, ಗೇಮಿಂಗ್, ಕಾಮಿಕ್ಸ್ ಮತ್ತು ಎಕ್ಸ್‌ಟೆಂಡೆಡ್ ರಿಯಾಲಿಟಿ (Extended Reality) ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಜಾಗತಿಕ ನಾಯಕನನ್ನಾಗಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲು ಕರ್ನಾಟಕದ AVGC-XR ನೀತಿ 3.0 (2024–2029) ಕಾರ್ಯತಂತ್ರದ ಚೌಕಟ್ಟನ್ನು ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಿದೆ.

ನಯಿಂಗ್ ಜಲವಿದ್ಯುತ್ ಯೋಜನೆ

ಆರ್ಥಿಕತೆ

ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿ:

• ಕೇಂದ್ರ ಪರಿಸರ, ಅರಣ್ಯ ಮತ್ತು ಹವಾಮಾನ ಬದಲಾವಣೆ ಸಚಿವಾಲಯವು ನಯಿಂಗ್ ಜಲವಿದ್ಯುತ್ ಯೋಜನೆಗೆ ಪರಿಸರ ಅನುಮತಿಯನ್ನು ನೀಡಿದೆ.

ನಯಿಂಗ್ ಜಲವಿದ್ಯುತ್ ಯೋಜನೆಯ ಬಗ್ಗೆ: 

• ಇದು ಅರುಣಾಚಲ ಪ್ರದೇಶದ ಸಿಯೋಮ್ (ಯೋಮ್ಗೊ) ನದಿಯ ಮೇಲೆ ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಲಾದ 1,000 MW ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಹರಿವಿನ ಜಲವಿದ್ಯುತ್ ಯೋಜನೆಯಾಗಿದೆ.
• ಸಿಯೋಮ್ (ಯೋಮ್ಗೊ) ನದಿಯು ಬ್ರಹ್ಮಪುತ್ರ ನದಿಯ ಬಲದಂಡೆಯ ಉಪನದಿಯಾಗಿದೆ.
• ಈ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ನಾರ್ತ್ ಈಸ್ಟರ್ನ್ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಿಕ್ ಪವರ್ ಕಾರ್ಪೊರೇಷನ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್ (NEEPCO) ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸುತ್ತಿದೆ.

ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿರುವ ಜಲವಿದ್ಯುತ್ ಸ್ಥಾವರಗಳು

• ಶರಾವತಿ ಯೋಜನೆ: ಶಿವಮೊಗ್ಗದಲ್ಲಿರುವ 1,035 MW ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ಈ ಯೋಜನೆಯು ಲಿಂಗನಮಕ್ಕಿ ಅಣೆಕಟ್ಟನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.
• ಕಾಳಿ ನದಿ ಯೋಜನೆ: ಉತ್ತರ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿರುವ 1,200+ MW ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ಬಹು-ಅಣೆಕಟ್ಟು ಜಾಲವಾಗಿದೆ (ಸೂಪಾ, ಕದ್ರಾ).
• ವರಾಹಿ ಯೋಜನೆ: 460 MW ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ಈ ಯೋಜನೆಯು ರಾಜ್ಯದ ಮೊದಲ ಭೂಗತ ವಿದ್ಯುತ್ ಉತ್ಪಾದನಾ ಘಟಕವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.
• ಶಿವನಸಮುದ್ರ ಸ್ಥಾವರ: ಇದು ಕಾವೇರಿ ನದಿಗೆ ಅಡ್ಡಲಾಗಿ 1902 ರಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾದ 42 MW ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸ್ಥಾವರವಾಗಿದೆ.
• ಆಲಮಟ್ಟಿ ಯೋಜನೆ: ಇದು ಕೃಷ್ಣಾ ನದಿಗೆ ಅಡ್ಡಲಾಗಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾದ 290 MW ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ಯೋಜನೆಯಾಗಿದೆ.

ಭವಿಷ್ಯದ ವಿಸ್ತರಣೆ

• ಶರಾವತಿ ಪಂಪ್ಡ್ ಸ್ಟೋರೇಜ್ ಯೋಜನೆ: ಗ್ರಿಡ್ ಸಮತೋಲನಕ್ಕಾಗಿ 2,000 MW ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ಈ ಬೃಹತ್ ಯೋಜನೆಯು ಪ್ರಸ್ತುತ ನಿರ್ಮಾಣ ಹಂತದಲ್ಲಿದೆ.

ಒಡೆಸಾ ಬಂದರು (Odesa Port)

ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ

ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿ:

• ಉಕ್ರೇನ್‌ನ ಒಡೆಸಾ ಬಂದರಿನಿಂದ ಹೊರಡುತ್ತಿದ್ದಾಗ ವಾಣಿಜ್ಯ ಸರಕು ಹಡಗಾದ MV GOLDEN LEO ಮೇಲಿನ ದಾಳಿಯನ್ನು ಭಾರತ ಕಟುವಾಗಿ ಖಂಡಿಸಿದ್ದು, ಈ ಘೋರ ದಾಳಿಯಲ್ಲಿ ನಾಲ್ವರು ಭಾರತೀಯರು ಪ್ರಾಣ ಕಳೆದುಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ.

ಒಡೆಸಾ ಬಂದರಿನ ಬಗ್ಗೆ: 

• ಇದು ಕಪ್ಪು ಸಮುದ್ರದ ವಾಯುವ್ಯ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಗೊಂಡಿರುವ, ಕಪ್ಪು ಸಮುದ್ರ-ಅಜೋವ್ ಜಲಾನಯನ ಪ್ರದೇಶದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಬಂದರುಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ.

ಕಪ್ಪು ಸಮುದ್ರ (Black Sea)ದ ಬಗ್ಗೆ: 

• ಸ್ಥಳ: ಕಪ್ಪು ಸಮುದ್ರವು ಪೂರ್ವ ಯುರೋಪ್ ಮತ್ತು ಪಶ್ಚಿಮ ಏಷ್ಯಾದ ನಡುವೆ ನೆಲೆಗೊಂಡಿದೆ.
• ಸುತ್ತುವರೆದಿರುವ ಪ್ರದೇಶಗಳು: ಇದು ಕ್ರಮವಾಗಿ ದಕ್ಷಿಣ, ಪೂರ್ವ ಮತ್ತು ಉತ್ತರದಲ್ಲಿ ಪಾಂಟಿಕ್ (Pontic), ಕಾಕಸಸ್ (Caucasus) ಮತ್ತು ಕ್ರಿಮಿಯನ್ ಪರ್ವತಗಳಿಂದ (Crimean Mountains) ಆವೃತವಾಗಿದೆ.
• ವಿಶಿಷ್ಟತೆ: ಇಲ್ಲಿನ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಆಮ್ಲಜನಕದ ಗಣನೀಯ ಕೊರತೆಯಿದೆ.
• ಸಂಪರ್ಕ: ಕಪ್ಪು ಸಮುದ್ರವು ಕೆರ್ಚ್ ಜಲಸಂಧಿಯ (Strait of Kerch) ಮೂಲಕ ಅಜೋವ್ ಸಮುದ್ರದೊಂದಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕ ಹೊಂದಿದೆ.
• ಟರ್ಕಿಶ್ ಜಲಸಂಧಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆ: ಡಾರ್ಡನೆಲ್ಲೆಸ್, ಬಾಸ್ಪೊರಸ್ ಜಲಸಂಧಿಗಳು ಮತ್ತು ಮರ್ಮುರ ಸಮುದ್ರವು ಮೆಡಿಟರೇನಿಯನ್ ಸಮುದ್ರ ಮತ್ತು ಕಪ್ಪು ಸಮುದ್ರದ ನಡುವೆ ಪರಿವರ್ತನಾ ವಲಯವನ್ನು ರೂಪಿಸುತ್ತವೆ.
• ಗಡಿ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು: ರಷ್ಯಾ, ಉಕ್ರೇನ್, ಜಾರ್ಜಿಯಾ, ಟರ್ಕಿ, ಬಲ್ಗೇರಿಯಾ ಮತ್ತು ರೊಮೇನಿಯಾ ಕಪ್ಪು ಸಮುದ್ರದ ಗಡಿ ಹಂಚಿಕೊಂಡಿರುವ ದೇಶಗಳಾಗಿವೆ.

ಪೇಟೆಂಟ್ ಮಿತ್ರ ಉಪಕ್ರಮ

ಆರ್ಥಿಕತೆ

ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿ:

• ಭಾರತೀಯ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಸಂಶೋಧನಾ ಮಂಡಳಿಯು (ICMR) ತನ್ನ ಮೆಡಿಕಲ್ ಇನ್ನೋವೇಶನ್ಸ್ ಪೇಟೆಂಟ್ ಮಿತ್ರ (Medical Innovations Patent Mitra) ಉಪಕ್ರಮದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ದೇಶೀಯ ತಯಾರಕರಿಗೆ ಮೂರು ಸ್ಥಳೀಯ ಬಯೋಮೆಡಿಕಲ್ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಗಳಿಗೆ ಪರವಾನಗಿ ನೀಡಿದೆ.

ಪೇಟೆಂಟ್ ಮಿತ್ರ ಉಪಕ್ರಮದ ಬಗ್ಗೆ: 

• ಇದು ಭಾರತದ ಆರೋಗ್ಯ ವಲಯದ ಬೌದ್ಧಿಕ ಆಸ್ತಿ (Intellectual Property – IP) ಇನ್ಕ್ಯುಬೇಟರ್ ಆಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವ ಕೇಂದ್ರೀಕೃತ ಡಿಜಿಟಲ್ ವೇದಿಕೆಯಾಗಿದೆ.
• ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಆಯೋಗವು (NMC) ಎಲ್ಲಾ ಭಾರತೀಯ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಕಾಲೇಜುಗಳು ಇದನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದನ್ನು ಕಡ್ಡಾಯಗೊಳಿಸಿದೆ.

ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ರಚನೆ

• ಪ್ರಮುಖ ಸಂಸ್ಥೆ: ಇದನ್ನು ಭಾರತೀಯ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಸಂಶೋಧನಾ ಮಂಡಳಿಯು (ICMR) ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದೆ ಮತ್ತು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದೆ.
• ಪ್ರಮುಖ ಪಾಲುದಾರರು: ಫಾರ್ಮಾಸ್ಯುಟಿಕಲ್ಸ್ ಇಲಾಖೆ (DoP) ಮತ್ತು DPIIT ಜೊತೆಗೆ ನೀತಿ (NITI) ಆಯೋಗವು ಇದಕ್ಕೆ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ ನೀಡುತ್ತದೆ.

ಪ್ರಮುಖ ಉದ್ದೇಶಗಳು

• ಅಡೆತಡೆಗಳ ನಿವಾರಣೆ: ದೇಶೀಯ ಮತ್ತು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪೇಟೆಂಟ್‌ಗಳನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸುವಾಗ ಎದುರಾಗುವ ಹೆಚ್ಚಿನ ವೆಚ್ಚಗಳು ಮತ್ತು ಅಧಿಕಾರಶಾಹಿ ಅಡೆತಡೆಗಳನ್ನು ಇದು ನಿವಾರಿಸುತ್ತದೆ.
• ವಾಣಿಜ್ಯೀಕರಣ: ಪ್ರಯೋಗಾಲಯದ ಸಂಶೋಧನೆಗಳನ್ನು ನೈಜ-ಪ್ರಪಂಚದ ರೋಗನಿರ್ಣಯ, ಚಿಕಿತ್ಸಕ ಮತ್ತು ವೈದ್ಯಕೀಯ ಸಾಧನಗಳಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸುತ್ತದೆ.
• ಸ್ವಾವಲಂಬನೆ: ಇದು “ಮೇಕ್ ಇನ್ ಇಂಡಿಯಾ” ದೃಷ್ಟಿಕೋನದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ಥಳೀಯ ಬಯೋಮೆಡಿಕಲ್ ಉತ್ಪಾದನೆಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುತ್ತದೆ.

ಬೌದ್ಧಿಕ ಆಸ್ತಿ ಹಕ್ಕುಗಳು 

• ವ್ಯಾಖ್ಯಾನ: ಪೇಟೆಂಟ್‌ಗಳು, ಹಕ್ಕುಸ್ವಾಮ್ಯಗಳು (copyrights) ಮತ್ತು ಟ್ರೇಡ್‌ಮಾರ್ಕ್‌ಗಳ ಮೂಲಕ ಆಸ್ತಿ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುವುದನ್ನು ಇದು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ.
• ಬೌದ್ಧಿಕ ಆಸ್ತಿ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವವರು ನಿಗದಿತ ಅವಧಿಗೆ ಆ ಆಸ್ತಿ ಅಥವಾ ವಸ್ತುಗಳ ಬಳಕೆಯ ಮೇಲೆ ಏಕಸ್ವಾಮ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತಾರೆ.

ಬೌದ್ಧಿಕ ಆಸ್ತಿಯ ಪ್ರಕಾರಗಳು

• ಪೇಟೆಂಟ್‌ಗಳು: ಹೊಸ ಆವಿಷ್ಕಾರಗಳು, ಕಲ್ಪನೆಗಳು ಅಥವಾ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಲು ಇದನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ; ಪೇಟೆಂಟ್ ಹೊಂದಿರುವವರು ನಿಯಮಿತವಾಗಿ ಸರ್ಕಾರದ ನವೀಕರಣ ಶುಲ್ಕವನ್ನು ಪಾವತಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಅನುಮೋದಿತ ಪೇಟೆಂಟ್ ಸೀಮಿತ ಅವಧಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಮಾನ್ಯವಾಗಿರುತ್ತದೆ.
• ಹಕ್ಕುಸ್ವಾಮ್ಯಗಳು (Copyrights): ಇದು ಕಲ್ಪನೆಗಳನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುತ್ತದೆ; ಬರವಣಿಗೆ, ಸಂಗೀತ, ಕಲೆ ಮುಂತಾದವುಗಳು ಇದಕ್ಕೆ ಉದಾಹರಣೆಗಳಾಗಿವೆ.
• ಟ್ರೇಡ್‌ಮಾರ್ಕ್‌ಗಳು: ಲಾಂಛನಗಳು, ಬಣ್ಣಗಳು, ನುಡಿಗಟ್ಟುಗಳು, ಶಬ್ದಗಳು, ವಿನ್ಯಾಸ ಮುಂತಾದವುಗಳನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಲು ಇದನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
• ವ್ಯಾಪಾರ ರಹಸ್ಯಗಳು (Trade Secrets): ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ಪರ್ಧಾತ್ಮಕ ವ್ಯಾಪಾರ ಪ್ರಯೋಜನವನ್ನು ಒದಗಿಸುವ ಸಂಸ್ಥೆಯ ತಂತ್ರಗಳು, ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು, ಸೂತ್ರಗಳು ಅಥವಾ ಇತರ ಗೌಪ್ಯ ಮಾಹಿತಿಗಳು ಇದರಲ್ಲಿ ಸೇರಿವೆ.

ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ IPR ನೀತಿಯ ಬಗ್ಗೆ: 

• ಅಂಗೀಕಾರ: ಈ ನೀತಿಯನ್ನು ಮೇ 2016 ರಲ್ಲಿ ಅಂಗೀಕರಿಸಲಾಗಿದೆ.
• ಉದ್ದೇಶ: ದೇಶದಲ್ಲಿ IPR ಗಳ (ಬೌದ್ಧಿಕ ಆಸ್ತಿ ಹಕ್ಕುಗಳ) ಭವಿಷ್ಯದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ ನೀಡುವುದು ಇದರ ಪ್ರಮುಖ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿದೆ.
• ಧ್ಯೇಯವಾಕ್ಯ: ‘ಸೃಜನಶೀಲ ಭಾರತ; ನವೀನ ಭಾರತ’ (Creative India; Innovative India) ಎಂಬುದು ಇದರ ಧ್ಯೇಯವಾಕ್ಯವಾಗಿದೆ.
• IPR ಉತ್ತೇಜನ ಮತ್ತು ನಿರ್ವಹಣಾ ಘಟಕ (CIPAM): DIPP ಯ ಆಶ್ರಯದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾದ ಈ ಘಟಕವು, ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ IPR ನೀತಿಯ ಉದ್ದೇಶಗಳ ಅನುಷ್ಠಾನಕ್ಕೆ ಏಕೈಕ ಉಲ್ಲೇಖವಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ.
• TRIPS: ಭಾರತದ IPR ಆಡಳಿತವು WTO ನ ಬೌದ್ಧಿಕ ಆಸ್ತಿ ಹಕ್ಕುಗಳ ವ್ಯಾಪಾರ-ಸಂಬಂಧಿತ ಅಂಶಗಳ (Trade-Related Aspects of Intellectual Property Rights – TRIPS) ಒಪ್ಪಂದಕ್ಕೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿದೆ.

ಕಪಿಲಾ (KAPILA)

• ವಿಸ್ತೃತ ರೂಪ: ಬೌದ್ಧಿಕ ಆಸ್ತಿ ಸಾಕ್ಷರತೆ ಮತ್ತು ಜಾಗೃತಿ ಅಭಿಯಾನಕ್ಕಾಗಿ ಕಲಾಂ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ (Kalam Program for Intellectual Property Literacy and Awareness campaign).
• ನೋಡಲ್ ಸಚಿವಾಲಯ: ಶಿಕ್ಷಣ ಸಚಿವಾಲಯವು ಇದರ ನೋಡಲ್ ಸಚಿವಾಲಯವಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ.

ಈ ಅಭಿಯಾನದ ಉದ್ದೇಶಗಳು:

• ಉನ್ನತ ಶಿಕ್ಷಣ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ (HEIs) ಬೌದ್ಧಿಕ ಆಸ್ತಿ ಹಕ್ಕುಗಳ (IPR) ಬಗ್ಗೆ ಅರಿವು ಮೂಡಿಸುವುದು.
• ಉನ್ನತ ಶಿಕ್ಷಣ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಅಧ್ಯಾಪಕರು ಮತ್ತು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ IPR ಕುರಿತು ತರಬೇತಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸುವುದು.

ವಿಶ್ವ ಬೌದ್ಧಿಕ ಆಸ್ತಿ ಸಂಸ್ಥೆ (WIPO)

• ಇದು ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ಸ್ವಯಂ-ಹಣಕಾಸು ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿದ್ದು, ಪ್ರಪಂಚದಾದ್ಯಂತದ ನಾವೀನ್ಯಕಾರರು ಮತ್ತು ಸೃಜನಶೀಲರಿಗೆ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತದೆ, ಅವರ ಕಲ್ಪನೆಗಳು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯನ್ನು ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿ ತಲುಪುವುದನ್ನು ಮತ್ತು ಜೀವನವನ್ನು ಸುಧಾರಿಸುವುದನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸುತ್ತದೆ.
• ಇತಿಹಾಸ: WIPO ಸಮಾವೇಶದ ಮೂಲಕ 1967 ರಲ್ಲಿ WIPO ಅನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು.
• ಸದಸ್ಯರು: ಈ ಸಂಸ್ಥೆಯು ಭಾರತ, ಇಟಲಿ, ಇಸ್ರೇಲ್, ಆಸ್ಟ್ರಿಯಾ, ಭೂತಾನ್, ಬ್ರೆಜಿಲ್, ಚೀನಾ, ಕ್ಯೂಬಾ, ಈಜಿಪ್ಟ್, ಪಾಕಿಸ್ತಾನ, ಅಮೆರಿಕ ಮತ್ತು ಬ್ರಿಟನ್ ನಂತಹ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಶೀಲ ಮತ್ತು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದಿದ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಂತೆ 193 ಸದಸ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.
• ಭಾರತವು 1975 ರಲ್ಲಿ WIPO ಗೆ ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಸೇರ್ಪಡೆಗೊಂಡಿತು.
• ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿ: ಇದರ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿಯು ಸ್ವಿಟ್ಜರ್ಲೆಂಡ್‌ನ ಜಿನೀವಾದಲ್ಲಿದೆ.

ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶ ಸಚಿವ ಸಂಪುಟದಿಂದ UCC ಕರಡು ಮಸೂದೆಗೆ ಅನುಮೋದನೆ

ರಾಜ್ಯಕೀಯ ಮತ್ತು ಆಡಳಿತ

ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿ:

• ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶ ಸಚಿವ ಸಂಪುಟವು ಏಕರೂಪ ನಾಗರಿಕ ಸಂಹಿತೆ (UCC) ಕರಡು ಮಸೂದೆಗೆ ಅನುಮೋದನೆ ನೀಡಿದೆ.

ಮಸೂದೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶಗಳು:

• ಉದ್ದೇಶ: ಈ ಮಸೂದೆಯು ಎಲ್ಲಾ ಸಮುದಾಯಗಳಲ್ಲಿ ಬಹುಪತ್ನಿತ್ವ (polygamy) ಮತ್ತು ಏಕಕಾಲದಲ್ಲಿ ಬಹು ವಿವಾಹಗಳನ್ನು ನಿಷೇಧಿಸುವ ಗುರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.
• ಇದು ಬಹುಪತ್ನಿತ್ವ ಮತ್ತು ನಿಕಾಹ್ ಹಲಾಲದಂತಹ ಆಚರಣೆಗಳ ಮೇಲೆ ನಿಷೇಧವನ್ನು ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಿದೆ, ಜೊತೆಗೆ ಸಹಜೀವನ (ಲಿವ್-ಇನ್) ಸಂಬಂಧಗಳಿಗಾಗಿ ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಾದ ನಿಬಂಧನೆಗಳನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಿದೆ.
• ವಿನಾಯಿತಿಗಳು: ಸಂವಿಧಾನದ 342 ಮತ್ತು 366 ನೇ ವಿಧಿಗಳ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಬರುವ ಪರಿಶಿಷ್ಟ ಪಂಗಡಗಳಿಗೆ (ಭಿಲ್, ಗೊಂಡ್, ಕೊರ್ಕು, ಬೈಗಾ, ಸಹಾರಿಯಾ ಮತ್ತು ಭರಿಯಾ ಮುಂತಾದವು) ಈ ಕಾನೂನು ಅನ್ವಯಿಸುವುದಿಲ್ಲ.
• ಇದಲ್ಲದೆ, ಸಂವಿಧಾನದ ಭಾಗ XXI (21ನೇ ಭಾಗ) ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಲಾಗಿರುವ ಸಮುದಾಯಗಳಿಗೂ ಈ ಕಾನೂನಿನಿಂದ ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿ ವಿನಾಯಿತಿ ನೀಡಲಾಗಿದೆ.
• ನೋಂದಣಿ: ಸರ್ಕಾರಿ ಪೋರ್ಟಲ್‌ಗಳ ಮೂಲಕ ಎಲ್ಲಾ ಸಮುದಾಯಗಳಲ್ಲಿ ವಿವಾಹಗಳು ಮತ್ತು ವಿಚ್ಛೇದನಗಳನ್ನು ನೋಂದಾಯಿಸುವುದು ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿರುತ್ತದೆ.
• ವಿವಾಹಿತ ಅಥವಾ ಅವಿವಾಹಿತ ಪೋಷಕರ ಮಕ್ಕಳು – ಅವರು ಜೈವಿಕವಾಗಿ ಜನಿಸಿದವರಾಗಿರಲಿ, ದತ್ತು ಪಡೆದವರಾಗಿರಲಿ ಅಥವಾ ಬಾಡಿಗೆ ತಾಯ್ತನ (Surrogacy) ಮತ್ತು ಸಹಾಯಕ ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ (ART) ಮೂಲಕ ಜನಿಸಿದವರಾಗಿರಲಿ- ಸಮಾನ ಕಾನೂನು ಸ್ಥಾನಮಾನವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತಾರೆ.
• ಸಹಜೀವನ (ಲಿವ್-ಇನ್) ಸಂಬಂಧಗಳು: ಲಿವ್-ಇನ್ ಸಂಬಂಧಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದ ಒಂದು ತಿಂಗಳೊಳಗೆ ದಂಪತಿಗಳು ಸ್ಥಳೀಯ ರಿಜಿಸ್ಟ್ರಾರ್‌ಗೆ ಅಫಿಡವಿಟ್ (ಅರ್ಜಿ) ಸಲ್ಲಿಸುವುದು ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿದೆ; ತಪ್ಪಿದಲ್ಲಿ ಕಾನೂನು ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತದೆ.
• ಲಿವ್-ಇನ್ ಸಂಬಂಧಗಳಿಂದ ಜನಿಸಿದ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಅವರು ಪೂರ್ಣ ಆಸ್ತಿ ಹಕ್ಕುಗಳಿಗೆ ಅರ್ಹರಾಗಿರುತ್ತಾರೆ.

ಏಕರೂಪ ನಾಗರಿಕ ಸಂಹಿತೆ (UCC):

• ರಾಜ್ಯ ನೀತಿ ನಿರ್ದೇಶಕ ತತ್ವಗಳ (DPSP) 44 ನೇ ವಿಧಿಯು ದೇಶದಾದ್ಯಂತ ನಾಗರಿಕರಿಗೆ ಏಕರೂಪ ನಾಗರಿಕ ಸಂಹಿತೆಯನ್ನು (UCC) ಭದ್ರಪಡಿಸುವುದು ರಾಜ್ಯದ ಕರ್ತವ್ಯವಾಗಿದೆ ಎಂದು ತಿಳಿಸುತ್ತದೆ.
• ಇದು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಭಾರತದಲ್ಲಿನ ಪ್ರತಿ ಪ್ರಮುಖ ಧಾರ್ಮಿಕ ಸಮುದಾಯದ ಧರ್ಮಗ್ರಂಥಗಳು ಮತ್ತು ಆಚರಣೆಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ರಚಿತವಾದ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಕಾನೂನುಗಳನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಿ, ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ನಾಗರಿಕನನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುವ ಸಾಮಾನ್ಯ ನಿಯಮಗಳ ಗುಂಪನ್ನು ತರುವ ಗುರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.
• UCC ಯಲ್ಲಿ “ಏಕರೂಪ” (Uniform) ಎಂದರೆ:
  • ಸಮುದಾಯಗಳ ನಡುವೆ ಕಾನೂನುಗಳ ಏಕರೂಪತೆ.
  • ಪುರುಷರು ಮತ್ತು ಮಹಿಳೆಯರ ಹಕ್ಕುಗಳ ನಡುವೆ ಸಮಾನತೆಯನ್ನು ಖಾತ್ರಿಪಡಿಸುವ ಮೂಲಕ ಸಮುದಾಯಗಳ ಒಳಗೆ ಕಾನೂನುಗಳ ಏಕರೂಪತೆ ತರುವುದು.

ಭಾರತದಲ್ಲಿ UCC ಜಾರಿಯ ಕಡೆಗೆ ನಡೆದ ಪ್ರಯತ್ನಗಳು:

• 1954 ರ ವಿಶೇಷ ವಿವಾಹ ಕಾಯ್ದೆ: 1954 ರ ವಿಶೇಷ ವಿವಾಹ ಕಾಯ್ದೆಯು ಧರ್ಮವನ್ನು ಲೆಕ್ಕಿಸದೆ ಯಾವುದೇ ನಾಗರಿಕರಿಗೆ ನಾಗರಿಕ ವಿವಾಹಕ್ಕೆ (Civil marriage) ಅವಕಾಶ ನೀಡುತ್ತದೆ. ಆ ಮೂಲಕ ಯಾವುದೇ ಭಾರತೀಯನು ತನ್ನ ಧಾರ್ಮಿಕ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಕಾನೂನಿನ ಗಡಿಯ ಹೊರಗೆ ಮದುವೆಯಾಗಲು ಇದು ಅನುಮತಿಸುತ್ತದೆ.
• 1985 ರ ಷಾ ಬಾನೋ ಪ್ರಕರಣ: ಈ ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ ಷಾ ಬಾನೋ ಅವರ ಜೀವನಾಂಶದ ಬೇಡಿಕೆಯನ್ನು ನಿರಾಕರಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಆದರೆ ಸರ್ವೋಚ್ಚ ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ಕ್ರಿಮಿನಲ್ ಪ್ರಕ್ರಿಯಾ ಸಂಹಿತೆಯ (CrPC) ಸೆಕ್ಷನ್ 125 ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಅವರ ಪರವಾಗಿ ತೀರ್ಪು ನೀಡಿತು, ಇದು ಪತ್ನಿಯರು, ಮಕ್ಕಳು ಮತ್ತು ಪೋಷಕರ ಜೀವನಾಂಶದ ಆದೇಶವನ್ನು ಎಲ್ಲಾ ನಾಗರಿಕರಿಗೂ ಅನ್ವಯಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿತು.
  • ದೀರ್ಘಕಾಲದಿಂದ ಬಾಕಿ ಉಳಿದಿರುವ ಏಕರೂಪ ನಾಗರಿಕ ಸಂಹಿತೆಯನ್ನು ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಜಾರಿಗೊಳಿಸಬೇಕು ಎಂದು ಸರ್ವೋಚ್ಚ ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ಶಿಫಾರಸು ಮಾಡಿತು.
• 1995 ರ ಸರಳಾ ಮುದ್ಗಲ್ ತೀರ್ಪಿನಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಪಾಲೊ ಕೌಟಿನ್ಹೋ ಮತ್ತು ಮರಿಯಾ ಲೂಯಿಜಾ ವ್ಯಾಲೆಂಟಿನಾ ಪಿರೇರಾ ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ (2019) UCC ಯನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತರುವಂತೆ ಸರ್ವೋಚ್ಚ ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಕರೆ ನೀಡಿತು.

UCC ಪರವಾಗಿರುವ ವಾದಗಳು:

• ಯುವಜನರ ಆಕಾಂಕ್ಷೆಗಳನ್ನು ಈಡೇರಿಸುವುದು: ಪ್ರಪಂಚವು ಡಿಜಿಟಲ್ ಯುಗಕ್ಕೆ ಕಾಲಿಡುತ್ತಿರುವಾಗ, ಯುವಜನತೆಯ ಸಾಮಾಜಿಕ ಮನೋಭಾವ ಮತ್ತು ಆಕಾಂಕ್ಷೆಯು ಸಮಾನತೆ, ಮಾನವೀಯತೆ ಮತ್ತು ಆಧುನಿಕತೆಯ ಜಾಗತಿಕ ತತ್ವಗಳಿಂದ ರೂಪುಗೊಳ್ಳುತ್ತಿದೆ.
  • ಹೀಗಾಗಿ, ಏಕರೂಪ ನಾಗರಿಕ ಸಂಹಿತೆಯ ಜಾರಿಯು ರಾಷ್ಟ್ರ ನಿರ್ಮಾಣದ ಕಡೆಗೆ ಅವರ ಪೂರ್ಣ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ.
• ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಭಾವೈಕ್ಯತೆಗೆ ಬೆಂಬಲ: ಕ್ರಿಮಿನಲ್ ಕಾನೂನುಗಳು ಅಥವಾ ಇತರ ಸಿವಿಲ್ ಕಾನೂನುಗಳಲ್ಲಿ (ವೈಯಕ್ತಿಕ ಕಾನೂನುಗಳನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ) ಎಲ್ಲಾ ನಾಗರಿಕರಿಗೂ ಸಮಾನತೆಯನ್ನು ಸಂವಿಧಾನವು ಖಾತರಿಪಡಿಸುತ್ತದೆ.
  • ಹೀಗಾಗಿ, ಏಕರೂಪ ನಾಗರಿಕ ಸಂಹಿತೆಯ ಅನುಷ್ಠಾನವು ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಸಮಾನವಾದ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಕಾನೂನುಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ, ಇದು ತಾರತಮ್ಯ ಅಥವಾ ರಿಯಾಯಿತಿಗಳ ಸಮಸ್ಯೆಗಳ ರಾಜಕೀಯೀಕರಣವನ್ನು ಕೊನೆಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ. ಮತ್ತೊಂದೆಡೆ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಧಾರ್ಮಿಕ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಕಾನೂನುಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಸಮುದಾಯವು ಪಡೆಯುವ ವಿಶೇಷ ಪ್ರಯೋಜನಗಳನ್ನು ಇದು ರದ್ದುಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ.
• ಪಿತೃಪ್ರಧಾನ ಮನಸ್ಥಿತಿಯಿಂದ ಹೊರಬರುವುದು: ಹೆಚ್ಚಿನ ಧರ್ಮಗಳ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿರುವ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಕಾನೂನುಗಳು ಸಮಾಜದ ಉನ್ನತ ವರ್ಗದ ಪಿತೃಪ್ರಧಾನ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಗಳನ್ನು ಆಧರಿಸಿವೆ. ಹೀಗಾಗಿ, ಏಕರೂಪ ನಾಗರಿಕ ಸಂಹಿತೆಯ ಸಂಹಿತೀಕರಣ ಮತ್ತು ಅನುಷ್ಠಾನವು ಪಿತೃಪ್ರಧಾನ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಪಾವಿತ್ರ್ಯತೆಯನ್ನು ನಾಶಪಡಿಸುತ್ತದೆ.
  • ಈ ಮೂಲಕ, ಏಕರೂಪ ನಾಗರಿಕ ಸಂಹಿತೆಯು ಲಿಂಗ ಸಮಾನತೆಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಪುರುಷರು ಮತ್ತು ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ಸಮಾನ ಮಟ್ಟಕ್ಕೆ ತರುತ್ತದೆ.
• ನ್ಯಾಯಾಂಗ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗೆ ಅನುಕೂಲಕರ: ಹಿಂದೂ ಸಂಹಿತೆ, ಶರಿಯಾ ಕಾನೂನು ಇತ್ಯಾದಿ ಸೇರಿದಂತೆ ಅನೇಕ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಕಾನೂನುಗಳು ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿವೆ. ಇಷ್ಟು ದೊಡ್ಡ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಕಾನೂನುಗಳ ಉಪಸ್ಥಿತಿಯು ವೈಯಕ್ತಿಕ ವಿಷಯಗಳ ತೀರ್ಮಾನದಲ್ಲಿ ಗೊಂದಲ, ಸಂಕೀರ್ಣತೆ ಮತ್ತು ಅಸಂಗತತೆಗಳಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ, ಇದು ವಿಳಂಬವಾದ ಅಥವಾ ಅಪೂರ್ಣ ನ್ಯಾಯಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗಬಹುದು.
  • ನ್ಯಾಯಾಂಗವು ನ್ಯಾಯವನ್ನು ಸಮರ್ಥವಾಗಿ ಮತ್ತು ಸಮಂಜಸವಾದ ಕಾಲಮಿತಿಯೊಳಗೆ ಒದಗಿಸಲು UCC ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ.

UCC ವಿರುದ್ಧದ ವಾದಗಳು:

• 21 ನೇ ಕಾನೂನು ಆಯೋಗದ ವರದಿ: ವೈಯಕ್ತಿಕ/ಕೌಟುಂಬಿಕ ಕಾನೂನುಗಳಲ್ಲಿನ ಸಂಘರ್ಷಗಳನ್ನು ಪರಿಹರಿಸಲು ಏಕರೂಪ ನಾಗರಿಕ ಸಂಹಿತೆ (UCC) ಅಗತ್ಯವೂ ಇಲ್ಲ ಮತ್ತು ಅಪೇಕ್ಷಣೀಯವೂ ಅಲ್ಲ ಎಂದು ಭಾರತೀಯ ಕಾನೂನು ಆಯೋಗವು ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟಿದೆ.
  • ಅನೇಕ ದೇಶಗಳು ಈಗ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸುವತ್ತ ಸಾಗುತ್ತಿವೆ ಮತ್ತು ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳ ಅಸ್ತಿತ್ವವು ಕೇವಲ ತಾರತಮ್ಯವನ್ನು ಸೂಚಿಸುವುದಿಲ್ಲ, ಬದಲಿಗೆ ಇದು ದೃಢವಾದ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದ ಸೂಚಕವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಅದು ಹೇಳಿದೆ.
  • ಆದ್ದರಿಂದ, ವೈಯಕ್ತಿಕ ಕಾನೂನುಗಳ ನಡುವಿನ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ತೊಡೆದುಹಾಕುವ ಬದಲು, ತಾರತಮ್ಯ ಮತ್ತು ಅಸಮಾನತೆಯನ್ನು ನಿಭಾಯಿಸಲು ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿರುವ ಕೌಟುಂಬಿಕ ಕಾನೂನುಗಳಿಗೆ ತಿದ್ದುಪಡಿಗಳನ್ನು ಆಯೋಗವು ಸೂಚಿಸಿದೆ.
• ಭಾರತದ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ವೈವಿಧ್ಯತೆಗೆ ವಿರುದ್ಧ: ಭಾರತದಲ್ಲಿನ ಅಗಾಧವಾದ ವೈವಿಧ್ಯತೆಯಿಂದಾಗಿ ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ತೊಂದರೆಗಳು ಎದುರಾಗುತ್ತವೆ. ಧರ್ಮಗಳು, ಪಂಥಗಳು, ಜಾತಿಗಳು, ರಾಜ್ಯಗಳು ಇತ್ಯಾದಿಗಳಾದ್ಯಂತ ಇರುವ ವಿವಿಧ ಸಂಸ್ಕೃತಿಗಳಿಂದಾಗಿ ವಿವಾಹದಂತಹ ವೈಯಕ್ತಿಕ ವಿಷಯಗಳಿಗೆ ಏಕರೂಪದ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ತರುವುದು ಕಷ್ಟಕರವಾಗಿದೆ.
• ಧಾರ್ಮಿಕ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ಮೇಲಿನ ಅತಿಕ್ರಮಣ: ಭಾರತೀಯ ಸಂವಿಧಾನದ 25 ರಿಂದ 28 ನೇ ವಿಧಿಗಳು ಧಾರ್ಮಿಕ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ಹಕ್ಕನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತವೆ. ಏಕರೂಪ ನಾಗರಿಕ ಸಂಹಿತೆಯನ್ನು ಅನೇಕ ಸಮುದಾಯಗಳು, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಅಲ್ಪಸಂಖ್ಯಾತ ಸಮುದಾಯಗಳು ಧಾರ್ಮಿಕ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯಕ್ಕೆ (25 ನೇ ವಿಧಿ) ಬೆದರಿಕೆ ಎಂದು ನೋಡುತ್ತವೆ.
  • ಅವರ ಪ್ರಕಾರ, ಏಕರೂಪ ನಾಗರಿಕ ಸಂಹಿತೆಯು ಅವರ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳನ್ನು ನಿರ್ಲಕ್ಷಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಬಹುಸಂಖ್ಯಾತ ಧಾರ್ಮಿಕ ಸಮುದಾಯಗಳಿಂದ ಪ್ರಭಾವಿತವಾದ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಹೇರುತ್ತದೆ.
• ಬುಡಕಟ್ಟು ಜನಾಂಗದ ಸ್ಥಳೀಯ ಹಕ್ಕುಗಳಿಗೆ ವಿರುದ್ಧ: UCC ಯ ಅನುಷ್ಠಾನವು ತಮ್ಮ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಮತ್ತು ಘನತೆಗೆ ಸ್ಪಷ್ಟ ತೊಂದರೆ ತರುತ್ತದೆ ಎಂದು ನಾಗಾ ಸಮುದಾಯವು ಹೇಳಿಕೊಂಡಿದೆ.
  • ಬುಡಕಟ್ಟು ಜನಾಂಗದ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಜೀವನವು ದೇಶದ ಉಳಿದ ಜನರಿಗಿಂತ ಭಿನ್ನವಾಗಿರುವುದರಿಂದ, ಇದು ಸಾಮಾಜಿಕ ಅಸ್ವಸ್ಥತೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗಬಹುದು.

ಉಪಸಂಹಾರ:

• UCC ಯ ಗುರಿಯನ್ನು ಒಂದೇ ಬಾರಿಗೆ ಜಾರಿಗೊಳಿಸುವ ಬದಲು ಹಂತ-ಹಂತವಾಗಿ, ಒಂದೊಂದಾಗಿ ಸಾಧಿಸುವುದು ಆದರ್ಶ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಾಗಿದೆ. ಏಕರೂಪದ ಸಂಹಿತೆಗಿಂತ ನ್ಯಾಯಯುತವಾದ ಸಂಹಿತೆ ಹೆಚ್ಚು ಮುಖ್ಯವಾಗಿದೆ.

ಆಪರೇಷನ್ ವಜ್ರ

ರಾಜಕೀಯ ಮತ್ತು ಆಡಳಿತ

ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿ:

• ಆಪರೇಷನ್ ವಜ್ರ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಕೇಂದ್ರೀಯ ಮಾದಕವಸ್ತು ನಿಯಂತ್ರಣ ಬ್ಯೂರೋ (CBN) ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ಟ್ರಾಮಡೋಲ್ ಹೈಡ್ರೋಕ್ಲೋರೈಡ್ (Tramadol Hydrochloride – 250 mg) ಮಾತ್ರೆಗಳ ಅಕ್ರಮ ಸಾಗಣೆಯನ್ನು ತಡೆಗಟ್ಟಿದೆ.

ಟ್ರಾಮಡೋಲ್ (Tramadol) ಬಗ್ಗೆ: 

• ಇದು ಸಂಶ್ಲೇಷಿತ ಓಪಿಯಾಡ್ ನೋವು ನಿವಾರಕ (synthetic opioid painkiller) ಆಗಿದ್ದು, ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿ ಇದನ್ನು ‘ಫೈಟರ್ ಡ್ರಗ್’ (Fighter Drug) ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.
• ನೋವು ಮತ್ತು ಆಯಾಸವನ್ನು ನಿಗ್ರಹಿಸಲು ISIS ಉಗ್ರಗಾಮಿಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ ಹೋರಾಟಗಾರರು ಇದನ್ನು ದುರುಪಯೋಗಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ವರದಿಯಾಗಿದೆ.
• 2018 ರಲ್ಲಿ, ಭಾರತವು ಟ್ರಾಮಡೋಲ್ ಅನ್ನು 1985 ರ ಮಾದಕ ವಸ್ತುಗಳು ಮತ್ತು ಮಾನಸಿಕ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುವ ವಸ್ತುಗಳ (NDPS) ಕಾಯ್ದೆಯ ವ್ಯಾಪ್ತಿಗೆ ತಂದಿತು, ಇದರಿಂದಾಗಿ ಕೇಂದ್ರೀಯ ಮಾದಕವಸ್ತು ನಿಯಂತ್ರಣ ಬ್ಯೂರೋದ (CBN) ಅನುಮೋದನೆಯಿಲ್ಲದೆ ಇದರ ಉತ್ಪಾದನೆ ಮತ್ತು ಮಾರಾಟ ಮಾಡುವುದು ಕಾನೂನುಬಾಹಿರವಾಗಿದೆ.

ಮಾದಕ ವಸ್ತುಗಳು ಮತ್ತು ಮಾನಸಿಕ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುವ ವಸ್ತುಗಳ (NDPS) ಕಾಯ್ದೆ, 1985:

• ಉದ್ದೇಶ: ಇದು ಮಾದಕವಸ್ತುಗಳು ಮತ್ತು ಮಾನಸಿಕ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುವ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುವ ಭಾರತದ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಕಾನೂನು ಆಗಿದೆ. ಇದು ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಾದ ನಿಷೇಧದ ಜೊತೆಗೆ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಬಳಕೆಯ ನಡುವೆ ಸಮತೋಲನವನ್ನು ಕಾಯ್ದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.

ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ಮತ್ತು ಜಾಗತಿಕ ಆಧಾರ ಸ್ತಂಭಗಳು:

• 47 ನೇ ವಿಧಿ: ಆರೋಗ್ಯಕ್ಕೆ ಹಾನಿಕಾರಕವಾದ ಪಾನೀಯಗಳು ಮತ್ತು ಮಾದಕವಸ್ತುಗಳನ್ನು ನಿಷೇಧಿಸುವ ರಾಜ್ಯ ನೀತಿ ನಿರ್ದೇಶಕ ತತ್ವದೊಂದಿಗೆ ಇದು ಹೊಂದಿಕೆಯಾಗುತ್ತದೆ.
• ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ಒಪ್ಪಂದಗಳು: ಇದು 1961, 1971 ಮತ್ತು 1988 ರ ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ಮಾದಕ ವಸ್ತು ನಿಯಂತ್ರಣ ಒಪ್ಪಂದಗಳ (UN Drug Conventions) ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಕಟ್ಟುಪಾಡುಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸುತ್ತದೆ. 
• ವ್ಯಾಪ್ತಿ: ಇದು ಇಡೀ ಭಾರತ, ವಿದೇಶದಲ್ಲಿರುವ ಅದರ ನಾಗರಿಕರು ಮತ್ತು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ನೋಂದಾಯಿಸಲಾದ ಹಡಗುಗಳು/ವಿಮಾನಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.

ಪ್ರಮುಖ ನಿಬಂಧನೆಗಳು ಮತ್ತು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಗಳು:

• ಸಂಪೂರ್ಣ ನಿಷೇಧ: ವೈದ್ಯಕೀಯ/ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಬಳಕೆಯನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ ಮಾದಕವಸ್ತುಗಳ ಕೃಷಿ, ಉತ್ಪಾದನೆ, ಸ್ವಾಧೀನ ಮತ್ತು ಮಾರಾಟವನ್ನು ಇದು ನಿಷೇಧಿಸುತ್ತದೆ.
• ಭಾಂಗ್ ವಿನಾಯಿತಿ: ಇದು ಚರಸ್ ಮತ್ತು ಗಾಂಜಾವನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ನಿಷೇಧಿಸುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ಭಾಂಗ್ (ಎಲೆಗಳು) ಅನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ನಿರ್ಧಾರವನ್ನು ರಾಜ್ಯದ ಕಾನೂನುಗಳಿಗೆ ಬಿಡಲಾಗಿದೆ.
• ಆಸ್ತಿ ಮುಟ್ಟುಗೋಲು: ಅಕ್ರಮ ಮಾದಕವಸ್ತು ಸಾಗಣೆಯಿಂದ ಪಡೆದ ಸ್ವತ್ತುಗಳನ್ನು ಜಪ್ತಿ ಮಾಡಲು ಮತ್ತು ಮುಟ್ಟುಗೋಲು ಹಾಕಿಕೊಳ್ಳಲು ರಾಜ್ಯಕ್ಕೆ ಇದು ಅಧಿಕಾರ ನೀಡುತ್ತದೆ.

ನೋಡಲ್ ಜಾರಿ ಸಂಸ್ಥೆ:

• ಮಾದಕ ವಸ್ತು ನಿಯಂತ್ರಣ ಬ್ಯೂರೋ (NCB): ಗೃಹ ಸಚಿವಾಲಯದ (MHA) ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಅತ್ಯುನ್ನತ ಸಮನ್ವಯ ಜಾರಿ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿ 1986 ರಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ರಚಿಸಲಾಯಿತು.

ತಾಜ್ ಮಹಲ್

ಇತಿಹಾಸ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಿ

ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿ; 

• ತಾಜ್ ಮಹಲ್ ಒಂದು ಹಿಂದೂ ದೇವಾಲಯವಾಗಿದ್ದು, ಇದನ್ನು “ತೇಜೋ ಮಹಾಲಯ” ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿ, ಅದರ ಸಮೀಕ್ಷೆ ನಡೆಸುವಂತೆ ಕೋರಿ ಸಲ್ಲಿಸಲಾದ ಅರ್ಜಿಯ ಮೇಲೆ ಅಲಹಾಬಾದ್ ಉಚ್ಚ ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರ ಮತ್ತು ಭಾರತೀಯ ಪುರಾತತ್ವ ಸರ್ವೇಕ್ಷಣಾ ಇಲಾಖೆ (ASI) ಗೆ ನೋಟಿಸ್ ಜಾರಿ ಮಾಡಿದೆ.

ತಾಜ್ ಮಹಲ್ ಬಗ್ಗೆ ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶಗಳು:

• ತಾಜ್ ಮಹಲ್ 17ನೇ ಶತಮಾನದ ಮೊಘಲ್ ಸ್ಮಾರಕವಾಗಿದ್ದು, ಇದು ಆಗ್ರಾದಲ್ಲಿ ಯಮುನಾ ನದಿಯ ಬಲದಂಡೆಯಲ್ಲಿದೆ ಮತ್ತು ಇದನ್ನು 1983ರಲ್ಲಿ ಯುನೆಸ್ಕೋ ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆಯ ತಾಣವೆಂದು ಘೋಷಿಸಲಾಗಿದೆ.
• ಇದನ್ನು ಮೊಘಲ್ ಚಕ್ರವರ್ತಿ ಷಹಜಹಾನ್ ತನ್ನ ಪತ್ನಿ ಮುಮ್ತಾಜ್ ಮಹಲ್ (ಅರ್ಜುಮಂದ್ ಬಾನೋ ಬೇಗಂ) ನೆನಪಿಗಾಗಿ ನಿರ್ಮಿಸಿದನು ಮತ್ತು ಇದರ ನಿರ್ಮಾಣ ಕಾರ್ಯವು ಸಾ.ಶ 1632 ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗಿ ಸಾ.ಶ 1648 ರಲ್ಲಿ ಪೂರ್ಣಗೊಂಡಿತು.
• ಮೊಘಲ್ ದಾಖಲೆಗಳಲ್ಲಿ, ಈ ಸ್ಮಾರಕವನ್ನು “ರೌಜಾ-ಇ-ಮುನವ್ವರಾ” (ಬೆಳಗಿದ ಸಮಾಧಿ) ಎಂದು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗಿದೆ.
• ಇದರ ಪ್ರಧಾನ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪಿಯಾಗಿ ಉಸ್ತಾದ್ ಅಹಮದ್ ಲಾಹೋರಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಿದ್ದರು.
• ಈ ಸ್ಮಾರಕ ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕಾಗಿ ಜಮೀನನ್ನು ಅಂಬರ್‌ನ ಮಿರ್ಜಾ ರಾಜಾ ಜೈ ಸಿಂಗ್ ಅವರಿಂದ ಪಡೆಯಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಅದಕ್ಕೆ ಬದಲಾಗಿ ಷಹಜಹಾನ್ ಅವರಿಗೆ ಸೂಕ್ತ ಪರಿಹಾರವನ್ನು ಒದಗಿಸಿದನು.
• ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯಗಳು: ತಾಜ್ ಮಹಲ್ ಮೊಘಲ್ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದ ಪರಾಕಾಷ್ಠತೆಯನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಇದು ಪರ್ಷಿಯನ್, ತೈಮುರಿದ್ ಮತ್ತು ಭಾರತೀಯ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಸಮ್ಮಿಶ್ರಣವಾಗಿದೆ.

ಪ್ರಮುಖ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದ ಲಕ್ಷಣಗಳು ಈ ಕೆಳಗಿನಂತಿವೆ:

• ಈ ಸ್ಮಾರಕವನ್ನು ಬಿಳಿಯ ಮಕ್ರಾನಾ ಅಮೃತಶಿಲೆ ಬಳಸಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ.
• ಇದು ಪರಿಪೂರ್ಣವಾದ ದ್ವಿಪಾರ್ಶ್ವ ಸಮ್ಮಿತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.
• ಇದು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಚಾರ್‌ಬಾಗ್ ಉದ್ಯಾನವನದ ವಿನ್ಯಾಸವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.
• ಇದರ ಗೋಡೆಗಳ ಮೇಲೆ ಖುರಾನ್‌ನ ಕ್ಯಾಲಿಗ್ರಫಿ (ಕುಶಲಬರಹ) ಕೆತ್ತಲಾಗಿದೆ.
• ಇದು ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ ಅಂತ್ಯಕ್ರಿಯೆಯ ವಿನ್ಯಾಸದ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.
• ಇದು ವ್ಯಾಪಕವಾದ ಪಿಯೆಟ್ರಾ ದುರಾ (Pietra dura) ಎಂಬ ಅಲಂಕಾರಿಕ ತಂತ್ರವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, ಇದರಲ್ಲಿ ಅಮೃತಶಿಲೆಯ ಮೇಲೆ ಬೆಲೆಬಾಳುವ ಕಲ್ಲುಗಳನ್ನು ಕೆತ್ತಿ ಸಂಕೀರ್ಣವಾದ ಹೂವಿನ ಮತ್ತು ಜ್ಯಾಮಿತೀಯ ವಿನ್ಯಾಸಗಳನ್ನು ರಚಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಮಂಗಲ್ ಪಾಂಡೆ ಅವರ ಜನ್ಮ ದಿನಾಚರಣೆ

ಇತಿಹಾಸ

ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿ:

• ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿಯವರು ಮಹಾನ್ ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿ ಮತ್ತು ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟಗಾರ ಮಂಗಲ್ ಪಾಂಡೆ ಅವರ ಜನ್ಮ ದಿನಾಚರಣೆಯಂದು ಅವರಿಗೆ ಗೌರವ ನಮನ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಮಂಗಲ್ ಪಾಂಡೆ ಅವರ ಬಗ್ಗೆ:

• ಇವರು 19 ಜುಲೈ 1827 ರಂದು ಪ್ರಸ್ತುತ ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶದ ಬಲ್ಲಿಯಾ ಜಿಲ್ಲೆಯ ನಾಗ್ವಾ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ, ಭೂಮಿಹಾರ್ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು.
• ಇವರು ತಮ್ಮ 22 ನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಈಸ್ಟ್ ಇಂಡಿಯಾ ಕಂಪನಿಯ ಸೈನ್ಯವನ್ನು ಸೇರಿದರು ಮತ್ತು 34 ನೇ ಬಂಗಾಳ ನೇಟಿವ್ ಇನ್‌ಫೆಂಟ್ರಿಯಲ್ಲಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು.
• ದಂಗೆಯ ಕಿಡಿ: ಬ್ರಿಟಿಷರು ಹೊಸದಾಗಿ ಪರಿಚಯಿಸಿದ ‘ಎನ್‌ಫೀಲ್ಡ್ ರೈಫಲ್’ನ ಕಾರ್ಟ್ರಿಡ್ಜ್‌ಗಳನ್ನು (ಮದ್ದುಗುಂಡುಗಳು) ಬಂದೂಕಿಗೆ ತುಂಬುವ ಮೊದಲು ಹಲ್ಲಿನಿಂದ ಕಚ್ಚಿ ತೆಗೆಯಬೇಕಾಗಿತ್ತು ಮತ್ತು ಆ ಕಾರ್ಟ್ರಿಡ್ಜ್‌ಗಳಿಗೆ ಹಸು ಮತ್ತು ಹಂದಿಯ ಕೊಬ್ಬನ್ನು ಸವರಲಾಗಿದೆ ಎಂಬ ಸುದ್ದಿ ಹರಡಿತು.
• ಇದು ಹಿಂದೂ ಮತ್ತು ಮುಸ್ಲಿಂ ಸಿಪಾಯಿಗಳಿಬ್ಬರಿಗೂ ತೀವ್ರ ಆಘಾತವನ್ನುಂಟುಮಾಡಿತು. ಆದ್ದರಿಂದ ಮಂಗಲ್ ಪಾಂಡೆ ಇದನ್ನು ಬಳಸಲು ನಿರಾಕರಿಸಿದರು ಮತ್ತು 29 ಮಾರ್ಚ್ 1857 ರಂದು ಬ್ಯಾರಕ್‌ಪೋರ್‌ನಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಸಾರ್ಜೆಂಟ್ ಮೇಜರ್ ಮೇಲೆ ಗುಂಡು ಹಾರಿಸುವ ಮೂಲಕ ದಂಗೆಯ ಮೊದಲ ಕಿಡಿಯನ್ನು ಹೊತ್ತಿಸಿದರು.
• ಅವರ ಈ ಕೃತ್ಯವು 1857 ರ ದಂಗೆಗೆ ನಾಂದಿಹಾಡಿತು, ಇದನ್ನು ಸಿಪಾಯಿ ದಂಗೆ ಅಥವಾ ಭಾರತದ ಪ್ರಥಮ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಸಂಗ್ರಾಮ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.
• ಸೇನಾ ನ್ಯಾಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ವಿಚಾರಣೆ ಎದುರಿಸಿದ ಪಾಂಡೆ ಅವರನ್ನು 8 ಏಪ್ರಿಲ್ 1857 ರಂದು ಗಲ್ಲಿಗೇರಿಸಲಾಯಿತು. ನಂತರ ಅವರ ರೆಜಿಮೆಂಟ್ ಅನ್ನು ವಿಸರ್ಜಿಸಲಾಯಿತು.
• ದಂಗೆಯ ಪರಿಣಾಮಗಳು: 10 ಮೇ 1857 ರಂದು ಮೀರತ್‌ನ ಸಿಪಾಯಿಗಳು ದಂಗೆಯೆದ್ದರು ಮತ್ತು ಈ ಘಟನೆಯು ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ರಾಷ್ಟ್ರವ್ಯಾಪಿ ಬಂಡಾಯವಾಗಿ ರೂಪುಗೊಂಡಿತು. ದೆಹಲಿಗೆ ಮೆರವಣಿಗೆಯಲ್ಲಿ ತೆರಳಿದ ಸಿಪಾಯಿಗಳು ವಯಸ್ಸಾದ ಕೊನೆಯ ಮೊಘಲ್ ಚಕ್ರವರ್ತಿ ಎರಡನೇ ಬಹದ್ದೂರ್ ಶಾನನ್ನು ತಮ್ಮ ಸಾಂಕೇತಿಕ ನಾಯಕನನ್ನಾಗಿ ನೇಮಿಸಿದರು.
• ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 1857 ರ ವೇಳೆಗೆ ಬ್ರಿಟಿಷರು ಕೆಂಪುಕೋಟೆಯನ್ನು ಮರುವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡರು ಮತ್ತು ಬಹದ್ದೂರ್ ಶಾನನ್ನು ರಂಗೂನ್‌ಗೆ ಗಡಿಪಾರು ಮಾಡಿದರು, ಅಲ್ಲಿ ಅವನು 1862 ರಲ್ಲಿ ನಿಧನನಾದನು.
• ಅಂತಿಮ ಫಲಿತಾಂಶ: ಈ ದಂಗೆಯು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಈಸ್ಟ್ ಇಂಡಿಯಾ ಕಂಪನಿಯ ಆಡಳಿತವನ್ನು ಶಾಶ್ವತವಾಗಿ ಕೊನೆಗೊಳಿಸಿತು. 1858 ರ ರಾಣಿ ವಿಕ್ಟೋರಿಯಾಳ ಘೋಷಣೆ ಹಾಗೂ 1858 ರ ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರ ಕಾಯ್ದೆಯ ಮೂಲಕ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ರಾಣಿಯು ನೇರ ಆಡಳಿತವನ್ನು ವಹಿಸಿಕೊಂಡರು. ಗವರ್ನರ್-ಜನರಲ್ ಹುದ್ದೆಯನ್ನು ರದ್ದುಪಡಿಸಿ ‘ವೈಸ್‌ರಾಯ್’ ಹುದ್ದೆಯನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಲಾರ್ಡ್ ಕ್ಯಾನಿಂಗ್ ಭಾರತದ ಮೊದಲ ವೈಸ್‌ರಾಯ್ ಆದನು.

ಶಬ್ದಗಳ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯ (Museum of Word)

ಕಲೆ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಿ

ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿ:

• ಕೇಂದ್ರ ಗೃಹ ಸಚಿವರು ಕೋಲ್ಕತ್ತಾದಲ್ಲಿ ‘ಶಬ್ದಗಳ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯ’ (Museum of Word) ದ ಮೊದಲ ಹಂತವನ್ನು ಉದ್ಘಾಟಿಸಿದರು.

ಯೋಜನೆಯ ಬಗ್ಗೆ:

• ಇದನ್ನು ಕೇಂದ್ರ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಸಚಿವಾಲಯದ ಆಶ್ರಯದಲ್ಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಗ್ರಂಥಾಲಯವು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದೆ.
• ಇದು ದೇಶದ ಮೊದಲ ಭಾಷಾ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯವಾಗಿದ್ದು, ಇದನ್ನು ಶಬ್ದಲೋಕ ಎಂದೂ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.
• ಇದು ಭಾರತದ 22 ಅಧಿಕೃತ ಭಾಷೆಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ ಮತ್ತು ಮೌಖಿಕ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳು ಹಾಗೂ ಪ್ರಾಚೀನ ಹಸ್ತಪ್ರತಿಗಳಿಂದ ಹಿಡಿದು ಮುದ್ರಿತ ಕೃತಿಗಳು ಮತ್ತು ಆಧುನಿಕ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ ಪಠ್ಯಗಳವರೆಗಿನ ಭಾಷೆಯ ಪ್ರಯಾಣವನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತದೆ.
• ಈ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯವು ಭಾಷೆಗಳ ಇತಿಹಾಸದ ವಿಭಿನ್ನ ಆಯಾಮಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಭಾರತೀಯ ನಾಗರಿಕತೆ ಹಾಗೂ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಮೇಲಿನ ಅವುಗಳ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಅನ್ವೇಷಿಸುವ ಒಂಬತ್ತು ಗ್ಯಾಲರಿಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.
• ಮಹತ್ವ: ಭಾಷೆಯನ್ನು ಸಮಾಜವನ್ನು ನಿರಂತರವಾಗಿ ರೂಪಿಸಿದ ಮತ್ತು ಸಮಾಜದಿಂದ ರೂಪುಗೊಂಡ ಜೀವಂತ ಅಸ್ತಿತ್ವವಾಗಿ ಪ್ರಸ್ತುತಪಡಿಸುವುದು ಇದರ ಪ್ರಮುಖ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿದೆ.

ಸಂವಿಧಾನದ ಎಂಟನೇ ಅನುಸೂಚಿ:

• ಭಾರತೀಯ ಸಂವಿಧಾನದ ಎಂಟನೇ ಅನುಸೂಚಿಯು ಭಾರತ ಗಣರಾಜ್ಯದ ಅಧಿಕೃತ ಭಾಷೆಗಳನ್ನು ಪಟ್ಟಿ ಮಾಡುತ್ತದೆ.
• ಸಂವಿಧಾನದ ಭಾಗ XVII (Part XVII) ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿನ 343 ರಿಂದ 351 ನೇ ವಿಧಿಗಳು ಅಧಿಕೃತ ಭಾಷೆಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿವೆ.
• ಪ್ರಸ್ತುತ ಎಂಟನೇ ಅನುಸೂಚಿಯಲ್ಲಿರುವ 22 ಭಾಷೆಗಳು: ಅಸ್ಸಾಮಿ, ಬಂಗಾಳಿ, ಗುಜರಾತಿ, ಹಿಂದಿ, ಕನ್ನಡ, ಕಾಶ್ಮೀರಿ, ಕೊಂಕಣಿ, ಮಲಯಾಳಂ, ಮಣಿಪುರಿ, ಮರಾಠಿ, ನೇಪಾಳಿ, ಒಡಿಯಾ, ಪಂಜಾಬಿ, ಸಂಸ್ಕೃತ, ಸಿಂಧಿ, ತಮಿಳು, ತೆಲುಗು, ಉರ್ದು, ಬೋಡೋ, ಸಂತಾಲಿ, ಮೈಥಿಲಿ ಮತ್ತು ಡೋಗ್ರಿ.
• ಈ ಭಾಷೆಗಳ ಪೈಕಿ 14 ಭಾಷೆಗಳನ್ನು ಮೂಲ ಸಂವಿಧಾನದಲ್ಲಿಯೇ ಸೇರಿಸಲಾಗಿತ್ತು.
• ನಂತರದಲ್ಲಿ, 1967 ರಲ್ಲಿ ಸಿಂಧಿ ಭಾಷೆಯನ್ನು, 1992 ರಲ್ಲಿ ಕೊಂಕಣಿ, ಮಣಿಪುರಿ ಮತ್ತು ನೇಪಾಳಿ ಭಾಷೆಗಳನ್ನು ಹಾಗೂ 2003 ರ 92 ನೇ ತಿದ್ದುಪಡಿ ಕಾಯ್ದೆಯ ಮೂಲಕ ಬೋಡೋ, ಡೋಗ್ರಿ, ಮೈಥಿಲಿ ಮತ್ತು ಸಂತಾಲಿ ಭಾಷೆಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಲಾಯಿತು.

ಪ್ರತಿಭಟಿಸುವ ಹಕ್ಕು

ರಾಜಕೀಯ ಮತ್ತು ಆಡಳಿತ

ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿ:

• ಕಾಕ್ರೋಚ್ ಜನತಾ ಪಾರ್ಟಿ (CJP)ಗೆ ಜಂತರ್ ಮಂತರ್‌ನಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಭಟನೆ ಮುಂದುವರಿಸಲು ಅಥವಾ ಸಂಸತ್ ಭವನದ ಕಡೆಗೆ ಉದ್ದೇಶಿತ ಮೆರವಣಿಗೆ ನಡೆಸಲು ಯಾವುದೇ ಅನುಮತಿ ಇಲ್ಲ ಎಂದು ದೆಹಲಿ ಪೊಲೀಸರು ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಪ್ರತಿಭಟಿಸುವ ಹಕ್ಕನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುವ ಕಾನೂನುಗಳು:

• ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಭಟಿಸುವ ಹಕ್ಕನ್ನು ಸಂವಿಧಾನದ 19(1)(a) ನೇ ವಿಧಿಯ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ರಕ್ಷಿಸಲಾಗಿದೆ, ಇದು ವಾಕ್ ಮತ್ತು ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವನ್ನು ಖಾತರಿಪಡಿಸುತ್ತದೆ.
• ಹಾಗೆಯೇ, ಸಂವಿಧಾನದ 19(1)(b) ನೇ ವಿಧಿಯು ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಗಳಿಲ್ಲದೆ ಶಾಂತಿಯುತವಾಗಿ ಸಭೆ ಸೇರುವ ಹಕ್ಕನ್ನು ಖಾತರಿಪಡಿಸುತ್ತದೆ.
• ಆದರೆ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸುವ್ಯವಸ್ಥೆ, ಭದ್ರತೆ ಮತ್ತು ಇತರ ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ಹಿತಾಸಕ್ತಿಗಳನ್ನು ಕಾಪಾಡುವ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಈ ಹಕ್ಕುಗಳ ಮೇಲೆ ಅಗತ್ಯವಾದ ಸಮಂಜಸವಾದ ನಿರ್ಬಂಧಗಳನ್ನು ವಿಧಿಸಲು ಅವಕಾಶವಿದೆ.
• ಷರತ್ತುಗಳು: ಕಾನೂನು ಮತ್ತು ಸುವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ರಾಜ್ಯ ಪಟ್ಟಿಯ ವಿಷಯವಾಗಿದ್ದು, ಪ್ರತಿಭಟನೆಗಳು ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸಭೆಗಳಿಗೆ ಅನುಮತಿ ನೀಡಲು ಪ್ರತಿ ರಾಜ್ಯವು ತನ್ನದೇ ಆದ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.
• ಭಾರತೀಯ ನಾಗರಿಕ ಸುರಕ್ಷಾ ಸಂಹಿತೆಯ (BNSS) ಸೆಕ್ಷನ್ 163 ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ, ಮುಂದುವರಿಯುತ್ತಿರುವ ಯಾವುದೇ ಪ್ರತಿಭಟನೆಗಳನ್ನು ನಿರ್ಬಂಧಿಸಲು ಮತ್ತು ನಿಷೇಧಾಜ್ಞೆಗಳನ್ನು ಹೊರಡಿಸಲು ಅಧಿಕಾರಿಗಳಿಗೆ ಅಧಿಕಾರವಿದೆ.
• ಆದರೆ ಅನುಮತಿಯನ್ನು ನಿರಾಕರಿಸಲು ಅಥವಾ ಹಿಂಪಡೆಯಲು, ಅದರಲ್ಲಿ ಅಡಗಿರುವ ಅಪಾಯಗಳು ಅಥವಾ ಬೆದರಿಕೆಗಳನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸುವ ಮೂಲಕ ಸೂಕ್ತ ಕಾರಣಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುವುದು ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿದೆ.