Blog

  • ಕರ್ನಾಟಕ ಮತ್ತು ಗ್ರೂಪ್ ಸಿ ಪ್ರಚಲಿತ ವಿದ್ಯಮಾನಗಳು – 14 ಆಗಸ್ಟ್ 2026 ರಿಂದ 16 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2026 ರವರೆಗೆ

    ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು

    1. ರಾಜಭಾಷಾ ಕೀರ್ತಿ ಪುರಸ್ಕಾರ (2025-26) ಪಡೆದ ರಕ್ಷಣಾ ಸಚಿವಾಲಯ ಮತ್ತು ಹಣಕಾಸು ಸೇವೆಗಳ ಇಲಾಖೆ

    ಸಂದರ್ಭ 

    • ಹಿಂದಿ ದಿವಸದಂದು ಹಿಂದಿ ಭಾಷೆಯ ಅಸಾಧಾರಣ ಅನುಷ್ಠಾನಕ್ಕಾಗಿ ರಕ್ಷಣಾ ಸಚಿವಾಲಯ ಮತ್ತು ಹಣಕಾಸು ಸೇವೆಗಳ ಇಲಾಖೆಗೆ ಅತ್ಯುನ್ನತ ಅಧಿಕೃತ ಭಾಷಾ ಗೌರವಗಳನ್ನು ಪ್ರದಾನ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ.

    ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶಗಳು:

    • ಪ್ರಶಸ್ತಿ: ರಾಜಭಾಷಾ ಕೀರ್ತಿ ಪುರಸ್ಕಾರ (2025-26).
    • ಪುರಸ್ಕೃತರು: ರಕ್ಷಣಾ ಸಚಿವಾಲಯ (300ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಸಿಬ್ಬಂದಿ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಪ್ರಥಮ ಬಹುಮಾನ) ಮತ್ತು ಹಣಕಾಸು ಸೇವೆಗಳ ಇಲಾಖೆ (300ಕ್ಕೂ ಕಡಿಮೆ ಸಿಬ್ಬಂದಿ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಪ್ರಥಮ ಬಹುಮಾನ).
    • ನೀಡುವ ಪ್ರಾಧಿಕಾರ: ಅಧಿಕೃತ ಭಾಷಾ ಇಲಾಖೆ, ಗೃಹ ಸಚಿವಾಲಯ.
    • ಪ್ರದಾನ ಮಾಡಿದ ಸಂದರ್ಭ: ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 14 ರಂದು (ಹಿಂದಿ ದಿವಸ) ನಡೆದ 6ನೇ ಅಖಿಲ ಭಾರತ ಅಧಿಕೃತ ಭಾಷಾ ಸಮ್ಮೇಳನದಲ್ಲಿ ಈ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳನ್ನು ಪ್ರದಾನ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ.
    • ಪ್ರಮುಖ ಸಾಧನೆ: ಅಧಿಕೃತ ಭಾಷಾ ಕಾಯ್ದೆ, 1963 ಮತ್ತು ಅಧಿಕೃತ ಭಾಷಾ ನಿಯಮಗಳು, 1976 ರ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ಅನುಸರಣೆಗಾಗಿ ಈ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ನೀಡಲಾಗಿದೆ.

    ಪ್ರಶಸ್ತಿಯ ಕುರಿತು:

    • ಇದು ಅಧಿಕೃತ ಭಾಷಾ ಅನುಷ್ಠಾನಕ್ಕಾಗಿ ನೀಡಲಾಗುವ ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರದ ಅತ್ಯುನ್ನತ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯಾಗಿದೆ.
    • ವಾರ್ಷಿಕ ಅನುಸರಣಾ ವರದಿಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರದ ಸಚಿವಾಲಯಗಳು, ಇಲಾಖೆಗಳು, ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವಲಯದ ಉದ್ಯಮಗಳು (PSUs), ರಾಷ್ಟ್ರೀಕೃತ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳು ಮತ್ತು ಸ್ವಾಯತ್ತ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಗೆ ಇದನ್ನು ವಾರ್ಷಿಕವಾಗಿ ಪ್ರದಾನ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ.

     

    2. ಡಾ. ವಸುಂಧರಾ ದೊರೆಸ್ವಾಮಿ ಅವರಿಗೆ ಡಾ. ಸರೋಜಾ ವೈದ್ಯನಾಥನ್ ಶ್ರೇಷ್ಠತಾ ಪ್ರಶಸ್ತಿ

    ಸಂದರ್ಭ 

    • ಭಾರತೀಯ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ನೃತ್ಯ ಮತ್ತು ಸಂಶೋಧನೆಗೆ ಐದು ದಶಕಗಳ ಕಾಲ ನೀಡಿದ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಕೊಡುಗೆಗಾಗಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಭರತನಾಟ್ಯ ಕಲಾವಿದೆ, ನೃತ್ಯ ಸಂಯೋಜಕಿ ಮತ್ತು ವಿದ್ವಾಂಸೆ ಡಾ. ವಸುಂಧರಾ ದೊರೆಸ್ವಾಮಿ ಅವರನ್ನು ಗೌರವಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ.

    ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶಗಳು:

    • ಪ್ರಶಸ್ತಿ: ಪದ್ಮಭೂಷಣ ಗುರು ಡಾ. ಸರೋಜಾ ವೈದ್ಯನಾಥನ್ ಶ್ರೇಷ್ಠತಾ ಪ್ರಶಸ್ತಿ 2026.
    • ಪುರಸ್ಕೃತರು: ಡಾ. ವಸುಂಧರಾ ದೊರೆಸ್ವಾಮಿ.
    • ನೀಡುವ ಪ್ರಾಧಿಕಾರ: ನಟರಾಜ್ ಮ್ಯೂಸಿಕ್ ಅಂಡ್ ಡಾನ್ಸ್ ಅಕಾಡೆಮಿ (NMDA).
    • ಪ್ರದಾನ ಮಾಡುವ ಸಂದರ್ಭ: ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶದ ವಿಶಾಖಪಟ್ಟಣಂನಲ್ಲಿ (ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 26-27, 2026) ನಡೆಯಲಿರುವ ‘ವೈಶಾಖಿ ನೃತ್ಯೋತ್ಸವ’ ಭಾರತೀಯ ನೃತ್ಯ ಉತ್ಸವದಲ್ಲಿ ಪ್ರದಾನ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ.
    • ಪ್ರಮುಖ ಸಾಧನೆ: ಭರತನಾಟ್ಯವನ್ನು ಅಷ್ಟಾಂಗ ವಿನ್ಯಾಸ ಯೋಗದೊಂದಿಗೆ ಸಂಯೋಜಿಸುವ ಅವರ ವ್ಯಾಪಕ ಶಿಕ್ಷಣ ಕಾರ್ಯ ಮತ್ತು ಪ್ರವರ್ತಕ ಸಂಶೋಧನೆಗಾಗಿ ಈ ಗೌರವವನ್ನು ನೀಡಲಾಗುತ್ತಿದೆ.

    ಪ್ರಶಸ್ತಿ/ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ಕುರಿತು:

    • ಭಾರತೀಯ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ನೃತ್ಯ ಕಲಾ ಪ್ರಕಾರವನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸಲು ಮತ್ತು ಗಮನಾರ್ಹ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಕೊಡುಗೆಗಳನ್ನು ನೀಡಿದ ಕಲಾವಿದರಿಗೆ ಗೌರವ ಸಲ್ಲಿಸಲು ಇದನ್ನು ವಾರ್ಷಿಕವಾಗಿ ಪ್ರದಾನ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ.
    • ISO-ಪ್ರಮಾಣೀಕೃತ ಸಂಸ್ಥೆ ಮತ್ತು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ನೃತ್ಯ ಮಂಡಳಿಯ (UNESCO) ಸಹವರ್ತಿಯಾಗಿರುವ NMDA ಆಯೋಜಿಸುವ ‘ವೈಶಾಖಿ ನೃತ್ಯೋತ್ಸವ’ ಉತ್ಸವದಲ್ಲಿ ಈ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ.

     

    3. ಅನಂತ್ ನಾಗ್ ಅವರಿಗೆ ದಾದಾಸಾಹೇಬ್ ಫಾಲ್ಕೆ ಪ್ರಶಸ್ತಿ

    ಸಂದರ್ಭ;

    • ಭಾರತೀಯ ಸಿನಿಮಾ, ರಂಗಭೂಮಿ ಮತ್ತು ಟೆಲಿವಿಷನ್ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿನ ಐದು ದಶಕಗಳ ಸುದೀರ್ಘ ಹಾಗೂ ಅದ್ಭುತ ವೃತ್ತಿಜೀವನವನ್ನು ಗುರುತಿಸಿ, ಹಿರಿಯ ನಟ ಅನಂತ್ ನಾಗ್ ಅವರನ್ನು 2024ನೇ ಸಾಲಿನ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ ದಾದಾಸಾಹೇಬ್ ಫಾಲ್ಕೆ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗೆ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ.

    ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶಗಳು:

    • ಪ್ರಶಸ್ತಿ: ದಾದಾಸಾಹೇಬ್ ಫಾಲ್ಕೆ ಪ್ರಶಸ್ತಿ (2024ನೇ ಸಾಲಿಗೆ).
    • ಪುರಸ್ಕೃತರು: ಅನಂತ್ ನಾಗ್ (ಕನ್ನಡ, ಹಿಂದಿ ಮತ್ತು ಸಮಾನಾಂತರ ಸಿನಿಮಾಗಳಾದ್ಯಂತ 300ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು ಹಾಗೂ ಐಕಾನಿಕ್ ಟಿವಿ ಸರಣಿ ಮಾಲ್ಗುಡಿ ಡೇಸ್ ನಲ್ಲಿ ನಟಿಸಿರುವ ಹಿರಿಯ ನಟ).
    • ನೀಡುವ ಪ್ರಾಧಿಕಾರ: ಮಾಹಿತಿ ಮತ್ತು ಪ್ರಸಾರ ಸಚಿವಾಲಯ, ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರ.
    • ಪ್ರದಾನ ಮಾಡುವ ಸಂದರ್ಭ: ಗುಜರಾತ್‌ನ ಕೇವಡಿಯಾದ ಏಕ್ತಾ ನಗರದಲ್ಲಿ 2026ರ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 22 ರಂದು ನಡೆಯಲಿರುವ 72ನೇ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪ್ರದಾನ ಸಮಾರಂಭದಲ್ಲಿ ಪ್ರದಾನ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ.
    • ಪ್ರಮುಖ ಸಾಧನೆ: ಭಾರತೀಯ ಚಿತ್ರರಂಗದ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಮತ್ತು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ನೀಡಿದ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಕೊಡುಗೆ ಹಾಗೂ ರಾಷ್ಟ್ರದ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪರಂಪರೆಯನ್ನು ಶ್ರೀಮಂತಗೊಳಿಸಿದ ಅವರ ಬಹುಮುಖಿ ಮತ್ತು ನೈಜ ಅಭಿನಯಕ್ಕಾಗಿ ದಾದಾಸಾಹೇಬ್ ಫಾಲ್ಕೆ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಆಯ್ಕೆ ಸಮಿತಿಯು ಇವರನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿದೆ.

    ಪ್ರಶಸ್ತಿಯ ಕುರಿತು:

    • ಭಾರತದ ಅತ್ಯುನ್ನತ ಸಿನಿಮಾ ಗೌರವವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾದ ಈ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು, ಭಾರತದ ಚೊಚ್ಚಲ ಪೂರ್ಣ-ಪ್ರಮಾಣದ ಚಲನಚಿತ್ರ ರಾಜಾ ಹರಿಶ್ಚಂದ್ರ (1913) ನಿರ್ದೇಶಕ ದಾದಾಸಾಹೇಬ್ ಫಾಲ್ಕೆ ಅವರ ಸ್ಮರಣಾರ್ಥ 1969 ರಲ್ಲಿ ಪರಿಚಯಿಸಲಾಯಿತು.
    • ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಸಮಾರಂಭದಲ್ಲಿ ವಾರ್ಷಿಕವಾಗಿ ಪ್ರದಾನ ಮಾಡಲಾಗುವ ಈ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯು ಸ್ವರ್ಣ ಕಮಲ (Golden Lotus) ಪದಕ, ಶಾಲು ಮತ್ತು ನಗದು ಬಹುಮಾನವನ್ನು (ಪ್ರಸ್ತುತ ₹15 ಲಕ್ಷ) ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ.

     

    4. ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ದೀಪಕ್ ಮಿಶ್ರಾ ಅವರಿಗೆ ಕಳಿಂಗ ರತ್ನ ಪ್ರಶಸ್ತಿ

    ಸಂದರ್ಭ; 

    • ಭಾರತದ ಮಾಜಿ ಮುಖ್ಯ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ (CJI) ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ದೀಪಕ್ ಮಿಶ್ರಾ ಅವರಿಗೆ ನ್ಯಾಯಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸೇವೆಯಲ್ಲಿನ ಜೀವಮಾನದ ಸಾಧನೆಯನ್ನು ಗುರುತಿಸಿ 2026ನೇ ಸಾಲಿನ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ ಕಳಿಂಗ ರತ್ನ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ನೀಡಿ ಗೌರವಿಸಲಾಗಿದೆ.

    ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶಗಳು:

    • ಪ್ರಶಸ್ತಿ: ಕಳಿಂಗ ರತ್ನ ಪ್ರಶಸ್ತಿ (2026).
    • ಪುರಸ್ಕೃತರು: ಭಾರತದ ಮಾಜಿ ಮುಖ್ಯ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ, ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ದೀಪಕ್ ಮಿಶ್ರಾ.
    • ನೀಡುವ ಪ್ರಾಧಿಕಾರ: ಸರಳಾ ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಂಸದ್ (ಒಡಿಶಾದ ಪ್ರಮುಖ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಸಂಸ್ಥೆ).
    • ಪ್ರದಾನ ಮಾಡಿದ ಸಂದರ್ಭ: ಒಡಿಶಾ ಕಾನೂನು ಸಚಿವ ಪೃಥ್ವಿರಾಜ್ ಹರಿಚಂದನ್ ಭಾಗವಹಿಸಿದ್ದ ಒಡಿಶಾದ ಕಟಕ್ ನಲ್ಲಿ ನಡೆದ ವಿಶೇಷ ಸಮಾರಂಭದಲ್ಲಿ ಪ್ರದಾನ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ.
    • ಪ್ರಮುಖ ಸಾಧನೆ: ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ನ್ಯಾಯಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ಮೌಲ್ಯಗಳಿಗೆ ಅವರು ನೀಡಿದ ಅತ್ಯಮೂಲ್ಯ ಕೊಡುಗೆಗಳಿಗಾಗಿ ಈ ಗೌರವ ನೀಡಲಾಗಿದೆ. ಸಮಾರಂಭದಲ್ಲಿ ಅವರು, ಭಾರತೀಯ ಸಂವಿಧಾನದ ಪ್ರಸ್ತಾವನೆಯಲ್ಲಿ ಅಡಕವಾಗಿರುವ ‘ಭ್ರಾತೃತ್ವ’ ಮತ್ತು ‘ಮಾನವ ಘನತೆ’ಯ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಒತ್ತಿ ಹೇಳಿದರು.

    ಪ್ರಶಸ್ತಿಯ ಕುರಿತು:

    • ಸರಳಾ ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಂಸದ್ ವತಿಯಿಂದ 2007 ರಲ್ಲಿ ಈ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು.
    • ಇದು ವಾರ್ಷಿಕವಾಗಿ ನೀಡಲಾಗುವ ಅತ್ಯುನ್ನತ ರಾಜ್ಯ-ಮಟ್ಟದ ನಾಗರಿಕ ಗೌರವವಾಗಿದ್ದು, ಒಡಿಶಾ ಮೂಲದ ಅಥವಾ ಒಡಿಶಾದೊಂದಿಗೆ ಆಳವಾದ ನಂಟು ಹೊಂದಿರುವ, ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಅಥವಾ ಜಾಗತಿಕ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಅಸಾಧಾರಣ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡಿದ ಗಣ್ಯ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಿಗೆ ಇದನ್ನು ಪ್ರದಾನ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ.
    • ಪುರಸ್ಕೃತರಿಗೆ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪತ್ರ ಮತ್ತು ಸರಸ್ವತಿ ದೇವಿಯ ಬೆಳ್ಳಿಯ ವಿಗ್ರಹವನ್ನು ನೀಡಿ ಗೌರವಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

    ಪ್ರಮುಖ ದಿನಾಚರಣೆಗಳು

    1. ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಎಂಜಿನಿಯರ್‌ಗಳ ದಿನ 2026

    • ಆಚರಿಸುವ ದಿನಾಂಕ: ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 15.
    • ಆಚರಿಸುವ ಸಂಸ್ಥೆ: ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರ (1968 ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು).
    • ಉದ್ದೇಶ: ಭಾರತ ರತ್ನ (1955) ಸರ್ ಎಂ. ವಿಶ್ವೇಶ್ವರಯ್ಯ (ಚಿಕ್ಕಬಳ್ಳಾಪುರದ ಮುದ್ದೇನಹಳ್ಳಿಯಲ್ಲಿ ಜನನ) ಅವರ ಜನ್ಮದಿನಾಚರಣೆಯ ಸ್ಮರಣೆ. “ಆಧುನಿಕ ಮೈಸೂರಿನ ಪಿತಾಮಹ” ಮತ್ತು ಮೈಸೂರಿನ ಮಾಜಿ ದಿವಾನ್ (1912-1918) ಎಂದು ಗೌರವಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಇವರು, ಕೃಷ್ಣರಾಜ ಸಾಗರ (KRS) ಅಣೆಕಟ್ಟನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತ ಸ್ಲೂಸ್ ಗೇಟ್‌ಗಳ (automatic sluice gates) ಪೇಟೆಂಟ್ ಪಡೆದರು, ಆ ಮೂಲಕ ಆಧುನಿಕ ರಾಜ್ಯದ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯಕ್ಕೆ ಭದ್ರ ಬುನಾದಿ ಹಾಕಿದರು.

     

    2. ಸಂವತ್ಸರಿ ಪರ್ವ 2026

    • ಆಚರಿಸುವ ದಿನಾಂಕ: ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 15.
    • ಆಚರಿಸುವ ಸಂಸ್ಥೆ: ಶ್ವೇತಾಂಬರ ಜೈನ ಸಮುದಾಯ.
    • ಉದ್ದೇಶ: ಪರ್ಯೂಷಣ ಹಬ್ಬದ ಅಂತಿಮ ದಿನವನ್ನು “ಕ್ಷಮಾದಾನದ ದಿನ” ವಾಗಿ ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಭಕ್ತರು ಪ್ರತಿಕ್ರಮಣ ವಿಧಿಯನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಜೈನ ಧರ್ಮದ ಪ್ರಮುಖ ತತ್ತ್ವವಾದ ಅಹಿಂಸೆಯನ್ನು ಸಾಕಾರಗೊಳಿಸುತ್ತಾ, ಎಲ್ಲಾ ಜೀವರಾಶಿಗಳಿಂದ ಕ್ಷಮೆಯಾಚಿಸಲು ಮತ್ತು ಕ್ಷಮೆ ನೀಡಲು “ಮಿಚ್ಛಾಮಿ ದುಕ್ಕಡಂ” ಎಂದು ಉಚ್ಚರಿಸುತ್ತಾರೆ.

     

    3. ವಿಶ್ವ ಓಝೋನ್ ದಿನ 2026

    • ಆಚರಿಸುವ ದಿನಾಂಕ: ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 16.
    • ಆಚರಿಸುವ ಸಂಸ್ಥೆ: ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ಸಾಮಾನ್ಯ ಸಭೆ (UNGA).
    • ಉದ್ದೇಶ: ಇದು ಓಝೋನ್ ಪದರವನ್ನು ಸವಕಳಿ ಮಾಡುವ ವಸ್ತುಗಳ ಮೇಲಿನ 1987 ರ ಮಾಂಟ್ರಿಯಲ್ ಪ್ರೋಟೋಕಾಲ್ ಗೆ ಸಹಿ ಹಾಕಿದ ದಿನದವಾಗಿದೆ. ಓಝೋನ್ ಪದರದ ಸವಕಳಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಜಾಗತಿಕ ಅರಿವು ಮೂಡಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಓಝೋನ್ ಕವಚವನ್ನು ಸಂರಕ್ಷಿಸಲು ಹಾಗೂ ಹವಾಮಾನ ಬದಲಾವಣೆಯನ್ನು ತಗ್ಗಿಸಲು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪರಿಸರ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುವುದು ಇದರ ಗುರಿಯಾಗಿದೆ.

     

    4. ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವ ದಿನ 2026

    • ಆಚರಿಸುವ ದಿನಾಂಕ: ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 15.
    • ಆಚರಿಸುವ ಸಂಸ್ಥೆ: ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ಸಾಮಾನ್ಯ ಸಭೆ (UNGA).
    • ಉದ್ದೇಶ: ವಿಶ್ವಾದ್ಯಂತ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದ ತತ್ವಗಳನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸಲು ಮತ್ತು ಎತ್ತಿಹಿಡಿಯಲು 2007 ರಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು. ಜಾಗತಿಕ ಪ್ರಜಾಸತ್ತಾತ್ಮಕ ಆಡಳಿತ, ಮಾನವ ಹಕ್ಕುಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರಜಾಸತ್ತಾತ್ಮಕ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಬಲದ ಸ್ಥಿತಿಗತಿಯನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಲು ಇದು ವಾರ್ಷಿಕ ವೇದಿಕೆಯಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ.

     

    5. ನುವಾಖಾಯ್ ಉತ್ಸವ

    • ಆಚರಿಸುವ ದಿನಾಂಕ: ಭಾದ್ರಪದ ಮಾಸದ ಪಂಚಮಿ ತಿಥಿ (ಗಣೇಶ ಚತುರ್ಥಿಯ ಮರುದಿನ).
    • ಆಚರಿಸುವ ಸಂಸ್ಥೆ: ಪಶ್ಚಿಮ ಒಡಿಶಾ, ದಕ್ಷಿಣ ಛತ್ತೀಸ್‌ಗಢ ಮತ್ತು ಜಾರ್ಖಂಡ್ ಸಮುದಾಯಗಳು.
    • ಉದ್ದೇಶ: ನುವಾಖಾಯ್ ಜುಹಾರ್ ಅಥವಾ ನುವಾಖಾಯ್ ಭೇಟ್‌ಘಾಟ್ ಎಂದೂ ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಇದು ಹೊಸ ಬೆಳೆಯ ಆಗಮನವನ್ನು ಆಚರಿಸುವ ಪ್ರಮುಖ ಕೃಷಿ ಉತ್ಸವವಾಗಿದೆ. ವೇದಕಾಲದ ಪ್ರಲಂಬನ ಯಜ್ಞ ದೊಂದಿಗೆ ತಳುಕುಹಾಕಿಕೊಂಡಿರುವ ಇದು ಬುಡಕಟ್ಟು ಗುಂಪುಗಳಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡಿತು ಮತ್ತು 14 ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಪಾಟ್ನಾಗಢದ ರಾಜ ರಮಾಯಿ ದೇವ್ ಅವರಿಂದ ಔಪಚಾರಿಕವಾಗಿ ಸಾಂಸ್ಥಿಕಗೊಳಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು.

    ಸಮರಾಭ್ಯಾಸಗಳು

    1. ವೀರ್ ಗಾರ್ಡಿಯನ್ ಸಮರಾಭ್ಯಾಸ-2026

    ಸಂದರ್ಭ 

    • ಭಾರತೀಯ ವಾಯುಪಡೆ (IAF) ಮತ್ತು ಜಪಾನ್ ಏರ್ ಸೆಲ್ಫ್-ಡಿಫೆನ್ಸ್ ಫೋರ್ಸ್ (JASDF) ‘ವೀರ್ ಗಾರ್ಡಿಯನ್’ ದ್ವಿಪಕ್ಷೀಯ ವಾಯು ಸಮರಾಭ್ಯಾಸದ ಎರಡನೇ ಆವೃತ್ತಿಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿವೆ.

    ವೀರ್ ಗಾರ್ಡಿಯನ್ ಸಮರಾಭ್ಯಾಸದ ಬಗ್ಗೆ; 

    • ಸ್ಥಳ: ಏರ್ ಫೋರ್ಸ್ ಸ್ಟೇಷನ್ ಜೋಧ್‌ಪುರ, ರಾಜಸ್ಥಾನ.
    • ಐತಿಹಾಸಿಕ ಮೈಲಿಗಲ್ಲು: ಜಪಾನ್‌ನ ಯುದ್ಧವಿಮಾನಗಳು (ಮಿತ್ಸುಬಿಷಿ F-2A) ಭಾರತೀಯ ವಾಯುನೆಲೆಯಿಂದ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆ ನಡೆಸುತ್ತಿರುವುದು ಇದೇ ಮೊದಲು.
    • ಭಾರತೀಯ ಪಡೆಯ ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳುವಿಕೆ:  Su-30MKI, ಡಸಾಲ್ಟ್ ರಫೇಲ್ ಮತ್ತು ಸ್ವದೇಶಿ HAL ತೇಜಸ್ ಯುದ್ಧ ವಿಮಾನಗಳೊಂದಿಗೆ ಭಾಗವಹಿಸಿದೆ.
    • ಹಿನ್ನೆಲೆ: ವೀರ್ ಗಾರ್ಡಿಯನ್‌ನ ಉದ್ಘಾಟನಾ ಆವೃತ್ತಿಯು 2023 ರಲ್ಲಿ ಜಪಾನ್‌ನಲ್ಲಿ ನಡೆದಿತ್ತು.
    • ಇತರ ದ್ವಿಪಕ್ಷೀಯ ಸಮರಾಭ್ಯಾಸಗಳು: ಜಿಮೆಕ್ಸ್ (JIMEX) (ಕಡಲ ಭದ್ರತೆ, 2012 ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭ) ಮತ್ತು ಧರ್ಮ ಗಾರ್ಡಿಯನ್ (ಭೂಸೇನೆ).

     

    2. ಯುದ್ಧ ಅಭ್ಯಾಸ್ ಸಮರಾಭ್ಯಾಸ 2026

    ಸಂದರ್ಭ 

    • ಭಾರತ ಮತ್ತು ಅಮೆರಿಕದ ಸೇನೆಗಳು ತಮ್ಮ ವಾರ್ಷಿಕ ದ್ವಿಪಕ್ಷೀಯ ಮಿಲಿಟರಿ ಸಮರಾಭ್ಯಾಸದ 22ನೇ ಆವೃತ್ತಿಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದ್ದು, ಇದೇ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಸುಧಾರಿತ ಕೌಂಟರ್-ಡ್ರೋನ್ (counter-drone) ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ.

    ಯುದ್ಧ ಅಭ್ಯಾಸ್ ಸಮರಾಭ್ಯಾಸದ ಬಗ್ಗೆ; 

    • ಸ್ಥಳ: ಎರಡು ವಿಭಿನ್ನ ಭೌಗೋಳಿಕ ಪ್ರದೇಶಗಳಾದ ಬಿಕಾನೇರ್ (ರಾಜಸ್ಥಾನ) ಮತ್ತು ಔಲಿ (ಉತ್ತರಾಖಂಡ) ಗಳಲ್ಲಿ ಏಕಕಾಲದಲ್ಲಿ ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ.
    • ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಚೊಚ್ಚಲ ಬಳಕೆ: US ಸೇನೆಯ M-LIDS (ಮೊಬೈಲ್, ಲೋ, ಸ್ಲೋ, ಸ್ಮಾಲ್ ಅನ್‌ಮ್ಯಾನ್ಡ್ ಏರ್‌ಕ್ರಾಫ್ಟ್ ಇಂಟಿಗ್ರೇಟೆಡ್ ಡಿಫೀಟ್ ಸಿಸ್ಟಮ್) ಕೌಂಟರ್-ಡ್ರೋನ್ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವನ್ನು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಇದೇ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ನಿಯೋಜಿಸಲಾಗಿದೆ.
    • ಕಾರ್ಯತಂತ್ರದ ಗಮನ: ಮರುಭೂಮಿ ಪರಿಸರದಲ್ಲಿ ದೀರ್ಘ-ಶ್ರೇಣಿಯ ನಿಖರವಾದ ದಾಳಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಎತ್ತರದ ಪರ್ವತ ಯುದ್ಧಕ್ಕಾಗಿ ಸಂಯೋಜಿತ ಯುದ್ಧ ಗುಂಪುಗಳ (IBGs) ಬಳಕೆಯನ್ನು ಸಂಯೋಜಿಸುವ ಬಹು-ಕ್ಷೇತ್ರದ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳು.
    • ಹಿನ್ನೆಲೆ: 2004 ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾದ ಈ ಸಮರಾಭ್ಯಾಸವನ್ನು ವಾರ್ಷಿಕವಾಗಿ, ಎರಡು ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ನಡುವೆ ಪರ್ಯಾಯವಾಗಿ ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
    • ಭಾರತ-USA ನಡುವಿನ ಇತರ ದ್ವಿಪಕ್ಷೀಯ ಸಮರಾಭ್ಯಾಸಗಳು: ವಜ್ರ ಪ್ರಹಾರ (ವಿಶೇಷ ಪಡೆಗಳು), ಮಲಬಾರ್ (ನೌಕಾಪಡೆ), ಕೋಪ್ ಇಂಡಿಯಾ (ವಾಯುಪಡೆ), ಮತ್ತು ಟೈಗರ್ ಟ್ರಯಂಫ್ (ತ್ರಿ-ಸೇವೆಗಳು).

     

    3. ಸಮುದ್ರ ಲಕ್ಷ್ಮಣ ಸಮರಾಭ್ಯಾಸ

    ಸಂದರ್ಭ 

    • ಭಾರತೀಯ ನೌಕಾಪಡೆ ಮತ್ತು ರಾಯಲ್ ಮಲೇಷಿಯನ್ ನೌಕಾಪಡೆಯು ತಮ್ಮ ದ್ವಿಪಕ್ಷೀಯ ಕಡಲ ಸಮರಾಭ್ಯಾಸದ 4ನೇ ಆವೃತ್ತಿಯನ್ನು ನಡೆಸಿದವು.

    ಸಮುದ್ರ ಲಕ್ಷ್ಮಣ ಸಮರಾಭ್ಯಾಸದ ಬಗ್ಗೆ; 

    • ಸ್ಥಳ: ಲುಮುಟ್, ಮಲೇಷಿಯಾ.
    • ಭಾರತದ ಭಾಗವಹಿಸುವಿಕೆ: ಮುಂಚೂಣಿ ಯುದ್ಧನೌಕೆ INS ಮೈಸೂರು.
    • ಹಿನ್ನೆಲೆ: ಎರಡು ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ನಡುವೆ ಕಡಲ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯ ಸಿನರ್ಜಿ ಮತ್ತು ಪರಸ್ಪರ ಸಹಕಾರವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ಇದನ್ನು 2019 ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಾಯಿತು.

    ವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ

    S-71K ಕೊವ್ಯೋರ್ ರಹಸ್ಯ ಕ್ಷಿಪಣಿಯನ್ನು ಅನಾವರಣಗೊಳಿಸಿದ ರಷ್ಯಾ

    ಸಂದರ್ಭ 

    • ರಷ್ಯಾ ತನ್ನ ಐದನೇ ತಲೆಮಾರಿನ ಯುದ್ಧವಿಮಾನಗಳ ಪಡೆಯ ಸ್ಟ್ಯಾಂಡ್-ಆಫ್ ಸ್ಟ್ರೈಕ್ ಸಾಮರ್ಥ್ಯಗಳನ್ನು (stand-off strike capabilities) ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಲಾದ S-71K ಕೊವ್ಯೋರ್ (Kovyor) ಎಂಬ ಹೊಸ ಸುಧಾರಿತ ಗಾಳಿಯಿಂದ ಉಡಾಯಿಸಲ್ಪಡುವ ರಹಸ್ಯ ಕ್ರೂಸ್ ಕ್ಷಿಪಣಿಯನ್ನು (stealth cruise missile) ಪರಿಚಯಿಸಿದೆ.

    ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶಗಳು:

    • ಅಸ್ತ್ರದ ವಿಧ: ಟರ್ಬೋಜೆಟ್-ಚಾಲಿತ, ಗಾಳಿಯಿಂದ ಉಡಾವಣೆ ಮಾಡಬಹುದಾದ ರಹಸ್ಯ ಕ್ರೂಸ್ ಕ್ಷಿಪಣಿಯಾಗಿದ್ದು, ಇದು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಕ್ರೂಸ್ ಕ್ಷಿಪಣಿ ಮತ್ತು ದಾಳಿ ಡ್ರೋನ್ ನಡುವಿನ ಹೈಬ್ರಿಡ್ ಆಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ.
    • ಪ್ರಮುಖ ವಿಶೇಷಣಗಳು: ರಾಡಾರ್‌ಗಳಿಂದ ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಅಸಮ್ಮಿತ ಏರ್‌ಫ್ರೇಮ್, 250-ಕೆಜಿ ತೂಕದ ಅಧಿಕ-ಸ್ಫೋಟಕ ಸಿಡಿತಲೆ ಮತ್ತು 300-350 ಕಿ.ಮೀ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.
    • ಪ್ರಾಥಮಿಕ ವೇದಿಕೆ: Su-57E ಐದನೇ ತಲೆಮಾರಿನ ಸ್ಟೆಲ್ತ್ ಯುದ್ಧವಿಮಾನದೊಂದಿಗೆ ಸಂಯೋಜಿಸಲು ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿ ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ.
    • ಭಾರತ-ರಷ್ಯಾ ರಕ್ಷಣಾ ಬಾಂಧವ್ಯ: ರಷ್ಯಾ ಪ್ರಸ್ತುತ ಭಾರತದೊಂದಿಗೆ Su-57 ಉತ್ಪಾದನಾ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಗಳ ವರ್ಗಾವಣೆ ಮತ್ತು ಸಂಭಾವ್ಯ ಜಂಟಿ ಉತ್ಪಾದನೆಯ ಕುರಿತು ಚರ್ಚೆ ನಡೆಸುತ್ತಿರುವುದರಿಂದ, ಈ ಬೆಳವಣಿಗೆಯು ಆಯಕಟ್ಟಿನ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.

    ಕ್ರೀಡೆ

    1. US ಓಪನ್ 2026 ಚಾಂಪಿಯನ್ಸ್

    ಸಂದರ್ಭ 

    • ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡರ್ ಜ್ವೆರೆವ್ ಮತ್ತು ಎಲೆನಾ ರೈಬಾಕಿನಾ ಅವರು 2026ರ US ಓಪನ್‌ನಲ್ಲಿ ಕ್ರಮವಾಗಿ ಪುರುಷರ ಮತ್ತು ಮಹಿಳೆಯರ ಸಿಂಗಲ್ಸ್ ಕಿರೀಟಗಳನ್ನು ಮುಡಿಗೇರಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದು, ವರ್ಷದ ಅಂತಿಮ ಗ್ರ್ಯಾಂಡ್ ಸ್ಲಾಮ್ ಟೆನಿಸ್ ಪಂದ್ಯಾವಳಿಯನ್ನು ಮುಕ್ತಾಯಗೊಳಿಸಿದ್ದಾರೆ.

    US ಓಪನ್ 2026: ಸಂಪೂರ್ಣ ವಿಜೇತರ ಪಟ್ಟಿ

    ವಿಭಾಗ

    ವಿಜೇತರು ಮತ್ತು ದೇಶ

    ರನ್ನರ್-ಅಪ್

    ಪುರುಷರ ಸಿಂಗಲ್ಸ್

    ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡರ್ ಜ್ವೆರೆವ್ (ಜರ್ಮನಿ)

    ಬೆನ್ ಶೆಲ್ಟನ್ (USA)

    ಮಹಿಳೆಯರ ಸಿಂಗಲ್ಸ್

    ಎಲೆನಾ ರೈಬಾಕಿನಾ (ಕಝಾಕಿಸ್ತಾನ್)

    ಆರ್ಯನಾ ಸಬಲೆಂಕಾ (ಬೆಲಾರಸ್)

    ಪುರುಷರ ಡಬಲ್ಸ್

    ನೀಲ್ ಸ್ಕುಪ್ಸ್ಕಿ (ಗ್ರೇಟ್ ಬ್ರಿಟನ್) ಮತ್ತು ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಹ್ಯಾರಿಸನ್ (USA)

    ಟಿಮ್ ಪ್ಯೂಟ್ಜ್ ಮತ್ತು ಕೆವಿನ್ ಕ್ರಾಟ್ಜ್

    ಮಹಿಳೆಯರ ಡಬಲ್ಸ್

    ಟೇಲರ್ ಟೌನ್ಸೆಂಡ್ (USA) ಮತ್ತು ಕಟೆರಿನಾ ಸಿನಿಯಾಕೋವಾ (ಚೆಕ್ ರಿಪಬ್ಲಿಕ್)

    ಆಶ್ಲಿನ್ ಕ್ರೂಗರ್ ಮತ್ತು ರಾಬಿನ್ ಮಾಂಟ್ಗೊಮೆರಿ

    ಮಿಶ್ರ ಡಬಲ್ಸ್

    ಕರೋಲಿನಾ ಮುಚೋವಾ ಮತ್ತು ಜಾಕುಬ್ ಮೆನ್ಸಿಕ್ (ಚೆಕ್ ರಿಪಬ್ಲಿಕ್)

    ಬೆಲಿಂಡಾ ಬೆನ್ಸಿಕ್ ಮತ್ತು ಫ್ಲಾವಿಯೊ ಕೊಬೊಲ್ಲಿ

     

    2. ಆರ್ಚರಿ ವಿಶ್ವಕಪ್ ಫೈನಲ್ ಗೆದ್ದ ಧೀರಜ್ ಬೊಮ್ಮದೇವರ

    ಸಂದರ್ಭ 

    • ಆರ್ಚರಿ ವಿಶ್ವಕಪ್ ಫೈನಲ್‌ನಲ್ಲಿ ವೈಯಕ್ತಿಕ ರಿಕರ್ವ್ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಚಿನ್ನ ಗೆದ್ದ ಮೊದಲ ಭಾರತೀಯ ಪುರುಷ ಎಂಬ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಭಾರತದ ಬಿಲ್ಲುಗಾರ ಧೀರಜ್ ಬೊಮ್ಮದೇವರ ನಿರ್ಮಿಸಿದ್ದಾರೆ.

    ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶಗಳು:

    • ಚಾಂಪಿಯನ್‌ಶಿಪ್ ವಿಜಯ:- ರೋಚಕ ಐದು ಸೆಟ್‌ಗಳ ಫೈನಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಜಪಾನ್‌ನ ನಕಾನಿಶಿ ಜುನ್ಯಾ ಅವರನ್ನು 6-5 ಅಂತರದಲ್ಲಿ ಸೋಲಿಸಿದರು. ನಿಗದಿತ ಸೆಟ್‌ಗಳಲ್ಲಿ 5-5 ಟೈ ಆದ ನಂತರ ನಿರ್ಣಾಯಕ ಶೂಟ್-ಆಫ್ ಅನ್ನು (10-9) ಗೆಲ್ಲುವ ಮೂಲಕ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಮುಡಿಗೇರಿಸಿಕೊಂಡರು.
    • ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ಮತ್ತು ಸ್ಥಳ:- ಆರ್ಚರಿ ವಿಶ್ವಕಪ್ ಫೈನಲ್ 2026, ಸಾಲ್ಟಿಲ್ಲೊ, ಮೆಕ್ಸಿಕೋ ದಲ್ಲಿ ನಡೆಯಿತು.
    • ಪ್ರಮುಖ ಮೈಲಿಗಲ್ಲುಗಳು:- ಈ ಕ್ರೀಡಾಕೂಟದಲ್ಲಿ ಭಾರತೀಯ ಪುರುಷರ 16 ವರ್ಷಗಳ ಪದಕದ ಬರವನ್ನು ನೀಗಿಸಿದ ಇವರು, ವೈಯಕ್ತಿಕ ವಿಶ್ವಕಪ್ ಫೈನಲ್ ಚಿನ್ನ ಗೆದ್ದ ಕೇವಲ ಎರಡನೇ ಭಾರತೀಯ ಎಂಬ ಹೆಗ್ಗಳಿಕೆಗೆ ಪಾತ್ರರಾದರು (ಡೋಲಾ ಬ್ಯಾನರ್ಜಿ, 2007 ರಲ್ಲಿ ಗೆದ್ದಿದ್ದರು).

     

    3. ಏಕದಿನ ಕ್ರಿಕೆಟ್‌ನಲ್ಲಿ ತೆಂಡೂಲ್ಕರ್ ಅವರ ದೀರ್ಘಾವಧಿಯ ದಾಖಲೆ ಮುರಿದ ಬ್ರೆಂಡನ್ ಟೇಲರ್

    ಸಂದರ್ಭ 

    • ಜಿಂಬಾಬ್ವೆಯ ಬ್ರೆಂಡನ್ ಟೇಲರ್ ಅವರು ಪುರುಷರ ಏಕದಿನ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಸುದೀರ್ಘ ವೃತ್ತಿಜೀವನವನ್ನು ಹೊಂದಿದ ದಾಖಲೆಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದ್ದಾರೆ.

    ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶಗಳು:

    • ಹೊಸ ದಾಖಲೆ: 22 ವರ್ಷಗಳು ಮತ್ತು 148 ದಿನಗಳು (ಸಚಿನ್ ತೆಂಡೂಲ್ಕರ್ ಅವರ 22 ವರ್ಷಗಳು, 91 ದಿನಗಳ ದಾಖಲೆಯನ್ನು ಹಿಂದಿಕ್ಕಿದ್ದಾರೆ).
    • ಪಂದ್ಯದ ಹಿನ್ನೆಲೆ: ಹರಾರೆ, ಜಿಂಬಾಬ್ವೆ ಯಲ್ಲಿ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ ವಿರುದ್ಧದ 1ನೇ ಏಕದಿನ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ಈ ಸಾಧನೆಯನ್ನು ಮಾಡಲಾಗಿದೆ.
    • ಗಮನಿಸಿ: ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಏಕದಿನ ರನ್‌ಗಳು (18,426) ಮತ್ತು ಆಡಿದ ಪಂದ್ಯಗಳ (463) ಒಟ್ಟಾರೆ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ತೆಂಡೂಲ್ಕರ್ ಇನ್ನೂ ಉಳಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ.

    Related Articles

  • ಕರ್ನಾಟಕ ಮತ್ತು ಗ್ರೂಪ್ ಸಿ ಪ್ರಚಲಿತ ವಿದ್ಯಮಾನಗಳು – 17 ಆಗಸ್ಟ್ 2026 ರಿಂದ 21 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2026 ರವರೆಗೆ

    ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು

    1. ಸೇತುರಾಮನ್ ಪಂಚನಾಥನ್ ಅವರಿಗೆ 2026ರ ಬ್ಯೂಕ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ

    ಸಂದರ್ಭ: 

    • ಚೆನ್ನೈ ಮೂಲದ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ವಿಜ್ಞಾನಿ ಮತ್ತು ಅಮೆರಿಕದ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಸೈನ್ಸ್ ಫೌಂಡೇಶನ್ (NSF) ಮಾಜಿ ನಿರ್ದೇಶಕ ಸೇತುರಾಮನ್ ಪಂಚನಾಥನ್ ಅವರನ್ನು 2026ನೇ ಸಾಲಿನ ಆರ್ಥರ್ ಎಂ. ಬ್ಯೂಕ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗೆ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ಈ ಮೂಲಕ ಅವರು ಈ ಗೌರವಕ್ಕೆ ಪಾತ್ರರಾದ ಮೊದಲ ಇಂಡೋ-ಅಮೆರಿಕನ್ ಎಂಬ ಹೆಗ್ಗಳಿಕೆಗೆ ಪಾತ್ರರಾಗಿದ್ದಾರೆ.

    ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶಗಳು:

    • ಪ್ರಶಸ್ತಿ: ಆರ್ಥರ್ ಎಂ. ಬ್ಯೂಕ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ (2026).
    • ಪುರಸ್ಕೃತರು: ಸೇತುರಾಮನ್ ಪಂಚನಾಥನ್ (ಈ ಗೌರವ ಪಡೆದ ಮೊದಲ ಇಂಡೋ-ಅಮೆರಿಕನ್).
    • ಪ್ರದಾನ ಮಾಡುವ ಸಂಸ್ಥೆ: ಅಮೆರಿಕದ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಅಕಾಡೆಮಿ ಆಫ್ ಇಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ (NAE).
    • ಪ್ರದಾನ ಸ್ಥಳ ಮತ್ತು ದಿನಾಂಕ: ಅಕ್ಟೋಬರ್ 4, 2026 ರಂದು ವಾಷಿಂಗ್ಟನ್ ಡಿ.ಸಿ. ಯಲ್ಲಿ ನಡೆದ NAE ವಾರ್ಷಿಕ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರದಾನ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ.
    • ಪ್ರಮುಖ ಸಾಧನೆ: ಮೂಲಭೂತ ವಿಜ್ಞಾನ, ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಸಂಶೋಧನೆಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುವ ನೀತಿಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸಿದ ಅವರ ನಾಯಕತ್ವವನ್ನು ಗುರುತಿಸಿ ಈ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ನೀಡಲಾಗಿದೆ. ಇವರು 2020-2025ರವರೆಗೆ ಅಮೆರಿಕದ NSF ನ 15ನೇ ನಿರ್ದೇಶಕರಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು 2025 ರಲ್ಲಿ ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರದಿಂದ ಪದ್ಮಶ್ರೀ ಪುರಸ್ಕಾರವನ್ನೂ ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ.

     

    2. ನಾಗಾಲ್ಯಾಂಡ್‌ನ ‘ಆಂಗ್’ ಚಲನಚಿತ್ರಕ್ಕೆ TIFF 2026 ರಲ್ಲಿ ಪ್ಲಾಟ್‌ಫಾರ್ಮ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ

    ಸಂದರ್ಭ: 

    • ತೇಜಾ ರಿಯೊ ನಿರ್ದೇಶನದ ಕೊನ್ಯಾಕ್ ಭಾಷೆಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ‘ಆಂಗ್ (Angh)’ ಟೊರೊಂಟೊ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರೋತ್ಸವ (TIFF) 2026 ರಲ್ಲಿ ಪ್ಲಾಟ್‌ಫಾರ್ಮ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಗೆದ್ದುಕೊಂಡಿದ್ದು, ಇದು ನಾಗಾ ಚಿತ್ರರಂಗದ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸಾಧನೆಯಾಗಿದೆ.

    ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶಗಳು:

    • ಪ್ರಶಸ್ತಿ: ಪ್ಲಾಟ್‌ಫಾರ್ಮ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ (2026).
    • ಪುರಸ್ಕೃತರು: ಆಂಗ್ (Angh) (ನಿರ್ದೇಶನ: ತೇಜಾ ರಿಯೊ).
    • ಪ್ರದಾನ ಮಾಡುವ ಸಂಸ್ಥೆ: ಟೊರೊಂಟೊ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರೋತ್ಸವ (TIFF).
    • ಪ್ರದಾನ ಸ್ಥಳ: ಟೊರೊಂಟೊ, ಕೆನಡಾ.
    • ಪ್ರಮುಖ ಸಾಧನೆ: ಈ ಅತ್ಯುನ್ನತ ಸ್ಪರ್ಧಾತ್ಮಕ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯೊಂದಿಗೆ 20,000 ಕೆನಡಿಯನ್ ಡಾಲರ್ (CAD) ಬಹುಮಾನವನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿದ್ದು, 2027ರ ಆಸ್ಕರ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗೆ (ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ) ನೇರ ಅರ್ಹತೆಯನ್ನು ಗಳಿಸಿದೆ.

    ಪ್ರಮುಖ ದಿನಾಚರಣೆಗಳು

    1. ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕೆಂಪು ಪಾಂಡಾ ದಿನ 2026

    • ಆಚರಿಸುವ ದಿನಾಂಕ: ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ತಿಂಗಳ ಮೂರನೇ ಶನಿವಾರ (ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 19, 2026).
    • ಆಯೋಜಕರು: ರೆಡ್ ಪಾಂಡಾ ನೆಟ್‌ವರ್ಕ್
    • ಉದ್ದೇಶ: ಅಳಿವಿನಂಚಿನಲ್ಲಿರುವ ಕೆಂಪು ಪಾಂಡಾ ಮತ್ತು ಹಿಮಾಲಯದ ಅರಣ್ಯಗಳಲ್ಲಿರುವ ಅದರ ಆವಾಸಸ್ಥಾನಗಳ ಸಂರಕ್ಷಣೆಗಾಗಿ ಜಾಗತಿಕ ಜಾಗೃತಿ ಮೂಡಿಸಲು 2010 ರಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಾಗಿದೆ. IUCN ಕೆಂಪು ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಈ ಪ್ರಭೇದವನ್ನು ‘ಅಳಿವಿನಂಚಿನಲ್ಲಿರುವ ಪ್ರಭೇದ’ (EN) ಎಂದು ವರ್ಗೀಕರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಭಾರತದ ಸಿಕ್ಕಿಂ (ಇದು ಸಿಕ್ಕಿಂನ ರಾಜ್ಯ ಪ್ರಾಣಿ), ಅರುಣಾಚಲ ಪ್ರದೇಶ ಮತ್ತು ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳದ ಡಾರ್ಜಿಲಿಂಗ್ ಬೆಟ್ಟಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ ಪೂರ್ವ ಹಿಮಾಲಯದಾದ್ಯಂತ ಈ ಪ್ರಾಣಿಗಳು ಗಣನೀಯವಾಗಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ.

     

    2. ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಶಾಂತಿ ದಿನ 2026

    • ಆಚರಿಸುವ ದಿನಾಂಕ: ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 21.
    • ಆಯೋಜಕರು: ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ಸಾಮಾನ್ಯ ಸಭೆ (UNGA).
    • ಉದ್ದೇಶ: ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ಒಳಗೆ ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ನಡುವೆ ಶಾಂತಿಯ ಆದರ್ಶಗಳನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ 1981 ರಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಗಿದೆ (ಹಾಗೂ 2001 ರಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು 24 ಗಂಟೆಗಳ ಜಾಗತಿಕ ಅಹಿಂಸೆ ಮತ್ತು ಕದನ ವಿರಾಮದ ದಿನವನ್ನಾಗಿ ಘೋಷಿಸಲಾಗಿದೆ).
    • ಧ್ಯೇಯವಾಕ್ಯ: “ಶಾಂತಿಯಲ್ಲಿ ಹೂಡಿಕೆ ಮಾಡಿ – ಎಲ್ಲರಿಗೂ, ಎಲ್ಲೆಡೆ, ಪ್ರತಿದಿನ” (“Invest in Peace – For Everyone, Everywhere, Every Day”).

    ಮಿಲಿಟರಿ ಸಮರಾಭ್ಯಾಸಗಳು

    ಸ್ಲೈನೆಕ್ಸ್-26 (SLINEX-26: ಭಾರತ-ಶ್ರೀಲಂಕಾ ಕಡಲ ಸಮರಾಭ್ಯಾಸ)

    ಸಂದರ್ಭ: 

    • ದ್ವಿಪಕ್ಷೀಯ ಕಡಲ ಸಮರಾಭ್ಯಾಸವಾದ ಸ್ಲೈನೆಕ್ಸ್-26 (SLINEX-26) ರ 13ನೇ ಆವೃತ್ತಿಯನ್ನು ವಿಶಾಖಪಟ್ಟಣಂನಲ್ಲಿ ನಡೆಸಲಾಗಿದೆ.

    ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶಗಳು:

    • ಸ್ಥಳ: ವಿಶಾಖಪಟ್ಟಣಂ, ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶ (ಪೂರ್ವ ನೌಕಾ ಕಮಾಂಡ್‌ನ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ).
    • ಭಾಗವಹಿಸಿದ ನೌಕೆಗಳು: ಭಾರತವು INS ಕವರತ್ತಿ (ASW ಕಾರ್ವೆಟ್) ಮತ್ತು INS ಜ್ಯೋತಿ (ಫ್ಲೀಟ್ ಟ್ಯಾಂಕರ್) ನೌಕೆಗಳನ್ನು ಬಳಸಿದ್ದರೆ, ಶ್ರೀಲಂಕಾವನ್ನು SLNS ಸಿಂಧೂರಲ ಪ್ರತಿನಿಧಿಸಿದೆ.
    • ಆಯಕಟ್ಟಿನ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ: 2005 ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾದ ಈ ಸಮರಾಭ್ಯಾಸವು ಬಂದರು ಮತ್ತು ಸಮುದ್ರ ಹಂತಗಳಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳನ್ನು ನಡೆಸುತ್ತದೆ. ಇದು ಸುರಕ್ಷಿತ, ಸ್ಥಿರ ಮತ್ತು ಅಂತರ್ಗತ ಹಿಂದೂ ಮಹಾಸಾಗರ ವಲಯಕ್ಕಾಗಿ ಭಾರತದ ಮಹಾಸಾಗರ್ (MAHASAGAR) ದೃಷ್ಟಿಕೋನವನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುತ್ತದೆ.

    ಶ್ರೇಯಾಂಕಗಳು ಮತ್ತು ವರದಿಗಳು

    ಫ್ರೀ ಟು ಥಿಂಕ್ 2026 ವರದಿ (ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಸೂಚ್ಯಂಕ)

    • ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದವರು: ಸ್ಕಾಲರ್ಸ್ ಅಟ್ ರಿಸ್ಕ್ (Scholars at Risk – SAR) ನೆಟ್‌ವರ್ಕ್.
    • ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶ:  59 ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಉನ್ನತ ಶಿಕ್ಷಣ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಮೇಲಾದ 382 ದಾಳಿಗಳನ್ನು ಇದು ದಾಖಲಿಸಿದ್ದು, ಕಳೆದ ಒಂದು ದಶಕದಲ್ಲಿ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದಲ್ಲಿ ಜಾಗತಿಕವಾಗಿ ನಿರಂತರ ಕುಸಿತ ಕಂಡುಬಂದಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದೆ. 

    ಕಾರ್ಯಕ್ಷಮತೆಯ ಮಾಪನ:

    • ಭಾರತದ ವರ್ಗೀಕರಣ: ಭಾರತವನ್ನು (ಪಾಕಿಸ್ತಾನ, ಹಾಂಗ್ ಕಾಂಗ್, ಇಂಡೋನೇಷ್ಯಾ, ಉಕ್ರೇನ್ ಮತ್ತು ವೆಸ್ಟ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಜೊತೆಗೆ) “ತೀವ್ರವಾಗಿ ನಿರ್ಬಂಧಿತ” ವರ್ಗದಲ್ಲಿ ಇರಿಸಲಾಗಿದೆ.
    • ಅತ್ಯಂತ ಕೆಳಹಂತದ (‘ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ನಿರ್ಬಂಧಿತ’) ದೇಶಗಳು: ಅಫ್ಘಾನಿಸ್ತಾನ, ಚೀನಾ, ಇರಾನ್, ರಷ್ಯಾ, ಸಿರಿಯಾ ಮತ್ತು ವೆನೆಜುವೆಲಾ.

    ಕ್ರೀಡೆ

    1. ISSF ಜೂನಿಯರ್ ವಿಶ್ವಕಪ್‌ನಲ್ಲಿ ಚಿನ್ನ ಗೆದ್ದ ಯುಗನ್ ಶಕ್ತಿವೇಲ್ ಮುತ್ತುಕುಮಾರ್

    ಸಂದರ್ಭ:

    • 15 ವರ್ಷದ ಭಾರತೀಯ ಶೂಟರ್ ಯುಗನ್ ಶಕ್ತಿವೇಲ್ ಮುತ್ತುಕುಮಾರ್ ಅವರು ISSF ಜೂನಿಯರ್ ವಿಶ್ವಕಪ್ ಶಾಟ್‌ಗನ್ 2026ರ ಪುರುಷರ ಟ್ರ್ಯಾಪ್ ಸ್ಪರ್ಧೆಯಲ್ಲಿ ಚಿನ್ನದ ಪದಕವನ್ನು ಮುಡಿಗೇರಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ.

    ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶಗಳು:

    • ಸ್ಥಳ / ಸ್ಪರ್ಧೆ: ಪೋರ್ಪೆಟ್ಟೊ, ಇಟಲಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆದ ISSF ಜೂನಿಯರ್ ವಿಶ್ವಕಪ್ ಶಾಟ್‌ಗನ್ 2026.
    • ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ: ಇದು ಪೋರ್ಪೆಟ್ಟೊ ಕೂಟದಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಮೊದಲ ಪದಕವಾಗಿದೆ. ಕೈರೋದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಉದ್ಘಾಟನಾ ಜೂನಿಯರ್ ವಿಶ್ವಕಪ್‌ನಲ್ಲಿ ಭಾರತವು 16 ಪದಕಗಳೊಂದಿಗೆ ಒಟ್ಟಾರೆ ಅಗ್ರಸ್ಥಾನ ಪಡೆದ ನಂತರ ಈ ಪಂದ್ಯಾವಳಿ ನಡೆದಿದೆ.

    ISSF ಜೂನಿಯರ್ ವಿಶ್ವಕಪ್ ಶಾಟ್‌ಗನ್ 2026: ಪುರುಷರ ಟ್ರ್ಯಾಪ್ ಫೈನಲ್ಸ್

    ಕ್ರೀಡಾಪಟು

    ದೇಶ

    ಪದಕ / ಸ್ಥಾನ

    ಯುಗನ್ ಶಕ್ತಿವೇಲ್ ಮುತ್ತುಕುಮಾರ್

    ಭಾರತ

    ಚಿನ್ನ

    ಫ್ರಾನ್ಸೆಸ್ಕೊ ಟಾನ್ಫೋಗ್ಲಿಯೊ 

    ಇಟಲಿ

    ಬೆಳ್ಳಿ

    ಸಿಮೋನ್ ರೊನ್ಸೆನ್

    ಇಟಲಿ

    ಕಂಚು

     

    2. ಮಹಿಳಾ T20 (T20I) ಕ್ರಿಕೆಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ರನ್ ಗಳಿಸಿದ ಸ್ಮೃತಿ ಮಂಧಾನಾ

    ಕ್ರೀಡೆ

    ಸಂದರ್ಭ: 

    • ಏಷ್ಯನ್ ಗೇಮ್ಸ್ 2026 ರ ಸೆಮಿಫೈನಲ್ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್‌ನ ಸುಜೀ ಬೇಟ್ಸ್ ಅವರನ್ನು ಹಿಂದಿಕ್ಕುವ ಮೂಲಕ ಸ್ಮೃತಿ ಮಂಧಾನಾ ಅವರು ಮಹಿಳಾ T20 ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕ್ರಿಕೆಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಸಾರ್ವಕಾಲಿಕ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ರನ್ ಗಳಿಸಿದ ಆಟಗಾರ್ತಿ ಎಂಬ ಹೆಗ್ಗಳಿಕೆಗೆ ಪಾತ್ರರಾಗಿದ್ದಾರೆ.

    ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶಗಳು:

    • ದಾಖಲೆ: ಒಟ್ಟು 4,788 ರನ್ ಗಳಿಸುವ ಮೂಲಕ ಸುಜೀ ಬೇಟ್ಸ್ ಅವರ 4,758 ರನ್‌ಗಳ ದಾಖಲೆಯನ್ನು ಮುರಿದಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು 100 T20 (T20I) ಸಿಕ್ಸರ್‌ಗಳನ್ನು ಬಾರಿಸಿದ ಮೊದಲ ಭಾರತೀಯ ಮಹಿಳೆ ಎಂಬ ಸಾಧನೆಯನ್ನು ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ.
    • ಸ್ಥಳ / ಪಂದ್ಯ: ನಿಶಿನ್, ಜಪಾನ್‌ನಲ್ಲಿ ನಡೆದ (ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶದ ವಿರುದ್ಧದ) ಏಷ್ಯನ್ ಗೇಮ್ಸ್ 2026 ಸೆಮಿಫೈನಲ್ ಪಂದ್ಯ.
    • ಐತಿಹಾಸಿಕ / ಅಂಕಿಅಂಶಗಳ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ: ಮಿಥಾಲಿ ರಾಜ್ ಅವರನ್ನು ಹಿಂದಿಕ್ಕುವ ಮೂಲಕ, ಮಹಿಳಾ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕ್ರಿಕೆಟ್‌ನ ಎಲ್ಲಾ ಮಾದರಿಗಳಲ್ಲೂ ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ರನ್ ಗಳಿಸಿದ ದಾಖಲೆಯನ್ನೂ ಇವರು ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ.

    ಇತರೆ

    ಹಿಮಾಲಯನ್ ಮೊನಾಲ್ (Himalayan Monal)

    ಸಂದರ್ಭ: 

    • ಇತ್ತೀಚಿನ ಅಧ್ಯಯನವೊಂದರ ಪ್ರಕಾರ, ಹಿಮಾಲಯನ್ ಮೊನಾಲ್ ಪಕ್ಷಿಯು ತನ್ನ ಸುತ್ತಲಿನ ಪರಿಸರದ ಶಬ್ದದ ಮಟ್ಟಕ್ಕೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ತನ್ನ ಕೂಗಿನ ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ಕ್ರಿಯಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಬದಲಾಯಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ ಎಂದು ತಿಳಿದುಬಂದಿದೆ.

    Fig. : Himalayan Monal

    ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶಗಳು:

    • ಆವಾಸಸ್ಥಾನ ಮತ್ತು ಹರಡುವಿಕೆ: ಹಿಮಾಲಯ ಪರ್ವತ ಶ್ರೇಣಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಸೀಮಿತವಾಗಿರುವ ಆಕರ್ಷಕ ಕಾಡುಕೋಳಿ ಪ್ರಭೇದ ಇದಾಗಿದ್ದು, ಪ್ರಧಾನವಾಗಿ ಜಮ್ಮು ಮತ್ತು ಕಾಶ್ಮೀರ, ಹಿಮಾಚಲ ಪ್ರದೇಶ, ಉತ್ತರಾಖಂಡ ಹಾಗೂ ಸಿಕ್ಕಿಂ ರಾಜ್ಯಗಳಾದ್ಯಂತ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ.
    • ರಾಜ್ಯ ಲಾಂಛನ: ಇದು ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಉತ್ತರಾಖಂಡದ ರಾಜ್ಯ ಪಕ್ಷಿ ಎಂದು ಗುರುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ.
    • ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಸ್ಥಿತಿ: IUCN ಕೆಂಪು ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ‘ಕಡಿಮೆ ಕಾಳಜಿ ಅಗತ್ಯವಿರುವ ಪ್ರಭೇದ’ (LC) ಎಂದು ವರ್ಗೀಕರಿಸಲಾಗಿದೆ.

    Related Articles

  • ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ರೋಜ್‌ಗಾರ್ ಮೇಳ (ಉದ್ಯೋಗ ಮೇಳ) | ವಿಶ್ವ ಘೇಂಡಾಮೃಗ ದಿನ | ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಏಕಗವಾಕ್ಷಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆ (National Single Window System) | ಭಾರತದ ಚೊಚ್ಚಲ ‘ಬ್ಲೂ ಬಾಂಡ್’ ಬಿಡುಗಡೆಗೆ ಸಿದ್ಧತೆ | 12 ವರ್ಷ ಪೂರೈಸಿದ  ಮೇಕ್ ಇನ್ ಇಂಡಿಯಾ | ಭಾರತದ ಮುಖ್ಯ ಚುನಾವಣಾ ಆಯುಕ್ತ (CEC) ರ ವಜಾ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ | ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್ ಸನ್‌ಕ್ಯಾಚರ್ (Project Suncatcher) | ಮಿಜೋರಾಂನ ಕೃಷಿಕ ಮಹಿಳೆ  ‘ಜೆಡ್.ಟಿ. ಲಾಲ್ರಿಥಾಂಗಿ ಅವರಿಗೆ FAO  ಪ್ರಶಸ್ತಿ 

    ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ರೋಜ್‌ಗಾರ್ ಮೇಳ (ಉದ್ಯೋಗ ಮೇಳ)

    ಆರ್ಥಿಕತೆ

    ಸಂದರ್ಭ:

    • ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ರೋಜ್‌ಗಾರ್ ಮೇಳದ 20ನೇ ಆವೃತ್ತಿಯಲ್ಲಿ, ಸರ್ಕಾರಿ ಇಲಾಖೆಗಳು ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಗೆ ಹೊಸದಾಗಿ ನೇಮಕಗೊಂಡ ಯುವಕರಿಗೆ 51,000 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ನೇಮಕಾತಿ ಪತ್ರಗಳನ್ನು ವಿತರಿಸಲಾಯಿತು.

    ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ರೋಜ್‌ಗಾರ್ ಮೇಳದ ಬಗ್ಗೆ: 

    • ಪ್ರಾರಂಭ: ಇದನ್ನು 2022 ರಲ್ಲಿ ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರವು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು.
    • ಉದ್ದೇಶ: ಸರ್ಕಾರಿ ಹುದ್ದೆಗಳ ನೇಮಕಾತಿಯನ್ನು ತ್ವರಿತಗೊಳಿಸುವುದು, ಖಾಲಿ ಹುದ್ದೆಗಳನ್ನು ಭರ್ತಿ ಮಾಡುವುದು ಮತ್ತು ಯುವಜನ ಸಬಲೀಕರಣ ಹಾಗೂ ಉದ್ಯೋಗವನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುವುದು ಇದರ ಗುರಿಯಾಗಿದೆ.
    • 20ನೇ ಆವೃತ್ತಿ: ಹೊಸದಾಗಿ ನೇಮಕಗೊಂಡ ಸರ್ಕಾರಿ ನೌಕರರಿಗೆ 51,000 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ನೇಮಕಾತಿ ಪತ್ರಗಳನ್ನು ವಿತರಿಸಲಾಯಿತು.
    • ವ್ಯಾಪ್ತಿ: ಇದು ಕೇಂದ್ರ ಸಚಿವಾಲಯಗಳು, ವಿವಿಧ ಇಲಾಖೆಗಳು ಮತ್ತು ಸರ್ಕಾರಿ ಸಂಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.

    ರೋಜ್‌ಗಾರ್ ಮೇಳದ ಬಗ್ಗೆ: 

    • ಅರ್ಥ: ನೇರ ನೇಮಕಾತಿಗಾಗಿ ಉದ್ಯೋಗದಾತರು ಮತ್ತು ಉದ್ಯೋಗಾಕಾಂಕ್ಷಿಗಳನ್ನು ಬೆಸೆಯುವ ಉದ್ಯೋಗದ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ಇದಾಗಿದೆ.
    • NSDC ಪಾತ್ರ: ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕೌಶಲ್ಯಾಭಿವೃದ್ಧಿ ನಿಗಮವು (NSDC), ಸೆಕ್ಟರ್ ಸ್ಕಿಲ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್ (SSCs) ಮತ್ತು ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ ಕೌಶಲ್ ಕೇಂದ್ರಗಳ (PMKKs) ಸಹಯೋಗದೊಂದಿಗೆ ರೋಜ್‌ಗಾರ್ ಮೇಳಗಳನ್ನು ಆಯೋಜಿಸುತ್ತದೆ.
    • ಅರ್ಹತೆ: ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ 18-35 ವರ್ಷ ವಯಸ್ಸಿನವರು; 8ನೇ/10ನೇ/12ನೇ ತರಗತಿ ತೇರ್ಗಡೆಯಾದವರು, ITI/ಡಿಪ್ಲೊಮಾ ಪದವೀಧರರು, ಪದವೀಧರರು ಹಾಗೂ NSQF-ಪ್ರಮಾಣೀಕೃತ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳು ಇದರಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಬಹುದು.
    • ಇತರ ಸೇವೆಗಳು: ವೃತ್ತಿ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ, ಕೌಶಲ್ ಮೇಳಗಳು, ಮುದ್ರಾ (MUDRA) ಸಾಲ ಸೌಲಭ್ಯ ಮತ್ತು ಕೌಶಲ್ಯ ಪ್ರದರ್ಶನಗಳನ್ನು ಸಹ ಒದಗಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

    ವಿಶ್ವ ಘೇಂಡಾಮೃಗ ದಿನ

    ಪರಿಸರ  / ದಿನಾಚರಣೆಗಳು

    ಸಂದರ್ಭ 

    • ಘೇಂಡಾಮೃಗ ಪ್ರಭೇದಗಳ ಸಂರಕ್ಷಣೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಜಾಗೃತಿ ಮೂಡಿಸಲು ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 22 ರಂದು ಜಾಗತಿಕವಾಗಿ ‘ವಿಶ್ವ ಘೇಂಡಾಮೃಗ ದಿನ’ವನ್ನು ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

    ವಿಶ್ವ ಘೇಂಡಾಮೃಗ ದಿನದ ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶಗಳು:

    • ದಿನಾಂಕ: ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 22 ರಂದು ಈ ದಿನವನ್ನು ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
    • ಹಿನ್ನೆಲೆ: 2010 ರಲ್ಲಿ WWF-ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾ ಈ ದಿನದ ಆಚರಣೆಯನ್ನು ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಿತು ಮತ್ತು 2011 ರಿಂದ ಇದನ್ನು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ.
    • ಸಂಯೋಜಕರು: ಇಂಟರ್ನ್ಯಾಷನಲ್ ರೈನೋ ಫೌಂಡೇಶನ್ (IRF) ಈ ಆಚರಣೆಗಳ ಉಸ್ತುವಾರಿ ವಹಿಸುತ್ತದೆ.
    • 2026 ರ ಧ್ಯೇಯವಾಕ್ಯ: ಈ ವರ್ಷದ ಆಚರಣೆಯು “ಕೀಪ್ ದಿ ಫೈವ್ ಅಲೈವ್” (Keep the Five Alive) ಎಂಬ ಧ್ಯೇಯವಾಕ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.
    • ಜಾಗತಿಕ ಜನಸಂಖ್ಯೆ: ವಿಶ್ವದಲ್ಲಿ 5 ಪ್ರಭೇದಗಳಿಗೆ ಸೇರಿದ ಸುಮಾರು 26,700 ಘೇಂಡಾಮೃಗಗಳಿದ್ದು, ಇವುಗಳಲ್ಲಿ 4 ಪ್ರಭೇದಗಳು ಅಳಿವಿನಂಚಿನಲ್ಲಿವೆ ಎಂದು ಅಂದಾಜಿಸಲಾಗಿದೆ.

    ಭಾರತೀಯ ಘೇಂಡಾಮೃಗ (Indian Rhino)ದ ಬಗ್ಗೆ: 

    • ಪ್ರಭೇದ: ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ಪ್ರಭೇದವನ್ನು ‘ದೊಡ್ಡ ಒಂದು ಕೊಂಬಿನ ಘೇಂಡಾಮೃಗ’ (‘ಗ್ರೇಟರ್ ಒನ್-ಹಾರ್ನ್ಡ್ ರೈನೋ’) (Rhinoceros unicornis) ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.
    • ಸ್ಥಾನಮಾನ: ಇದು IUCN ಕೆಂಪು  ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ದುರ್ಬಲ (Vu) ವರ್ಗದಲ್ಲಿದೆ ಮತ್ತು ಭಾರತದ ವನ್ಯಜೀವಿ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಕಾಯ್ದೆಯಡಿ ಅನುಸೂಚಿ I ರಲ್ಲಿ ಸೇರ್ಪಡೆಗೊಂಡಿದೆ.
    • ಭಾರತದಲ್ಲಿನ ವ್ಯಾಪ್ತಿ: ಜಗತ್ತಿನ ಐದು ಪ್ರಭೇದಗಳಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ಒಂದು ಪ್ರಭೇದ ಮಾತ್ರ ಭಾರತದ ಭೌಗೋಳಿಕ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ.
    • ಅಸ್ಸಾಂ: ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಅಸ್ಸಾಂ ರಾಜ್ಯದ ಕಾಜಿರಂಗ, ಮಾನಸ್, ಪೊಬಿಟೊರಾ ಮತ್ತು ಒರಾಂಗ್ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 3,260 ಘೇಂಡಾಮೃಗಗಳು ನೆಲೆಸಿವೆ.
    • ಕಾಜಿರಂಗದ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ: ಕಾಜಿರಂಗವನ್ನು 1974 ರಲ್ಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನವಾಗಿ, 2006 ರಲ್ಲಿ ಹುಲಿ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶವಾಗಿ ಮತ್ತು 1985 ರಲ್ಲಿ ಯುನೆಸ್ಕೋ ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆಯ ತಾಣವಾಗಿ ಘೋಷಿಸಲಾಗಿದೆ.

    ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಉಪಕ್ರಮಗಳು:

    • ಇಂಡಿಯನ್ ರೈನೋ ವಿಷನ್ 2020 (2005): ಅಸ್ಸಾಂನ ಕನಿಷ್ಠ 7 ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ 3,000 ಘೇಂಡಾಮೃಗಗಳ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಹೊಂದುವ ಗುರಿಯನ್ನು ಈ ಯೋಜನೆ ಹೊಂದಿತ್ತು.
    • IRV 2.0 (2021): 2030 ರ ವೇಳೆಗೆ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳಾದ್ಯಂತ 4,500 ದಿಂದ 5,000 ಘೇಂಡಾಮೃಗಗಳನ್ನು ಸಂರಕ್ಷಿಸುವ ಮಹತ್ವಾಕಾಂಕ್ಷೆಯನ್ನು ಇದು ಹೊಂದಿದೆ.

    ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಏಕಗವಾಕ್ಷಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆ (National Single Window System)

    ರಾಜಕೀಯ ಮತ್ತು ಆಡಳಿತ

    ಸಂದರ್ಭ: 

    • ಇತ್ತೀಚೆಗಷ್ಟೇ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಏಕಗವಾಕ್ಷಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು (NSWS) ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ 5 ವರ್ಷಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸಿದೆ.

    ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಏಕಗವಾಕ್ಷಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆ (NSWS) ಕುರಿತ ಮಾಹಿತಿ:

    • ಪ್ರಾರಂಭ: 2021
    • ನೋಡಲ್ ಸಚಿವಾಲಯ: ವಾಣಿಜ್ಯ ಮತ್ತು ಕೈಗಾರಿಕಾ ಸಚಿವಾಲಯವು ಇದರ ಉಸ್ತುವಾರಿ ವಹಿಸಿದೆ.
    • ಅನುಷ್ಠಾನ ಸಂಸ್ಥೆ: ಕೈಗಾರಿಕಾ ಮತ್ತು ಆಂತರಿಕ ವ್ಯಾಪಾರ ಉತ್ತೇಜನ ಇಲಾಖೆ (DPIIT) ಇದನ್ನು ಜಾರಿಗೊಳಿಸುತ್ತಿದೆ.
    • ಉದ್ದೇಶ: ಹೂಡಿಕೆದಾರರಿಗೆ ಅಗತ್ಯವಿರುವ ಅನುಮೋದನೆಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಲು, ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸಲು ಮತ್ತು ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ ಹಾಗು ನಿಗಾ ವಹಿಸಲು ಅನುವು ಮಾಡಿಕೊಡುವ ಏಕೈಕ ಡಿಜಿಟಲ್ ವೇದಿಕೆಯಾಗಿ ಇದು ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ.
    • ಗುರಿ: ಸುಗಮ ವ್ಯಾಪಾರ (Ease of Doing Business) ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಸುಧಾರಿಸುವುದು ಮತ್ತು ತಡೆರಹಿತ ಹೂಡಿಕೆಯ ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುವುದು ಇದರ ಪ್ರಮುಖ ಗುರಿಯಾಗಿದೆ.
    • ವ್ಯಾಪ್ತಿ: ಕೇಂದ್ರ ಸಚಿವಾಲಯಗಳು, ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರಗಳು ಮತ್ತು ವಿವಿಧ ನಿಯಂತ್ರಣ ಪ್ರಾಧಿಕಾರಗಳ ಅನುಮೋದನೆಗಳನ್ನು ಈ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.
    • ಪ್ರಮುಖ ಲಕ್ಷಣಗಳು:
    • ನಿಮ್ಮ ಅನುಮೋದನೆಗಳನ್ನು ತಿಳಿಯಿರಿ (Know Your Approvals).
    • ಸಾಮಾನ್ಯ ನೋಂದಣಿ ನಮೂನೆ (Common Registration Form).
    • ಅರ್ಜಿದಾರರ ಡ್ಯಾಶ್‌ಬೋರ್ಡ್ (Applicant Dashboard).
    • ದಾಖಲೆಗಳ ಭಂಡಾರ (Document Repository).
    • ಇ-ಸಂವಹನ ಮಾಡ್ಯೂಲ್ (E-Communication Module).
    • ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ: ಆನ್‌ಲೈನ್ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ, ಒಂದು ಬಾರಿಯ ಸಲ್ಲಿಕೆ ಮತ್ತು ನೈಜ-ಸಮಯದ ಟ್ರ್ಯಾಕಿಂಗ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಮೂಲಕ ಇದು ದ್ವಿಗುಣ ಕಾರ್ಯ, ಅನುಸರಣೆಯ ಹೊರೆ ಮತ್ತು ಅನುಮೋದನೆಗೆ ತಗಲುವ ಸಮಯವನ್ನು ಗಣನೀಯವಾಗಿ ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ.

    ಭಾರತದ ಚೊಚ್ಚಲ ‘ಬ್ಲೂ ಬಾಂಡ್’ ಬಿಡುಗಡೆಗೆ ಸಿದ್ಧತೆ 

    ಆರ್ಥಿಕತೆ

    ಸಂದರ್ಭ: 

    • ಸಾಗರಮಾಲಾ ಫೈನಾನ್ಸ್ ಕಾರ್ಪೊರೇಶನ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್, ಭಾರತದ ಮೊಟ್ಟಮೊದಲ ಬ್ಲೂ ಬಾಂಡ್ ಮೂಲಕ 6 ಬಿಲಿಯನ್ ರೂಪಾಯಿಗಳನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಲು ಯೋಜಿಸಿದೆ.

    ಭಾರತದ ಮೊದಲ ಬ್ಲೂ ಬಾಂಡ್ ಮುಖ್ಯಾಂಶಗಳು:

    • ಹೊರಡಿಸುವ ಸಂಸ್ಥೆ: ಸಾಗರಮಾಲಾ ಫೈನಾನ್ಸ್ ಕಾರ್ಪೊರೇಶನ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್ (SFCL) ಈ ಬಾಂಡ್ ಅನ್ನು ವಿತರಿಸಲಿದೆ.
    • ಯೋಜನೆ: ಭಾರತದ ಚೊಚ್ಚಲ ಬ್ಲೂ ಬಾಂಡ್ ಮೂಲಕ ಒಟ್ಟು 600 ಕೋಟಿ ರೂಪಾಯಿ (6 ಬಿಲಿಯನ್ ರೂಪಾಯಿ) ನಿಧಿ ಸಂಗ್ರಹಿಸುವ ಗುರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಲಾಗಿದೆ.
    • ಬ್ಲೂ ಬಾಂಡ್ (Blue Bond) ಎಂದರೇನು?: ಸಾಗರ ಅಥವಾ ಸಮುದ್ರ-ಸಂಬಂಧಿತ ಸುಸ್ಥಿರ ಯೋಜನೆಗಳಿಗೆ ಹಣಕಾಸು ಒದಗಿಸಲು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುವ ಸಾಲದ ಸಾಧನವನ್ನು ಬ್ಲೂ ಬಾಂಡ್ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.
    • ಉದ್ದೇಶ: ಬಂದರು ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ, ಕಡಲ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಸಾಗರ ಸುಸ್ಥಿರತೆಯ ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸಲು ಈ ನಿಧಿಯನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
    • ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ: ಇದು ಭಾರತದ ‘ನೀಲಿ ಆರ್ಥಿಕತೆಯ’ ಸುಸ್ಥಿರ ಬೆಳವಣಿಗೆಗೆ ಹಣಕಾಸು ಒದಗಿಸುವಿಕೆಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುತ್ತದೆ.

    12 ವರ್ಷ ಪೂರೈಸಿದ  ಮೇಕ್ ಇನ್ ಇಂಡಿಯಾ

    ಸರ್ಕಾರಿ ಯೋಜನೆಗಳು

    ಸಂದರ್ಭ: 

    • ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರದ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ ‘ಮೇಕ್ ಇನ್ ಇಂಡಿಯಾ’ ಯೋಜನೆಯು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ 12 ವರ್ಷಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸಿದೆ.

    ಯೋಜನೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶಗಳು :

    • ಪ್ರಾರಂಭ: ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರವು ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 25, 2014 ರಂದು ಈ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಜಾರಿಗೊಳಿಸಿತು.
    • ನೋಡಲ್ ಸಚಿವಾಲಯ: ವಾಣಿಜ್ಯ ಮತ್ತು ಕೈಗಾರಿಕಾ ಸಚಿವಾಲಯದ ಕೈಗಾರಿಕಾ ಮತ್ತು ಆಂತರಿಕ ವ್ಯಾಪಾರ ಉತ್ತೇಜನ ಇಲಾಖೆ (DPIIT) ಇದರ ಉಸ್ತುವಾರಿ ಹೊಂದಿದೆ.
    • ಉದ್ದೇಶ: ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಉತ್ಪಾದನೆ, ಹೂಡಿಕೆ, ನಾವೀನ್ಯತೆ ಮತ್ತು ಉದ್ಯೋಗ ಸೃಷ್ಟಿಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುವುದು ಯೋಜನೆಯ ಮೂಲ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿದೆ.
    • ಪ್ರಮುಖ ಆದ್ಯತೆಗಳು: ಸುಗಮ ವ್ಯಾಪಾರ, ವಿದೇಶಿ ನೇರ ಹೂಡಿಕೆ (FDI) ಉತ್ತೇಜನ, ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ, ಕೌಶಲ್ಯಾಭಿವೃದ್ಧಿ ಮತ್ತು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಅಳವಡಿಕೆಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಒತ್ತು ನೀಡಲಾಗಿದೆ.
    • ನಾಲ್ಕು ಆಧಾರಸ್ತಂಭಗಳು: ಹೊಸ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳು, ಹೊಸ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ, ಹೊಸ ವಲಯಗಳು ಮತ್ತು ಹೊಸ ಮನಸ್ಥಿತಿ ಎಂಬ ನಾಲ್ಕು ಸ್ತಂಭಗಳ ಮೇಲೆ ಯೋಜನೆ ನಿಂತಿದೆ.
    • ಮೇಕ್ ಇನ್ ಇಂಡಿಯಾ 2.0: ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ಸ್, ಆಟೋಮೊಬೈಲ್, ಔಷಧೀಯ ವಲಯ, ಜವಳಿ, ನವೀಕರಿಸಬಹುದಾದ ಇಂಧನ ಮತ್ತು ರಕ್ಷಣಾ ಉತ್ಪಾದನೆ ಸೇರಿದಂತೆ ಒಟ್ಟು 27 ವಲಯಗಳ ಮೇಲೆ ಇದು ಪ್ರಸ್ತುತ ಗಮನ ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸಿದೆ.
    • ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ: ಭಾರತವನ್ನು ಜಾಗತಿಕ ಉತ್ಪಾದನಾ ಕೇಂದ್ರವನ್ನಾಗಿ ರೂಪಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಜಾಗತಿಕ ಮೌಲ್ಯ ಸರಪಳಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಭಾರತೀಯ ಉದ್ಯಮವನ್ನು ಸಂಯೋಜಿಸುವುದು ಇದರ ಮಹತ್ವಾಕಾಂಕ್ಷೆಯಾಗಿದೆ.

    ಭಾರತದ ಮುಖ್ಯ ಚುನಾವಣಾ ಆಯುಕ್ತ (CEC) ರ ವಜಾ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ

    ಸಂವಿಧಾನ ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯ

    ಸಂದರ್ಭ: 

    • ಭಾರತದ ಮುಖ್ಯ ಚುನಾವಣಾ ಆಯುಕ್ತರನ್ನು ವಜಾಗೊಳಿಸುವಂತೆ ಕೋರಿ ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷಗಳು ಸಂಸತ್ತಿನಲ್ಲಿ ನಿರ್ಣಯವನ್ನು ಮಂಡಿಸಲು ಮುಂದಾಗಿವೆ.

    ಭಾರತದ ಮುಖ್ಯ ಚುನಾವಣಾ ಆಯುಕ್ತರ (CEC) ವಜಾ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ:

    • ವಿಧಿ 324 : ಭಾರತೀಯ ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗ (ECI) ಮತ್ತು ಅದರ ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ಚೌಕಟ್ಟನ್ನು ಈ ವಿಧಿಯು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸುತ್ತದೆ.
    • CEC ವಜಾ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ: ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ, ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರನ್ನು ವಜಾಗೊಳಿಸುವ ಅದೇ ವಿಧಾನ ಮತ್ತು ಆಧಾರಗಳ ಮೇಲೆ ಮಾತ್ರ ಮುಖ್ಯ ಚುನಾವಣಾ ಆಯುಕ್ತರನ್ನು (CEC) ವಜಾಗೊಳಿಸಬಹುದಾಗಿದೆ.
    • ಇತರ ಆಯುಕ್ತರು: ಇತರ ಚುನಾವಣಾ ಆಯುಕ್ತರು ಅಥವಾ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಆಯುಕ್ತರನ್ನು ಮುಖ್ಯ ಚುನಾವಣಾ ಆಯುಕ್ತರ (CEC) ಶಿಫಾರಸಿನ ಮೇರೆಗೆ ಮಾತ್ರ ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿಗಳು ವಜಾಗೊಳಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿದೆ.

    ವಜಾಗೊಳಿಸುವ ಸಂಸದೀಯ ಹಂತಗಳು:

    • ವಜಾಗೊಳಿಸುವ ನಿರ್ಣಯವನ್ನು ಸಂಸತ್ತಿನ ಯಾವುದೇ ಸದನದಲ್ಲಿಯಾದರೂ (ಲೋಕಸಭೆ ಅಥವಾ ರಾಜ್ಯಸಭೆ) ಮಂಡಿಸಬಹುದು.
    • ಪೂರ್ವ ಬೆಂಬಲದ ಅಗತ್ಯ: ಈ ನಿರ್ಣಯವನ್ನು ಮಂಡಿಸಲು ಲೋಕಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಕನಿಷ್ಠ 100 ಸಂಸದರು ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಕನಿಷ್ಠ 50 ಸಂಸದರ ಪೂರ್ವನಿರ್ಧರಿತ ಬೆಂಬಲವಿರಬೇಕು.
    • ನಿರ್ಣಯವನ್ನು ಮಂಡಿಸಲು ಅನುಮತಿ ದೊರೆತ ನಂತರ, ವಿಚಾರಣಾ ಸಮಿತಿಯು ಆರೋಪಗಳ ಕುರಿತು ತನಿಖೆ ನಡೆಸುತ್ತದೆ.
    • ಆರೋಪಗಳು ಸಾಬೀತಾದಲ್ಲಿ, ಸಂಸತ್ತಿನ ಎರಡೂ ಸದನಗಳು ಹಾಜರಿರುವ ಮತ್ತು ಮತ ಚಲಾಯಿಸುವ ಸದಸ್ಯರ ಮೂರನೇ ಎರಡರಷ್ಟು (2/3) ವಿಶೇಷ ಬಹುಮತದಿಂದ ನಿರ್ಣಯವನ್ನು ಅಂಗೀಕರಿಸಬೇಕು.
    • ಎರಡೂ ಸದನಗಳ ಅನುಮೋದನೆಯ ನಂತರ, ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿಗಳು ಅಂತಿಮ ವಜಾ ಆದೇಶವನ್ನು ಹೊರಡಿಸುತ್ತಾರೆ.
    • ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶ: ಇದುವರೆಗೆ ಭಾರತದ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಮುಖ್ಯ ಚುನಾವಣಾ ಆಯುಕ್ತರನ್ನು ಸಂಸತ್ತಿನ ಮುಖಾಂತರ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ವಜಾಗೊಳಿಸಲಾಗಿಲ್ಲ.

    ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್ ಸನ್‌ಕ್ಯಾಚರ್ (Project Suncatcher)

    ವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ

    ಸಂದರ್ಭ: 

    • ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶದಲ್ಲಿ ಕೃತಕ ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆಯ (AI) ಕಂಪ್ಯೂಟಿಂಗ್ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯವನ್ನು ನಿಯೋಜಿಸಬಹುದೇ ಎಂದು ಪರೀಕ್ಷಿಸಲು ಗೂಗಲ್ ‘ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್ ಸನ್‌ಕ್ಯಾಚರ್’ ಅನ್ನು ಘೋಷಿಸಿದೆ. ಈ ಯೋಜನೆಯು ಗೂಗಲ್‌ನ ಟೆನ್ಸರ್ ಪ್ರೊಸೆಸಿಂಗ್ ಯುನಿಟ್‌ಗಳ (TPU) ಕಕ್ಷೀಯ ಪರೀಕ್ಷೆಯೊಂದಿಗೆ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ.

    ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್ ಸನ್‌ಕ್ಯಾಚರ್ ವಿಶೇಷತೆಗಳು:

    • ಉಪಕ್ರಮ: ಇದು ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಆಧಾರಿತ ಕೃತಕ ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆ (AI) ಕಂಪ್ಯೂಟಿಂಗ್ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯವನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸುವ ಗೂಗಲ್‌ನ ವಿನೂತನ ಯೋಜನೆಯಾಗಿದೆ.
    • ಪರಿಕಲ್ಪನೆ: ಕಡಿಮೆ ಭೂ ಕಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿರುವ (LEO) ಉಪಗ್ರಹಗಳ ಮೇಲೆ AI ಪ್ರೊಸೆಸರ್‌ಗಳಾದ TPU ಗಳನ್ನು ಅಳವಡಿಸುವುದು ಇದರ ಮುಖ್ಯ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನವಾಗಿದೆ.
    • ಪಾಲುದಾರರು: ಮೂಲಮಾದರಿಯ ಉಪಗ್ರಹ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗಾಗಿ ‘ಪ್ಲಾನೆಟ್’ ಸಂಸ್ಥೆಯೊಂದಿಗೆ ಗೂಗಲ್ ಪಾಲುದಾರಿಕೆ ಹೊಂದಿದೆ.
    • ಸಂಪರ್ಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆ: ಹೆಚ್ಚಿನ ಬ್ಯಾಂಡ್‌ವಿಡ್ತ್ ಡೇಟಾ ವರ್ಗಾವಣೆಗಾಗಿ ಲೇಸರ್ ಕಿರಣಗಳನ್ನು ಬಳಸುವ ‘ಫ್ರೀ-ಸ್ಪೇಸ್ ಆಪ್ಟಿಕಲ್’ (FSO) ಲಿಂಕ್‌ಗಳನ್ನು ಇದು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.
    • ದೃಷ್ಟಿಕೋನ: ವಿತರಿತ AI ಕಂಪ್ಯೂಟಿಂಗ್ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯವಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವ ಉಪಗ್ರಹಗಳ ಬೃಹತ್ ಸಮೂಹವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುವುದು ಇದರ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿದೆ.
    • ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ: ಇದು ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶದಲ್ಲಿಯೇ ನೇರವಾಗಿ AI ಡೇಟಾ ಸಂಸ್ಕರಣೆಯನ್ನು ಸಕ್ರಿಯಗೊಳಿಸುವ ಮೂಲಕ, ಭೂಮಿಯ ಮೇಲಿನ ಡೇಟಾ ಕೇಂದ್ರಗಳ ಮೇಲಿನ ಅವಲಂಬನೆಯನ್ನು ಗಣನೀಯವಾಗಿ ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ.

    ಮಿಜೋರಾಂನ ಕೃಷಿಕ ಮಹಿಳೆ  ‘ಜೆಡ್.ಟಿ. ಲಾಲ್ರಿಥಾಂಗಿ ಅವರಿಗೆ FAO  ಪ್ರಶಸ್ತಿ

    ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು

    ಸಂದರ್ಭ: 

    • ಸ್ಟ್ರಾಬೆರಿ ಕೃಷಿ ಮತ್ತು ಗ್ರಾಮೀಣಾಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ನೀಡಿದ ಅತ್ಯಮೂಲ್ಯ ಕೊಡುಗೆಗಾಗಿ ಮಿಜೋರಾಂನ ರೈತ ಮಹಿಳೆ ‘ಜೆಡ್.ಟಿ. ಲಾಲ್ರಿಥಾಂಗಿ’ ಅವರನ್ನು ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ಆಹಾರ ಮತ್ತು ಕೃಷಿ ಸಂಸ್ಥೆ (FAO) ಗುರುತಿಸಿ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗೆ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿದೆ.
    • ಈ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು 2026 ರ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಹಿಳಾ ರೈತರ ವರ್ಷದ ಆಚರಣೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಭಾಗವಾಗಿ ನೀಡಲಾಗುತ್ತಿದೆ.

    ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ಆಹಾರ ಮತ್ತು ಕೃಷಿ ಸಂಸ್ಥೆ(FAO)ಯ ಬಗ್ಗೆ: 

    • ಸ್ಥಾಪನೆ: ಜಗತ್ತಿನ ಹಸಿವನ್ನು ನೀಗಿಸಲು ಮತ್ತು ಆಹಾರ ಹಾಗೂ ಕೃಷಿ ಕ್ಷೇತ್ರವನ್ನು ಸುಧಾರಿಸಲು ಶ್ರಮಿಸುತ್ತಿರುವ ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ಈ ವಿಶೇಷ ಸಂಸ್ಥೆಯನ್ನು 1945 ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು.
    • ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿ: ಇದು ಇಟಲಿಯ ರೋಮ್ ನಗರದಲ್ಲಿ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.
    • ಸದಸ್ಯತ್ವ: 193 ದೇಶಗಳು ಮತ್ತು ಐರೋಪ್ಯ ಒಕ್ಕೂಟ ಸೇರಿದಂತೆ ಒಟ್ಟು 194 ಸದಸ್ಯರನ್ನು ಈ ಸಂಸ್ಥೆ ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.

    Related Articles

  • ಭಾರತದ ಜೈವಿಕ-ಕಣ್ಗಾವಲು ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ | ದೀನದಯಾಳ್ ಉಪಾಧ್ಯಾಯ ಗ್ರಾಮೀಣ ಕೌಶಲ್ಯ ಯೋಜನೆ 2.0 (DDU-GKY 2.0) | ಗಾಜಾ ಶಾಂತಿ ಮಂಡಳಿ (Gaza Board of Peace) | ಕಾಶ್ಮೀರದ ಕುರಿತಾದ OIC ಗುಂಪಿನ ಹೇಳಿಕೆಗಳನ್ನು ತಿರಸ್ಕರಿಸಿದ ಭಾರತ | ಸಿಯಾಂಗ್ ಮೇಲ್ದಂಡೆ ಬಹು-ಉದ್ದೇಶಿತ ಯೋಜನೆ | ಸ್ಯಾಟಲೈಟ್ ಸ್ಮಾರ್ಟ್ ಆಂಟಿ-ಏರ್‌ಫೀಲ್ಡ್ ವೆಪನ್ಸ್ (SAT-SAAW) | ಭಾರತ-ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್ ಮುಕ್ತ ವ್ಯಾಪಾರ ಒಪ್ಪಂದ (FTA) | ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳ ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಕುರಿತ ಕಸ್ತೂರಿರಂಗನ್ ಸಮಿತಿಯ ವರದಿ | ಕಥಕ್ಕಳಿ ಉತ್ಸವ

    ಭಾರತದ ಜೈವಿಕ-ಕಣ್ಗಾವಲು ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ

    ರಾಜಕೀಯ ಮತ್ತು ಆಡಳಿತ

    ಸಂದರ್ಭ:

    • ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ಕುಟುಂಬ ಕಲ್ಯಾಣ ಸಚಿವಾಲಯವು ‘ಭಾರತದ ಜೈವಿಕ-ಕಣ್ಗಾವಲು ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ’ (Biovigilance Programme of India)ಕ್ಕೆ ಅನುಮೋದನೆ ನೀಡಿದೆ.

    ಭಾರತದ ಜೈವಿಕ-ಕಣ್ಗಾವಲು ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ (BvPI)

    ಅಂಶ

    ವಿವರಗಳು

    ಸಚಿವಾಲಯ

    ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ಕುಟುಂಬ ಕಲ್ಯಾಣ ಸಚಿವಾಲಯ

    ಉದ್ದೇಶ

    ಅಂಗಾಂಗ/ಅಂಗಾಂಶ ಕಸಿ ಮಾಡುವಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಬಳಸುವ ಔಷಧಗಳು ಮತ್ತು ಜೈವಿಕ ಉತ್ಪನ್ನಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಅಡ್ಡಪರಿಣಾಮಗಳನ್ನು ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ ಮಾಡುವುದು ಮತ್ತು ತಡೆಯುವುದು.

    ವ್ಯಾಪ್ತಿ

    ದಾನಿಗಳಿಗೆ ಮತ್ತು ಸ್ವೀಕರಿಸುವವರಿಗೆ ನೀಡುವ ಉತ್ಪನ್ನಗಳು.

    ನೋಡಲ್ ಏಜೆನ್ಸಿ

    ಭಾರತೀಯ ಫಾರ್ಮಾಕೋಪಿಯಾ ಆಯೋಗ (IPC)

    IPC

    ಇದು ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ಕುಟುಂಬ ಕಲ್ಯಾಣ ಸಚಿವಾಲಯದ (MoHFW) ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಬರುವ ಸ್ವಾಯತ್ತ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ; ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಉತ್ಪಾದಿಸುವ, ಮಾರಾಟ ಮಾಡುವ ಮತ್ತು ಅನುಭೋಗಿಸುವ ಔಷಧಗಳಿಗೆ ಇದು ಮಾನದಂಡಗಳನ್ನು ನಿಗದಿಪಡಿಸುತ್ತದೆ.

    ಪೂರಕ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು

    PvPI – ಔಷಧಗಳ ಅಡ್ಡಪರಿಣಾಮಗಳ ಕಣ್ಗಾವಲು; MvPI – ವೈದ್ಯಕೀಯ ಉಪಕರಣಗಳಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ಅಡ್ಡಪರಿಣಾಮಗಳ ಕಣ್ಗಾವಲು.

    ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ

    ಇದು ಕಸಿ ಸುರಕ್ಷತೆ ಮತ್ತು ಫಾರ್ಮಾಕೋವಿಜಿಲೆನ್ಸ್ (Pharmacovigilance) ಅನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುತ್ತದೆ.

    ದೀನದಯಾಳ್ ಉಪಾಧ್ಯಾಯ ಗ್ರಾಮೀಣ ಕೌಶಲ್ಯ ಯೋಜನೆ 2.0 (DDU-GKY 2.0)

    ಸರ್ಕಾರಿ ಯೋಜನೆಗಳು

    ಸಂದರ್ಭ:

    • DDU-GKY 2.0 ಮೂಲಕ ಸರ್ಕಾರವು ಹೆಚ್ಚು ಸ್ಪಂದಿಸುವ, ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ-ಚಾಲಿತ ಮತ್ತು ಫಲಿತಾಂಶ-ಆಧಾರಿತ ಕೌಶಲ್ಯ ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುತ್ತಿದೆ.

    ದೀನದಯಾಳ್ ಉಪಾಧ್ಯಾಯ ಗ್ರಾಮೀಣ ಕೌಶಲ್ಯ ಯೋಜನೆ (DDU-GKY)

    • ಸಚಿವಾಲಯ: ಗ್ರಾಮೀಣಾಭಿವೃದ್ಧಿ ಸಚಿವಾಲಯ (MoRD).
    • ಪ್ರಾರಂಭ: 2014 ರಲ್ಲಿ, ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಗ್ರಾಮೀಣ ಜೀವನೋಪಾಯ ಮಿಷನ್ (NRLM) ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಾಗಿದೆ.
    • ಉದ್ದೇಶ: ಗ್ರಾಮೀಣ ಯುವಕರಿಗೆ ಉದ್ಯೋಗ-ಸಂಯೋಜಿತ ಕೌಶಲ್ಯ ತರಬೇತಿ ನೀಡುವುದು ಮತ್ತು ಸುಸ್ಥಿರ ಉದ್ಯೋಗವನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುವುದು.
    • ಗುರಿ: 15–35 ವರ್ಷ ವಯಸ್ಸಿನ ಗ್ರಾಮೀಣ ಯುವಕರು, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಹಿಂದುಳಿದ ವರ್ಗಗಳ ಯುವಕರು.
    • ಸಾಮಾಜಿಕ ಸೇರ್ಪಡೆ ಗುರಿಗಳು: ಪರಿಶಿಷ್ಟ ಜಾತಿ/ಪರಿಶಿಷ್ಟ ಪಂಗಡ (SC/ST) – 50%; ಮಹಿಳೆಯರು – 33%; ವಿಕಲಚೇತನರು (PwDs) – 5%.
    • ವಲಯಗಳು: ಕೃಷಿ, ಆರೋಗ್ಯ ಸೇವೆ, ಜವಳಿ, ಹಸಿರು ವಲಯದ ಉದ್ಯೋಗಗಳು (Green jobs), ಏರೋಸ್ಪೇಸ್ ಮತ್ತು ವಾಯುಯಾನ, ಸೌಂದರ್ಯ ಮತ್ತು ಕ್ಷೇಮ, ಇತ್ಯಾದಿ.
    • ಬಜೆಟ್ 2026–27: ₹750 ಕೋಟಿ.

    DDU-GKY 2.0 – ವಿಶೇಷ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು: 

    ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ

    ಪ್ರಮುಖ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯಗಳು

    ರೋಷ್ನಿ

    ಇದು ಎಡಪಂಥೀಯ ಉಗ್ರವಾದ (LWE) ಪೀಡಿತ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ; ಸ್ಥಳೀಯ/ಮನೆ-ಆಧಾರಿತ ಕೌಶಲ್ಯಗಳಿಗೆ ಒತ್ತು ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ; ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ 40% ಮೀಸಲಾತಿಯನ್ನು ಕಲ್ಪಿಸಲಾಗಿದೆ; ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ, ಶಿಕ್ಷಣ, ಆರೋಗ್ಯ, ನೈಸರ್ಗಿಕ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳು ಮತ್ತು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಕೌಶಲ್ಯಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ‘ಮಹತ್ವಾಕಾಂಕ್ಷೆಯ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಿಗೆ’ (Aspirational Districts) ಇದನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಲಾಗಿದೆ.

    ಹಿಮಾಯತ್

    ಇದು ಜಮ್ಮು ಮತ್ತು ಕಾಶ್ಮೀರ ಹಾಗೂ ಲಡಾಖ್‌ಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ; ಗ್ರಾಮೀಣ ಮತ್ತು ನಗರ ಯುವಕರು (BPL ಮತ್ತು APL ಇಬ್ಬರೂ) ಇದರ ವ್ಯಾಪ್ತಿಗೆ ಬರುತ್ತಾರೆ; ಇದು ವೇತನ, ಸ್ವಯಂ-ಉದ್ಯೋಗ ಮತ್ತು ಗಿಗ್ ವರ್ಕ್ (Gig work) ಅನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುತ್ತದೆ.

    ಗಾಜಾ ಶಾಂತಿ ಮಂಡಳಿ (Gaza Board of Peace)

    ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ 

    ಸಂದರ್ಭ:

    • ಅಮೆರಿಕ ಬೆಂಬಲಿತ ‘ಶಾಂತಿ ಮಂಡಳಿ’ಯು (Board of Peace) ಗಾಜಾಕ್ಕೆ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ, ವಸತಿ, ಆರೋಗ್ಯ ರಕ್ಷಣೆ, ಆರ್ಥಿಕ ಪುನರುಜ್ಜೀವನ, ಡಿಜಿಟಲ್ ಸೇವೆಗಳು ಮತ್ತು ಭದ್ರತೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ಆರು ತಿಂಗಳ, $2.45-ಬಿಲಿಯನ್ ಮೊತ್ತದ ಚೇತರಿಕೆ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವನ್ನು ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಿದೆ.

    ಗಾಜಾ ಶಾಂತಿ ಮಂಡಳಿ (Board of Peace – BoP)ಯ ಬಗ್ಗೆ: 

    • ಸ್ಥಾಪನೆ: ಈ ಮಂಡಳಿಯನ್ನು ಗಾಜಾ ಪರಿವರ್ತನಾ ಚೌಕಟ್ಟಿನ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ 2026 ರಲ್ಲಿ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದರ ಸನ್ನದನ್ನು (ಚಾರ್ಟರ್) 22 ಜನವರಿ 2026 ರಂದು ದಾವೋಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಔಪಚಾರಿಕವಾಗಿ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಾಯಿತು.
    • ಅಧ್ಯಕ್ಷರು: ಡೊನಾಲ್ಡ್ ಜೆ. ಟ್ರಂಪ್, ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ ಅಧ್ಯಕ್ಷರು.
    • ಸಂದರ್ಭ: ಗಾಜಾ ಸಂಘರ್ಷವನ್ನು ಕೊನೆಗೊಳಿಸುವ ಸಮಗ್ರ ಯೋಜನೆಯ ಭಾಗವಾಗಿ ಇದನ್ನು ರಚಿಸಲಾಗಿದೆ. ಗಾಜಾದಲ್ಲಿ ಪರಿವರ್ತನಾ ಆಡಳಿತ, ಪುನರ್ನಿರ್ಮಾಣ, ಮಾನವೀಯ ನೆರವು ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕ ಚೇತರಿಕೆಯ ಮೇಲೆ ಇದು ಗಮನಹರಿಸುತ್ತದೆ.
    • ಪ್ರಮುಖ ಕಾರ್ಯಗಳು:
    • ಗಾಜಾದಲ್ಲಿ ಪರಿವರ್ತನಾ ಆಡಳಿತವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುವುದು.
    • ಪುನರ್ನಿರ್ಮಾಣ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕ ಚೇತರಿಕೆಯನ್ನು ಸಾಧಿಸುವುದು.
    • ಮಾನವೀಯ ನೆರವು ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸೇವೆಗಳ ಸಮನ್ವಯವನ್ನು ಕಾಯ್ದುಕೊಳ್ಳುವುದು.
    • ಪ್ಯಾಲೇಸ್ಟಿನಿಯನ್ ಆಡಳಿತದತ್ತ ಪರಿವರ್ತನೆಯಾಗುವುದನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸುವುದು.
    • ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸ್ಥಿರೀಕರಣ ಪಡೆ (ISF) ಚೌಕಟ್ಟಿನ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ ಮಾಡುವುದು.
    • ಸ್ಥಾಪಕ ಸದಸ್ಯರು: ಅಮೆರಿಕ, ಈಜಿಪ್ಟ್, ಇಸ್ರೇಲ್, ಜೋರ್ಡಾನ್, ಕತಾರ್, ಸೌದಿ ಅರೇಬಿಯಾ, ಟರ್ಕಿ ಮತ್ತು UAE ಮುಂತಾದ ದೇಶಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.

    ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಮಾಹಿತಿ : 

    ಗಾಜಾ ಪಟ್ಟಿ (Gaza Strip)

    • ಸ್ಥಳ: ಪೂರ್ವ ಮೆಡಿಟರೇನಿಯನ್; ಆಕ್ರಮಿತ ಪ್ಯಾಲೇಸ್ಟಿನಿಯನ್ ಪ್ರದೇಶದ (OPT) ಭಾಗವಾಗಿದೆ.
    • ಗಡಿಗಳು: ಇಸ್ರೇಲ್ (ಉತ್ತರ/ಪೂರ್ವ), ಈಜಿಪ್ಟ್ (ದಕ್ಷಿಣ), ಮೆಡಿಟರೇನಿಯನ್ ಸಮುದ್ರ (ಪಶ್ಚಿಮ).
    • ವಿಸ್ತೀರ್ಣ: ಸುಮಾರು 365 ಚ.ಕಿ.ಮೀ; ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಸುಮಾರು 2.1 ಮಿಲಿಯನ್.
    • ಪ್ರಮುಖ ನಗರಗಳು: ಗಾಜಾ ನಗರ, ಖಾನ್ ಯೂನಿಸ್, ರಫಾ.
    • ಆಡಳಿತ: 2007 ರಿಂದ ಹಮಾಸ್ ವಾಸ್ತವಿಕ ನಿಯಂತ್ರಣವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.
    • ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ: ಇಸ್ರೇಲ್-ಪ್ಯಾಲೆಸ್ತೀನ್ ಸಂಘರ್ಷದ ಕೇಂದ್ರಬಿಂದುವಾಗಿದೆ; ಪ್ರಮುಖ ಮಾನವೀಯ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟಿನ ಪ್ರದೇಶವಾಗಿದೆ.
    • ಪ್ರಮುಖ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು: ಸ್ಥಳಾಂತರ, ಆಹಾರ/ನೀರಿನ ಅಭದ್ರತೆ, ಆರೋಗ್ಯ ರಕ್ಷಣೆ ಮತ್ತು ಮೂಲಸೌಕರ್ಯಗಳ ಹಾನಿ.

    ಕಾಶ್ಮೀರದ ಕುರಿತಾದ OIC ಗುಂಪಿನ ಹೇಳಿಕೆಗಳನ್ನು ತಿರಸ್ಕರಿಸಿದ ಭಾರತ

    ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ

    ಸಂದರ್ಭ:

    • OIC ಸಂಪರ್ಕ ಗುಂಪಿನ ಜಂಟಿ ಪ್ರಕಟಣೆಯಲ್ಲಿ ಜಮ್ಮು ಮತ್ತು ಕಾಶ್ಮೀರದ ಕುರಿತಾದ ಉಲ್ಲೇಖಗಳನ್ನು ಭಾರತವು ಕಟುವಾಗಿ ತಿರಸ್ಕರಿಸಿದೆ.

    ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ ಸಹಕಾರ ಸಂಘಟನೆ (OIC)ಯ ಬಗ್ಗೆ: 

    • ಸ್ಥಾಪನೆ: ಅಲ್-ಅಕ್ಸಾ ಮಸೀದಿಯ ಬೆಂಕಿಯ ಘಟನೆಯ ನಂತರ, 25 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 1969 ರಂದು ಮೊರಾಕ್ಕೋದ ರಬಾತ್‌ನಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು.
    • ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿ: ಜೆದ್ದಾ, ಸೌದಿ ಅರೇಬಿಯಾ.
    • ಸದಸ್ಯತ್ವ: ನಾಲ್ಕು ಖಂಡಗಳಾದ್ಯಂತ 57 ರಾಷ್ಟ್ರಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ; ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ (UN) ನಂತರದ ಎರಡನೇ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಅಂತರ್-ಸರ್ಕಾರಿ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ.
    • ಹಿಂದಿನ ಹೆಸರು: ‘ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ ಸಮ್ಮೇಳನ ಸಂಸ್ಥೆ’; 2011 ರಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ‘ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ ಸಹಕಾರ ಸಂಘಟನೆ’ (OIC) ಎಂದು ಮರುನಾಮಕರಣ ಮಾಡಲಾಯಿತು.
    • ಉದ್ದೇಶ: ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ ಒಗ್ಗಟ್ಟು ಮತ್ತು ಸಹಕಾರವನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುವುದು ಹಾಗೂ ರಾಜಕೀಯ, ಆರ್ಥಿಕ, ಸಾಮಾಜಿಕ, ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಮತ್ತು ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಸಹಕಾರ ಸೇರಿದಂತೆ ಸದಸ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ಹಿತಾಸಕ್ತಿಗಳನ್ನು ಕಾಪಾಡುವುದು.
    • ಭಾರತ ಮತ್ತು OIC: ಭಾರತವು OIC ಯ ಸದಸ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರವಲ್ಲ. ಆದರೆ, OIC ಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಕೆಲವು ಸಭೆಗಳಲ್ಲಿ ಭಾರತವು ಅತಿಥಿಯಾಗಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದೆ.

    ಸಿಯಾಂಗ್ ಮೇಲ್ದಂಡೆ ಬಹು-ಉದ್ದೇಶಿತ ಯೋಜನೆ

    ಆರ್ಥಿಕತೆ

    ಸಂದರ್ಭ:

    • ಉದ್ದೇಶಿತ ಸಿಯಾಂಗ್ ಮೇಲ್ದಂಡೆ ಬಹು-ಉದ್ದೇಶಿತ ಯೋಜನೆಗೆ (SUMP) ಪೂರ್ವ-ಸಾಧ್ಯತಾ ಸಮೀಕ್ಷೆಯನ್ನು ಕೈಗೊಳ್ಳಲು ಮತ್ತು ಸಂಯೋಜಿಸಲು ಅರುಣಾಚಲ ಪ್ರದೇಶದ ಸಚಿವ ಸಂಪುಟವು ಉನ್ನತ ಮಟ್ಟದ ಅಧಿಕಾರಯುತ ಸಮಿತಿಗೆ ಅನುಮೋದನೆ ನೀಡಿದೆ.

    ಸಿಯಾಂಗ್ ಮೇಲ್ದಂಡೆ ಬಹು-ಉದ್ದೇಶಿತ ಯೋಜನೆಯ ಬಗ್ಗೆ: 

    • ಸ್ಥಳ: ಅರುಣಾಚಲ ಪ್ರದೇಶ.
    • ಸಾಮರ್ಥ್ಯ: 11,000 ಮೆಗಾವ್ಯಾಟ್ (MW).
    • ಸ್ಥಿತಿಗತಿ: 2008 ರಲ್ಲಿ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರವು ಇದನ್ನು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಯೋಜನೆ ಎಂದು ಘೋಷಿಸಿದೆ.
    • ನದಿ: ಬ್ರಹ್ಮಪುತ್ರ ನದಿಯ ಪ್ರಮುಖ ಉಪನದಿಯಾದ ಸಿಯಾಂಗ್.

    ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಮಾಹಿತಿ:  

    ‘ಬ್ರಹ್ಮಪುತ್ರ ನದಿ’ಯ ಬಗ್ಗೆ:

    • ಬ್ರಹ್ಮಪುತ್ರ ನದಿಯು ಏಷ್ಯಾದ ಪ್ರಮುಖ ಗಡಿಯಾಚೆಗಿನ ನದಿಯಾಗಿದೆ.
    • ಇದು ಟಿಬೆಟ್‌ನ ಮಾನಸ ಸರೋವರದ (Mapam Yumco) ಬಳಿ ಇರುವ ಚೆಮಾಯುಂಗ್‌ಡುಂಗ್ ಹಿಮನದಿಯಿಂದ ಉಗಮಿಸುತ್ತದೆ.
    • ಇದನ್ನು ಟಿಬೆಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಯಾರ್ಲುಂಗ್ ತ್ಸಾಂಗ್ಪೋ (ಇದರ ಅತಿ ಉದ್ದದ ಮೇಲ್ಭಾಗದ ಹರಿವು), ಅರುಣಾಚಲ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಸಿಯಾಂಗ್ ಅಥವಾ ದಿಹಾಂಗ್, ಅಸ್ಸಾಂನಲ್ಲಿ ಬ್ರಹ್ಮಪುತ್ರ ಮತ್ತು ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶದಲ್ಲಿ ಜಮುನಾ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.
    • ಇದು ಟಿಬೆಟ್ ಪ್ರಸ್ಥಭೂಮಿಯ ಮೂಲಕ ಪೂರ್ವಕ್ಕೆ ಹರಿದು, ಅರುಣಾಚಲ ಪ್ರದೇಶದ ಮೂಲಕ ಭಾರತವನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸುತ್ತದೆ. ನಂತರ ಅಸ್ಸಾಂನ ಬಯಲು ಮೈದಾನದಲ್ಲಿ ವಿಸ್ತಾರಗೊಂಡು, ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶದಲ್ಲಿ ಗಂಗಾ ನದಿಯೊಂದಿಗೆ ವಿಲೀನಗೊಂಡು ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಬಂಗಾಳಕೊಲ್ಲಿಯನ್ನು ಸೇರುತ್ತದೆ.

    ಸ್ಯಾಟಲೈಟ್ ಸ್ಮಾರ್ಟ್ ಆಂಟಿ-ಏರ್‌ಫೀಲ್ಡ್ ವೆಪನ್ಸ್ (SAT-SAAW)

    ರಕ್ಷಣೆ ಮತ್ತು ಭದ್ರತೆ

    ಸಂದರ್ಭ:

    • 160 ಸ್ಯಾಟಲೈಟ್ ಸ್ಮಾರ್ಟ್ ಆಂಟಿ-ಏರ್‌ಫೀಲ್ಡ್ ವೆಪನ್‌ಗಳ (SAT-SAAW) ಖರೀದಿಗೆ ರಕ್ಷಣಾ ಸಚಿವಾಲಯವು ಭಾರತ್ ಡೈನಾಮಿಕ್ಸ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್ (BDL) ಜೊತೆಗೆ ₹810 ಕೋಟಿಗೂ ಅಧಿಕ ಮೊತ್ತದ ಒಪ್ಪಂದಕ್ಕೆ ಸಹಿ ಹಾಕಿದೆ.

    ಸ್ಮಾರ್ಟ್ ಆಂಟಿ-ಏರ್‌ಫೀಲ್ಡ್ ವೆಪನ್ (Smart Anti-Airfield Weapon – SAAW)

    • ವಿಧ: ಆಕಾಶದಿಂದ ಭೂಮೇಲ್ಮೈಗೆ ಹಾರುವ ನಿಖರ-ಮಾರ್ಗದರ್ಶಿ ಗ್ಲೈಡ್ ಬಾಂಬ್ (Air-to-ground precision-guided glide bomb).
    • ಉದ್ದೇಶ: ನಿಗದಿತ ಅಂತರದಿಂದ ಶತ್ರುಗಳ ವಾಯುನೆಲೆಗಳು ಮತ್ತು ಸಂಬಂಧಿತ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯಗಳನ್ನು ನಾಶಪಡಿಸಲು ಇದನ್ನು ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ.
    • ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದವರು: ರಕ್ಷಣಾ ಸಂಶೋಧನೆ ಮತ್ತು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಸಂಸ್ಥೆ (DRDO).
    • ಸ್ವದೇಶಿ ಅಂಶ: ಸುಮಾರು 60%.
    • ಉಡಾವಣಾ ವೇದಿಕೆಗಳು: SEPECAT ಜಾಗ್ವಾರ್, ಹಾಕ್ ಮತ್ತು Su-30MKI ಯುದ್ಧ ವಿಮಾನಗಳು.
    • ಯೋಜನೆ: 2013 ರಲ್ಲಿ ಅನುಮೋದಿಸಲಾಗಿದೆ; 2016-2021 ರ ನಡುವೆ ಹಾರಾಟ-ಪರೀಕ್ಷೆಗಳನ್ನು ನಡೆಸಲಾಗಿದೆ.
    • ಭಾರತೀಯ ವಾಯುಪಡೆಗೆ ಸೇರ್ಪಡೆ: 2021.
    • ವಿತರಣೆ: 2027-28 ಮತ್ತು 2028-29 ರ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ವಿತರಿಸಲು ನಿರ್ಧರಿಸಲಾಗಿದೆ.

    ಭಾರತ-ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್ ಮುಕ್ತ ವ್ಯಾಪಾರ ಒಪ್ಪಂದ (FTA)

    ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ

    ಸಂದರ್ಭ:

    • ಭಾರತ ಮತ್ತು ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್ ನಡುವಿನ ಮುಕ್ತ ವ್ಯಾಪಾರ ಒಪ್ಪಂದವು (FTA) 20 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2026 ರಂದು ಜಾರಿಗೆ ಬರಲಿದೆ.

    ಮುಕ್ತ ವ್ಯಾಪಾರ ಒಪ್ಪಂದ (FTA)ದ ಬಗ್ಗೆ: 

    • ವ್ಯಾಖ್ಯಾನ: ವ್ಯಾಪಾರದ ಮೇಲಿನ ನಿರ್ಬಂಧಗಳನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವ ಮೂಲಕ ಮುಕ್ತ ವ್ಯಾಪಾರವನ್ನು ಸುಗಮಗೊಳಿಸಲು ಎರಡು ಅಥವಾ ಅದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ದೇಶಗಳ ನಡುವೆ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವ ಒಪ್ಪಂದ ಇದಾಗಿದೆ.
    • ಪ್ರಮುಖ ಲಕ್ಷಣಗಳು:
    • ಸರಕುಗಳ ಮೇಲಿನ ಸೀಮಾಸುಂಕವನ್ನು (Customs duties) ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ ಅಥವಾ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ತೆಗೆದುಹಾಕಲಾಗುತ್ತದೆ.
    • ಸೇವಾ ವಲಯದ ವ್ಯಾಪಾರವನ್ನು ಉದಾರೀಕರಣಗೊಳಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
    • ಹೂಡಿಕೆಗಳಿಗೆ ಸೂಕ್ತ ರಕ್ಷಣೆಯನ್ನು ಒದಗಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
    • ಬೌದ್ಧಿಕ ಆಸ್ತಿ ಹಕ್ಕುಗಳ (IPR) ರಕ್ಷಣೆಗಾಗಿ ಸುರಕ್ಷತಾ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
    • ಉದ್ದೇಶ: ಸದಸ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ನಡುವೆ ವ್ಯಾಪಾರ, ಹೂಡಿಕೆ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕ ಸಮನ್ವಯತೆಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುವುದು ಇದರ ಪ್ರಮುಖ ಗುರಿಯಾಗಿದೆ.

    ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಮಾಹಿತಿ : 

    ಭಾರತ-ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್ ಒಪ್ಪಂದ

    • ಮಾತುಕತೆಗಳು: ಈ ಒಪ್ಪಂದದ ಮಾತುಕತೆಗಳು ಮಾರ್ಚ್ 2025 ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗಿ ಡಿಸೆಂಬರ್ 2025 ರಲ್ಲಿ ಮುಕ್ತಾಯಗೊಂಡವು.
    • ಪ್ರಮುಖ ಲಕ್ಷಣ: ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್ ದೇಶವು ಭಾರತದ 100% ರಫ್ತು ಸರಕುಗಳಿಗೆ ಸುಂಕ-ಮುಕ್ತ ಪ್ರವೇಶವನ್ನು ನೀಡಲು ಸಮ್ಮತಿಸಿದೆ.
    • ಭಾರತದ ಕೊಡುಗೆ: ಭಾರತವು ಸರಿಸುಮಾರು 70% ರಫ್ತು ಸರಕುಗಳ ಮೇಲೆ ಸುಂಕ ವಿನಾಯಿತಿ ನೀಡಿದ್ದು, ಇದು ದ್ವಿಪಕ್ಷೀಯ ವ್ಯಾಪಾರದ ಸುಮಾರು 95% ಭಾಗವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.
    • ಸೂಕ್ಷ್ಮ ವಲಯಗಳು: ಭಾರತವು ಹೈನುಗಾರಿಕೆ ಮತ್ತು ಆಯ್ದ ಕೃಷಿ ಉತ್ಪನ್ನಗಳನ್ನು ಸುಂಕ ವಿನಾಯಿತಿಯಿಂದ ರಕ್ಷಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ.
    • ಸೇವೆಗಳು: ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್ ದೇಶವು 118 ಸೇವಾ ವಲಯಗಳು ಹಾಗೂ ಉಪವಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಭಾರತಕ್ಕೆ ಮುಕ್ತ ಪ್ರವೇಶವನ್ನು ಕಲ್ಪಿಸಿದೆ.
    • ಚಲನಶೀಲತೆ (Mobility): ಭಾರತೀಯ ವೃತ್ತಿಪರರಿಗೆ ವಾರ್ಷಿಕವಾಗಿ 5,000 ಉದ್ಯೋಗ-ಪ್ರವೇಶ ವೀಸಾಗಳು ಮತ್ತು 1,000 ವರ್ಕಿಂಗ್ ಹಾಲಿಡೇ ವೀಸಾಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುವ ಅವಕಾಶವನ್ನು ಕಲ್ಪಿಸಲಾಗಿದೆ.
    • ಹೂಡಿಕೆ: ಮುಂಬರುವ 15 ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಭಾರತದಲ್ಲಿ 20 ಬಿಲಿಯನ್ US ಡಾಲರ್ (US$20 billion) ಹೂಡಿಕೆಗೆ ಅನುಕೂಲ ಮಾಡಿಕೊಡಲು ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್ ಬದ್ಧವಾಗಿದೆ.
    • ಮಹತ್ವ: ಈ ಒಪ್ಪಂದವು ಭಾರತದ ಜವಳಿ, ಔಷಧೀಯ ಉತ್ಪನ್ನಗಳು, ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಸರಕುಗಳು, ಚರ್ಮ, ಪಾದರಕ್ಷೆಗಳು, ಕೃಷಿ ಮತ್ತು ಸೂಕ್ಷ್ಮ, ಸಣ್ಣ ಮತ್ತು ಮಧ್ಯಮ ಗಾತ್ರದ ಉದ್ದಿಮೆಗಳಿಗೆ (MSMEs) ಉಜ್ವಲ ಅವಕಾಶಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ.

    ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳ ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಕುರಿತ ಕಸ್ತೂರಿರಂಗನ್ ಸಮಿತಿಯ ವರದಿ

    ಪರಿಸರ

    ಸಂದರ್ಭ:

    • ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಪ್ರಸ್ತಾವಿತ ಕಸ್ತೂರಿರಂಗನ್ ಸಮಿತಿಯ ಶಿಫಾರಸುಗಳ ಅನುಷ್ಠಾನದ ಕುರಿತು ಚರ್ಚಿಸಲು ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರವು ವಿಧಾನಸಭೆಯ ಅಧಿವೇಶನವನ್ನು ಕರೆದಿದೆ.

    ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಪ್ರಮುಖ ಸಮಿತಿಗಳು: 

    • ಸಂಜಯ್ ಕುಮಾರ್ ಸಮಿತಿ:
    • ಉದ್ದೇಶ – ಪರಿಸರ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ವಲಯಗಳ (ESZ) ಗುರುತಿಸುವಿಕೆ ಕುರಿತು ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರದ ಆಕ್ಷೇಪಣೆಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಲು ಮತ್ತು ಪ್ರಸ್ತಾವಿತ ವಿನಾಯಿತಿಗಳನ್ನು ಮೌಲ್ಯೀಕರಿಸಲು ಈ ಸಮಿತಿಯನ್ನು ರಚಿಸಲಾಗಿದೆ.
    • ಮಹತ್ವ – ಇದು ಗ್ರಾಮಗಳಿಗೆ ‘ಪರಿಸರ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಪ್ರದೇಶ’ (ESA) ಸ್ಥಾನಮಾನವನ್ನು ಅಂತಿಮಗೊಳಿಸುವ ಗುರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಜೈವಿಕ ವೈವಿಧ್ಯತೆಗೆ ಹಾನಿಕಾರಕವಾದ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ನಿರ್ಬಂಧಿಸುತ್ತದೆ.
    • ಮಾಧವ್ ಗಾಡ್ಗೀಳ್ ಸಮಿತಿ (2011):
    • ಉದ್ದೇಶ – ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಲು ಈ ಸಮಿತಿಯನ್ನು ರಚಿಸಲಾಗಿತ್ತು.
    • ಇದು ಇಡೀ ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳನ್ನು ಪರಿಸರ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಪ್ರದೇಶವೆಂದು ಘೋಷಿಸಲು ಶಿಫಾರಸು ಮಾಡಿತ್ತು.
    • ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಲು ಮೀಸಲಾದ ‘ಪರಿಸರ ಪ್ರಾಧಿಕಾರ’ವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಲು ಇದು ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಿತ್ತು.
    • ಈ ವರದಿಯು ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಾದ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಸೂಚಿಸಿತ್ತು, ಆದರೆ ಇದರ ಶಿಫಾರಸುಗಳನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗಿಲ್ಲ.
    • ಕಸ್ತೂರಿರಂಗನ್ ಸಮಿತಿ (2012):
    • ಗಾಡ್ಗೀಳ್ ಸಮಿತಿಯ ವರದಿಯ ಮುಂದುವರಿದ ಭಾಗವಾಗಿ, ಹೆಚ್ಚು ಸಮತೋಲಿತ ಹಾಗೂ ಮಧ್ಯಮ ಮಾರ್ಗದ ವಿಧಾನವನ್ನು ಒದಗಿಸಲು ಈ ಸಮಿತಿಯನ್ನು ರಚಿಸಲಾಯಿತು.
    • ಇದು ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳ 37% ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಪರಿಸರ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ವಲಯಗಳಾಗಿ (ESZ) ಗುರುತಿಸಲು ಶಿಫಾರಸು ಮಾಡಿದೆ.
    • ಇದು ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಮತ್ತು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಅಗತ್ಯಗಳ ನಡುವಿನ ಸಮತೋಲನಕ್ಕೆ ಒತ್ತು ನೀಡಿದ್ದು, ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಸೀಮಿತ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಿಗೆ ಅವಕಾಶ ನೀಡುತ್ತದೆ.

    ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳು: 

    • ಅರಣ್ಯಗಳು – ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳ ಪ್ರದೇಶವು ತೇವಾಂಶವುಳ್ಳ ಎಲೆ ಉದುರುವ ಅರಣ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಮಳೆಕಾಡುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.
    • ಸ್ಥಳೀಯತೆ (Endemism) – ಈ ಪ್ರದೇಶವು ಅತ್ಯಧಿಕ ಜೀವವೈವಿಧ್ಯತೆಯನ್ನು ಹಾಗೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಮಾಣದ ಸ್ಥಳೀಯ ಪ್ರಭೇದಗಳನ್ನು (ಅಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಕಂಡುಬರುವ ಜೀವಿಗಳು) ಹೊಂದಿದೆ.
    • ಇಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ಉಭಯಚರಗಳಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 77% ಮತ್ತು ಸರೀಸೃಪ ಪ್ರಭೇದಗಳಲ್ಲಿ 62% ಪ್ರಭೇದಗಳು ಪ್ರಪಂಚದ ಬೇರೆಲ್ಲೂ ಕಂಡುಬರುವುದಿಲ್ಲ.

    ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳ ಕುರಿತಾದ ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶಗಳು: 

    • ಸ್ಥಳ – ಸಹ್ಯಾದ್ರಿ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳು ಭಾರತೀಯ ಪರ್ಯಾಯ ದ್ವೀಪದ ಪಶ್ಚಿಮ ಕರಾವಳಿಗೆ ಸಮಾನಾಂತರವಾಗಿ ಆರು ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ (ಗುಜರಾತ್, ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ, ಗೋವಾ, ಕರ್ನಾಟಕ, ತಮಿಳುನಾಡು ಮತ್ತು ಕೇರಳ) ಹರಡಿಕೊಂಡಿವೆ.
    • ಇತರ ಹೆಸರು – ಇದನ್ನು ‘ಭಾರತದ ಮಹಾ ಕಡಿದಾದ ಬೆಟ್ಟಗಳ ಸಾಲು’ (The Great Escarpment of India) ಎಂದೂ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.
    • ಮಾನ್ಯತೆ – ಅಸಂಖ್ಯಾತ ಸ್ಥಳೀಯ ಸಸ್ಯ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಣಿ ಪ್ರಭೇದಗಳ ಜೊತೆಗೆ ಇನ್ನೂ ಪತ್ತೆಯಾಗದ ಹಲವಾರು ಜೀವಿಗಳ ಅಸ್ತಿತ್ವದಿಂದಾಗಿ, ಇದನ್ನು ಯುನೆಸ್ಕೋ ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆಯ ತಾಣ ಹಾಗೂ ಜೈವಿಕ ವೈವಿಧ್ಯತೆಯ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ತಾಣ / ಬಿಸಿತಾಣ (Biodiversity Hotspot) ಎಂದು ಮಾನ್ಯ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ.
    • ಬುಡಕಟ್ಟು ಜನಾಂಗಗಳು – ಈ ಪ್ರದೇಶವು ಆದರ್‌, ಕೋಟ, ಬಡಗ, ತೋಡ, ಕುರುಂಬ ಮತ್ತು ಪನಿಯಾ ಮುಂತಾದ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಬುಡಕಟ್ಟು ಜನಾಂಗಗಳಿಗೆ ನೆಲೆಯಾಗಿದೆ.
    • ಜೈವಿಕ ವೈವಿಧ್ಯತೆಯ ಸಂರಕ್ಷಣೆ – ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಅಳಿವಿನಂಚಿನಲ್ಲಿರುವ ಪ್ರಭೇದಗಳನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಮಾನವ ಪ್ರವೇಶವನ್ನು ನಿರ್ಬಂಧಿಸಲು, ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರವು 2 ಜೀವಗೋಳ ಮೀಸಲು ಪ್ರದೇಶಗಳು (BR) ಮತ್ತು 13 ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಂತೆ ಅನೇಕ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದೆ.

    ಕಥಕ್ಕಳಿ ಉತ್ಸವ

    ಕಲೆ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಿ /ಇತಿಹಾಸ

    ಸಂದರ್ಭ:

    • ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರದ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಸಚಿವಾಲಯದ ಆಶ್ರಯದಲ್ಲಿ ಕಲಾಕ್ಷೇತ್ರ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾನವು 17ನೇ ಕಥಕ್ಕಳಿ ಉತ್ಸವವನ್ನು ಆಯೋಜಿಸಿತ್ತು.

    ‘ಕಥಕ್ಕಳಿ’ ಬಗ್ಗೆ

    • ಮೂಲ: ಕೇರಳ; ಇದು ಸುಮಾರು 17ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ವಿಕಸನಗೊಂಡಿತು.
    • ಅರ್ಥ: ಮಲಯಾಳಂ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಕಥಾ (ಕಥೆ) + ಕಳಿ (ಆಟ/ನಾಟಕ) ಎಂದರ್ಥ.
    • ಲಕ್ಷಣಗಳು: ಇದು ಮುಖಭಾವಗಳು, ಕೈ ಸನ್ನೆಗಳು ಮತ್ತು ಕಣ್ಣಿನ ಚಲನೆಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ನೃತ್ಯ, ನಾಟಕ, ಸಂಗೀತ, ವಿಶಿಷ್ಟ ವೇಷಭೂಷಣಗಳು ಹಾಗೂ ವಿಭಿನ್ನ ಮೇಕಪ್ ಅನ್ನು ಸಂಯೋಜಿಸುತ್ತದೆ.
    • ಸಾಹಿತ್ಯ: ಇದು ‘ಅಟ್ಟಕಥಾ’ವನ್ನು ಆಧರಿಸಿದ್ದು, ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಭಾರತೀಯ ಮಹಾಕಾವ್ಯಗಳಿಂದ ಕಥಾವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಆಯ್ದುಕೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತದೆ.
    • ಸಂಗೀತ: ಇದು ಸೋಪಾನ/ಅಭಿನಯ ಸಂಗೀತಂ ಪರಂಪರೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.
    • ವಾದ್ಯಗಳು: ಚೆಂಡೆ, ಮದ್ದಳಂ, ಚೆಂಗಿಲ ಮತ್ತು ಇಲತ್ತಾಳಂ ಮುಂತಾದ ವಾದ್ಯಗಳನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
    • ಗಾಯಕರು: ಪೊನ್ನಾನಿ ಮತ್ತು ಶಿಂಕಿಡಿ.
    • ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾಗಿ ಈ ಕಲೆಯ ಪ್ರದರ್ಶನವು ಇಡೀ ರಾತ್ರಿ ನಡೆಯುತ್ತಿತ್ತು; ಆದರೆ ಪ್ರಸ್ತುತ ಇದನ್ನು ಅಲ್ಪಾವಧಿಯ ಸ್ವರೂಪಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಸ್ತುತಪಡಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ.
    • ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾಗಿ ಇದೊಂದು ಪುರುಷ-ಪ್ರಾಬಲ್ಯದ ಕಲೆಯಾಗಿದ್ದರೂ, ಪ್ರಸ್ತುತ ಮಹಿಳೆಯರೂ ಸಹ ಇದರಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.

    ಕಲಾಕ್ಷೇತ್ರ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾನದ ಬಗ್ಗೆ: 

    • ಸ್ಥಾಪನೆ: ಇದನ್ನು 1936 ರಲ್ಲಿ ರುಕ್ಮಿಣಿ ದೇವಿ ಅರುಂದಲೆ ಅವರು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು.
    • ಇದು ಭಾರತೀಯ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಕಲೆಗಳು ಮತ್ತು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಕರಕುಶಲ ವಸ್ತುಗಳ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಭರತನಾಟ್ಯ, ಸಂಗೀತ ಹಾಗೂ ನೃತ್ಯದ ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಸಾರವನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುತ್ತದೆ.

    Related Articles

  • ಹೈದರಾಬಾದ್ ವಿಮೋಚನಾ ದಿನ | CITES (ಸೈಟ್ಸ್) | ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ ಆವಾಸ್ ಯೋಜನೆ ನಗರ (PMAY-U) | ಸರಳ್ ಎಐ (SARAL AI) | ವಿಶ್ವ ಆವರ್ತಕ ಆರ್ಥಿಕ ವೇದಿಕೆ 2026 | ವಿಮರ್ಶ್ 2026 (VIMARSH 2026)

    ಹೈದರಾಬಾದ್ ವಿಮೋಚನಾ ದಿನ

    ಸಂವಿಧಾನ ಮತ್ತು ಆಡಳಿತ

    ಸಂದರ್ಭ:

    • 1948 ರಲ್ಲಿ ನಿಜಾಮನ ಆಳ್ವಿಕೆಯಿಂದ ಹೈದರಾಬಾದ್ ವಿಮೋಚನೆಗೊಂಡ ನೆನಪಿಗಾಗಿ, ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರವು 2024 ರಲ್ಲಿ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 17 ಅನ್ನು ಹೈದರಾಬಾದ್ ವಿಮೋಚನಾ ದಿನವೆಂದು ಘೋಷಿಸಿದೆ.

    ಹೈದರಾಬಾದ್ ವಿಮೋಚನಾ ದಿನದ ಬಗ್ಗೆ: 

    • ದಿನಾಂಕ: ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 17; ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರವು ಇದನ್ನು 2024 ರಲ್ಲಿ ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಹೈದರಾಬಾದ್ ವಿಮೋಚನಾ ದಿನವೆಂದು ಅಧಿಸೂಚಿಸಿದೆ.
    • ಸಂದರ್ಭ: ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ನಂತರ, ನಿಜಾಮ್ ಮೀರ್ ಉಸ್ಮಾನ್ ಅಲಿ ಖಾನ್ ಸ್ವತಂತ್ರ ಹೈದರಾಬಾದ್ ಅನ್ನು ಬಯಸಿದ್ದರು ಮತ್ತು 29 ನವೆಂಬರ್ 1947 ರಂದು ಭಾರತದೊಂದಿಗೆ ಯಥಾಸ್ಥಿತಿ ಒಪ್ಪಂದಕ್ಕೆ (Standstill Agreement) ಸಹಿ ಹಾಕಿದರು.
    • ರಜಾಕರ್‌ಗಳು: ಇದು ಖಾಸಿಂ ರಜ್ವಿ ನೇತೃತ್ವದ ಮಜ್ಲಿಸ್-ಎ-ಇತ್ತೇಹಾದ್-ಉಲ್-ಮುಸ್ಲಿಮೀನ್ ಸಂಘಟನೆಯ ಸ್ವಯಂಸೇವಕ ಪಡೆಯಾಗಿದ್ದು, ಇದು ಹೈದರಾಬಾದ್ ಭಾರತದೊಂದಿಗೆ ವಿಲೀನಗೊಳ್ಳುವುದನ್ನು ವಿರೋಧಿಸಿತು.
    • ಕಾರಣ: ವಿಫಲವಾದ ಮಾತುಕತೆಗಳು, ರಜಾಕರ್‌ಗಳ ಹಿಂಸಾಚಾರ ಮತ್ತು ಭಾರತೀಯ ಭೂಪ್ರದೇಶದೊಳಗೆ ಅವರ ನುಗ್ಗುವಿಕೆಯು, ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರವು ಮಧ್ಯಪ್ರವೇಶಿಸುವ ನಿರ್ಧಾರಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು.
    • ಆಪರೇಷನ್ ಪೊಲೊ: ಭಾರತವು 13 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 1948 ರಂದು ಮಿಲಿಟರಿ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು, ಇದನ್ನು ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ “ಪೊಲೀಸ್ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆ” ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.
    • ವಿಮೋಚನೆ: ನಿಜಾಮನು ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 17 ರಂದು ಕದನ ವಿರಾಮವನ್ನು ಘೋಷಿಸಿದನು; ತದನಂತರ ಹೈದರಾಬಾದ್ ರಾಜ್ಯ ಪಡೆಗಳು 18 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 1948 ರಂದು ಔಪಚಾರಿಕವಾಗಿ ಶರಣಾದವು.

    CITES (ಸೈಟ್ಸ್)

    ಪರಿಸರ

    ಸಂದರ್ಭ:

    • ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಒಡಿಶಾದ ಬಾಲಸೋರ್ ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ಪತ್ತೆಯಾದ 5 ಒರಾಂಗುಟಾನ್‌ಗಳು ಅಕ್ರಮ ವನ್ಯಜೀವಿ ವ್ಯಾಪಾರ ಮತ್ತು CITES ನಿಯಂತ್ರಣಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ಹುಟ್ಟುಹಾಕಿವೆ.

    CITES (ಸೈಟ್ಸ್) ಬಗ್ಗೆ: 

    • ವಿಸ್ತೃತ ರೂಪ – ಅಳಿವಿನಂಚಿನಲ್ಲಿರುವ ಕಾಡು ಪ್ರಾಣಿ ಮತ್ತು ಸಸ್ಯ ಪ್ರಭೇದಗಳ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವ್ಯಾಪಾರ ಸಮಾವೇಶ (Convention on International Trade in Endangered Species of Wild Flora & Fauna).
    • ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪರಿಸರ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಒಕ್ಕೂಟದ (IUCN) ಸಭೆಯಲ್ಲಿ 1963 ರಲ್ಲಿ CITES ಅನ್ನು ರೂಪಿಸಲಾಯಿತು.
    • ಸ್ಥಾಪನೆ – ಇದು 1975 ರಲ್ಲಿ ಜಾರಿಗೆ ಬಂದಿತು ಮತ್ತು 183 ಸದಸ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.
    • ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿ – ಜಿನೀವಾ, ಸ್ವಿಟ್ಜರ್ಲೆಂಡ್.
    • ಆಡಳಿತ – ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯು ತನ್ನ UNEP (ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ಪರಿಸರ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ) ವಿಭಾಗದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ.
    • CITES ಒಪ್ಪಂದವು ಸದಸ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಿಗೆ ಕಾನೂನಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಬಂಧಕವಾಗಿದೆ; ಆದರೆ ಇದು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾನೂನುಗಳ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲ.

    ಅನುಬಂಧಗಳು: 

    • ಅನುಬಂಧ 1 – ಅಳಿವಿನಂಚಿನಲ್ಲಿರುವ ಮತ್ತು ವ್ಯಾಪಾರದಿಂದ ಪ್ರಭಾವಿತವಾಗಿರುವ ಅಥವಾ ಪ್ರಭಾವಿತವಾಗಬಹುದಾದ ಪ್ರಭೇದಗಳನ್ನು ಇದು ಪಟ್ಟಿ ಮಾಡುತ್ತದೆ.
    • ಅನುಬಂಧ 2 – ಈ ಪಟ್ಟಿಯು ಅಳಿವಿನಂಚಿನಲ್ಲಿಲ್ಲದ ಪ್ರಭೇದಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ಅವುಗಳ ಉಳಿವಿಗೆ ಹೊಂದಿಕೊಳ್ಳದ ಬಳಕೆಯನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಲು ಅವುಗಳ ವ್ಯಾಪಾರವನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುವುದು ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿದೆ.
    • ಅನುಬಂಧ 3 – ಕನಿಷ್ಠ ಒಂದು ದೇಶದಲ್ಲಿ ಸಂರಕ್ಷಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿರುವ ಪ್ರಭೇದಗಳನ್ನು ಇದು ಒಳಗೊಂಡಿದ್ದು, ಆ ದೇಶವು ವ್ಯಾಪಾರವನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಲು ಇತರ CITES ಸದಸ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ಸಹಾಯವನ್ನು ಕೋರಿರುತ್ತದೆ.

    ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ ಆವಾಸ್ ಯೋಜನೆ ನಗರ (PMAY-U)

    ಸರ್ಕಾರಿ ಯೋಜನೆಗಳು

    ಸಂದರ್ಭ:

    • ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ ಆವಾಸ್ ಯೋಜನೆ-ನಗರ (PMAY-U) ಮತ್ತು PMAY-U 2.0 ಯೋಜನೆಗಳು ಫಲಾನುಭವಿಗಳಿಗೆ 1 ಕೋಟಿಗೂ ಹೆಚ್ಚು ಪಕ್ಕಾ ಮನೆಗಳನ್ನು ತಲುಪಿಸಿವೆ.

    ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ ಆವಾಸ್ ಯೋಜನೆ-ನಗರ (PMAY-U) ಯೋಜನೆಯ ಬಗ್ಗೆ: 

    • ಸಚಿವಾಲಯ: ವಸತಿ ಮತ್ತು ನಗರ ವ್ಯವಹಾರಗಳ ಸಚಿವಾಲಯ (MoHUA).
    • ಪ್ರಾರಂಭ: ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ನಗರ ವಸತಿ ಮಿಷನ್ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ 2015 ರಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಾಯಿತು.
    • ಉದ್ದೇಶ: ಅರ್ಹ ನಗರ ಕುಟುಂಬಗಳಿಗೆ ಮೂಲ ಸೌಕರ್ಯಗಳೊಂದಿಗೆ ಪಕ್ಕಾ ಮನೆಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುವುದು.
    • ಉದ್ದೇಶಿತ ಫಲಾನುಭವಿಗಳು: ಆರ್ಥಿಕವಾಗಿ ಹಿಂದುಳಿದ ವರ್ಗಗಳು (EWS), ಕಡಿಮೆ-ಆದಾಯದ ಗುಂಪುಗಳು (LIG) ಮತ್ತು ಇತರ ಅರ್ಹ ನಗರ ಕುಟುಂಬಗಳು.
    • PMAY-U 2.0: 5 ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚುವರಿ 1 ಕೋಟಿ ನಗರ ಕುಟುಂಬಗಳಿಗೆ ಮನೆಗಳ ನಿರ್ಮಾಣ, ಖರೀದಿ ಅಥವಾ ಬಾಡಿಗೆ ಮನೆಗಳನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ 2024 ರಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಅನುಮೋದಿಸಲಾಗಿದೆ.
    • PMAY-U 2.0 ಅಡಿಯಲ್ಲಿನ ಪ್ರಮುಖ ವಿಭಾಗಗಳು:
    1. ಫಲಾನುಭವಿ-ನೇತೃತ್ವದ ನಿರ್ಮಾಣ (BLC)
    2. ಪಾಲುದಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಕೈಗೆಟುಕುವ ವಸತಿ (AHP)
    3. ಕೈಗೆಟುಕುವ ಬಾಡಿಗೆ ವಸತಿ (ARH)
    4. ಬಡ್ಡಿ ಸಹಾಯಧನ ಯೋಜನೆ (ISS)
    • ನಿಧಿ ಒದಗಿಸುವಿಕೆ: ಯೋಜನೆಗಳ ವಿಭಾಗಗಳನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿ ಫಲಾನುಭವಿಗಳ ಭಾಗವಹಿಸುವಿಕೆಯೊಂದಿಗೆ, ಕೇಂದ್ರ ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯ/ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶದ ಸರ್ಕಾರಗಳ ಮೂಲಕ ಇದನ್ನು ಜಾರಿಗೊಳಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
    • ಗಮನ: ಕೈಗೆಟುಕುವ ವಸತಿ, ಸುಧಾರಿತ ಜೀವನ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳು ಮತ್ತು ನಗರ ವಸತಿ ಕೊರತೆಯನ್ನು ತಗ್ಗಿಸುವುದು.

    ಸರಳ್ ಎಐ (SARAL AI)

    ವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ

    ಸಂದರ್ಭ:

    • CSIR-ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಜ್ಞಾನ ಸಂವಹನ ಮತ್ತು ನೀತಿ ಸಂಶೋಧನಾ ಸಂಸ್ಥೆಯು (CSIR-NIScPR) ತನ್ನ ನಿಯತಕಾಲಿಕಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾದ ಸಂಶೋಧನೆಗಳನ್ನು ಆಕರ್ಷಕ ಮತ್ತು ಸುಲಭವಾಗಿ ಅರ್ಥವಾಗುವ ವೀಡಿಯೊಗಳಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸಲು ಸರಳ್ ಎಐ (SARAL AI) ಅನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದೆ.

    ಸರಳ್ ಎಐ (SARAL AI) ಬಗ್ಗೆ : 

    • ವಿಸ್ತೃತ ರೂಪ: ಸರಳೀಕೃತ ಮತ್ತು ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತ ಸಂಶೋಧನಾ ವರ್ಧನೆ ಮತ್ತು ಕಲಿಕೆಯ ಕೃತಕ ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆ – Simplified and Automated Research Amplification and Learning Artificial Intelligence  (SARAL).
    • ಸ್ವರೂಪ: ಸಂಶೋಧನಾ ಪ್ರಬಂಧಗಳನ್ನು ಸುಲಭವಾಗಿ ಅರ್ಥವಾಗುವ ವೀಡಿಯೊ ಸಾರಾಂಶಗಳಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸುವ AI-ಆಧಾರಿತ ವೇದಿಕೆ ಇದಾಗಿದೆ.
    • ಇದರ ಉಪಕ್ರಮ: ಅನುಸಂಧಾನ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂಶೋಧನಾ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾನ (ANRF).
    • ಅನುಷ್ಠಾನ/ಬಳಕೆ: ತನ್ನ ನಿಯತಕಾಲಿಕಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾದ ಸಂಶೋಧನೆಗಳಿಗಾಗಿ CSIR-NIScPR ಸಂಸ್ಥೆಯು SARAL AI ಅನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದೆ.
    • ಪ್ರಮುಖ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯ: ಇದು ಸಂಕೀರ್ಣವಾದ ಸಂಶೋಧನಾ ಪ್ರಬಂಧಗಳನ್ನು ಸುಲಭವಾಗಿ ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬಹುದಾದ ವೀಡಿಯೊ ಪ್ರಸ್ತುತಿಗಳಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸುತ್ತದೆ.
    • ಭಾಷೆಗಳು: ಈ ವೀಡಿಯೊಗಳನ್ನು ಬಹುತೇಕ ಭಾರತೀಯ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಾಗುವಂತೆ ಮಾಡಬಹುದು.
    • ಉದ್ದೇಶ: ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಆಕರ್ಷಕವಾಗಿ ಮತ್ತು ಸುಲಭವಾಗಿ ಪ್ರವೇಶಿಸುವಂತೆ ಮಾಡುವ ಮೂಲಕ ಸಂಶೋಧನೆಯನ್ನು ಸುಲಭವಾಗಿ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ತಲುಪುವಂತೆ ಮಾಡುವುದು.
    • ಮಹತ್ವ: ಸಂಶೋಧನಾ ಸಂವಹನವನ್ನು ಸುಗಮ, ವೇಗ ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚು ಸುಲಭವಾಗಿಸಲು ಇದು AI ಅನ್ನು ಬಳಸುತ್ತದೆ.

    ವಿಶ್ವ ಆವರ್ತಕ ಆರ್ಥಿಕ ವೇದಿಕೆ 2026

    ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ

    ಸಂದರ್ಭ:

    • ಗುಜರಾತ್‌ನ ಗಾಂಧಿನಗರದಲ್ಲಿ 10ನೇ ವಿಶ್ವ ಆವರ್ತಕ ಆರ್ಥಿಕ ವೇದಿಕೆಯನ್ನು (WCEF) 2026 ರಲ್ಲಿ ಭಾರತವು ಆಯೋಜಿಸುತ್ತಿದೆ.

    ವಿಶ್ವ ಆವರ್ತಕ ಆರ್ಥಿಕ ವೇದಿಕೆ (WCEF)ಯ ಬಗ್ಗೆ: 

    • ಆತಿಥ್ಯ: ಭಾರತ; ಗಾಂಧಿನಗರ, ಗುಜರಾತ್.
    • ಆವೃತ್ತಿ: 10ನೇ WCEF.
    • ದಕ್ಷಿಣ ಏಷ್ಯಾದಲ್ಲೇ ಮೊದಲು: ಈ ವೇದಿಕೆಯನ್ನು ದಕ್ಷಿಣ ಏಷ್ಯಾದಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ 2026 ರಲ್ಲಿ ಆಯೋಜಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ.
    • ಆಯೋಜಕರು: ಫಿನ್ನಿಶ್ ಇನ್ನೋವೇಶನ್ ಫಂಡ್ (Sitra) ಮತ್ತು ಕೇಂದ್ರೀಯ ಮಾಲಿನ್ಯ ನಿಯಂತ್ರಣ ಮಂಡಳಿ (CPCB).
    • ಪ್ರಾರಂಭ: Sitra ಸಂಸ್ಥೆಯಿಂದ 2017 ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು.
    • ಸ್ವರೂಪ: ಇದು ಸರ್ಕಾರಗಳು, ವ್ಯವಹಾರಗಳು, ನೀತಿ ನಿರೂಪಕರು, ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು, ತಜ್ಞರು ಮತ್ತು ಆವಿಷ್ಕಾರಕರನ್ನು ಒಟ್ಟುಗೂಡಿಸುವ ವಾರ್ಷಿಕ ಜಾಗತಿಕ ವೇದಿಕೆಯಾಗಿದೆ.
    • 2026 ರ ಧ್ಯೇಯವಾಕ್ಯ: “ಆವರ್ತಕ ಆರ್ಥಿಕತೆ: ಜನರಿಗಾಗಿ ಮತ್ತು ಸಮೃದ್ಧಿಗಾಗಿ ಪರಿವರ್ತನೆ (Circular Economy: Transition for People and Prosperity).”
    • ಆವರ್ತಕ ಆರ್ಥಿಕತೆ: ಇದು ಕಡಿತಗೊಳಿಸುವಿಕೆ, ಮರುಬಳಕೆ, ದುರಸ್ತಿ, ನವೀಕರಣ, ಮರು-ಉತ್ಪಾದನೆ ಮತ್ತು ಮರುಬಳಕೆಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುವ ಮೂಲಕ “ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಿ-ತಯಾರಿಸಿ-ವಿಲೇವಾರಿ ಮಾಡಿ” ಮಾದರಿಯಿಂದ ದೂರ ಸರಿಯುತ್ತದೆ.
    • ಉದ್ದೇಶ: ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಕಾಲ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿಡುವುದು, ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳ ಬಳಕೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವುದು ಮತ್ತು ತ್ಯಾಜ್ಯವನ್ನು ಕನಿಷ್ಠಗೊಳಿಸುವುದು.

    ವಿಮರ್ಶ್ 2026 (VIMARSH 2026)

    ರಕ್ಷಣೆ

    ಸಂದರ್ಭ:

    • ಉದ್ಯಮದೊಂದಿಗಿನ ಸಹಯೋಗವನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ರಕ್ಷಣಾ ಸಂಶೋಧನೆ ಮತ್ತು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಸಂಸ್ಥೆಯು (DRDO) ‘ವಾರ್ತಾ ಸೆ ವಿಕಾಸ್’ ಎಂಬ ಧ್ಯೇಯದೊಂದಿಗೆ ಉದ್ಯಮ ಸಿನರ್ಜಿ ಸಭೆಯಾದ ವಿಮರ್ಶ್ 2026 ಅನ್ನು ಆಯೋಜಿಸಿದೆ.

    ವಿಮರ್ಶ್ 2026 ರ ಬಗ್ಗೆ: 

    • ಆಯೋಜಕರು: ರಕ್ಷಣಾ ಸಂಶೋಧನೆ ಮತ್ತು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಸಂಸ್ಥೆ (DRDO).
    • ಧ್ಯೇಯವಾಕ್ಯ: “ವಾರ್ತಾ ಸೆ ವಿಕಾಸ್”.
    • ಉದ್ದೇಶ: DRDO ಮತ್ತು ಉದ್ಯಮಗಳ ಸಹಯೋಗವನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುವುದು ಹಾಗೂ ರಕ್ಷಣಾ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿ MSME ಗಳು ಮತ್ತು ಡೀಪ್-ಟೆಕ್ ಸ್ಟಾರ್ಟ್‌ಅಪ್‌ಗಳ ಭಾಗವಹಿಸುವಿಕೆಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುವುದು.
    • ಬೆಂಬಲ ಕ್ರಮಗಳು: ನೇರ ಧನಸಹಾಯ, ಇನ್ಕ್ಯುಬೇಷನ್, ಪರೀಕ್ಷಾ ಸೌಲಭ್ಯಗಳ ಪ್ರವೇಶ ಮತ್ತು ರಕ್ಷಣಾ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಮೌಲ್ಯ ಸರಪಳಿಯಾದ್ಯಂತ ಅವಕಾಶಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುವುದು.
    • ಸೋರ್ಸ್-ಕೋಡ್ ಹಂಚಿಕೆ: ಪರವಾನಗಿ ಪಡೆದ ಉದ್ಯಮಗಳೊಂದಿಗೆ DRDO-ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದ ಸಾಫ್ಟ್‌ವೇರ್ ಸೋರ್ಸ್ ಕೋಡ್ ಅನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಲು ಸುರಕ್ಷಿತ ಚೌಕಟ್ಟನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಲಾಗಿದೆ.
    • ಉದ್ದೇಶ: ಸಾಫ್ಟ್‌ವೇರ್ ಆಧಾರಿತ ರಕ್ಷಣೆಯನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸುವುದು ಮತ್ತು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಹಳತಾಗುವಿಕೆಯನ್ನು ಪರಿಹರಿಸುವುದು.
    • ಸಮರ್ 2.0 (SAMAR 2.0): ಸಿಸ್ಟಮ್ ಫಾರ್ ಅಡ್ವಾನ್ಸ್ ಮ್ಯಾನುಫ್ಯಾಕ್ಚರಿಂಗ್ ಅಸೆಸ್‌ಮೆಂಟ್ ಅಂಡ್ ರೇಟಿಂಗ್ (SAMAR) 2.0 ಗಾಗಿ ಭಾರತೀಯ ಗುಣಮಟ್ಟ ಮಂಡಳಿಯ (QCI) ಜೊತೆಗೆ DRDO ಒಪ್ಪಂದಕ್ಕೆ ಸಹಿ ಹಾಕಿದೆ.
    • ಸಮರ್ 2.0 ರ ಉದ್ದೇಶ: ದೇಶೀಯ ರಕ್ಷಣಾ ಉದ್ಯಮಗಳ ಉತ್ಪಾದನಾ ಪ್ರಬುದ್ಧತೆಯನ್ನು ನಿರ್ಣಯಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಮಾನದಂಡಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸುವುದು.

    Related Articles

  • ತುಳು : 2 ನೇ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಆಡಳಿತ ಭಾಷೆಯಾಗಿ ಘೋಷಣೆ | ಸ್ವಚ್ಛ ಭಾರತ ಅಭಿಯಾನ (SBM) | ವಿದೇಶಿ ದೇಣಿಗೆ ನಿಯಂತ್ರಣ ಕಾಯ್ದೆ (FCRA) | ಇ.ವಿ.ರಾಮಸಾಮಿ | ಇಂಡಿಯಾ ಡೀಪ್-ಟೆಕ್ ಅಲಯನ್ಸ್ | ಪಾಕಿಸ್ತಾನ-ಚೀನಾ ಜಂಟಿ ಗಡಿ ಆಯೋಗವನ್ನು ತಿರಸ್ಕರಿಸಿದ ಭಾರತ | ಕೇಂದ್ರೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ಪ್ರಮಾಣೀಕರಣ ಮಂಡಳಿ (CBFC)

    ತುಳು : 2 ನೇ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಆಡಳಿತ ಭಾಷೆಯಾಗಿ ಘೋಷಣೆ

    ಕರ್ನಾಟಕ

    ಸಂದರ್ಭ:

    • ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ ಮತ್ತು ಉಡುಪಿ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ಉದ್ದೇಶಗಳಿಗಾಗಿ ತುಳು ಭಾಷೆಗೆ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಅಧಿಕೃತ ಭಾಷಾ ಸ್ಥಾನಮಾನವನ್ನು ನೀಡಲು ಕರ್ನಾಟಕ ಸಚಿವ ಸಂಪುಟವು ನಿರ್ಧರಿಸಿದೆ.

    ತುಳು ಭಾಷೆಯ ಬಗ್ಗೆ: 

    • ತುಳು: ಇದು 2,000ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ವರ್ಷಗಳ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಸ್ವತಂತ್ರ ದ್ರಾವಿಡ ಭಾಷೆಯಾಗಿದೆ.
    • ಪ್ರದೇಶ: ತುಳು ಭಾಷೆಯನ್ನು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ ಮತ್ತು ಉಡುಪಿ (ಕರ್ನಾಟಕ) ಹಾಗೂ ಕಾಸರಗೋಡು (ಕೇರಳ) ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಮಾತನಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ.
    • ಎಂಟನೇ ಅನುಸೂಚಿ: ಈ ಭಾಷೆಯನ್ನು ಸಂವಿಧಾನದ ಎಂಟನೇ ಅನುಸೂಚಿಗೆ ಸೇರಿಸಲಾಗಿಲ್ಲ.
    • ಮಾನ್ಯತೆ: ಜನಗಣತಿ ಪ್ರಾಧಿಕಾರವು ತುಳುವನ್ನು ಒಂದು ಸ್ವತಂತ್ರ ಭಾಷೆಯಾಗಿ ಗುರುತಿಸಿದೆ ಮತ್ತು ಅದನ್ನು ಮಾತನಾಡುವವರ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ದತ್ತಾಂಶವನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ.
    • ಲಿಪಿ: ಐತಿಹಾಸಿಕವಾಗಿ ಇದು ತನ್ನದೇ ಆದ ತುಳು ಲಿಪಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು; ಆದರೆ ಇಂದು ಪ್ರಧಾನವಾಗಿ ಕನ್ನಡ ಲಿಪಿಯನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
    • ಐತಿಹಾಸಿಕ ಉಲ್ಲೇಖಗಳು: ಇದನ್ನು ತಮಿಳಿನ ಸಂಗಮ್ ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗಿದೆ; ಕ್ಯಾರಿಟನ್ ಪಪೈರಸ್ ಅನ್ನು (ಕ್ರಿ.ಪೂ. 2ನೇ ಶತಮಾನ) ಇದರ ಆರಂಭಿಕ ಉಲ್ಲೇಖವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ.
    • ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ ಮತ್ತು ಉಡುಪಿಯಲ್ಲಿ ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ಉದ್ದೇಶಗಳಿಗಾಗಿ ತುಳು ಭಾಷೆಗೆ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಅಧಿಕೃತ ಭಾಷಾ ಸ್ಥಾನಮಾನ ನೀಡಲು ಸಚಿವ ಸಂಪುಟವು ನಿರ್ಧರಿಸಿದೆ.

    ಮಾನ್ಯತಾ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿನ ಪ್ರಮುಖ ಬೆಳವಣಿಗೆಗಳು: 

    • ಸಮಿತಿಯ ಶಿಫಾರಸು: ಕನ್ನಡ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಇಲಾಖೆಯ ಮಾಜಿ ನಿರ್ದೇಶಕಿ ಕೆ.ಎಂ.ಗಾಯತ್ರಿ ನೇತೃತ್ವದ ಆರು ಸದಸ್ಯರ ಸಮಿತಿಯು 4 ಮಾರ್ಚ್ 2026 ರಂದು ಕನ್ನಡ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಇಲಾಖೆಯ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಗೆ ತನ್ನ ವರದಿಯನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸಿದೆ.
    • ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶದ ಮಾದರಿ ಅಳವಡಿಕೆ: ತುಳು ಭಾಷೆಯ ಸುಗಮ ಅನುಷ್ಠಾನವನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು, ಉರ್ದು ಭಾಷೆಗೆ ಎರಡನೇ ಅಧಿಕೃತ ಭಾಷಾ ಸ್ಥಾನಮಾನ ನೀಡಲು ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶ ಸರ್ಕಾರವು ಬಳಸಿದ ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ಮತ್ತು ಕಾನೂನು ಚೌಕಟ್ಟನ್ನು ಸಮಿತಿಯು ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿದೆ.
    • ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ಆಧಾರ: ಭಾರತದ ಸಂವಿಧಾನದ 345ನೇ ವಿಧಿಯ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಈ ಸ್ಥಾನಮಾನವನ್ನು ನೀಡಲು ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರವು ಗುರಿಹೊಂದಿದೆ, ಇದು ರಾಜ್ಯ ಶಾಸನಸಭೆಗಳಿಗೆ ಅಧಿಕೃತ ಉದ್ದೇಶಗಳಿಗಾಗಿ ಒಂದು ಅಥವಾ ಹೆಚ್ಚಿನ ಭಾಷೆಗಳನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಅವಕಾಶ ನೀಡುತ್ತದೆ.

    ಸ್ವಚ್ಛ ಭಾರತ ಅಭಿಯಾನ (SBM)

    ಸರ್ಕಾರಿ ಯೋಜನೆಗಳು

    ಸಂದರ್ಭ:

    • ಸ್ವಚ್ಛ ಭಾರತ ಅಭಿಯಾನವು (SBM) ಕೇವಲ ಶೌಚಾಲಯ ನಿರ್ಮಾಣವನ್ನು ಮೀರಿ, ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಸುಸ್ಥಿರ ನೈರ್ಮಲ್ಯ ಪದ್ಧತಿಗಳು ಮತ್ತು ಜನರ ವರ್ತನಾ ಬದಲಾವಣೆಯತ್ತ ಗಮನ ಹರಿಸುತ್ತಿದೆ.

    ಸ್ವಚ್ಛ ಭಾರತ ಅಭಿಯಾನ (SBM)ದ ಬಗ್ಗೆ: 

    • ಪ್ರಾರಂಭ: 2 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2019 ರೊಳಗೆ ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ನೈರ್ಮಲ್ಯ ಮತ್ತು ಬಯಲು ಶೌಚ ಮುಕ್ತ (ODF) ಭಾರತವನ್ನು ಸಾಧಿಸುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ 2 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2014 ರಂದು ಇದನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಾಯಿತು.
    • ಎರಡು ವಿಭಾಗಗಳು:
    • ಗ್ರಾಮೀಣ ಸ್ವಚ್ಛ ಭಾರತ ಅಭಿಯಾನ [SBM(G)] -> ಇದು ಜಲ ಶಕ್ತಿ ಸಚಿವಾಲಯದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತದೆ.
    • ನಗರ ಸ್ವಚ್ಛ ಭಾರತ ಅಭಿಯಾನ [SBM(U)] -> ಇದು ವಸತಿ ಮತ್ತು ನಗರ ವ್ಯವಹಾರಗಳ ಸಚಿವಾಲಯದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತದೆ.
    • ಗಮನ: ಇದು ಶೌಚಾಲಯ ನಿರ್ಮಾಣದಿಂದ ವರ್ತನಾ ಬದಲಾವಣೆ + ಸುಸ್ಥಿರ ನೈರ್ಮಲ್ಯ + ತ್ಯಾಜ್ಯ ನಿರ್ವಹಣೆಯತ್ತ ಗಮನಹರಿಸುತ್ತಿದೆ.

    ಹಂತಗಳು: 

    ವಿಭಾಗ

    ಪ್ರಮುಖ ಗಮನ

    SBM(G) ಹಂತ I

    ಬಯಲು ಶೌಚ ಮುಕ್ತ (ODF) ಸ್ಥಾನಮಾನ; ನೈರ್ಮಲ್ಯ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ

    SBM(G) ಹಂತ II (2020–21)

    ಬಯಲು ಶೌಚ ಮುಕ್ತ (ODF) ಸುಸ್ಥಿರತೆ + ಘನ ಮತ್ತು ದ್ರವ ತ್ಯಾಜ್ಯ ನಿರ್ವಹಣೆ

    SBM(U) 2.0 (2021–26)

    ಬಯಲು ಶೌಚ ಮುಕ್ತ (ODF) ಸುಸ್ಥಿರತೆ + ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಘನ/ದ್ರವ ತ್ಯಾಜ್ಯ ಸಂಸ್ಕರಣೆ

    ವಿದೇಶಿ ದೇಣಿಗೆ ನಿಯಂತ್ರಣ ಕಾಯ್ದೆ (FCRA)

    ಸಂವಿಧಾನ ಮತ್ತು ಆಡಳಿತ

    ಸಂದರ್ಭ:

    • ವಿದೇಶಿ ದೇಣಿಗೆ (ನಿಯಂತ್ರಣ) ತಿದ್ದುಪಡಿ ಮಸೂದೆ, 2026 ರ ಕುರಿತಾದ ಸಂಸತ್ತಿನ ಜಂಟಿ ಸಮಿತಿಯ ಮೊದಲ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ, ಪ್ರಸ್ತಾಪಿತ ಬದಲಾವಣೆಗಳ ಕುರಿತು ಸದಸ್ಯರು ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ಎತ್ತಿದ್ದಾರೆ.

    ವಿದೇಶಿ ದೇಣಿಗೆ (ನಿಯಂತ್ರಣ) ಕಾಯ್ದೆಯ ಬಗ್ಗೆ: 

    • ಜಾರಿ – ಇದು ಸಂಸತ್ತಿನ ಕಾಯ್ದೆಯಾಗಿದ್ದು, 1976 ರಲ್ಲಿ ಜಾರಿಗೆ ತರಲಾಯಿತು ಮತ್ತು 2010 ರಲ್ಲಿ ತಿದ್ದುಪಡಿ ಮಾಡಲಾಯಿತು.
    • ಉದ್ದೇಶ – ವಿದೇಶಿ ದೇಣಿಗೆಗಳನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಅಂತಹ ದೇಣಿಗೆಗಳು ದೇಶದ ಆಂತರಿಕ ಭದ್ರತೆಯ ಮೇಲೆ ಪ್ರತಿಕೂಲ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರದಂತೆ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುವುದು.
    • ಅನ್ವಯಿಸುವಿಕೆ – ವಿದೇಶಿ ದೇಣಿಗೆಗಳನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಇಚ್ಛಿಸುವ ಎಲ್ಲಾ ಸಂಘಗಳು, ಗುಂಪುಗಳು ಮತ್ತು ಸರ್ಕಾರೇತರ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಗೆ (NGO) ಈ ಕಾಯ್ದೆಯು ಅನ್ವಯಿಸುತ್ತದೆ.
    • ನಿರ್ಬಂಧಗಳು – ಶಾಸಕಾಂಗದ ಸದಸ್ಯರು, ರಾಜಕೀಯ ಪಕ್ಷಗಳು, ಸರ್ಕಾರಿ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು, ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರು ಮತ್ತು ಮಾಧ್ಯಮದವರು ಯಾವುದೇ ವಿದೇಶಿ ದೇಣಿಗೆಗಳನ್ನು ಪಡೆಯುವುದನ್ನು ನಿಷೇಧಿಸಲಾಗಿದೆ.

    2026ರ ತಿದ್ದುಪಡಿ ಮಸೂದೆಯ ಪ್ರಮುಖ ನಿಬಂಧನೆಗಳು: 

    • ಆಸ್ತಿ ಜಪ್ತಿ: NGO ಒಂದರ ಪರವಾನಗಿಯನ್ನು ರದ್ದುಗೊಳಿಸಿದರೆ ಅಥವಾ ಅವಧಿ ಮುಗಿದರೆ, ವಿದೇಶಿ ನಿಧಿಯಿಂದ ನಿರ್ಮಿಸಲಾದ ಭೌತಿಕ ಆಸ್ತಿಗಳನ್ನು (ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳು ಅಥವಾ ಶಾಲೆಗಳಂತಹವು) ಸರ್ಕಾರವು ಸ್ವಾಧೀನಪಡಿಸಿಕೊಂಡು ಮಾರಾಟ ಮಾಡಬಹುದು.
    • ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತ ಮುಕ್ತಾಯ: NGO ತನ್ನ ನೋಂದಣಿಯನ್ನು ಸಮಯಕ್ಕೆ ಸರಿಯಾಗಿ ನವೀಕರಿಸದಿದ್ದರೆ, ಅದು ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತವಾಗಿ ರದ್ದಾಗುತ್ತದೆ. ತಕ್ಷಣವೇ ಸರ್ಕಾರವು ಮಧ್ಯಪ್ರವೇಶಿಸಿ ಅದರ ಆಸ್ತಿಯನ್ನು ತನ್ನ ನಿಯಂತ್ರಣಕ್ಕೆ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಬಹುದು.
    • ವೈಯಕ್ತಿಕ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆ: NGO ಯಾವುದೇ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಉಲ್ಲಂಘಿಸಿದರೆ, ಅದರ ಪ್ರಮುಖ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರು, ನಿರ್ದೇಶಕರು ಮತ್ತು ಟ್ರಸ್ಟಿಗಳನ್ನು ವೈಯಕ್ತಿಕವಾಗಿ ಹೊಣೆಗಾರರನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ.
    • ಕೇಂದ್ರದ ಅನುಮೋದನೆ: ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರದ ಪೂರ್ವಾನುಮತಿಯಿಲ್ಲದೆ ಸ್ಥಳೀಯ ಪೊಲೀಸರು ಅಥವಾ ಏಜೆನ್ಸಿಗಳು ಈ ಕಾನೂನಿನ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ NGO ಅನ್ನು ತನಿಖೆ ಮಾಡುವಂತಿಲ್ಲ.
    • ಕಡಿಮೆ ಜೈಲು ಶಿಕ್ಷೆ: ಕಾನೂನು ಉಲ್ಲಂಘನೆಗಾಗಿ ನೀಡುವ ಗರಿಷ್ಠ ಜೈಲು ಶಿಕ್ಷೆಯನ್ನು 5 ವರ್ಷಗಳಿಂದ 1 ವರ್ಷಕ್ಕೆ ಇಳಿಸಲಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕ ದಂಡದ ಕಡೆಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಗಮನ ಹರಿಸಲಾಗಿದೆ.

    ಇ.ವಿ.ರಾಮಸಾಮಿ

    ಇತಿಹಾಸ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಿ

    ಸಂದರ್ಭ:

    • ಸಮಾಜ ಸುಧಾರಕ ಇ.ವಿ.ರಾಮಸಾಮಿ ಅವರ 147ನೇ ಜನ್ಮದಿನದ ಪ್ರಯುಕ್ತ ತಮಿಳುನಾಡು ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ವಿಜಯ್ ಅವರು ಚೆನ್ನೈನಲ್ಲಿ ಪುಷ್ಪನಮನ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು.

    ಇ.ವಿ.ರಾಮಸಾಮಿ (ಪೆರಿಯಾರ್) ಅವರ ಬಗ್ಗೆ: 

    • ಜನನ: 17 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 1879, ಈರೋಡು, ತಮಿಳುನಾಡು.
    • ಇವರು ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿ ಪೆರಿಯಾರ್ (“ಶ್ರೇಷ್ಠ ವ್ಯಕ್ತಿ”) ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತಾರೆ.
    • ಸ್ವಾಭಿಮಾನಿ ಚಳುವಳಿ (1925): ಇವರು ಜಾತಿ ಶ್ರೇಣೀಕರಣವನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದರು ಹಾಗೂ ಸಾಮಾಜಿಕ ಸಮಾನತೆ, ವೈಚಾರಿಕತೆ ಮತ್ತು ಸ್ವಾಭಿಮಾನವನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸಿದರು.
    • ಕಾಂಗ್ರೆಸ್: ಗುರುಕುಲದಲ್ಲಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಮತ್ತು ಬ್ರಾಹ್ಮಣೇತರ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಮಾಡಲಾಗಿದ್ದ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಭೋಜನ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ವಿರೋಧಿಸಿ 1925 ರಲ್ಲಿ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಪಕ್ಷವನ್ನು ತೊರೆದರು.
    • ವೈಕಂ ಸತ್ಯಾಗ್ರಹ (1924–25): ವೈಕಂ ದೇವಾಲಯದ ಸುತ್ತಲಿನ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ರಸ್ತೆಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಳಜಾತಿಯವರ ಪ್ರವೇಶಕ್ಕಾಗಿ ನಡೆದ ಚಳುವಳಿಯಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದ್ದರು.
    • ದ್ರಾವಿಡ ನಾಡು: ಪ್ರತ್ಯೇಕ ದ್ರಾವಿಡ ತಾಯಿನಾಡಿಗಾಗಿ ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿದರು; ಮತ್ತು ದ್ರಾವಿಡರ್ ಕಳಗಂ (DK) ಅನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು.
    • ಪತ್ರಿಕೆ: ಕುಡಿ ಅರಸು.
    • ಸಾಮಾಜಿಕ ನ್ಯಾಯ ದಿನ: ತಮಿಳುನಾಡು ಸರ್ಕಾರವು ಪೆರಿಯಾರ್ ಅವರ ಜನ್ಮದಿನವಾದ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 17 ರಂದು ಈ ದಿನವನ್ನು ಆಚರಿಸುತ್ತದೆ.

    ಇಂಡಿಯಾ ಡೀಪ್-ಟೆಕ್ ಅಲಯನ್ಸ್

    ವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ

    ಸಂದರ್ಭ:

    • ಕಳೆದ ಒಂದು ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಇಂಡಿಯಾ ಡೀಪ್-ಟೆಕ್ ಅಲಯನ್ಸ್ (IDTA) ಸದಸ್ಯರು 56 ಭಾರತೀಯ ಡೀಪ್-ಟೆಕ್ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ ₹2,170 ಕೋಟಿಗಳನ್ನು ಹೂಡಿಕೆ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ, ಇದು ಆಯಕಟ್ಟಿನ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ಖಾಸಗಿ ಹೂಡಿಕೆಯನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ.

    ಇಂಡಿಯಾ ಡೀಪ್-ಟೆಕ್ ಅಲಯನ್ಸ್ (IDTA) ಬಗ್ಗೆ: 

    ಅಂಶ

    ವಿವರಗಳು

    ಪ್ರಾರಂಭ

    ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2025

    ಸ್ವರೂಪ

    ಉದ್ಯಮ-ನೇತೃತ್ವದ ಒಕ್ಕೂಟ

    ಸದಸ್ಯರು

    ಭಾರತ ಮತ್ತು ವಿದೇಶದ ಹೂಡಿಕೆದಾರರು, ಕಾರ್ಪೊರೇಟ್ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು, ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಪಾಲುದಾರರು ಮತ್ತು ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಪಾಲುದಾರರು

    ಗಮನ

    ಭಾರತದ ಡೀಪ್-ಟೆಕ್ ಸ್ಟಾರ್ಟ್‌ಅಪ್‌ಗಳ ಮೇಲೆ ಪ್ರಮುಖ ಗಮನ

    ಪ್ರಮುಖ ವಲಯಗಳು

    ಕೃತಕ ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆ (AI), ಸೆಮಿಕಂಡಕ್ಟರ್‌ಗಳು, ಸುಧಾರಿತ ಕಂಪ್ಯೂಟಿಂಗ್, ರೊಬೊಟಿಕ್ಸ್, ಜೈವಿಕ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಇತ್ಯಾದಿ

    ಬೆಂಬಲ

    ದೀರ್ಘಾವಧಿ ಬಂಡವಾಳ, ತಾಂತ್ರಿಕ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ, ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಸಂಪರ್ಕಗಳು ಮತ್ತು ನೀತಿ ನಿರೂಪಣೆಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಳ್ಳುವಿಕೆ

    ಉದ್ದೇಶ

    ಭಾರತದಿಂದ ಜಾಗತಿಕವಾಗಿ ಸ್ಪರ್ಧಾತ್ಮಕವಾದ ಡೀಪ್-ಟೆಕ್ ಕಂಪನಿಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುವುದು

    ಪಾಕಿಸ್ತಾನ-ಚೀನಾ ಜಂಟಿ ಗಡಿ ಆಯೋಗವನ್ನು ತಿರಸ್ಕರಿಸಿದ ಭಾರತ

    ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ

    ಸಂದರ್ಭ:

    • ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಅಕ್ರಮ ಮತ್ತು ಬಲವಂತದ ಆಕ್ರಮಣದಲ್ಲಿರುವ ಭಾರತೀಯ ಭೂಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಒಪ್ಪಂದಗಳನ್ನು ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಪಾಕಿಸ್ತಾನಕ್ಕೆ ಯಾವುದೇ ಕಾನೂನಾತ್ಮಕ ಹಕ್ಕು (locus standi) ಇಲ್ಲ ಎಂದು ಹೇಳುವ ಮೂಲಕ, ಭಾರತವು ಪಾಕಿಸ್ತಾನ-ಚೀನಾ ಜಂಟಿ ಗಡಿ ಆಯೋಗವನ್ನು ತಿರಸ್ಕರಿಸಿದೆ.

    ‘ಪಾಕಿಸ್ತಾನ-ಚೀನಾ ಗಡಿ ಒಪ್ಪಂದ’ದ ಬಗ್ಗೆ: 

    ಅಂಶ

    ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶಗಳು

    ಭಾರತದ ನಿಲುವು

    ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಆಕ್ರಮಣದಲ್ಲಿರುವ ಭಾರತೀಯ ಭೂಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಪಾಕಿಸ್ತಾನ-ಚೀನಾ ಒಪ್ಪಂದಗಳನ್ನು ಭಾರತವು ತಿರಸ್ಕರಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಅದರ ಸ್ಥಾನಮಾನವನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಲು ಪಾಕಿಸ್ತಾನಕ್ಕೆ ಯಾವುದೇ ಹಕ್ಕಿಲ್ಲ ಎಂದು ವಾದಿಸುತ್ತದೆ.

    1963 ರ ಒಪ್ಪಂದ

    ಕ್ಸಿನ್‌ಜಿಯಾಂಗ್ (Xinjiang) ಮತ್ತು ಪಾಕಿಸ್ತಾನ ಆಕ್ರಮಿತ ಪ್ರದೇಶದ ನಡುವಿನ ಗಡಿಯನ್ನು ಗುರುತಿಸಲು 1963 ರಲ್ಲಿ ಪಾಕಿಸ್ತಾನ-ಚೀನಾ ಗಡಿ ಒಪ್ಪಂದಕ್ಕೆ ಸಹಿ ಹಾಕಲಾಯಿತು. ಭಾರತವು ಇದನ್ನು ಕಾನೂನುಬಾಹಿರ ಮತ್ತು ಅಮಾನ್ಯವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸುತ್ತದೆ.

    ಶಕ್ಸ್‌ಗಮ್ ಕಣಿವೆ

    ಇದನ್ನು ಟ್ರಾನ್ಸ್-ಕಾರಕೋರಂ ಟ್ರಾಕ್ಟ್ ಎಂದೂ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ; 1963 ರ ಒಪ್ಪಂದದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಪಾಕಿಸ್ತಾನವು ಇದನ್ನು ಚೀನಾಕ್ಕೆ ಬಿಟ್ಟುಕೊಟ್ಟಿದೆ.

    ಸ್ಥಳ

    ಇದು ಸಿಯಾಚಿನ್ ಹಿಮನದಿಯ ಉತ್ತರಕ್ಕೆ, ಹುಂಜಾ-ಗಿಲ್ಗಿಟ್ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿದೆ; ಮತ್ತು ಇದರ ವಿಸ್ತೀರ್ಣ 5,000ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಚದರ ಕಿ.ಮೀ. ಆಗಿದೆ.

    ಐತಿಹಾಸಿಕ ಹಿನ್ನೆಲೆ

    ಅಮೃತಸರ ಒಪ್ಪಂದದ (1846) ನಂತರ ಸ್ಥಾಪನೆಯಾದ ಜಮ್ಮು ಮತ್ತು ಕಾಶ್ಮೀರ ಸಂಸ್ಥಾನವು ಐತಿಹಾಸಿಕವಾಗಿ ಜಮ್ಮು, ಕಾಶ್ಮೀರ, ಲಡಾಖ್, ಗಿಲ್ಗಿಟ್-ಬಾಲ್ಟಿಸ್ತಾನ್, ಪಾಕ್ ಆಕ್ರಮಿತ ಕಾಶ್ಮೀರ (PoK) ಮತ್ತು ಟ್ರಾನ್ಸ್-ಕಾರಕೋರಂ ಟ್ರಾಕ್ಟ್ ಅನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು.

    ಜಂಟಿ ಗಡಿ ಆಯೋಗ

    ಚೀನಾ ಪ್ರಧಾನಿ ಲೀ ಕೆಕಿಯಾಂಗ್ ಅವರ ಪಾಕಿಸ್ತಾನ ಭೇಟಿಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಸಹಿ ಹಾಕಲಾದ 2013 ರ ಗಡಿ ನಿರ್ವಹಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಒಪ್ಪಂದದಿಂದ ಈ ಆಯೋಗವು ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡಿದೆ.

    ಆಯೋಗದ ಉದ್ದೇಶ

    ಪಾಕಿಸ್ತಾನ-ಚೀನಾ ಗಡಿ-ನಿರ್ವಹಣಾ ಒಪ್ಪಂದಗಳ ಅನುಷ್ಠಾನವನ್ನು ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ ಮಾಡುವುದು.

    ಭಾರತದ ಆಕ್ಷೇಪಣೆ

    ಪಾಕಿಸ್ತಾನವು ಶಕ್ಸ್‌ಗಮ್ ಕಣಿವೆಯನ್ನು ಚೀನಾಕ್ಕೆ ಹಸ್ತಾಂತರಿಸಿರುವುದು ಭಾರತೀಯ ಭೂಪ್ರದೇಶದ ಅಕ್ರಮ ಹಸ್ತಾಂತರವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಭಾರತ ಪ್ರತಿಪಾದಿಸುತ್ತದೆ.

    ಕೇಂದ್ರೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ಪ್ರಮಾಣೀಕರಣ ಮಂಡಳಿ (CBFC)

    ಸಂವಿಧಾನ ಮತ್ತು ಆಡಳಿತ

    ಸಂದರ್ಭ: 

    • ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರವು ಕೇಂದ್ರೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ಪ್ರಮಾಣೀಕರಣ ಮಂಡಳಿಯನ್ನು (CBFC) ಪುನರ್ರಚಿಸಿದೆ.

    ಕೇಂದ್ರೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ಪ್ರಮಾಣೀಕರಣ ಮಂಡಳಿ (CBFC)ಯ ಬಗ್ಗೆ: 

    • ಸ್ವರೂಪ: ಇದು ವಾರ್ತಾ ಮತ್ತು ಪ್ರಸಾರ ಸಚಿವಾಲಯದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವ ಶಾಸನಬದ್ಧ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ.
    • ಸ್ಥಾಪನೆ: ಇದನ್ನು 1952 ರ ಛಾಯಾಗ್ರಹಣ (Cinematograph) ಕಾಯ್ದೆಯ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಗಿದೆ.
    • ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿ: ಮುಂಬೈ.
    • ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಕಚೇರಿಗಳು: ಭಾರತದಾದ್ಯಂತ 9 ಕಚೇರಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.
    • ರಚನೆ: ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರದಿಂದ ನೇಮಕಗೊಂಡ ಅಧ್ಯಕ್ಷರು ಮತ್ತು ಅಧಿಕಾರೇತರ ಸದಸ್ಯರನ್ನು ಇದು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.
    • ಕಾರ್ಯ: ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಪ್ರದರ್ಶನಕ್ಕೆ ಉದ್ದೇಶಿಸಿರುವ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಅನ್ವಯಿಸುವ ಕಾನೂನುಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ.
    • ಪ್ರಮುಖ ನಿಬಂಧನೆ: ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳನ್ನು CBFC ಪ್ರಮಾಣೀಕರಣದ ನಂತರವಷ್ಟೇ ಸಾರ್ವಜನಿಕವಾಗಿ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಬಹುದಾಗಿದೆ.

    Related Articles

  • ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ ಖನಿಜ ಕ್ಷೇತ್ರ ಕಲ್ಯಾಣ ಯೋಜನೆ (PMKKKY) | ಚೀತಾ ಮರುಪರಿಚಯ ಯೋಜನೆ | ಮೆಲನೋಮ (Melanoma) | ಯುರೋಪಿಯನ್ ಒಕ್ಕೂಟದ (EU) ಮೊದಲ ‘ಸಹವರ್ತಿ ಸದಸ್ಯ’ ಆಗಲಿರುವ ಕೆನಡಾ | ನೆಟ್ ಜೀರೋ ಪೋರ್ಟಲ್ ಮತ್ತು ಹವಾಮಾನ ವೈಪರೀತ್ಯದ ಮೇಲಿನ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕ್ರಿಯಾ ಯೋಜನೆ (NAPCC) ಡ್ಯಾಶ್‌ಬೋರ್ಡ್

    ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ ಖನಿಜ ಕ್ಷೇತ್ರ ಕಲ್ಯಾಣ ಯೋಜನೆ (PMKKKY)

    ಆರ್ಥಿಕತೆ

    ಸಂದರ್ಭ: 

    • ಗಣಿಗಾರಿಕೆ ಪೀಡಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಶಿಕ್ಷಣ, ಆರೋಗ್ಯ ಸೇವೆ, ಕುಡಿಯುವ ನೀರು ಮತ್ತು ಜೀವನೋಪಾಯದ ಅವಕಾಶಗಳನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುವ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ ಖನಿಜ ಕ್ಷೇತ್ರ ಕಲ್ಯಾಣ ಯೋಜನೆಯು (PMKKKY) ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸುತ್ತಿದೆ.

    ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ ಖನಿಜ ಕ್ಷೇತ್ರ ಕಲ್ಯಾಣ ಯೋಜನೆ (PMKKKY)ಯ ಬಗ್ಗೆ: 

    • ಪ್ರಾರಂಭ: ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2015.
    • ಉದ್ದೇಶ: ಗಣಿಗಾರಿಕೆಯಿಂದ ಬಾಧಿತವಾದ ಸಮುದಾಯಗಳು ಖನಿಜಗಳ ಹೊರತೆಗೆಯುವಿಕೆಯಿಂದ ಲಾಭ ಪಡೆಯುವಂತೆ ಮಾಡುವುದು ಮತ್ತು ಅವರಿಗೆ ಸಾಮಾಜಿಕ ಹಾಗೂ ಭೌತಿಕ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುವುದು ಈ ಯೋಜನೆಯ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿದೆ.
    • ಅನುಷ್ಠಾನ: ಈ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಜಿಲ್ಲಾ ಖನಿಜ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾನಗಳ (District Mineral Foundations – DMFs) ಮೂಲಕ ಅನುಷ್ಠಾನಗೊಳಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಇವು MMDR ಕಾಯ್ದೆ, 1957 ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾದ ಲಾಭರಹಿತ ಟ್ರಸ್ಟ್‌ಗಳಾಗಿವೆ.
    • ಜಿಲ್ಲಾ ಖನಿಜ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾನಗಳು (DMFs): ಇವು ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರದ ಅಧೀನದಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತವೆ.

    ಪ್ರಮುಖ ವೈಶಿಷ್ಯಗಳು: 

    • ಗಣಿಗಾರಿಕೆ ಪೀಡಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಕಲ್ಯಾಣ ಮತ್ತು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಕೈಗೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತದೆ.

    • ಗಣಿಗಾರಿಕೆಯಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ಪರಿಸರ, ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ-ಆರ್ಥಿಕ ಪರಿಣಾಮಗಳನ್ನು ಇದು ಪರಿಹರಿಸುತ್ತದೆ.

    • ಸುಸ್ಥಿರ ಜೀವನೋಪಾಯವನ್ನು ಇದು ಉತ್ತೇಜಿಸುತ್ತದೆ.

    • ಪೆಸಾ (PESA) ಕಾಯ್ದೆ, 1996 ಮತ್ತು ಅರಣ್ಯ ಹಕ್ಕುಗಳ ಕಾಯ್ದೆ, 2006 ರ ಮೂಲಕ ಪರಿಶಿಷ್ಟ ಮತ್ತು ಬುಡಕಟ್ಟು ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ ವಿಶೇಷ ರಕ್ಷಣೆಯನ್ನು ಒದಗಿಸಲಾಗಿದೆ.

    ಹಣಕಾಸು ನೆರವು: 

    • ಶೇ. 10 ರಷ್ಟು ಕೊಡುಗೆ: 12 ಜನವರಿ 2015 ರಂದು ಅಥವಾ ನಂತರ ನೀಡಲಾದ ಗಣಿಗಾರಿಕೆ ಗುತ್ತಿಗೆಗಳಿಂದ ಬರುತ್ತದೆ.

    • ಶೇ. 30 ರಷ್ಟು ಕೊಡುಗೆ: 12 ಜನವರಿ 2015 ಕ್ಕಿಂತ ಮೊದಲು ನೀಡಲಾದ ಗಣಿಗಾರಿಕೆ ಗುತ್ತಿಗೆಗಳಿಂದ ಬರುತ್ತದೆ.

    ಚೀತಾ ಮರುಪರಿಚಯ ಯೋಜನೆ

    ಪರಿಸರ

    ಸಂದರ್ಭ: 

    • ಕುನೊ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನದಲ್ಲಿ ಪರಸ್ಪರ ಸಂಬಂಧವಿಲ್ಲದ ಎರಡು ಗಂಡು ಚೀತಾಗಳ ಅಸಾಮಾನ್ಯ ಗುಂಪೊಂದು ಕಂಡುಬಂದಿದೆ. ಇದು ಮರುಪರಿಚಯಿಸಲಾದ ಚೀತಾ ಸಂತತಿಯಲ್ಲಿ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಸಾಮಾಜಿಕ ನಡವಳಿಕೆಯ ಹೊರಹೊಮ್ಮುವಿಕೆಯನ್ನು ಎತ್ತಿತೋರಿಸುತ್ತದೆ.

    ಚೀತಾ ಮರುಪರಿಚಯ ಯೋಜನೆಯ ಬಗ್ಗೆ: 

    • ದಶಕಗಳ ಕಾಲ ನಡೆದ ಅತಿಯಾದ ಬೇಟೆ, ಆವಾಸಸ್ಥಾನಗಳ ವಿಘಟನೆ ಮತ್ತು ಬೇಟೆಯಾಡುವ ಪ್ರಾಣಿ ಪ್ರಭೇದಗಳ ಕ್ಷೀಣತೆಯಿಂದಾಗಿ, ಭಾರತವು 1952 ರಲ್ಲಿಯೇ ಚೀತಾಗಳನ್ನು ಅಳಿದುಹೋದ ಪ್ರಭೇದ (Extinct) ಎಂದು ಘೋಷಿಸಿತ್ತು.
    • 2022 ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್ ಚೀತಾದ ಪ್ರಾರಂಭ ಮತ್ತು ನಮೀಬಿಯಾ ಹಾಗೂ ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾದಿಂದ ಚೀತಾಗಳ ಆಗಮನವು ದೊಡ್ಡ ಮಾಂಸಾಹಾರಿ ಪ್ರಾಣಿಯೊಂದರ ವಿಶ್ವದ ಮೊದಲ ಖಂಡಾಂತರ ಸ್ಥಳಾಂತರ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದೆ.
    • ಬೋಟ್ಸ್ವಾನಾ ದೇಶ : ಇದು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಭೂಆವೃತವಾದ (landlocked) ದೇಶವಾಗಿದ್ದು, ಇದರ 70% ರಷ್ಟು ಭೂಭಾಗವು ಕಾಳಹರಿ ಮರುಭೂಮಿಯಿಂದ ಆವೃತವಾಗಿದೆ. ಇದು ವಿಶ್ವದ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಕಾಡು ಚೀತಾ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.

    ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್ ಚೀತಾ ಬಗ್ಗೆ: 

    • ಸೂಕ್ತವಾದ ಮುಕ್ತ ಅರಣ್ಯ ಮತ್ತು ಹುಲ್ಲುಗಾವಲು ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಚೀತಾಗಳನ್ನು ಮರುಪರಿಚಯಿಸಲು ಭಾರತ ಕೈಗೊಂಡಿರುವ ಮಹತ್ವಾಕಾಂಕ್ಷೆಯ ಪ್ರಯತ್ನವೇ ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್ ಚೀತಾ ಆಗಿದೆ.
    • ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದವರು: ವನ್ಯಜೀವಿ (ರಕ್ಷಣೆ) ಕಾಯ್ದೆ, 1972 (2006 ರಲ್ಲಿ ತಿದ್ದುಪಡಿ) ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾದ ಶಾಸನಬದ್ಧ ಸಂಸ್ಥೆಯಾದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹುಲಿ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಪ್ರಾಧಿಕಾರ (NTCA) ಈ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಜಾರಿಗೊಳಿಸುತ್ತಿದೆ.
    • ವಿಶಿಷ್ಟತೆ: ಇದು ವಿಶ್ವದಲ್ಲೇ ಮೊಟ್ಟಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ದೊಡ್ಡ ಕಾಡು ಮಾಂಸಾಹಾರಿ ಪ್ರಾಣಿಯನ್ನು ಒಂದು ಖಂಡದಿಂದ ಮತ್ತೊಂದು ಖಂಡಕ್ಕೆ ಸ್ಥಳಾಂತರಿಸಿದ ಯೋಜನೆಯಾಗಿದೆ.

    ಇದುವರೆಗಿನ ಸ್ಥಳಾಂತರಗಳು:

    • 2022 ರಲ್ಲಿ ನಮೀಬಿಯಾದಿಂದ 8 ಚೀತಾಗಳ ಸ್ಥಳಾಂತರ.
    • 2023 ರಲ್ಲಿ ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾದಿಂದ 12 ಚೀತಾಗಳ ಸ್ಥಳಾಂತರ.
    • ಬೋಟ್ಸ್ವಾನಾದಿಂದ 8 ಚೀತಾಗಳು (2025 ರ ಘೋಷಣೆ).

    ಚೀತಾ (Acinonyx jubatus) ಪ್ರಾಣಿಯ ಬಗ್ಗೆ: 

    • ಇದು ವಿಶ್ವದ ಅತಿ ವೇಗದ ಸಸ್ತನಿಯಾಗಿದ್ದು, ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಅಳಿದುಹೋದ ಏಕೈಕ ದೊಡ್ಡ ಮಾಂಸಾಹಾರಿ ಪ್ರಾಣಿಯಾಗಿದೆ (1952).
    • ಇತರ ಬೃಹತ್ ಮಾರ್ಜಾಲ ಜಾತಿಯ ಪ್ರಾಣಿಗಳಿಗಿಂತ ಭಿನ್ನವಾಗಿ, ಚೀತಾಗಳು ಘರ್ಜಿಸುವುದಿಲ್ಲ.
    • ಚೀತಾಗಳಲ್ಲಿ ಎರಡು ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರಭೇದಗಳಿವೆ: ಆಫ್ರಿಕನ್ ಚೀತಾ (ದುರ್ಬಲ – VU ಮತ್ತು ಏಷಿಯಾಟಿಕ್ ಚೀತಾ (ತೀವ್ರವಾಗಿ ಅಳಿವಿನಂಚಿನಲ್ಲಿರುವ – CR). ಏಷಿಯಾಟಿಕ್ ಚೀತಾಗಳು ಪೂರ್ವ ಇರಾನ್ ಮತ್ತು ಆಫ್ರಿಕಾದ ಕೆಲವು ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ.

    ಮೆಲನೋಮ (Melanoma)

    ವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ

    ಸಂದರ್ಭ: 

    • ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿವರ್ಷ ಸಾವಿರಾರು ರೋಗಿಗಳು ಮೆಲನೋಮ ಎಂಬ ಚರ್ಮದ ಕ್ಯಾನ್ಸರ್‌ಗೆ ತುತ್ತಾಗುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.

    ‘ಮೆಲನೋಮ’ ಬಗ್ಗೆ:

    • ಮೆಲನೋಮ: ಇದು ಚರ್ಮಕ್ಕೆ ಬಣ್ಣ ನೀಡುವ ಮೆಲನಿನ್ (Melanin) ಅನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸುವ ಮೆಲನೋಸೈಟ್ಸ್ (Melanocytes) ಕೋಶಗಳಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ಚರ್ಮದ ಕ್ಯಾನ್ಸರ್ ಆಗಿದೆ.
    • ಪ್ರಮುಖ ಅಪಾಯಕಾರಿ ಅಂಶ: ಸೂರ್ಯನ ಬೆಳಕು ಅಥವಾ ಟ್ಯಾನಿಂಗ್ ಸಾಧನಗಳಿಂದ ಬರುವ ಅತಿಯಾದ ಅತಿನೇರಳೆ ವಿಕಿರಣ (UV radiation).
    • ಲಕ್ಷಣಗಳು: ಚರ್ಮದ ಮೇಲೆ ಹೊಸ ಕಪ್ಪು ಕಲೆ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಅಥವಾ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿರುವ ಮಚ್ಚೆಯ ಆಕಾರದಲ್ಲಿ ಬದಲಾವಣೆಯಾಗುವುದು.
    • ಸ್ವರೂಪ: ಇದು ತಳದ (Basal) ಅಥವಾ ಸ್ಕ್ವಾಮಸ್ (Squamous) ಕೋಶಗಳ ಕ್ಯಾನ್ಸರ್‌ಗಳಿಗಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬಂದರೂ, ಹೆಚ್ಚು ಆಕ್ರಮಣಕಾರಿಯಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ದೇಹದ ಇತರ ಭಾಗಗಳಿಗೂ ಹರಡುವ ಅಪಾಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.
    • ಆರಂಭಿಕ ಪತ್ತೆ: ಈ ರೋಗವನ್ನು ಆರಂಭಿಕ ಹಂತದಲ್ಲಿಯೇ ಪತ್ತೆ ಹಚ್ಚಿದರೆ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯು ಹೆಚ್ಚು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗುತ್ತದೆ.

    ಮಾನವನ ಚರ್ಮ: 

    ಜೀವಕೋಶ

    ಪ್ರಮುಖ ಕಾರ್ಯ

    ಸ್ಕ್ವಾಮಸ್ ಕೋಶಗಳು (Squamous cells)

    ಚರ್ಮದ ಮೇಲಿನ ಪದರವನ್ನು (ಎಪಿಡರ್ಮಿಸ್) ರೂಪಿಸುವ ತೆಳುವಾದ, ಚಪ್ಪಟೆಯಾದ ಜೀವಕೋಶಗಳು.

    ತಳದ ಕೋಶಗಳು (Basal cells)

    ಸ್ಕ್ವಾಮಸ್ ಕೋಶಗಳ ಕೆಳಗೆ ಕಂಡುಬರುವ ದುಂಡಗಿನ ಜೀವಕೋಶಗಳು.

    ಮೆಲನೋಸೈಟ್ಸ್ (Melanocytes)

    ಚರ್ಮಕ್ಕೆ ಬಣ್ಣವನ್ನು ನೀಡುವ ಮೆಲನಿನ್ ಅನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸುತ್ತವೆ.

    ಯುರೋಪಿಯನ್ ಒಕ್ಕೂಟದ (EU) ಮೊದಲ ‘ಸಹವರ್ತಿ ಸದಸ್ಯ’ ಆಗಲಿರುವ ಕೆನಡಾ

    ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ

    ಸಂದರ್ಭ: 

    • ಯುರೋಪಿಯನ್ ಕಮಿಷನ್ ಅಧ್ಯಕ್ಷೆ ಉರ್ಸುಲಾ ವಾನ್ ಡೆರ್ ಲೇಯೆನ್ ಅವರು ಕೆನಡಾವನ್ನು ಯುರೋಪಿಯನ್ ಒಕ್ಕೂಟದ (EU) ಮೊದಲ “ಸಹವರ್ತಿ ಸದಸ್ಯ” (Associate member) ರಾಷ್ಟ್ರವಾಗಿ ಸೇರ್ಪಡೆಗೊಳಿಸುವ ಪ್ರಸ್ತಾಪವನ್ನು ಮುಂದಿಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ.

    EU – ಕೆನಡಾ “ಸಹವರ್ತಿ ಸದಸ್ಯತ್ವ” – ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶಗಳು: 

    • ಸಹವರ್ತಿ ಸದಸ್ಯತ್ವ: ಸಂಪೂರ್ಣ ಸದಸ್ಯತ್ವವಿಲ್ಲದೆ ಕೆನಡಾ ಮತ್ತು EU ನಡುವೆ ನಿಕಟ ಏಕೀಕರಣವನ್ನು ಸಾಧಿಸಲು ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಲಾದ ಉಪಾಯವಾಗಿದೆ.

    • ಸಂಭಾವ್ಯ ಸಹಕಾರ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳು: ವ್ಯಾಪಾರ, ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ, ರಕ್ಷಣೆ, ಇಂಧನ, ನಿರ್ಣಾಯಕ ಖನಿಜಗಳು, ಕೃತಕ ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆ (AI) ಮತ್ತು ಆರ್ಕ್ಟಿಕ್ ಸಹಕಾರ.

    • ಪ್ರಸ್ತುತ ಸ್ಥಿತಿ: ಪ್ರಸ್ತುತ EU ಒಪ್ಪಂದಗಳ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಈ ಸದಸ್ಯತ್ವವನ್ನು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸಲಾಗಿಲ್ಲ; ಹಕ್ಕುಗಳು ಮತ್ತು ಕಟ್ಟುಪಾಡುಗಳ ಕುರಿತು ಇನ್ನೂ ಮಾತುಕತೆ ನಡೆಸಬೇಕಿದೆ.

    ಯುರೋಪಿಯನ್ ಒಕ್ಕೂಟ (EU) ದ ಬಗ್ಗೆ: 

    • EU : ಇದು 27 ಯುರೋಪಿಯನ್ ದೇಶಗಳ ರಾಜಕೀಯ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕ ಒಕ್ಕೂಟವಾಗಿದೆ.

    • 1951: ಯುರೋಪಿಯನ್ ಕಲ್ಲಿದ್ದಲು ಮತ್ತು ಉಕ್ಕು ಸಮುದಾಯವನ್ನು (ECSC) 6 ಸಂಸ್ಥಾಪಕ ಸದಸ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳೊಂದಿಗೆ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು.

    • 1957: ರೋಮ್ ಒಪ್ಪಂದದ ಮೂಲಕ ಯುರೋಪಿಯನ್ ಆರ್ಥಿಕ ಸಮುದಾಯವನ್ನು (EEC) ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು.

    • 1993: ಮಾಸ್ಟ್ರಿಕ್ಟ್ ಒಪ್ಪಂದದ (Maastricht Treaty) ಮೂಲಕ EU ಅನ್ನು ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು.

    • ಕರೆನ್ಸಿ: 27 ಸದಸ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ಪೈಕಿ 21 ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು ಯೂರೋ ಕರೆನ್ಸಿಯನ್ನು ಬಳಸುತ್ತವೆ.

    • ಪ್ರಮುಖ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳು: ಏಕ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ, ವ್ಯಾಪಾರ, ಆರ್ಥಿಕ ಸಹಕಾರ, ಸಾಮಾನ್ಯ ನೀತಿಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಏಕೀಕರಣ.

    ನೆಟ್ ಜೀರೋ ಪೋರ್ಟಲ್ ಮತ್ತು ಹವಾಮಾನ ವೈಪರೀತ್ಯದ ಮೇಲಿನ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕ್ರಿಯಾ ಯೋಜನೆ (NAPCC) ಡ್ಯಾಶ್‌ಬೋರ್ಡ್

    ಪರಿಸರ

    ಸಂದರ್ಭ: 

    • 2026ರ ವಿಶ್ವ ಓಝೋನ್ ದಿನಾಚರಣೆಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಕೇಂದ್ರ ಪರಿಸರ, ಅರಣ್ಯ ಮತ್ತು ಹವಾಮಾನ ಬದಲಾವಣೆ ಖಾತೆ ರಾಜ್ಯ ಸಚಿವರು ಭಾರತದ ನೆಟ್ ಜೀರೋ ಪೋರ್ಟಲ್ ಮತ್ತು ಹವಾಮಾನ ಬದಲಾವಣೆಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕ್ರಿಯಾ ಯೋಜನೆಯ (NAPCC) ಡ್ಯಾಶ್‌ಬೋರ್ಡ್‌ ಅನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು.

    ನೆಟ್ ಜೀರೋ ಪೋರ್ಟಲ್ (Net Zero Portal): 

    • ಭಾರತೀಯ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ತಾವಾಗಿಯೇ ನೆಟ್ ಜೀರೋ (ಶೂನ್ಯ ಇಂಗಾಲ ಹೊರಸೂಸುವಿಕೆ) ಬದ್ಧತೆಗಳನ್ನು ಸ್ವಯಂಪ್ರೇರಿತವಾಗಿ ನೋಂದಾಯಿಸಲು ಮತ್ತು ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸಲು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾದ ಕೇಂದ್ರೀಕೃತ ಡಿಜಿಟಲ್ ವೇದಿಕೆಯಾಗಿದೆ.
    • ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ತಮ್ಮ ಹಸಿರುಮನೆ ಅನಿಲ (GHG) ಹೊರಸೂಸುವಿಕೆಗಳು, ನೆಟ್ ಜೀರೋ ಗುರಿಗಳು ಮತ್ತು ವಾರ್ಷಿಕ ಪ್ರಗತಿಯನ್ನು ವರದಿ ಮಾಡಬಹುದು.
    • ವ್ಯಾಪ್ತಿ 1 ಮತ್ತು 2 ಈ ಹಂತದಲ್ಲಿ ವರದಿ ಮಾಡುವುದನ್ನು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
    • ವ್ಯಾಪ್ತಿ 3 ಈ ಹಂತದಲ್ಲಿ ವರದಿ ಮಾಡುವುದು ಸ್ವಯಂಪ್ರೇರಿತವಾಗಿ ಉಳಿಯುತ್ತದೆ.

    NAPCC ಡ್ಯಾಶ್‌ಬೋರ್ಡ್: 

    • ಇದು ಹವಾಮಾನ ಬದಲಾವಣೆಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕ್ರಿಯಾ ಯೋಜನೆಯ (NAPCC) ಅಡಿಯಲ್ಲಿರುವ 8 ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಿಷನ್‌ಗಳ ಅನುಷ್ಠಾನವನ್ನು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚುವ ಡಿಜಿಟಲ್ ವೇದಿಕೆಯಾಗಿದೆ.
    • NAPCC ಅನ್ನು 2008 ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಾಯಿತು.
    • ಇದು ಅಂತರ್-ಸಚಿವಾಲಯ ಸಮನ್ವಯ, ಪ್ರಗತಿಯ ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ ಮತ್ತು ಅನುಷ್ಠಾನದಲ್ಲಿನ ಅಂತರಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಲು ಅನುವು ಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತದೆ.

    ಭಾರತದ ನವೀಕರಿಸಿದ ಹವಾಮಾನ ಗುರಿಗಳು: 

    ಸೂಚಕ (Indicator)

    ಗುರಿ (Target)

    GDP ಹೊರಸೂಸುವಿಕೆ ತೀವ್ರತೆ

    2005 ರ ಮಟ್ಟದಿಂದ 2035 ರ ವೇಳೆಗೆ 47% ರಷ್ಟು ಕಡಿತ

    ಪಳೆಯುಳಿಕೆಯೇತರ ಸ್ಥಾಪಿತ ವಿದ್ಯುತ್ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ

    2035 ರ ವೇಳೆಗೆ 60%

    ನೆಟ್ ಜೀರೋ (Net Zero)

    2070

    • ಭಾರತವು ಫೆಬ್ರವರಿ 2026 ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ 52.57% ರಷ್ಟು ಪಳೆಯುಳಿಕೆಯೇತರ ಸ್ಥಾಪಿತ ವಿದ್ಯುತ್ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಸಾಧಿಸಿದೆ.

    ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಮಾಹಿತಿ : 

    ಹವಾಮಾನ ಬದಲಾವಣೆಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕ್ರಿಯಾ ಯೋಜನೆ (NAPCC)

    • ಪ್ರಾರಂಭ: ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರದಿಂದ 2008 ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಾಯಿತು.

    • ಉದ್ದೇಶ: ಸಂಘಟಿತ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕ್ರಿಯೆಯ ಮೂಲಕ ಹವಾಮಾನ ಬದಲಾವಣೆಯ ತಗ್ಗಿಸುವಿಕೆ ಮತ್ತು ಹೊಂದಾಣಿಕೆಯನ್ನು (Mitigation and adaptation) ನಿರ್ವಹಿಸುವುದು.

    • ಇದು 8 ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಿಷನ್‌ಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ:

    ಮಿಷನ್ (ಯೋಜನೆ)

    ಪ್ರಮುಖ ಗಮನ

    ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸೌರ ಮಿಷನ್

    ಸೌರಶಕ್ತಿ

    ವರ್ಧಿತ ಇಂಧನ ದಕ್ಷತೆ ಮಿಷನ್

    ಇಂಧನ ದಕ್ಷತೆ

    ಸುಸ್ಥಿರ ಆವಾಸಸ್ಥಾನ ಮಿಷನ್

    ಸುಸ್ಥಿರ ನಗರಗಳು

    ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಜಲ ಮಿಷನ್

    ಜಲ ಸಂರಕ್ಷಣೆ

    ಹಿಮಾಲಯ ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮಿಷನ್

    ಹಿಮಾಲಯದ ಪರಿಸರ

    ಗ್ರೀನ್ ಇಂಡಿಯಾ ಮಿಷನ್ ಮಿಷನ್

    ಅರಣ್ಯ ಪ್ರದೇಶ ಮತ್ತು ಇಂಗಾಲದ ಸಿಂಕ್‌ಗಳು

    ಸುಸ್ಥಿರ ಕೃಷಿ ಮಿಷನ್

    ಹವಾಮಾನ-ಸ್ಥಿತಿಸ್ಥಾಪಕ ಕೃಷಿ

    ಕಾರ್ಯತಂತ್ರದ ಜ್ಞಾನ (Strategic Knowledge) ಮಿಷನ್

    ಹವಾಮಾನ ವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಜ್ಞಾನ

    Related Articles

  • ಪಿಎಂ ವಿಶ್ವಕರ್ಮ ಯೋಜನೆ | ಜಾಗತಿಕ ಲಿಂಗ ಅಸಮಾನತೆ ಸೂಚ್ಯಂಕ 2026 | ಸೊಹಾರ್ ಬಂದರು | ಭಾರತ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಿಕ್ ಚಲನಶೀಲತೆ ಸೂಚ್ಯಂಕ (IEMI) 2025 | 2024ನೇ ಸಾಲಿನ ದಾದಾಸಾಹೇಬ್ ಫಾಲ್ಕೆ ಪ್ರಶಸ್ತಿ

    ಪಿಎಂ ವಿಶ್ವಕರ್ಮ ಯೋಜನೆ

    ಸರ್ಕಾರಿ ಯೋಜನೆಗಳು

    ಸಂದರ್ಭ: 

    • ಪಿಎಂ ವಿಶ್ವಕರ್ಮ ಯೋಜನೆಯು ಅನುಷ್ಠಾನಗೊಂಡು ಮೂರು ವರ್ಷಗಳಾಗುತ್ತಿರುವ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, 30 ಲಕ್ಷ ಫಲಾನುಭವಿಗಳನ್ನು ನೋಂದಾಯಿಸುವ ತನ್ನ ಗುರಿಯನ್ನು ತಲುಪಿದೆ.

    ಪಿಎಂ ವಿಶ್ವಕರ್ಮ ಯೋಜನೆಯ ಬಗ್ಗೆ : 

    • ಪ್ರಾರಂಭ: ಯೋಜನೆಯನ್ನು 17 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2023 ರಂದು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಾಗಿದೆ.
    • ಸಚಿವಾಲಯ: ಇದು ಸೂಕ್ಷ್ಮ, ಸಣ್ಣ ಮತ್ತು ಮಧ್ಯಮ ಉದ್ಯಮಗಳ ಸಚಿವಾಲಯದ (Ministry of MSME) ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ.
    • ಉದ್ದೇಶ: ಕೈಯಿಂದ ಮತ್ತು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಉಪಕರಣಗಳನ್ನು ಬಳಸಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಕುಶಲಕರ್ಮಿಗಳು ಮತ್ತು ಕರಕುಶಲ ಕೆಲಸಗಾರರನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಬಲಪಡಿಸುವುದು ಇದರ ಮುಖ್ಯ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿದೆ.
    • ವ್ಯಾಪ್ತಿ: ಬಡಗಿ, ಕಮ್ಮಾರ, ಕುಂಬಾರ, ಅಕ್ಕಸಾಲಿಗ, ಶಿಲ್ಪಿ, ಚಮ್ಮಾರ, ಗಾರೆ ಕೆಲಸಗಾರ, ಕ್ಷೌರಿಕ ಮತ್ತು ಅಗಸ ಸೇರಿದಂತೆ ಒಟ್ಟು 18 ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ವೃತ್ತಿಗಳನ್ನು ಈ ಯೋಜನೆಯು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.

    ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರಯೋಜನಗಳು: 

    • ಫಲಾನುಭವಿಗಳಿಗೆ ಪಿಎಂ ವಿಶ್ವಕರ್ಮ ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರ ಮತ್ತು ಗುರುತಿನ ಚೀಟಿಯನ್ನು ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ.

    • ಕೌಶಲ್ಯ ತರಬೇತಿಯ ಜೊತೆಗೆ ದಿನಕ್ಕೆ ₹500 ತರಬೇತಿ ಭತ್ಯೆಯನ್ನು ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ.

    • ಉಪಕರಣಗಳನ್ನು ಖರೀದಿಸಲು (Toolkit incentive) ₹15,000 ವರೆಗೆ ಆರ್ಥಿಕ ನೆರವು ಒದಗಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

    • ಶೇ. 5% ಬಡ್ಡಿದರದಲ್ಲಿ ಎರಡು ಕಂತುಗಳಲ್ಲಿ ₹3 ಲಕ್ಷದವರೆಗೆ ಭದ್ರತೆ-ರಹಿತ ಸಾಲಗಳನ್ನು ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ.

    • ಡಿಜಿಟಲ್ ವಹಿವಾಟುಗಳಿಗೆ ಉತ್ತೇಜನ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ.

    • ಉತ್ಪಾದಿತ ವಸ್ತುಗಳಿಗೆ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಬೆಂಬಲವನ್ನು ಒದಗಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

    ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶಗಳು: 

    • ಒಟ್ಟು ಅನುದಾನ: ಈ ಯೋಜನೆಗೆ ₹13,000 ಕೋಟಿ ಮೀಸಲಿಡಲಾಗಿದೆ.

    • ಅನುಷ್ಠಾನದ ಅವಧಿ: ಇದನ್ನು 2023–24 ರಿಂದ 2027–28 ರವರೆಗೆ ಅನುಷ್ಠಾನಗೊಳಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ.

    • ಹಣಕಾಸು ನೆರವು: ಈ ಯೋಜನೆಗೆ

      100% ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರವೇ ಹಣಕಾಸು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ.

    ಜಾಗತಿಕ ಲಿಂಗ ಅಸಮಾನತೆ ಸೂಚ್ಯಂಕ 2026

    ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ

    ಸಂದರ್ಭ: 

    • ವಿಶ್ವ ಆರ್ಥಿಕ ವೇದಿಕೆ (WEF) ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದ ಜಾಗತಿಕ ಲಿಂಗ ಅಸಮಾನತೆ ಸೂಚ್ಯಂಕ 2026ರಲ್ಲಿ (Global Gender Gap Index 2026) ಭಾರತವು ತನ್ನ 131 ನೇ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಕಾಯ್ದುಕೊಂಡಿದ್ದು, ಕೇವಲ 14 ಆರ್ಥಿಕತೆಗಳು ಮಾತ್ರ ಭಾರತಕ್ಕಿಂತ ಕೆಳಗಿನ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿವೆ.

    ಜಾಗತಿಕ ಲಿಂಗ ಅಸಮಾನತೆ ಸೂಚ್ಯಂಕ 2026 ರ ಬಗ್ಗೆ: 

    • ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದವರು: ಇದನ್ನು ವಿಶ್ವ ಆರ್ಥಿಕ ವೇದಿಕೆ (WEF) ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದ್ದು, ಇದು 145 ಆರ್ಥಿಕತೆಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ 20 ನೇ ಆವೃತ್ತಿಯಾಗಿದೆ.

    • ಮಾಪನ: ಇದು 4 ಆಯಾಮಗಳಲ್ಲಿ ಲಿಂಗ ಸಮಾನತೆಯನ್ನು ಅಳೆಯುತ್ತದೆ:

    1. ಆರ್ಥಿಕ ಭಾಗವಹಿಸುವಿಕೆ ಮತ್ತು ಅವಕಾಶಗಳು (Economic Participation & Opportunity)

    2. ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಸಾಧನೆ (Educational Attainment)

    3. ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ಬದುಕುಳಿಯುವಿಕೆ (Health & Survival)

    4. ರಾಜಕೀಯ ಸಬಲೀಕರಣ (Political Empowerment)

    • ಮಾಪನ ಶ್ರೇಣಿ: ಸೂಚ್ಯಂಕವು 0 ದಿಂದ 1 ರವರೆಗಿನ ಶ್ರೇಣಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, 1 ಎಂದರೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ಲಿಂಗ ಸಮಾನತೆ ಎಂದರ್ಥ.

    • ಜಾಗತಿಕ ಸಮಾನತೆ: ಜಾಗತಿಕವಾಗಿ ಲಿಂಗ ಅಸಮಾನತೆಯನ್ನು 69.2% ರಷ್ಟು ಮುಚ್ಚಲಾಗಿದೆ.

    • ಸಮಾನತೆ ಸಾಧಿಸಲು ಬೇಕಾದ ಸಮಯ: ಪ್ರಸ್ತುತ ಜಾಗತಿಕ ವೇಗದಲ್ಲಿ ಸಂಪೂರ್ಣ ಸಮಾನತೆ ಸಾಧಿಸಲು ಸುಮಾರು 120 ವರ್ಷಗಳು ಬೇಕಾಗುತ್ತವೆ.

    ಭಾರತದ ಸ್ಥಿತಿಗತಿ: 

    • ಸ್ಥಾನ: ಪ್ರಸ್ತುತ ಭಾರತವು 131 ನೇ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದೆ.

    • ಒಟ್ಟಾರೆ ಸಮಾನತೆ: ಭಾರತದ ಒಟ್ಟಾರೆ ಲಿಂಗ ಸಮಾನತೆ 64.5% ರಷ್ಟಿದೆ.

    • ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಸಾಧನೆ: ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ 96.6% ಸಮಾನತೆ ಸಾಧಿಸಲಾಗಿದೆ.

    • ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ಬದುಕುಳಿಯುವಿಕೆ: ಆರೋಗ್ಯ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ 95.6% ಸಮಾನತೆ ಇದೆ.

    • ಆರ್ಥಿಕ ಭಾಗವಹಿಸುವಿಕೆ ಮತ್ತು ಅವಕಾಶಗಳು: ಆರ್ಥಿಕ ಭಾಗವಹಿಸುವಿಕೆಯಲ್ಲಿ 41.2% ಸಮಾನತೆ ಇದೆ.

    • ರಾಜಕೀಯ ಸಬಲೀಕರಣ: ರಾಜಕೀಯ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಕೇವಲ 24.5% ಸಮಾನತೆ ಇದೆ.

    ಉನ್ನತ ಮತ್ತು ಕೆಳಗಿನ ಸ್ಥಾನಗಳು (Top & Bottom)

    • 1 ನೇ ಸ್ಥಾನ: ಐಸ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್ – 93.0%

    • 2 ನೇ ಸ್ಥಾನ: ಫಿನ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್ – 87.2%

    • 3 ನೇ ಸ್ಥಾನ: ನಾರ್ವೆ – 85.7%

    • 143 ನೇ ಸ್ಥಾನ: ಪಾಕಿಸ್ತಾನ

    • 144 ನೇ ಸ್ಥಾನ: ಇರಾನ್

    • 145 ನೇ ಸ್ಥಾನ: ಚಾಡ್

    ಸೊಹಾರ್ ಬಂದರು

    ಭೂಗೋಳ

    ಸಂದರ್ಭ: 

    • ಇರಾನ್ ಮತ್ತು ಅಮೆರಿಕ ನಡುವಿನ ಹಗೆತನದಿಂದಾಗಿ ಹಾರ್ಮುಜ್ ಜಲಸಂಧಿಯ ಮೇಲಿನ ಸಂಚಾರಕ್ಕೆ ಅಡಚಣೆ ಉಂಟಾಗಿರುವ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ, ಒಮಾನ್ ದೇಶವು ಭಾರತಕ್ಕೆ ತನ್ನ ಸೊಹಾರ್ ಬಂದರಿನಲ್ಲಿ ಹೂಡಿಕೆ ಮಾಡುವ ಅವಕಾಶಗಳನ್ನು ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಿದೆ.

    ಸೊಹಾರ್ ಬಂದರಿನ ಬಗ್ಗೆ: 

    • ಸ್ಥಳ: ಇದು ಒಮಾನ್ ದೇಶದಲ್ಲಿ, ಒಮಾನ್ ಕೊಲ್ಲಿಯ ತೀರದಲ್ಲಿದೆ.
    • ಆಯಕಟ್ಟಿನ ಮಹತ್ವ: ಇದು ಹಾರ್ಮುಜ್ ಜಲಸಂಧಿಯ ಹೊರಭಾಗದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಗೊಂಡಿದ್ದು, ಗಲ್ಫ್ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳು ಮತ್ತು ಇಂಧನ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳನ್ನು ತಲುಪಲು ಪರ್ಯಾಯ ಕಡಲ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ.
    • ಸಂಪರ್ಕ: ಇದು ಹಾರ್ಮುಜ್ ಜಲಸಂಧಿಯ ಮೂಲಕ ಹಾದುಹೋಗುವ ನೇರ ಅವಲಂಬನೆಯಿಲ್ಲದೆ ಪರ್ಷಿಯನ್ ಗಲ್ಫ್ ಕೇಂದ್ರಗಳಿಗೆ ಪ್ರವೇಶವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ.
    • ಭೌಗೋಳಿಕ-ಕಾರ್ಯತಂತ್ರದ ಅನುಕೂಲ: ಇದು ಈಶಾನ್ಯ ಒಮಾನ್‌ನಲ್ಲಿ ನೆಲೆಗೊಂಡಿದ್ದು, UAE ಮತ್ತು ಪೂರ್ವ ಸೌದಿ ಅರೇಬಿಯಾದ ಇಂಧನ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯಗಳು ಹಾಗೂ ಪೈಪ್‌ಲೈನ್‌ಗಳಿಗೆ ಸಮೀಪದಲ್ಲಿದೆ.
    • ಭಾರತಕ್ಕೆ ಒಮಾನ್ ನೀಡುತ್ತಿರುವ ಇತರ ಬಂದರುಗಳು: ಡುಕ್ಮ್ (Duqm) ಮತ್ತು ಸಲಾಲಾ (Salalah) ಬಂದರುಗಳು.

    ‘ಒಮಾನ್ ಕೊಲ್ಲಿ’ಯ ಬಗ್ಗೆ: 

    • ಸ್ಥಳ: ಇದು ಅರಬ್ಬಿ ಸಮುದ್ರದ ವಾಯುವ್ಯ ಭಾಗದಲ್ಲಿದೆ.
    • ಗಡಿಗಳು:
    • ನೈಋತ್ಯಕ್ಕೆ: ಒಮಾನ್
    • ಉತ್ತರಕ್ಕೆ: ಇರಾನ್
    • ವಿಸ್ತೀರ್ಣ: ಇದು ಸರಿಸುಮಾರು 560 ಕಿ.ಮೀ ಉದ್ದ ಮತ್ತು 320 ಕಿ.ಮೀ ಅಗಲವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.
    • ಸಂಪರ್ಕ: ಇದು ಹಾರ್ಮುಜ್ ಜಲಸಂಧಿಯ ಮೂಲಕ ಅರಬ್ಬಿ ಸಮುದ್ರವನ್ನು ಪರ್ಷಿಯನ್ ಗಲ್ಫ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕಿಸುತ್ತದೆ.
    • ಪ್ರಮುಖ ಬಂದರುಗಳು:
    • ಒಮಾನ್: ಸೊಹಾರ್, ಅಲ್-ಖಬುರಾಹ್, ಮಸ್ಕತ್, ಸುರ್.
    • ಇರಾನ್: ಜಾಸ್ಕ್, ಬಂದರ್ ಬೆಹೇಶ್ಟಿ (ಚಾಬಹಾರ್).

    ಭಾರತ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಿಕ್ ಚಲನಶೀಲತೆ ಸೂಚ್ಯಂಕ (IEMI) 2025

    ಪರಿಸರ

    ಸಂದರ್ಭ: 

    • ನೀತಿ (NITI) ಆಯೋಗವು ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಭಾರತ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಿಕ್ ಚಲನಶೀಲತೆ ಸೂಚ್ಯಂಕ (India Electric Mobility Index – IEMI) 2025 ನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದೆ.

    ಭಾರತ ವಿದ್ಯುತ್ ಚಲನಶೀಲತೆ ಸೂಚ್ಯಂಕ 2025 ರ ಬಗ್ಗೆ: 

    • ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದವರು: ನೀತಿ ಆಯೋಗ

    • ಉದ್ದೇಶ: ಇದು ದೇಶದ 36 ರಾಜ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಇ-ಮೊಬಿಲಿಟಿ ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮತ್ತು ಎಲೆಕ್ಟ್ರಿಕ್ ವಾಹನಗಳ (EV) ಅಳವಡಿಕೆಯ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯನ್ನು ಅಳೆಯುತ್ತದೆ.

    • ಅಂಕಗಳ ಶ್ರೇಣಿ: ಸೂಚ್ಯಂಕವು 10 ರಿಂದ 84 ರವರೆಗಿನ ಅಂಕಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಮಧ್ಯಾಂಕ (Median) 40 ಆಗಿದೆ.

    ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಸಾಧನೆ ಮಾಡಿದ ರಾಜ್ಯಗಳು (Top Performers)

    ಶ್ರೇಣಿ

    ರಾಜ್ಯ/ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶ

    ಅಂಕಗಳು

    1

    ದೆಹಲಿ

    84

    2

    ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ

    78

    3

    ಕರ್ನಾಟಕ

    73

    4

    ಚಂಡೀಗಢ

    71

    5

    ಗೋವಾ

    65

    • ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶದ ಸಾಧನೆ: 23 ನೇ ಸ್ಥಾನದಿಂದ 7 ನೇ ಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಗಣನೀಯ ಏರಿಕೆ ಕಂಡಿದೆ.

    • ಸಾರಿಗೆ ವಿದ್ಯುದ್ದೀಕರಣ : ದೆಹಲಿ, ಚಂಡೀಗಢ ಮತ್ತು ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ ರಾಜ್ಯಗಳು ಮೊದಲೆರಡು ಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿವೆ.

    • EV ಚಾರ್ಜಿಂಗ್ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯದ ಸಿದ್ಧತೆ: ಈ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಕರ್ನಾಟಕ

      ರಾಜ್ಯವು ಅಗ್ರಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದೆ.
    • EV ಸಂಶೋಧನೆ ಮತ್ತು ನಾವೀನ್ಯತೆ: ಈ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ದೆಹಲಿ ಅಗ್ರಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದೆ.

    2024ನೇ ಸಾಲಿನ ದಾದಾಸಾಹೇಬ್ ಫಾಲ್ಕೆ ಪ್ರಶಸ್ತಿ

    ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು

    ಸಂದರ್ಭ: 

    • ಹಿಂದಿ ಮತ್ತು ಕನ್ನಡ ಚಿತ್ರರಂಗದಲ್ಲಿ ಅಪಾರ ಸಾಧನೆ ಮಾಡಿರುವ ಖ್ಯಾತ ಹಿರಿಯ ನಟ ಅನಂತ್ ನಾಗ್ ಅವರು 2024ನೇ ಸಾಲಿನ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ ದಾದಾಸಾಹೇಬ್ ಫಾಲ್ಕೆ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗೆ ಭಾಜನರಾಗಿದ್ದಾರೆ.

    ದಾದಾಸಾಹೇಬ್ ಫಾಲ್ಕೆ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯ ಬಗ್ಗೆ: 

    • ಸ್ಥಾಪನೆ: ಈ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು 1969 ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು.
    • ಇದು ಭಾರತೀಯ ಚಿತ್ರರಂಗದ ಅತ್ಯುನ್ನತ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯಾಗಿದ್ದು, ಇದನ್ನು ಪ್ರತಿವರ್ಷ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳ ಪ್ರದಾನ ಸಮಾರಂಭದಲ್ಲಿ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ.
    • ಪ್ರದಾನ ಮಾಡುವವರು: ದಾದಾಸಾಹೇಬ್ ಫಾಲ್ಕೆ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಆಯ್ಕೆ ಸಮಿತಿಯ ಶಿಫಾರಸಿನ ಮೇರೆಗೆ ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರವು ಈ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಪ್ರದಾನ ಮಾಡುತ್ತದೆ.
    • ಹೆಸರಿನ ಹಿನ್ನೆಲೆ: ಭಾರತೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರರಂಗದ ಪಿತಾಮಹ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ದಾದಾಸಾಹೇಬ್ ಫಾಲ್ಕೆ (1870-1944) ಅವರ ನೆನಪಿನಲ್ಲಿ ಈ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ.
    • ಫಾಲ್ಕೆ ಅವರ ಕೊಡುಗೆ: ಇವರು ಭಾರತದ ಮೊದಲ ಪೂರ್ಣ-ಪ್ರಮಾಣದ ಚಲನಚಿತ್ರವಾದ ರಾಜಾ ಹರಿಶ್ಚಂದ್ರ (1913) ಅನ್ನು ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದ್ದಾರೆ.
    • ಪ್ರಶಸ್ತಿಯ ಸ್ವರೂಪ: ಇದು ಸ್ವರ್ಣ ಕಮಲ (Golden Lotus), ಒಂದು ಶಾಲು ಮತ್ತು ₹10 ಲಕ್ಷ ನಗದು ಪುರಸ್ಕಾರವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.
    • ಮೊದಲ ಪುರಸ್ಕೃತರು: ದೇವಿಕಾ ರಾಣಿ (1969)

    Related Articles

  • ಗೋವಿಂದ್ ವಲ್ಲಭ್ ಪಂತ್ | ಶರತ್ ಚಂದ್ರ ಚಟ್ಟೋಪಾಧ್ಯಾಯ ಅವರ 150ನೇ ಜನ್ಮ ವಾರ್ಷಿಕೋತ್ಸವ | ಭಾರತ-ಮರ್ಕೋಸೂರ್ ಸಹಕಾರ (India-MERCOSUR Cooperation) | ಕಿಶಾವು ಬಹುಪಯೋಗಿ ಯೋಜನೆ | ಕೋಬ್ರಾ ಬೆಟಾಲಿಯನ್ (CoBRA Battalion) | ಕ್ರಿಕೆಟ್ : ಏಷ್ಯಾ ಕಪ್

    ಗೋವಿಂದ್ ವಲ್ಲಭ್ ಪಂತ್ 

    ಇತಿಹಾಸ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಿ

    ಸಂದರ್ಭ: 

    • ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 10, 2026 ರಂದು ಭಾರತ ರತ್ನ ಗೋವಿಂದ್ ವಲ್ಲಭ್ ಪಂತ್ ಅವರ 139ನೇ ಜನ್ಮ ವಾರ್ಷಿಕೋತ್ಸವವನ್ನು ಆಚರಿಸಲಾಯಿತು.

    ಗೋವಿಂದ್ ವಲ್ಲಭ್ ಪಂತ್ (1887–1961) ಅವರ ಬಗ್ಗೆ: 

    • ಇವರು ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶದ ಪ್ರಥಮ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ; ಪ್ರಮುಖ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟಗಾರ ಮತ್ತು ಆಡಳಿತಗಾರರಾಗಿದ್ದರು.

    • ಪ್ರೇಮ್ ಸಭಾ: ಸಾಮಾಜಿಕ ಸುಧಾರಣೆ ಮತ್ತು ಸ್ಥಳೀಯ ಶಿಕ್ಷಣದ ಪ್ರಚಾರಕ್ಕಾಗಿ ಸ್ಥಾಪಿತವಾಯಿತು.

    • ಕುಮಾನ್ ಪರಿಷತ್ (1916): ಇದು ಕೂಲಿ-ಬೇಗಾರ್ ಪದ್ಧತಿ ಮತ್ತು ಗುಡ್ಡಗಾಡು ತೆರಿಗೆಗಳನ್ನು ವಿರೋಧಿಸಿತು.

    • ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟದಲ್ಲಿನ ಪಾತ್ರ:

    • ಕಾಕೋರಿ ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ (1925) ಕಾನೂನು ಸಲಹೆಗಾರರಾಗಿದ್ದರು.

    • ಲಕ್ನೋದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಸೈಮನ್ ಕಮಿಷನ್ ವಿರೋಧಿ ಪ್ರತಿಭಟನೆಗಳ (1928) ನೇತೃತ್ವ ವಹಿಸಿದ್ದರು.

    • ಯುನೈಟೆಡ್ ಪ್ರಾವಿನ್ಸ್‌ನ ಉಪ್ಪಿನ ಸತ್ಯಾಗ್ರಹದಲ್ಲಿ (1930) ಭಾಗವಹಿಸಿದ್ದರು.

    ಇವರು ವಹಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದ ಪ್ರಮುಖ ಹುದ್ದೆಗಳು

    • ಯುನೈಟೆಡ್ ಪ್ರಾವಿನ್ಸ್‌ನ ಪ್ರೀಮಿಯರ್: 1937–39 ಮತ್ತು 1946–50.

    • ಸಂವಿಧಾನ ರಚನಾ ಸಭೆಯ ಸದಸ್ಯರಾಗಿದ್ದರು.

    • ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶದ ಪ್ರಥಮ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ: 1950–54.

    • ಕೇಂದ್ರ ಗೃಹ ಸಚಿವ: 1955–61.

    ಪ್ರಮುಖ ಕೊಡುಗೆಗಳು

    • ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶ ಜಮೀನ್ದಾರಿ ನಿರ್ಮೂಲನೆ ಮತ್ತು ಭೂ ಸುಧಾರಣಾ ಕಾಯ್ದೆ, 1950.

    • ಗೃಹ ಸಚಿವರಾಗಿ, ರಾಜ್ಯಗಳ ಪುನರ್ವಿಂಗಡಣೆ ಕಾಯ್ದೆ, 1956 ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಭಾಷಾವಾರು ರಾಜ್ಯಗಳ ಪುನರ್ವಿಂಗಡಣೆಯನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತರುವಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿದ್ದರು.

    ಶರತ್ ಚಂದ್ರ ಚಟ್ಟೋಪಾಧ್ಯಾಯ ಅವರ 150ನೇ ಜನ್ಮ ವಾರ್ಷಿಕೋತ್ಸವ

    ಇತಿಹಾಸ

    ಸಂದರ್ಭ:

    • ಪ್ರಧಾನಮಂತ್ರಿಯವರು ಶರತ್ ಚಂದ್ರ ಚಟ್ಟೋಪಾಧ್ಯಾಯ ಅವರ 150ನೇ ಜನ್ಮ ವಾರ್ಷಿಕೋತ್ಸವದಂದು ಅವರಿಗೆ ನಮನ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದಾರೆ.

    ಶರತ್ ಚಂದ್ರ ಚಟ್ಟೋಪಾಧ್ಯಾಯ (1876–1938) ಅವರ ಬಗ್ಗೆ: 

    • ಜನನ: ಬಂಗಾಳದ ದೇವಾನಂದಪುರದಲ್ಲಿ (1876) ಜನಿಸಿದರು; ನಂತರ ರಂಗೂನ್‌ನಲ್ಲಿ (ಮ್ಯಾನ್ಮಾರ್) ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದರು.
    • ಇವರು ಭಾರತೀಯ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಚಳವಳಿಯೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿದ್ದರು; ಹೌರಾ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಘಟಕದ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿದ್ದರು (1921-36).
    • ಪ್ರಮುಖ ಬೆಂಗಾಲಿ ಕಾದಂಬರಿಕಾರರಾದ ಇವರು, ಮಹಿಳೆಯರು, ಸಾಮಾಜಿಕ ದಬ್ಬಾಳಿಕೆ ಮತ್ತು ಸಂಪ್ರದಾಯಬದ್ಧ ಸಾಮಾಜಿಕ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಚಿತ್ರಿಸುವಲ್ಲಿ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದ್ದಾರೆ.
    • ಪ್ರಮುಖ ಕೃತಿಗಳು: ದೇವದಾಸ್, ಶ್ರೀಕಾಂತ, ಪಥೇರ್ ದಾಬಿ, ಪರಿಣಿತಾ, ಬಿರಾಜ್ ಬೌ, ಪಲ್ಲಿ ಸಮಾಜ್, ಚರಿತ್ರಹೀನ್ ಮತ್ತು ಸ್ವಾಮಿ.
    • ಪಥೇರ್ ದಾಬಿ: ಇದು ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯತೆ ಮತ್ತು ವಸಾಹತುಶಾಹಿ-ವಿರೋಧಿ ಪ್ರತಿರೋಧವನ್ನು ಚಿತ್ರಿಸುತ್ತದೆ.
    • ಶ್ರೀಕಾಂತ: ಇದು ಅಲೆಮಾರಿಯಾಗಿರುವ ಮುಖ್ಯ ಪಾತ್ರದ ಜೀವನ ಮತ್ತು ಅನುಭವಗಳನ್ನು ನಿರೂಪಿಸುತ್ತದೆ.
    • ಇವರ ಕೃತಿಗಳು ಅಖಿಲ ಭಾರತ ಮತ್ತು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಜನಪ್ರಿಯತೆಯನ್ನು ಗಳಿಸಿದವು.

    ಭಾರತ-ಮರ್ಕೋಸೂರ್ ಸಹಕಾರ (India-MERCOSUR Cooperation)

    ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ

    ಸಂದರ್ಭ:

    • ವ್ಯಾಪಾರ ಸಂಬಂಧಗಳನ್ನು ಆಳವಾಗಿಸಲು ಮತ್ತು ಉಭಯ ಕಡೆಯ ವ್ಯವಹಾರಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಅವಕಾಶಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಲು, ಭಾರತ ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣ ಅಮೆರಿಕದ ವ್ಯಾಪಾರ ಒಕ್ಕೂಟವಾದ ಮರ್ಕೋಸೂರ್ (MERCOSUR) ತಮ್ಮ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿರುವ ಆದ್ಯತಾ ವ್ಯಾಪಾರ ಒಪ್ಪಂದವನ್ನು (PTA) ವಿಸ್ತರಿಸಲು ಮಾತುಕತೆಗಳನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿವೆ.

    ಮರ್ಕೋಸೂರ್ (MERCOSUR) 

    • ಪೂರ್ಣ ರೂಪ: ಸದರ್ನ್ ಕಾಮನ್ ಮಾರ್ಕೆಟ್ (Mercado Común del Sur).
    • ಸದಸ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು: ಅರ್ಜೆಂಟೀನಾ, ಬ್ರೆಜಿಲ್, ಪರಾಗ್ವೆ, ಉರುಗ್ವೆ, ಬೊಲಿವಿಯಾ ಮತ್ತು ವೆನೆಜುವೆಲಾ.
    • ವೆನೆಜುವೆಲಾ: 2016 ರಿಂದ ಅಮಾನತುಗೊಂಡಿದೆ.
    • ಭಾರತ-ಮರ್ಕೋಸೂರ್: ಜೂನ್ 2009 ರಿಂದ ಆದ್ಯತಾ ವ್ಯಾಪಾರ ಒಪ್ಪಂದ (PTA) ಜಾರಿಯಲ್ಲಿದೆ.
    • PTA ವ್ಯಾಪ್ತಿ: ಈ ಒಪ್ಪಂದದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಸುಮಾರು 450 ಹಾಗೂ ಮರ್ಕೋಸೂರ್‌ನ 452 ಸರಕುಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಲಾಗಿದ್ದು, ಇವುಗಳ ಮೇಲೆ 10% ದಿಂದ 100% ರಷ್ಟು ಸುಂಕ ರಿಯಾಯಿತಿಯನ್ನು ಒದಗಿಸಲಾಗಿದೆ.
    • ವ್ಯಾಪಾರ (ಏಪ್ರಿಲ್-ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2025-26): 11.84 ಬಿಲಿಯನ್ ಡಾಲರ್
    • ರಫ್ತು: 5.22 ಬಿಲಿಯನ್ ಡಾಲರ್
    • ಆಮದು: 6.62 ಬಿಲಿಯನ್ ಡಾಲರ್
    • ಭಾರತದ ಮುಂದಿರುವ ಸವಾಲುಗಳು: ಹೆಚ್ಚಿನ ಸುಂಕಗಳು, ಲಾಜಿಸ್ಟಿಕ್ಸ್ ಅಡಚಣೆಗಳು, ನಿಯಂತ್ರಕ ಸಂಕೀರ್ಣತೆಗಳು ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಭಿನ್ನತೆಗಳು.
    • ಗಮನಿಸಿ: ಮರ್ಕೋಸೂರ್ → ದಕ್ಷಿಣ ಅಮೆರಿಕಾದ ವ್ಯಾಪಾರ ಒಕ್ಕೂಟ → 2009 ರಿಂದ ಭಾರತದೊಂದಿಗೆ PTA ಜಾರಿಯಲ್ಲಿದೆ.

    ಕಿಶಾವು ಬಹುಪಯೋಗಿ ಯೋಜನೆ

    ಆರ್ಥಿಕತೆ

    ಸಂದರ್ಭ:

    • ಇತ್ತೀಚೆಗೆ, ಯಮುನಾ ಜಲಾನಯನ ಪ್ರದೇಶದ ಆರು ರಾಜ್ಯಗಳು ಬಹುಕಾಲದಿಂದ ನೆನೆಗುದಿಗೆ ಬಿದ್ದಿದ್ದ ಕಿಶಾವು ಬಹುಪಯೋಗಿ ಯೋಜನೆಗೆ ಒಪ್ಪಂದಕ್ಕೆ ಸಹಿ ಹಾಕಿವೆ, ಇದರಿಂದ ಸ್ಥಗಿತಗೊಂಡಿದ್ದ ಯೋಜನೆಯು ಅನುಷ್ಠಾನಕ್ಕೆ ಹತ್ತಿರವಾಗಿದೆ.

    ಕಿಶಾವು ಯೋಜನೆಯ ಬಗ್ಗೆ:

    • ಕಿಶಾವು ಬಹುಪಯೋಗಿ ಯೋಜನೆಯು ಟೋನ್ಸ್ ನದಿಗೆ ಅಡ್ಡಲಾಗಿ ಉದ್ದೇಶಿಸಲಾದ ಅಣೆಕಟ್ಟು ಯೋಜನೆಯಾಗಿದೆ.
    • ಸ್ಥಳ: ಉತ್ತರಾಖಂಡ-ಹಿಮಾಚಲ ಪ್ರದೇಶದ ಗಡಿ.
    • ವಿಧ: ಬಹುಪಯೋಗಿ ಅಣೆಕಟ್ಟು ಯೋಜನೆ.
    • ಪಾಲ್ಗೊಂಡಿರುವ ರಾಜ್ಯಗಳು/ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳು: ಹಿಮಾಚಲ ಪ್ರದೇಶ, ಉತ್ತರಾಖಂಡ, ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶ, ಹರಿಯಾಣ, ರಾಜಸ್ಥಾನ ಮತ್ತು ದೆಹಲಿ.
    • ಪ್ರಸ್ತುತ ಸ್ಥಿತಿ: 8 ವರ್ಷಗಳಿಗೂ ಹೆಚ್ಚು ಕಾಲ ಸ್ಥಗಿತಗೊಂಡಿದ್ದ ಈ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಈಗ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಯೋಜನೆ ಎಂದು ಘೋಷಿಸಲಾಗಿದೆ.

    ನಿಧಿ ಹಂಚಿಕೆ:

    • ನೀರಿನ-ಘಟಕದ ವೆಚ್ಚದ 90% ನ್ನು → ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರ ಭರಿಸುತ್ತದೆ.
    • ಉಳಿದ 10% ನ್ನು → 1994 ರ ಯಮುನಾ ಜಲ ಒಪ್ಪಂದದ ಪ್ರಕಾರ ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳುವ ರಾಜ್ಯಗಳು ಭರಿಸುತ್ತವೆ.

    ಯಮುನಾ ನದಿ ಜಲಾನಯನ ಪ್ರದೇಶದ ಬಗ್ಗೆ: 

    • ಉಗಮ: ಉತ್ತರಾಖಂಡದ ಬಂದರ್‌ಪೂಂಚ್ ಶ್ರೇಣಿಯ ಯಮುನೋತ್ರಿ ಹಿಮನದಿ.
    • ಸಂಗಮ: ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶದ ಪ್ರಯಾಗ್‌ರಾಜ್‌ನಲ್ಲಿ ಗಂಗಾ ನದಿಯನ್ನು ಸೇರುತ್ತದೆ.
    • ಜಲಾನಯನ ಪ್ರದೇಶದ ರಾಜ್ಯಗಳು/ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳು: ಉತ್ತರಾಖಂಡ, ಹಿಮಾಚಲ ಪ್ರದೇಶ, ಹರಿಯಾಣ, ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶ, ರಾಜಸ್ಥಾನ ಮತ್ತು ದೆಹಲಿ.
    • ಪ್ರಮುಖ ಉಪನದಿಗಳು: ಟೋನ್ಸ್, ಗಿರಿ, ಹಿಂಡನ್, ಚಂಬಲ್, ಸಿಂಧ್, ಬೆಟ್ವಾ ಮತ್ತು ಕೆನ್.
    • ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ: ನೀರಾವರಿ, ಕುಡಿಯುವ ನೀರು, ಜಲವಿದ್ಯುತ್, ಪರಿಸರ ವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಅಂತರ್-ರಾಜ್ಯ ಜಲ ಹಂಚಿಕೆ.
    • ಪ್ರಮುಖ ಯೋಜನೆಗಳು: ಲಖ್ವಾರ್, ರೇಣುಕಾಜಿ ಮತ್ತು ಕಿಶಾವು.

    ಕೋಬ್ರಾ ಬೆಟಾಲಿಯನ್ (CoBRA Battalion)

    ರಕ್ಷಣೆ

    ಸಂದರ್ಭ:

    • ಭಾರತದ ಈಶಾನ್ಯ ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿನ  ಬಂಡಾಯ-ನಿಗ್ರಹ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳಿಗಾಗಿ ‘ಐರನ್ ಲೇಡಿ ಆಫ್ ಅಸ್ಸಾಂ’ ಎಂದು ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿರುವ 2006-ಬ್ಯಾಚ್‌ನ IPS ಅಧಿಕಾರಿ ಸಂಜುಕ್ತಾ ಪರಾಶರ್ ಅವರು CRPF ನ ಗಣ್ಯ ಕೋಬ್ರಾ ಘಟಕವನ್ನು ಮುನ್ನಡೆಸುವ ಮೊದಲ ಮಹಿಳಾ ಅಧಿಕಾರಿಯಾಗಿದ್ದಾರೆ.

    ಕೋಬ್ರಾ (CoBRA) ಬಗ್ಗೆ; 

    • ಪೂರ್ಣ ರೂಪ: ಕಮಾಂಡೋ ಬೆಟಾಲಿಯನ್ ಫಾರ್ ರೆಸಲ್ಯೂಟ್ ಆಕ್ಷನ್.
    • ಪಡೆ: ಇದು CRPF ನ ವಿಶೇಷ ಕಾರ್ಯಾಚರಣಾ ರಚನೆಯಾಗಿದೆ.
    • ಸ್ಥಾಪನೆ: ಕಾಡು ಮತ್ತು ಗೆರಿಲ್ಲಾ ಯುದ್ಧಕ್ಕಾಗಿ 2008-09 ರಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು.
    • ಪ್ರಮುಖ ಸಾಮರ್ಥ್ಯಗಳು: ದೀರ್ಘ-ಶ್ರೇಣಿಯ ಗಸ್ತು, ಗುಪ್ತಚರ-ಆಧಾರಿತ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳು, ಹೊಂಚುದಾಳಿ/ಮರು-ಹೊಂಚುದಾಳಿ ಮತ್ತು ಸುಧಾರಿತ ಸ್ಫೋಟಕ ಸಾಧನಗಳು (IED) ಇರುವ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿನ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳು.
    • ಪ್ರಮುಖ ನಿಯೋಜನೆ: ಛತ್ತೀಸ್‌ಗಢ, ಜಾರ್ಖಂಡ್, ಒಡಿಶಾ ಮತ್ತು ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದಲ್ಲಿ ನಕ್ಸಲ್-ವಿರೋಧಿ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳು.
    • ಬಲ: ಇನ್‌ಸ್ಪೆಕ್ಟರ್ ಜನರಲ್ (IG) ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿರುವ 10 ಬೆಟಾಲಿಯನ್‌ಗಳು.

    ಕೇಂದ್ರೀಯ ಸಶಸ್ತ್ರ ಪೊಲೀಸ್ ಪಡೆಗಳು (CAPFs):

    • ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ನಿಯಂತ್ರಣ: ಗೃಹ ಸಚಿವಾಲಯ (MHA).
    • ಪಡೆಗಳು: ಅಸ್ಸಾಂ ರೈಫಲ್ಸ್, BSF, CISF, CRPF, ITBP, NSG ಮತ್ತು SSB.
    • ಪ್ರಮುಖ ವಿನಾಯಿತಿ – ಅಸ್ಸಾಂ ರೈಫಲ್ಸ್:
    • ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ನಿಯಂತ್ರಣ: ಗೃಹ ಸಚಿವಾಲಯ (MHA).
    • ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯ ನಿಯಂತ್ರಣ: ರಕ್ಷಣಾ ಸಚಿವಾಲಯ (MoD).

    ಕ್ರಿಕೆಟ್ : ಏಷ್ಯಾ ಕಪ್

    ಕ್ರೀಡೆ

    ಸಂದರ್ಭ:

    • ದುಬೈನಲ್ಲಿ ನಡೆದ 2026 ರ ಮಹಿಳಾ ಏಷ್ಯಾ ಕಪ್ ಫೈನಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಶ್ರೀಲಂಕಾವನ್ನು ಸೋಲಿಸಿದ ಭಾರತ, ತನ್ನ ದಾಖಲೆಯ ಎಂಟನೇ ಏಷ್ಯಾ ಕಪ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಮುಡಿಗೇರಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ.

    ಏಷ್ಯಾ ಕಪ್ (ಕ್ರಿಕೆಟ್) ಕುರಿತು:

    • 2026: ದುಬೈನಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಮಹಿಳಾ ಏಷ್ಯಾ ಕಪ್ ಫೈನಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಶ್ರೀಲಂಕಾವನ್ನು ಸೋಲಿಸಿದ ಭಾರತವು ದಾಖಲೆಯ 8ನೇ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಗೆದ್ದುಕೊಂಡಿದೆ.
    • ಸ್ವರೂಪ: ಏಷ್ಯನ್ ತಂಡಗಳಿಗಾಗಿ ನಡೆಯುವ ದ್ವೈವಾರ್ಷಿಕ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಪಂದ್ಯಾವಳಿಯಾಗಿದೆ.
    • ಮೊದಲ ಆವೃತ್ತಿ: 1983 ರಲ್ಲಿ ಏಷ್ಯನ್ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್ (ACC) ನ ಪೂರ್ವರೂಪವಾದ ಏಷ್ಯನ್ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಕಾನ್ಫರೆನ್ಸ್ ರಚನೆಯಾದ ನಂತರ, 1984 ರಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ನಡೆಯಿತು.
    • ಪಂದ್ಯದ ಸ್ವರೂಪ: 2016 ರಿಂದೀಚೆಗೆ, ಪಂದ್ಯಾವಳಿಯು ODI ಮತ್ತು T20I ಸ್ವರೂಪಗಳ ನಡುವೆ ಪರ್ಯಾಯವಾಗಿ ನಡೆಯುತ್ತದೆ.
    • ಮಹಿಳಾ ಏಷ್ಯಾ ಕಪ್: ACC ಯಿಂದ 2004 ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು.
    • ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಪುರುಷರ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು: ಭಾರತ, ನಂತರದ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಶ್ರೀಲಂಕಾ ಇದೆ.
    • ಆಯೋಜಕರು: ಏಷ್ಯನ್ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್ (ACC).

    Context

    • India defeated Sri Lanka in the Women’s Asia Cup 2026 final in Dubai, securing a record-extending eighth Asia Cup title. 

    Asia Cup (Cricket)

    • 2026: India defeated Sri Lanka in the Women’s Asia Cup final in Dubai, winning a record-extending 8th title.
    • Nature: Biennial international cricket tournament for Asian teams.
    • First edition: 1984, following the formation of the Asian Cricket Conference in 1983, precursor to the Asian Cricket Council (ACC).
    • Format: Since 2016, alternates between ODI and T20I formats.
    • Women’s Asia Cup: Launched by ACC in 2004.
    • Most men’s titles: India, followed by Sri Lanka.
    • Organiser: Asian Cricket Council (ACC).

    Related Articles

  • ಸಂವತ್ಸರಿ (Samvatsari) | ಭಾರತೀಯ ಸೈಬರ್ ಅಪರಾಧ ಸಮನ್ವಯ ಕೇಂದ್ರ (I4C) | ಆಪರೇಷನ್ ಡೀಪ್ ಮ್ಯಾನಿಫೆಸ್ಟ್ (Operation Deep Manifest) | ರಕ್ಷಣಾ ಸ್ವಾಧೀನ ಮಂಡಳಿ (DAC) | ಪ್ರಥಮ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಶೃಂಗಸಭೆ | ಡ್ರೈಲ್ಯಾಂಡ್ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ 2026 | 27ನೇ ವಿಶ್ವ ಜ್ಞಾನ ವೇದಿಕೆ (27th World Knowledge Forum)

    ಸಂವತ್ಸರಿ (Samvatsari)

    ಇತಿಹಾಸ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಿ

    ಸಂದರ್ಭ: 

    • ಪ್ರಧಾನಮಂತ್ರಿಯವರು ಪವಿತ್ರವಾದ ‘ಸಂವತ್ಸರಿ’ಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಜನತೆಗೆ ಶುಭಾಶಯಗಳನ್ನು ಕೋರಿದ್ದಾರೆ.

    ಸಂವತ್ಸರಿಯ ಕುರಿತು:

    • ಸಂವತ್ಸರಿಯು ಜೈನ ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್‌ನ ಅತ್ಯಂತ ಪವಿತ್ರವಾದ ದಿನವಾಗಿದ್ದು, ಇದನ್ನು ಶ್ವೇತಾಂಬರ ಪಂಥದವರು ಪರ್ಯೂಷಣ ಪರ್ವದ ಕೊನೆಯ ದಿನದಂದು ಆಚರಿಸುತ್ತಾರೆ.
    • ಇದನ್ನು ಕ್ಷಮಾ ಯಾಚನಾ ದಿವಸ್, ಅಹಿಂಸಾ ದಿವಸ್ ಮತ್ತು ದಯಾ ದಿವಸ್ ಎಂದೂ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.
    • ಪ್ರಮುಖ ಆಚರಣೆ: ಜೈನರು ತಿಳಿದೋ ಅಥವಾ ತಿಳಿಯದೆಯೋ ಮಾಡಿದ ತಪ್ಪುಗಳಿಗಾಗಿ ವಿಶ್ವವ್ಯಾಪಿ ಕ್ಷಮೆಯನ್ನು ಕೇಳುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ನೀಡುತ್ತಾರೆ.
    • ಪರ್ಯೂಷಣ ಪರ್ವ: ಇದು ಸ್ವಯಂ-ಚಿಂತನೆ, ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಶುದ್ಧೀಕರಣ ಮತ್ತು ಕ್ಷಮೆಯ ಮೇಲೆ ಕೇಂದ್ರೀಕೃತವಾಗಿರುವ ವಾರ್ಷಿಕ ಜೈನ ಹಬ್ಬವಾಗಿದೆ.
    • ಮೂಲ ಸಂದೇಶ: ಅಹಿಂಸೆ + ಕ್ಷಮೆ + ಸ್ವಯಂ-ಶುದ್ಧೀಕರಣವೇ ಇದರ ಮೂಲ ಸಂದೇಶವಾಗಿದೆ.

    ಭಾರತೀಯ ಸೈಬರ್ ಅಪರಾಧ ಸಮನ್ವಯ ಕೇಂದ್ರ (I4C)

    ಸರ್ಕಾರಿ ಯೋಜನೆಗಳು ಮತ್ತು ಉಪಕ್ರಮಗಳು

    ಸಂದರ್ಭ; 

    • ಮಕ್ಕಳ ಸುರಕ್ಷತೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಭಾರತೀಯ ಸೈಬರ್ ಅಪರಾಧ ಸಮನ್ವಯ ಕೇಂದ್ರ (I4C) ನಿರ್ವಹಿಸುವ ಸೈಬರ್ ಅಪರಾಧ ಪೋರ್ಟಲ್‌ಗೆ ನೇರವಾಗಿ ವರದಿ ಮಾಡುವುದಾಗಿ ಮೆಟಾ ಸಂಸ್ಥೆ ಘೋಷಿಸಿದೆ.

    ಭಾರತೀಯ ಸೈಬರ್ ಅಪರಾಧ ಸಮನ್ವಯ ಕೇಂದ್ರ (I4C)ದ ಬಗ್ಗೆ: 

    • ಇದು ದೇಶದಲ್ಲಿ ಸೈಬರ್ ಅಪರಾಧಗಳನ್ನು ನಿಭಾಯಿಸಲು ಗೃಹ ಸಚಿವಾಲಯವು ಜಾರಿಗೆ ತಂದಿರುವ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಉಪಕ್ರಮವಾಗಿದೆ.
    • ಸಚಿವಾಲಯ: ಗೃಹ ಸಚಿವಾಲಯ (MHA).
    • ಕೇಂದ್ರ ಕಚೇರಿ: ನವದೆಹಲಿ.
    • ಉದ್ದೇಶ: ಸೈಬರ್ ಅಪರಾಧಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸಲು ಕಾನೂನು ಜಾರಿ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ (LEAs) ನಡುವೆ ಸಮನ್ವಯ ಸಾಧಿಸುವುದು.

    ಪ್ರಮುಖ ಉದ್ದೇಶಗಳು:

    • ಸೈಬರ್ ಅಪರಾಧಗಳನ್ನು ನಿಭಾಯಿಸಲು ನೋಡಲ್ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ.
    • ಮಹಿಳೆಯರು ಮತ್ತು ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಗುರಿಯಾಗಿಸಿಕೊಂಡು ನಡೆಯುವ ಸೈಬರ್ ಅಪರಾಧಗಳ ವಿರುದ್ಧದ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುತ್ತದೆ.
    • ಸೈಬರ್ ಅಪರಾಧ ದೂರುಗಳನ್ನು ಸುಗಮಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಹೊರಹೊಮ್ಮುತ್ತಿರುವ ಪ್ರವೃತ್ತಿಗಳು ಹಾಗೂ ಮಾದರಿಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸುತ್ತದೆ.
    • ಅಪರಾಧಗಳನ್ನು ಪೂರ್ವಭಾವಿಯಾಗಿ ತಡೆಗಟ್ಟಲು ಮತ್ತು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಲು ಮುನ್ನೆಚ್ಚರಿಕಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ.
    • ಸೈಬರ್ ಅಪರಾಧಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಅರಿವು ಮತ್ತು ಸೈಬರ್ ನೈರ್ಮಲ್ಯ (Cyber hygiene) ವನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುತ್ತದೆ.
    • ಸೈಬರ್ ಫೊರೆನ್ಸಿಕ್ಸ್, ತನಿಖೆ ಮತ್ತು ಸೈಬರ್-ಅಪರಾಧಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ಪೊಲೀಸರು, ಪಬ್ಲಿಕ್ ಪ್ರಾಸಿಕ್ಯೂಟರ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ನ್ಯಾಯಾಂಗ ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ವೃದ್ಧಿಸುತ್ತದೆ.

    ಆಪರೇಷನ್ ಡೀಪ್ ಮ್ಯಾನಿಫೆಸ್ಟ್ (Operation Deep Manifest)

    ರಕ್ಷಣೆ ಮತ್ತು ಭದ್ರತೆ

    ಸಂದರ್ಭ:

    • ಕಂದಾಯ ಗುಪ್ತಚರ ನಿರ್ದೇಶನಾಲಯ (DRI) ವು ‘ಆಪರೇಷನ್ ಡೀಪ್ ಮ್ಯಾನಿಫೆಸ್ಟ್’ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ 362 ಮೆಟ್ರಿಕ್ ಟನ್ (MT) ಪಾಕಿಸ್ತಾನ ಮೂಲದ ಒಣ ಖರ್ಜೂರವನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ.

    ಆಪರೇಷನ್ ಡೀಪ್ ಮ್ಯಾನಿಫೆಸ್ಟ್ ಬಗ್ಗೆ: 

    • ಸಂಸ್ಥೆ: ಕಂದಾಯ ಗುಪ್ತಚರ ನಿರ್ದೇಶನಾಲಯ (DRI).

    • ಉದ್ದೇಶ: ಮೂರನೇ ದೇಶದ ಮಾರ್ಗಗಳ ಮೂಲಕ ಭಾರತಕ್ಕೆ ಕಳ್ಳಸಾಗಣೆ ಮಾಡಲಾಗುವ ಪಾಕಿಸ್ತಾನಿ ಮೂಲದ ನಿಷೇಧಿತ ಸರಕುಗಳನ್ನು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚುವುದು, ತಡೆಯುವುದು ಮತ್ತು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು.

    ಕಂದಾಯ ಗುಪ್ತಚರ ನಿರ್ದೇಶನಾಲಯ(DRI)ದ ಬಗ್ಗೆ: 

    • ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ನಿಯಂತ್ರಣ: ಇದು ಹಣಕಾಸು ಸಚಿವಾಲಯದ CBIC ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ.

    • ಪಾತ್ರ: ಇದು ಭಾರತದ ಅತ್ಯುನ್ನತ ಕಳ್ಳಸಾಗಣೆ-ನಿಗ್ರಹ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ.

    • ಪ್ರಮುಖ ಕಾರ್ಯಗಳು:

    • ಕಳ್ಳಸಾಗಣೆ ಮತ್ತು ಅಕ್ರಮ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವ್ಯಾಪಾರವನ್ನು ನಿಭಾಯಿಸುತ್ತದೆ.

    • ಮಾದಕವಸ್ತು ಕಳ್ಳಸಾಗಣೆ ಮತ್ತು ಅಕ್ರಮ ವನ್ಯಜೀವಿ/ಪರಿಸರ ವ್ಯಾಪಾರವನ್ನು ಎದುರಿಸುತ್ತದೆ.

    • ವಾಣಿಜ್ಯ ವಂಚನೆ ಮತ್ತು ಕಸ್ಟಮ್ಸ್ ಸುಂಕ ವಂಚನೆಯನ್ನು ಪತ್ತೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ.

    ರಕ್ಷಣಾ ಸ್ವಾಧೀನ ಮಂಡಳಿ (DAC)

    ರಕ್ಷಣೆ ಮತ್ತು ಭದ್ರತೆ

    ಸಂದರ್ಭ:

    • ಸಶಸ್ತ್ರ ಪಡೆಗಳ ಯುದ್ಧ ಸನ್ನದ್ಧತೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ರಕ್ಷಣಾ ಸ್ವಾಧೀನ ಮಂಡಳಿ (Defence Acquisition Council – DAC) ಯು ಸುಮಾರು 1.10 ಲಕ್ಷ ಕೋಟಿ ರೂ. ಮೌಲ್ಯದ ಬಂಡವಾಳ ಸ್ವಾಧೀನಕ್ಕಾಗಿ ‘ಅಕ್ಸೆಪ್ಟೆನ್ಸ್ ಆಫ್ ನೆಸೆಸಿಟಿ’ (AoN) ಯನ್ನು ನೀಡಿದೆ.

    ರಕ್ಷಣಾ ಸ್ವಾಧೀನ ಮಂಡಳಿ (DAC)ಯ ಬಗ್ಗೆ:

    • ಸ್ಥಾಪನೆ: 1999 ರ ಕಾರ್ಗಿಲ್ ಯುದ್ಧದ ನಂತರ ಸಚಿವರ ಗುಂಪಿನ (GoM) ಶಿಫಾರಸುಗಳ ಮೇರೆಗೆ ಸರ್ಕಾರಿ ನಿರ್ಣಯದ ಮೂಲಕ 2001 ರಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು.
    • ಸಚಿವಾಲಯ: ರಕ್ಷಣಾ ಸಚಿವಾಲಯ.
    • ಅಧ್ಯಕ್ಷರು: ರಕ್ಷಣಾ ಸಚಿವರು.
    • ರಚನೆ: ರಕ್ಷಣಾ ಸಿಬ್ಬಂದಿ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರು (CDS), ಮೂರು ಸೇನಾಪಡೆಗಳ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರು, ರಕ್ಷಣಾ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ ಮತ್ತು ರಕ್ಷಣಾ ಸಚಿವಾಲಯದ ಹಿರಿಯ ಅಧಿಕಾರಿಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.
    • ಪಾತ್ರ: ಇದು ರಕ್ಷಣಾ ಬಂಡವಾಳ ಸಂಗ್ರಹಣೆ ಮತ್ತು ಸ್ವಾಧೀನ ನೀತಿಗಾಗಿ ಇರುವ ಅತ್ಯುನ್ನತ ನಿರ್ಧಾರ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ.

    ಪ್ರಮುಖ ಕಾರ್ಯಗಳು:

    • ಬಂಡವಾಳ ಸಂಗ್ರಹಣೆಗಾಗಿ ‘ಅಕ್ಸೆಪ್ಟೆನ್ಸ್ ಆಫ್ ನೆಸೆಸಿಟಿ’ (AoN) ಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ.
    • ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಅನುಮೋದಿಸುತ್ತದೆ.
    • ಮೇಕ್/ಬೈ (Make/Buy) ಮತ್ತು ಸ್ವದೇಶೀಕರಣದ ಮಾರ್ಗಗಳನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸುತ್ತದೆ.
    • ಪ್ರಮುಖ ಕಾರ್ಯತಂತ್ರದ ಮತ್ತು ಅಂತರ-ಸರ್ಕಾರಿ ರಕ್ಷಣಾ ಒಪ್ಪಂದಗಳನ್ನು ತೆರವುಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ.

    ಪ್ರಥಮ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಶೃಂಗಸಭೆ

    ವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ

    ಸಂದರ್ಭ: 

    • ಪ್ರಥಮ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಶೃಂಗಸಭೆಯು (First International Space Summit) ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಫ್ರಾನ್ಸ್‌ನ ಪ್ಯಾರಿಸ್‌ನಲ್ಲಿ ನಡೆಯಿತು.
    • ಇದು ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ವಲಯದ ಸಮಕಾಲೀನ ಸವಾಲುಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸುವ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಸಂವಾದವನ್ನು ತೆರೆಯಲು ಅವಕಾಶವನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ.
    • ಪ್ರಮುಖ ಕೇಂದ್ರಿತ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳು: ಕೆಳ ಭೂ ಕಕ್ಷೆಯ (LEO) ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ಬಳಕೆ, ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಆರ್ಥಿಕತೆ, ಚಂದ್ರನ ಪರಿಶೋಧನೆ ಮತ್ತು ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳ ದೀರ್ಘಕಾಲೀನ ಭವಿಷ್ಯ.

    ಶೃಂಗಸಭೆಯ ಬಗ್ಗೆ: 

    4 ಆದ್ಯತೆಗಳು

    ಆದ್ಯತೆ

    ಕೇಂದ್ರಗಮನ

    ಭದ್ರತೆ

    ಸುಸ್ಥಿರ ಮತ್ತು ಸುರಕ್ಷಿತ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳು

    ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಆರ್ಥಿಕತೆ

    ಸ್ಪರ್ಧಾತ್ಮಕತೆ ಮತ್ತು ತಾಂತ್ರಿಕ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ

    ಸಾಮಾನ್ಯ ಒಳಿತಿಗಾಗಿ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ

    ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶದ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯುತ ಮತ್ತು ಸುಸ್ಥಿರ ನಿರ್ವಹಣೆ

    ಮೂಲಭೂತ ಯೋಜನೆಯಾಗಿ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ

    ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಸಂಶೋಧನೆ, ಪರಿಶೋಧನೆ ಮತ್ತು ತಾಂತ್ರಿಕ ಪ್ರಗತಿ

    ಭಾರತದ ಮಾರ್ಗಸೂಚಿ:

    • 2035 ರ ವೇಳೆಗೆ ಸ್ವದೇಶಿ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ನಿಲ್ದಾಣ ಸ್ಥಾಪನೆ.
    • 2040 ರ ವೇಳೆಗೆ ಚಂದ್ರನ ಮೇಲೆ ಭಾರತೀಯ ಗಗನಯಾತ್ರಿಯನ್ನು ಇಳಿಸುವುದು.

    ಡ್ರೈಲ್ಯಾಂಡ್ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ 2026

    ಪರಿಸರ 

    ಸಂದರ್ಭ:

    • ಹವಾಮಾನ- ಚೇತರಿಕೆ (Climate-resilient) ಒಣಭೂಮಿ ಕೃಷಿಯಲ್ಲಿನ ಸವಾಲುಗಳು ಮತ್ತು ಅವಕಾಶಗಳನ್ನು ಪರಿಹರಿಸಲು ನವದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ ಡ್ರೈಲ್ಯಾಂಡ್ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ 2026 ಸಮಾವೇಶ ನಡೆದಿದೆ.

    ಸಮಾವೇಶದ ಕುರಿತು:

    • ಆಯೋಜಕರು: ICAR ಮತ್ತು ICRISAT, ನವದೆಹಲಿ.
    • ಧ್ಯೇಯವಾಕ್ಯ: “ದಕ್ಷಿಣ-ದಕ್ಷಿಣ ಸಹಕಾರದ ಮೂಲಕ ಒಣಭೂಮಿ ಕೃಷಿಯ ರೂಪಾಂತರ” (“Transforming Dryland Agriculture through South–South Cooperation”.)
    • ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ: ಇದು ICAR-ICRISAT ಸಹಯೋಗದ 50 ವರ್ಷಗಳನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ; ಇದು ಒಣಭೂಮಿ ಮೇಲಿನ ದೆಹಲಿ ಘೋಷಣೆ (3D) ಯನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಿದೆ.

    ಒಣಭೂಮಿಗಳು (Drylands): 

    • UNEP: 0.65 ಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಶುಷ್ಕತೆಯ ಸೂಚ್ಯಂಕ ಹೊಂದಿರುವ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ಒಣಭೂಮಿಗಳು ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ (ಮಳೆ/ಬಾಷ್ಪೀಕರಣ).

    • ಇವು ಜಾಗತಿಕ ಭೂಪ್ರದೇಶದ ಸುಮಾರು 45% ರಷ್ಟು ಆವರಿಸಿವೆ ಮತ್ತು 2+ ಬಿಲಿಯನ್ ಜನರಿಗೆ ಆಶ್ರಯ ನೀಡಿವೆ.

    • ಭಾರತ: ಸುಮಾರು 68% ರಷ್ಟು ಕೃಷಿ ಭೂಮಿ ಒಣಭೂಮಿಯಾಗಿದೆ; ಇದು 40%+ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಮತ್ತು 60% ಜಾನುವಾರುಗಳನ್ನು ಪೋಷಿಸುತ್ತದೆ.

    • ದುರ್ಬಲತೆ: ಒಣಭೂಮಿಗಳು ಇತರ ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳಿಗಿಂತ 20-40% ರಷ್ಟು ವೇಗವಾಗಿ ಬಿಸಿಯಾಗುತ್ತಿವೆ.

    ಪುನಃಸ್ಥಾಪನೆ ಮತ್ತು ಭಾರತ (Restoration & India)

    • UNCCD: ಇದು ಭೂಮಿ ಅವನತಿ ತಟಸ್ಥತೆ (Land degradation neutrality – LDN) ಯ ಜಾಗತಿಕ ಪ್ರಯತ್ನಗಳನ್ನು ಮುನ್ನಡೆಸುತ್ತದೆ.

    • PMKSY-WDC: ಈ ಯೋಜನೆಯು ಜಲಾನಯನ ಆಧಾರಿತ ಭಾರತದ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಸುಸ್ಥಿರ ಮಾದರಿಯಾಗಿದೆ. ಇದು ಮಣ್ಣು ಮತ್ತು ತೇವಾಂಶ ಸಂರಕ್ಷಣೆ, ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ‘ರಿಡ್ಜ್-ಟು-ವ್ಯಾಲಿ’ (ಬೆಟ್ಟದ ಮೇಲ್ಭಾಗದಿಂದ ಕಣಿವೆಯವರೆಗೆ) ವಿಧಾನ ಹಾಗೂ ಸುಧಾರಿತ ಮಳೆನೀರು ಕೊಯ್ಲು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಗಳ ಮೂಲಕ ಅಂತರ್ಜಲ ವೃದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಗ್ರಾಮೀಣ ಸಮೃದ್ಧಿಗೆ ಮುನ್ನುಡಿ ಬರೆದಿದೆ.

    27ನೇ ವಿಶ್ವ ಜ್ಞಾನ ವೇದಿಕೆ (27th World Knowledge Forum)

    ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ

    ಸಂದರ್ಭ:

    • 27ನೇ ವಿಶ್ವ ಜ್ಞಾನ ವೇದಿಕೆಯು ದಕ್ಷಿಣ ಕೊರಿಯಾದ ಸಿಯೋಲ್‌ನಲ್ಲಿ ನಡೆಯಿತು.

    27ನೇ ವಿಶ್ವ ಜ್ಞಾನ ವೇದಿಕೆಯ ಬಗ್ಗೆ:

    • ಸ್ಥಳ: ಸಿಯೋಲ್, ದಕ್ಷಿಣ ಕೊರಿಯಾ.
    • ಧ್ಯೇಯವಾಕ್ಯ: “ದಿ ಪ್ರೊಮೆಥಿಯನ್ ಮೊಮೆಂಟ್: ಆರ್ಕಿಟೆಕ್ಟಿಂಗ್ ದಿ ಕೋ-ಇಂಟೆಲಿಜೆನ್ಸ್ ಆರ್ಡರ್”.
    • ಕೇಂದ್ರಬಿಂದು: ಜಾಗತಿಕ ಆಡಳಿತ ಮತ್ತು ಮಾನವ ನಾಗರಿಕತೆಯ ಮೇಲೆ ಕೃತಕ ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆಯ (AI) ಪ್ರಭಾವ.
    • ಭಾಗವಹಿಸಿದವರು: ಜಾಗತಿಕ ನಾಯಕರು, ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು, ನೀತಿ ನಿರೂಪಕರು ಮತ್ತು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ತಜ್ಞರು.
    • ಪ್ರಮುಖ ಚರ್ಚಾ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳು: ಅಧಿಕಾರ, ಬಂಡವಾಳ, ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆ, ಗ್ರಹ ಮತ್ತು ಮಾನವೀಯತೆ.
    • ಕೃತಕ ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆ (AI): ಇದನ್ನು “21ನೇ ಶತಮಾನದ ಬೆಂಕಿ” ಎಂದು ಬಣ್ಣಿಸಲಾಗಿದೆ – ಇದು ಸೂಕ್ತ ನಿಯಂತ್ರಣಗಳಿಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ದೊಡ್ಡ ಮಟ್ಟದ ಅಡೆತಡೆಗಳ ಅಪಾಯವನ್ನು ಒಡ್ಡುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ನಾಗರಿಕತೆಯನ್ನು ವೇಗಗೊಳಿಸುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.

    Related Articles