Blog

  • ಕರ್ನಾಟಕ ಮತ್ತು ಗ್ರೂಪ್ ಸಿ ಪ್ರಚಲಿತ ವಿದ್ಯಮಾನಗಳು – ಅಕ್ಟೋಬರ್ 22, 2026ರಿಂದ ಅಕ್ಟೋಬರ್ 25, 2026ರವರೆಗೆ

    ನೇಮಕಾತಿಗಳು

    ONGC ನೂತನ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿ ಸುನೀಲ್ ಕುಮಾರ್ ನೇಮಕ

    ​ಸಂದರ್ಭ: ಅರುಣ್ ಕುಮಾರ್ ಸಿಂಗ್ ಅವರ ಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ‘ಆಯಿಲ್ ಅಂಡ್ ನ್ಯಾಚುರಲ್ ಗ್ಯಾಸ್ ಕಾರ್ಪೊರೇಶನ್’ (ONGC) ನ ಮುಂದಿನ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿ ಸುನೀಲ್ ಕುಮಾರ್ ಅವರನ್ನು ಕ್ಯಾಬಿನೆಟ್‌ನ ನೇಮಕಾತಿ ಸಮಿತಿಯು (ACC) ನೇಮಕ ಮಾಡಿದೆ.

    ​ಪ್ರಮುಖ ವಿವರಗಳು:

    • ​ಪ್ರಸ್ತುತ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಾಹಕ ನಿರ್ದೇಶಕರಾಗಿರುವ ಸುನೀಲ್ ಕುಮಾರ್ ಅವರು 7 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2026 ರಂದು ಅಧಿಕಾರ ವಹಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಿದ್ದಾರೆ.
    • ​ಇವರ ಈ ನೇಮಕಾತಿಯು ನಿವೃತ್ತಿಯ ನಂತರದ ಗುತ್ತಿಗೆ ಆಧಾರಿತ ಸೇವೆಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಂತೆ ಒಟ್ಟು ಮೂರು ವರ್ಷಗಳ ಅಧಿಕಾರಾವಧಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.

    ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು

    1. ​ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿಯವರಿಂದ 65ನೇ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಲಾ ಪ್ರದರ್ಶನ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪ್ರದಾನ

    ​ಸಂದರ್ಭ: ದೃಶ್ಯ ಕಲೆ (Visual arts) ಮತ್ತು ಮುದ್ರಣ ಕಲೆಗಳಲ್ಲಿನ (Print making) ಉತ್ಕೃಷ್ಟತೆಯನ್ನು ಗುರುತಿಸಿ, ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿ ದ್ರೌಪದಿ ಮುರ್ಮು ಅವರು 65ನೇ ‘ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಲಾ ಪ್ರದರ್ಶನ’ ಮತ್ತು ‘3ನೇ ಪ್ರಿಂಟ್ ಬಿನಾಲೆ ಇಂಡಿಯಾ 2026’ ರಲ್ಲಿ ಲಲಿತ ಕಲಾ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳನ್ನು ಪ್ರದಾನ ಮಾಡಿದರು.

    ​ಪ್ರಮುಖ ಮುಖ್ಯಾಂಶಗಳು:

    • ​ಪ್ರಶಸ್ತಿ: ಲಲಿತ ಕಲಾ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು 2026.
    • ​ಪ್ರದಾನ ಮಾಡುವ ಪ್ರಾಧಿಕಾರ: ಲಲಿತ ಕಲಾ ಅಕಾಡೆಮಿ (ಕೇಂದ್ರ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಸಚಿವಾಲಯ).
    • ​ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪ್ರದಾನ: ನವದೆಹಲಿಯ ಡಾ. ಅಂಬೇಡ್ಕರ್ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕೇಂದ್ರದಲ್ಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿ ದ್ರೌಪದಿ ಮುರ್ಮು ಅವರಿಂದ (21 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2026 ರಂದು) ಪ್ರದಾನ.
    • ​ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ಮತ್ತು ಆಯ್ಕೆ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ: ದ್ವಿತೀಯ ಹಂತದ ಆಯ್ಕೆ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯ ಮೂಲಕ 20 ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳನ್ನು ನೀಡಲಾಗಿದೆ. 27 ರಾಜ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳ 2,495 ಕಲಾವಿದರು ರಚಿಸಿದ 6,175 ಕಲಾಕೃತಿಗಳ ಪೈಕಿ 270 ಕಲಾಕೃತಿಗಳನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶನಕ್ಕೆ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಲಾಗಿದ್ದು, ಅಂತಿಮವಾಗಿ 20 ಕಲಾಕೃತಿಗಳಿಗೆ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ನೀಡಲಾಗಿದೆ. ಇದರೊಂದಿಗೆ ‘ಪ್ರಿಂಟ್ ಬಿನಾಲೆ ಗ್ರ್ಯಾಂಡ್ ಪ್ರೈಸ್’ ಮತ್ತು ಗೌರವಾನ್ವಿತ ಉಲ್ಲೇಖದ ವಿಜೇತರನ್ನೂ ಸನ್ಮಾನಿಸಲಾಯಿತು.

    ​ಪ್ರಶಸ್ತಿಯ ಕುರಿತು:

    • ​1954ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪನೆಯಾದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಲಾ ಅಕಾಡೆಮಿಯಾದ ‘ಲಲಿತ ಕಲಾ ಅಕಾಡೆಮಿ’ಯು ಈ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಪ್ರದಾನ ಮಾಡುತ್ತದೆ.
    • ​1955ರಿಂದ ಆಯೋಜಿಸಲಾಗುತ್ತಿರುವ ‘ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಲಾ ಪ್ರದರ್ಶನ’ದಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ (ಇದರ ಮೊದಲ ಆವೃತ್ತಿಯು ನವದೆಹಲಿಯ ಜೈಪುರ ಹೌಸ್‌ನಲ್ಲಿ ನಡೆದಿತ್ತು).
    • ​’ಪ್ರಿಂಟ್ ಬಿನಾಲೆ ಇಂಡಿಯಾ’ ಎಂಬುದು ದ್ವೈವಾರ್ಷಿಕ ಮುದ್ರಣ ಕಲಾ ಪ್ರದರ್ಶನವಾಗಿದ್ದು, ಇದು ಎಚ್ಚಿಂಗ್ (Etching), ವುಡ್‌ಕಟ್ (Woodcut), ಲಿಥೋಗ್ರಫಿ (Lithography) ಮತ್ತು ಸ್ಕ್ರೀನ್-ಪ್ರಿಂಟಿಂಗ್ (Screen-printing) ಕಲೆಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.

    ​ಪ್ರಮುಖ ಪುರಸ್ಕೃತರು:

    ಕ್ರ.ಸಂ.

    ಪುರಸ್ಕೃತರು

    ಪುರಸ್ಕೃತ ಕಲಾಕೃತಿ

    ಮಾಧ್ಯಮ

    ವಿಭಾಗ

    1

    ಚಂದ್ರಶೇಖರ್

    ಸೇನ್ ಮೈ ಎಂಟೈರ್ ವರ್ಲ್ಡ್ – I

    ಟೆರಾಕೋಟಾ

    ಶಿಲ್ಪಕಲೆ

    2

    ಗೋಪಾಲ್ ಚಂದ್ರ ನಸ್ಕರ್

    ದಿ ಟ್ಯೂನ್ ಆಫ್ ದಿ ಶ್ರೀಮದ್ ಭಗವದ್ಗೀತಾ

    ಕ್ಯಾನ್ವಾಸ್ ಮೇಲೆ ಅಕ್ರಿಲಿಕ್

    ಚಿತ್ರಕಲೆ

    3

    ಕಿಶೋರ್ ಕುಮಾರ್ ನಾರ್ಖಾಡಿವಾಲಾ

    ಪರ್ಯಾವರಣ್

    ಕ್ಯಾನ್ವಾಸ್ ಮೇಲೆ ತೈಲವರ್ಣ

    ಚಿತ್ರಕಲೆ

    4

    ಮೃಣಾಲ್ ಡೇ

    ಹೋಪ್‌ಲೆಸ್ ಸೆಟಲ್ಮೆಂಟ್

    ಕ್ಯಾನ್ವಾಸ್ ಮೇಲೆ ಅಕ್ರಿಲಿಕ್

    ಚಿತ್ರಕಲೆ

    5

    ನಿಧಿ ಚೋಪ್ರಾ

    ಟ್ಯಾಂಜಿಬಲ್ ಡ್ರೀಮ್ಸ್

    ಪಿಂಗಾಣಿ

    ಶಿಲ್ಪಕಲೆ

    6

    ನಿಮಾಯ್ ಸಿಂಗ್

    ಸರುಂಗ್‌ಬಾಮ್ ಮುದ್ರಾ – I

    ತೇಗದ ಮರ

    ಶಿಲ್ಪಕಲೆ

    7

    ಪಂಕಜ್ ಕುಮಾರ್ ಶರ್ಮಾ

    ಹ್ಯಾಲೋಡ್ ಟ್ರಾವೆಲರ್ – II

    ಪ್ಯಾನಲ್ ವರ್ಕ್ಸ್

    ರೇಖಾಚಿತ್ರ

    8

    ಪೂಜಾ ರಜಪೂತ್

    ಪ್ರಕೃತಿ ಶೋಷಣ್

    ಬಿಳಿ ಅಮೃತಶಿಲೆ

    ಶಿಲ್ಪಕಲೆ

    9

    ಪ್ರವೀಣ್ ಕುಮಾರ್

    ವೇರ್ ದಿ ವಾಲ್ಸ್ ರಿಮೆಂಬರ್

    ಮಿಶ್ರ ಮಾಧ್ಯಮ

    ಚಿತ್ರಕಲೆ

    10

    ಪ್ರೀತಮ್ ಮಧುಕರ್ ದೇವುಸ್ಕರ್

    ಆಫ್ ಟೈಮ್ ಅಂಡ್ ದಿ ಸಿಟಿ

    ಎಚ್ಚಿಂಗ್

    ಮುದ್ರಣ ಕಲೆ

    11

    ರಾಜೇಂದ್ರ ಪ್ರಸಾದ್

    ಸುಜಾತಾ ವಿತ್ ಬುದ್ಧ

    ಜಲವರ್ಣ (ವಾಶ್)

    ಚಿತ್ರಕಲೆ

    12

    ರಮೇಶ್ ವಿಠಲ್ ಥೋರಟ್

    ಅನ್‌ಟೈಟಲ್ಡ್ – II

    ಕ್ಯಾನ್ವಾಸ್ ಮೇಲೆ ತೈಲವರ್ಣ

    ಚಿತ್ರಕಲೆ

    13

    ರವಿರಾಮ್ ರಾಮಕೃಷ್ಣನ್

    ಫಿಶರ್‌ವುಮನ್

    ತಾಮ್ರ (ಆಕ್ಸಿಡೈಸ್ಡ್, ವೆಲ್ಡೆಡ್)

    ಶಿಲ್ಪಕಲೆ

    14

    ಸಂಜಯ್ ಕುಮಾರ್

    ವೆನ್ ಮೆಮೊರಿಸ್ ಕಮ್ ಬ್ಯಾಕ್ – 7

    ಮಿಶ್ರ ಮಾಧ್ಯಮ

    ಚಿತ್ರಕಲೆ

    15

    ಸಂಜಯ್ ಕುಮಾರ್ ಸಾಹನಿ

    ಯೂತ್

    ಕ್ಯಾನ್ವಾಸ್ ಮೇಲೆ ತೈಲವರ್ಣ

    ಚಿತ್ರಕಲೆ

    16

    ಸಂಜೀಬ್ ಕುಮಾರ್ ಗೊಗೊಯ್

    ಆಕಾರ್ ನಿರಂಕಾರ್ – II

    ಕ್ಯಾನ್ವಾಸ್ ಮೇಲೆ ಅಕ್ರಿಲಿಕ್ ಮತ್ತು ತೈಲವರ್ಣ

    ಚಿತ್ರಕಲೆ

    17

    ಸಾಂತಾ ದೇವ್

    ಅಟ್ರಾಕ್ಷನ್ ಆಫ್ ಸಿಂಪ್ಲಿಸಿಟಿ

    ಪಿಂಗಾಣಿ

    ಶಿಲ್ಪಕಲೆ

    18

    ಸಿದ್ಧಾರ್ಥ್ ಶಾಜಿರಾವ್ ಶಿಂಗಾಡೆ

    ಟ್ರೀಸ್

    ಮಿಶ್ರ ಮಾಧ್ಯಮ

    ಚಿತ್ರಕಲೆ

    19

    ಉಷಾರಂಜನ್ ಮಂಡಲ್

    ವೀಲ್ ಆಫ್ ಎ ಕ್ರೌಡೆಡ್ ಸಿಟಿ

    ಮಿಶ್ರ ಮಾಧ್ಯಮ

    ಇತರೆ ಮಾಧ್ಯಮ

    20

    ವಿಜೇಂದ್ರ ಶರ್ಮಾ

    ಲೈಫ್ 2025

    ಕ್ಯಾನ್ವಾಸ್ ಮೇಲೆ ತೈಲವರ್ಣ

    ಚಿತ್ರಕಲೆ

     

    2. 2026ರ ಕರ್ನಾಟಕ ಜಾನಪದ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗೆ ದೇವದಾಸ್ ಚಿಮಕೋಡ್ ಆಯ್ಕೆ

    ​ಸಂದರ್ಭ: ರಾಜ್ಯದ ಜಾನಪದ ಪರಂಪರೆಗೆ ಬೀದರ್‌ನ ಜಾನಪದ ಕಲಾವಿದ ದೇವದಾಸ್ ಚಿಮಕೋಡ್ ಅವರು ನೀಡಿದ ಅಪಾರ ಕೊಡುಗೆಯನ್ನು ಗುರುತಿಸಿ, ಕರ್ನಾಟಕ ಜಾನಪದ ಅಕಾಡೆಮಿಯು ತನ್ನ 2026ನೇ ಸಾಲಿನ ವಾರ್ಷಿಕ ಗೌರವ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗೆ ಅವರನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿದೆ.

    ​ಪ್ರಮುಖ ಮುಖ್ಯಾಂಶಗಳು:

    • ​ಪ್ರಶಸ್ತಿ: ಕರ್ನಾಟಕ ಜಾನಪದ ಅಕಾಡೆಮಿ ಗೌರವ ಪ್ರಶಸ್ತಿ 2026 (21 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2026 ರಂದು ಘೋಷಿಸಲಾಗಿದೆ).
    • ​ಪುರಸ್ಕೃತರು: ಬೀದರ್ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಬೀದರ್ ತಾಲೂಕಿನ ಚಿಮಕೋಡ್ ಗ್ರಾಮದ ದೇವದಾಸ್ ಚಿಮಕೋಡ್ (56).
    • ​ಪ್ರದಾನ ಮಾಡುವ ಪ್ರಾಧಿಕಾರ: ಕರ್ನಾಟಕ ಜಾನಪದ ಅಕಾಡೆಮಿ.
    • ​ಪ್ರಮುಖ ಸಾಧನೆ: ಜಾನಪದ ಗಾಯನ, ವಾದ್ಯ ಸಂಗೀತ, ಸುಗ್ಗಿ ಕುಣಿತ ಹಾಗೂ ಹಲಗೆ (ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ತಾಳವಾದ್ಯ) ವಾದನದಲ್ಲಿ 35 ವರ್ಷಗಳ ಸುದೀರ್ಘ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದು, ಈ ಭಾಗದಾದ್ಯಂತ ಹಳ್ಳಿ ಹಳ್ಳಿಗಳಿಗೆ ಜಾನಪದ ಪರಂಪರೆಯನ್ನು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ತಲುಪಿಸಿದ್ದಾರೆ.
    • ​ಬಹುಮಾನ: 25,000 ರೂ. ನಗದು ಪುರಸ್ಕಾರ ಮತ್ತು ಪ್ರಶಂಸಾ ಪತ್ರ.

    ​ಪ್ರಶಸ್ತಿಯ ಕುರಿತು:

    • ​ಕನ್ನಡ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಇಲಾಖೆಯ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವ ರಾಜ್ಯದ ಜಾನಪದ ಕಲೆಗಳ ಅಕಾಡೆಮಿಯಾದ ‘ಕರ್ನಾಟಕ ಜಾನಪದ ಅಕಾಡೆಮಿ’ಯು ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಈ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಪ್ರದಾನ ಮಾಡುತ್ತದೆ.
    • ​ಕರ್ನಾಟಕದ ಜಾನಪದ ಪರಂಪರೆಯನ್ನು ಸಂರಕ್ಷಿಸುವ ಮತ್ತು ಉತ್ತೇಜಿಸುವ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಜೀವಮಾನದ ಸಾಧನೆಗೈದ ಜಾನಪದ ಕಲಾವಿದರನ್ನು ಈ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯ ಮೂಲಕ ಗೌರವಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

     

    3. 2026ರ ಜಾಗತಿಕ ಯುವ ಸಂಸ್ಥೆ (GYI) ಪ್ರಶಸ್ತಿಗೆ ಅಮೀನಾ ನಸ್ರೀನ್ ಎ.ಎಸ್. ಭಾಜನ

    ​ಸಂದರ್ಭ: ಅಮೆರಿಕದ ಅಯೋವಾದ ಡೆಸ್ ಮೊಯಿನ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ನಡೆದ ವಿಶ್ವ ಆಹಾರ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾನದ 2026ರ ‘ನಾರ್ಮನ್ ಇ. ಬೋರ್ಲಾಗ್ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂವಾದ’ದಲ್ಲಿ ಭಾರತೀಯ ಪ್ರೌಢಶಾಲಾ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿನಿ ಅಮೀನಾ ನಸ್ರೀನ್ ಎ.ಎಸ್. ಅವರು ‘ಜಾಗತಿಕ ಯುವ ಸಂಸ್ಥೆ (GYI) ಪ್ರಶಸ್ತಿ’ಯನ್ನು ಮುಡಿಗೇರಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ.

    ​ಪ್ರಮುಖ ಮುಖ್ಯಾಂಶಗಳು:

    • ​ಪ್ರಶಸ್ತಿ: ಜಾಗತಿಕ ಯುವ ಸಂಸ್ಥೆ (GYI) ಪ್ರಶಸ್ತಿ 2026 (500 ಯುಎಸ್ ಡಾಲರ್ ನಗದು ಬಹುಮಾನ).
    • ​ಪುರಸ್ಕೃತರು: ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕೃಷಿ ವಿಜ್ಞಾನಗಳ ಅಕಾಡೆಮಿಯ (NAAS) ‘ನಾಸ್-ಯುವ’ (NAAS-YUVA) ಆಯ್ಕೆ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯ ಮೂಲಕ ಆಯ್ಕೆಯಾದ 7 ಭಾರತೀಯ ಪ್ರೌಢಶಾಲಾ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರಾದ ಅಮೀನಾ ನಸ್ರೀನ್ ಎ.ಎಸ್.
    • ​ಪ್ರದಾನ ಮಾಡುವ ಪ್ರಾಧಿಕಾರ: ವಿಶ್ವ ಆಹಾರ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾನ (WFPF).
    • ​ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ: ‘ನಾರ್ಮನ್ ಇ. ಬೋರ್ಲಾಗ್ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂವಾದ’ದ (ಅಕ್ಟೋಬರ್ 20-22, 2026; ಧ್ಯೇಯವಾಕ್ಯ: “ಹಸಿವು ಗೆಲ್ಲುವ ಮುನ್ನ” – “Before Hunger Wins”) ಜೊತೆಜೊತೆಯಾಗಿ ಈ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವನ್ನು ಆಯೋಜಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಇಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಆಹಾರ ಭದ್ರತೆಯ ಸವಾಲುಗಳ ಕುರಿತು ಸಂಶೋಧನಾ ಪ್ರಬಂಧಗಳನ್ನು ಮಂಡಿಸಿದರು.
    • ​ಇತರ ಪ್ರಮುಖ ಬೆಳವಣಿಗೆ: ಕೃಷಿ ಸಂಶೋಧನೆ, ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ವೃದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಜ್ಞಾನ ವಿನಿಮಯಕ್ಕಾಗಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕೃಷಿ ವಿಜ್ಞಾನಗಳ ಅಕಾಡೆಮಿಯು (NAAS) ಅಮೆರಿಕದ ‘ಕೃಷಿ ವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಮಂಡಳಿ’ಯ (CAST) ಜೊತೆಗೆ ತಿಳಿವಳಿಕೆ ಒಪ್ಪಂದಕ್ಕೆ (MoU) ಸಹಿ ಹಾಕಿದೆ.

    ​ಪ್ರಶಸ್ತಿಯ ಕುರಿತು:

    • ​ಜಾಗತಿಕ ಯುವ ಸಂಸ್ಥೆಯು (GYI) ವಿಶ್ವ ಆಹಾರ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾನದ (WFPF) ವಾರ್ಷಿಕ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವಾಗಿದೆ. ಆಹಾರ ಮತ್ತು ಪೌಷ್ಟಿಕಾಂಶ ಭದ್ರತೆ ಹಾಗೂ ಸುಸ್ಥಿರ ಕೃಷಿಯ ಕುರಿತು ಸಂಶೋಧನೆ ನಡೆಸಲು ಮತ್ತು ಪರಿಹಾರಗಳನ್ನು ಪ್ರಸ್ತುತಪಡಿಸಲು ಇದು ವಿಶ್ವಾದ್ಯಂತದ ಪ್ರೌಢಶಾಲಾ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳನ್ನು ಡೆಸ್ ಮೊಯಿನ್ಸ್‌ಗೆ ಕರೆತರುತ್ತದೆ.
    • ​ವಿಶ್ವ ಆಹಾರ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾನವು (WFPF) ‘ವಿಶ್ವ ಆಹಾರ ಪ್ರಶಸ್ತಿ’ಯ ಆಡಳಿತವನ್ನೂ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ (ಹಸಿರು ಕ್ರಾಂತಿಯ ಪಿತಾಮಹ ಹಾಗೂ ನೊಬೆಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪುರಸ್ಕೃತರಾದ ನಾರ್ಮನ್ ಇ. ಬೋರ್ಲಾಗ್ ಅವರಿಂದ 1986ರಲ್ಲಿ ಈ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯು ಸ್ಥಾಪನೆಯಾಯಿತು).

     

    4. ಚೊಚ್ಚಲ ಭೂಪೇನ್ ಹಜಾರಿಕಾ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗೆ ಉಷಾ ಮಂಗೇಶ್ಕರ್ ಭಾಜನ

    ​ಸಂದರ್ಭ: ಅಸ್ಸಾಂ ಸರ್ಕಾರವು ಹಿನ್ನೆಲೆ ಗಾಯಕಿ ಉಷಾ ಮಂಗೇಶ್ಕರ್ ಅವರನ್ನು ಚೊಚ್ಚಲ ‘ಭಾರತರತ್ನ ಡಾ. ಭೂಪೇನ್ ಹಜಾರಿಕಾ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿ’ಗೆ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿದೆ.

    ​ಪ್ರಮುಖ ಮುಖ್ಯಾಂಶಗಳು:

    • ​ಪ್ರಶಸ್ತಿ: ಭಾರತರತ್ನ ಡಾ. ಭೂಪೇನ್ ಹಜಾರಿಕಾ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿ (ಚೊಚ್ಚಲ ಆವೃತ್ತಿ).
    • ​ಪುರಸ್ಕೃತರು: ಭಾರತೀಯ ಸಂಗೀತ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಹಾಗೂ ಹಜಾರಿಕಾ ಅವರ ಕೃತಿಗಳಿಗೆ ನೀಡಿದ ಗಣನೀಯ ಕೊಡುಗೆಗಳಿಗಾಗಿ ಉಷಾ ಮಂಗೇಶ್ಕರ್ ಅವರನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ.
    • ​ಪ್ರದಾನ ಮಾಡುವ ಪ್ರಾಧಿಕಾರ: ಅಸ್ಸಾಂ ಸರ್ಕಾರ (23 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2026 ರಂದು ಘೋಷಿಸಲಾಗಿದೆ).
    • ​ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪ್ರದಾನ: ಹಜಾರಿಕಾ ಅವರ ಜನ್ಮ ಶತಮಾನೋತ್ಸವದ ಸಮಾರೋಪ ಸಮಾರಂಭದಲ್ಲಿ (29 ನವೆಂಬರ್ 2026), ನವದೆಹಲಿಯ ಭಾರತ್ ಮಂಟಪದಲ್ಲಿ ಪ್ರಧಾನಿ ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿ ಅವರು ಈ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಪ್ರದಾನ ಮಾಡಲಿದ್ದಾರೆ.

    ​ಪ್ರಶಸ್ತಿಯ ಕುರಿತು:

    • ​2026ರಲ್ಲಿ ಈ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಗಿದೆ. ಸಂಗೀತ, ಕಲೆ ಅಥವಾ ಸಿನಿಮಾ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಸಾಧನೆಗೈದವರಿಗೆ ಪ್ರತಿ ಮೂರು ವರ್ಷಗಳಿಗೊಮ್ಮೆ ಈ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ನೀಡಲಾಗುವುದು ಹಾಗೂ ಇದು 10 ಲಕ್ಷ ರೂ. ನಗದು ಮತ್ತು ಪ್ರಶಂಸಾ ಪತ್ರವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ.
    • ​ಅಸ್ಸಾಂನ ಸಾದಿಯಾದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ ಡಾ. ಭೂಪೇನ್ ಹಜಾರಿಕಾ (1926-2011) ಅವರನ್ನು “ಬ್ರಹ್ಮಪುತ್ರದ ಕವಿ” (Bard of the Brahmaputra) ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಇವರಿಗೆ 2019ರಲ್ಲಿ ಮರಣೋತ್ತರವಾಗಿ ‘ಭಾರತರತ್ನ’ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ನೀಡಿ ಗೌರವಿಸಲಾಗಿದೆ.

     

    5. ‘ಸುವಿಕಲ್ಪ್’ ಉಪಕ್ರಮಕ್ಕೆ 2026ರ ಸ್ಕೋಚ್ ಚಿನ್ನದ ಪ್ರಶಸ್ತಿ

    ​ಸಂದರ್ಭ: ಕಲ್ಲಿದ್ದಲು ಸಚಿವಾಲಯದ ಅಧೀನದಲ್ಲಿರುವ ಕಲ್ಲಿದ್ದಲು ನಿಯಂತ್ರಕ ಸಂಸ್ಥೆಯು (CCO) ತನ್ನ ‘ಸುವಿಕಲ್ಪ್’ (SUVIKALP) ಉಪಕ್ರಮಕ್ಕಾಗಿ 2026ನೇ ಸಾಲಿನ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ ಸ್ಕೋಚ್ ಚಿನ್ನದ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗೆ ಭಾಜನವಾಗಿದೆ.

    ​ಪ್ರಮುಖ ಮುಖ್ಯಾಂಶಗಳು:

    • ​ಪ್ರಶಸ್ತಿ: ಸ್ಕೋಚ್ ಚಿನ್ನದ ಪ್ರಶಸ್ತಿ 2026 (“ಡಿಜಿಟಲ್ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯ ದಕ್ಷತೆ – ದತ್ತಾಂಶ ಆಧಾರಿತ ನಿರ್ಧಾರ ಕೈಗೊಳ್ಳುವಿಕೆ” ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ).
    • ​ಪುರಸ್ಕೃತರು: ಕಲ್ಲಿದ್ದಲು ನಿಯಂತ್ರಕ ಸಂಸ್ಥೆ, ಕೇಂದ್ರ ಕಲ್ಲಿದ್ದಲು ಸಚಿವಾಲಯ.
    • ​ಪ್ರಮುಖ ಸಾಧನೆ: ‘ಸುವಿಕಲ್ಪ್’ ಎಂಬುದು ಮುಚ್ಚಲ್ಪಟ್ಟ ಕಲ್ಲಿದ್ದಲು ಗಣಿಗಳ ಸುಸ್ಥಿರ ಮತ್ತು ಉತ್ಪಾದಕ ಮರುಬಳಕೆಗಾಗಿ ಆಂತರಿಕವಾಗಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಲಾದ ಒಂದು ‘ಗಣಿ ಮರು-ಉದ್ದೇಶಿತ ಸಾಧನ’ ಆಗಿದೆ.

    ​ಪ್ರಶಸ್ತಿಯ ಕುರಿತು:

    • ​ಸ್ವತಂತ್ರ ಚಿಂತಕರ ಚಾವಡಿಯಾದ ‘ಸ್ಕೋಚ್ ಗ್ರೂಪ್’, 2003ರಿಂದ ಸ್ಕೋಚ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಈ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಪ್ರದಾನ ಮಾಡುತ್ತಿದೆ.
    • ​ಆಡಳಿತ, ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸೇವಾ ವಿತರಣೆ, ಡಿಜಿಟಲ್ ರೂಪಾಂತರ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ದಕ್ಷತೆಯಲ್ಲಿನ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಕಾರ್ಯಕ್ಷಮತೆಯನ್ನು ಈ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯ ಮೂಲಕ ಗೌರವಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

    ಪ್ರಮುಖ ದಿನಾಚರಣೆಗಳು

    1. ​ವಿಶ್ವ ಅಯೋಡಿನ್ ಕೊರತೆ ದಿನ

    • ​ಆಚರಿಸುವ ದಿನಾಂಕ: ಅಕ್ಟೋಬರ್ 21
    • ​ಆಚರಿಸುವ ಸಂಸ್ಥೆ: ವಿಶ್ವ ಆರೋಗ್ಯ ಸಂಸ್ಥೆ (WHO), ಯುನಿಸೆಫ್ (UNICEF) ಮತ್ತು ಅಯೋಡಿನ್ ಗ್ಲೋಬಲ್ ನೆಟ್‌ವರ್ಕ್ ನೇತೃತ್ವದ ಜಾಗತಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ಸಮುದಾಯ.
    • ​ಉದ್ದೇಶ: ಗಾಯಿಟರ್, ಹೈಪೋಥೈರಾಯ್ಡಿಸಮ್ ಮತ್ತು ಮಿದುಳಿನ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಕುಂಠಿತದಂತಹ ಅಯೋಡಿನ್ ಕೊರತೆಯ ಕಾಯಿಲೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಅರಿವು ಮೂಡಿಸುವುದು ಹಾಗೂ ಅಯೋಡಿನ್‌ಯುಕ್ತ ಉಪ್ಪಿನ ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ಬಳಕೆಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುವುದು. ಭಾರತವು ‘ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಅಯೋಡಿನ್ ಕೊರತೆ ಕಾಯಿಲೆಗಳ ನಿಯಂತ್ರಣ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ’ದ (NIDDCP) ಮೂಲಕ ಇದನ್ನು ಅನುಷ್ಠಾನಗೊಳಿಸುತ್ತಿದೆ (ಈ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವನ್ನು 1962ರಲ್ಲಿ ‘ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಗಾಯಿಟರ್ ನಿಯಂತ್ರಣ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ’ವಾಗಿ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿ, ನಂತರ 1992ರಲ್ಲಿ ಮರುನಾಮಕರಣ ಮಾಡಲಾಯಿತು).

     

    2. ​ಅಶ್ಫಾಕುಲ್ಲಾ ಖಾನ್ ಜನ್ಮದಿನಾಚರಣೆ

    • ​ಆಚರಿಸುವ ದಿನಾಂಕ: ಅಕ್ಟೋಬರ್ 22
    • ​ಆಚರಿಸುವ ಸಂಸ್ಥೆ: ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರ
    • ​ಉದ್ದೇಶ: ಹಿಂದೂಸ್ತಾನ್ ರಿಪಬ್ಲಿಕನ್ ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್ (HRA) ಸದಸ್ಯರಾಗಿದ್ದ ಹಾಗೂ ಕಾಕೋರಿ ರೈಲು ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯಲ್ಲಿ (9 ಆಗಸ್ಟ್ 1925) ರಾಮ್ ಪ್ರಸಾದ್ ಬಿಸ್ಮಿಲ್ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿದ್ದ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿ ಅಶ್ಫಾಕುಲ್ಲಾ ಖಾನ್ (ಜನನ: 1900, ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶದ ಷಹಜಹಾನ್‌ಪುರ) ಅವರನ್ನು ಸ್ಮರಿಸುವುದು. ಇವರನ್ನು 19 ಡಿಸೆಂಬರ್ 1927 ರಂದು ಫೈಜಾಬಾದ್ ಜೈಲಿನಲ್ಲಿ ಗಲ್ಲಿಗೇರಿಸಲಾಯಿತು. ಭಾರತೀಯ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಸಂಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಇವರನ್ನು ‘ಹಿಂದೂ-ಮುಸ್ಲಿಂ ಏಕತೆಯ ಸಂಕೇತ’ವಾಗಿ ಸ್ಮರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

    ​

    3. ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹಿಮ ಚಿರತೆ ದಿನ

    • ​ಆಚರಿಸುವ ದಿನಾಂಕ: ಅಕ್ಟೋಬರ್ 23
    • ​ಆಚರಿಸುವ ಸಂಸ್ಥೆ: ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ಸಾಮಾನ್ಯ ಸಭೆ (UNGA), ನಿರ್ಣಯ 79/143ರ (ಡಿಸೆಂಬರ್ 2024) ಮೂಲಕ. 12 ವ್ಯಾಪ್ತಿ ದೇಶಗಳ ‘ಜಾಗತಿಕ ಹಿಮ ಚಿರತೆ ಮತ್ತು ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ರಕ್ಷಣಾ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ’ವನ್ನು (GSLEP) ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದ 2013ರ ‘ಬಿಷ್ಕೆಕ್ ಘೋಷಣೆ’ಯನ್ನು ಈ ದಿನಾಂಕವು ಗುರುತಿಸುತ್ತದೆ.
    • ​ಉದ್ದೇಶ: ಹಿಮ ಚಿರತೆ (ಪ್ಯಾಂಥೆರಾ ಉನ್ಸಿಯಾ; IUCN: ದುರ್ಬಲ; CITES ಮತ್ತು CMS ಅನುಬಂಧ I) ಹಾಗೂ ಎತ್ತರದ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿನ ಅದರ ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳ ಸಂರಕ್ಷಣೆಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುವುದು. ಭಾರತವು ಅಂದಾಜು 718 ಹಿಮ ಚಿರತೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ (SPAI, 2023ರ ಪ್ರಕಾರ; ಲಡಾಖ್‌ನಲ್ಲಿ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು) ಮತ್ತು 2009ರಿಂದ ‘ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್ ಸ್ನೋ ಲೆಪರ್ಡ್’ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವನ್ನು ನಡೆಸುತ್ತಿದೆ.

    ​

    4. ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆ ದಿನ

    • ​ಆಚರಿಸುವ ದಿನಾಂಕ: ಅಕ್ಟೋಬರ್ 24
    • ​ಆಚರಿಸುವ ಸಂಸ್ಥೆ: ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆ (UN). UNGA 1947ರಲ್ಲಿ ಈ ಆಚರಣೆಯನ್ನು ಘೋಷಿಸಿತು.
    • ​ಉದ್ದೇಶ: ಯುಎನ್ ಚಾರ್ಟರ್ (26 ಜೂನ್ 1945 ರಂದು ಸ್ಯಾನ್ ಫ್ರಾನ್ಸಿಸ್ಕೋದಲ್ಲಿ ಸಹಿ ಮಾಡಲಾಗಿತ್ತು; 24 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 1945 ರಂದು ಜಾರಿಗೆ ಬಂದಿತು) ಜಾರಿಗೆ ಬಂದ ದಿನವನ್ನು ಗುರುತಿಸುವುದು ಹಾಗೂ ಶಾಂತಿ, ಭದ್ರತೆ, ಮಾನವ ಹಕ್ಕುಗಳು ಮತ್ತು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ಕುರಿತಾದ ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ಗುರಿಗಳನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುವುದು. ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯು 193 ಸದಸ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಆರು ಪ್ರಮುಖ ಅಂಗಸಂಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ: ಸಾಮಾನ್ಯ ಸಭೆ, ಭದ್ರತಾ ಮಂಡಳಿ, ECOSOC (ಆರ್ಥಿಕ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಮಂಡಳಿ), ಟ್ರಸ್ಟಿಶಿಪ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್ (ಧರ್ಮದರ್ಶಿ ಮಂಡಳಿ), ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಮತ್ತು ಸಚಿವಾಲಯ. ಭಾರತವು ಇದರ ಸಂಸ್ಥಾಪಕ ಸದಸ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರವಾಗಿದೆ (30 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 1945 ರಂದು ಸೇರ್ಪಡೆಯಾಗಿದೆ).

    ​

    5. ವಿಶ್ವ ಪೋಲಿಯೊ ದಿನ

    • ​ಆಚರಿಸುವ ದಿನಾಂಕ: ಅಕ್ಟೋಬರ್ 24
    • ​ಆಚರಿಸುವ ಸಂಸ್ಥೆ: ರೋಟರಿ ಇಂಟರ್ನ್ಯಾಷನಲ್, ‘ಗ್ಲೋಬಲ್ ಪೋಲಿಯೊ ಎರಾಡಿಕೇಶನ್ ಇನಿಶಿಯೇಟಿವ್’ (GPEI) ನೊಂದಿಗೆ (GPEI, 1988ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭ: WHO, UNICEF, CDC, ರೋಟರಿ ಮತ್ತು ಗೇಟ್ಸ್ ಫೌಂಡೇಶನ್).
    • ​ಉದ್ದೇಶ: ಮೊದಲ ನಿಷ್ಕ್ರಿಯ ಪೋಲಿಯೊ ಲಸಿಕೆಯನ್ನು (IPV) ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದ ಜೊನಾಸ್ ಸಾಲ್ಕ್ ಅವರನ್ನು ಗೌರವಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಪ್ರಸ್ತುತ ಕೇವಲ ಪಾಕಿಸ್ತಾನ ಹಾಗೂ ಅಫ್ಘಾನಿಸ್ತಾನದಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಸ್ಥಳೀಯವಾಗಿರುವ ‘ವೈಲ್ಡ್ ಪೋಲಿಯೊವೈರಸ್’ ಅನ್ನು ಜಾಗತಿಕವಾಗಿ ನಿರ್ಮೂಲನೆ ಮಾಡಲು ಶ್ರಮಿಸುವುದು. ಭಾರತವು 1995ರಲ್ಲಿ ‘ಪಲ್ಸ್ ಪೋಲಿಯೊ’ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು, ತನ್ನ ಕೊನೆಯ ಪೋಲಿಯೊ ಪ್ರಕರಣವನ್ನು 13 ಜನವರಿ 2011 ರಂದು (ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳದ ಹೌರಾ) ದಾಖಲಿಸಿತು ಮತ್ತು 27 ಮಾರ್ಚ್ 2014 ರಂದು ವಿಶ್ವ ಆರೋಗ್ಯ ಸಂಸ್ಥೆಯಿಂದ (WHO) ‘ಪೋಲಿಯೊ ಮುಕ್ತ’ ರಾಷ್ಟ್ರವೆಂದು ಪ್ರಮಾಣೀಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು.

     

    6. ITBP ಸ್ಥಾಪನಾ ದಿನ

    • ​ಆಚರಿಸುವ ದಿನಾಂಕ: ಅಕ್ಟೋಬರ್ 24
    • ​ಆಚರಿಸುವ ಸಂಸ್ಥೆ: ಗೃಹ ಸಚಿವಾಲಯದ ಅಧೀನದಲ್ಲಿರುವ ಇಂಡೋ-ಟಿಬೆಟಿಯನ್ ಬಾರ್ಡರ್ ಪೊಲೀಸ್ (ITBP).
    • ​ಉದ್ದೇಶ: 1962ರ ಭಾರತ-ಚೀನಾ ಯುದ್ಧದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ (24 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 1962) ಐಟಿಬಿಪಿ (ITBP) ಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ ದಿನವನ್ನು ಸ್ಮರಿಸುವುದು. ಈ ‘ಕೇಂದ್ರೀಯ ಸಶಸ್ತ್ರ ಪೊಲೀಸ್ ಪಡೆ’ಯು (ಇದು 1992ರ ITBP ಕಾಯ್ದೆಯಿಂದ ನಿಯಂತ್ರಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ; ಧ್ಯೇಯವಾಕ್ಯ: “ಶೌರ್ಯ – ದೃಢತಾ – ಕರ್ಮ ನಿಷ್ಠಾ”) ಕಾರಕೋರಂ ಪಾಸ್‌ನಿಂದ (ಲಡಾಖ್) ಜೇಚೆಪ್ ಲಾ (ಅರುಣಾಚಲ ಪ್ರದೇಶ) ವರೆಗಿನ 3,488 ಕಿ.ಮೀ. ಉದ್ದದ ಭಾರತ-ಚೀನಾ ಗಡಿಯನ್ನು ಕಾಯುತ್ತದೆ. 2026ನೇ ವರ್ಷವು ಇದರ 64ನೇ ಸ್ಥಾಪನಾ ದಿನವಾಗಿದೆ.

    ​

    7. ವಿಶ್ವ ಮಾನದಂಡಗಳ ದಿನ

    • ​ಆಚರಿಸುವ ದಿನಾಂಕ: ಅಕ್ಟೋಬರ್ 14
    • ​ಆಚರಿಸುವ ಸಂಸ್ಥೆ: ವಿಶ್ವ ಮಾನದಂಡಗಳ ಸಹಕಾರದ (World Standards Cooperation) ಅಡಿಯಲ್ಲಿ IEC, ISO ಮತ್ತು ITU. ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಗ್ರಾಹಕ ವ್ಯವಹಾರಗಳು, ಆಹಾರ ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವಿತರಣಾ ಸಚಿವಾಲಯದ ಅಧೀನದಲ್ಲಿರುವ ‘ಬ್ಯೂರೋ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯನ್ ಸ್ಟ್ಯಾಂಡರ್ಡ್ಸ್’ (BIS) ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ ಈ ಆಚರಣೆ ನಡೆಯುತ್ತದೆ ಹಾಗೂ ಟೆಲಿಕಮ್ಯುನಿಕೇಶನ್ ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಸೆಂಟರ್ (TEC) ನವದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ ಆಚರಣೆಯ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವನ್ನು ಆಯೋಜಿಸಿತ್ತು.
    • ​ಉದ್ದೇಶ: ಸ್ವಯಂಪ್ರೇರಿತ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಾನದಂಡಗಳನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸುವ ತಜ್ಞರನ್ನು ಗೌರವಿಸುವುದು ಮತ್ತು ISO (1947) ಸೃಷ್ಟಿಗೆ ಕಾರಣವಾದ, 14 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 1946 ರಂದು ಲಂಡನ್‌ನಲ್ಲಿ ನಡೆದ 25 ದೇಶಗಳ ಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳ ಸಭೆಯನ್ನು ಸ್ಮರಿಸುವುದು. ಈ ದಿನವನ್ನು 1970ರಿಂದ ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ.
    • ​ಧ್ಯೇಯವಾಕ್ಯ: “ಉತ್ತಮ ಜಗತ್ತಿಗಾಗಿ ಹಂಚಿಕೊಂಡ ದೃಷ್ಟಿಕೋನ: SDG 7 ರ ಮೇಲೆ ಬೆಳಕು – ಕೈಗೆಟುಕುವ ಮತ್ತು ಶುದ್ಧ ಇಂಧನ” (Shared Vision for a Better World: Spotlight on SDG 7 – Affordable and Clean Energy).

    ​

    8. ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಪತ್ತು ಅಪಾಯ ಕಡಿತ ದಿನ

    • ​ಆಚರಿಸುವ ದಿನಾಂಕ: ಅಕ್ಟೋಬರ್ 13
    • ​ಆಚರಿಸುವ ಸಂಸ್ಥೆ: ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ವಿಪತ್ತು ಅಪಾಯ ಕಡಿತ ಕಚೇರಿ (UNDRR). ಈ ದಿನವನ್ನು ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ಸಾಮಾನ್ಯ ಸಭೆಯು (UNGA) 1989ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಿತು ಮತ್ತು 2009ರಲ್ಲಿ (ನಿರ್ಣಯ 64/200) ಇದನ್ನು ಅಕ್ಟೋಬರ್ 13ಕ್ಕೆ ನಿಗದಿಪಡಿಸಿತು.
    • ​ಉದ್ದೇಶ: ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಾತ್ಮಕ ವಿಪತ್ತು ಪರಿಹಾರದ ಬದಲಾಗಿ ಪೂರ್ವಭಾವಿ ಅಪಾಯ ಕಡಿತದ ಕಡೆಗೆ ಗಮನ ಹರಿಸುವುದು ಮತ್ತು ವಿಪತ್ತು ಸ್ಥಿತಿಸ್ಥಾಪಕತ್ವದ ಜಾಗತಿಕ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುವುದು.
    • ​ಧ್ಯೇಯವಾಕ್ಯ: “ಸ್ಥಿತಿಸ್ಥಾಪಕತ್ವವು ಮನೆಯಿಂದಲೇ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ” (Resilience Starts at Home).

    ಸೇನಾ ಸಮರಾಭ್ಯಾಸಗಳು

    1. ​‘ಇಬ್ಸಾಮರ್’ (IBSAMAR) ಸಮರಾಭ್ಯಾಸ

    ​ಸಂದರ್ಭ: ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾದಲ್ಲಿ 9ನೇ ಆವೃತ್ತಿಯ ‘ಭಾರತ-ಬ್ರೆಜಿಲ್-ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾ ಕಡಲ ಸಮರಾಭ್ಯಾಸ’ವು ಮುಕ್ತಾಯಗೊಂಡಿದ್ದು, ಇದು ತ್ರಿಪಕ್ಷೀಯ ನೌಕಾಪಡೆಗಳ ಪರಸ್ಪರ ಕಾರ್ಯಾಚರಣಾ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಮತ್ತು ಕಡಲ ಸಹಕಾರವನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಬಲಪಡಿಸಿದೆ.

    ​ಪ್ರಮುಖ ಲಕ್ಷಣಗಳು:   

    ಮಾನದಂಡ

    ಪ್ರಮುಖ ವಿವರಗಳು

    ಪಾಲ್ಗೊಂಡ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು

    ಭಾರತ, ಬ್ರೆಜಿಲ್ ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾ (ನೌಕಾಪಡೆಗಳು)

    ಆವೃತ್ತಿ ಮತ್ತು ಸ್ಥಳ

    9ನೇ ಆವೃತ್ತಿ (2026), ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾದ ಪಶ್ಚಿಮ ಕೇಪ್‌ನ ಸೈಮನ್ಸ್ ಟೌನ್ ಮತ್ತು ಫಾಲ್ಸ್ ಕೊಲ್ಲಿ (Simon’s Town and False Bay)

    ದಿನಾಂಕ

    8-20 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2026 (ಬಂದರು ಮತ್ತು ಸಮುದ್ರ ಹಂತಗಳನ್ನೊಳಗೊಂಡಿದೆ)

    ನೇತೃತ್ವ ವಹಿಸಿದ ರಾಷ್ಟ್ರ

    ಭಾರತ (ಅತಿಥೇಯ ರಾಷ್ಟ್ರ: ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾ)

    ಭಾರತದ ತುಕಡಿ

    INS ತರ್ಕಶ್, ಇದು ತಲ್ವಾರ್-ದರ್ಜೆಯ ಸ್ಟೆಲ್ತ್ ಫ್ರಿಗೇಟ್ ನೌಕೆಯಾಗಿದೆ

    ಹಿನ್ನೆಲೆ / ಉಗಮ

    2008ರಲ್ಲಿ ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾದ ಕರಾವಳಿಯಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಆಯೋಜಿಸಲಾಯಿತು. ಇದು IBSA ಸಂವಾದ ವೇದಿಕೆಯ (2003ರ ಬ್ರೆಸಿಲಿಯಾ ಘೋಷಣೆಯಡಿ ರಚನೆ) ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತದೆ.

    ಪ್ರಮುಖ ಉದ್ದೇಶ

    ಪರಸ್ಪರ ಕಾರ್ಯಾಚರಣಾ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ, ಜಂಟಿ ಕಡಲ ಕಸರತ್ತುಗಳು, ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಅಭ್ಯಾಸಗಳ ಹಂಚಿಕೆ ಮತ್ತು ನಿಯಮಾಧಾರಿತ ಕಡಲ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಎತ್ತಿ ಹಿಡಿಯುವುದು.

     

    2. ‘ಸಿಂಬೆಕ್ಸ್’ (SIMBEX) ಸಮರಾಭ್ಯಾಸ

    ​ಸಂದರ್ಭ: ಇಂಡೋ-ಪೆಸಿಫಿಕ್ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ನೌಕಾಪಡೆಗಳ ಪರಸ್ಪರ ಕಾರ್ಯಾಚರಣಾ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಮತ್ತು ಕಡಲ ಭದ್ರತೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ, ಸಿಂಗಾಪುರ್-ಭಾರತ ದ್ವಿಪಕ್ಷೀಯ ಕಡಲ ಸಮರಾಭ್ಯಾಸದ 33ನೇ ಆವೃತ್ತಿಯು ವಿಶಾಖಪಟ್ಟಣಂನಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು.

    ​ಪ್ರಮುಖ ಲಕ್ಷಣಗಳು:

     

    ಮಾನದಂಡ

    ಪ್ರಮುಖ ವಿವರಗಳು

    ಪಾಲ್ಗೊಂಡ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು

    ಭಾರತ (ಭಾರತೀಯ ನೌಕಾಪಡೆ) ಮತ್ತು ಸಿಂಗಾಪುರ್ (ರಿಪಬ್ಲಿಕ್ ಆಫ್ ಸಿಂಗಾಪುರ್ ನೌಕಾಪಡೆ)

    ಆವೃತ್ತಿ ಮತ್ತು ಸ್ಥಳ

    33ನೇ ಆವೃತ್ತಿ (2026), ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶದ ವಿಶಾಖಪಟ್ಟಣಂ (ಪೂರ್ವ ನೌಕಾ ಕಮಾಂಡ್)

    ದಿನಾಂಕ

    21-26 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2026: ಬಂದರು ಹಂತ (21-23 ಅಕ್ಟೋಬರ್) ಮತ್ತು ಬಂಗಾಳಕೊಲ್ಲಿಯಲ್ಲಿ ಸಮುದ್ರ ಹಂತ (24-26 ಅಕ್ಟೋಬರ್)

    ಪಾಲ್ಗೊಂಡ ನೌಕೆಗಳು

    ಭಾರತ: INS ನೀಲಗಿರಿ (ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್ 17A ಸ್ಟೆಲ್ತ್ ಫ್ರಿಗೇಟ್) ಮತ್ತು INS ಕಮೋರ್ಟಾ (ASW ಕಾರ್ವೆಟ್); ಸಿಂಗಾಪುರ್: RSS ಸುಪ್ರೀಮ್ (ಫಾರ್ಮಿಡೇಬಲ್-ದರ್ಜೆಯ ಫ್ರಿಗೇಟ್)

    ಹಿನ್ನೆಲೆ / ಉಗಮ

    1994ರಲ್ಲಿ ಸಮರಾಭ್ಯಾಸ ಲಯನ್ ಕಿಂಗ್’ (Exercise Lion King) ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು.

    ಪ್ರಮುಖ ಉದ್ದೇಶ

    ಜಲಾಂತರ್ಗಾಮಿ-ನಿರೋಧಕ, ಮೇಲ್ಮೈ-ನಿರೋಧಕ ಮತ್ತು ವಾಯು-ನಿರೋಧಕ ಯುದ್ಧ ಕಸರತ್ತುಗಳು, ನೌಕಾಯಾನ ಕೌಶಲ್ಯ ಮತ್ತು ಪರಸ್ಪರ ಕಾರ್ಯಾಚರಣಾ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವ ಯುದ್ಧತಂತ್ರದ ತಾಲೀಮುಗಳು.

    ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು

    1. Yashaswini–Harmeet Win Asian TT Bronze

    Why in News: Yashaswini Ghorpade and Harmeet Desai won bronze in mixed doubles at the Asian Table Tennis Championships 2026, ending India’s 72-year medal drought in the event.

    Key Highlights:

    • Venue:- Tashkent, Uzbekistan; organised by the Asian Table Tennis Union (ATTU).
    • Players:- Yashaswini Ghorpade (Karnataka) and Harmeet Desai (Gujarat).
    • Historic Feat:- India’s previous mixed doubles medal was a silver in 1954 (Yatin Vyas–Meena Parande). India’s only mixed doubles gold came at the inaugural 1952 edition (Kalyanpur Jayant–Gool Nasikwala).

    Asian TT Championships 2026: Indian Mixed Doubles Progression

    Stage

    Opponents

    Score

    Result

    Quarter-final

    Park Ganghyeon–Lee Daeun (South Korea)

    3–2

    Won

    Semi-final

    Sora Matsushima–Miwa Harimoto (Japan)

    0–3

    Bronze

     

    2. S Meghana Retires from All Cricket

    Why in News: Indian women’s batter Sabbhineni Meghana (30) announced her retirement from all formats of cricket.

    Key Highlights:

    • Profile:- Born 1996 in Krishna district, Andhra Pradesh; played domestic cricket for Andhra and Railways.
    • International Honours:- Won the Women’s T20 Asia Cup 2016 and silver at the 2022 Commonwealth Games (Birmingham).
    • WPL Career:- Played for Gujarat Giants (2023) and Royal Challengers Bangalore (2024–), and was part of RCB’s WPL 2024 title-winning squad.

     

    3. India’s Record Haul at Asian Para Games 2026

    Why in News: India finished 4th with a record 114 medals (30 gold, 35 silver, 49 bronze) at the 5th Asian Para Games in Aichi-Nagoya, Japan (18–24 October 2026).

    Key Highlights:

    • Record Tally:- Surpassed the previous best of 108 medals at Hangzhou 2022 (originally 111, revised after doping disqualifications).
    • Contingent:- 168 para-athletes (112 men, 56 women) across 11 sports; flag bearers Pramod Bhagat and Bhavina Patel.
    • Top Sport:- Para-athletics with 65 medals (22 gold).

    Asian Para Games 2026: India’s Sport-wise Medals

    Sport

    Total Medals

    Para-athletics

    65

    Para-badminton

    16

    Para-swimming

    11

    Para-table tennis

    7

    Para-archery

    6

    Para-shooting

    5

    Para-judo

    2

    Para-powerlifting

    2

    Asian Para Games 2026: Key Indian Gold Medallists

    Athlete

    Sport

    Gold Medal Event(s)

    Sumit Antil

    Athletics

    Men’s javelin F42–44/F61–64

    Pranav Soorma

    Athletics

    Men’s discus F51–53 and club throw F51 (2 golds)

    Nishad Kumar

    Athletics

    Men’s long jump and high jump T47 (2 golds)

    Dilip Mahadu Gavit

    Athletics

    Men’s 100m and 400m T47 (2 golds)

    Simran

    Athletics

    Women’s 100m and 200m T12 (2 golds)

    Sheetal Devi

    Archery

    Women’s compound and compound mixed team (2 golds)

    Mona Agarwal

    Shooting

    Women’s 10m air rifle SH1 and 50m rifle 3P (2 golds)

    Nitesh Kumar

    Badminton

    Men’s singles SL3

    Naveen Sivakumar

    Badminton

    Men’s singles SL4

    Manasi Joshi–Thulasimathi Murugesan

    Badminton

    Women’s doubles SL3–SU5

    4. Nihal Sarin, Humpy Win European Club Cup Golds

    Why in News: Indian Grandmasters Nihal Sarin and Koneru Humpy won individual board gold medals at the 41st European Chess Club Cup 2026.

    Key Highlights:

    • Venue:- Budva, Montenegro (17–23 October 2026); organised by the European Chess Union (ECU), with 108 teams.
    • Team Champions:- Open: Bayegan Pendik (Turkey), ahead of Novy Bor (Czech Republic) on tiebreaks. Women: Cercle d’Echecs de Monte-Carlo (Humpy’s club).
    • Indian Haul:- 4 individual board medals: 2 gold, 1 silver and 1 bronze.

    European Club Cup 2026: Indian Individual Medallists

    Player

    Club

    Board

    Score

    Medal

    Nihal Sarin

    Novy Bor

    2

    5/6 (unbeaten)

    Gold (Open)

    Koneru Humpy

    Monte-Carlo

    2

    4.5/6

    Gold (Women)

    Pentala Harikrishna

    Novy Bor

    3

    5/6 (unbeaten)

    Silver (Open)

    Karthikeyan Murali

    Elektroprivreda

    2

    4.5/6

    Bronze (Open)

    Miscellaneous

    1. 2026ರ ಏಷ್ಯನ್ ಪ್ಯಾರಾ ಗೇಮ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ದಾಖಲೆಯ ಪದಕಗಳ ಬೇಟೆ

    ​ಸಂದರ್ಭ: ಜಪಾನ್‌ನ ಐಚಿ-ನಗೋಯಾದಲ್ಲಿ (18-24 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2026) ನಡೆದ 5ನೇ ಏಷ್ಯನ್ ಪ್ಯಾರಾ ಗೇಮ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಭಾರತವು ದಾಖಲೆಯ 114 ಪದಕಗಳೊಂದಿಗೆ (30 ಚಿನ್ನ, 35 ಬೆಳ್ಳಿ, 49 ಕಂಚು) 4ನೇ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಗಳಿಸಿದೆ.

    ​ಪ್ರಮುಖ ಮುಖ್ಯಾಂಶಗಳು:

    • ​ದಾಖಲೆಯ ಸಾಧನೆ: 2022ರ ಹ್ಯಾಂಗ್‌ಝೌ ಏಷ್ಯನ್ ಪ್ಯಾರಾ ಗೇಮ್ಸ್‌ನ 108 ಪದಕಗಳ (ಮೂಲತಃ 111, ಉದ್ದೀಪನಾ ಮದ್ದು ಸೇವನೆಯಿಂದ ಅನರ್ಹಗೊಂಡ ನಂತರ ಪರಿಷ್ಕರಿಸಲಾಗಿತ್ತು) ಹಿಂದಿನ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಸಾಧನೆಯನ್ನು ಮೀರಿಸಿದೆ.
    • ​ಭಾರತೀಯ ತುಕಡಿ: 11 ಕ್ರೀಡೆಗಳಲ್ಲಿ 168 ಪ್ಯಾರಾ-ಅಥ್ಲೀಟ್‌ಗಳು (112 ಪುರುಷರು, 56 ಮಹಿಳೆಯರು) ಭಾಗವಹಿಸಿದ್ದರು; ಪ್ರಮೋದ್ ಭಗತ್ ಮತ್ತು ಭಾವಿನಾ ಪಟೇಲ್ ಅವರು ಭಾರತದ ಧ್ವಜಧಾರಿಯಾಗಿದ್ದರು.
    • ​ಅಗ್ರ ಕ್ರೀಡೆ: ಪ್ಯಾರಾ-ಅಥ್ಲೆಟಿಕ್ಸ್ ವಿಭಾಗವು 65 ಪದಕಗಳೊಂದಿಗೆ (22 ಚಿನ್ನ) ಅಗ್ರಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದೆ.

    ​2026ರ ಏಷ್ಯನ್ ಪ್ಯಾರಾ ಗೇಮ್ಸ್: ಭಾರತದ ಕ್ರೀಡಾವಾರು ಪದಕಗಳು

    ಕ್ರೀಡೆ

    ಒಟ್ಟು ಪದಕಗಳು

    ಪ್ಯಾರಾ-ಅಥ್ಲೆಟಿಕ್ಸ್

    65

    ಪ್ಯಾರಾ-ಬ್ಯಾಡ್ಮಿಂಟನ್

    16

    ಪ್ಯಾರಾ-ಈಜು 

    11

    ಪ್ಯಾರಾ-ಟೇಬಲ್ ಟೆನಿಸ್

    7

    ಪ್ಯಾರಾ-ಬಿಲ್ಲುಗಾರಿಕೆ

    6

    ಪ್ಯಾರಾ-ಶೂಟಿಂಗ್

    5

    ಪ್ಯಾರಾ-ಜೂಡೋ

    2

    ಪ್ಯಾರಾ-ಪವರ್‌ಲಿಫ್ಟಿಂಗ್

    2

    2026ರ ಏಷ್ಯನ್ ಪ್ಯಾರಾ ಗೇಮ್ಸ್: ಭಾರತದ ಪ್ರಮುಖ ಚಿನ್ನದ ಪದಕ ವಿಜೇತರು

    ಕ್ರೀಡಾಪಟು

    ಕ್ರೀಡೆ

    ಚಿನ್ನದ ಪದಕ ಗೆದ್ದ ಸ್ಪರ್ಧೆ(ಗಳು)

    ಸುಮಿತ್ ಆಂಟಿಲ್

    ಅಥ್ಲೆಟಿಕ್ಸ್

    ಪುರುಷರ ಜಾವೆಲಿನ್ (ಭರ್ಜಿ) ಎಸೆತ F42-44/F61-64

    ಪ್ರಣವ್ ಸೂರ್ಮಾ

    ಅಥ್ಲೆಟಿಕ್ಸ್

    ಪುರುಷರ ಡಿಸ್ಕಸ್ ಎಸೆತ F51-53 ಮತ್ತು ಕ್ಲಬ್ ಎಸೆತ F51 (2 ಚಿನ್ನ)

    ನಿಶಾದ್ ಕುಮಾರ್

    ಅಥ್ಲೆಟಿಕ್ಸ್

    ಪುರುಷರ ಲಾಂಗ್ ಜಂಪ್ (ಉದ್ದ ಜಿಗಿತ) ಮತ್ತು ಹೈ ಜಂಪ್ (ಎತ್ತರ ಜಿಗಿತ) T47 (2 ಚಿನ್ನ)

    ದಿಲೀಪ್ ಮಹಾದು ಗಾವಿತ್

    ಅಥ್ಲೆಟಿಕ್ಸ್

    ಪುರುಷರ 100 ಮೀ ಮತ್ತು 400 ಮೀ T47 (2 ಚಿನ್ನ)

    ಸಿಮ್ರಾನ್

    ಅಥ್ಲೆಟಿಕ್ಸ್

    ಮಹಿಳೆಯರ 100 ಮೀ ಮತ್ತು 200 ಮೀ T12 (2 ಚಿನ್ನ)

    ಶೀತಲ್ ದೇವಿ

    ಬಿಲ್ಲುಗಾರಿಕೆ

    ಮಹಿಳೆಯರ ಕಾಂಪೌಂಡ್ ಮತ್ತು ಕಾಂಪೌಂಡ್ ಮಿಶ್ರ ತಂಡ (2 ಚಿನ್ನ)

    ಮೋನಾ ಅಗರ್ವಾಲ್

    ಶೂಟಿಂಗ್

    ಮಹಿಳೆಯರ 10 ಮೀಟರ್ ಏರ್ ರೈಫಲ್ SH1 ಮತ್ತು 50 ಮೀಟರ್ ರೈಫಲ್ 3P (2 ಚಿನ್ನ)

    ನಿತೇಶ್ ಕುಮಾರ್

    ಬ್ಯಾಡ್ಮಿಂಟನ್

    ಪುರುಷರ ಸಿಂಗಲ್ಸ್ SL3

    ನವೀನ್ ಶಿವಕುಮಾರ್

    ಬ್ಯಾಡ್ಮಿಂಟನ್

    ಪುರುಷರ ಸಿಂಗಲ್ಸ್ SL4

    ಮಾನಸಿ ಜೋಶಿ – ತುಳಸಿಮತಿ ಮುರುಗೇಶನ್

    ಬ್ಯಾಡ್ಮಿಂಟನ್

    ಮಹಿಳೆಯರ ಡಬಲ್ಸ್ SL3-SU5

     

    2. ಯುರೋಪಿಯನ್ ಕ್ಲಬ್ ಕಪ್‌ನಲ್ಲಿ ನಿಹಾಲ್ ಸರಿನ್, ಹಂಪಿಗೆ ಚಿನ್ನದ ಪದಕ

    ​ಸಂದರ್ಭ: ಭಾರತೀಯ ಗ್ರ್ಯಾಂಡ್‌ಮಾಸ್ಟರ್‌ಗಳಾದ ನಿಹಾಲ್ ಸರಿನ್ ಮತ್ತು ಕೊನೇರು ಹಂಪಿ ಅವರು 2026ರ 41ನೇ ಯುರೋಪಿಯನ್ ಚೆಸ್ ಕ್ಲಬ್ ಕಪ್‌ನಲ್ಲಿ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಬೋರ್ಡ್ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಚಿನ್ನದ ಪದಕಗಳನ್ನು ಮುಡಿಗೇರಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ.

    ​ಪ್ರಮುಖ ಮುಖ್ಯಾಂಶಗಳು:

    • ​ಸ್ಥಳ: ಬುದವಾ, ಮಾಂಟೆನೆಗ್ರೊ (17–23 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2026); ಆಯೋಜಕರು: ಯುರೋಪಿಯನ್ ಚೆಸ್ ಯೂನಿಯನ್ (ECU). ಇದರಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟು 108 ತಂಡಗಳು ಭಾಗವಹಿಸಿದ್ದವು.
    • ​ತಂಡ ಚಾಂಪಿಯನ್ಸ್: ಓಪನ್ ವಿಭಾಗ: ಟೈಬ್ರೇಕ್‌ನಲ್ಲಿ ನೊವಿ ಬೋರ್ (ಚೆಕ್ ರಿಪಬ್ಲಿಕ್) ತಂಡವನ್ನು ಹಿಂದಿಕ್ಕಿದ ಬೇಗನ್ ಪೆಂಡಿಕ್ (ಟರ್ಕಿ); ಮಹಿಳೆಯರ ವಿಭಾಗ: ಸೆರ್ಕಲ್ ಡಿ ಎಚೆಕ್ಸ್ ಡಿ ಮಾಂಟೆ-ಕಾರ್ಲೊ (ಇದು ಹಂಪಿ ಅವರ ಕ್ಲಬ್).
    • ​ಭಾರತದ ಸಾಧನೆ: ಒಟ್ಟು 4 ವೈಯಕ್ತಿಕ ಬೋರ್ಡ್ ಪದಕಗಳು (2 ಚಿನ್ನ, 1 ಬೆಳ್ಳಿ ಮತ್ತು 1 ಕಂಚು).

    ​2026ರ ಯುರೋಪಿಯನ್ ಕ್ಲಬ್ ಕಪ್: ಭಾರತೀಯ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಪದಕ ವಿಜೇತರು

    ಆಟಗಾರ / ಆಟಗಾರ್ತಿ

    ಕ್ಲಬ್

    ಬೋರ್ಡ್

    ಅಂಕ

    ಪದಕ

    ನಿಹಾಲ್ ಸರಿನ್

    ನೊವಿ ಬೋರ್

    2

    5/6 (ಅಜೇಯ)

    ಚಿನ್ನ (ಓಪನ್)

    ಕೊನೇರು ಹಂಪಿ

    ಮಾಂಟೆ-ಕಾರ್ಲೊ

    2

    4.5/6

    ಚಿನ್ನ (ಮಹಿಳೆಯರು)

    ಪೆಂಟಾಲ ಹರಿಕೃಷ್ಣ

    ನೊವಿ ಬೋರ್

    3

    5/6 (ಅಜೇಯ)

    ಬೆಳ್ಳಿ (ಓಪನ್)

    ಕಾರ್ತಿಕೇಯನ್ ಮುರಳಿ

    ಎಲೆಕ್ಟ್ರೋಪ್ರೀವ್ರೆಡಾ

    2

    4.5/6

    ಕಂಚು (ಓಪನ್)

    Related Articles

  • ವಾಸ್ತವಿಕ ನಿಯಂತ್ರಣ ರೇಖೆ (LAC) | ನಷ್ಟ ಮತ್ತು ಹಾನಿ ನಿಧಿ | ಪೌರರಕ್ಷಣಾ ಜಾಲ | ಅಂಟಾರ್ಕ್ಟಿಕಾದಲ್ಲಿ ಹಿಮ ಕರಗುವಿಕೆಯನ್ನು ವೇಗಗೊಳಿಸಬಲ್ಲ ಪೆಂಗ್ವಿನ್ ಹಿಕ್ಕೆಗಳು

    ವಾಸ್ತವಿಕ ನಿಯಂತ್ರಣ ರೇಖೆ (LAC)

    ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂಬಂಧಗಳು

    ​ಸಂದರ್ಭ:

    • ವಾಸ್ತವಿಕ ನಿಯಂತ್ರಣ ರೇಖೆಯ (LAC) ಉದ್ದಕ್ಕೂ ಪೀಪಲ್ಸ್ ಲಿಬರೇಶನ್ ಆರ್ಮಿ (PLA) ತನ್ನ ಗಸ್ತು ತಿರುಗುವ ನಡವಳಿಕೆಯ ಮೂಲಕ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಕದಡಿದೆ ಎಂದು ವಿದೇಶಾಂಗ ವ್ಯವಹಾರಗಳ ಸಚಿವಾಲಯ (MEA) ತಿಳಿಸಿದೆ.

    ​LAC ಕುರಿತು:

    • ​ವ್ಯಾಖ್ಯಾನ: ಭಾರತದ ನಿಯಂತ್ರಣದಲ್ಲಿರುವ ಪ್ರದೇಶ ಮತ್ತು ಚೀನಾದ ನಿಯಂತ್ರಣದಲ್ಲಿರುವ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕಿಸುವ ವಾಸ್ತವಿಕ ಗಡಿರೇಖೆಯಾಗಿದೆ.
    • ​ಉದ್ದ: ಭಾರತದ ಅಂದಾಜಿನ ಪ್ರಕಾರ ಇದು ಸುಮಾರು 3,488 ಕಿ.ಮೀ. ಉದ್ದವಿದ್ದರೆ, ಚೀನಾ ಇದನ್ನು ಸುಮಾರು 2,000 ಕಿ.ಮೀ. ಎಂದು ಅಂದಾಜಿಸಿದೆ.
    • ​ಮೂರು ವಲಯಗಳು:
      • ​ಪೂರ್ವ ವಲಯ: ಅರುಣಾಚಲ ಪ್ರದೇಶ ಮತ್ತು ಸಿಕ್ಕಿಂ.
      • ​ಮಧ್ಯ ವಲಯ: ಉತ್ತರಾಖಂಡ ಮತ್ತು ಹಿಮಾಚಲ ಪ್ರದೇಶ.
      • ​ಪಶ್ಚಿಮ ವಲಯ: ಲಡಾಖ್.

    ​ಮ್ಯಾಕ್‌ಮಹನ್ ರೇಖೆ:

    • ​ಅರ್ಥ: ಪೂರ್ವ ವಲಯದಲ್ಲಿ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಅರುಣಾಚಲ ಪ್ರದೇಶ ಮತ್ತು ಟಿಬೆಟ್ ನಡುವೆ ಭಾರತ ಮತ್ತು ಚೀನಾವನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕಿಸುವ ವಾಸ್ತವಿಕ ಗಡಿರೇಖೆ.
    • ​ಉಗಮ: 1914ರಲ್ಲಿ ಗ್ರೇಟ್ ಬ್ರಿಟನ್, ಚೀನಾ ಮತ್ತು ಟಿಬೆಟ್ ನಡುವೆ ನಡೆದ ಶಿಮ್ಲಾ ಒಪ್ಪಂದದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಈ ರೇಖೆಯನ್ನು ಎಳೆಯಲಾಯಿತು.
    • ​ವ್ಯಾಪ್ತಿ: ಪಶ್ಚಿಮದಲ್ಲಿ ಭೂತಾನ್ ಗಡಿಯಿಂದ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗಿ ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ಮ್ಯಾನ್ಮಾರ್ ಗಡಿಯವರೆಗೆ ವಿಸ್ತರಿಸಿದೆ.
    • ​ಚೀನಾದ ನಿಲುವು: ಚೀನಾವು ಮ್ಯಾಕ್‌ಮಹನ್ ರೇಖೆಯನ್ನು ತಿರಸ್ಕರಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಅರುಣಾಚಲ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಜಾಂಗ್ನಾನ್ (ದಕ್ಷಿಣ ಟಿಬೆಟ್) ಎಂದು ಹೇಳಿಕೊಳ್ಳುವ ಮೂಲಕ ತನ್ನದೆಂದು ವಾದಿಸುತ್ತದೆ.
    • ​ಭಾರತದ ನಿಲುವು: ಅರುಣಾಚಲ ಪ್ರದೇಶವು ಭಾರತದ ಅವಿಭಾಜ್ಯ ಅಂಗವಾಗಿದೆ.

    ​LAC ಮತ್ತು LoC ನಡುವಿನ ವ್ಯತ್ಯಾಸ:

    ​ವಾಸ್ತವಿಕ ನಿಯಂತ್ರಣ ರೇಖೆ (LAC):

    • ​ಭಾರತ ಮತ್ತು ಚೀನಾದ ನಿಯಂತ್ರಣದಲ್ಲಿರುವ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕಿಸುತ್ತದೆ.
    • ​ಇದು ಉಭಯ ದೇಶಗಳಿಂದ ಪರಸ್ಪರ ಒಪ್ಪಿಗೆ ಪಡೆದಿಲ್ಲ, ನಕ್ಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಚಿತ್ರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿಲ್ಲ ಅಥವಾ ಭೂಮಿಯ ಮೇಲೂ ನಿಖರವಾಗಿ ಗುರುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿಲ್ಲ.
    • ​ಇದರ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯನ್ನು ಗ್ರಹಿಸುವಲ್ಲಿನ ಭಿನ್ನಾಭಿಪ್ರಾಯಗಳು ಗಡಿ ಉದ್ವಿಗ್ನತೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗಬಹುದು.

    ​ನಿಯಂತ್ರಣ ರೇಖೆ (LoC):

    • ​ಜಮ್ಮು ಮತ್ತು ಕಾಶ್ಮೀರದಲ್ಲಿ ಭಾರತ ಮತ್ತು ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ನಿಯಂತ್ರಣದಲ್ಲಿರುವ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕಿಸುತ್ತದೆ.
    • ​1947-48ರ ಭಾರತ-ಪಾಕಿಸ್ತಾನ ಯುದ್ಧದ ನಂತರದ 1949ರ ಕರಾಚಿ ಒಪ್ಪಂದದಿಂದ ಇದು ರೂಪುಗೊಂಡಿತು.
    • ​1972ರ ಶಿಮ್ಲಾ ಒಪ್ಪಂದದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ‘LoC’ ಎಂದು ಮರುನಾಮಕರಣ ಮಾಡಲಾಯಿತು.
    • ​ಉಭಯ ದೇಶಗಳ ಸೇನಾ ಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳಿಂದ ದೃಢೀಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ನಕ್ಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಇದರ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಚಿತ್ರಿಸಲಾಗಿದೆ.

    ​ಪ್ರಮುಖ ವ್ಯತ್ಯಾಸ:

    • ​LAC: ಭಾರತ ಮತ್ತು ಚೀನಾ ಗಡಿರೇಖೆ; ಇದರ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯು ಇನ್ನೂ ವಿವಾದದಲ್ಲಿದೆ.
    • ​LoC: ಭಾರತ ಮತ್ತು ಪಾಕಿಸ್ತಾನ ಗಡಿರೇಖೆ; ಇದರ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯನ್ನು ದ್ವಿಪಕ್ಷೀಯ ಒಪ್ಪಂದಗಳ ಮೂಲಕ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸಲಾಗಿದೆ.

    ನಷ್ಟ ಮತ್ತು ಹಾನಿ ನಿಧಿ

    ​ಪರಿಸರ

    ​ಸಂದರ್ಭ:

    • ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ (UN) ಹವಾಮಾನ ಸಮಾವೇಶದ ‘ನಷ್ಟ ಮತ್ತು ಹಾನಿ ನಿಧಿ’ಯು ಭೋಟೆಕೋಶಿ ಪ್ರವಾಹದಿಂದ ಉಂಟಾದ ಹಾನಿಯನ್ನು ಸರಿದೂಗಿಸಲು ನೇಪಾಳಕ್ಕೆ 21.6 ಮಿಲಿಯನ್ ಡಾಲರ್ ಹಣವನ್ನು ಮೀಸಲಿಟ್ಟಿದೆ. ಲಭ್ಯವಾದ ವರದಿಯ ಪ್ರಕಾರ, ಈ ನಿಧಿಯು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ದೇಶವೊಂದಕ್ಕೆ ಹಣವನ್ನು ಮೀಸಲಿಡುತ್ತಿರುವುದು ಇದೇ ಮೊದಲು.

    ​ಭೋಟೆಕೋಶಿ ಪ್ರವಾಹ:

    • ​ಕಾರಣ: ಆಗಸ್ಟ್ 2026ರಲ್ಲಿ ಸಂಭವಿಸಿದ ಹಿಮ ಮತ್ತು ಬಂಡೆಗಳ ಕುಸಿತವು (Avalanche) ಭೋಟೆಕೋಶಿ-ತ್ರಿಶೂಲಿ-ನಾರಾಯಣಿ ನದಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಾದ್ಯಂತ ಭಾರಿ ಪ್ರವಾಹಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು.
    • ​ಅಂದಾಜು ಆರ್ಥಿಕ ನಷ್ಟ: ಕನಿಷ್ಠ 2.69 ಬಿಲಿಯನ್ ಡಾಲರ್.
    • ​ಚೇತರಿಕೆಯ ಅಗತ್ಯತೆಗಳು: ಕನಿಷ್ಠ 4.71 ಬಿಲಿಯನ್ ಡಾಲರ್.

    ​ನಷ್ಟ ಮತ್ತು ಹಾನಿ ನಿಧಿ ಕುರಿತು:

    • ​ಉದ್ದೇಶ: ಹವಾಮಾನ ಬದಲಾವಣೆಯಿಂದ ತೀವ್ರವಾಗಿ ಬಾಧಿತವಾಗುವ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಶೀಲ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಿಗೆ ಆರ್ಥಿಕ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕೇತರ ನಷ್ಟ ಹಾಗೂ ಹಾನಿಯನ್ನು ಎದುರಿಸಲು ಬೆಂಬಲ ನೀಡುವುದು.
    • ​ಆರ್ಥಿಕ ಚೌಕಟ್ಟು: ಇದು ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ಹವಾಮಾನ ಬದಲಾವಣೆ ಚೌಕಟ್ಟಿನ ಸಮಾವೇಶದ (UNFCCC) ಹಣಕಾಸು ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ.
    • ​ಸ್ಥಾಪನೆ:
      • ​COP27 (2022): ಈ ನಿಧಿಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲು ಸರ್ಕಾರಗಳು ಒಪ್ಪಿಗೆ ಸೂಚಿಸಿದವು.
      • ​COP28 (2023): ಇದರ ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ಚೌಕಟ್ಟನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಯಿತು.
    • ​ಗುರಿ: ಹವಾಮಾನ ವೈಪರೀತ್ಯ ಹಾಗೂ ನಿಧಾನಗತಿಯಲ್ಲಿ ಸಂಭವಿಸುವ ಘಟನೆಗಳಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ಹವಾಮಾನ ಸಂಬಂಧಿತ ನಷ್ಟಗಳನ್ನು ಪರಿಹರಿಸುವುದು.
    • ​ಫಲಾನುಭವಿಗಳು: ಹವಾಮಾನ ಬದಲಾವಣೆಯ ಅಪಾಯಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚು ಸಿಲುಕಿರುವ ಮತ್ತು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ಕೊರತೆಯನ್ನು ಎದುರಿಸುತ್ತಿರುವ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಶೀಲ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು.

    ​ಪ್ರಮುಖ ಪಾರಿಭಾಷಿಕ ಪದಗಳು:

    • ​ಆರ್ಥಿಕ ನಷ್ಟ: ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ, ಆಸ್ತಿ, ಜೀವನೋಪಾಯ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಿಗೆ ಉಂಟಾಗುವ ಹಾನಿ.
    • ​ಆರ್ಥಿಕೇತರ ನಷ್ಟ: ಪ್ರಾಣಹಾನಿ, ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪರಂಪರೆ, ಜೀವವೈವಿಧ್ಯ ಮತ್ತು ಸಮುದಾಯದ ಅಸ್ಮಿತೆಯ ನಷ್ಟ.
    • ​ನಿಧಾನಗತಿಯ ಘಟನೆಗಳು: ಸಮುದ್ರ ಮಟ್ಟದ ಏರಿಕೆ, ಮರುಭೂಮೀಕರಣ ಮತ್ತು ಸಾಗರ ಆಮ್ಲೀಕರಣದಂತಹ ಹವಾಮಾನದ ಮೇಲಾಗುವ ಕ್ರಮೇಣ ಪರಿಣಾಮಗಳು.

    ಪೌರರಕ್ಷಣಾ ಜಾಲ

    ​ವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ

    ​ಸಂದರ್ಭ:

    • ಪೌರರಕ್ಷಣಾ ಸಿದ್ಧತೆಯನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಬಲಪಡಿಸುವ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ, ಕೇಂದ್ರ ಗೃಹ ಸಚಿವಾಲಯವು ಭಾರತೀಯ ಸೇನೆಯ ಮೂಲಕ ‘ಪೌರರಕ್ಷಣಾ ಪ್ರಧಾನ ತರಬೇತುದಾರರಿಗೆ’ (Civil Defence Master Trainers) ವಿಶೇಷ ತರಬೇತಿ ನೀಡುವ ವಿನೂತನ ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಉಪಕ್ರಮಕ್ಕೆ ಚಾಲನೆ ನೀಡಿದೆ.

    ​ಪೌರರಕ್ಷಣೆಯ ಕುರಿತು:

    • ​ಸ್ಥಾಪನೆ: ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ 1941ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು.
    • ​ಕಾನೂನು ಆಧಾರ: ಪೌರರಕ್ಷಣಾ ಕಾಯ್ದೆ, 1968 (1968ರ ಕಾಯ್ದೆ 27).
    • ​ಉದ್ದೇಶಗಳು:
      • ​ಮಾನವ ಜೀವಗಳ ರಕ್ಷಣೆ.
      • ​ಆಸ್ತಿಪಾಸ್ತಿಗೆ ಉಂಟಾಗುವ ಹಾನಿಯನ್ನು ಕನಿಷ್ಠಗೊಳಿಸುವುದು.
      • ​ಅಗತ್ಯ ಸೇವೆಗಳು ಮತ್ತು ಉತ್ಪಾದನಾ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ನಿರಂತರವಾಗಿ ಕಾಯ್ದುಕೊಳ್ಳುವುದು.
      • ​ತುರ್ತು ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕರ ನೈತಿಕ ಸ್ಥೈರ್ಯವನ್ನು ವೃದ್ಧಿಸುವುದು.

    ​ಬೆಳೆದುಬಂದ ಹಾದಿ:

    • ​ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಶತ್ರುಗಳ ದಾಳಿಯಿಂದ ನಾಗರಿಕರನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವತ್ತ ಮಾತ್ರ ಗಮನಹರಿಸಲಾಗಿತ್ತು.
    • ​1962ರ ಭಾರತ-ಚೀನಾ ಸಂಘರ್ಷ ಹಾಗೂ 1965ರ ಭಾರತ-ಪಾಕಿಸ್ತಾನ ಸಂಘರ್ಷದ ಬಳಿಕ ಇದರ ಕಾರ್ಯವ್ಯಾಪ್ತಿಯನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಲಾಯಿತು.
    • ​2009ರ ತಿದ್ದುಪಡಿಯ ಮೂಲಕ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಮತ್ತು ಮಾನವ-ನಿರ್ಮಿತ ವಿಪತ್ತುಗಳಿಗೂ ಮುನ್ನ, ವಿಪತ್ತಿನ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಹಾಗೂ ತದನಂತರದ ವಿಪತ್ತು ನಿರ್ವಹಣೆಯಲ್ಲಿ ಇದರ ಪಾತ್ರವನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಲಾಯಿತು.

    ​ಪ್ರಮುಖ ಕಾರ್ಯಗಳು:

    • ​ತುರ್ತು ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯ ಸಿದ್ಧತೆ ಮತ್ತು ತ್ವರಿತ ಸ್ಪಂದನೆ.
    • ​ಪರಮಾಣು, ಜೈವಿಕ ಮತ್ತು ರಾಸಾಯನಿಕ (NBC) ಬೆದರಿಕೆಗಳ ವಿರುದ್ಧ ರಕ್ಷಣೆ ಒದಗಿಸುವುದು.
    • ​ನೈಸರ್ಗಿಕ ಮತ್ತು ಮಾನವ-ಪ್ರೇರಿತ ವಿಪತ್ತುಗಳ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ನೆರವು ನೀಡುವುದು.
    • ​ಅಗತ್ಯ ಸೇವೆಗಳು ಹಾಗೂ ನಿರ್ಣಾಯಕ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯಗಳನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವುದು.

    ಅಂಟಾರ್ಕ್ಟಿಕಾದಲ್ಲಿ ಹಿಮ ಕರಗುವಿಕೆಯನ್ನು ವೇಗಗೊಳಿಸಬಲ್ಲ ಪೆಂಗ್ವಿನ್ ಹಿಕ್ಕೆಗಳು

    ​ಪರಿಸರ

    ​ಸಂದರ್ಭ:

    • ಪೆಂಗ್ವಿನ್ ಹಿಕ್ಕೆಗಳು (ಮಲ) ಹಿಮದ ಪಾಚಿಗಳ (Snow algae) ಬೆಳವಣಿಗೆಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುವ ಮೂಲಕ ಅಂಟಾರ್ಕ್ಟಿಕಾದಲ್ಲಿ ಹಿಮ ಕರಗುವಿಕೆಯನ್ನು ವೇಗಗೊಳಿಸುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿದೆ ಎಂದು ಇತ್ತೀಚಿನ ಅಧ್ಯಯನವೊಂದು ಸೂಚಿಸಿದೆ.

    ​ಪೆಂಗ್ವಿನ್ ಹಿಕ್ಕೆಗಳು ಹಿಮ ಕರಗುವಿಕೆಯನ್ನು ಹೇಗೆ ವೇಗಗೊಳಿಸುತ್ತವೆ?

    • ​ಪೋಷಕಾಂಶಗಳ ಪುಷ್ಟೀಕರಣ: ಪೆಂಗ್ವಿನ್‌ಗಳು ಸೇವಿಸುವ ಸಮುದ್ರಾಹಾರದಿಂದ ಲಭ್ಯವಾದ ಪೋಷಕಾಂಶಗಳು ಅವುಗಳ ಹಿಕ್ಕೆಯ ಮೂಲಕ ಭೂಮಿ ಮತ್ತು ಹಿಮದ ಮೇಲೆ ಶೇಖರಣೆಗೊಂಡು, ಪಾಚಿಗಳ ಬೆಳವಣಿಗೆಗೆ ಫಲವತ್ತತೆಯನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತವೆ.
    • ​ಹಸಿರು ಪಾಚಿ: ಅನುಕೂಲಕರ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳಲ್ಲಿ, ಪಾಚಿಗಳು ದ್ಯುತಿಸಂಶ್ಲೇಷಣೆಗಾಗಿ ಕ್ಲೋರೊಫಿಲ್ ಅನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಇದು ಅವುಗಳ ತ್ವರಿತ ಬೆಳವಣಿಗೆಗೆ ಸಹಕರಿಸುತ್ತದೆ.
    • ​ಕೆಂಪು ಪಾಚಿ: ಪೋಷಕಾಂಶಗಳ ಕೊರತೆ ಅಥವಾ ಇತರ ಪ್ರತಿಕೂಲ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳಲ್ಲಿ, ಕೆಲವು ಪಾಚಿಗಳು ತೀವ್ರವಾದ ಸೂರ್ಯನ ಬೆಳಕಿನಿಂದ ತಮ್ಮ ಜೀವಕೋಶಗಳನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ರಕ್ಷಣಾತ್ಮಕ ‘ಕೆಂಪು ವರ್ಣದ್ರವ್ಯಗಳನ್ನು’ ಉತ್ಪಾದಿಸುತ್ತವೆ.
    • ​ಪ್ರತಿಫಲನದಲ್ಲಿನ ಇಳಿಕೆ: ಬಣ್ಣದ ಪಾಚಿಗಳು ಹಿಮವನ್ನು ಕಪ್ಪಾಗಿಸುತ್ತವೆ, ಇದರಿಂದಾಗಿ ಅದರ ಪ್ರತಿಫಲನಾ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವು ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತದೆ.
    • ​ಹೆಚ್ಚಿದ ಕರಗುವಿಕೆ: ಕಪ್ಪಾದ ಹಿಮವು ಹೆಚ್ಚಿನ ಸೌರಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಹೀರಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ, ಇದು ಸ್ಥಳೀಯವಾಗಿ ಹಿಮ ಕರಗುವಿಕೆಯ ವೇಗವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿದೆ.

    ​ಪೆಂಗ್ವಿನ್‌ಗಳ ಕುರಿತು:

    • ​ಸ್ವರೂಪ: ಇವು ಸ್ಫೆನಿಸ್ಸಿಡೆ (Spheniscidae) ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಹಾರಲಾಗದ, ಜಲಚರ ಪಕ್ಷಿಗಳು.
    • ​ವ್ಯಾಪ್ತಿ: ಇವು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ದಕ್ಷಿಣ ಗೋಳಾರ್ಧದಲ್ಲಿ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಅಂಟಾರ್ಕ್ಟಿಕಾದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ.
    • ​ಈಜು ಸಾಮರ್ಥ್ಯ: ಜಲಚರ ಜೀವನಕ್ಕೆ ಅದ್ಭುತವಾಗಿ ಹೊಂದಿಕೊಂಡಿರುವ ಇವು ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಈಜುಗಾರರಾಗಿವೆ.
    • ​ಆಹಾರ: ಇವು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಮೀನು, ಕ್ರಿಲ್ (Krill) ಮತ್ತು ಸ್ಕ್ವಿಡ್‌ಗಳನ್ನು (Squid) ತಿನ್ನುತ್ತವೆ.
    • ​ಅಂಟಾರ್ಕ್ಟಿಕ್ ಪ್ರಭೇದಗಳು: ಎಂಪೆರರ್ ಪೆಂಗ್ವಿನ್ (Emperor penguin) ಮತ್ತು ಅಡೆಲಿ ಪೆಂಗ್ವಿನ್ (Adélie penguin).
    • ​ಗ್ಯಾಲಪಗೋಸ್ ಪೆಂಗ್ವಿನ್: ಸಮಭಾಜಕ ವೃತ್ತದ ಉತ್ತರ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಸ್ವಾಭಾವಿಕವಾಗಿ ಕಂಡುಬರುವ ಏಕೈಕ ಪೆಂಗ್ವಿನ್ ಪ್ರಭೇದ ಇದಾಗಿದೆ.
    • ​ಸಂರಕ್ಷಣೆ: ಎಂಪೆರರ್ ಪೆಂಗ್ವಿನ್ ಮತ್ತು ಗ್ಯಾಲಪಗೋಸ್ ಪೆಂಗ್ವಿನ್‌ಗಳನ್ನು IUCN ರೆಡ್ ಲಿಸ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ‘ಅಳಿವಿನಂಚಿನಲ್ಲಿರುವ’ (Endangered) ಪ್ರಭೇದಗಳು ಎಂದು ವರ್ಗೀಕರಿಸಲಾಗಿದೆ.

    ​ಪ್ರಮುಖ ಪಾರಿಭಾಷಿಕ ಪದ:

    • ​ಅಲ್ಬೆಡೊ: ಮೇಲ್ಮೈಯೊಂದರ ಮೇಲೆ ಬೀಳುವ ಸೌರ ವಿಕಿರಣವು ಎಷ್ಟರಮಟ್ಟಿಗೆ ಪ್ರತಿಫಲಿಸುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಸೂಚಿಸುವ ಪ್ರಮಾಣ. ಕಡಿಮೆ ಅಲ್ಬೆಡೊ ಎಂದರೆ ಸೌರಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಹೀರಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಎಂದರ್ಥ.

    Related Articles

  • 2026ರ ಉತ್ಸರ್ಜನ ಅಂತರ ವರದಿ | ಕಾಶಿ ತಮಿಳು ಸಂಗಮಮ್ (KTS 5.0) | ಶಮೊಂಡಾ ವೈರಸ್ | ಸಖರೋವ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ 2026

    2026ರ ಉತ್ಸರ್ಜನ ಅಂತರ ವರದಿ

    ​ಪರಿಸರ

    ​ಸಂದರ್ಭ:

    • ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ಪರಿಸರ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವು (UNEP) ‘2026ರ ಉತ್ಸರ್ಜನ ಅಂತರ ವರದಿ’ಯನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದೆ.

    ​ವರದಿಯ ಕುರಿತು:

    • ​UN ಹವಾಮಾನ ಮಾತುಕತೆಗಳಿಗೂ ಮುನ್ನ UNEP ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಈ ವರದಿಯನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ.
    • ​ಪ್ಯಾರಿಸ್ ಒಪ್ಪಂದದ ಗುರಿಗಳನ್ನು ಸಾಧಿಸಲು ಅಗತ್ಯವಿರುವ ಹೊರಸೂಸುವಿಕೆ ಕಡಿತ ಹಾಗೂ ಪ್ರಸ್ತುತ ಹೊರಸೂಸುವಿಕೆಯ ಅಂದಾಜುಗಳ ನಡುವಿನ ಅಂತರವನ್ನು ಇದು ನಿರ್ಣಯಿಸುತ್ತದೆ.
    • ​ಪ್ರತಿ 5 ವರ್ಷಗಳಿಗೊಮ್ಮೆ ನವೀಕರಿಸಲಾಗುವ ವಿವಿಧ ದೇಶಗಳ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ನಿರ್ಧಾರಿತ ಕೊಡುಗೆಗಳ (NDC) ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಇದನ್ನು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

    ​ಪ್ರಮುಖ ಮುಖ್ಯಾಂಶಗಳು:

    • ​ಜಾಗತಿಕ GHG ಹೊರಸೂಸುವಿಕೆ: 2025ರಲ್ಲಿ ಅಂದಾಜು 58.4 ಬಿಲಿಯನ್ ಟನ್ CO₂ ಗೆ ಸಮಾನವಾದ ಹೊರಸೂಸುವಿಕೆ ದಾಖಲಾಗಿದ್ದು, 2024ಕ್ಕೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಇದು ಬಹುತೇಕ ಯಥಾಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿದೆ.
    • ​ಪ್ರಮುಖ ಮೂಲಗಳು: ಜಾಗತಿಕ ಹೊರಸೂಸುವಿಕೆಯ ಮೂರನೇ ಎರಡರಷ್ಟು ಭಾಗವು ಪಳೆಯುಳಿಕೆ ಮೂಲಗಳಿಂದಲೇ ಉಂಟಾಗಿದೆ.
    • ​ಹೊರಸೂಸುವಿಕೆಯ ಪ್ರವೃತ್ತಿ: 2025ರಲ್ಲಿ ಪಳೆಯುಳಿಕೆ ಇಂಧನಗಳು, ನೈಟ್ರಸ್ ಆಕ್ಸೈಡ್ ಮತ್ತು ಫ್ಲೋರಿನೇಟೆಡ್ ಅನಿಲಗಳಿಂದ ಹೊರಸೂಸುವ CO₂ ಪ್ರಮಾಣ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ; ಆದರೆ ಮೀಥೇನ್ ಹೊರಸೂಸುವಿಕೆಯು ಬಹುತೇಕ ಸ್ಥಿರವಾಗಿದೆ.
    • ​ಪ್ರಮುಖ ಕೊಡುಗೆದಾರರು: ಆಫ್ರಿಕನ್ ಒಕ್ಕೂಟವನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ, G20 ಸದಸ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು ಜಾಗತಿಕ ಹೊರಸೂಸುವಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಶೇ. 76ರಷ್ಟು ಪಾಲನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ.
    • ​1.5°C ಗುರಿ: ತಾಪಮಾನ ಏರಿಕೆಯನ್ನು 1.5°C ಗೆ ಸೀಮಿತಗೊಳಿಸುವುದು ದಿನೇದಿನೇ ಕಷ್ಟಕರವಾಗುತ್ತಿದೆ; ಕೆಲವು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಹವಾಮಾನ ಬದಲಾವಣೆಯ ಮಾರ್ಗಗಳಲ್ಲಿ ಇದು 1.8°C ತಲುಪುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿದೆ ಎಂದು ವರದಿಯಲ್ಲಿ ಚರ್ಚಿಸಲಾಗಿದೆ.
    • ​ಭಾರತ: ಭಾರತವು ಮೂರನೇ ಅತಿದೊಡ್ಡ GHG ಹೊರಸೂಸುವ ರಾಷ್ಟ್ರವಾಗಿದೆ, ಆದರೆ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಹೊರಸೂಸುವ ಮೊದಲ ಎರಡು ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಭಾರತದ ತಲಾ ಹೊರಸೂಸುವಿಕೆಯು ಗಣನೀಯವಾಗಿ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿದೆ.

    ​UNEP ಕುರಿತು:

    • ​ಸ್ಥಾಪನೆ: 1972.
    • ​ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿ: ನೈರೋಬಿ, ಕೀನ್ಯಾ.
    • ​ಪಾತ್ರ: UN ವ್ಯವಸ್ಥೆಯೊಳಗೆ ಪರಿಸರಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರಾಧಿಕಾರವಾಗಿದೆ.
    • ​ನೀತಿ-ನಿರೂಪಣಾ ಸಂಸ್ಥೆ: ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ಪರಿಸರ ಸಭೆ (UNEA).
    • ​ಪ್ರಮುಖ ವರದಿಗಳು: ಜಾಗತಿಕ ಪರಿಸರ ಮುನ್ನೋಟ, ಹೊರಸೂಸುವಿಕೆ ಅಂತರ ವರದಿ, ಹೊಂದಾಣಿಕೆ ಅಂತರ ವರದಿ ಮತ್ತು ಮುಂಚೂಣಿ ವರದಿ.

    ​ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಮಾಹಿತಿ – ಪ್ಯಾರಿಸ್ ಹವಾಮಾನ ಒಪ್ಪಂದ, 2015 (COP 21)

    • ​2015ರಲ್ಲಿ ಪ್ಯಾರಿಸ್‌ನಲ್ಲಿ ನಡೆದ ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ಹವಾಮಾನ ಬದಲಾವಣೆ ಚೌಕಟ್ಟಿನ ಸಮಾವೇಶದಲ್ಲಿ (COP 21) ಇದನ್ನು ಅಂಗೀಕರಿಸಲಾಯಿತು.
    • ​ಉದ್ದೇಶ: ಹವಾಮಾನ ಬದಲಾವಣೆಯ ಬೆದರಿಕೆಯ ವಿರುದ್ಧ ಜಾಗತಿಕ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುವುದು ಹಾಗೂ ಜಾಗತಿಕ ಸರಾಸರಿ ತಾಪಮಾನ, ಹವಾಮಾನ ಬದಲಾವಣೆಗೆ ಹೊಂದಿಕೊಳ್ಳುವಿಕೆ ಮತ್ತು ಹಣಕಾಸಿನ ಹರಿವಿನ ಕುರಿತು ದೀರ್ಘಕಾಲೀನ ಗುರಿಗಳನ್ನು ನಿರ್ದಿಷ್ಟಪಡಿಸುವುದು.

    ​ಪ್ಯಾರಿಸ್ ಒಪ್ಪಂದದ ಗುರಿಗಳು:

    • ​ತಾಪಮಾನ: ಜಾಗತಿಕ ತಾಪಮಾನ ಏರಿಕೆಯನ್ನು ಕೈಗಾರಿಕಾ ಪೂರ್ವ ಮಟ್ಟಕ್ಕಿಂತ 2 ಡಿಗ್ರಿ ಸೆಲ್ಸಿಯಸ್‌ಗಿಂತ ಕೆಳಗೆ ಇಡುವುದು ಮತ್ತು ತಾಪಮಾನ ಏರಿಕೆಯನ್ನು 1.5 ಡಿಗ್ರಿ ಸೆಲ್ಸಿಯಸ್‌ಗೆ ಸೀಮಿತಗೊಳಿಸಲು ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಯತ್ನ ಪಡುವುದು.
    • ​ಹೊರಸೂಸುವಿಕೆ ಕಡಿತ: 2030ರ ವೇಳೆಗೆ ಹಸಿರುಮನೆ ಅನಿಲಗಳ (GHG) ಹೊರಸೂಸುವಿಕೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವ ಮೂಲಕ ಹವಾಮಾನ ಸ್ಥಿತಿಸ್ಥಾಪಕತ್ವ ಮತ್ತು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುವುದು.
    • ​ಉದ್ದೇಶಿತ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ನಿರ್ಧಾರಿತ ಗುರಿಗಳು (INDC): ಹವಾಮಾನ ಬದಲಾವಣೆಯ ವಿರುದ್ಧ ಸಾಮೂಹಿಕ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳುವ ಕುರಿತು ದೇಶವೊಂದು ಮಾಡುವ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಪ್ರತಿಜ್ಞೆಯನ್ನು INDC ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಗುರಿಗಳನ್ನು 2030ರ ಮೊದಲು ಸಾಧಿಸಬೇಕಾಗಿದೆ.

    ​ಭಾರತದ ಹವಾಮಾನ ಕ್ರಿಯಾ ಗುರಿಗಳ ಒಂದು ನೋಟ:

     

    ಬದ್ಧತೆಯ ಕ್ಷೇತ್ರ

    ಆರಂಭಿಕ/ನವೀಕರಿಸಿದ 2030ರ ಗುರಿಗಳು

    ವಿಸ್ತರಿತ 2031-2035ರ ಗುರಿಗಳು

    ಹೊರಸೂಸುವಿಕೆಯ ತೀವ್ರತೆ

    GDP ಹೊರಸೂಸುವಿಕೆಯ ತೀವ್ರತೆಯನ್ನು ಶೇ. 45ರಷ್ಟು ಕಡಿತಗೊಳಿಸುವುದು (2005ರ ಮಟ್ಟಕ್ಕೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ).

    GDP ಹೊರಸೂಸುವಿಕೆಯ ತೀವ್ರತೆಯನ್ನು ಶೇ. 47ರಷ್ಟು ಕಡಿತಗೊಳಿಸುವುದು (2005ರ ಮಟ್ಟಕ್ಕೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ).

    ಪಳೆಯುಳಿಕೆಯೇತರ ಇಂಧನ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ

    ಪಳೆಯುಳಿಕೆಯೇತರ ಮೂಲಗಳಿಂದ ಶೇ. 50ರಷ್ಟು ವಿದ್ಯುತ್ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಸಾಧಿಸುವುದು.

    ಪಳೆಯುಳಿಕೆಯೇತರ ಮೂಲಗಳಿಂದ ಶೇ. 60ರಷ್ಟು ವಿದ್ಯುತ್ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಸಾಧಿಸುವುದು.

    ಇಂಗಾಲದ ಸಂಚಯ

    2.5 ರಿಂದ 3 ಬಿಲಿಯನ್ ಟನ್ CO₂ ಗೆ ಸಮಾನವಾದ ಇಂಗಾಲದ ಸಂಚಯವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುವುದು.

    ಹೆಚ್ಚುವರಿಯಾಗಿ 3.5 ರಿಂದ 4.0 ಬಿಲಿಯನ್ ಟನ್ CO₂ ಗೆ ಸಮಾನವಾದ ಇಂಗಾಲದ ಸಂಚಯವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುವುದು.

     

    ಕಾಶಿ ತಮಿಳು ಸಂಗಮಮ್ (KTS 5.0)

    ಇತಿಹಾಸ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಿ

    ​ಸಂದರ್ಭ:

    • ಕೇಂದ್ರ ಶಿಕ್ಷಣ ಸಚಿವರು ಕಾಶಿ ತಮಿಳು ಸಂಗಮಮ್‌ನ (KTS 5.0) 5ನೇ ಆವೃತ್ತಿಯ ನೋಂದಣಿ ಪೋರ್ಟಲ್ ಅನ್ನು ಉದ್ಘಾಟಿಸಿದರು.

    ​ಧ್ಯೇಯವಾಕ್ಯ: “ತಿರುಕ್ಕುರಳ್ ಪಯಿಲ್ವೋಮ್ – ಬನ್ನಿ, ತಿರುಕ್ಕುರಳ್ ಕಲಿಯೋಣ”

    ​ಕಾಶಿ ತಮಿಳು ಸಂಗಮಮ್ ಕುರಿತು:

    • ​ಉದ್ದೇಶ: ಎರಡು ಪ್ರಾಚೀನ ಜ್ಞಾನಕೇಂದ್ರಗಳಾದ ತಮಿಳುನಾಡು ಮತ್ತು ಕಾಶಿಯ ನಡುವಿನ ಪುರಾತನ ನಾಗರಿಕತೆಯ ಬಾಂಧವ್ಯವನ್ನು ಆಚರಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಮತ್ತಷ್ಟು ಬಲಪಡಿಸುವುದು.
    • ​ಮಹತ್ವ: ಇದು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ವಿನಿಮಯವನ್ನು ಹಾಗೂ ‘ಏಕ್ ಭಾರತ್ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಭಾರತ್’ ಮನೋಭಾವವನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುತ್ತದೆ.
    • ​ಮೊದಲ ಆವೃತ್ತಿ: 2022 ರಲ್ಲಿ ನಡೆಯಿತು.
    • ​ಆಯೋಜಕರು: ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶ ಸರ್ಕಾರದ ಸಹಯೋಗದೊಂದಿಗೆ ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರದ ಶಿಕ್ಷಣ ಸಚಿವಾಲಯ.

    ​ತಿರುಕ್ಕುರಳ್ ಕುರಿತು:

    • ​ಲೇಖಕರು: ಗೌರವಾನ್ವಿತ ತಮಿಳು ಕವಿ ಮತ್ತು ದಾರ್ಶನಿಕರಾದ ತಿರುವಳ್ಳುವರ್.
    • ​ಸ್ವರೂಪ: ವ್ಯಕ್ತಿಯ ನಡವಳಿಕೆ, ಸಮಾಜ ಮತ್ತು ಆಡಳಿತದ ಕುರಿತು ನೈತಿಕ, ತಾತ್ವಿಕ ಹಾಗೂ ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ ನೀಡುವ ಶ್ರೇಷ್ಠ ತಮಿಳು ಸಾಹಿತ್ಯ ಕೃತಿ ಇದಾಗಿದೆ.
    • ​ರಚನೆ: ಇದು ಒಟ್ಟು 1,330 ದ್ವಿಪದಿಗಳನ್ನು (ಕುರಳ್) ಹೊಂದಿದ್ದು, 133 ಅಧ್ಯಾಯಗಳಲ್ಲಿ ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಅಧ್ಯಾಯವು 10 ದ್ವಿಪದಿಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.
    • ​ಮೂರು ಭಾಗಗಳು:
      • ​ಅರಮ್: ಧರ್ಮ (ಸದ್ಗುಣ)
      • ​ಪೊರುಳ್: ಸಂಪತ್ತು (ಅರ್ಥ)
      • ​ಇನ್ಬಮ್: ಪ್ರೀತಿ (ಕಾಮ)

    ​ಈ ಮೂರು ಭಾಗಗಳು ಮನುಷ್ಯನನ್ನು ‘ವೀಡು’ (ಮೋಕ್ಷ ಅಥವಾ ಮುಕ್ತಿ) ಯೆಡೆಗೆ ಕೊಂಡೊಯ್ಯಲು ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ ನೀಡುತ್ತವೆ.

    ಶಮೊಂಡಾ ವೈರಸ್

    ​ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ಸಮಾಜ

    ಸಂದರ್ಭ:

    • ಫ್ರಾನ್ಸ್‌ನ ಆರೋಗ್ಯ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ‘ಶಮೊಂಡಾ ವೈರಸ್’ ಸೋಂಕಿನ ಮೊದಲ ಮಾನವ ಪ್ರಕರಣವನ್ನು ವರದಿ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ.

    ​ಶಮೊಂಡಾ ವೈರಸ್ ಕುರಿತು:

    • ​ಸ್ವರೂಪ: ಇದು ಆರ್ಥೋಬುನ್ಯಾವೈರಸ್ (Orthobunyaviruses) ಕುಟುಂಬದ ಸಿಂಬು ಸೆರೊಗ್ರೂಪ್‌ಗೆ ಸೇರಿದ, ಸಣ್ಣ ಕೀಟಗಳಿಂದ (Midge) ಹರಡುವ ಪ್ರಾಣಿ ವೈರಸ್ ಆಗಿದೆ.
    • ​ಸಂಬಂಧಿತ ವೈರಸ್‌ಗಳು: ಷ್ಮಾಲೆನ್‌ಬರ್ಗ್ (Schmallenberg) ಮತ್ತು ಅಕಬಾನೆ (Akabane) ವೈರಸ್‌ಗಳು.
    • ​ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಆಥಿತೆಯ: ಜಾನುವಾರುಗಳು.
    • ​ಜಾನುವಾರುಗಳಲ್ಲಿನ ಲಕ್ಷಣಗಳು: ಜ್ವರ, ಅತಿಸಾರ ಮತ್ತು ಹಾಲಿನ ಉತ್ಪಾದನೆಯಲ್ಲಿ ಇಳಿಕೆ.
    • ​ಮೊದಲ ಪತ್ತೆ: 1960ರ ದಶಕದ ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿ ನೈಜೀರಿಯಾದಲ್ಲಿ.
    • ​ಹರಡುವಿಕೆ: ಪಶ್ಚಿಮ, ಪೂರ್ವ ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾ ಹಾಗೂ ಜಪಾನ್‌ನಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲಲ್ಲಿ (ವಿರಳವಾಗಿ) ವರದಿಯಾಗಿದೆ.
    • ​ಪ್ರಸರಣ: ಕ್ಯುಲಿಕಾಯ್ಡ್ಸ್ (Culicoides) ಎಂಬ ಸಣ್ಣ ಕೀಟಗಳ ಕಚ್ಚುವಿಕೆಯ ಮೂಲಕ ಹರಡುತ್ತದೆ.
    • ​ಸಂಬಂಧಿತ ವಾಹಕ-ಹರಡುವ ರೋಗಗಳು: ಬ್ಲೂಟಂಗ್ (Bluetongue) ಮತ್ತು ಎಪಿಜೂಟಿಕ್ ಹೆಮರಾಜಿಕ್ ರೋಗ (Epizootic haemorrhagic disease).

    ಸಖರೋವ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ 2026

    ​ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು

    ​ಸಂದರ್ಭ:

    • ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಅಪರಾಧ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ (ICC) ಮೇಲೆ ಅಮೆರಿಕದ ನಿರ್ಬಂಧಗಳ ನಡುವೆಯೂ, ಯುರೋಪಿಯನ್ ಒಕ್ಕೂಟವು (EU) ICC ಗೆ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ ‘ಆಲೋಚನಾ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ನೀಡುವ ಸಖರೋವ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ’ಯನ್ನು ನೀಡಿ ಗೌರವಿಸಿದೆ.

    ​ಸಖರೋವ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಕುರಿತು:

    • ​ಸ್ಥಾಪನೆ: 1988.
    • ​ನಾಮಕರಣ: ಸೋವಿಯತ್ ಭಿನ್ನಮತೀಯ ಹಾಗೂ ನೊಬೆಲ್ ಶಾಂತಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪುರಸ್ಕೃತರಾದ ಆಂಡ್ರೇ ಸಖರೋವ್ ಅವರ ಗೌರವಾರ್ಥ ಈ ಹೆಸರನ್ನು ಇಡಲಾಗಿದೆ.
    • ​ಉದ್ದೇಶ: ಮಾನವ ಹಕ್ಕುಗಳು ಮತ್ತು ಮೂಲಭೂತ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯಗಳ ರಕ್ಷಣೆಗಾಗಿ ಶ್ರಮಿಸುವ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ಮತ್ತು ಗುಂಪುಗಳನ್ನು ಗೌರವಿಸುವುದು.
    • ​ಆಯ್ಕೆ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ: ಯುರೋಪಿಯನ್ ಸಂಸತ್ತಿನ ಅಧ್ಯಕ್ಷರು ಹಾಗೂ ಅದರ ರಾಜಕೀಯ ಗುಂಪುಗಳ ನಾಯಕರನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ‘ಯುರೋಪಿಯನ್ ಸಂಸತ್ತಿನ ಅಧ್ಯಕ್ಷರ ಸಮ್ಮೇಳನ’ವು ಅಂತಿಮ ವಿಜೇತರನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ.
    • ​ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಮೊತ್ತ: €50,000 (ಯುರೋ ಗಳು).
    • ​ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪ್ರದಾನ ಸಮಾರಂಭ: ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಡಿಸೆಂಬರ್ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಫ್ರಾನ್ಸ್‌ನ ಸ್ಟ್ರಾಸ್‌ಬರ್ಗ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಯುರೋಪಿಯನ್ ಸಂಸತ್ತಿನಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತದೆ.

    ​ನಿಮಗೆ ತಿಳಿದಿದೆಯೇ?

    ನೆಲ್ಸನ್ ಮಂಡೇಲಾ ಮತ್ತು ಮಲಾಲಾ ಯೂಸುಫ್‌ಝಾಯ್ ಅವರಂತಹ ಗಣ್ಯರು ಸಖರೋವ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆದ ಬಳಿಕ ನೊಬೆಲ್ ಶಾಂತಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗೂ ಭಾಜನರಾಗಿದ್ದರು.

    ​ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಅಪರಾಧ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ (ICC) ಕುರಿತು:

    • ​ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿ: ದಿ ಹೇಗ್, ನೆದರ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್ಸ್.
    • ​ಸ್ಥಾಪನೆ: 2002 ರಲ್ಲಿ ರೋಮ್ ಶಾಸನದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು.
    • ​ಸ್ವರೂಪ: ಇದು ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯಿಂದ ಕಾನೂನುಬದ್ಧವಾಗಿ ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿರುವ ಶಾಶ್ವತ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಅಪರಾಧ ನ್ಯಾಯಾಲಯವಾಗಿದೆ.
    • ​ಅಧಿಕಾರ ವ್ಯಾಪ್ತಿ: ಈ ಕೆಳಗಿನ ನಾಲ್ಕು ಪ್ರಮುಖ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಅಪರಾಧಗಳಿಗಾಗಿ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ವಿರುದ್ಧ ಇದು ಕಾನೂನು ಕ್ರಮ ಜರುಗಿಸುತ್ತದೆ:
      • ​ನರಮೇಧ (Genocide)
      • ​ಮಾನವೀಯತೆಯ ವಿರುದ್ಧದ ಅಪರಾಧಗಳು
      • ​ಯುದ್ಧ ಅಪರಾಧಗಳು
      • ​ಆಕ್ರಮಣಕಾರಿ ಅಪರಾಧ

    ​ICC ಮತ್ತು ICJ ನಡುವಿನ ವ್ಯತ್ಯಾಸ:

    • ​ICC: ಗಂಭೀರವಾದ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಅಪರಾಧಗಳನ್ನು ಎಸಗಿದ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ವಿರುದ್ಧ ಕಾನೂನು ಕ್ರಮ ಜರುಗಿಸುತ್ತದೆ.
    • ​ICJ: ಇದು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ನ್ಯಾಯಾಲಯವಾಗಿದ್ದು, ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ಪ್ರಮುಖ ನ್ಯಾಯಾಂಗ ಅಂಗವಾಗಿದೆ. ಇದು ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ (States) ನಡುವಿನ ಕಾನೂನು ವಿವಾದಗಳನ್ನು ಬಗೆಹರಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಸಲಹಾ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ.

    Related Articles

  • ​ಅಸಿಯಾನ್-ಭಾರತ ರಕ್ಷಣಾ ಚಿಂಕಾರ ಚಾವಡಿ ವೇದಿಕೆ | ​ವರುಣಾಸ್ತ್ರ ಟಾರ್ಪಿಡೊಗಳು ಮತ್ತು GSAT-7C | ​ಜಾಗತಿಕ ಬಹುಮುಖಿ ಬಡತನ ಸೂಚ್ಯಂಕ 2026 | ​ಕಿಗಾಲಿ ತಿದ್ದುಪಡಿಯ 10 ವರ್ಷಗಳು | ​ಭಾರತ್ ಸ್ಟೇಜ್ VII (BS-VII) ಹೊರಸೂಸುವಿಕೆ ಮಾನದಂಡಗಳು | ​ಜ್ವಾಲಾ: ಭಾರತದ ಮೊದಲ ಖಾಸಗಿ-ವಲಯದ ಮೈಕ್ರೋ-ಕ್ಷಿಪಣಿ | ​ದಡಾರ (Measles) | ​ರಮೇಶ್ ಚಂದ್ ಸಮಿತಿ

    ​ಅಸಿಯಾನ್-ಭಾರತ ರಕ್ಷಣಾ ಚಿಂಕಾರ ಚಾವಡಿ ವೇದಿಕೆ

    ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ

    ​ಸಂದರ್ಭ:

    • ನವದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆದ 1ನೇ ಅಸಿಯಾನ್-ಭಾರತ ರಕ್ಷಣಾ ಚಿಂಕಾರ ಚಾವಡಿ ವೇದಿಕೆಯಲ್ಲಿ, ಮುಕ್ತ, ತೆರೆದ, ಅಂತರ್ಗತ ಮತ್ತು ನಿಯಮ-ಆಧಾರಿತ ಇಂಡೋ-ಪೆಸಿಫಿಕ್ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸಲು ಭಾರತ-ಅಸಿಯಾನ್ (ASEAN) ಸಹಕಾರವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವ ಅಗತ್ಯವನ್ನು ಭಾರತದ ರಕ್ಷಣಾ ಸಚಿವರು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿದರು.

    ​ಅಸಿಯಾನ್-ಭಾರತ ರಕ್ಷಣಾ ಚಿಂಕಾರ ಚಾವಡಿ ವೇದಿಕೆ ಕುರಿತು:

    • ​ಉದ್ದೇಶ: ಭಾರತ ಮತ್ತು ಅಸಿಯಾನ್ (ASEAN) ನಡುವೆ ಕಾರ್ಯತಂತ್ರದ ಸಂವಾದ, ಜಂಟಿ ಸಂಶೋಧನೆ ಮತ್ತು ರಕ್ಷಣಾ ಸಹಕಾರವನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುವುದು.
    • ​ಘೋಷಣೆ: 2025 ರಲ್ಲಿ ಕೌಲಾಲಂಪುರ್‌ನಲ್ಲಿ ನಡೆದ 2ನೇ ಅಸಿಯಾನ್-ಭಾರತ ರಕ್ಷಣಾ ಮಂತ್ರಿಗಳ ಅನೌಪಚಾರಿಕ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ರಕ್ಷಣಾ ಸಚಿವ ರಾಜನಾಥ್ ಸಿಂಗ್ ಅವರಿಂದ ಇದನ್ನು ಘೋಷಿಸಲಾಯಿತು.

    ​ಇಂಡೋ-ಪೆಸಿಫಿಕ್ ಪ್ರದೇಶ ಕುರಿತು:

    • ವಿಸ್ತೀರ್ಣ: ಪೂರ್ವ ಆಫ್ರಿಕಾದಿಂದ ಹಿಂದೂ ಮತ್ತು ಪೆಸಿಫಿಕ್ ಮಹಾಸಾಗರಗಳ ಮೂಲಕ ಅಮೆರಿಕ ಖಂಡದವರೆಗೆ ವಿಸ್ತರಿಸಿದೆ.
    • ​ಮಹತ್ವ: ಜಾಗತಿಕ ಒಟ್ಟು ಆಂತರಿಕ ಉತ್ಪನ್ನದ (GDP) ಸುಮಾರು ಶೇ. 62 ರಷ್ಟು ಮತ್ತು ಜಾಗತಿಕ ಕಡಲ ವ್ಯಾಪಾರದ ಶೇ. 50 ರಷ್ಟನ್ನು ಇದು ಹೊಂದಿದೆ.
    • ​ಭಾರತದ ಅವಲಂಬನೆ: ಭಾರತದ ಸುಮಾರು ಶೇ. 90 ರಷ್ಟು ವ್ಯಾಪಾರವು (ಗಾತ್ರದ ಆಧಾರದಲ್ಲಿ) ಕಡಲ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತದೆ; ಅಂದಾಜು ಶೇ. 80 ರಷ್ಟು ತೈಲ ಆಮದು ಸಮುದ್ರದ ಮೂಲಕವೇ ಸಾಗಣೆಯಾಗುತ್ತದೆ.
    • ​ಭಾರತದ ದೃಷ್ಟಿಕೋನ: ಅಸಿಯಾನ್ (ASEAN) ಕೇಂದ್ರಿತವಾದ ಮುಕ್ತ, ತೆರೆದ ಮತ್ತು ಎಲ್ಲರನ್ನೂ ಒಳಗೊಂಡ ಇಂಡೋ-ಪೆಸಿಫಿಕ್ ಪ್ರದೇಶದ ನಿರ್ಮಾಣ.

    ​ವರುಣಾಸ್ತ್ರ ಟಾರ್ಪಿಡೊಗಳು ಮತ್ತು GSAT-7C

    ರಕ್ಷಣೆ

    ​ಸಂದರ್ಭ:

    • ರಕ್ಷಣಾ ಸಚಿವಾಲಯವು (MoD) ವರುಣಾಸ್ತ್ರ ಹೆವಿ ವೆಯ್ಟ್ ಟಾರ್ಪಿಡೊಗಳು (ಭಾರವಾದ ಟಾರ್ಪಿಡೊ) ಮತ್ತು GSAT-7C ಸಂವಹನ ಉಪಗ್ರಹವನ್ನು ಖರೀದಿಸಲು ಒಪ್ಪಂದಗಳಿಗೆ ಸಹಿ ಹಾಕಿದೆ.

    ​ವರುಣಾಸ್ತ್ರ ಟಾರ್ಪಿಡೊ ಕುರಿತು:

    • ​ಪ್ರಕಾರ: ಹಡಗಿನಿಂದ ಉಡಾಯಿಸಬಲ್ಲ, ಜಲಾಂತರ್ಗಾಮಿ-ನಿರೋಧಕ ಭಾರವಾದ ಟಾರ್ಪಿಡೊ; ಇದು ಶೇ. 95 ರಷ್ಟು ದೇಶೀಯ ನಿರ್ಮಾಣವಾಗಿದೆ.
    • ​ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದವರು: ನೇವಲ್ ಸೈನ್ಸ್ ಅಂಡ್ ಟೆಕ್ನಾಲಜಿಕಲ್ ಲ್ಯಾಬೋರೇಟರಿ (NSTL) ಮತ್ತು ರಕ್ಷಣಾ ಸಂಶೋಧನೆ ಮತ್ತು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಸಂಸ್ಥೆ (DRDO).
    • ​ಸಿಡಿತಲೆ: 250 ಕೆ.ಜಿ. ತೂಕದ ಅಧಿಕ-ಸ್ಫೋಟಕ (ಹೈ-ಎಕ್ಸ್‌ಪ್ಲೋಸಿವ್).
    • ​ವ್ಯಾಪ್ತಿ: 40–50 ಕಿ.ಮೀ.; ವೇಗ: 40 ನಾಟ್ಸ್ಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು.
    • ​ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯ ಆಳ: ಗರಿಷ್ಠ 600 ಮೀಟರ್ ವರೆಗೆ.
    • ​ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ ವ್ಯವಸ್ಥೆ: ಆಕ್ಟಿವ್-ಪ್ಯಾಸಿವ್ ಅಕೌಸ್ಟಿಕ್ ಹೋಮಿಂಗ್, ವೈರ್ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ ಮತ್ತು ನ್ಯಾವಿಕ್ (NavIC) ಆಧಾರಿತ ನ್ಯಾವಿಗೇಶನ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಇದು ಹೊಂದಿದೆ.

    ​GSAT-7C ಕುರಿತು:

    • ​ಪ್ರಕಾರ: ಇದು ಭಾರತೀಯ ವಾಯುಪಡೆಗಾಗಿ (IAF) ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಲಾದ ದೇಶೀಯ ಸಂವಹನ ಉಪಗ್ರಹವಾಗಿದೆ.
    • ​ಉದ್ದೇಶ: ವಾಯುಪಡೆಯ (IAF) ವಿಮಾನಗಳು, ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಗಳು ಮತ್ತು ನೆಲೆಗಳ ನಡುವೆ ಸುರಕ್ಷಿತ, ಸ್ಥಿತಿಸ್ಥಾಪಕ ಮತ್ತು ತಡೆರಹಿತ ಸಂವಹನವನ್ನು ಒದಗಿಸುವುದು ಹಾಗೂ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿತ್ವವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವುದು.

    ​ಜಾಗತಿಕ ಬಹುಮುಖಿ ಬಡತನ ಸೂಚ್ಯಂಕ 2026

    ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ

    ​ಸಂದರ್ಭ:

    • ಜಾಗತಿಕ ಬಹುಮುಖಿ ಬಡತನ ಸೂಚ್ಯಂಕದ (MPI) ಇತ್ತೀಚಿನ ವರದಿಯ ಪ್ರಕಾರ, 2025 ರಲ್ಲಿ ಬಹುಮುಖಿ ಬಡವರ ಸಂಖ್ಯೆಯು 51.5 ಮಿಲಿಯನ್ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ.

    ​ಜಾಗತಿಕ MPI ಕುರಿತು:

    • ​ಪ್ರಕಟಿಸುವವರು: ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ (UNDP) ಮತ್ತು ಆಕ್ಸ್‌ಫರ್ಡ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಆಕ್ಸ್‌ಫರ್ಡ್ ಬಡತನ ಮತ್ತು ಮಾನವ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಉಪಕ್ರಮ (OPHI).
    • ​ಕೇವಲ ಆರ್ಥಿಕ (ಹಣಕಾಸು) ಆದಾಯವನ್ನು ಮೀರಿ ಬಡತನವನ್ನು ಅಳೆಯಲು 2010 ರಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಲಾಯಿತು.
    • ​ವ್ಯಾಪ್ತಿ: ಈ ಸೂಚ್ಯಂಕವು ಜಾಗತಿಕ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ಸುಮಾರು ಶೇ. 78 ರಷ್ಟನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುವ 108 ದೇಶಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.

    ​ಜಾಗತಿಕ MPI 2026 ರ ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶಗಳು:

    • ​ಜಾಗತಿಕ ಬಡತನ: 2025 ರಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವಾದ್ಯಂತ ಸುಮಾರು 1.2 ಬಿಲಿಯನ್ ಜನರು ಬಹುಮುಖಿ ಬಡವರಾಗಿದ್ದರು.
    • ​ಮಕ್ಕಳ ಬಡತನ: ವಿಶ್ವದ ಬಹುಮುಖಿ ಬಡ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಬಹುಪಾಲು (ಸುಮಾರು ಅರ್ಧದಷ್ಟು) ಮಕ್ಕಳೇ ಆಗಿದ್ದಾರೆ.
    • ​ಗ್ರಾಮೀಣ ಕೇಂದ್ರೀಕರಣ: ಬಹುಮುಖಿ ಬಡವರಲ್ಲಿ ಐದನೇ ನಾಲ್ಕು ಭಾಗಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಜನರು (ಶೇ. 80 ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು) ಗ್ರಾಮೀಣ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.
    • ​ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಅಸಮಾನತೆಗಳು: ಸಬ್-ಸಹಾರನ್ ಆಫ್ರಿಕಾ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಬಹುಮುಖಿ ಬಡತನವನ್ನು ದಾಖಲಿಸಿದೆ; ಆದರೆ ದಕ್ಷಿಣ ಏಷ್ಯಾವು ಪೌಷ್ಟಿಕಾಂಶ, ವಸತಿ ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ಗಣನೀಯ ಕೊರತೆಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸುತ್ತಿದೆ.

    ​ಕಿಗಾಲಿ ತಿದ್ದುಪಡಿಯ 10 ವರ್ಷಗಳು

    ಪರಿಸರ

    ​ಸಂದರ್ಭ:

    • ಅಕ್ಟೋಬರ್ 15, 2016 ರಂದು ರುವಾಂಡಾದ ಕಿಗಾಲಿಯಲ್ಲಿ ಅಂಗೀಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ‘ಮಾಂಟ್ರಿಯಲ್ ಪ್ರೋಟೋಕಾಲ್’ನ ಕಿಗಾಲಿ ತಿದ್ದುಪಡಿಗೆ 10 ವರ್ಷಗಳು ಪೂರ್ಣಗೊಂಡಿವೆ.

    ​ಕಿಗಾಲಿ ತಿದ್ದುಪಡಿಯ ಕುರಿತು:

    • ​ಅಂಗೀಕಾರ: 2016 ರಲ್ಲಿ ರುವಾಂಡಾದ ಕಿಗಾಲಿಯಲ್ಲಿ; ಜನವರಿ 1, 2019 ರಂದು ಜಾರಿಗೆ ಬಂದಿತು.
    • ​ಉದ್ದೇಶ: ಮಾಂಟ್ರಿಯಲ್ ಪ್ರೋಟೋಕಾಲ್ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಹೈಡ್ರೋಫ್ಲೋರೋಕಾರ್ಬನ್‌ಗಳ (HFCs) ಬಳಕೆಯನ್ನು ಹಂತಹಂತವಾಗಿ ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವುದು.
    • ​ಸೂಚನೆ: ಈ ಅನಿಲಗಳು ಓಝೋನ್ ಪದರವನ್ನು ನಾಶಪಡಿಸುವುದಿಲ್ಲ, ಆದರೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಜಾಗತಿಕ ತಾಪಮಾನದ (ಗ್ಲೋಬಲ್ ವಾರ್ಮಿಂಗ್) ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ.
    • ​ಮೂಲ: 2009 ರಲ್ಲಿ ಮೈಕ್ರೋನೇಷಿಯಾ ಮತ್ತು ಮಾರಿಷಸ್ ದೇಶಗಳು HFCs ನಿಯಂತ್ರಣವನ್ನು ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಿದವು.
    • ​ಹಂತಹಂತದ ಕಡಿತ: ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದಿದ ಮತ್ತು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಶೀಲ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಿಗೆ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಕಾಲಮಿತಿಗಳನ್ನು ನಿಗದಿಪಡಿಸಲಾಗಿದ್ದು, 2040 ರ ದಶಕದ ಅಂತ್ಯದ ವೇಳೆಗೆ ಇವುಗಳ ಉತ್ಪಾದನೆ ಮತ್ತು ಬಳಕೆಯನ್ನು ಶೇ. 80-85 ರಷ್ಟು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವ ಗುರಿ ಹೊಂದಿದೆ.
    • ​ವ್ಯಾಪಾರ ನಿಯಂತ್ರಣಗಳು: HFCs ಆಮದು-ರಫ್ತು ಪರವಾನಗಿಯನ್ನು ಕಡ್ಡಾಯಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ; 2033 ರಿಂದ ಈ ಒಪ್ಪಂದದ ಸದಸ್ಯರಲ್ಲದ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳೊಂದಿಗಿನ ವ್ಯಾಪಾರದ ಮೇಲೆ ನಿರ್ಬಂಧಗಳನ್ನು ನಿಗದಿಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ.
    • ​ಭಾರತದ ಪಾತ್ರ: ಭಾರತವು 2021 ರಲ್ಲಿ ಈ ತಿದ್ದುಪಡಿಯನ್ನು ಅನುಮೋದಿಸಿದೆ; ದೇಶದಲ್ಲಿ 2032 ರಿಂದ ಇವುಗಳ ಹಂತಹಂತದ ಕಡಿತ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗಲಿದೆ.

    ​ಭಾರತ್ ಸ್ಟೇಜ್ VII (BS-VII) ಹೊರಸೂಸುವಿಕೆ ಮಾನದಂಡಗಳು

    ಪರಿಸರ

    ​ಸಂದರ್ಭ:

    • ರಸ್ತೆ ಸಾರಿಗೆ ಮತ್ತು ಹೆದ್ದಾರಿಗಳ ಸಚಿವಾಲಯವು (MoRTH) ಏಪ್ರಿಲ್ 1, 2029 ರಿಂದ ಭಾರತ್ ಸ್ಟೇಜ್ VII (BS-VII) ಹೊರಸೂಸುವಿಕೆ ಮಾನದಂಡಗಳನ್ನು (ಮಾಲಿನ್ಯ ನಿಯಂತ್ರಣ ಮಾನದಂಡಗಳು) ಜಾರಿಗೆ ತರಲು ಕರಡು ಅಧಿಸೂಚನೆಯನ್ನು ಹೊರಡಿಸಿದೆ.

    ​BS-VII ಮಾನದಂಡದ ಕುರಿತು:

    • ​ಅನುಷ್ಠಾನದ ಹಂತಗಳು: ಕಾರುಗಳಿಗೆ 2029 ರಲ್ಲಿ, ಲಘು ವಾಣಿಜ್ಯ ವಾಹನಗಳಿಗೆ 2030 ರಲ್ಲಿ, ಹಾಗೂ ಟ್ರಕ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಬಸ್‌ಗಳಿಗೆ 2031 ರಲ್ಲಿ ಇದು ಜಾರಿಯಾಗಲಿದೆ.
    • ​ಉದ್ದೇಶ: ವಾಹನಗಳಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ವಾಯು ಮಾಲಿನ್ಯವನ್ನು ಗಣನೀಯವಾಗಿ ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವುದು.
    • ​ವಿದ್ಯುತ್ ವಾಹನಗಳ (EV) ಸೇರ್ಪಡೆ: ವಿದ್ಯುತ್ ವಾಹನಗಳನ್ನು (EVs) ಒಳಗೊಂಡ ಮೊದಲ ‘ಭಾರತ್ ಸ್ಟೇಜ್’ ಮಾನದಂಡ ಇದಾಗಿದೆ.
    • ​ಮಾಲಿನ್ಯ ನಿಯಂತ್ರಣ: ವಾಹನಗಳ ಹೊಗೆ ಕೊಳವೆ (ಎಕ್ಸಾಸ್ಟ್), ಬ್ರೇಕ್ ಮತ್ತು ಟೈರ್‌ಗಳಿಂದ ಹೊರಸೂಸಲ್ಪಡುವ ಅತ್ಯಂತ ಸಣ್ಣ ಕಣಗಳ ಮೇಲೆ ಇದು ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಾದ ಮಿತಿಗಳನ್ನು ವಿಧಿಸುತ್ತದೆ.
    • ​ಬ್ಯಾಟರಿ ಬಾಳಿಕೆ: ವಿದ್ಯುತ್ ವಾಹನಗಳು ಒಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಅವಧಿಯವರೆಗೆ ಕನಿಷ್ಠ ಮಟ್ಟದ ಬ್ಯಾಟರಿ ಕಾರ್ಯಕ್ಷಮತೆಯನ್ನು ಕಾಯ್ದುಕೊಳ್ಳುವುದು ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿದೆ.
    • ​ಪರಿಸರ ವಾಹನ ಪಾಸ್‌ಪೋರ್ಟ್ (EVP): ವಾಹನಗಳ ಇಂಧನ ಬಳಕೆ, ಬ್ಯಾಟರಿಯ ಆರೋಗ್ಯ ಸ್ಥಿತಿ ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ಮಾಲಿನ್ಯ ಹೊರಸೂಸುವಿಕೆಯ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಈ ಪಾಸ್‌ಪೋರ್ಟ್ ಪ್ರದರ್ಶಿಸುತ್ತದೆ.

    ​ಜ್ವಾಲಾ: ಭಾರತದ ಮೊದಲ ಖಾಸಗಿ-ವಲಯದ ಮೈಕ್ರೋ-ಕ್ಷಿಪಣಿ

    ವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ

    ​ಸಂದರ್ಭ (BS):

    • ಭಾರತದ ಮೊದಲ ಸಂಪೂರ್ಣ ದೇಶೀಯವಾಗಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದ ಖಾಸಗಿ ವಲಯದ ಮೈಕ್ರೋ-ಕ್ಷಿಪಣಿಯಾದ ‘ಜ್ವಾಲಾ’ ತನ್ನ ಚೊಚ್ಚಲ ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಪರೀಕ್ಷೆಗೆ ಸಿದ್ಧಗೊಳ್ಳುತ್ತಿದೆ.

    ​ಜ್ವಾಲಾ ಕ್ಷಿಪಣಿಯ ಕುರಿತು:

    • ​ಪ್ರಕಾರ: ಇದು ಶತ್ರುಗಳ ಡ್ರೋನ್‌ಗಳನ್ನು ನಾಶಮಾಡಲು ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಲಾದ ಅಲ್ಪ-ಶ್ರೇಣಿಯ ನೆಲದಿಂದ-ಗಾಳಿಗೆ ಚಿಮ್ಮುವ ಕ್ಷಿಪಣಿಯಾಗಿದೆ.
    • ​ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದವರು: ಭಾರತೀಯ ಖಾಸಗಿ ರಕ್ಷಣಾ ಕಂಪನಿಯಾದ ಐಜಿ ಡಿಫೆನ್ಸ್ (IG Defence).
    • ​ವ್ಯಾಪ್ತಿ: ಅಂದಾಜು 2 ರಿಂದ 5 ಕಿ.ಮೀ.
    • ​ಪ್ರೊಪಲ್ಷನ್ (ನೂಕುಬಲ): ಡ್ಯುಯಲ್-ಪಲ್ಸ್ ಘನ ರಾಕೆಟ್ ಮೋಟಾರ್.
    • ​ಸಿಡಿತಲೆ: ಪ್ರಾಕ್ಸಿಮಿಟಿ ಫ್ಯೂಸ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಹೊಂದಿರುವ ಅಧಿಕ-ಸ್ಫೋಟಕ ಸಿಡಿತಲೆ.
    • ​ಸಂಯೋಜನೆ: ಇದು ಕೃತಕ ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆ (AI) ಆಧಾರಿತ ಸಂವೇದಕಗಳು (ಸೆನ್ಸಾರ್), ಕಮಾಂಡ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು ಮತ್ತು ಇಂಟರ್ಸೆಪ್ಟರ್‌ಗಳನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸುವ ಗ್ರಿಡ್ ಡಿಫೆಂಡ್ (GRID Defend) ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಒಂದು ಭಾಗವಾಗಿದೆ.

    ​ದಡಾರ (Measles)

    ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ಸಮಾಜ

    ​ಸಂದರ್ಭ:

    • ಕೇರಳದ ಕೋಯಿಕ್ಕೋಡ್‌ನಲ್ಲಿ 161 ದೃಢಪಟ್ಟ ಮತ್ತು 116 ಶಂಕಿತ ದಡಾರ ಪ್ರಕರಣಗಳು ವರದಿಯಾಗಿವೆ.

    ​ದಡಾರ ಕುರಿತು:

    • ​ಕಾರಣ: ಇದು ಮಾರ್ಬಿಲ್ಲಿವೈರಸ್ (Morbillivirus) ಕುಲದ ವೈರಸ್‌ನಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ಹೆಚ್ಚು ಸಾಂಕ್ರಾಮಿಕ ವೈರಲ್ ಕಾಯಿಲೆಯಾಗಿದೆ.
    • ​ಹರಡುವಿಕೆ: ಸೋಂಕಿತ ವ್ಯಕ್ತಿಯು ಕೆಮ್ಮಿದಾಗ, ಸೀನಿದಾಗ ಅಥವಾ ಉಸಿರಾಡಿದಾಗ ಇದು ಗಾಳಿಯ ಮೂಲಕ ಹರಡುತ್ತದೆ.
    • ​ಲಕ್ಷಣಗಳು: ತೀವ್ರ ಜ್ವರ, ಕೆಮ್ಮು, ಸ್ರವಿಸುವ ಮೂಗು, ಕೆಂಪು ಕಣ್ಣುಗಳು ಮತ್ತು ಚರ್ಮದ ಮೇಲೆ ದದ್ದುಗಳು ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ.
    • ​ತೊಡಕುಗಳು: ವಿಶೇಷವಾಗಿ 5 ವರ್ಷದೊಳಗಿನ ಮಕ್ಕಳಲ್ಲಿ ನ್ಯುಮೋನಿಯಾ ಮತ್ತು ಮೆದುಳಿನ ಉರಿಯೂತಕ್ಕೆ (ಎನ್ಸೆಫಾಲಿಟಿಸ್) ಕಾರಣವಾಗಬಹುದು.
    • ​ತಡೆಗಟ್ಟುವಿಕೆ: MMR ಲಸಿಕೆಯ ಎರಡು ಡೋಸ್‌ಗಳು ದಡಾರದ ವಿರುದ್ಧ ಸುಮಾರು ಶೇ. 97 ರಷ್ಟು ರಕ್ಷಣೆ ನೀಡುತ್ತವೆ.
    • ​ಭಾರತದ ಉಪಕ್ರಮ: ಭಾರತದ ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ಲಸಿಕಾ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದಲ್ಲಿ (UIP) ದಡಾರ ಲಸಿಕೆಯನ್ನು ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿ ಸೇರಿಸಲಾಗಿದೆ.

    ​ರಮೇಶ್ ಚಂದ್ ಸಮಿತಿ

    ಆರ್ಥಿಕತೆ

    ​ಸಂದರ್ಭ:

    • ಕಬ್ಬು ಬೆಳೆಗಾರರ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಲು ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರವು ನೀತಿ ಆಯೋಗದ ಮಾಜಿ ಸದಸ್ಯ ಪ್ರೊಫೆಸರ್ ರಮೇಶ್ ಚಂದ್ ಅವರ ಅಧ್ಯಕ್ಷತೆಯಲ್ಲಿ ಸಮಿತಿಯೊಂದನ್ನು ರಚಿಸಿದೆ.

    ​ಉದ್ದೇಶ: ಕಬ್ಬಿನ ನ್ಯಾಯೋಚಿತ ಮತ್ತು ಲಾಭದಾಯಕ ಬೆಲೆಯನ್ನು (FRP) ಹೆಚ್ಚಿಸುವ ಬೇಡಿಕೆಯನ್ನು ಮತ್ತು ಕಾರ್ಖಾನೆ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಸಕ್ಕರೆಯ ಕನಿಷ್ಠ ಮಾರಾಟ ಬೆಲೆಯನ್ನು (MSP) ಪರಿಷ್ಕರಿಸುವ ಬೇಡಿಕೆಯನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸುವುದು.

    ​ನ್ಯಾಯೋಚಿತ ಮತ್ತು ಲಾಭದಾಯಕ ಬೆಲೆ (FRP) ಕುರಿತು:

    • ​ಅರ್ಥ: ಸಕ್ಕರೆ ಕಾರ್ಖಾನೆಗಳು ಕಬ್ಬು ಬೆಳೆಗಾರರಿಗೆ ಕಾನೂನುಬದ್ಧವಾಗಿ ಪಾವತಿಸಬೇಕಾದ ಕನಿಷ್ಠ ಬೆಲೆ.
    • ​ನಿರ್ಧಾರ: ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರಗಳು ಮತ್ತು ಪಾಲುದಾರರನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸಿದ ನಂತರ, ಕೃಷಿ ವೆಚ್ಚಗಳು ಮತ್ತು ಬೆಲೆಗಳ ಆಯೋಗದ (CACP) ಶಿಫಾರಸುಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರವು ಇದನ್ನು ನಿಗದಿಪಡಿಸುತ್ತದೆ.
    • ​ಕಾನೂನು ಆಧಾರ: ಅತ್ಯಗತ್ಯ ವಸ್ತುಗಳ ಕಾಯ್ದೆ, 1955 ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಹೊರಡಿಸಲಾದ ಕಬ್ಬು (ನಿಯಂತ್ರಣ) ಆದೇಶ, 1966.

    ​ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಸಕ್ಕರೆ ಉತ್ಪಾದನೆ:

    • ​2021-2022 ರಲ್ಲಿ ಬ್ರೆಜಿಲ್ ದೇಶವನ್ನು ಹಿಂದಿಕ್ಕಿ ಭಾರತವು ವಿಶ್ವದ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಸಕ್ಕರೆ ಉತ್ಪಾದಕ ರಾಷ್ಟ್ರವಾಗಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿತು.
    • ​ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಸಕ್ಕರೆ ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳ ವಲಯ: ಸಕ್ಕರೆ ಕೈಗಾರಿಕೆಯು ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಎರಡು ಉತ್ಪಾದನಾ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಹಂಚಿಹೋಗಿದೆ:
      • ​ಉತ್ತರದಲ್ಲಿ: ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶ, ಬಿಹಾರ, ಹರಿಯಾಣ ಮತ್ತು ಪಂಜಾಬ್.
      • ​ದಕ್ಷಿಣದಲ್ಲಿ: ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ, ಕರ್ನಾಟಕ, ತಮಿಳುನಾಡು ಮತ್ತು ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶ.

    ​ಕಬ್ಬು – ಉಪಯೋಗಗಳು:

    • ​ಇದು ಬಿದಿರು ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಸಸ್ಯವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಭಾರತದ ಸ್ಥಳೀಯ ಬೆಳೆಯಾಗಿದೆ.
    • ​ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಉತ್ಪಾದನೆಯಾಗುವ ಒಟ್ಟು ಕಬ್ಬಿನಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ಮೂರನೇ ಎರಡರಷ್ಟು (2/3) ಭಾಗವನ್ನು ಬೆಲ್ಲ ಮತ್ತು ಖಂಡಸಾರಿ ತಯಾರಿಕೆಗೆ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಕೇವಲ ಮೂರನೇ ಒಂದರಷ್ಟು (1/3) ಭಾಗ ಮಾತ್ರ ಸಕ್ಕರೆ ಕಾರ್ಖಾನೆಗಳಿಗೆ ಹೋಗುತ್ತದೆ.
    • ​ಇದು ಆಲ್ಕೋಹಾಲ್ (ಮದ್ಯ) ತಯಾರಿಕೆಗೆ ಕಚ್ಚಾ ವಸ್ತುವನ್ನು ಸಹ ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ.
    • ​ಕಬ್ಬನ್ನು ಅರೆದ ನಂತರ ಉಳಿಯುವ ಸಿಪ್ಪೆ/ಕಸವನ್ನು (ಬಗಾಸ್) ಕಾಗದದ ತಯಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಲಾಭದಾಯಕವಾಗಿ ಬಳಸಬಹುದು.
    • ​ಎಥೆನಾಲ್ ಉತ್ಪಾದನೆ: ಪೆಟ್ರೋಲಿಯಂ ಉತ್ಪನ್ನಗಳಿಗೆ ಮತ್ತು ಇತರ ರಾಸಾಯನಿಕ ಉತ್ಪನ್ನಗಳಿಗೆ ಇದು ಸಮರ್ಥ ಪರ್ಯಾಯವಾಗಿದೆ.
    • ​ಅಮೆರಿಕ ಮತ್ತು ಬ್ರೆಜಿಲ್ ನಂತರ ಭಾರತವು ಎಥೆನಾಲ್ ಉತ್ಪಾದನೆಯಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವದ 3ನೇ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ದೇಶವಾಗಿದೆ.

    ​ಬೆಳೆಯಲು ಬೇಕಾದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳು:

      • ​ಬೆಳೆಯ ಅವಧಿ: ಭೌಗೋಳಿಕ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿ ಕಬ್ಬು ಮಾಗಲು 10 ರಿಂದ 15 ತಿಂಗಳುಗಳು ಮತ್ತು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ 18 ತಿಂಗಳುಗಳವರೆಗೂ ಸಮಯ ಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.
      • ​ಮಣ್ಣು: ತೇವಾಂಶವನ್ನು ಹಿಡಿದಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುವ ಯಾವುದೇ ರೀತಿಯ ಮಣ್ಣಿನಲ್ಲಿ (ಉದಾಹರಣೆಗೆ: ಗೋಡು ಮಣ್ಣು, ಜೇಡಿಮಣ್ಣು, ಕಪ್ಪು ಹತ್ತಿ ಮಣ್ಣು, ಕಂದು/ಕೆಂಪು ಗೋಡು ಮಣ್ಣು ಮತ್ತು ಲ್ಯಾಟರೈಟ್) ಕಬ್ಬು ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ. ಈ ಮಣ್ಣಿನಲ್ಲಿ ಸಾರಜನಕ, ಕ್ಯಾಲ್ಸಿಯಂ ಮತ್ತು ರಂಜಕ ಸಮೃದ್ಧವಾಗಿರಬೇಕು.
      • ​ಹವಾಮಾನ: ಬಿಸಿ ಮತ್ತು ತೇವಾಂಶಯುಕ್ತ ಹವಾಮಾನ (ತಾಪಮಾನ: 21-27 °C ಮತ್ತು ಮಳೆ: 75-150 ಸೆಂ.ಮೀ.) ಕಬ್ಬು ಬೆಳೆಗೆ ಸೂಕ್ತವಾಗಿದೆ.

    Related Articles

  • ​ಕಂಬಳ | ​PM CARES ಮಕ್ಕಳ ಯೋಜನೆ | ​ಜೀವವೈವಿಧ್ಯ ಕ್ರಿಯಾ ಸ್ಥಿತಿಗತಿ ವರದಿ | ​ಹಸಿರು ದೀಪಾವಳಿ ಅಭಿಯಾನ | ​ಭಾರತದ ಮೊದಲ ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳ ಕೆಂಪು ಪಟ್ಟಿ (RLE) | ​ಮಂಗಳ ಗ್ರಹದ ಉಪಗ್ರಹಗಳ ಅನ್ವೇಷಣಾ (MMX) ಮಿಷನ್ | ​ನಮೋ ಭಾರತ್ ದಿವಸ 2026 | ​ವಿಶ್ವ ಆರೋಗ್ಯ ಶೃಂಗಸಭೆ (WHS) 2026

    ​ಕಂಬಳ

    ಇತಿಹಾಸ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಿ

    ಸಂದರ್ಭ:

    • ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಮೈಸೂರು ದಸರಾ ಉತ್ಸವದಲ್ಲಿ ಕಂಬಳವು ಇದೇ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಐತಿಹಾಸಿಕವಾಗಿ ಪ್ರವೇಶ ಪಡೆದಿದೆ.

    ​ಕಂಬಳದ ಕುರಿತು:

    • ​ಸಂಪ್ರದಾಯ: ಇದು ಕರಾವಳಿ ಕರ್ನಾಟಕಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಕೋಣಗಳ ಓಟವಾಗಿದೆ.
    • ​ಪ್ರದೇಶ: ತುಳುನಾಡು, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ ಮತ್ತು ಉಡುಪಿ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತದೆ.
    • ​ಸ್ಪರ್ಧೆಯ ಸ್ವರೂಪ: ಕೆಸರು ಮತ್ತು ನೀರು ತುಂಬಿದ ಭತ್ತದ ಗದ್ದೆಗಳಲ್ಲಿ ಓಟಗಾರನ (ಜಾಕಿ) ಮಾರ್ಗದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಕೋಣಗಳ ಜೋಡಿಯು ಓಡುತ್ತದೆ.
    • ​ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಮಹತ್ವ: ತುಳು ಮಾತನಾಡುವ ಪ್ರದೇಶದ ಕೃಷಿ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳು ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಗುರುತನ್ನು ಇದು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುತ್ತದೆ.
    • ​ಸಮಯ (ಋತು): ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಮುಂಗಾರಿನ ನಂತರ ಮತ್ತು ಚಳಿಗಾಲದ ತಿಂಗಳುಗಳಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
    • ​ಆಯೋಜನೆ: ಸ್ಥಳೀಯ ಸಮುದಾಯಗಳು ಮತ್ತು ಕಂಬಳ ಸಮಿತಿಗಳಿಂದ ಆಯೋಜಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ.
    • ​ಪ್ರಾಣಿ ಕಲ್ಯಾಣ: ಪ್ರಸ್ತುತ ಜಾರಿಯಲ್ಲಿರುವ ಪ್ರಾಣಿ ಕಲ್ಯಾಣ ಕಾನೂನುಗಳು ಮತ್ತು ನ್ಯಾಯಾಂಗದ ನಿರ್ದೇಶನಗಳಿಗೆ ಇದು ಒಳಪಟ್ಟಿರುತ್ತದೆ.
    • ​ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ: ಕರ್ನಾಟಕದ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪರಂಪರೆ, ಗ್ರಾಮೀಣ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ಮತ್ತು ಸ್ಥಳೀಯ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳನ್ನು ಇದು ಉತ್ತೇಜಿಸುತ್ತದೆ.

    ​PM CARES ಮಕ್ಕಳ ಯೋಜನೆ

    ಸರ್ಕಾರಿ ಯೋಜನೆಗಳು

    ​ಸಂದರ್ಭ:

    • ಸಾಮಾಜಿಕ ನ್ಯಾಯ ಮತ್ತು ಸಬಲೀಕರಣ ಸಚಿವಾಲಯವು, PM CARES ಮಕ್ಕಳ ಯೋಜನೆಯ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ನೀಡಲಾಗುವ ವಿಶೇಷ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ವೇತನದ ಪ್ರಯೋಜನಗಳನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಆಧಾರ್ ದೃಢೀಕರಣ ಅಥವಾ ಆಧಾರ್ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವುದನ್ನು ಕಡ್ಡಾಯಗೊಳಿಸಿ ಅಧಿಸೂಚನೆ ಹೊರಡಿಸಿದೆ.

    ​PM CARES ಮಕ್ಕಳ ಯೋಜನೆಯ ಕುರಿತು:

    • ​ಪ್ರಾರಂಭ: ಕೋವಿಡ್-19 ಸಾಂಕ್ರಾಮಿಕದಿಂದಾಗಿ ತಂದೆ-ತಾಯಿ ಇಬ್ಬರನ್ನೂ, ಬದುಕುಳಿದಿದ್ದ ತಂದೆ ಅಥವಾ ತಾಯಿಯನ್ನು, ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ಪಾಲಕರನ್ನು ಅಥವಾ ದತ್ತು ಪಡೆದ ಪೋಷಕರನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಬೆಂಬಲ ನೀಡಲು 2021 ರಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಾಯಿತು.
    • ​ನೋಡಲ್ ಸಚಿವಾಲಯ: ಮಹಿಳಾ ಮತ್ತು ಮಕ್ಕಳ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಸಚಿವಾಲಯ.
    • ​ಉದ್ದೇಶ: ಸಂತ್ರಸ್ತ ಮಕ್ಕಳ ಸಮಗ್ರ ಆರೈಕೆ, ರಕ್ಷಣೆ ಮತ್ತು ಯೋಗಕ್ಷೇಮವನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸುವುದು.

    ​ಪ್ರಮುಖ ಲಕ್ಷಣಗಳು:

    • ​ಶಿಕ್ಷಣ: ಶಾಲಾ ಶಿಕ್ಷಣ, ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿವೇತನ ಮತ್ತು ಉನ್ನತ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಲು ನೆರವು.
    • ​ಹಣಕಾಸು ನೆರವು: ಮಗುವಿಗೆ 23 ವರ್ಷ ವಯಸ್ಸಾದಾಗ ₹10 ಲಕ್ಷ ಒದಗಿಸುವುದು.
    • ​ಆರೋಗ್ಯ ರಕ್ಷಣೆ: ಯೋಜನೆಯ ನಿಬಂಧನೆಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಆಯುಷ್ಮಾನ್ ಭಾರತ್-ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ ಜನ ಆರೋಗ್ಯ ಯೋಜನೆಯ (PM-JAY) ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಆರೋಗ್ಯ ವಿಮೆಯನ್ನು ಒದಗಿಸುವುದು.

    ​ಜೀವವೈವಿಧ್ಯ ಕ್ರಿಯಾ ಸ್ಥಿತಿಗತಿ ವರದಿ

    ಪರಿಸರ

    ​ಸಂದರ್ಭ:

    • ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ಜೀವವೈವಿಧ್ಯ ಒಪ್ಪಂದವು (UN CBD) ಈ ವರದಿಯನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದ್ದು, 2030 ರ ಗುರಿಗಳು ಮತ್ತು 2050 ರ ದೂರದೃಷ್ಟಿಯತ್ತ ಸಾಧಿಸಿದ ಪ್ರಗತಿಯ ಮೊದಲ ಜಾಗತಿಕ ಮೌಲ್ಯಮಾಪನವನ್ನು ಇದು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ.

    ​ಪ್ರಮುಖ ಕೊರತೆಗಳು (ನ್ಯೂನತೆಗಳು):

    • ​ಅನುಷ್ಠಾನ: ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಗುರಿಗಳು ಜಾಗತಿಕ ಗುರಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಹೊಂದಾಣಿಕೆಯಾಗುತ್ತಿಲ್ಲ.
    • ​ಪ್ರಗತಿ: ಜೀವವೈವಿಧ್ಯದ ನಷ್ಟಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗುವ ಅಂಶಗಳ ವಿರುದ್ಧ ನಿಧಾನಗತಿಯ ಕ್ರಮ; ಸಮುದ್ರ, ಕರಾವಳಿ ಮತ್ತು ಒಳನಾಡಿನ ಜಲ ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿನ ನ್ಯೂನತೆಗಳು.
    • ​ಹಣಕಾಸು: ಸೀಮಿತ ಖಾಸಗಿ ಧನಸಹಾಯ ಮತ್ತು ಹಾನಿಕಾರಕ ಸಬ್ಸಿಡಿಗಳ (ಸಹಾಯಧನ) ಕಡಿತದಲ್ಲಿನ ವಿಳಂಬ.
    • ​ದತ್ತಾಂಶ: ದತ್ತಾಂಶ, ಸೂಚಕಗಳು ಮತ್ತು ತಾಂತ್ರಿಕ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದಲ್ಲಿನ ಕೊರತೆಗಳು.
    • ​ಆಡಳಿತ: ಕಳಪೆ ನೀತಿ ಸಮನ್ವಯ ಮತ್ತು ಪಾಲುದಾರರ ಭಾಗವಹಿಸುವಿಕೆಯ ಕೊರತೆ.

    ​ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಮಾಹಿತಿ – ಜೀವವೈವಿಧ್ಯ ಒಪ್ಪಂದ (CBD):

    • ​ಮೂಲ: 1992 ರಲ್ಲಿ ನಡೆದ ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ಪರಿಸರ ಮತ್ತು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಸಮ್ಮೇಳನದಲ್ಲಿ (ರಿಯೊ ಅರ್ಥ್ ಶೃಂಗಸಭೆ) ಈ ಒಪ್ಪಂದವನ್ನು ಸಹಿಗಾಗಿ ಮುಕ್ತಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು.
    • ​ಜಾರಿ: 29 ಡಿಸೆಂಬರ್ 1993 ರಂದು.
    • ​ಮೊದಲ ಅಧಿವೇಶನ: 1994 ರಲ್ಲಿ ಬಹಾಮಾಸ್‌ನಲ್ಲಿ COP ಯ ಮೊದಲ ಅಧಿವೇಶನ ನಡೆಯಿತು.
    • ​ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ ಕಚೇರಿ: ಕೆನಡಾದ ಮಾಂಟ್ರಿಯಲ್.
    • ​ಅನುಮೋದನೆ: CBD ಯನ್ನು 196 ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು ಅನುಮೋದಿಸಿದ್ದು, ಇದು ಅತ್ಯಂತ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಅಂಗೀಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಒಪ್ಪಂದಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ.
    • ​ಸೂಚನೆ: ಅಮೆರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನವು ಈ ಒಪ್ಪಂದವನ್ನು ಅನುಮೋದಿಸದ ಏಕೈಕ ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ (UN) ಸದಸ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರವಾಗಿದೆ.
    • ​3 ಪ್ರಮುಖ ಉದ್ದೇಶಗಳು:
      1. ​ಜೈವಿಕ ವೈವಿಧ್ಯತೆಯ ಸಂರಕ್ಷಣೆ.
      2. ​ಜೈವಿಕ ವೈವಿಧ್ಯತೆಯ ಘಟಕಗಳ ಸುಸ್ಥಿರ ಬಳಕೆ.
      3. ​ಆನುವಂಶಿಕ (ಜೆನೆಟಿಕ್) ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳ ಬಳಕೆಯಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ಪ್ರಯೋಜನಗಳ ನ್ಯಾಯಸಮ್ಮತ ಮತ್ತು ಸಮಾನ ಹಂಚಿಕೆ.
    • ​ಆಡಳಿತ ಮಂಡಳಿ: ಕಾನ್ಫರೆನ್ಸ್ ಆಫ್ ದಿ ಪಾರ್ಟೀಸ್ (COP) ಇದರ ಆಡಳಿತ ಮಂಡಳಿಯಾಗಿದ್ದು, ಪ್ರತಿ ಎರಡು ವರ್ಷಗಳಿಗೊಮ್ಮೆ ಸಭೆ ಸೇರುತ್ತದೆ.
    • ​ಪೂರಕ ಒಪ್ಪಂದಗಳು: ಜೈವಿಕ ಸುರಕ್ಷತೆಯ ಕುರಿತ ಕಾರ್ಟೇಜಿನಾ ಶಿಷ್ಟಾಚಾರ ಮತ್ತು ಪ್ರವೇಶ ಹಾಗೂ ಪ್ರಯೋಜನ-ಹಂಚಿಕೆಯ ಕುರಿತ ನಗೋಯಾ ಶಿಷ್ಟಾಚಾರಗಳು CBD ಯ ಪೂರಕ ಒಪ್ಪಂದಗಳಾಗಿವೆ.

    ​ಕುನ್ಮಿಂಗ್-ಮಾಂಟ್ರಿಯಲ್ ಜಾಗತಿಕ ಜೀವವೈವಿಧ್ಯ ಚೌಕಟ್ಟು:

    • ​ಅಂಗೀಕಾರ: 2022 ರಲ್ಲಿ ಕೆನಡಾದ ಮಾಂಟ್ರಿಯಲ್‌ನಲ್ಲಿ ನಡೆದ CBD ಯ COP15 ಸಮ್ಮೇಳನದಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಅಂಗೀಕರಿಸಲಾಯಿತು.
    • ​ಗುರಿಗಳು: ಪ್ರಸ್ತುತ ಮತ್ತು ಭವಿಷ್ಯದ ಪೀಳಿಗೆಗಾಗಿ ಜೀವವೈವಿಧ್ಯವನ್ನು ಸಂರಕ್ಷಿಸಲು 2030 ರ ವೇಳೆಗೆ ತಲುಪಬೇಕಾದ 23 ಗುರಿಗಳನ್ನು ಹಾಗೂ 2050 ರ 4 ಜಾಗತಿಕ ಗುರಿಗಳನ್ನು ಇದು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.
    • ​ಬದ್ಧತೆ: ಈ ಒಪ್ಪಂದವು ಸದಸ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ಮೇಲೆ ಕಾನೂನುಬದ್ಧವಾಗಿ ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿಲ್ಲ (ಬದ್ಧವಾಗಿಲ್ಲ).

    ​ಹಸಿರು ದೀಪಾವಳಿ ಅಭಿಯಾನ

    ಪರಿಸರ

    ​ಸಂದರ್ಭ:

    • WWF-India ಮತ್ತು ಪರಿಸರ ಮಾಹಿತಿ, ಜಾಗೃತಿ, ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ವೃದ್ಧಿ ಹಾಗೂ ಜೀವನೋಪಾಯ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವು (EIACP) ಜಂಟಿಯಾಗಿ ರಾಷ್ಟ್ರವ್ಯಾಪ್ತಿ ‘ಹಸಿರು ದೀಪಾವಳಿ ಅಭಿಯಾನ’ವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿವೆ. ಇದು ಪಟಾಕಿ ಮುಕ್ತ ಆಚರಣೆಗಳನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುವ ಮೂಲಕ ಪರಿಸರ ಸ್ನೇಹಿ ದೀಪಾವಳಿ ಆಚರಿಸಲು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸುತ್ತದೆ.

    ​ಪರಿಸರ ಮಾಹಿತಿ, ಜಾಗೃತಿ, ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ವೃದ್ಧಿ ಹಾಗೂ ಜೀವನೋಪಾಯ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ (EIACP) ಕುರಿತು:

    • ​ಇದು ಪರಿಸರ, ಅರಣ್ಯ ಮತ್ತು ಹವಾಮಾನ ಬದಲಾವಣೆ ಸಚಿವಾಲಯದ (MoEFCC) ಒಂದು ಉಪಕ್ರಮವಾಗಿದೆ.
    • ​ಉದ್ದೇಶ: ಪರಿಸರ ಮಾಹಿತಿಯ ಪ್ರಸಾರ, ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಜಾಗೃತಿ, ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ವೃದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಪರಿಸರ ಸ್ನೇಹಿ ಸುಸ್ಥಿರ ಜೀವನೋಪಾಯಗಳನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುವತ್ತ ಇದು ಗಮನಹರಿಸುತ್ತದೆ.

    ​WWF-India ಕುರಿತು:

    • ​ಇದು ಜೀವವೈವಿಧ್ಯ ರಕ್ಷಣೆ ಮತ್ತು ಪರಿಸರ ಸುಸ್ಥಿರತೆಗಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ.
    • ​ಇದನ್ನು 1969 ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು.

    ​ಭಾರತದ ಮೊದಲ ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳ ಕೆಂಪು ಪಟ್ಟಿ (RLE)

    ಪರಿಸರ

    ​ಸಂದರ್ಭ:

    • ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳ ಕುಸಿತದ ಅಪಾಯವನ್ನು ನಿರ್ಣಯಿಸಲು ಕೇರಳವು ತನ್ನ ಎಲ್ಲಾ 14 ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಮೊದಲ ರಾಜ್ಯ ಮಟ್ಟದ RLE ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದೆ.

    ​ಭಾರತದ ಮೊದಲ RLE ಕುರಿತು:

    • ​ಪ್ರಾರಂಭ: ಕೇರಳ ರಾಜ್ಯ ಜೀವವೈವಿಧ್ಯ ಮಂಡಳಿ (KSBB).
    • ​ವ್ಯಾಪ್ತಿ: ಕೇರಳದ ಎಲ್ಲಾ 14 ಜಿಲ್ಲೆಗಳು.
    • ​ಉದ್ದೇಶ: ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಕುಸಿತದ ಅಪಾಯವನ್ನು ಅಳೆಯುವುದು.
    • ​ಪ್ರಮುಖ ಕಳವಳ: ದಕ್ಷಿಣ ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳ ನದಿತೀರದ ನಿತ್ಯಹರಿದ್ವರ್ಣ ಕಾಡುಗಳು ತಮ್ಮ ವಿಸ್ತೀರ್ಣದ ಶೇ. 83 ರಷ್ಟನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡಿವೆ ಮತ್ತು ಇವು ‘ತೀವ್ರವಾಗಿ ಅಳಿವಿನಂಚಿನಲ್ಲಿರುವ’ (Critically Endangered) ವರ್ಗಕ್ಕೆ ಸೇರುತ್ತವೆ.

    ​ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಮಾಹಿತಿ – IUCN ಕುರಿತು:

    • ​ಸ್ಥಾಪನೆ: 1948.
    • ​ಸ್ಥಳ: ಸ್ವಿಟ್ಜರ್ಲೆಂಡ್‌ನ ಗ್ಲಾಂಡ್.
    • ​ಉದ್ದೇಶ: ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಹಕಾರವನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುವುದು ಹಾಗೂ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಕ್ರಮಗಳಿಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡಲು ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಸಾಧನಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುವುದು.
    • ​IUCN ಕೆಂಪು ಪಟ್ಟಿ: ಇದು 1964 ರಲ್ಲಿ ಅಳಿವಿನಂಚಿನಲ್ಲಿರುವ ಪ್ರಭೇದಗಳ IUCN ಕೆಂಪು ಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿತು.

    ​IUCN ಕೆಂಪು ಪಟ್ಟಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಾಹಿತಿ:

    • ​ಇದು IUCN ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿದ ಪಟ್ಟಿಯಾಗಿದ್ದು, ಸಸ್ಯಗಳು, ಪ್ರಾಣಿಗಳು ಮತ್ತು ಶಿಲೀಂಧ್ರ ಪ್ರಭೇದಗಳ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಸ್ಥಿತಿಗತಿಯ ಕುರಿತಾದ ವಿಶ್ವದ ಅತ್ಯಂತ ಸಮಗ್ರ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.
    • ​ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿರುವ ಪ್ರಭೇದಗಳು: ಈ ಕೆಂಪು ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟು 1,43,000 ಪ್ರಭೇದಗಳಿವೆ.
    • ​ಭಾರತದ ಸದಸ್ಯತ್ವ: ಭಾರತವು 1969 ರಲ್ಲಿ ಇದರ ಸದಸ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರವಾಯಿತು.
    • ​IUCN ವರ್ಗೀಕರಣ: ಪ್ರಭೇದಗಳ ಅಳಿವು ಮತ್ತು ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಸ್ಥಿತಿಯ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ IUCN ಅವುಗಳನ್ನು ಈ ಕೆಳಗಿನಂತೆ ವರ್ಗೀಕರಿಸುತ್ತದೆ:
      • ​ಅಳಿದುಹೋದವು (EX)
      • ​ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ಅಳಿದುಹೋದವು (EW)
      • ​ತೀವ್ರವಾಗಿ ಅಳಿವಿನಂಚಿನಲ್ಲಿರುವವು (CR)
      • ​ಅಳಿವಿನಂಚಿನಲ್ಲಿರುವವು (EN)
      • ​ದುರ್ಬಲಗೊಂಡಿರುವವು (VU)
      • ​ಅಪಾಯದ ಅಂಚಿನಲ್ಲಿರುವವು (NT)
      • ​ಕಡಿಮೆ ಕಾಳಜಿ ಇರುವವು (LC)
      • ​ದತ್ತಾಂಶ ಕೊರತೆ ಇರುವವು (DD)
      • ​ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ ಮಾಡದವು (NE)

    ​ಮಂಗಳ ಗ್ರಹದ ಉಪಗ್ರಹಗಳ ಅನ್ವೇಷಣಾ (MMX) ಮಿಷನ್

    ವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ

    ​ಸಂದರ್ಭ:

    • ಜಪಾನ್ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಅನ್ವೇಷಣಾ ಸಂಸ್ಥೆಯು (JAXA) ತನ್ನ ಮಂಗಳ ಗ್ರಹದ ಉಪಗ್ರಹಗಳ (ಚಂದ್ರರ) ಅನ್ವೇಷಣಾ (MMX) ಮಿಷನ್ ಅನ್ನು ಉಡಾವಣೆ ಮಾಡಲು ಸಿದ್ಧತೆ ನಡೆಸುತ್ತಿದೆ.

    ​MMX ಮಿಷನ್ ಕುರಿತು:

    • ​ಸಂಸ್ಥೆ: ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕೊಡುಗೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಜಪಾನ್ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಅನ್ವೇಷಣಾ ಸಂಸ್ಥೆಯು (JAXA) ಇದನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದೆ.
    • ​ಉದ್ದೇಶ: ಮಂಗಳನ ಉಪಗ್ರಹವಾದ ‘ಫೋಬೋಸ್’ನಿಂದ ಕನಿಷ್ಠ 10 ಗ್ರಾಂ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು (ಮಾದರಿಗಳನ್ನು) ಸಂಗ್ರಹಿಸಿ 2031 ರಲ್ಲಿ ಭೂಮಿಗೆ ತರುವುದು.
    • ​ಕಾಲಮಿತಿ: 2027 ರಲ್ಲಿ ಮಂಗಳ ಗ್ರಹದ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ತಲುಪುವುದು; 2031 ರಲ್ಲಿ ಮಾದರಿಗಳನ್ನು ಭೂಮಿಗೆ ಹಿಂದಿರುಗಿಸುವ ಯೋಜನೆ.
    • ​ಮಹತ್ವ: ಇದು ಯಶಸ್ವಿಯಾದರೆ, ಮಂಗಳ ಗ್ರಹದ ಉಪಗ್ರಹದಿಂದ ಮಾದರಿಗಳನ್ನು ಮರಳಿ ತಂದ ಮೊದಲ ಮಿಷನ್ ಆಗಲಿದೆ.
    • ​ರೋವರ್: ಇದನ್ನು ಜರ್ಮನಿಯ DLR ಮತ್ತು ಫ್ರಾನ್ಸ್‌ನ CNES ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಜಂಟಿಯಾಗಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿವೆ.

    ​ಫೋಬೋಸ್ ಮತ್ತು ಡೀಮೋಸ್ ಕುರಿತು:

    • ​ಸ್ಥಳ (ನೆಲೆ): ಇವು ಮಂಗಳ ಗ್ರಹದ ಎರಡು ನೈಸರ್ಗಿಕ ಉಪಗ್ರಹಗಳಾಗಿವೆ.
    • ​ಶೋಧನೆ: ಆಗಸ್ಟ್ 1877 ರಲ್ಲಿ ಅಮೆರಿಕದ ಖಗೋಳಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ ಅಸಾಫ್ ಹಾಲ್ ಅವರು ಇವುಗಳನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿದರು.
    • ​ಆಕಾರ: ಇವು ಚಿಕ್ಕದಾಗಿದ್ದು, ಅನಿಯಮಿತ ಆಕಾರವನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ.

    ​ನಮೋ ಭಾರತ್ ದಿವಸ 2026

    ರಾಜಕೀಯ ಮತ್ತು ಆಡಳಿತ

    ​ಸಂದರ್ಭ:

    • ಸಾರ್ವಜನಿಕರಿಗಾಗಿ ‘ನಮೋ ಭಾರತ್’ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದ ವಾರ್ಷಿಕೋತ್ಸವದ ನೆನಪಿಗಾಗಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ರಾಜಧಾನಿ ವಲಯ ಸಾರಿಗೆ ನಿಗಮವು (NCRTC) ಅಕ್ಟೋಬರ್ 17 ರಂದು ‘ನಮೋ ಭಾರತ್ ದಿವಸ 2026’ ಅನ್ನು ಆಚರಿಸಿತು.

    ​ನಮೋ ಭಾರತ್ ಕುರಿತು:

    • ​ಇದು ವೇಗದ ಮತ್ತು ಆರಾಮದಾಯಕ ಅಂತರ್-ನಗರ (ಒಂದು ನಗರದಿಂದ ಮತ್ತೊಂದು ನಗರಕ್ಕೆ) ಪ್ರಯಾಣಕ್ಕಾಗಿ ರೂಪಿಸಲಾದ ಭಾರತದ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ತ್ವರಿತ ಸಾರಿಗೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆ (RRTS) ಸೇವೆಯಾಗಿದೆ.

    ​ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶಗಳು:

    • ​ಮೊದಲ ಮಾರ್ಗ (ಕಾರಿಡಾರ್): ದೆಹಲಿ-ಗಾಜಿಯಾಬಾದ್-ಮೀರತ್ ಮಾರ್ಗ, ಇದು ಸುಮಾರು 82 ಕಿ.ಮೀ ಉದ್ದವಿದೆ.
    • ​ಉದ್ಘಾಟನೆ: ಮೊದಲ ಆದ್ಯತೆಯ ಮಾರ್ಗವನ್ನು (ಸಾಹಿಬಾಬಾದ್‌ನಿಂದ ದುಹಾಯ್ ಡಿಪೋ) ಅಕ್ಟೋಬರ್ 20, 2023 ರಂದು ಉದ್ಘಾಟಿಸಲಾಯಿತು.
    • ​ಉದ್ದೇಶಗಳು: ಪ್ರಯಾಣದ ಸಮಯ, ರಸ್ತೆ ದಟ್ಟಣೆ ಮತ್ತು ವಾಹನಗಳ ಮಾಲಿನ್ಯವನ್ನು (ಹೊಗೆಯನ್ನು) ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವುದು; ಹಾಗೂ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುವುದು.
    • ​ಅನುಷ್ಠಾನ ಸಂಸ್ಥೆ: ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ರಾಜಧಾನಿ ವಲಯ ಸಾರಿಗೆ ನಿಗಮ (NCRTC). ಇದನ್ನು 2013 ರಲ್ಲಿ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರ ಹಾಗೂ ದೆಹಲಿ, ಹರಿಯಾಣ, ರಾಜಸ್ಥಾನ ಮತ್ತು ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶ ಸರ್ಕಾರಗಳ ಜಂಟಿ ಉದ್ಯಮವಾಗಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು.

    ​ವಿಶ್ವ ಆರೋಗ್ಯ ಶೃಂಗಸಭೆ (WHS) 2026

    ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ

    ​ಸಂದರ್ಭ:

    • ಇತ್ತೀಚೆಗೆ, ಅಕ್ಟೋಬರ್ 11 ರಿಂದ 13, 2026 ರವರೆಗೆ ಜರ್ಮನಿಯ ಬರ್ಲಿನ್‌ನಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವ ಆರೋಗ್ಯ ಶೃಂಗಸಭೆ (WHS) ನಡೆಯಿತು.

    ​ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶಗಳು:

    • ​ಧ್ಯೇಯವಾಕ್ಯ (2026): ಬಿಕ್ಕಟ್ಟಿನಿಂದ ಸ್ಥಿತಿಸ್ಥಾಪಕತ್ವದವರೆಗೆ: ಆರೋಗ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ನಾವೀನ್ಯತೆ.
    • ​ಉದ್ದೇಶ: ಜಾಗತಿಕ ಆರೋಗ್ಯದ ಪ್ರಮುಖ ಆದ್ಯತೆಗಳಿಗಾಗಿ ಸಹಯೋಗದ ಮತ್ತು ನವೀನ ಪರಿಹಾರಗಳನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸಲು ರಾಜಕೀಯ, ವಿಜ್ಞಾನ, ನಾಗರಿಕ ಸಮಾಜ ಮತ್ತು ಖಾಸಗಿ ವಲಯದ ನಾಯಕರನ್ನು ಈ ಶೃಂಗಸಭೆಯು ಒಟ್ಟುಗೂಡಿಸಿತು.

    ​ವಿಶ್ವ ಆರೋಗ್ಯ ಶೃಂಗಸಭೆ (WHS) ಕುರಿತು:

    • ​ಸ್ಥಾಪನೆ: ಚಾರಿಟೆ-ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಾಟ್ಸ್‌ಮೆಡಿಜಿನ್ ಬರ್ಲಿನ್ ವತಿಯಿಂದ 2009 ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪನೆಯಾಗಿದೆ.
    • ​ವಾರ್ಷಿಕ ಶೃಂಗಸಭೆ: ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಅಕ್ಟೋಬರ್‌ನಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತದೆ; ಇದರ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಸ್ಥಾನವು WHS ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಒಕ್ಕೂಟದ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ನಡುವೆ ವಾರ್ಷಿಕವಾಗಿ ಬದಲಾಗುತ್ತದೆ.
    • ​WHS ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಒಕ್ಕೂಟ: ಇದು ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಹಕಾರ ಮತ್ತು ಪುರಾವೆ-ಆಧಾರಿತ ಆರೋಗ್ಯ ನೀತಿಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುವ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಜಾಲವಾಗಿದೆ (ಇದನ್ನು ಹಿಂದೆ M8 ಒಕ್ಕೂಟ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು).
    • ​ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಸಭೆ: ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಸಂಸ್ಥೆಯು ಈ ಸಭೆಯನ್ನು ಆಯೋಜಿಸುತ್ತದೆ; 2028 ರ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಸಭೆಯನ್ನು ರಿಯೊ ಡಿ ಜನೈರೊ ಆಯೋಜಿಸಲಿದೆ.

    Related Articles

  • ಕರ್ನಾಟಕ ಮತ್ತು ಗ್ರೂಪ್ ಸಿ ಪ್ರಚಲಿತ ವಿದ್ಯಮಾನಗಳು – ಅಕ್ಟೋಬರ್ 15, 2026ರಿಂದ ಅಕ್ಟೋಬರ್ 21, 2026ರವರೆಗೆ

    ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು

    ​1. ಆಸ್ಕರ್ ವಿಟ್‌ಫೀಲ್ಡ್‌ಗೆ ‘ಯಂಗ್ ವೈಲ್ಡ್‌ಲೈಫ್ ಫೋಟೋಗ್ರಾಫರ್ ಆಫ್ ದಿ ಇಯರ್ 2026’ ಪ್ರಶಸ್ತಿ

    ​ಸಂದರ್ಭ: ಲಂಡನ್‌ನ ನ್ಯಾಚುರಲ್ ಹಿಸ್ಟರಿ ಮ್ಯೂಸಿಯಂ ತನ್ನ 62ನೇ ವಾರ್ಷಿಕ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಛಾಯಾಗ್ರಹಣ ಸ್ಪರ್ಧೆಯ ವಿಜೇತರನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದ್ದು, ಇದರಲ್ಲಿ ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ನಡವಳಿಕೆಯ ವಿಶಿಷ್ಟ ನೋಟವನ್ನು ಸೆರೆಹಿಡಿದಿದ್ದಕ್ಕಾಗಿ 14 ವರ್ಷದ ಬಾಲಕ ಯುವ ವಿಭಾಗದ ಉನ್ನತ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಮುಡಿಗೇರಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾನೆ.

    ​ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶಗಳು:

    • ​ಪ್ರಶಸ್ತಿ: ಯಂಗ್ ವೈಲ್ಡ್‌ಲೈಫ್ ಫೋಟೋಗ್ರಾಫರ್ ಆಫ್ ದಿ ಇಯರ್ (2026).
    • ​ಪ್ರಶಸ್ತಿ ವಿಜೇತ: ಆಸ್ಕರ್ ವಿಟ್‌ಫೀಲ್ಡ್ (14 ವರ್ಷದ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಛಾಯಾಗ್ರಾಹಕ).
    • ​ನೀಡುವ ಪ್ರಾಧಿಕಾರ: ನ್ಯಾಚುರಲ್ ಹಿಸ್ಟರಿ ಮ್ಯೂಸಿಯಂ, ಲಂಡನ್, UK.
    • ​ಪ್ರಮುಖ ಸಾಧನೆ: ಸಗಣಿ ಹುಳುವೊಂದು (dung beetle) ಸಗಣಿ ಉಂಡೆಯನ್ನು ಸಾಗಿಸುತ್ತಿರುವ ದೃಶ್ಯವನ್ನು ಚಿತ್ರಿಸುವ ಇವರ ‘ಲೇಬರ್ ಆಫ್ ಲವ್’ (‘Labour of Love’) ಎಂಬ ಶೀರ್ಷಿಕೆಯ ಕಪ್ಪು-ಬಿಳುಪು ಛಾಯಾಚಿತ್ರಕ್ಕಾಗಿ ಈ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಒಲಿದುಬಂದಿದೆ. ಪೋಷಕಾಂಶಗಳ ಮರುಬಳಕೆಯಲ್ಲಿ ಈ ಹುಳುವಿನ ಪ್ರಮುಖ ಪರಿಸರ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸುವ ಈ ಚಿತ್ರವನ್ನು, ಜಿಂಬಾಬ್ವೆಯಲ್ಲಿ ಕೀಟದ ಕಣ್ಣಿನ ಮಟ್ಟದಿಂದ (insect’s eye level) ಅತ್ಯದ್ಭುತವಾಗಿ ಸೆರೆಹಿಡಿಯಲಾಗಿದೆ.

    ​ಪ್ರಶಸ್ತಿಯ ಕುರಿತು:

    • ​ವೈಲ್ಡ್‌ಲೈಫ್ ಫೋಟೋಗ್ರಾಫರ್ ಆಫ್ ದಿ ಇಯರ್ ಸ್ಪರ್ಧೆಯು ವನ್ಯಜೀವಿಗಳ ನಡವಳಿಕೆ ಮತ್ತು ಜೀವವೈವಿಧ್ಯತೆಯ ಮೇಲೆ ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸಿದ ಉತ್ತಮ ಗುಣಮಟ್ಟದ ಛಾಯಾಗ್ರಹಣವನ್ನು ಗುರುತಿಸುವ ಪ್ರಮುಖ ಜಾಗತಿಕ ವೇದಿಕೆಯಾಗಿದೆ.
    • ​2026 ರ ಆವೃತ್ತಿಯು (ಒಟ್ಟಾರೆ 62ನೇ) 121 ದೇಶಗಳಿಂದ ದಾಖಲೆಯ 65,403 ಅರ್ಜಿಗಳನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿದೆ.
    • ​ಐತಿಹಾಸಿಕವಾಗಿ ಗಮನಾರ್ಹ ಸಂಗತಿಯೆಂದರೆ, 2026 ರ ಸ್ಪರ್ಧೆಯಲ್ಲಿ ವಯಸ್ಕರ ಮತ್ತು ಯುವ ವಿಭಾಗಗಳೆರಡರಲ್ಲೂ ಒಟ್ಟಾರೆ ವಿಜೇತರು ಕಪ್ಪು-ಬಿಳುಪು ಛಾಯಾಗ್ರಹಣವನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಗೆದ್ದಿರುವುದು ಇದೇ ಮೊದಲ ಬಾರಿಯಾಗಿದೆ.

     

    2. FAO ನ 100 ಮಹಿಳಾ ಸಾಧಕರ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಮಾರಿ ZT ಲಾಲ್ರಿಥಾಂಗಿ ಅವರಿಗೆ ಗೌರವ

    ​ಸಂದರ್ಭ: ಮಿಜೋರಾಂನ ಮಹಿಳಾ ರೈತರೊಬ್ಬರು ಲಾಭದಾಯಕ ಸ್ಟ್ರಾಬೆರಿ ಕೃಷಿ ಉದ್ಯಮವನ್ನು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಿ ಮತ್ತು ವಿಸ್ತರಿಸಿ ಜಾಗತಿಕ ಮನ್ನಣೆಯನ್ನು ಗಳಿಸಿದ್ದಾರೆ.

    ​ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶಗಳು:

    • ​ಪ್ರಶಸ್ತಿ/ಮನ್ನಣೆ: ಕೃಷಿ-ಆಹಾರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು ಮತ್ತು ಗ್ರಾಮೀಣ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯಲ್ಲಿನ 100 ಮಹಿಳಾ ಸಾಧಕರ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಇವರು ಸ್ಥಾನ ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ.
    • ​ಪ್ರಶಸ್ತಿ ವಿಜೇತರು: ಮಾರಿ ZT ಲಾಲ್ರಿಥಾಂಗಿ (ಮಿಜೋರಾಂನ ಲಾಂಗ್ಲೈ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಸಂಗೌ ಗ್ರಾಮದ 35 ವರ್ಷದ ರೈತ ಮಹಿಳೆ).
    • ​ನೀಡುವ ಪ್ರಾಧಿಕಾರ: ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ಆಹಾರ ಮತ್ತು ಕೃಷಿ ಸಂಸ್ಥೆ (FAO).
    • ​ಪ್ರಮುಖ ಸಾಧನೆ: 2024 ರಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಪೂರ್ವಾನುಭವವಿಲ್ಲದೆ ಕೃಷಿ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದ ಇವರು, ತಮ್ಮ ಸ್ಟ್ರಾಬೆರಿ ಕೃಷಿಯನ್ನು 1,000 ಸಸಿಗಳಿಂದ ಎರಡು ಹೆಕ್ಟೇರ್ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ 10,000 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಗಿಡಗಳಿಗೆ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ವಿಸ್ತರಿಸಿದರು. ಇದರಿಂದ 2025 ರ ವೇಳೆಗೆ ಅವರ ವಾರ್ಷಿಕ ಆದಾಯವು ₹1.5 ಲಕ್ಷದಿಂದ ₹10 ಲಕ್ಷಕ್ಕೂ ಅಧಿಕವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಳವಾಯಿತು. ಈ ಜಾಗತಿಕ ಗೌರವ ಪಡೆದ ಮೊದಲ ಮಿಜೋ ಮಹಿಳೆ ಇವರಾಗಿದ್ದಾರೆ.

    ​ಪ್ರಶಸ್ತಿ/ಮನ್ನಣೆಯ ಕುರಿತು:

    • ​ಈ ಮನ್ನಣೆಯು FAO ನ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಹಿಳಾ ರೈತರ ವರ್ಷ 2026 ಅಭಿಯಾನದ ಒಂದು ಭಾಗವಾಗಿದೆ.
    • ​131 ದೇಶಗಳಿಂದ ಬಂದ 600 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ನಾಮನಿರ್ದೇಶನಗಳ ಪೈಕಿ ಲಾಲ್ರಿಥಾಂಗಿ ಅವರನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ.
    • ​ಅಕ್ಟೋಬರ್ 15, 2026 ರಂದು ರೋಮ್‌ನಲ್ಲಿ FAO ಆಯೋಜಿಸಿದ್ದ ವಿಶ್ವ ಆಹಾರ ವೇದಿಕೆಯ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಈ ಗೌರವವನ್ನು ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಪ್ರದಾನ ಮಾಡಲಾಗಿದ್ದು, ಇದು ಕೃಷಿ ಉತ್ಪಾದನೆ ಮತ್ತು ಗ್ರಾಮೀಣ ಆರ್ಥಿಕ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರು ವಹಿಸುವ ನಿರ್ಣಾಯಕ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಎತ್ತಿ ತೋರಿಸುತ್ತದೆ.

    ಪ್ರಮುಖ ದಿನಾಚರಣೆಗಳು

    ​1. ವಿಶ್ವ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ದಿನ 2026

    • ​ಆಚರಿಸುವ ದಿನಾಂಕ: ಅಕ್ಟೋಬರ್ 15.
    • ​ಉದ್ದೇಶ: ಭಾರತದ ಮಾಜಿ ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿ ಮತ್ತು ಏರೋಸ್ಪೇಸ್ ವಿಜ್ಞಾನಿ ಡಾ. ಎ.ಪಿ.ಜೆ. ಅಬ್ದುಲ್ ಕಲಾಂ ಅವರ ಜನ್ಮದಿನದ ನೆನಪಿಗಾಗಿ (2026 ರಲ್ಲಿ ಅವರ 95ನೇ ಜನ್ಮದಿನಾಚರಣೆಯನ್ನು ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ). ಶಿಕ್ಷಣ, ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಮನೋಭಾವ ಮತ್ತು ಯುವಜನರ ಸಬಲೀಕರಣಕ್ಕಾಗಿ ಅವರ ಅಪಾರ ಕೊಡುಗೆಯನ್ನು ಈ ದಿನವು ಗೌರವಿಸುತ್ತದೆ.
    • ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶಗಳು: ತಮಿಳುನಾಡಿನ ರಾಮೇಶ್ವರಂನಲ್ಲಿ 1931 ರಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ ಡಾ. ಕಲಾಂ ಅವರನ್ನು ‘ಮಿಸೈಲ್ ಮ್ಯಾನ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ’ ಮತ್ತು ‘ಜನರ ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿ’ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ISRO ದ ಉಡಾವಣಾ ವಾಹನ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ (SLV-III) ಮತ್ತು DRDO ದ ಸಮಗ್ರ ಮಾರ್ಗದರ್ಶಿ ಕ್ಷಿಪಣಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಅವರು ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿದ್ದರು. ಇವರಿಗೆ 1997 ರಲ್ಲಿ ಭಾರತ ರತ್ನ ನೀಡಿ ಗೌರವಿಸಲಾಗಿತ್ತು. 2002-2007 ರವರೆಗೆ ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿಯಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ ನಂತರ, 2015 ರಲ್ಲಿ ನಿಧನರಾಗುವವರೆಗೂ ತಮ್ಮ ಜೀವನವನ್ನು ಬೋಧನೆ ಮತ್ತು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಂವಹನ ನಡೆಸಲು ಮುಡಿಪಾಗಿಟ್ಟಿದ್ದರು.
    • ​ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸ್ಥಾನಮಾನ: ಭಾರತದಾದ್ಯಂತ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಈ ದಿನವನ್ನು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆಯಾದರೂ, ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯು (UN) ವಿಶ್ವ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ದಿನವನ್ನು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ದಿನವೆಂದು ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಗುರುತಿಸಿಲ್ಲ (UN ಅಕ್ಟೋಬರ್ 15 ಅನ್ನು ಗ್ರಾಮೀಣ ಮಹಿಳೆಯರ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ದಿನವೆಂದು ಗುರುತಿಸುತ್ತದೆ). ಈ ದಿನಕ್ಕೆ ಯಾವುದೇ ಅಧಿಕೃತ ಜಾಗತಿಕ ಧ್ಯೇಯವಾಕ್ಯವನ್ನು ಘೋಷಿಸಲಾಗಿಲ್ಲ.

    ​

    2. ಮಹಿಳಾ ಕಿಸಾನ್ ದಿವಸ್ 2026

    • ​ಆಚರಿಸುವ ದಿನಾಂಕ: ಅಕ್ಟೋಬರ್ 15.
    • ​ಉದ್ದೇಶ: ಭಾರತೀಯ ಕೃಷಿ, ಆಹಾರ ಭದ್ರತೆ ಮತ್ತು ಗ್ರಾಮೀಣ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ಮಹಿಳಾ ರೈತರು ನೀಡಿದ ಅಪಾರ ಕೊಡುಗೆಯನ್ನು ಸ್ಮರಿಸಲು ಕೃಷಿ ಮತ್ತು ರೈತರ ಕಲ್ಯಾಣ ಇಲಾಖೆಯು ಈ ದಿನವನ್ನು ಆಯೋಜಿಸುತ್ತದೆ. 2026 ರ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಟ್ಟದ ಆಚರಣೆಯು ನವದೆಹಲಿಯ ಡಾ. ಬಿ. ಆರ್. ಅಂಬೇಡ್ಕರ್ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕೇಂದ್ರದಲ್ಲಿ ನಡೆಯಿತು.
    • ​2026 ರ ಧ್ಯೇಯವಾಕ್ಯ: “ಕೃಷಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಮತ್ತು ವಿಕಸಿತ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳಾ ರೈತರ ಪಾತ್ರ” (“Role of Women Farmers in Developing Agriculture and Developed India”).
    • ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶಗಳು:
      • ​2025 ರ ಆವರ್ತಕ ಕಾರ್ಮಿಕ ಬಲ ಸಮೀಕ್ಷೆಯ (PLFS) ಪ್ರಕಾರ, ಭಾರತದ ಒಟ್ಟು ಕೃಷಿ ಕಾರ್ಮಿಕರಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರು ಅಂದಾಜು ಶೇ. 59.8 ರಷ್ಟು ಪಾಲನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ.
      • ​ಈ ಆಚರಣೆಯು UN ನ ಗ್ರಾಮೀಣ ಮಹಿಳೆಯರ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ದಿನದೊಂದಿಗೆ (ಅಕ್ಟೋಬರ್ 15) ಉದ್ದೇಶಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಹೊಂದಿಕೆಯಾಗುತ್ತದೆ.
      • ​ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯು 2026 ಅನ್ನು ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಹಿಳಾ ರೈತರ ವರ್ಷ (IYWF 2026) ಎಂದು ಘೋಷಿಸಿರುವುದರಿಂದ, 2026 ರ ಈ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವು ವಿಶೇಷ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.

     

    ​3. ವಿಶ್ವ ಆಹಾರ ದಿನ 2026

    • ​ಆಚರಿಸುವ ದಿನಾಂಕ: ಅಕ್ಟೋಬರ್ 16.
    • ​2026 ರ ಧ್ಯೇಯವಾಕ್ಯ: “ಇಂದು ನಾವೀನ್ಯತೆ. ನಾಳೆಗೆ ಪೋಷಣೆ.” (“Innovate today. Nourish tomorrow.”) (ಇದು ಅಂತರ್ಗತ, ಸುಸ್ಥಿರ ಮತ್ತು ಸ್ಥಿತಿಸ್ಥಾಪಕ ಕೃಷಿ-ಆಹಾರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸುವಲ್ಲಿ ನಾವೀನ್ಯತೆಯ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಒತ್ತಿ ಹೇಳುತ್ತದೆ).
    • ​ಉದ್ದೇಶ: ಹಸಿವು, ಅಪೌಷ್ಟಿಕತೆ, ಆಹಾರ ಭದ್ರತೆ ಮತ್ತು ಸುಸ್ಥಿರ ಕೃಷಿಯ ಜಾಗತಿಕ ಸವಾಲುಗಳತ್ತ ಗಮನ ಸೆಳೆಯುವುದು ಇದರ ಮುಖ್ಯ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿದ್ದು, ಇದು ನೇರವಾಗಿ ಸುಸ್ಥಿರ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಗುರಿ 2 (ಶೂನ್ಯ ಹಸಿವು) ರೊಂದಿಗೆ ಹೊಂದಾಣಿಕೆಯಾಗುತ್ತದೆ.
    • ​ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶಗಳು:
      • ​1945 ರ ಅಕ್ಟೋಬರ್ 16 ರಂದು ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ಆಹಾರ ಮತ್ತು ಕೃಷಿ ಸಂಸ್ಥೆ (FAO) ಸ್ಥಾಪನೆಯಾದ ದಿನದ ನೆನಪಿಗಾಗಿ ಇದನ್ನು ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
      • ​ಈ ಆಚರಣೆಯನ್ನು 1979 ರಲ್ಲಿ ನಡೆದ FAO ನ 20ನೇ ಸಾಮಾನ್ಯ ಸಮ್ಮೇಳನದಲ್ಲಿ ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಅಂಗೀಕರಿಸಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಇದನ್ನು ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಜಾಗತಿಕವಾಗಿ 1981 ರಲ್ಲಿ ಆಚರಿಸಲಾಯಿತು.
      • ​2026 ರ ವರ್ಷವು ವಿಶ್ವ ಆಹಾರ ದಿನದ 46ನೇ ಆಚರಣೆಯಾಗಿದೆ. ಭಾರತದಲ್ಲಿ, ಇದು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಆಹಾರ ಭದ್ರತಾ ಕಾಯ್ದೆ (2013), PMGKAY ಮತ್ತು PM POSHAN ನಂತಹ ಪ್ರಮುಖ ಆಹಾರ ಭದ್ರತಾ ಉಪಕ್ರಮಗಳತ್ತ ಗಮನ ಸೆಳೆಯುತ್ತದೆ.

    ​

    4. ಬಡತನ ನಿರ್ಮೂಲನೆಗಾಗಿ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ದಿನ 2026

    • ​ಆಚರಿಸುವ ದಿನಾಂಕ: ಅಕ್ಟೋಬರ್ 17.
    • ​2026 ರ ಧ್ಯೇಯವಾಕ್ಯ: “ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಸುರಕ್ಷಿತ ಮನೆಗಳು” (“Safe Homes for All”) (ಇದು 2026-2028 ರ “ಶಾಂತಿ ಮತ್ತು ಮಾನವ ಹಕ್ಕುಗಳಿಗಾಗಿ ಒಗ್ಗಟ್ಟು” ಎಂಬ ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ಬಹು-ವರ್ಷಗಳ ವಿಶಾಲ ಧ್ಯೇಯವಾಕ್ಯದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತದೆ).
    • ​ಉದ್ದೇಶ: ಬಡತನದ ವ್ಯವಸ್ಥಿತ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು, ಸಾಮಾಜಿಕ ಬಹಿಷ್ಕಾರ ಮತ್ತು ಮಾನವ ಘನತೆಯ ರಕ್ಷಣೆಯತ್ತ ಜಾಗತಿಕ ಗಮನವನ್ನು ಸೆಳೆಯುವುದು. 2026 ರ ಆಚರಣೆಯು ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿ ಸಮರ್ಪಕ ವಸತಿ, ಮಾನವ ಹಕ್ಕುಗಳು ಮತ್ತು ಬಡತನ ನಿರ್ಮೂಲನೆಯ ನಡುವಿನ ನಿರ್ಣಾಯಕ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಒತ್ತಿ ಹೇಳುತ್ತದೆ.
    • ​ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶಗಳು:
      • ​ಈ ಆಚರಣೆಯ ಇತಿಹಾಸವು 1987 ರ ಅಕ್ಟೋಬರ್ 17 ಕ್ಕೆ ಗುರುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ; ಅಂದು ಪ್ಯಾರಿಸ್‌ನ ಟ್ರೊಕಾಡೆರೊದಲ್ಲಿ (Trocadéro) ತೀವ್ರ ಬಡತನ, ಹಸಿವು ಮತ್ತು ಹಿಂಸಾಚಾರಕ್ಕೆ ಬಲಿಯಾದವರನ್ನು ಗೌರವಿಸಲು ಸುಮಾರು 1,00,000 ಜನರು ಒಟ್ಟುಗೂಡಿದ್ದರು.
      • ​ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ಸಾಮಾನ್ಯ ಸಭೆಯು (UNGA) 1992 ರಲ್ಲಿ (ನಿರ್ಣಯ 47/196) ಈ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ದಿನವನ್ನು ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಘೋಷಿಸಿತು.
      • ​2026 ರ ಆಚರಣೆಯು ಮೂರು ಪ್ರಮುಖ ಕ್ರಮಗಳಿಗೆ ಆದ್ಯತೆ ನೀಡುತ್ತದೆ: ವಸತಿ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಮಾನವ ಹಕ್ಕುಗಳಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸುವುದು, ನೀತಿ ನಿರೂಪಣೆಯಲ್ಲಿ ಬಡತನದಿಂದ ಸಂತ್ರಸ್ತರಾದ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ಭಾಗವಹಿಸುವಿಕೆಯನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಸುರಕ್ಷಿತ ಹಾಗೂ ಕೈಗೆಟುಕುವ ವಸತಿಗಾಗಿ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳನ್ನು ಕ್ರೋಢೀಕರಿಸುವುದು.

    ​

    5. ಪೊಲೀಸ್ ಸ್ಮರಣಾ ದಿನ 2026

    • ​ಆಚರಿಸುವ ದಿನಾಂಕ: ಅಕ್ಟೋಬರ್ 21.
    • ​ಉದ್ದೇಶ: ಕರ್ತವ್ಯದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ವೀರಮರಣವನ್ನಪ್ಪಿದ ರಾಜ್ಯ/ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶದ ಪೊಲೀಸ್ ಪಡೆಗಳು, ಕೇಂದ್ರ ಸಶಸ್ತ್ರ ಪೊಲೀಸ್ ಪಡೆಗಳು (CAPFs) ಮತ್ತು ಇತರ ಪೊಲೀಸ್ ಇಲಾಖೆಗಳ ಸಿಬ್ಬಂದಿಯ ಶೌರ್ಯ ಮತ್ತು ಅಂತಿಮ ತ್ಯಾಗವನ್ನು ಗೌರವಿಸುವುದು.
    • ​ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶಗಳು:
      • ​ಅಕ್ಟೋಬರ್ 21, 1959 ರಂದು ಲಡಾಖ್‌ನ ಹಾಟ್ ಸ್ಪ್ರಿಂಗ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಚೀನೀ ಪಡೆಗಳು ನಡೆಸಿದ ಹೊಂಚುದಾಳಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಣ ಕಳೆದುಕೊಂಡ 10 CRPF ಯೋಧರ ಸ್ಮರಣಾರ್ಥ ಈ ದಿನವನ್ನು ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
      • ​ಇದರ ಕೇಂದ್ರ ಸಮಾರಂಭವು ನವದೆಹಲಿಯ ಚಾಣಕ್ಯಪುರಿಯಲ್ಲಿರುವ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪೊಲೀಸ್ ಸ್ಮಾರಕದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತದೆ (ಇದನ್ನು 2018 ರಲ್ಲಿ ಅನಾವರಣಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು). ಇದು ಕೇಂದ್ರ ಶಿಲ್ಪ, ಶೌರ್ಯದ ಗೋಡೆ (Wall of Valour) ಮತ್ತು ಪೊಲೀಸ್ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.
      • ​2026 ರ ವಿಶೇಷ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ: ಮಾದಕದ್ರವ್ಯ ಸೇವನೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಅರಿವು ಮೂಡಿಸಲು “ಮಾದಕವಸ್ತುಗಳ ವಿರುದ್ಧದ ಹೋರಾಟ” ಎಂಬ ಧ್ಯೇಯವಾಕ್ಯದೊಂದಿಗೆ 90 ಸದಸ್ಯರ ಪೊಲೀಸ್ ಮೋಟಾರ್‌ಸೈಕಲ್ ರಾಲಿಯನ್ನು ಆಯೋಜಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದು ಗುಜರಾತ್‌ನ ಏಕತಾ ನಗರಕ್ಕೆ ಪ್ರಯಾಣ ಬೆಳೆಸಲಿದ್ದು, ಅಕ್ಟೋಬರ್ 31 ರಂದು ನಡೆಯುವ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಏಕತಾ ದಿನದ ಪರೇಡ್‌ನಲ್ಲಿ ಮುಕ್ತಾಯಗೊಳ್ಳಲಿದೆ.

    ​

    6. ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಅಂಚೆ ಸಪ್ತಾಹ 2026

    • ​ಆಚರಿಸುವ ದಿನಾಂಕ: ಅಕ್ಟೋಬರ್ 9 ರಿಂದ 15.
    • ​ಉದ್ದೇಶ: ಸಂವಹನ, ತಳಮಟ್ಟದ ಆರ್ಥಿಕ ಸೇರ್ಪಡೆ ಮತ್ತು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ-ಚಾಲಿತ ವಿತರಣಾ ಸೇವೆಗಳಲ್ಲಿ ಅಂಚೆ ಜಾಲದ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿರುವ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಎತ್ತಿ ತೋರಿಸಲು ಅಂಚೆ ಇಲಾಖೆ (DoP) ಇದನ್ನು ಆಯೋಜಿಸುತ್ತದೆ.
    • ​ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶಗಳು:
      • ​ಈ ಸಪ್ತಾಹವು ವಾರ್ಷಿಕವಾಗಿ ವಿಶ್ವ ಅಂಚೆ ದಿನದಂದು (ಅಕ್ಟೋಬರ್ 9) ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಇಲಾಖೆಯ ವಿಭಿನ್ನ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಲು ಮೀಸಲಾದ ಆಚರಣೆಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ:
      • ​ಅಕ್ಟೋಬರ್ 12 (ಫಿಲಾಟೆಲಿಯೊಂದಿಗೆ ಮೋಜಿನ ದಿನ): ಅಂಚೆಚೀಟಿ ಸಂಗ್ರಹಣೆಯ ಶ್ರೀಮಂತ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ, ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಮತ್ತು ಐತಿಹಾಸಿಕ ಆಯಾಮಗಳನ್ನು ಇದು ಎತ್ತಿ ತೋರಿಸುತ್ತದೆ.
      • ​ಅಕ್ಟೋಬರ್ 13 (ಹಣಕಾಸು ಸೇರ್ಪಡೆ ಮತ್ತು CCS ದಿನ): ರಾಷ್ಟ್ರವ್ಯಾಪ್ತಿಆರ್ಥಿಕ ಸೇರ್ಪಡೆಯನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುವಲ್ಲಿ ಅಂಚೆ ಇಲಾಖೆಯ (DoP) ಪ್ರಮುಖ ಕೊಡುಗೆಯನ್ನು ಇದು ಒತ್ತಿ ಹೇಳುತ್ತದೆ.
      • ​ಅಕ್ಟೋಬರ್ 14 (ಮೇಲ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಪಾರ್ಸೆಲ್‌ಗಳ ದಿನ): ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹ, ದಕ್ಷ ಮತ್ತು ಪ್ರವೇಶಿಸಬಹುದಾದ ವಿತರಣಾ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುವ ಇಲಾಖೆಯ ನಿರಂತರ ಪ್ರಯತ್ನಗಳ ಮೇಲೆ ಇದು ಗಮನ ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸುತ್ತದೆ.
      • ​ಅಕ್ಟೋಬರ್ 15 (ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ನಾವೀನ್ಯತೆ ದಿನ): ಅಂಚೆ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯದಲ್ಲಿನ ಆಧುನಿಕ ಡಿಜಿಟಲ್ ಮತ್ತು ತಾಂತ್ರಿಕ ಪ್ರಗತಿಯನ್ನು ಒತ್ತಿ ಹೇಳುವ ಮೂಲಕ ಸಪ್ತಾಹದ ಆಚರಣೆಗಳು ಮುಕ್ತಾಯಗೊಳ್ಳುತ್ತವೆ.

     

    ​7. ವಿಶ್ವ ಅಂಚೆ ದಿನ 2026

    • ​ಆಚರಿಸುವ ದಿನಾಂಕ: ಅಕ್ಟೋಬರ್ 9.
    • ​2026 ರ ಧ್ಯೇಯವಾಕ್ಯ: “ವಿಶ್ವ ಅಂಚೆ ದಿನ: ಒಂದು ಅಂಚೆ ಜಾಲ, ಅನಂತ ಸಾಧ್ಯತೆಗಳು” (“World Post Day: One Postal Network, Infinite Possibilities”).
    • ​ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶಗಳು:
      • ​ಸ್ವಿಟ್ಜರ್ಲೆಂಡ್‌ನ ಬರ್ನ್‌ನಲ್ಲಿ 1874 ರಲ್ಲಿ ಯೂನಿವರ್ಸಲ್ ಪೋಸ್ಟಲ್ ಯೂನಿಯನ್ (UPU) ಸ್ಥಾಪನೆಯಾದ ವಾರ್ಷಿಕೋತ್ಸವವನ್ನು ಈ ದಿನವು ಸ್ಮರಿಸುತ್ತದೆ.
      • ​1969 ರಲ್ಲಿ ಜಪಾನ್‌ನ ಟೋಕಿಯೊದಲ್ಲಿ ನಡೆದ UPU ಕಾಂಗ್ರೆಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಈ ಆಚರಣೆಯನ್ನು ಜಾಗತಿಕವಾಗಿ ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಘೋಷಿಸಲಾಯಿತು.

    ಸೇನಾ ಸಮರಾಭ್ಯಾಸಗಳು

    ​1. ಸಮರಾಭ್ಯಾಸ ಕ್ಯಾಂಬ್ರಿಯನ್ ಪೆಟ್ರೋಲ್ 2026: ಅಸ್ಸಾಂ ರೆಜಿಮೆಂಟ್‌ಗೆ ಚಿನ್ನ

    ​ಸಂದರ್ಭ: UK ನ ವೇಲ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಗುರುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಮಿಲಿಟರಿ ಗಸ್ತು ಸ್ಪರ್ಧೆಯಾದ ಸಮರಾಭ್ಯಾಸ ಕ್ಯಾಂಬ್ರಿಯನ್ ಪೆಟ್ರೋಲ್ 2026 ರಲ್ಲಿ ಭಾರತೀಯ ಸೇನೆಯ ಅಸ್ಸಾಂ ರೆಜಿಮೆಂಟ್‌ನ ಗಸ್ತು ತಂಡವು ಚಿನ್ನದ ಪದಕವನ್ನು ಮುಡಿಗೇರಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ.

    ​ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶಗಳು:

    • ​ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ಹೆಸರು: ಸಮರಾಭ್ಯಾಸ ಕ್ಯಾಂಬ್ರಿಯನ್ ಪೆಟ್ರೋಲ್ 2026.
    • ​ಆಯೋಜಕರು ಮತ್ತು ಸ್ಥಳ: ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸೇನೆ (160ನೇ ವೆಲ್ಷ್ ಬ್ರಿಗೇಡ್); UK ನ ವೇಲ್ಸ್‌ನ ಒರಟಾದ ಭೂಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಆಯೋಜಿಸಲಾಗಿತ್ತು.
    • ​ಪ್ರಾರಂಭ: ಇದನ್ನು 1959 ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಜಾಗತಿಕವಾಗಿ ಇದನ್ನು “ಮಿಲಿಟರಿ ಗಸ್ತಿನ ಒಲಿಂಪಿಕ್ಸ್” (“The Olympics of Military Patrolling”) ಎಂದು ಗುರುತಿಸಲಾಗಿದೆ.
    • ​ಗೆದ್ದ ಭಾರತೀಯ ತುಕಡಿ: ಭಾರತೀಯ ಸೇನೆಯ ಅಸ್ಸಾಂ ರೆಜಿಮೆಂಟ್‌ನ ತಂಡ.
    • ​ಪ್ರಮುಖ ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ: ತಂಡಗಳನ್ನು (ಪ್ರತಿ ಗಸ್ತಿಗೆ ಎಂಟು ಸದಸ್ಯರು) ಸರಿಸುಮಾರು 48 ಗಂಟೆಗಳ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ದೈಹಿಕ ತ್ರಾಣ, ಫೀಲ್ಡ್ ಕ್ರಾಫ್ಟ್ (field craft), ನ್ಯಾವಿಗೇಷನ್, ಯುದ್ಧತಂತ್ರದ ನಾಯಕತ್ವ ಮತ್ತು ತೀವ್ರ ಆಯಾಸದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ನಿರ್ಧಾರ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ.
    • ​ಪದಕದ ಮಾನದಂಡ: ಇದೊಂದು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಓಟದ ಸ್ಪರ್ಧೆಯಾಗಿರದೆ, ನಿಗದಿತ ಮಿಲಿಟರಿ ಕಾರ್ಯಕ್ಷಮತೆಯ ಮಾನದಂಡಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸಲಾಗಿದೆಯೇ ಎಂಬುದರ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಾಗಿ ಏಕಕಾಲದಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಚಿನ್ನ, ಬೆಳ್ಳಿ ಅಥವಾ ಕಂಚಿನ ಪದಕಗಳನ್ನು ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ.

    ​

    2. ಸಮರಾಭ್ಯಾಸ ಆಸ್ಟ್ರಾಹಿಂದ್ 2026

    ​ಸಂದರ್ಭ: ಕರಾವಳಿ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಭಾರತೀಯ ಮತ್ತು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ಸೇನೆಗಳ ನಡುವಿನ ಪರಸ್ಪರ ಕಾರ್ಯಸಾಧ್ಯತೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವ ಉದ್ದೇಶದೊಂದಿಗೆ, ದ್ವಿಪಕ್ಷೀಯ ಜಂಟಿ ಮಿಲಿಟರಿ ಸಮರಾಭ್ಯಾಸ ಆಸ್ಟ್ರಾಹಿಂದ್‌ನ (AUSTRAHIND) ಐದನೇ ಆವೃತ್ತಿಯು ಕೇರಳದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗಿದೆ.

    ​ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶಗಳು:

    • ​ಭಾಗವಹಿಸುವ ಸೇನೆಗಳು: ಭಾರತ ಮತ್ತು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ.
    • ​ಆವೃತ್ತಿ ಮತ್ತು ಸ್ಥಳ: 5ನೇ ಆವೃತ್ತಿ; ಇದು ಕೇರಳದ ತಿರುವನಂತಪುರಂನಲ್ಲಿರುವ ಫಾರಿನ್ ಟ್ರೈನಿಂಗ್ ನೋಡ್‌ನಲ್ಲಿ ಅಕ್ಟೋಬರ್ 19 ರಿಂದ ನವೆಂಬರ್ 1, 2026 ರವರೆಗೆ ನಡೆಯುತ್ತಿದೆ.
    • ​ಮುಖ್ಯ ಧ್ಯೇಯವಾಕ್ಯ: “UN ಆದೇಶದ ಅಧ್ಯಾಯ VII ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ದ್ವೀಪ ಮತ್ತು ಕರಾವಳಿ ಪರಿಸರದಲ್ಲಿ ಜಂಟಿ ಉಪ-ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳು” (“Joint Sub-Conventional Operations in Island and Coastal Environment under Chapter VII of the UN Mandate”).
    • ​ಭಾಗವಹಿಸುವವರ ಸಂಖ್ಯೆ: ಸರಿಸುಮಾರು 240 ಸಿಬ್ಬಂದಿ (ಪ್ರತಿ ದೇಶದಿಂದ ತಲಾ 120 ಯೋಧರು).
    • ​ಹೊಸ ಸೇರ್ಪಡೆ (2026): ಇದೇ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್‌ನ ವೀಕ್ಷಕ ತಂಡವೊಂದು (observer team) ಈ ಸಮರಾಭ್ಯಾಸದಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದೆ.
    • ​ಹಿಂದಿನ ಆವೃತ್ತಿ: 4ನೇ ಆವೃತ್ತಿಯು (2025) ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ಪರ್ತ್‌ನಲ್ಲಿ (Perth) ನಡೆದಿತ್ತು.

    ವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ

    ​ತ್ರಿಷ್ಣಾ (TRISHNA) ಉಪಗ್ರಹ ಮಿಷನ್ 2027

    ​ಸಂದರ್ಭ: ‘ಥರ್ಮಲ್ ಇನ್ಫ್ರಾ-ರೆಡ್ ಇಮೇಜಿಂಗ್ ಸ್ಯಾಟಲೈಟ್ ಫಾರ್ ಹೈ-ರೆಸಲ್ಯೂಶನ್ ನ್ಯಾಚುರಲ್ ರಿಸೋರ್ಸ್ ಅಸೆಸ್‌ಮೆಂಟ್’ (TRISHNA -ತ್ರಿಷ್ಣಾ) ಎನ್ನುವುದು ಭಾರತದ ISRO ಮತ್ತು ಫ್ರಾನ್ಸ್‌ನ CNES ಜಂಟಿಯಾಗಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸುತ್ತಿರುವ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಭೂ ವೀಕ್ಷಣಾ (Earth observation) ಮಿಷನ್ ಆಗಿದೆ.

    ​ಉದ್ದೇಶ:

    ಭೂಖಂಡದ ಜೀವಗೋಳದ ಶಕ್ತಿ ಮತ್ತು ನೀರಿನ ಬಜೆಟ್‌ಗಳನ್ನು ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ ಮಾಡುವುದು ಈ ಮಿಷನ್‌ನ ಗುರಿಯಾಗಿದೆ. ಭೂಮಿಯ ಮೇಲಿನ ನೀರಿನ ಕೊರತೆ ಅಥವಾ ಒತ್ತಡವನ್ನು ನಿರ್ಣಯಿಸುವುದು, ನಗರ ಪ್ರದೇಶದ ಉಷ್ಣ ದ್ವೀಪ ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚುವುದು, ಒಳನಾಡು ಮತ್ತು ಕರಾವಳಿ ನೀರಿನ ಡೈನಾಮಿಕ್ಸ್ ಅನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡುವುದು ಹಾಗೂ ಭೂಶಾಖದ/ಜ್ವಾಲಾಮುಖಿ ವೈಪರೀತ್ಯಗಳನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸುವುದು ಇದರ ಪ್ರಮುಖ ಗುರಿಗಳಲ್ಲಿ ಸೇರಿವೆ.

    ​ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶಗಳು:

    • ​ಕಕ್ಷೆ ಮತ್ತು ಜೀವಿತಾವಧಿ: ಶ್ರೀಹರಿಕೋಟಾದಿಂದ ಉಡಾವಣೆಯಾಗಲಿರುವ ಈ ಉಪಗ್ರಹವು 761 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ಎತ್ತರದಲ್ಲಿ ಸೂರ್ಯ-ಸಮಕಾಲಿಕ ಕಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಲಿದ್ದು, ಇದು 5 ವರ್ಷಗಳ ವಿನ್ಯಾಸ ಜೀವಿತಾವಧಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.
    • ​ಪ್ರಮುಖ ಉಪಕರಣಗಳು: ಇದು ಎರಡು ಪ್ರಮುಖ ಉಪಕರಣಗಳನ್ನು ಹೊತ್ತೊಯ್ಯಲಿದೆ: ಮೇಲ್ಮೈ ತಾಪಮಾನದ ಮ್ಯಾಪಿಂಗ್‌ಗಾಗಿ CNES ಒದಗಿಸಿರುವ ಥರ್ಮಲ್ ಇನ್‌ಫ್ರಾರೆಡ್ (TIR) ಉಪಕರಣ, ಮತ್ತು ಮೇಲ್ಮೈ ಪ್ರತಿಫಲನ ಹಾಗೂ ಸಸ್ಯವರ್ಗದ ನಿಯತಾಂಕಗಳಿಗಾಗಿ ISRO ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿರುವ ವಿಸಿಬಲ್-ನಿಯರ್ ಇನ್‌ಫ್ರಾರೆಡ್-SWIR ಉಪಕರಣ.
    • ​ಸ್ಪೇಷಿಯಲ್ ರೆಸಲ್ಯೂಶನ್ ಗುರಿಗಳು: ಭೂಮಿ ಮತ್ತು ಕರಾವಳಿ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ 57 ಮೀಟರ್ ಹಾಗೂ ಸಾಗರಗಳು ಮತ್ತು ಧ್ರುವ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ 1 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ರೆಸಲ್ಯೂಶನ್ ಗುರಿಯನ್ನು ಇದು ಹೊಂದಿದೆ.

    ಕ್ರೀಡೆ

    1. ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕ್ರಿಕೆಟ್‌ಗೆ ಪೂನಂ ರಾವುತ್ ನಿವೃತ್ತಿ ಘೋಷಣೆ

    ​ಸಂದರ್ಭ: ಭಾರತೀಯ ಮಹಿಳಾ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ತಂಡದ ಅಗ್ರ ಕ್ರಮಾಂಕದ ಬ್ಯಾಟರ್ ಪೂನಂ ರಾವುತ್ ಅವರು ಅಕ್ಟೋಬರ್ 15, 2026 ರಂದು ಎಲ್ಲಾ ಮಾದರಿಯ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕ್ರಿಕೆಟ್‌ಗೆ ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ನಿವೃತ್ತಿ ಘೋಷಿಸಿದ್ದಾರೆ.

    ​ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶಗಳು:

    • ​ವೃತ್ತಿಜೀವನ ಮತ್ತು ಅಂಕಿಅಂಶಗಳು: ಮುಂಬೈ ಮೂಲದ ಈ ಆಟಗಾರ್ತಿ 2009 ರಿಂದ 2021 ರವರೆಗೆ 112 ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪಂದ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಭಾರತವನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಎಲ್ಲಾ ಮಾದರಿಗಳಲ್ಲೂ ಸೇರಿ, ಅವರು 4 ಟೆಸ್ಟ್‌ಗಳು (ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾ ವಿರುದ್ಧದ ಗರಿಷ್ಠ 130 ರನ್ ಸೇರಿದಂತೆ ಒಟ್ಟು 264 ರನ್), 73 ಏಕದಿನ ಪಂದ್ಯಗಳು (ಮೂರು ಶತಕಗಳೊಂದಿಗೆ 2,299 ರನ್) ಮತ್ತು 35 T20I ಪಂದ್ಯಗಳನ್ನು ಆಡಿದ್ದಾರೆ.
    • ​ಮೈಲಿಗಲ್ಲು: ತಮ್ಮ ನಿವೃತ್ತಿ ಹೇಳಿಕೆಯಲ್ಲಿ ರಾವುತ್ ಅವರು, ಭಾರತವು ಫೈನಲ್ ತಲುಪಿದ್ದ 2017 ರ ICC ಮಹಿಳಾ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ವಿಶ್ವಕಪ್ ಅನ್ನು ತಮ್ಮ ವೃತ್ತಿಜೀವನದ ನಿರ್ಣಾಯಕ ಕ್ಷಣವೆಂದು ಬಣ್ಣಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಇದು ಯುವತಿಯರ ಪೀಳಿಗೆಗೆ ಸ್ಫೂರ್ತಿ ನೀಡಿತು ಮತ್ತು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳಾ ಕ್ರಿಕೆಟ್‌ನ ಚಿತ್ರಣವನ್ನೇ ಬದಲಾಯಿಸಿತು ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.

     

    2. ​2026 ರ ಪ್ಯಾರಾ ಏಷ್ಯನ್ ಗೇಮ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಭಾರತೀಯ ಶೂಟರ್‌ಗಳ ಪಾರುಪತ್ಯ

    ​ಸಂದರ್ಭ: ಜಪಾನ್‌ನ ಐಚಿ-ನಗೋಯಾದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ 2026 ರ ಪ್ಯಾರಾ ಏಷ್ಯನ್ ಗೇಮ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಭಾರತೀಯ ಪ್ಯಾರಾ-ಶೂಟರ್‌ಗಳಾದ ಮೋನಾ ಅಗರ್ವಾಲ್ ಮತ್ತು ಅವನಿ ಲೇಖರಾ ಅವರು ಮಹಿಳೆಯರ 10 ಮೀಟರ್ ಏರ್ ರೈಫಲ್ ಸ್ಪರ್ಧೆಯಲ್ಲಿ ಕ್ರಮವಾಗಿ ಮೊದಲೆರಡು ಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು (1-2 finish) ಗಳಿಸುವ ಮೂಲಕ ಈ ಕ್ರೀಡಾಕೂಟದಲ್ಲಿ ಭಾರತಕ್ಕೆ ಮೊದಲ ಪದಕಗಳನ್ನು ತಂದುಕೊಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ.

    ​ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶಗಳು:

    • ​ದಾಖಲೆಯ ಚಿನ್ನ: ರಾಜಸ್ಥಾನದ ಮೋನಾ ಅಗರ್ವಾಲ್ ಅವರು 250 ಅಂಕಗಳನ್ನು ಗಳಿಸುವ ಮೂಲಕ ಚಿನ್ನದ ಪದಕ ಗೆದ್ದುಕೊಂಡರು ಮತ್ತು ಹೊಸ ಏಷ್ಯನ್ ಪ್ಯಾರಾ ಗೇಮ್ಸ್ ದಾಖಲೆಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದರು. ಅವರು 629.1 ಅಂಕಗಳೊಂದಿಗೆ ಹೊಸ ಅರ್ಹತಾ ದಾಖಲೆಯನ್ನೂ ನಿರ್ಮಿಸಿದ್ದಾರೆ.
    • ​ಬೆಳ್ಳಿ ಮತ್ತು ಒಲಿಂಪಿಕ್ ಕೋಟಾ: ಹಾಲಿ ಪ್ಯಾರಾಲಿಂಪಿಕ್ ಚಾಂಪಿಯನ್ ಅವನಿ ಲೇಖರಾ ಅವರು 249.6 ಅಂಕಗಳೊಂದಿಗೆ ಬೆಳ್ಳಿ ಪದಕ ಪಡೆದರು. ನಿರ್ಣಾಯಕವಾಗಿ, ಈ ಪ್ರದರ್ಶನವು ಲಾಸ್ ಏಂಜಲೀಸ್ 2028 ಪ್ಯಾರಾಲಿಂಪಿಕ್ ಗೇಮ್ಸ್‌ಗೆ (LA28) ಭಾರತಕ್ಕೆ ಕೋಟಾ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸಿದೆ.
    • ​ಕ್ರೀಡಾಪಟುಗಳ ಹಿನ್ನೆಲೆ:
      • ​ಮೋನಾ ಅಗರ್ವಾಲ್: ಇವರು ಅರ್ಜುನ ಪ್ರಶಸ್ತಿ (2024) ಪುರಸ್ಕೃತರಾಗಿದ್ದಾರೆ. 2021 ರ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ರೈಫಲ್ ಶೂಟಿಂಗ್ ಆರಂಭಿಸುವ ಮೊದಲು ಇವರು ಪ್ಯಾರಾ-ಅಥ್ಲೆಟಿಕ್ಸ್, ಪವರ್‌ಲಿಫ್ಟಿಂಗ್ ಮತ್ತು ಸಿಟ್ಟಿಂಗ್ ವಾಲಿಬಾಲ್‌ನಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದರು. ಇವರು ಈ ಹಿಂದೆ ಪ್ಯಾರಿಸ್ 2024 ರ ಪ್ಯಾರಾಲಿಂಪಿಕ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಕಂಚಿನ ಪದಕ ಗೆದ್ದಿದ್ದರು.
      • ​ಅವನಿ ಲೇಖರಾ: ಇವರು ಭಾರತದ ಅತ್ಯಂತ ಯಶಸ್ವಿ ಪ್ಯಾರಾ-ಕ್ರೀಡಾಪಟುಗಳಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಇವರು 10 ಮೀಟರ್ ಏರ್ ರೈಫಲ್ ಸ್ಟ್ಯಾಂಡಿಂಗ್ SH1 ಸ್ಪರ್ಧೆಯಲ್ಲಿ ಸತತ ಎರಡು ಪ್ಯಾರಾಲಿಂಪಿಕ್ ಚಿನ್ನದ ಪದಕಗಳನ್ನು (ಟೋಕಿಯೊ 2020, ಪ್ಯಾರಿಸ್ 2024) ಗೆದ್ದಿದ್ದಾರೆ.

     

    ​3. 2026 ರ ಏಷ್ಯನ್ ಪ್ಯಾರಾ ಗೇಮ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಶಾಟ್ ಪುಟ್ ಚಿನ್ನ ಗೆದ್ದ ಆಯುಷ್ ವರ್ಮಾ

    ​ಸಂದರ್ಭ: ಜಪಾನ್‌ನ ನಗೋಯಾದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ 2026 ರ ಏಷ್ಯನ್ ಪ್ಯಾರಾ ಗೇಮ್ಸ್‌ನ ಪುರುಷರ ಶಾಟ್ ಪುಟ್ F53 ಸ್ಪರ್ಧೆಯಲ್ಲಿ ಭಾರತೀಯ ಪ್ಯಾರಾ-ಕ್ರೀಡಾಪಟು ಆಯುಷ್ ವರ್ಮಾ ಅವರು ಚಿನ್ನದ ಪದಕವನ್ನು ಗೆದ್ದುಕೊಂಡಿದ್ದು, ಇದರೊಂದಿಗೆ ಭಾರತದ ಒಟ್ಟು ಪದಕಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ 38 ಕ್ಕೆ ಏರಿದೆ.

    ​ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶಗಳು:

    • ​ಚಿನ್ನದ ಸಾಧನೆ: ವರ್ಮಾ ಅವರು ತಮ್ಮ ಐದನೇ ಪ್ರಯತ್ನದಲ್ಲಿ 8.16 ಮೀಟರ್ ದೂರಕ್ಕೆ ಎಸೆಯುವ ಮೂಲಕ ಅಗ್ರಸ್ಥಾನವನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡರು. ಇವರು ಇರಾನ್‌ನ ಅಲಿರೆಜಾ ಹೆಮಾಮಿ (8.09 ಮೀಟರ್, ಬೆಳ್ಳಿ) ಮತ್ತು ಕಝಾಕಿಸ್ತಾನ್‌ನ ಮಖಂಬೆಟ್ ಸೆರಿಕ್ಕಲಿಯೆವ್ (6.81 ಮೀಟರ್, ಕಂಚು) ಅವರನ್ನು ಮಣಿಸಿದರು.
    • ​ಎರಡು ಪದಕಗಳ ಸಾಧಕ: ಪುರುಷರ ಜಾವೆಲಿನ್ F53/54 ಸ್ಪರ್ಧೆಯಲ್ಲಿ ಈ ಹಿಂದೆ ಕಂಚಿನ ಪದಕ ಗೆದ್ದಿದ್ದ ವರ್ಮಾ ಅವರಿಗೆ, 2026 ರ ಈ ಕ್ರೀಡಾಕೂಟದಲ್ಲಿ ಒಲಿದ ಎರಡನೇ ಪದಕ ಇದಾಗಿದೆ.

    Mona Agarwal (Gold) and Avani Lekhara (Silver). Source: The Indian Express

    Avani Lekhara in action. Source: Olympics.com / Paris 2024 Paralympics 

    Key Highlights:

    • Record-Breaking Gold:- Mona Agarwal (from Rajasthan) won the gold medal with a score of 250 points, establishing a new Asian Para Games record. She also set a new qualification record with 629.1 points.
    • Silver & Olympic Quota:- Reigning Paralympic champion Avani Lekhara secured the silver medal with 249.6 points. Crucially, this performance booked a quota place for India at the Los Angeles 2028 Paralympic Games (LA28).
    • Athlete Backgrounds:-
      • Mona Agarwal is an Arjuna Awardee (2024) who transitioned from para-athletics, powerlifting, and sitting volleyball before taking up rifle shooting in late 2021. She previously won bronze at the Paris 2024 Paralympics.
      • Avani Lekhara is one of India’s most decorated para-athletes, having won consecutive Paralympic golds (Tokyo 2020, Paris 2024) in the 10m air rifle standing SH1 event.

     

    3. Ayush Verma Wins Shot Put Gold at Asian Para Games 2026

    Why in News: Indian para-athlete Ayush Verma secured the gold medal in the men’s shot put F53 event at the Asian Para Games 2026 in Nagoya, Japan, taking India’s total medal tally to 38.

    Key Highlights:

    • Golden Throw:- Verma claimed the top spot on the podium with a decisive throw of 8.16 meters on his fifth attempt. He defeated Iran’s Alireza Hemami (8.09m, Silver) and Kazakhstan’s Makhambet Serikkaliyev (6.81m, Bronze).
    • Double Medalist:- This gold marks Verma’s second medal of the 2026 games, following his earlier bronze medal victory in the men’s javelin F53/54 event.

    Related Articles

  • ​ಡಾರ್ಕ್ ವೆಬ್ (Dark Web) | ​ನಮಾಮಿ ಗಂಗೆ | ​ಯುನೆಸ್ಕೋ ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆಯ ಸಂಭಾವ್ಯ ಪಟ್ಟಿಗೆ 3 ಹೊಸ ಭಾರತೀಯ ತಾಣಗಳ ಸೇರ್ಪಡೆ | ​ಬದ್ರ್ ತಿಳುವಳಿಕಾ ಒಪ್ಪಂದ (MoU) | ​ಭಾರತದ ಪಶ್ಚಿಮ ಕರಾವಳಿ ದಡದಲ್ಲಿ ನೀಲಿ ತಿಮಿಂಗಿಲಗಳು

    ​ಡಾರ್ಕ್ ವೆಬ್ (Dark Web)

    ವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ

    ​ಸಂದರ್ಭ:

    • ಗ್ರಾಹಕರ ದತ್ತಾಂಶ ಡಾರ್ಕ್ ವೆಬ್‌ನಲ್ಲಿ ಸೋರಿಕೆಯಾಗಿರುವ ಶಂಕೆಯ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ಟೇಟ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ (SBI) ಸೈಬರ್ ಭದ್ರತಾ ಘಟನೆಯ ಕುರಿತು ತನಿಖೆ ನಡೆಸುತ್ತಿದೆ.

    ​ಡಾರ್ಕ್ ವೆಬ್ ಕುರಿತು:

    • ​ವ್ಯಾಖ್ಯಾನ: ಇದು ಇಂಟರ್ನೆಟ್‌ನ ಒಂದು ಭಾಗವಾಗಿದ್ದು, ಗೌಪ್ಯ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಅನಾಮಧೇಯವಾಗಿ ಪ್ರವೇಶಿಸಲು ದಿ ಆನಿಯನ್ ರೌಟರ್‌ನಂತಹ (Tor) ವಿಶೇಷ ತಂತ್ರಾಂಶದ ಅಗತ್ಯವಿರುತ್ತದೆ.
    • ​ಮೂಲ: ಆನಿಯನ್ ರೌಟಿಂಗ್ ಹಿಂದಿನ ಮೂಲ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವನ್ನು ಯು.ಎಸ್. ನೇವಲ್ ರಿಸರ್ಚ್ ಲ್ಯಾಬೋರೇಟರಿಯ (NRL) ಸಂಶೋಧಕರು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದರು.
    • ​ಉದ್ದೇಶ: ಅನಾಮಧೇಯ ಸಂವಹನವನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸಲು ಮತ್ತು ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಕಣ್ಗಾವಲಿನಿಂದ ರಕ್ಷಿಸಲು ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ.
    • ​ಕಳವಳಗಳು: ಇದು ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ಗೌಪ್ಯತೆ ಮತ್ತು ಭದ್ರತಾ ಉಪಯೋಗಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರೂ, ಸೈಬರ್ ಅಪರಾಧ, ಅಕ್ರಮ ವ್ಯಾಪಾರ, ದತ್ತಾಂಶ ಸೋರಿಕೆ ಮತ್ತು ಗುರುತು ಕಳುವಿಗೆ ಇದು ಅನುವು ಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತದೆ.

    ​ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ನಿಬಂಧನೆಗಳು:

    • ​ವಿಧಿ 21: ಜೀವಿಸುವ ಮತ್ತು ವೈಯಕ್ತಿಕ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ಹಕ್ಕನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುತ್ತದೆ.
    • ​ಕೆ.ಎಸ್. ಪುಟ್ಟಸ್ವಾಮಿ ಮತ್ತು ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರ (2017): ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಗೌಪ್ಯತೆಯ ಹಕ್ಕನ್ನು ಮೂಲಭೂತ ಹಕ್ಕಾಗಿ ಗುರುತಿಸಿದೆ.

    ​ದತ್ತಾಂಶ ರಕ್ಷಣೆಗಾಗಿ ಕಾನೂನು ಚೌಕಟ್ಟು:

    ​ಡಿಜಿಟಲ್ ವೈಯಕ್ತಿಕ ದತ್ತಾಂಶ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಕಾಯ್ದೆ, 2023 (DPDP):

    • ​ಸೆಕ್ಷನ್ 8(6): ಈ ಕಾಯ್ದೆಯ ನಿಬಂಧನೆಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ವೈಯಕ್ತಿಕ ದತ್ತಾಂಶ ಸೋರಿಕೆಯಾದಾಗ ಡೇಟಾ ಫಿಡ್ಯೂಶಿಯರಿ (Data Fiduciary) ಭಾರತದ ದತ್ತಾಂಶ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಮಂಡಳಿಗೆ ಮತ್ತು ಸಂತ್ರಸ್ತ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಿಗೆ ಮಾಹಿತಿ ನೀಡುವುದನ್ನು ಇದು ಕಡ್ಡಾಯಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ.

    ​ಸರ್ಕಾರದ ಉಪಕ್ರಮಗಳು:

    • ​ಸಮನ್ವಯ ವೇದಿಕೆ: ಸೈಬರ್ ಅಪರಾಧ ದತ್ತಾಂಶ ಹಂಚಿಕೆ, ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ ಮತ್ತು ಕಾನೂನು ಜಾರಿ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ನಡುವೆ ಸಮನ್ವಯವನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸುವ ಗೃಹ ಸಚಿವಾಲಯದ ಉಪಕ್ರಮ.
    • ​ಭಾರತೀಯ ಸೈಬರ್ ಅಪರಾಧ ಸಮನ್ವಯ ಕೇಂದ್ರ (I4C): ಸೈಬರ್ ಅಪರಾಧಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸಲು ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ನಡುವಿನ ಸಮನ್ವಯವನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುತ್ತದೆ.
    • ​ಸೈಬರ್ ಸ್ವಚ್ಛತಾ ಕೇಂದ್ರ: ದುರುದ್ದೇಶಪೂರಿತ ತಂತ್ರಾಂಶಗಳನ್ನು (Malicious software) ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಿ ತೆಗೆದುಹಾಕಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಸೈಬರ್ ಭದ್ರತೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಜಾಗೃತಿ ಮೂಡಿಸುತ್ತದೆ.

    ​ನಮಾಮಿ ಗಂಗೆ

    ಸರ್ಕಾರಿ ಯೋಜನೆಗಳು

    ​ಸಂದರ್ಭ:

    • ತ್ಯಾಜ್ಯನೀರು ಸಂಸ್ಕರಣೆಗಾಗಿ ಈ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವು ಬಹು-ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ವಿಧಾನವನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದು, ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ, ವಿಕೇಂದ್ರೀಕೃತ ಪರಿಹಾರಗಳು, ಪುನರ್ವಸತಿ ಮತ್ತು ದೀರ್ಘಕಾಲೀನ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳನ್ನು ಸಂಯೋಜಿಸುತ್ತದೆ.

    ​ನಮಾಮಿ ಗಂಗೆ ಕುರಿತು:

    • ​ಪ್ರಾರಂಭ: 2014.
    • ​ಸ್ವರೂಪ: ಸಮಗ್ರ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಮಿಷನ್.
    • ​ನೋಡಲ್ ಸಚಿವಾಲಯ: ಜಲಶಕ್ತಿ ಸಚಿವಾಲಯ.
    • ​ಅನುಷ್ಠಾನ ಸಂಸ್ಥೆ: ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸ್ವಚ್ಛ ಗಂಗಾ ಮಿಷನ್ (NMCG).
    • ​ಉದ್ದೇಶಗಳು: ಮಾಲಿನ್ಯ ನಿಯಂತ್ರಣ, ಗಂಗಾ ನದಿಯ ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಮತ್ತು ಪುನರುಜ್ಜೀವನ.

    ​ಪ್ರಮುಖ ಆಧಾರಸ್ತಂಭಗಳು:

    • ​ಒಳಚರಂಡಿ ಸಂಸ್ಕರಣಾ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ: ಕೊಳಚೆನೀರು ಸಂಸ್ಕರಣಾ ಘಟಕಗಳ (STP) ನಿರ್ಮಾಣ ಮತ್ತು ಪುನರ್ವಸತಿ.
    • ​ನದಿತೀರದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ: ಘಾಟ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಚಿತಾಗಾರಗಳ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ.
    • ​ನದಿಯ ಮೇಲ್ಮೈ ಸ್ವಚ್ಛತೆ: ತೇಲುವ ತ್ಯಾಜ್ಯದ ತೆರವು.
    • ​ಜೀವವೈವಿಧ್ಯ ಸಂರಕ್ಷಣೆ: ಜಲವಾಸಿ ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರಭೇದಗಳ ರಕ್ಷಣೆ.
    • ​ಅರಣ್ಯೀಕರಣ: ಗಂಗಾ ನದಿ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಮರಗಳನ್ನು ನೆಡುವುದು.
    • ​ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಜಾಗೃತಿ: ಸಮುದಾಯದ ಭಾಗವಹಿಸುವಿಕೆ ಮತ್ತು ನಡವಳಿಕೆಯ ಬದಲಾವಣೆ.
    • ​ಕೈಗಾರಿಕಾ ತ್ಯಾಜ್ಯದ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ: ಕೈಗಾರಿಕಾ ಮಾಲಿನ್ಯದ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ ಮತ್ತು ನಿಯಂತ್ರಣ.
    • ​ಗಂಗಾ ಗ್ರಾಮ: ಗಂಗಾ ನದಿ ತೀರದ ಹಳ್ಳಿಗಳಲ್ಲಿ ನೈರ್ಮಲ್ಯ ಮತ್ತು ಸ್ವಚ್ಛತೆಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುವುದು.

    ​ಯೋಜನೆಯ ಮಹತ್ವ:

    • ​ನದಿಯ ನೀರಿನ ಗುಣಮಟ್ಟ ಮತ್ತು ನೈರ್ಮಲ್ಯವನ್ನು ಸುಧಾರಿಸುತ್ತದೆ.
    • ​ಸಂಸ್ಕರಿಸದ ಕೊಳಚೆನೀರು ಮತ್ತು ಕೈಗಾರಿಕಾ ತ್ಯಾಜ್ಯಗಳ ವಿಸರ್ಜನೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ.
    • ​ಜಲವಾಸಿ ಜೀವವೈವಿಧ್ಯ ಮತ್ತು ಪರಿಸರದ ಮರುಸ್ಥಾಪನೆಯನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸುತ್ತದೆ.
    • ​ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಸಮುದಾಯದ ಸಹಭಾಗಿತ್ವದ ಮೂಲಕ ಸುಸ್ಥಿರ ನದಿ ನಿರ್ವಹಣೆಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುತ್ತದೆ.

    ​ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಮಾಹಿತಿ – ಗಂಗಾ ನದಿ:

    ​ಉಗಮ ಮತ್ತು ಹರಿವು:

    • ​ಉಗಮ: ಉತ್ತರಾಖಂಡದ ಗಂಗೋತ್ರಿ ಹಿಮನದಿ (ಗೋಮುಖ); ಇದರ ಉಗಮದ ನದಿಯನ್ನು ‘ಭಗೀರಥಿ’ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.
    • ​ಸಂಗಮ: ದೇವಪ್ರಯಾಗದಲ್ಲಿ ಭಗೀರಥಿ ನದಿಯು ಅಲಕನಂದಾ ನದಿಯನ್ನು ಸಂಧಿಸಿ, ಗಂಗಾ ನದಿಯಾಗಿ ರೂಪುಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.
    • ​ಉದ್ದ: ಸುಮಾರು 2,525 ಕಿ.ಮೀ.
    • ​ಜಲಾನಯನ ಪ್ರದೇಶ: ಭಾರತ ಮತ್ತು ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶ.
    • ​ಸೇರುವ ಸ್ಥಳ: ಗಂಗಾ-ಬ್ರಹ್ಮಪುತ್ರ-ಮೇಘನಾ ಮುಖಜಭೂಮಿಯ ಮೂಲಕ ಬಂಗಾಳಕೊಲ್ಲಿಯನ್ನು ಸೇರುತ್ತದೆ.

    ​ಪ್ರಮುಖ ಉಪನದಿಗಳು:

    • ​ಎಡದಂಡೆಯ ಉಪನದಿಗಳು: ರಾಮಗಂಗಾ, ಗೋಮತಿ, ಘಾಘರಾ, ಗಂಡಕ್, ಕೋಸಿ ಮತ್ತು ಮಹಾನಂದಾ.
    • ​ಬಲದಂಡೆಯ ಉಪನದಿಗಳು: ಯಮುನಾ, ಸೋನ್, ಪುನ್‌ಪುನ್ ಮತ್ತು ದಾಮೋದರ್.

    ​ಹರಿಯುವ ರಾಜ್ಯಗಳು:

    • ​ಉತ್ತರಾಖಂಡ, ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶ, ಬಿಹಾರ, ಜಾರ್ಖಂಡ್ ಮತ್ತು ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ.
    • ​ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶದಲ್ಲಿ, ಇದರ ಮುಖ್ಯ ಕವಲು ನದಿಯನ್ನು ‘ಪದ್ಮಾ’ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.

    ​ಪ್ರಮುಖ ಲಕ್ಷಣಗಳು:

    • ​ಜಲಾನಯನ ಪ್ರದೇಶದ ವಿಸ್ತೀರ್ಣದಲ್ಲಿ ಇದು ಭಾರತದ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ನದಿ ಪಾತ್ರವಾಗಿದೆ.
    • ​ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶದ ಪ್ರಯಾಗ್‌ರಾಜ್‌ನಲ್ಲಿ ಗಂಗಾ ನದಿಯನ್ನು ಸೇರುವ ಯಮುನಾ ನದಿಯು ಇದರ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಉಪನದಿಯಾಗಿದೆ.
    • ​ಗಂಗಾ-ಬ್ರಹ್ಮಪುತ್ರ ನದಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಿಂದ ರೂಪುಗೊಂಡ ಸುಂದರ್‌ಬನ್ಸ್ ಮುಖಜಭೂಮಿಯು ವಿಶ್ವದ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಮುಖಜಭೂಮಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ.
    • ​ಕೃಷಿ, ಕುಡಿಯುವ ನೀರು, ಸಾರಿಗೆ, ಮೀನುಗಾರಿಕೆ ಮತ್ತು ಜೀವವೈವಿಧ್ಯವನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸುತ್ತದೆ.

    ​ಪರಿಸರ ಮಹತ್ವ:

    • ​ಭಾರತದ ‘ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಜಲಚರ ಪ್ರಾಣಿ’ಯಾದ ಗಂಗಾ ನದಿ ಡಾಲ್ಫಿನ್‌ನ ಆವಾಸಸ್ಥಾನವಾಗಿದೆ.
    • ​ಘರಿಯಾಲ್ (ಮೊಸಳೆ ಪ್ರಭೇದ) ಮತ್ತು ಸಿಹಿನೀರಿನ ಆಮೆಗಳ ಹಲವು ಪ್ರಭೇದಗಳು ಇಲ್ಲಿರುವ ಇತರ ಪ್ರಮುಖ ಜೀವಿಗಳಾಗಿವೆ.
    • ​ಗಂಗಾ ನದಿ ಪಾತ್ರವು ಭಾರತದ ಹೆಚ್ಚಿನ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಮತ್ತು ಕೃಷಿ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಿಗೆ ಆಧಾರವಾಗಿದೆ.

    ​ಪ್ರಮುಖ ಸರ್ಕಾರಿ ಉಪಕ್ರಮಗಳು:

    • ​ನಮಾಮಿ ಗಂಗೆ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ (2014): ಗಂಗಾ ನದಿಯ ಮಾಲಿನ್ಯ ನಿಯಂತ್ರಣ, ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಮತ್ತು ಪುನರುಜ್ಜೀವನ.
    • ​ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸ್ವಚ್ಛ ಗಂಗಾ ಮಿಷನ್ (NMCG): ಇದು ನಮಾಮಿ ಗಂಗೆ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವನ್ನು ಜಾರಿಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ.
    • ​ಗಂಗಾ ಕ್ರಿಯಾ ಯೋಜನೆ: ನದಿ ಮಾಲಿನ್ಯವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಲು 1985 ರಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಾಯಿತು.

    ​ಯುನೆಸ್ಕೋ ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆಯ ಸಂಭಾವ್ಯ ಪಟ್ಟಿಗೆ 3 ಹೊಸ ಭಾರತೀಯ ತಾಣಗಳ ಸೇರ್ಪಡೆ

    ಇತಿಹಾಸ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಿ

    ​ಸಂದರ್ಭ:

    • ಮೂರು ಭಾರತೀಯ ತಾಣಗಳನ್ನು ಯುನೆಸ್ಕೋದ (UNESCO) ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆಯ ಸಂಭಾವ್ಯ ಪಟ್ಟಿಗೆ (Tentative List) ಸೇರಿಸಲಾಗಿದ್ದು, ಇದರಿಂದ ಭಾರತದ ಸಂಭಾವ್ಯ ತಾಣಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ 81 ಕ್ಕೆ ಏರಿಕೆಯಾಗಿದೆ.

    ​ಸಂಭಾವ್ಯ ಪಟ್ಟಿಯ ಕುರಿತು:

    • ​ಇದು ಭವಿಷ್ಯದಲ್ಲಿ UNESCO ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆಯ ಪಟ್ಟಿಗೆ ನಾಮನಿರ್ದೇಶನ ಮಾಡಲು ಸೂಕ್ತವೆಂದು ಆಯಾ ದೇಶವು ಪರಿಗಣಿಸುವ ತಾಣಗಳ ಪಟ್ಟಿಯಾಗಿದೆ.
    • ​ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆಯ ಪಟ್ಟಿಗೆ ನಾಮನಿರ್ದೇಶನಗೊಳ್ಳಲು ಮೊದಲು ಈ ಸಂಭಾವ್ಯ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಸೇರ್ಪಡೆಗೊಳ್ಳುವುದು ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿದೆ.

    ​ಹೊಸದಾಗಿ ಸೇರ್ಪಡೆಗೊಂಡ 3 ತಾಣಗಳು:

    ​1. ಬಾರಾಟಾಂಗ್ ಕಾರ್ಸ್ಟ್-ಮಡ್ ಜ್ವಾಲಾಮುಖಿ ಸಂಕೀರ್ಣ:

    • ​ಸ್ಥಳ: ಅಂಡಮಾನ್ ಮತ್ತು ನಿಕೋಬಾರ್ ದ್ವೀಪಗಳ ಬಾರಾಟಾಂಗ್ ದ್ವೀಪ.
    • ​ಲಕ್ಷಣಗಳು: ಸುಣ್ಣಕಲ್ಲಿನ ಗುಹೆಗಳು ಮತ್ತು ಸಕ್ರಿಯ ಮಡ್ ಜ್ವಾಲಾಮುಖಿಗಳು (Mud Volcanoes).
    • ​ಮಡ್ ಜ್ವಾಲಾಮುಖಿಗಳು: ಇವು ಕರಗಿದ ಬಂಡೆಗಳ (ಲಾವಾರಸ) ಬದಲಾಗಿ ಮಣ್ಣು, ನೀರು ಮತ್ತು ಅನಿಲಗಳನ್ನು ಹೊರಸೂಸುತ್ತವೆ.

    ​2. ಅಂಡಮಾನ್ ಸಬ್ಡಕ್ಷನ್ ಜ್ವಾಲಾಮುಖಿಗಳು:

    • ​ಸ್ಥಳ: ಅಂಡಮಾನ್ ಮತ್ತು ನಿಕೋಬಾರ್ ದ್ವೀಪಗಳ ಬ್ಯಾರನ್ ದ್ವೀಪ ಮತ್ತು ನಾರ್ಕೊಂಡಮ್ ದ್ವೀಪ.
    • ​ಬ್ಯಾರನ್ ದ್ವೀಪ: ಭಾರತದ ಏಕೈಕ ಖಚಿತ ಸಕ್ರಿಯ ಜ್ವಾಲಾಮುಖಿ ಇರುವ ಸ್ಥಳ.
    • ​ನಾರ್ಕೊಂಡಮ್ ದ್ವೀಪ: ಅರಣ್ಯದಿಂದ ಆವೃತವಾದ ಜ್ವಾಲಾಮುಖಿ ದ್ವೀಪ. ಇದು ಜೀವವೈವಿಧ್ಯತೆ ಮತ್ತು ಇಲ್ಲಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಸೀಮಿತವಾದ (ಸ್ಥಳೀಯ) ‘ನಾರ್ಕೊಂಡಮ್ ಹಾರ್ನ್‌ಬಿಲ್’ ಪಕ್ಷಿಗೆ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದೆ.
    • ​ಮಹತ್ವ: ಜ್ವಾಲಾಮುಖಿ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳು ಮತ್ತು ಪರಿಸರ ಅನುಕ್ರಮವನ್ನು (ecological succession) ಇದು ವಿವರಿಸುತ್ತದೆ.

    ​3. ಸಿರಪುರ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಮತ್ತು ಪುರಾತತ್ವ ಭೂದೃಶ್ಯ:

    • ​ಸ್ಥಳ: ಛತ್ತೀಸ್‌ಗಢದ ಮಹಾಸಮುಂದ್ ಜಿಲ್ಲೆ; ರಾಯ್‌ಪುರದಿಂದ ಸುಮಾರು 78 ಕಿ.ಮೀ ದೂರದಲ್ಲಿರುವ ಮಹಾನದಿ ಪೂರ್ವ ದಡದಲ್ಲಿದೆ.
    • ​ಐತಿಹಾಸಿಕ ಹೆಸರು: ಶ್ರೀಪುರ.
    • ​ಐತಿಹಾಸಿಕ ಮಹತ್ವ: ಶರಭಪುರಿಯ ಮತ್ತು ಪಾಂಡುವಂಶಿ ರಾಜವಂಶಗಳ ಆಳ್ವಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಹೊಂದಿತು; ಇದು ಪ್ರಾಚೀನ ಕೋಸಲ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ್ದಾಗಿದೆ.
    • ​ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ: ಇಲ್ಲಿನ ಪುರಾತತ್ತ್ವ ಶಾಸ್ತ್ರದ ಅವಶೇಷಗಳು ಐತಿಹಾಸಿಕ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ, ವ್ಯಾಪಾರ ಸಂಪರ್ಕಗಳು ಮತ್ತು ಅನೇಕ ಧಾರ್ಮಿಕ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳ ಸಹಬಾಳ್ವೆಯನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುತ್ತವೆ.

    ​ಬದ್ರ್ ತಿಳುವಳಿಕಾ ಒಪ್ಪಂದ (MoU)

    ರಕ್ಷಣೆ

    ​ಸಂದರ್ಭ:

    • ಮಿಲಿಟರಿ ಸಹಕಾರ ಮತ್ತು ರಕ್ಷಣಾ ಸಾಮರ್ಥ್ಯಗಳನ್ನು ಬಲಪಡಿಸಲು ಪಾಕಿಸ್ತಾನ, ಟರ್ಕಿ, ಕತಾರ್ ಮತ್ತು ಇಂಡೋನೇಷ್ಯಾ ದೇಶಗಳು ಬದ್ರ್ ತಿಳುವಳಿಕಾ ಒಪ್ಪಂದಕ್ಕೆ (MoU) ಸಹಿ ಹಾಕಿವೆ ಎಂದು ವರದಿಯಾಗಿದೆ.

    ​ಪ್ರಮುಖ ಉದ್ದೇಶಗಳು:

    • ​ರಕ್ಷಣಾ ಉಪಕರಣಗಳ ಉತ್ಪಾದನೆ, ಜಂಟಿ ಉತ್ಪಾದನೆ ಮತ್ತು ದೇಶೀಯ ರಕ್ಷಣಾ ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುವುದು.
    • ​ಮಿಲಿಟರಿ ತರಬೇತಿ, ಸಂಶೋಧನೆ ಮತ್ತು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವುದು.

    ​ಬದ್ರ್ MoU ಮತ್ತು ಮೆಕ್ಕಾ ಒಪ್ಪಂದ:

    • ​ಬದ್ರ್ MoU: ಇದು ರಕ್ಷಣಾ-ಕೈಗಾರಿಕಾ ಸಹಕಾರದ ಮೇಲೆ ಗಮನ ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸುತ್ತದೆ.
    • ​ಮೆಕ್ಕಾ ಒಪ್ಪಂದ: ಇದು ಸಾಮೂಹಿಕ ರಕ್ಷಣೆಯ ಮೇಲೆ ಗಮನಹರಿಸುತ್ತದೆ.

    ​ಭಾರತಕ್ಕೆ ಇದರ ಮಹತ್ವ:

    • ​ಇದು ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಮಿಲಿಟರಿ ಆಧುನೀಕರಣ ಮತ್ತು ರಕ್ಷಣಾ ಉತ್ಪಾದನೆಗೆ ಬೆಂಬಲ ನೀಡಬಹುದು.
    • ​ಇದು ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಭದ್ರತಾ ಸಮೀಕರಣಗಳು ಮತ್ತು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ-ಹಂಚಿಕೆ ಒಪ್ಪಂದಗಳ ಮೇಲೆ ಗಂಭೀರ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರಬಹುದು.

    ​ಭಾರತದ ಪಶ್ಚಿಮ ಕರಾವಳಿ ದಡದಲ್ಲಿ ನೀಲಿ ತಿಮಿಂಗಿಲಗಳು

    ಪರಿಸರ

    ​ಸಂದರ್ಭ:

    • ನೀಲಿ ತಿಮಿಂಗಿಲಗಳು ದಡಕ್ಕೆ ಸಿಲುಕುವ ಜಾಗತಿಕ ದತ್ತಾಂಶದ ಪ್ರಕಾರ, ಭಾರತದ ಪಶ್ಚಿಮ ಕರಾವಳಿ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಗುಜರಾತ್ ಅನ್ನು ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಕರಣಗಳು ದಾಖಲಾದ ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರದೇಶವೆಂದು ಗುರುತಿಸಲಾಗಿದೆ.

    ​ನೀಲಿ ತಿಮಿಂಗಿಲದ ಕುರಿತು:

    • ​ವರ್ಗೀಕರಣ: ಸಮುದ್ರ ಸಸ್ತನಿ; ಸೆಟಾಸಿಯಾ ವರ್ಗಕ್ಕೆ ಸೇರಿದೆ.
    • ​ಲಕ್ಷಣಗಳು: ಭೂಮಿಯ ಮೇಲೆ ಜೀವಿಸಿರುವ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಾಣಿ; ವಯಸ್ಕ ತಿಮಿಂಗಿಲಗಳು ಸುಮಾರು 24 ರಿಂದ 28 ಮೀಟರ್ ಉದ್ದವಿರುತ್ತವೆ.
    • ​ಹರಡುವಿಕೆ: ಆರ್ಕ್ಟಿಕ್ ಮಹಾಸಾಗರವನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ ಎಲ್ಲಾ ಮಹಾಸಾಗರಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ.
    • ​ಉಪಪ್ರಭೇದಗಳು: ಅಂಟಾರ್ಕ್ಟಿಕ್, ಉತ್ತರ, ಪಿಗ್ಮಿ, ಉತ್ತರ ಹಿಂದೂ ಮಹಾಸಾಗರ ಮತ್ತು ಚಿಲಿಯ ನೀಲಿ ತಿಮಿಂಗಿಲಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ ಐದು ಮಾನ್ಯತೆ ಪಡೆದ ಉಪಪ್ರಭೇದಗಳಿವೆ.
    • ​ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಸ್ಥಿತಿ: ಪ್ರಕೃತಿ ಸಂರಕ್ಷಣೆಗಾಗಿ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಒಕ್ಕೂಟದ (IUCN) ಕೆಂಪು ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ‘ಅಳಿವಿನಂಚಿನಲ್ಲಿರುವ ಪ್ರಭೇದ’ ಎಂದು ಗುರುತಿಸಲಾಗಿದೆ; ವಲಸೆ ಪ್ರಭೇದಗಳ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಒಪ್ಪಂದದ (CMS) ಅನುಬಂಧ I ರಲ್ಲಿದೆ.

    ​ಸೆಟಾಸಿಯನ್‌ಗಳ ಕುರಿತು:

    • ​ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ತಿಮಿಂಗಿಲಗಳು, ಡಾಲ್ಫಿನ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಪಾರ್ಪೊಯ್ಸ್‌ಗಳು ಸೇರಿವೆ.
    • ​ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳು: ಬೆಚ್ಚಗಿನ ರಕ್ತದ ಪ್ರಾಣಿಗಳು, ಶ್ವಾಸಕೋಶದ ಮೂಲಕ ಉಸಿರಾಡುತ್ತವೆ, ಮರಿಗಳಿಗೆ ಜನ್ಮ ನೀಡುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಉಸಿರಾಡಲು ನೀರಿನ ಮೇಲ್ಮೈಗೆ ಬರಲೇಬೇಕು.
    • ​ಭಾರತೀಯ ಉಪಖಂಡದ ಜಲರಾಶಿಯಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 30 ರಿಂದ 35 ಸೆಟಾಸಿಯನ್ ಪ್ರಭೇದಗಳು ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ.

    ​ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಮಾಹಿತಿ – ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ತಿಮಿಂಗಿಲ ಆಯೋಗ (IWC):

    • ​ಸ್ಥಾಪನೆ: ತಿಮಿಂಗಿಲ ಬೇಟೆ ನಿಯಂತ್ರಣದ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಒಪ್ಪಂದದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ 1946 ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು.
    • ​ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿ: ಇಂಪಿಂಗ್ಟನ್, ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್‌ಡಮ್.
    • ​ವಾಣಿಜ್ಯ ತಿಮಿಂಗಿಲ ಬೇಟೆ ನಿಷೇಧ: 1982 ರಲ್ಲಿ ಅಂಗೀಕರಿಸಲಾಯಿತು; 1986 ರಿಂದ ಜಾರಿಗೆ ಬಂದಿತು.
    • ​ಕಾರ್ಯಗಳು: ತಿಮಿಂಗಿಲ ಬೇಟೆಯನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ತಿಮಿಂಗಿಲ ಸಂರಕ್ಷಣೆಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುತ್ತದೆ.
    • ​ತಿಮಿಂಗಿಲ ಬೇಟೆಯ ಪ್ರಕಾರಗಳು: ವಾಣಿಜ್ಯ, ಸ್ಥಳೀಯ ಬುಡಕಟ್ಟುಗಳ ಜೀವನೋಪಾಯದ ಬೇಟೆ ಮತ್ತು ವಿಶೇಷ ಪರವಾನಗಿಯ (ವೈಜ್ಞಾನಿಕ) ಬೇಟೆ.
    • ​ಭಾರತದ ಸದಸ್ಯತ್ವ: 1981 ರಿಂದ ಸದಸ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರವಾಗಿದೆ.

    Related Articles

  • ​ಭಾರತದ ಪೌಷ್ಟಿಕಾಂಶಯುಕ್ತ ನೇರಳೆ ಆಲೂಗಡ್ಡೆ | ​ಬಲ್ಗೇರಿಯಾಗೆ ಸಾವಯವ ತಾಳೆ ಬೆಲ್ಲದ ಪುಡಿ ರಫ್ತು | ​ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಮೂಲಭೂತ ಹಕ್ಕಾಗಿ ಇಂಟರ್ನೆಟ್ ಸೌಲಭ್ಯ | ​ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ (PM) ಇಂಟರ್ನ್‌ಶಿಪ್ ಯೋಜನೆಗೆ 2 ವರ್ಷ | ​ಉಡಾನ್ (UDAN) ಯೋಜನೆಗೆ 10 ವರ್ಷ | ​ಆದಿತ್ಯ-L1 ಮಿಷನ್‌ನಿಂದ ಹೊಸ ಒಳನೋಟಗಳು

    ​ಭಾರತದ ಪೌಷ್ಟಿಕಾಂಶಯುಕ್ತ ನೇರಳೆ ಆಲೂಗಡ್ಡೆ

    ಆರ್ಥಿಕತೆ

    ಸಂದರ್ಭ:

    • ಜೈವಿಕ ಬಲವರ್ಧನೆ (Biofortification) ಸಂಶೋಧನೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಫಲವಾಗಿ, ಹೆಚ್ಚಿನ ಪೌಷ್ಟಿಕಾಂಶದ ಮೌಲ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಬಣ್ಣದ ಆಲೂಗಡ್ಡೆ ತಳಿಗಳನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ.

    ​ICAR–CPRI (ಭಾರತೀಯ ಕೃಷಿ ಸಂಶೋಧನಾ ಮಂಡಳಿ – ಕೇಂದ್ರೀಯ ಆಲೂಗಡ್ಡೆ ಸಂಶೋಧನಾ ಸಂಸ್ಥೆ) ಬಣ್ಣದ ಆಲೂಗಡ್ಡೆ ತಳಿಗಳು:

    • ​ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದ ತಳಿಗಳು: ಕುಫ್ರಿ ನೀಲಕಂಠ್, ಕುಫ್ರಿ ಮಾಣಿಕ್ ಮತ್ತು ಕುಫ್ರಿ ಜಮುನಿಯಾ.
    • ​ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಆಂಥೋಸಯಾನಿನ್, ಕಬ್ಬಿಣ ಮತ್ತು ಸತು (Zinc) ಅಂಶಗಳಿದ್ದು, ಪೌಷ್ಟಿಕಾಂಶದ ಗುಣಮಟ್ಟವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತವೆ.

    ​ಕುಫ್ರಿ ಜಮುನಿಯಾ ಕುರಿತು:

    • ​ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ವರ್ಷ: 2024.
    • ​ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳು: ಇದು ನೇರಳೆ ಬಣ್ಣದ ತಿರುಳು ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚಿನ ಉತ್ಕರ್ಷಣ ನಿರೋಧಕ ಅಂಶವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಕುಫ್ರಿ ಮಾಣಿಕ್ ಮತ್ತು ಕುಫ್ರಿ ನೀಲಕಂಠ್‌ಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಮಾಣದ ಆಸ್ಕೋರ್ಬಿಕ್ ಆಮ್ಲ, ಆಂಥೋಸಯಾನಿನ್ ಮತ್ತು ಕ್ಯಾರೊಟಿನಾಯ್ಡ್‌ಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.
    • ​ಪೌಷ್ಟಿಕಾಂಶದ ಮೌಲ್ಯ: ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಮಾಣದ ಕಬ್ಬಿಣ ಮತ್ತು ಸತುವಿನ ಅಂಶ.
    • ​ಕಾರ್ಯಕ್ಷಮತೆ: ಬಹು-ಸ್ಥಳೀಯ ಪ್ರಯೋಗಗಳಲ್ಲಿ ಉತ್ತಮ ಸ್ಥಿರತೆ ಹೊಂದಿದೆ; ಉತ್ತರ ಭಾರತದ ಬಯಲು ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯಲು ಇದನ್ನು ಶಿಫಾರಸು ಮಾಡಲಾಗಿದೆ.

    ​ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಮಾಹಿತಿ – ಜೈವಿಕ ಬಲವರ್ಧನೆ:

    • ​ವ್ಯಾಖ್ಯಾನ: ಸಸ್ಯ ತಳಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ, ಕೃಷಿ ಪದ್ಧತಿಗಳು ಅಥವಾ ಜೈವಿಕ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಮೂಲಕ ಬೆಳೆಗಳಲ್ಲಿ ಜೀವಸತ್ವಗಳು, ಖನಿಜಗಳು ಮತ್ತು ಅಗತ್ಯ ಪೋಷಕಾಂಶಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿ, ಅವುಗಳ ಪೌಷ್ಟಿಕಾಂಶದ ಮೌಲ್ಯವನ್ನು ವೃದ್ಧಿಸುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ.
    • ​ಉದ್ದೇಶ: ‘ಗುಪ್ತ ಹಸಿವನ್ನು’ (ಸಾಕಷ್ಟು ಕ್ಯಾಲೋರಿ ಸೇವನೆಯ ನಡುವೆಯೂ ಉಂಟಾಗುವ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಪೋಷಕಾಂಶಗಳ ಕೊರತೆ) ಹೋಗಲಾಡಿಸುವುದು.
    • ​ವಿಧಾನಗಳು: ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಸಸ್ಯ ತಳಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ, ಕೃಷಿ ಜೈವಿಕ ಬಲವರ್ಧನೆ ಮತ್ತು ಜೆನೆಟಿಕ್ ಇಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್.
    • ​ಪ್ರಯೋಜನಗಳು: ಪೌಷ್ಟಿಕಾಂಶದ ಭದ್ರತೆಯನ್ನು ಸುಧಾರಿಸುತ್ತದೆ, ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಪೋಷಕಾಂಶಗಳ ಕೊರತೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಅಪೌಷ್ಟಿಕತೆಯನ್ನು ಎದುರಿಸಲು ಇದು ಕಡಿಮೆ ವೆಚ್ಚದ ಮತ್ತು ಸುಸ್ಥಿರ ವಿಧಾನವಾಗಿದೆ.
    • ​ಉದಾಹರಣೆಗಳು: ಕಬ್ಬಿಣಾಂಶಯುಕ್ತ ಸಜ್ಜೆ, ಸತು-ಭರಿತ ಗೋಧಿ, ವಿಟಮಿನ್-ಎ ಭರಿತ ಸಿಹಿ ಗೆಣಸು ಮತ್ತು ಜೈವಿಕ ಬಲವರ್ಧಿತ ಬಣ್ಣದ ಆಲೂಗಡ್ಡೆಗಳು.
    • ​ಭಾರತಕ್ಕೆ ಇದರ ಮಹತ್ವ: ರಕ್ತಹೀನತೆ, ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಪೋಷಕಾಂಶಗಳ ಕೊರತೆ ಮತ್ತು ಅಪೌಷ್ಟಿಕತೆಯನ್ನು ನಿಭಾಯಿಸಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಸರ್ಕಾರದ ಆಹಾರ ಬಲವರ್ಧನೆ ಮತ್ತು ಪೌಷ್ಟಿಕಾಂಶ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳಿಗೆ ಇದು ಪೂರಕವಾಗಿದೆ.

    ​ಬಲ್ಗೇರಿಯಾಗೆ ಸಾವಯವ ತಾಳೆ ಬೆಲ್ಲದ ಪುಡಿ ರಫ್ತು

    ಆರ್ಥಿಕತೆ

    ಸಂದರ್ಭ:

    • ಭಾರತವು ತನ್ನ ಮೊದಲ ಸಾವಯವ ತಾಳೆ ಬೆಲ್ಲದ ಪುಡಿಯ ಸರಕನ್ನು ಬಲ್ಗೇರಿಯಾಗೆ ರಫ್ತು ಮಾಡಿದೆ.

    ​ಸಾವಯವ ತಾಳೆ ಬೆಲ್ಲದ ಕುರಿತು:

    • ​ಮೂಲ: ತಮಿಳುನಾಡಿನ ಈರೋಡ್ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಗೋಬಿಚೆಟ್ಟಿಪಾಳ್ಯಂ.
    • ​ತಯಾರಿಕೆ: ತಾಳೆ ಹೂವಿನ ಮಕರಂದದಿಂದ ತಯಾರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ; ಇದು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಸಿಹಿಕಾರಕವಾಗಿದೆ.
    • ​ಪ್ರಮಾಣೀಕರಣ: ಭಾರತದ ಸಾವಯವ ಉತ್ಪಾದನೆಗಾಗಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ (NPOP) ಮತ್ತು ಯುರೋಪಿಯನ್ ಯೂನಿಯನ್‌ನ ಸಾವಯವ ಮಾನದಂಡಗಳ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಮಾಣೀಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ.

    ​APEDA (ಕೃಷಿ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕರಿತ ಆಹಾರ ಉತ್ಪನ್ನಗಳ ರಫ್ತು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಪ್ರಾಧಿಕಾರ) ಕುರಿತು:

    • ​ಸ್ಥಾಪನೆ: APEDA ಕಾಯ್ದೆ, 1985 ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ 1986 ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು.
    • ​ಸ್ವರೂಪ: ಶಾಸನಬದ್ಧ ಪ್ರಾಧಿಕಾರ.
    • ​ಸಚಿವಾಲಯ: ವಾಣಿಜ್ಯ ಮತ್ತು ಕೈಗಾರಿಕಾ ಸಚಿವಾಲಯ.
    • ​ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿ: ನವದೆಹಲಿ.
    • ​ಪಾತ್ರ: ಭಾರತದಿಂದ ಕೃಷಿ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕರಿತ ಆಹಾರ ಉತ್ಪನ್ನಗಳ ರಫ್ತನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುತ್ತದೆ.

    ​ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಮೂಲಭೂತ ಹಕ್ಕಾಗಿ ಇಂಟರ್ನೆಟ್ ಸೌಲಭ್ಯ

    ರಾಜಕೀಯ ಮತ್ತು ಆಡಳಿತ

    ​ಸಂದರ್ಭ:

    • ಆನ್‌ಲೈನ್‌ನಲ್ಲಿ ಮಕ್ಕಳ ಮೇಲಿನ ಲೈಂಗಿಕ ದೌರ್ಜನ್ಯ ಮತ್ತು ನಿಂದನಾ ಸಾಮಗ್ರಿಗಳ (CSEAM) ಪ್ರಸರಣಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಪ್ರಕರಣಗಳ ವಿಚಾರಣೆ ನಡೆಸುವಾಗ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್, ಇಂಟರ್ನೆಟ್ ಸೌಲಭ್ಯ ಮತ್ತು ಬಳಕೆಯ ಮೇಲಿನ ಮಕ್ಕಳ ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನುಎತ್ತಿ ಹಿಡಿದಿದೆ.

    ​ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್‌ನ ಪ್ರಮುಖ ಅವಲೋಕನಗಳು:

    • ​ಮೂಲಭೂತ ಹಕ್ಕು: ಇಂಟರ್ನೆಟ್ ಸೌಲಭ್ಯವು ವಿಧಿ 21 (ಜೀವಿಸುವ ಮತ್ತು ವೈಯಕ್ತಿಕ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ಹಕ್ಕು) ಮತ್ತು ವಿಧಿ 19(1)(a) (ವಾಕ್ ಮತ್ತು ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ) ಗಳೊಂದಿಗೆ ತಳುಕು ಹಾಕಿಕೊಂಡಿದೆ.
    • ​ಮಕ್ಕಳ ಹಕ್ಕುಗಳು: ವಯಸ್ಸಿನ ಭೇದವಿಲ್ಲದೆ ಮಕ್ಕಳು ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಅನುಭವಿಸುತ್ತಾರೆ; ಅವರು ಕೇವಲ ಅಪ್ರಾಪ್ತರು ಎಂಬ ಕಾರಣಕ್ಕಾಗಿ ಅವರ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವನ್ನು ನಿರಾಕರಿಸುವಂತಿಲ್ಲ.
    • ​ದೌರ್ಜನ್ಯದಿಂದ ರಕ್ಷಣೆ: ಒಪ್ಪಿಗೆಯಿಲ್ಲದ, ಲೈಂಗಿಕ ಶೋಷಣೆ ಮತ್ತು ನಿಂದನಾ ಸಾಮಗ್ರಿಗಳಿಗೆ ಇಂಟರ್ನೆಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಸ್ಥಾನವಿರಬಾರದು.

    ​ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ನಿಬಂಧನೆಗಳು:

    • ​ವಿಧಿ 21: ಜೀವಿಸುವ ಮತ್ತು ವೈಯಕ್ತಿಕ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ಹಕ್ಕು.
    • ​ವಿಧಿ 19(1)(a): ಮಾಹಿತಿ ಪಡೆಯುವ ಮತ್ತು ಸಂವಹನ ನಡೆಸುವ ಹಕ್ಕು ಸೇರಿದಂತೆ ವಾಕ್ ಮತ್ತು ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ.
    • ​ವಿಧಿ 19(2): ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ಆಧಾರಗಳ ಮೇಲೆ ವಾಕ್ ಮತ್ತು ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ಮೇಲೆ ಸಮಂಜಸವಾದ ನಿರ್ಬಂಧಗಳನ್ನು ವಿಧಿಸಲು ಅನುಮತಿಸುತ್ತದೆ.

    ​ಪ್ರಮುಖ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ತೀರ್ಪುಗಳು:

    • ​ಅನುರಾಧಾ ಭಾಸಿನ್ ಮತ್ತು ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರ (2020): ಇಂಟರ್ನೆಟ್ ಮೂಲಕ ವಾಕ್ ಮತ್ತು ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹಾಗೂ ವ್ಯಾಪಾರ ಅಥವಾ ವಹಿವಾಟು ನಡೆಸುವ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವನ್ನು ವಿಧಿ 19(1)(a) ಮತ್ತು 19(1)(ಜಿ) ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ರಕ್ಷಿಸಲಾಗಿದೆ.
    • ​ಪ್ರಜ್ಞಾ ಪ್ರಸೂನ್ ಮತ್ತು ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರ (2025): ವಿಕಲಚೇತನರಿಗೆ ಡಿಜಿಟಲ್ KYC (Know Your Customer) ಮತ್ತು ಸೌಲಭ್ಯಗಳ ಲಭ್ಯತೆಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, ಡಿಜಿಟಲ್ ಸೌಲಭ್ಯವನ್ನು ವಿಧಿ 21 ರ ಅಂತರ್ಗತ ಘಟಕವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ.
    • ​ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ, ವಾರ್ತಾ ಮತ್ತು ಪ್ರಸಾರ ಸಚಿವಾಲಯ ಮತ್ತು ಬಂಗಾಳ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಸಂಸ್ಥೆ (1995): ಮಾಹಿತಿ ಮತ್ತು ವಿಚಾರಗಳನ್ನು ತಿಳಿಯುವ, ಸ್ವೀಕರಿಸುವ ಹಾಗೂ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳುವ ಹಕ್ಕನ್ನು ವಿಧಿ 19(1)(a) ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.

    ​ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಮಾಹಿತಿ – ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಲತಾಣಗಳ ಕನಿಷ್ಠ-ವಯಸ್ಸಿನ ಕಾನೂನು:

    • ​ಕಾನೂನು: ಆನ್‌ಲೈನ್ ಸುರಕ್ಷತಾ ತಿದ್ದುಪಡಿ (ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಲತಾಣ ಕನಿಷ್ಠ ವಯಸ್ಸು) ಕಾಯ್ದೆ, 2024.
    • ​ನಿಬಂಧನೆ: ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಲತಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಖಾತೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಲು ಕನಿಷ್ಠ 16 ವರ್ಷಗಳ ವಯೋಮಿತಿಯನ್ನು ನಿಗದಿಪಡಿಸಿದೆ.
    • ​ಅನುಷ್ಠಾನ: ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ಇ-ಸುರಕ್ಷತಾ ಆಯುಕ್ತರು ಇದರ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ.
    • ​ಕಳವಳಗಳು: ವಯಸ್ಸು ದೃಢೀಕರಿಸುವ ವಿಧಾನಗಳ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿತ್ವ, ಗೌಪ್ಯತೆಯ ಅಪಾಯಗಳು ಮತ್ತು ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಉಲ್ಲಂಘಿಸುವ ಸಾಧ್ಯತೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಕಳವಳಗಳಿವೆ.

    ​ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ (PM) ಇಂಟರ್ನ್‌ಶಿಪ್ ಯೋಜನೆಗೆ 2 ವರ್ಷ

    ಸರ್ಕಾರಿ ಯೋಜನೆಗಳು

    ​ಸಂದರ್ಭ:

    • ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ (PM) ಇಂಟರ್ನ್‌ಶಿಪ್ ಯೋಜನೆಯು ಜಾರಿಯಾಗಿ 2 ವರ್ಷಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸಿದೆ.

    ​PM ಇಂಟರ್ನ್‌ಶಿಪ್ ಯೋಜನೆಯ ಕುರಿತು:

    • ​ಉದ್ದೇಶ: ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಕೌಶಲ್ಯಗಳ ನಡುವಿನ ಅಂತರವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಯುವಜನರಿಗೆ ಪ್ರಮುಖ ಕಂಪನಿಗಳಲ್ಲಿ ವೃತ್ತಿ ತರಬೇತಿ (Internship) ಅವಕಾಶಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುವುದು.
    • ​ಸಚಿವಾಲಯ: ಕಾರ್ಪೊರೇಟ್ ವ್ಯವಹಾರಗಳ ಸಚಿವಾಲಯ.
    • ​ಅವಧಿ: ಈ ತರಬೇತಿಯು 12 ತಿಂಗಳುಗಳವರೆಗೆ ಇರುತ್ತದೆ.
    • ​ಶಿಷ್ಯವೇತನ: ತರಬೇತಿದಾರರು ಇಡೀ ವರ್ಷದ ಅವಧಿಗೆ ಮಾಸಿಕ ₹5,000 ಶಿಷ್ಯವೇತನವನ್ನು (Stipend) ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ.
    • ​ಅರ್ಹತಾ ಮಾನದಂಡಗಳು:
      • ​ಭಾರತೀಯ ನಾಗರಿಕರಾಗಿರಬೇಕು.
      • ​ವಯಸ್ಸು 21 ರಿಂದ 24 ವರ್ಷಗಳ ಒಳಗಿರಬೇಕು.
      • ​ಪೂರ್ಣಾವಧಿ ಉದ್ಯೋಗದಲ್ಲಿರಬಾರದು ಅಥವಾ ಪೂರ್ಣಾವಧಿ ಶಿಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿರಬಾರದು.

    ​ಉಡಾನ್ (UDAN) ಯೋಜನೆಗೆ 10 ವರ್ಷ

    ಸರ್ಕಾರಿ ಯೋಜನೆಗಳು

    ​ಸಂದರ್ಭ:

    • ಉಡಾನ್ (UDAN) ಯೋಜನೆಯು ಹತ್ತು ವರ್ಷಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸಿದ್ದು, ವಿಮಾನ ಸೌಲಭ್ಯವಿಲ್ಲದ ಮತ್ತು ಕಡಿಮೆ ಸೌಲಭ್ಯವಿರುವ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸುವ ಮೂಲಕ ಭಾರತದ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ವಿಮಾನಯಾನ ಜಾಲವನ್ನು ಗಣನೀಯವಾಗಿ ವಿಸ್ತರಿಸಿದೆ.

    ​ಉಡಾನ್ (UDAN) ಕುರಿತು:

    • ​ಪೂರ್ಣ ರೂಪ: ಉಡೇ ದೇಶ್ ಕಾ ಆಮ್ ನಾಗರಿಕ್ (Ude Desh ka Aam Nagrik).
    • ​ಪ್ರಾರಂಭ: 2016.
    • ​ಸಚಿವಾಲಯ: ನಾಗರಿಕ ವಿಮಾನಯಾನ ಸಚಿವಾಲಯ.
    • ​ಚೌಕಟ್ಟು: ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ನಾಗರಿಕ ವಿಮಾನಯಾನ ನೀತಿ (NCAP), 2016 ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಸಂಪರ್ಕ ಯೋಜನೆ (RCS).
    • ​ಉದ್ದೇಶ: 2ನೇ ಮತ್ತು 3ನೇ ಹಂತದ ನಗರಗಳಿಗೆ ಹಾಗೂ ಕಡಿಮೆ ಸೌಲಭ್ಯವಿರುವ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ ಕೈಗೆಟಕುವ ದರದಲ್ಲಿ ವಿಮಾನ ಸಂಪರ್ಕ ಕಲ್ಪಿಸುವುದು.
    • ​ಮೊದಲ ಹಾರಾಟ: ಶಿಮ್ಲಾ – ದೆಹಲಿ, ಏಪ್ರಿಲ್ 2017.
    • ​ಕಾರ್ಯವಿಧಾನ: ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಮಾರ್ಗಗಳನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸಲು ವಿಮಾನಯಾನ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಗೆ ರಿಯಾಯಿತಿಗಳು ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯಸಾಧ್ಯತೆಯ ಅಂತರ ನಿಧಿಯನ್ನು (VGF) ಒದಗಿಸುವುದು.

    ​ಯೋಜನೆಯ ಮಹತ್ವ:

    • ​ಒಳಗೊಳ್ಳುವಿಕೆಯ ಬೆಳವಣಿಗೆ: ಸಣ್ಣ ನಗರಗಳನ್ನು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕಿಸುತ್ತದೆ.
    • ​ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ: ಈಶಾನ್ಯ ರಾಜ್ಯಗಳು, ಗುಡ್ಡಗಾಡು ಪ್ರದೇಶಗಳು ಮತ್ತು ದ್ವೀಪಗಳಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕವನ್ನು ಸುಧಾರಿಸುತ್ತದೆ.
    • ​ಆರ್ಥಿಕ ಪ್ರಗತಿ: ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ, ಸೂಕ್ಷ್ಮ, ಸಣ್ಣ ಮತ್ತು ಮಧ್ಯಮ ಉದ್ಯಮಗಳು (MSME) ಹಾಗೂ ಬೇಗನೆ ಹಾಳಾಗುವ ಕೃಷಿ ಸರಕುಗಳ ರಫ್ತನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುತ್ತದೆ.
    • ​ಉದ್ಯೋಗ: ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ವಿಮಾನಗಳ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆ, ನಿರ್ವಹಣೆ, ದುರಸ್ತಿ ಮತ್ತು ಕೂಲಂಕಷ ಪರಿಶೀಲನಾ ಸೇವೆಗಳು (MRO) ಹಾಗೂ ಪೈಲಟ್ ತರಬೇತಿಯನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸುತ್ತದೆ.
    • ​ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ: ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣಗಳು ಮತ್ತು ವಿಮಾನಯಾನ ಸೇವೆಗಳ ವಿಸ್ತರಣೆಗೆ ನೆರವಾಗುತ್ತದೆ.

    ​ಆದಿತ್ಯ-L1 ಮಿಷನ್‌ನಿಂದ ಹೊಸ ಒಳನೋಟಗಳು

    ವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ

    ಸಂದರ್ಭ:

    • ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ಭಾರತದ ಮೊದಲ ಸೌರ ಮಿಷನ್ ಆದಿತ್ಯ-L1 ನಿಂದ ಪಡೆದ ದತ್ತಾಂಶವನ್ನು ಬಳಸಿ ಸೌರ ಕರೋನಾದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳ ಡಾಪ್ಲರ್ ವೆಲಾಸಿಟಿ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿದ್ದಾರೆ.

    ​ಡಾಪ್ಲರ್ ವೆಲಾಸಿಟಿ ಕುರಿತು:

    • ​ಡಾಪ್ಲರ್ ಎಫೆಕ್ಟ್: ಮೂಲ (Source) ಮತ್ತು ವೀಕ್ಷಕರ (Observer) ನಡುವಿನ ಸಾಪೇಕ್ಷ ಚಲನೆಯಿಂದಾಗಿ ತರಂಗದ ಆವರ್ತನದಲ್ಲಿ ಆಗುವ ಬದಲಾವಣೆ.
    • ​ಧನಾತ್ಮಕ ಡಾಪ್ಲರ್ ವೆಲಾಸಿಟಿ: ಸೌರ ಪ್ಲಾಸ್ಮಾ ವೀಕ್ಷಕರಿಂದ ದೂರ ಸರಿಯುವುದು.
    • ​ಋಣಾತ್ಮಕ ಡಾಪ್ಲರ್ ವೆಲಾಸಿಟಿ: ಸೌರ ಪ್ಲಾಸ್ಮಾ ವೀಕ್ಷಕರ ಕಡೆಗೆ ಚಲಿಸುವುದು.
    • ​ಮಹತ್ವ: ಪ್ಲಾಸ್ಮಾದ ಚಲನೆಯನ್ನು ಅಳೆಯಲು, ಸೌರ ಚಟುವಟಿಕೆ ಮತ್ತು ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಹವಾಮಾನವನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಇದು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ.

    ​ಆದಿತ್ಯ-L1 ಕುರಿತು:

    • ​ಉಡಾವಣೆ: 2023.
    • ​ಮಹತ್ವ: ಇದು ಭಾರತದ ಮೊದಲ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಆಧಾರಿತ ಸೌರ ವೀಕ್ಷಣಾಲಯ.
    • ​ಸ್ಥಳ: ಭೂಮಿಯಿಂದ ಸೂರ್ಯನ ಕಡೆಗೆ ಸುಮಾರು 1.5 ಮಿಲಿಯನ್ ಕಿ.ಮೀ ದೂರದಲ್ಲಿರುವ ಸೂರ್ಯ-ಭೂಮಿ L1 (Lagrange Point 1) ಕಕ್ಷೆ.
    • ​ಉದ್ದೇಶ: ಸೂರ್ಯನ ಫೋಟೋಸ್ಪಿಯರ್, ಕ್ರೋಮೋಸ್ಪಿಯರ್, ಕರೋನಾ, ಸೌರ ಮಾರುತ ಮತ್ತು ಕಾಂತೀಯ ಚಟುವಟಿಕೆಯ ಅಧ್ಯಯನ.

    ​L1 ನಲ್ಲಿ ಆದಿತ್ಯ-L1 ನ ಅನುಕೂಲಗಳು:

    • ​ನಿರಂತರ ವೀಕ್ಷಣೆ: ಸೂರ್ಯನನ್ನು ಭೂಮಿಯು ಮರೆಮಾಚುವುದರಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ಅಡಚಣೆಗಳನ್ನು ತಡೆಯುತ್ತದೆ.
    • ​ಸೌರ-ಮಾರುತ ಅಧ್ಯಯನ: ಸೌರ ಮಾರುತ ಮತ್ತು ಶಕ್ತಿಯುತ ಕಣಗಳ ನಿಖರ ಮಾಪನವನ್ನು (in-situ measurement) ಸಕ್ರಿಯಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ.
    • ​ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಹವಾಮಾನದ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ: ಉಪಗ್ರಹಗಳು, ಸಂಪರ್ಕ ಸಾಧನಗಳು ಮತ್ತು ವಿದ್ಯುತ್ ಜಾಲಗಳ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರಬಹುದಾದ ಸೌರ ಜ್ವಾಲೆಗಳು (Solar flares) ಮತ್ತು ಕರೋನಲ್ ಮಾಸ್ ಇಜೆಕ್ಷನ್‌ಗಳ (Coronal Mass Ejections – CME) ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ.

    Related Articles

  • ​ಜನಗಣತಿ (ತಿದ್ದುಪಡಿ) ನಿಯಮಗಳು, 2026 | ​ವಿಶೇಷ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ ಪರಿಷ್ಕರಣೆ (SSR) | ​PUFFINS ಟೆಲಿಸ್ಕೋಪ್ ಮಿಷನ್ | ​INS ಸಮರ್ಥಕ್

    ​ಜನಗಣತಿ (ತಿದ್ದುಪಡಿ) ನಿಯಮಗಳು, 2026

    ರಾಜಕೀಯ ಮತ್ತು ಆಡಳಿತ

    ​ಸಂದರ್ಭ:

    • ಗೃಹ ಸಚಿವಾಲಯವು (MHA) ಜನಗಣತಿ (ತಿದ್ದುಪಡಿ) ನಿಯಮಗಳು, 2026 ಅನ್ನು ಅಧಿಸೂಚಿಸಿದ್ದು, ಜನಗಣತಿಯ ‘ಗಣತಿದಾರರಾಗಿ’ (Enumerators) ನೇಮಕಗೊಳ್ಳಲು ಅರ್ಹರಾದ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ವರ್ಗಗಳನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಿದೆ.

    ​ಅರ್ಹ ವರ್ಗಗಳು:

    • ​ಶಿಕ್ಷಕರು: ಸರ್ಕಾರಿ, ಸ್ಥಳೀಯ ಪ್ರಾಧಿಕಾರ, ಅನುದಾನಿತ/ಖಾಸಗಿ ಶಿಕ್ಷಣ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು, ಸಂಘಗಳು ಮತ್ತು ಟ್ರಸ್ಟ್‌ಗಳ ಶಿಕ್ಷಕರು.
    • ​ಗುಮಾಸ್ತರು ಮತ್ತು ಅಧಿಕಾರಿಗಳು: ಕೇಂದ್ರ/ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರಗಳು, ಸ್ಥಳೀಯ ಪ್ರಾಧಿಕಾರಗಳು, ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವಲಯದ ಉದ್ಯಮಗಳು (PSUs), ಶಾಸನಬದ್ಧ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು, ಬ್ಯಾಂಕುಗಳು, ಕಂಪನಿಗಳು, ಸಂಸ್ಥೆಗಳು, ಸಂಘಗಳು ಮತ್ತು ಟ್ರಸ್ಟ್‌ಗಳ ಸಿಬ್ಬಂದಿ.
    • ​ಇತರ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು: ಆಯಾ ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರ ಅಥವಾ ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶದ ಆಡಳಿತವು ಸೂಕ್ತವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸುವ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು.

    ​ಜನಗಣತಿ ಗಣತಿದಾರರ ಪಾತ್ರ:

    • ​ಮನೆಗಳಿಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡುವುದು ಮತ್ತು ಜನಸಂಖ್ಯಾಶಾಸ್ತ್ರ, ಸಾಮಾಜಿಕ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕ ದತ್ತಾಂಶವನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸುವುದು.
    • ​ನಿಖರವಾದ ಮತ್ತು ಸಮಗ್ರವಾದ ಜನಸಂಖ್ಯಾ ಗಣತಿಯನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು.
    • ​ಸರ್ಕಾರದ ಯೋಜನೆ ಮತ್ತು ನೀತಿ ನಿರೂಪಣೆಗೆ ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹ ದತ್ತಾಂಶವನ್ನು ಒದಗಿಸುವುದು.

    ​ಭಾರತದ ಜನಗಣತಿ ಕುರಿತು:

    • ​ಕಾನೂನು ಆಧಾರ: ಜನಗಣತಿ ಕಾಯ್ದೆ, 1948.
    • ​ಆವರ್ತನ: ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಪ್ರತಿ 10 ವರ್ಷಗಳಿಗೊಮ್ಮೆ ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
    • ​ಕೊನೆಯದಾಗಿ ಪೂರ್ಣಗೊಂಡ ಜನಗಣತಿ: 2011.
    • ​2021 ರ ಜನಗಣತಿ: ಕೋವಿಡ್-19 ಸಾಂಕ್ರಾಮಿಕದ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ ಮುಂದೂಡಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ.

    ​ತಿದ್ದುಪಡಿಯ ಮಹತ್ವ:

    • ​ಇದು ಅರ್ಹ ಗಣತಿದಾರರ ಲಭ್ಯತೆಯನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸುತ್ತದೆ.
    • ​ಜನಗಣತಿ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ ಅನುಷ್ಠಾನ ಮತ್ತು ಅಗತ್ಯ ಸಿಬ್ಬಂದಿಯ ಪೂರೈಕೆಯನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸುತ್ತದೆ.

    ​ವಿಶೇಷ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ ಪರಿಷ್ಕರಣೆ (SSR)

    ರಾಜಕೀಯ ಮತ್ತು ಆಡಳಿತ

    ​ಸಂದರ್ಭ:

    • 2027 ರ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ವಿಧಾನಸಭಾ ಚುನಾವಣೆ ನಡೆಯಲಿರುವ ಐದು ರಾಜ್ಯಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ 17 ರಾಜ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿಗಳ ‘ವಿಶೇಷ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ ಪರಿಷ್ಕರಣೆ’ (SSR) ವೇಳಾಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ಭಾರತೀಯ ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗವು (ECI) ಪ್ರಕಟಿಸಿದೆ.

    ​ವಿಶೇಷ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ ಪರಿಷ್ಕರಣೆ (SSR) – ಕಾನೂನು ಆಧಾರ:

    • ​ವಿಧಿ 324: ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿಗಳು ಮತ್ತು ಚುನಾವಣೆಗಳನ್ನು ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ ಮಾಡಲು, ನಿರ್ದೇಶಿಸಲು ಮತ್ತು ನಿಯಂತ್ರಿಸಲು ಭಾರತೀಯ ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗಕ್ಕೆ (ECI) ಅಧಿಕಾರ ನೀಡುತ್ತದೆ.
    • ​ಕಾನೂನುಗಳು: ಪ್ರಜಾಪ್ರತಿನಿಧಿ ಕಾಯ್ದೆ (RPA), 1950 ಮತ್ತು ಮತದಾರರ ನೋಂದಣಿ ನಿಯಮಗಳು, 1960.
    • ​RPA 1950 ರ ಸೆಕ್ಷನ್ 21: ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿಗಳ ತಯಾರಿಕೆ ಮತ್ತು ಪರಿಷ್ಕರಣೆಗೆ ಅವಕಾಶ ಕಲ್ಪಿಸುತ್ತದೆ.

    ​SSR ಎಂದರೆ ಏನು?

    ಇದು ಪ್ರಸ್ತುತ ಇರುವ ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ನವೀಕರಿಸುವ ಆವರ್ತಕ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಾಗಿದೆ. ಇದು ಈ ಕೆಳಗಿನ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ:

    • ​ಹೊಸದಾಗಿ ಅರ್ಹತೆ ಪಡೆದ ಮತದಾರರನ್ನು ಸೇರಿಸುವುದು.
    • ​ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿರುವ ನಮೂದುಗಳಲ್ಲಿನ ದೋಷಗಳನ್ನು ಸರಿಪಡಿಸುವುದು.
    • ​ಸೂಕ್ತ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿ ಮರಣ ಹೊಂದಿದ, ನಕಲಿ ಅಥವಾ ಶಾಶ್ವತವಾಗಿ ಸ್ಥಳಾಂತರಗೊಂಡ ಮತದಾರರನ್ನು ಪಟ್ಟಿಯಿಂದ ತೆಗೆದುಹಾಕುವುದು.

    ​SSR ಮತ್ತು SIR ನಡುವಿನ ವ್ಯತ್ಯಾಸ:

    • ​ವಿಶೇಷ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ ಪರಿಷ್ಕರಣೆ (SSR):
      • ​ಕರಡು ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿರುವ ಮತದಾರರನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಹಾಗೆಯೇ ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತದೆ.
      • ​ಹೊಸ ಮತದಾರರ ನೋಂದಣಿ ಮತ್ತು ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿರುವ ನಮೂದುಗಳ ತಿದ್ದುಪಡಿಯ ಮೇಲೆ ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸುತ್ತದೆ.
      • ​ಅಗತ್ಯವಿರುವಲ್ಲಿ ನೋಟಿಸ್ ಮತ್ತು ವಿಚಾರಣೆ ಸೇರಿದಂತೆ ನಿಗದಿತ ಶಾಸನಬದ್ಧ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನಗಳನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿ ಮತದಾರರನ್ನು ಪಟ್ಟಿಯಿಂದ ಕೈಬಿಡಲಾಗುತ್ತದೆ.
    • ​ವಿಶೇಷ ಸಮಗ್ರ ಪರಿಷ್ಕರಣೆ (SIR):
      • ​ಕರಡು ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಲು ಮತದಾರರನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಲು ಗಣತಿ ನಮೂನೆಗಳನ್ನು (enumeration forms) ಬಳಸುತ್ತದೆ.
      • ​ಕೆಲವು ಮತದಾರರು ಪೌರತ್ವ ಸೇರಿದಂತೆ ತಮ್ಮ ಅರ್ಹತೆಯನ್ನು ಸಾಬೀತುಪಡಿಸಲು ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸಬೇಕಾಗಬಹುದು.
      • ​ಇದು ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿರುವ ಮತದಾರರ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಪರಿಶೀಲನೆಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರಬಹುದು.
    • ​ಪ್ರಮುಖ ವ್ಯತ್ಯಾಸ: SSR ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿರುವ ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿಗಳನ್ನು ನವೀಕರಿಸುವತ್ತ ಗಮನಹರಿಸಿದರೆ, SIR ಹೆಚ್ಚು ತೀವ್ರವಾದ ಗಣತಿ ಮತ್ತು ಪರಿಶೀಲನೆಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ.

    ​PUFFINS ಟೆಲಿಸ್ಕೋಪ್ ಮಿಷನ್

    ವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ

    ​ಸಂದರ್ಭ:

    • ಬೆಂಗಳೂರು ಮೂಲದ ಖಗೋಳಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞೆ ಡಾ. ರಮ್ಯಾ ಅಂಚೆ ಅವರು ನಾಸಾದ (NASA) $20 ಮಿಲಿಯನ್ ಮೌಲ್ಯದ PUFFINS ಮಿಷನ್‌ನ ಪ್ರಧಾನ ಸಂಶೋಧಕಿಯಾಗಿ ಆಯ್ಕೆಯಾಗಿದ್ದಾರೆ.

    ​PUFFINS ಕುರಿತು:

    • ​ಪೂರ್ಣ ರೂಪ: ಅಂತರತಾರಾ ಧೂಳಿನಲ್ಲಿನ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಲು ಅತಿನೇರಳೆ ಕಿರಣಗಳ ಮೂಲಕ ಧ್ರುವೀಕರಣ ಮಾಪನ ಮಾಡುವುದು (Polarimetry in the Ultraviolet to Find Features in Interstellar Dust).
    • ​ಪ್ರಕಾರ: ಇದು ಕೆಳ ಹಂತದ ಭೂಕಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿರುವ (LEO) ಸಣ್ಣ ಉಪಗ್ರಹವಾಗಿದೆ.
    • ​ಹಣಕಾಸು ನೆರವು: ನಾಸಾದ ಆಸ್ಟ್ರೋಫಿಸಿಕ್ಸ್ ಪಯೋನಿಯರ್ಸ್ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ.
    • ​ಮುಖ್ಯ ಸಂಸ್ಥೆ: ಅರಿಜೋನಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಸ್ಟೀವರ್ಡ್ ಅಬ್ಸರ್ವೇಟರಿ (ಟೆಕ್ಸಾಸ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಮೆಕ್‌ಡೊನಾಲ್ಡ್ ಅಬ್ಸರ್ವೇಟರಿಯ ಬೆಂಬಲದೊಂದಿಗೆ).
    • ​ಉದ್ದೇಶ: ನಕ್ಷತ್ರಪುಂಜಗಳ ನಡುವಿನ ಧೂಳಿನ ಕಣಗಳ ಸಂಯೋಜನೆ, ರಚನೆ, ಕಾಂತೀಯ ಜೋಡಣೆ ಹಾಗೂ ನಕ್ಷತ್ರ ಮತ್ತು ಗ್ರಹಗಳ ರಚನೆಯಲ್ಲಿ ಅವುಗಳ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡುವುದು.
    • ​ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ: ಅಲ್ಟ್ರಾವಯಲೆಟ್ ಸ್ಪೆಕ್ಟ್ರೋಪೋಲಾರಿಮೆಟ್ರಿ — ವಿಭಿನ್ನ ತರಂಗಾಂತರಗಳಲ್ಲಿ ಅಲ್ಟ್ರಾವಯಲೆಟ್ ನಕ್ಷತ್ರದ ಬೆಳಕಿನ ಧ್ರುವೀಕರಣವನ್ನು ಇದು ಅಳೆಯುತ್ತದೆ.
    • ​ಗಮನ: ಸರಿಸುಮಾರು 50 ನ್ಯಾನೊಮೀಟರ್‌ಗಿಂತ ಚಿಕ್ಕದಾದ ಇಂಟರ್‌ಸ್ಟೆಲ್ಲಾರ್ ಧೂಳಿನ ಕಣಗಳ ಮೇಲೆ ಇದು ಗಮನಹರಿಸುತ್ತದೆ.

    ​ಮಹತ್ವ:

    • ​ಇಂಟರ್‌ಸ್ಟೆಲ್ಲಾರ್ ಧೂಳು ಮತ್ತು ಗ್ಯಾಲಕ್ಸಿಯ ಕಾಂತಕ್ಷೇತ್ರಗಳ (galactic magnetic fields) ಬಗೆಗಿನ ತಿಳುವಳಿಕೆಯನ್ನು ಇದು ಸುಧಾರಿಸುತ್ತದೆ.
    • ​ನಕ್ಷತ್ರ ಮತ್ತು ಗ್ರಹಗಳ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ರಚನೆಯಲ್ಲಿ ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಇದು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ.

    ​INS ಸಮರ್ಥಕ್

    ರಕ್ಷಣೆ

    ಸಂದರ್ಭ:

    • ಭಾರತೀಯ ನೌಕಾಪಡೆಯು ದೇಶೀಯವಾಗಿ ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಲಾದ ಬಹು-ಉದ್ದೇಶಿತ ನೌಕೆಗಳ (Multi-Purpose Vessels – MPV) ಸರಣಿಯ ಪ್ರಮುಖ ನೌಕೆಯಾದ INS ಸಮರ್ಥಕ್ ಅನ್ನು ಸೇವೆಗೆ ನಿಯೋಜಿಸಿದ್ದು, ಇದು ಭಾರತದ ನೌಕಾ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಮತ್ತು ದೇಶೀಯ ಹಡಗು ನಿರ್ಮಾಣವನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುತ್ತದೆ.

    ​INS ಸಮರ್ಥಕ್ ಕುರಿತು:

    • ​ಪ್ರಕಾರ: ಇದು ಬಹು-ಉದ್ದೇಶಿತ ನೌಕೆ (MPV) ಆಗಿದ್ದು, 107 ಮೀಟರ್ ಉದ್ದದ ಸಹಾಯಕ ನೌಕಾ ವೇದಿಕೆಯಾಗಿದೆ.
    • ​ನಿರ್ಮಿಸಿದವರು: ತಮಿಳುನಾಡಿನ ಕಟ್ಟುಪಲ್ಲಿಯಲ್ಲಿರುವ ಲಾರ್ಸೆನ್ ಅಂಡ್ ಟೂಬ್ರೊ (L&T) ಶಿಪ್‌ಯಾರ್ಡ್.

    ​ಪ್ರಮುಖ ಕಾರ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಪಾತ್ರಗಳು:

    • ​ಬೆಂಬಲ ಮತ್ತು ಪರೀಕ್ಷೆ: ನೌಕಾಪಡೆಯ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳಿಗೆ ಬೆಂಬಲ ನೀಡುತ್ತದೆ ಹಾಗೂ ದೇಶೀಯ ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಗಳು ಮತ್ತು ಸಂವೇದಕಗಳ ಪರೀಕ್ಷೆಗೆ ನೆರವಾಗುತ್ತದೆ.
    • ​ಮದರ್‌ಶಿಪ್: ಸ್ವಾಯತ್ತ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳಿಗೆ ಇದು ‘ಮದರ್‌ಶಿಪ್’ ಆಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ.
    • ​ಮಾನವರಹಿತ ವಾಹನಗಳ ನಿರ್ವಹಣೆ: UAV ಗಳು (ಮಾನವರಹಿತ ವೈಮಾನಿಕ ವಾಹನ), AUV ಗಳು (ಸ್ವಾಯತ್ತ ನೀರೊಳಗಿನ ವಾಹನ) ಮತ್ತು USV ಗಳ (ಮಾನವರಹಿತ ಮೇಲ್ಮೈ ವಾಹನ) ಉಡಾವಣೆ, ನಿಯಂತ್ರಣ ಮತ್ತು ಮರುಪಡೆಯುವಿಕೆಯನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸುತ್ತದೆ.
    • ​ಸಹಾಯಕ ಕಾರ್ಯಗಳು: ಮುಂಚೂಣಿಯ ಯುದ್ಧನೌಕೆಗಳ ಕೆಲಸದ ಹೊರೆ ಮತ್ತು ಯಂತ್ರೋಪಕರಣಗಳ ಸವೆತವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವ ಮೂಲಕ ಇದು ಪ್ರಮುಖ ಸಹಾಯಕ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ.

    Related Articles

  • ​ವಿಶ್ವ ಆಹಾರ ದಿನ 2026 | ​ದಾಲ್ ಸರೋವರ | ​ಭಾರತದ ಸಾಗರೋತ್ತರ ನಾಗರಿಕರು (OCI) | ​ಮಧುಮೇಹ (Diabetes) | ​ಭಾರತಕ್ಕೆ ಎರಡು ಹೊಸ ರಾಮ್‌ಸರ್ ತಾಣಗಳ ಸೇರ್ಪಡೆ

    ​ವಿಶ್ವ ಆಹಾರ ದಿನ 2026

    ಆರ್ಥಿಕತೆ

    ​ಸಂದರ್ಭ:

    • ಕೃಷಿ ಸಚಿವಾಲಯವು (MoA), ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ಆಹಾರ ಮತ್ತು ಕೃಷಿ ಸಂಸ್ಥೆ (FAO) ಹಾಗೂ ಕೃಷಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗಾಗಿ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ನಿಧಿಯ (IFAD) ಸಹಯೋಗದೊಂದಿಗೆ ವಿಶ್ವ ಆಹಾರ ದಿನ 2026 ಅನ್ನು ಆಚರಿಸಿತು.

    ​ವಿಶ್ವ ಆಹಾರ ದಿನ 2026 ಕುರಿತು:

    • ​ಆಚರಣೆ: ಅಕ್ಟೋಬರ್ 16; ಇದು 1945 ರಲ್ಲಿ FAO ಸ್ಥಾಪನೆಯಾದ ದಿನವನ್ನು ಸಂಕೇತಿಸುತ್ತದೆ.
    • ​2026 ರ ಧ್ಯೇಯವಾಕ್ಯ: “ಇಂದು ಹೊಸತನವನ್ನು ರೂಪಿಸಿ. ನಾಳೆಯನ್ನು ಪೋಷಿಸಿ.” (Innovate today. Nourish tomorrow.)
    • ​ಉದ್ದೇಶ: ಹಸಿವಿನ ಬಗ್ಗೆ ಜಾಗೃತಿ ಮೂಡಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಜಾಗತಿಕ ಆಹಾರ ಭದ್ರತೆಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುವುದು.

    ​ಆಹಾರ ಭದ್ರತೆಯ ಕಾಳಜಿಗಳು (SOFI 2026 ವರದಿ):

    • ​ಜಾಗತಿಕ ಹಸಿವು: 2025 ರಲ್ಲಿ ಜಾಗತಿಕ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ಶೇ. 7.8 ರಷ್ಟು ಜನರು ಹಸಿವಿನಿಂದ ಬಳಲುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.
    • ​ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಅಪೌಷ್ಟಿಕತೆ: 2004-06 ರಲ್ಲಿದ್ದ 243.9 ಮಿಲಿಯನ್‌ನಿಂದ, 2023-25 ರ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಈ ಪ್ರಮಾಣ 142.5 ಮಿಲಿಯನ್‌ಗೆ (ಶೇ. 9.8) ಇಳಿಕೆಯಾಗಿದೆ.
    • ​ಆರೋಗ್ಯಕರ ಆಹಾರದ ವೆಚ್ಚ: 2025 ರಲ್ಲಿ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿ ವ್ಯಕ್ತಿಗೆ ದಿನಕ್ಕೆ ಕೊಳ್ಳುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ (PPP) ಇದು $4.11 ಆಗಿದೆ.
    • ​ಕೊಳ್ಳುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ಕೊರತೆ: ಭಾರತದ 520.1 ಮಿಲಿಯನ್ (ಶೇ. 35.5) ಜನರಿಗೆ ಆರೋಗ್ಯಕರ ಆಹಾರವನ್ನು ಖರೀದಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತಿಲ್ಲ.
    • ​ಮಕ್ಕಳ ಅಪೌಷ್ಟಿಕತೆ: ಕುಂಠಿತ ಬೆಳವಣಿಗೆ (Stunting) — ಶೇ. 32.9; ತೀವ್ರ ಅಪೌಷ್ಟಿಕತೆ (Wasting) — ಶೇ. 18.7.
    • ​ಹೊಸ ಕಾಳಜಿಗಳು: ಮಕ್ಕಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ಬೊಜ್ಜು, ವಯಸ್ಕರ ಬೊಜ್ಜು ಮತ್ತು ಮಹಿಳೆಯರಲ್ಲಿನ ರಕ್ತಹೀನತೆ.

    ​ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಮಾಹಿತಿ – ಭಾರತದ ಆಹಾರ ಭದ್ರತಾ ಚೌಕಟ್ಟು:

    • ​NFSA, 2013: ಗ್ರಾಮೀಣ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ಶೇ. 75 ಮತ್ತು ನಗರ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ಶೇ. 50 ರಷ್ಟು ಜನರಿಗೆ (ಸುಮಾರು 81 ಕೋಟಿ ಜನರಿಗೆ) ಸಬ್ಸಿಡಿ ದರದಲ್ಲಿ ಆಹಾರಧಾನ್ಯಗಳ ವಿತರಣೆ.
    • ​PMGKAY: ಅರ್ಹ ಫಲಾನುಭವಿಗಳಿಗೆ ಉಚಿತ ಆಹಾರಧಾನ್ಯಗಳ ವಿತರಣೆ; ಇದನ್ನು 2028 ರವರೆಗೆ ವಿಸ್ತರಿಸಲಾಗಿದೆ.
    • ​TPDS: ಅರ್ಹ ಕುಟುಂಬಗಳಿಗೆ ಗುರಿಪಡಿಸಿದ ಪಡಿತರ ವಿತರಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆ.
    • ​ONORC: ದೇಶಾದ್ಯಂತ ಪಡಿತರ ಚೀಟಿಗಳ ಬಳಕೆಗೆ ಅವಕಾಶ; ಇದು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ವಲಸೆ ಕಾರ್ಮಿಕರಿಗೆ ಅನುಕೂಲಕರವಾಗಿದೆ.
    • ​ಡಿಜಿಟಲೀಕರಣ: ಆಧಾರ್ ಜೋಡಣೆ ಮತ್ತು ಡಿಜಿಟಲ್ ಪಡಿತರ ಚೀಟಿಗಳ ಮೂಲಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿನ ಸೋರಿಕೆಯನ್ನು ತಡೆಯುವುದು.
    • ​PM POSHAN: ಮಕ್ಕಳ ಪೌಷ್ಟಿಕಾಂಶ, ಶಾಲಾ ಹಾಜರಾತಿ ಮತ್ತು ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳುವಿಕೆಯನ್ನು ಸುಧಾರಿಸುವ ಮಧ್ಯಾಹ್ನದ ಬಿಸಿಯೂಟ ಯೋಜನೆ.
    • ​ಆಹಾರ ಬಲವರ್ಧನೆ: ಅಕ್ಕಿ, ಗೋಧಿ ಹಿಟ್ಟು ಮತ್ತು ಅಡುಗೆ ಎಣ್ಣೆಗಳ ಪೌಷ್ಟಿಕಾಂಶ ಹೆಚ್ಚಿಸುವಿಕೆ.
    • ​ಪೋಷಣ್ ಟ್ರ್ಯಾಕರ್: ಮಕ್ಕಳ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಮತ್ತು ಪೌಷ್ಟಿಕಾಂಶದ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ ಮಾಡುವುದು.
    • ​ಸಕ್ಷಮ್ ಅಂಗನವಾಡಿ ಮತ್ತು POSHAN 2.0: ಅಪೌಷ್ಟಿಕತೆಯನ್ನು ಹೋಗಲಾಡಿಸಲು ಅಂಗನವಾಡಿ ಸೇವೆಗಳು, ಪೋಷಣ್ ಅಭಿಯಾನ ಮತ್ತು ಹದಿಹರೆಯದ ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳ ಬೆಂಬಲವನ್ನು ಸಂಯೋಜಿಸುವುದು.

    ​ದಾಲ್ ಸರೋವರ

    ಪರಿಸರ

    ​ಸಂದರ್ಭ:

    • ಜಮ್ಮು ಮತ್ತು ಕಾಶ್ಮೀರ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ದಾಲ್ ಸರೋವರದಲ್ಲಿ ಮೋಟಾರ್ ಬೋಟ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಜೆಟ್ ಸ್ಕೀಗಳ ಬಳಕೆಯನ್ನು ನಿಷೇಧಿಸಿದೆ.

    ​ದಾಲ್ ಸರೋವರದ ಕುರಿತು:

    • ​ಸ್ಥಳ: ಜಮ್ಮು ಮತ್ತು ಕಾಶ್ಮೀರದ ಕಾಶ್ಮೀರ ಕಣಿವೆಯಲ್ಲಿರುವ ಶ್ರೀನಗರ.
    • ​ಮಹತ್ವ: ಹೌಸ್‌ಬೋಟ್‌ಗಳು, ಶಿಕಾರಾಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರಕೃತಿ ಸೌಂದರ್ಯಕ್ಕೆ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾದ ಪ್ರಮುಖ ನಗರ ಸರೋವರ.
    • ​ವಿಸ್ತೀರ್ಣ: ಸರೋವರವು ಸುಮಾರು 18 ಚದರ ಕಿ.ಮೀ. ವ್ಯಾಪ್ತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ; ಇದರ ಜೌಗು ಪ್ರದೇಶವು ಒಟ್ಟಾರೆ ಸುಮಾರು 21.1 ಚದರ ಕಿ.ಮೀ. ಇದೆ.
    • ​ಕೊಳ್ಳಗಳು (Basins): ಗಗ್ರಿಬಾಲ್, ಲೋಕುಟ್ ದಾಲ್, ಬೋಡ್ ದಾಲ್ ಮತ್ತು ನಿಗೀನ್ ವಿಭಾಗಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.
    • ​ಪ್ರಮುಖ ಆಕರ್ಷಣೆಗಳು: ತೇಲುವ ಉದ್ಯಾನಗಳು, ಶಿಕಾರಾ ಸವಾರಿ, ಹೌಸ್‌ಬೋಟ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ತೇಲುವ ತರಕಾರಿ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ.
    • ​ಆರ್ಥಿಕ ಮತ್ತು ಪರಿಸರ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ: ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ, ಮೀನುಗಾರಿಕೆ ಮತ್ತು ಸ್ಥಳೀಯ ಜೀವನೋಪಾಯವನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸುತ್ತದೆ. ಜಲವಾಸಿ ಜೀವವೈವಿಧ್ಯವನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಸ್ಥಳೀಯ ಜಲವಿಜ್ಞಾನವನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುತ್ತದೆ.
    • ​ಬೆದರಿಕೆಗಳು: ಸಂಸ್ಕರಿಸದ ಕೊಳಚೆನೀರು, ಘನತ್ಯಾಜ್ಯ, ಜಲಸಸ್ಯಗಳ ಬೆಳವಣಿಗೆ, ಹೂಳು ಮತ್ತು ಒತ್ತುವರಿಯಿಂದ ತೀವ್ರ ಬೆದರಿಕೆ ಎದುರಿಸುತ್ತಿದೆ.

    ​ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಮಾಹಿತಿ – ಭಾರತದ ಪ್ರಮುಖ ಸರೋವರಗಳು:

     

    ಸರೋವರ

    ರಾಜ್ಯ / UT

    ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶ

    ವುಲರ್ ಸರೋವರ

    ಜಮ್ಮು ಮತ್ತು ಕಾಶ್ಮೀರ

    ಭಾರತದ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಸಿಹಿನೀರಿನ ಸರೋವರಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ; ಝೀಲಂ ನದಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ.

    ದಾಲ್ ಸರೋವರ

    ಜಮ್ಮು ಮತ್ತು ಕಾಶ್ಮೀರ

    ಹೌಸ್‌ಬೋಟ್‌ಗಳು, ಶಿಕಾರಾಗಳು ಮತ್ತು ತೇಲುವ ಉದ್ಯಾನಗಳಿಗೆ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದೆ.

    ಪ್ಯಾಂಗೊಂಗ್ ತ್ಸೋ

    ಲಡಾಖ್

    ಟಿಬೆಟ್‌ಗೆ (ಚೀನಾ) ವಿಸ್ತರಿಸಿರುವ ಎತ್ತರದ, ಉಪ್ಪುನೀರಿನ ಸರೋವರ.

    ತ್ಸೋ ಮೊರಿರಿ

    ಲಡಾಖ್

    ಚಾಂಗ್‌ಥಾಂಗ್ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿನ ಎತ್ತರದ ಸರೋವರ; ವಲಸೆ ಹಕ್ಕಿಗಳಿಗೆ ಪ್ರಮುಖ ಆವಾಸಸ್ಥಾನ.

    ಚಿಲ್ಕಾ ಸರೋವರ

    ಒಡಿಶಾ

    ಉಪ್ಪುನೀರಿನ ಲಗೂನ್; ಇದು ರಾಮ್ಸರ್ ತಾಣ ಮತ್ತು ಇರಾವಡ್ಡಿ ಡಾಲ್ಫಿನ್‌ಗಳ ಆವಾಸಸ್ಥಾನವಾಗಿದೆ.

    ಪುಲಿಕಾಟ್ ಸರೋವರ

    ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶ–ತಮಿಳುನಾಡು

    ಉಪ್ಪುನೀರಿನ ಲಗೂನ್; ಶ್ರೀಹರಿಕೋಟಾ ದ್ವೀಪದಿಂದ ಬಂಗಾಳಕೊಲ್ಲಿಯಿಂದ ಪ್ರತ್ಯೇಕಗೊಂಡಿದೆ.

    ವೇಂಬನಾಡ್ ಸರೋವರ

    ಕೇರಳ

    ಭಾರತದ ಅತಿ ಉದ್ದದ ಸರೋವರ; ವೇಂಬನಾಡ್-ಕೋಲ್ ಜೌಗು ಪ್ರದೇಶದ ಭಾಗ.

    ಅಷ್ಟಮುಡಿ ಸರೋವರ

    ಕೇರಳ

    ತಾಳೆಮರದ ಆಕಾರದ ಹಿನ್ನೀರಿನ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗೆ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾದ ರಾಮ್ಸರ್ ತಾಣ .

    ಸಾಸ್ತಾಂಕೋಟ ಸರೋವರ

    ಕೇರಳ

    ಕೇರಳದ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಸಿಹಿನೀರಿನ ಸರೋವರ.

    ಕೊಲ್ಲೇರು ಸರೋವರ

    ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶ

    ಕೃಷ್ಣಾ ಮತ್ತು ಗೋದಾವರಿ ಮುಖಜಭೂಮಿಗಳ ನಡುವಿನ ಸಿಹಿನೀರಿನ ಸರೋವರ; ಇದು ರಾಮ್ಸರ್ ತಾಣ .

    ಲೋಕ್ಟಾಕ್ ಸರೋವರ

    ಮಣಿಪುರ

    ಫುಮ್ಡಿಸ್ ಎಂಬ ತೇಲುವ ಸಸ್ಯವರ್ಗಕ್ಕೆ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದೆ; ಕೈಬುಲ್ ಲಮ್ಜಾವೊ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನದ ತಾಣ.

    ದೀಪೋರ್ ಬೀಲ್

    ಅಸ್ಸಾಂ

    ಗುವಾಹಟಿ ಬಳಿಯ ರಾಮ್ಸರ್ ಜೌಗು ಪ್ರದೇಶ; ಜಲಪಕ್ಷಿಗಳಿಗೆ ಪ್ರಮುಖವಾಗಿದೆ.

    ಸಾಂಬಾರ್ ಸರೋವರ

    ರಾಜಸ್ಥಾನ

    ಭಾರತದ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಒಳನಾಡು ಉಪ್ಪುನೀರಿನ ಸರೋವರ; ಉಪ್ಪು ಉತ್ಪಾದನೆಗೆ ಪ್ರಮುಖವಾಗಿದೆ.

    ಲೋನಾರ್ ಸರೋವರ

    ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ

    ಬಸಾಲ್ಟಿಕ್ ಶಿಲೆಯಲ್ಲಿ ಉಲ್ಕಾಶಿಲೆ ಅಪ್ಪಳಿಸಿದ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ರೂಪುಗೊಂಡ ಉಪ್ಪು ಮತ್ತು ಕ್ಷಾರೀಯ ಸರೋವರ.

    ನಲ್ಸರೋವರ್

    ಗುಜರಾತ್

    ಆಳವಿಲ್ಲದ ಜೌಗು ಪ್ರದೇಶ ಮತ್ತು ವಲಸೆ ಹಕ್ಕಿಗಳ ಪ್ರಮುಖ ಆವಾಸಸ್ಥಾನ; ಇದು ರಾಮ್ಸರ್ ತಾಣ.

    ಭೋಜ್‌ತಾಲ್ (ಅಪ್ಪರ್ ಲೇಕ್)

    ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶ

    ಭೋಪಾಲ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಪ್ರಮುಖ ಕೃತಕ ಸಿಹಿನೀರಿನ ಸರೋವರ.

    ಪುಷ್ಕರ್ ಸರೋವರ

    ರಾಜಸ್ಥಾನ

    ಹಿಂದೂ ಯಾತ್ರಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಪವಿತ್ರ ಸರೋವರ.

    ​ಭಾರತದ ಸಾಗರೋತ್ತರ ನಾಗರಿಕರು (OCI)

    ರಾಜಕೀಯ ಮತ್ತು ಆಡಳಿತ

    ​ಸಂದರ್ಭ:

    • ಮುಂಬೈನಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಭಟನೆಯಲ್ಲಿ ಪಾಲ್ಗೊಂಡ ಕೆಲವೇ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ, ಅಮೆರಿಕದ ಪ್ರಜೆ ಹಾಗೂ ಭಾರತದ ಸಾಗರೋತ್ತರ ನಾಗರಿಕ (OCI) ಕಾರ್ಡ್‌ದಾರರಾದ ನಟ ಇಮ್ರಾನ್ ಖಾನ್‌ಗೆ, ವಿದೇಶಿಯರ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ನೋಂದಣಿ ಕಚೇರಿಯು (FRRO) ಭಾರತ ತೊರೆಯುವಂತೆ ಸೂಚಿಸಿದೆ.

    ​OCI ಕುರಿತು:

    • ​ಸ್ಥಾನಮಾನ: ಇವರು ಭಾರತೀಯ ಮೂಲದ ವಿದೇಶಿ ನಾಗರಿಕರು. ಇದು ಉಭಯ ಪೌರತ್ವವಲ್ಲ.
    • ​ಅರ್ಹತೆ: ಜನವರಿ 26, 1950 ರಂದು ಅಥವಾ ಆನಂತರ ಭಾರತದ ನಾಗರಿಕರಾಗಿದ್ದವರು ಅಥವಾ ಅವರ ವಂಶಸ್ಥರು. ವಿದೇಶಿ ಸಂಗಾತಿಗಳು ಮದುವೆಯಾದ 2 ವರ್ಷಗಳ ನಂತರ ಅರ್ಹರಾಗುತ್ತಾರೆ.
    • ​ನಿರ್ಬಂಧ: ಪಾಕಿಸ್ತಾನ ಅಥವಾ ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶದ ನಂಟು ಹೊಂದಿರುವ ಯಾವುದೇ ವ್ಯಕ್ತಿ ಮತ್ತು ವಿದೇಶಿ ಮಿಲಿಟರಿ ಸಿಬ್ಬಂದಿಗೆ ಅವಕಾಶವಿಲ್ಲ.

    ​ವಿಶೇಷಾಧಿಕಾರಗಳು (ಏನು ಮಾಡಬಹುದು):

    • ​ಜೀವಿತಾವಧಿ ವೀಸಾ: ಬಹು-ಪ್ರವೇಶ (Multiple-entry) ಮತ್ತು ಬಹು-ಉದ್ದೇಶದ ವೀಸಾ.
    • ​FRRO ವಿನಾಯಿತಿ: ವಾಸ್ತವ್ಯದ ಅವಧಿ ಎಷ್ಟೇ ಇದ್ದರೂ, ಯಾವುದೇ ಪೊಲೀಸ್ ವರದಿ ಮಾಡುವ ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲ.
    • ​NRI ಸಮಾನತೆ: ಆರ್ಥಿಕ, ಹಣಕಾಸು ಮತ್ತು ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ NRI ಗಳಿಗೆ ಇರುವಂತೆಯೇ ಸಮಾನ ಹಕ್ಕುಗಳು.
    • ​ವೃತ್ತಿ: ಭಾರತದಲ್ಲಿ ವೈದ್ಯರು, ದಂತವೈದ್ಯರು, ವಕೀಲರು ಮತ್ತು ಚಾರ್ಟರ್ಡ್ ಅಕೌಂಟೆಂಟ್‌ಗಳಾಗಿ ವೃತ್ತಿ ನಡೆಸಬಹುದು.

    ​ನಿರ್ಬಂಧಗಳು (ಏನು ಮಾಡುವಂತಿಲ್ಲ):

    • ​ಮತದಾನವಿಲ್ಲ: ಭಾರತದ ಯಾವುದೇ ಚುನಾವಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಮತ ಚಲಾಯಿಸುವಂತಿಲ್ಲ.
    • ​ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಹುದ್ದೆಗಳಿಲ್ಲ: ಸರ್ಕಾರಿ ಉದ್ಯೋಗಗಳು ಮತ್ತು ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ಹುದ್ದೆಗಳನ್ನು (ಉದಾಹರಣೆಗೆ: ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿ, ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರು) ಹೊಂದುವಂತಿಲ್ಲ.
    • ​ಕೃಷಿ ಭೂಮಿಯಿಲ್ಲ: ಕೃಷಿ ಅಥವಾ ತೋಟಗಾರಿಕಾ ಆಸ್ತಿಯನ್ನು ಖರೀದಿಸುವಂತಿಲ್ಲ.
    • ​ಅನುಮತಿಯ ಅಗತ್ಯ: ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮ, ಸಂಶೋಧನೆ, ಮಿಷನರಿ ಕೆಲಸ ಅಥವಾ ನಿರ್ಬಂಧಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಲು ಪೂರ್ವಾನುಮತಿಯ ಅಗತ್ಯವಿದೆ.

    ​ಮಧುಮೇಹ (Diabetes)

    ಆರೋಗ್ಯ

    ​ಸಂದರ್ಭ:

    • ICMR-INDIAB ಅಧ್ಯಯನದ ಅಂದಾಜಿನ ಪ್ರಕಾರ, ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಪ್ರಸ್ತುತ 101 ಮಿಲಿಯನ್ ಜನರು ಮಧುಮೇಹದಿಂದ ಹಾಗೂ 136 ಮಿಲಿಯನ್ ಜನರು ಪ್ರಿ-ಡಯಾಬಿಟಿಸ್‌ನಿಂದ (ಮಧುಮೇಹ ಪೂರ್ವ ಹಂತ) ಬಳಲುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.

    ​ಮಧುಮೇಹದ ಕುರಿತು:

    • ​ವ್ಯಾಖ್ಯಾನ: ಸಾಕಷ್ಟು ಇನ್ಸುಲಿನ್ ಉತ್ಪಾದನೆಯಾಗದಿರುವುದು ಅಥವಾ ಇನ್ಸುಲಿನ್‌ನ ಅಸಮರ್ಪಕ ಬಳಕೆಯಿಂದಾಗಿ ರಕ್ತದಲ್ಲಿನ ಗ್ಲೂಕೋಸ್ ಮಟ್ಟ ಹೆಚ್ಚಾಗುವ ದೀರ್ಘಕಾಲಿಕ ಚಯಾಪಚಯ ಕಾಯಿಲೆಯೆ (Metabolic disorder) ಮಧುಮೇಹ.
    • ​ಇನ್ಸುಲಿನ್: ಮೇದೋಜೀರಕ ಗ್ರಂಥಿಯು (Pancreas) ಉತ್ಪಾದಿಸುವ ಹಾರ್ಮೋನ್ ಆಗಿದ್ದು, ದೇಹಕ್ಕೆ ಶಕ್ತಿ ಒದಗಿಸುವ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಕೋಶಗಳನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಲು ಗ್ಲೂಕೋಸ್‌ಗೆ ಇದು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ.

    ​ಮಧುಮೇಹದ ಪ್ರಕಾರಗಳು:

    • ​ಟೈಪ್ 1: ಇದು ಇನ್ಸುಲಿನ್ ಉತ್ಪಾದಿಸುವ ಕೋಶಗಳನ್ನು ನಾಶಪಡಿಸುವ ಸ್ವಯಂ ನಿರೋಧಕ (Autoimmune) ಕಾಯಿಲೆಯಾಗಿದೆ; ಇದಕ್ಕೆ ಜೀವಿತಾವಧಿಯ ಇನ್ಸುಲಿನ್ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯ ಅಗತ್ಯವಿರುತ್ತದೆ.
    • ​ಟೈಪ್ 2: ಇನ್ಸುಲಿನ್ ಪ್ರತಿರೋಧ ಅಥವಾ ಸಾಕಷ್ಟು ಇನ್ಸುಲಿನ್ ಉತ್ಪಾದನೆಯಾಗದಿರುವುದರಿಂದ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ; ಸ್ಥೂಲಕಾಯ, ದೈಹಿಕ ನಿಷ್ಕ್ರಿಯತೆ, ಅನಾರೋಗ್ಯಕರ ಆಹಾರ ಮತ್ತು ಕೌಟುಂಬಿಕ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಇದಕ್ಕೆ ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣಗಳಾಗಿವೆ.
    • ​ಗರ್ಭಾವಸ್ಥೆಯ ಮಧುಮೇಹ: ಗರ್ಭಾವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ; ಇದು ಭವಿಷ್ಯದಲ್ಲಿ ಟೈಪ್ 2 ಮಧುಮೇಹದ ಅಪಾಯವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ.

    ​ವಿಶ್ವ ಮಧುಮೇಹ ದಿನ:

    • ​ಆಚರಣೆ: ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ನವೆಂಬರ್ 14.
    • ​ಉದ್ದೇಶ: ಮಧುಮೇಹ ತಡೆಗಟ್ಟುವಿಕೆ, ನಿರ್ವಹಣೆ ಮತ್ತು ಆರೈಕೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಜಾಗೃತಿ ಮೂಡಿಸುವುದು.

    ​ಭಾರತಕ್ಕೆ ಎರಡು ಹೊಸ ರಾಮ್‌ಸರ್ ತಾಣಗಳ ಸೇರ್ಪಡೆ

    ಪರಿಸರ

    ​ಸಂದರ್ಭ:

    • ಚಂಡೀಗಢದ ಸುಖ್ನಾ ಸರೋವರ ಮತ್ತು ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶದ ಸೌಜ್ ಜೀಲ್ ಸೇರ್ಪಡೆಯಾಗುವುದರೊಂದಿಗೆ, ಭಾರತದ ಒಟ್ಟು ರಾಮ್‌ಸರ್ ತಾಣಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ 103 ಕ್ಕೆ ತಲುಪಿದೆ.

    ​ಸುಖ್ನಾ ಜೌಗು ಪ್ರದೇಶ (Sukhna Wetland):

    • ​ಸ್ಥಳ: ಚಂಡೀಗಢ (ಹೊರ ಹಿಮಾಲಯದ ತಪ್ಪಲಿನಲ್ಲಿ).
    • ​ಮಹತ್ವ: ಹೂಳು ಮತ್ತು ನೀರಿನ ಹರಿವನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುವ ಜಲಾಶಯ; ಮಧ್ಯ ಏಷ್ಯಾ ಫ್ಲೈವೇ ಉದ್ದಕ್ಕೂ ಬರುವ ಸ್ಥಳೀಯ ಮತ್ತು ವಲಸೆ ಜಲಪಕ್ಷಿಗಳನ್ನು ಇದು ಬೆಂಬಲಿಸುತ್ತದೆ.
    • ​ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರಭೇದಗಳು: ಕಾಮನ್ ಪೋಚಾರ್ಡ್ (Vulnerable) ಮತ್ತು ಪಲ್ಲಾಸ್ ಫಿಶ್ ಈಗಲ್ (Endangered).

    ​ಸೌಜ್ ಜೀಲ್ (Sauj Jheel):

    • ​ಸ್ಥಳ: ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶ (ಗಂಗಾ ನದಿಯ ಪ್ರವಾಹ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ).
    • ​ಮಹತ್ವ: 30,000 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಜಲಪಕ್ಷಿಗಳಿಗೆ ಆಶ್ರಯ ನೀಡಿರುವ ಆಳವಿಲ್ಲದ ಸರೋವರ; ಬರ್ಡ್‌ಲೈಫ್ ಇಂಟರ್‌ನ್ಯಾಷನಲ್‌ನಿಂದ ‘ಪ್ರಮುಖ ಪಕ್ಷಿ ಮತ್ತು ಜೀವವೈವಿಧ್ಯ ಪ್ರದೇಶ’ (IBA) ಎಂದು ಇದು ಗುರುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ.
    • ​ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರಭೇದಗಳು: ಸಾರಸ್ ಕ್ರೇನ್ ಮತ್ತು ಗ್ರೇಟರ್ ಸ್ಪಾಟೆಡ್ ಈಗಲ್.

    ​ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಮಾಹಿತಿ – ರಾಮ್‌ಸರ್ ಒಪ್ಪಂದ:

    • ​ರಾಮ್‌ಸರ್ ತಾಣವು ರಾಮ್‌ಸರ್ ಒಪ್ಪಂದದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ ಪಡೆದ ಜೌಗು ಪ್ರದೇಶವಾಗಿದೆ.
    • ​ಇದು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖವಾದ ಜೌಗು ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ಸಂರಕ್ಷಿಸುವ ಅಂತರ-ಸರ್ಕಾರಿ ಒಪ್ಪಂದಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ.
    • ​ಇದು ಫೆಬ್ರವರಿ 2, 1971 ರಂದು ಇರಾನ್‌ನ ರಾಮ್‌ಸರ್‌ನಲ್ಲಿ ಸಹಿ ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟಿತು ಮತ್ತು 1975 ರಲ್ಲಿ ಜಾರಿಗೆ ಬಂದಿತು.
    • ​1982 ರಲ್ಲಿ ಭಾರತವು ರಾಮ್‌ಸರ್ ಒಪ್ಪಂದಕ್ಕೆ ಸಹಿ ಹಾಕಿತು.

    ​ಮಾಂಟ್ರಿಯಕ್ಸ್ ದಾಖಲೆ:

    • ​ಇದರ ಅರ್ಥ: ಮಾಲಿನ್ಯ ಅಥವಾ ಮಾನವ ಹಸ್ತಕ್ಷೇಪದಿಂದ ಪರಿಸರಕ್ಕೆ ಅಪಾಯವನ್ನು ಎದುರಿಸುತ್ತಿರುವ ರಾಮ್‌ಸರ್ ತಾಣಗಳ ನೋಂದಣಿಯಾಗಿದೆ.
    • ​ಸಕ್ರಿಯ ಭಾರತೀಯ ತಾಣಗಳು: ಕೇವಲ ಎರಡು ತಾಣಗಳು — ಕಿಯೋಲಾಡಿಯೊ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನ (ರಾಜಸ್ಥಾನ) ಮತ್ತು ಲೋಕ್ಟಾಕ್ ಸರೋವರ (ಮಣಿಪುರ).
    • ​ತೆಗೆದುಹಾಕಲ್ಪಟ್ಟ ತಾಣ: ಯಶಸ್ವಿ ಚೇತರಿಕೆಯ ನಂತರ ಚಿಲ್ಕಾ ಸರೋವರವನ್ನು (ಒಡಿಶಾ) ಈ ಪಟ್ಟಿಯಿಂದ ತೆಗೆದುಹಾಕಲಾಯಿತು.

    ​ರಾಮ್‌ಸರ್ ವಾಸ್ತವಾಂಶಗಳು 2026:

    • ​ಭಾರತದ ಒಟ್ಟು ತಾಣಗಳು: 103 (ಅಕ್ಟೋಬರ್ 22, 2026 ರಂತೆ).
    • ​ಮೊದಲ ತಾಣಗಳು: ಚಿಲ್ಕಾ ಸರೋವರ (ಒಡಿಶಾ) ಮತ್ತು ಕಿಯೋಲಾಡಿಯೊ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನ (ರಾಜಸ್ಥಾನ) – 1981 ರಲ್ಲಿ.
    • ​ಭಾರತ ಸೇರ್ಪಡೆಯಾಗಿದ್ದು: ಫೆಬ್ರವರಿ 1, 1982.
    • ​ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ತಾಣಗಳು: ತಮಿಳುನಾಡು (20), ನಂತರದ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶ (14).
    • ​100ನೇ ತಾಣ: ಸುರ್ಹಾ ತಾಲ್ (ಜಯಪ್ರಕಾಶ್ ನಾರಾಯಣ್ ಪಕ್ಷಿಧಾಮ), ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶ.
    • ​ಇತ್ತೀಚಿನ ಸೇರ್ಪಡೆಗಳು: ಸುಖ್ನಾ ಜೌಗು ಪ್ರದೇಶ (ಚಂಡೀಗಢ) ಮತ್ತು ಸೌಜ್ ಜೀಲ್ (ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶ).

    ​ಪ್ರಮುಖ ರಾಮ್‌ಸರ್ ತಾಣಗಳು — ಸ್ಥಳ ಮತ್ತು ಮಹತ್ವ:

    • ​ಚಿಲ್ಕಾ ಸರೋವರ (ಒಡಿಶಾ): ಉಪ್ಪುನೀರಿನ ಲಗೂನ್; ಇರಾವಡ್ಡಿ ಡಾಲ್ಫಿನ್‌ಗಳು.
    • ​ಕಿಯೋಲಾಡಿಯೊ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನ (ರಾಜಸ್ಥಾನ): ಪ್ರಮುಖ ಪಕ್ಷಿ ಆವಾಸಸ್ಥಾನ.
    • ​ವುಲರ್ ಸರೋವರ (ಜಮ್ಮು ಮತ್ತು ಕಾಶ್ಮೀರ): ಝೀಲಂ ನದಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಸಿಹಿನೀರಿನ ಸರೋವರ.
    • ​ಲೋಕ್ಟಾಕ್ ಸರೋವರ (ಮಣಿಪುರ): ತೇಲುವ ಫುಮ್ಡಿಸ್ (Phumdis);ಕೈಬುಲ್  ಲಮ್ಜಾವೊ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನ.
    • ​ಸಾಂಬಾರ್ ಸರೋವರ (ರಾಜಸ್ಥಾನ): ಭಾರತದ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಒಳನಾಡು ಉಪ್ಪುನೀರಿನ ಸರೋವರ.
    • ​ವೇಂಬನಾಡ್-ಕೋಲ್ ಜೌಗು ಪ್ರದೇಶ (ಕೇರಳ): ವಿಸ್ತಾರವಾದ ಹಿನ್ನೀರಿನ ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆ.
    • ​ಕೊಲ್ಲೇರು ಸರೋವರ (ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶ): ಕೃಷ್ಣಾ ಮತ್ತು ಗೋದಾವರಿ ಮುಖಜಭೂಮಿಗಳ ನಡುವಿನ ಸಿಹಿನೀರಿನ ಸರೋವರ.
    • ​ಸುಖ್ನಾ ಜೌಗು ಪ್ರದೇಶ (ಚಂಡೀಗಢ): ಸ್ಥಳೀಯ ಮತ್ತು ವಲಸೆ ಜಲಪಕ್ಷಿಗಳಿಗೆ ಆವಾಸಸ್ಥಾನ.
    • ​ಸೌಜ್ ಜೀಲ್ (ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶ): ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದ ಜಲಪಕ್ಷಿಗಳನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸುವ ಗಂಗಾ ಪ್ರವಾಹ ಪ್ರದೇಶದ ಜೌಗು ತಾಣ.

    Related Articles