Blog

ಇರಾನ್-ಅಮೆರಿಕ ಶಾಂತಿ ಒಪ್ಪಂದ

ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ

ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿ:

• ಸುದೀರ್ಘ ಅವಧಿಯ ಉದ್ವಿಗ್ನತೆಯ ನಂತರ, ಇರಾನ್ ಮತ್ತು ಅಮೆರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ (United States) ಮರು ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕ ಒಪ್ಪಂದಕ್ಕೆ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಚೌಕಟ್ಟನ್ನು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿವೆ ಎಂದು ಇತ್ತೀಚಿನ ವರದಿಗಳು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿವೆ.

ಒಪ್ಪಂದದ ಬಗ್ಗೆ

• ಈ ಒಪ್ಪಂದವು ಅಮೆರಿಕ ಮತ್ತು ಇರಾನ್ ನಡುವಿನ 14-ಅಂಶಗಳ ತಿಳಿವಳಿಕಾ ಒಪ್ಪಂದವನ್ನು (MoU) ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.

• ಇದು ಉದ್ವಿಗ್ನತೆಯನ್ನು ಶಮನಗೊಳಿಸಲು (De-escalation), ಹಾರ್ಮುಜ್ ಜಲಸಂಧಿಯ ಮೂಲಕ ವಾಣಿಜ್ಯ ನೌಕಾಯಾನವನ್ನು ಮರುಸ್ಥಾಪಿಸಲು ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕ ನಿರ್ಬಂಧಗಳ ಸಡಿಲಿಕೆಯ ಮಾತುಕತೆಗಳಿಗೆ ಮಾರ್ಗಸೂಚಿಯನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ.

• ಲೆಬನಾನ್ ಸೇರಿದಂತೆ ಇತರ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿನ ಮಿಲಿಟರಿ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯನ್ನು ತಕ್ಷಣವೇ ಸ್ಥಗಿತಗೊಳಿಸುವುದು ಮತ್ತು 60-ದಿನಗಳ ಮಾತುಕತೆಯ ಅವಧಿಯನ್ನು ಸಹ ಈ ಒಪ್ಪಂದವು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.

ಇರಾನ್-ಅಮೆರಿಕ ಪರಮಾಣು ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕತೆಯ ವಿಕಾಸ

• 2015ರ ಪರಮಾಣು ಒಪ್ಪಂದ: ಇರಾನ್ ಮತ್ತು P5+1 ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ನಡುವೆ ಜಂಟಿ ಸಮಗ್ರ ಕ್ರಿಯಾ ಯೋಜನೆಗೆ (JCPOA) ಸಹಿ ಹಾಕಲಾಯಿತು.

• ಆರ್ಥಿಕ ನಿರ್ಬಂಧಗಳ ಸಡಿಲಿಕೆಗೆ ಪ್ರತಿಯಾಗಿ, ಯುರೇನಿಯಂ ಪುಷ್ಟೀಕರಣವನ್ನು  ಸೀಮಿತಗೊಳಿಸಲು ಮತ್ತು ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಾದ ತಪಾಸಣೆಗಳಿಗೆ ಒಳಪಡಲು ಇರಾನ್ ಸಮ್ಮತಿಸಿತ್ತು.

• ಅಮೆರಿಕದ ನಿರ್ಗಮನ ಮತ್ತು ಮರುಕಳಿಸಿದ ಉದ್ವಿಗ್ನತೆ: ಅಮೆರಿಕವು 2018ರಲ್ಲಿ ಜಂಟಿ ಸಮಗ್ರ ಕ್ರಿಯಾ ಯೋಜನೆಯಿಂದ (JCPOA) ಹೊರಬಂದಿತು ಮತ್ತು ಇರಾನ್ ಮೇಲೆ ಮರು ನಿರ್ಬಂಧಗಳನ್ನು ಹೇರಿತು.

• ಇದಕ್ಕೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯಾಗಿ, ಇರಾನ್ ಈ ಒಪ್ಪಂದದ ಹಲವಾರು ನಿಬಂಧನೆಗಳ ಪಾಲನೆಯನ್ನು ಹಂತಹಂತವಾಗಿ ಕಡಿತಗೊಳಿಸಿತು.

ಇರಾನ್-ಅಮೆರಿಕ ಒಪ್ಪಂದದ ಸಂಭಾವ್ಯ ಫಲಿತಾಂಶಗಳು: 

• ಈ ಉದ್ವಿಗ್ನತೆಯ ಕಡಿತವು ಪ್ರದೇಶದಾದ್ಯಂತ ಮಿಲಿಟರಿ ಸಂಘರ್ಷ ಮತ್ತು ಪರೋಕ್ಷ ಯುದ್ಧಗಳ ಅಪಾಯವನ್ನು ತಗ್ಗಿಸುತ್ತದೆ.

• ಈ ಸ್ಥಿರ ವಾತಾವರಣವು ಸುಗಮ ಇಂಧನ ಪೂರೈಕೆಯನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಜಾಗತಿಕ ತೈಲ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿನ ಏರಿಳಿತವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ.

• ಸುಧಾರಿತ ಭದ್ರತಾ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳು ಸಂಘರ್ಷ ಪೀಡಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಾರ, ಹೂಡಿಕೆ ಮತ್ತು ಪುನರ್ನಿರ್ಮಾಣ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುತ್ತವೆ.

• ಭಾರತದ ಪಾಲಿಗೆ, ಚಾಬಹಾರ್ ಬಂದರು ಮತ್ತು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉತ್ತರ-ದಕ್ಷಿಣ ಸಾರಿಗೆ ಕಾರಿಡಾರ್ (INSTC) ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸಲು ಈ ಸುಧಾರಿತ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳು ಅತ್ಯಗತ್ಯವಾಗಿವೆ.

ಪ್ಯಾರಿಸ್ ಒಪ್ಪಂದದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಜಂಟಿ ಕ್ರೆಡಿಟಿಂಗ್ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನ

ಪರಿಸರ

ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿ:

• ಭಾರತ ಮತ್ತು ಜಪಾನ್ ದೇಶಗಳು ಪ್ಯಾರಿಸ್ ಒಪ್ಪಂದದ ವಿಧಿ 6.2ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಜಂಟಿ ಕ್ರೆಡಿಟಿಂಗ್ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನದ (Joint Crediting Mechanism – JCM) ಜಾರಿ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಅಂಗೀಕರಿಸಿವೆ.

ಜಂಟಿ ಕ್ರೆಡಿಟಿಂಗ್ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನ (JCM)ದ ಬಗ್ಗೆ: 

• ಸುಧಾರಿತ ಕಡಿಮೆ-ಇಂಗಾಲದ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಗಳ ಮೂಲಕ ಹಸಿರುಮನೆ ಅನಿಲ ಹೊರಸೂಸುವಿಕೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಲು ಜಪಾನ್ ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಿದ ದ್ವಿಪಕ್ಷೀಯ ಇಂಗಾಲದ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಇದಾಗಿದೆ.

• ಇದು ಪ್ಯಾರಿಸ್ ಒಪ್ಪಂದದ ವಿಧಿ 6.2ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು ತಮ್ಮ ಹವಾಮಾನ ಗುರಿಗಳನ್ನು ತಲುಪಲು ಇಂಗಾಲದ ಕ್ರೆಡಿಟ್‌ಗಳನ್ನು ವ್ಯಾಪಾರ ಮಾಡಲು ಇದು ಅನುಮತಿಸುತ್ತದೆ.

ಪ್ಯಾರಿಸ್ ಒಪ್ಪಂದದ ವಿಧಿ 6.2 ರ ಬಗ್ಗೆ: 

• ಇದು ಇಂಗಾಲದ ಕ್ರೆಡಿಟ್‌ಗಳನ್ನು ವ್ಯಾಪಾರ ಮಾಡುವ ಮೂಲಕ ತಮ್ಮ ಹವಾಮಾನ ಗುರಿಗಳನ್ನು ತಲುಪಲು ಒಟ್ಟಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಲು ದೇಶಗಳಿಗೆ ಅವಕಾಶ ನೀಡುತ್ತದೆ.

• ಈ ನಿಯಮದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ, ನಿಗದಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಹಸಿರುಮನೆ ಅನಿಲಗಳನ್ನು ಕಡಿತಗೊಳಿಸುವ ದೇಶವು, ತಾನು ಉಳಿತಾಯ ಮಾಡಿದ ಆ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಕ್ರೆಡಿಟ್‌ಗಳನ್ನು ಮತ್ತೊಂದು ದೇಶಕ್ಕೆ ಮಾರಾಟ ಮಾಡಬಹುದು.

ಹವಾಮಾನ ಬದಲಾವಣೆ ಕುರಿತಾದ ಪ್ಯಾರಿಸ್ ಒಪ್ಪಂದ, 2015 (COP 21)

• ಇದನ್ನು 2015ರಲ್ಲಿ ಪ್ಯಾರಿಸ್‌ನಲ್ಲಿ ನಡೆದ ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ಹವಾಮಾನ ಬದಲಾವಣೆಯ ಚೌಕಟ್ಟಿನ ಸಮಾವೇಶದಲ್ಲಿ (UNFCCC – COP21) ಅಂಗೀಕರಿಸಲಾಯಿತು.

• ಉದ್ದೇಶ: ಹವಾಮಾನ ಬದಲಾವಣೆಯ ಅಪಾಯಗಳಿಗೆ ಜಾಗತಿಕ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಜಾಗತಿಕ ಸರಾಸರಿ ತಾಪಮಾನ, ಹವಾಮಾನ ಬದಲಾವಣೆಯ ಹೊಂದಾಣಿಕೆ ಮತ್ತು ಹಣಕಾಸು ಹರಿವುಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ದೀರ್ಘಕಾಲೀನ ಗುರಿಗಳನ್ನು ನಿರ್ದಿಷ್ಟಪಡಿಸುವುದು ಇದರ ಪ್ರಮುಖ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿದೆ.

ಪ್ಯಾರಿಸ್ ಒಪ್ಪಂದದ ಗುರಿಗಳು: 

• ತಾಪಮಾನ: ಜಾಗತಿಕ ತಾಪಮಾನ ಏರಿಕೆಯನ್ನು ಕೈಗಾರಿಕಾ ಪೂರ್ವ ಮಟ್ಟಕ್ಕಿಂತ (Pre-industrial Levels) 2 ಡಿಗ್ರಿ ಸೆಲ್ಸಿಯಸ್‌ಗಿಂತ ಕೆಳಗೆ ತರಿಸುವುದು ಮತ್ತು ತಾಪಮಾನ ಏರಿಕೆಯನ್ನು 1.5 ಡಿಗ್ರಿ ಸೆಲ್ಸಿಯಸ್‌ಗೆ ಸೀಮಿತಗೊಳಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಗಳನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸುವುದು.

• ಹೊರಸೂಸುವಿಕೆ ಕಡಿತ: 2030ರ ವೇಳೆಗೆ ಹಸಿರುಮನೆ ಅನಿಲ ಹೊರಸೂಸುವಿಕೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವ ಮೂಲಕ ಹವಾಮಾನ ಚೇತರಿಕೆಯನ್ನು ಮತ್ತು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುವುದು.

ಉದ್ದೇಶಿತ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ನಿರ್ಧರಿತ ಕೊಡುಗೆಗಳು (INDCs)

• ಉದ್ದೇಶಿತ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ನಿರ್ಧರಿತ ಕೊಡುಗೆಯು ಹವಾಮಾನ ಬದಲಾವಣೆಯ ಮೇಲಿನ ಸಾಮೂಹಿಕ ಕ್ರಿಯೆಯ ಕುರಿತು ಒಂದು ದೇಶವು ಮಾಡುವ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಪ್ರತಿಜ್ಞೆಯಾಗಿದೆ.

• ಈ ಹವಾಮಾನ ಸಂಬಂಧಿ ಕೊಡುಗೆಗಳನ್ನು 2030ರ ಮೊದಲು ಸಾಧಿಸಬೇಕಾಗಿದೆ.

ಭಾರತದ ಹವಾಮಾನ ಕ್ರಿಯಾ ಗುರಿಗಳು (India’s Climate Action Targets)

ಬಿಟುಮೆನ್ (Bitumen)

ಆರ್ಥಿಕತೆ

ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿ:

• ಪಶ್ಚಿಮ ಏಷ್ಯಾದಲ್ಲಿನ ಇತ್ತೀಚಿನ ಸಂಘರ್ಷವು ರಸ್ತೆ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯವನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸುವ ಭಾರತದ ಪ್ರಯತ್ನಕ್ಕೆ ತೀವ್ರ ಹೊಡೆತ ನೀಡಿದೆ, ಏಕೆಂದರೆ ಭಾರತವು ತನ್ನ ಅಗತ್ಯದ ಶೇಕಡಾ 30 ರಿಂದ 40 ರಷ್ಟು ಬಿಟುಮೆನ್ ಅನ್ನು ಆಮದು ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.

• ಭಾರತದ ಬಿಟುಮೆನ್ ಆಮದಿನ ಶೇಕಡಾ 99 ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪಾಲು ಇರಾಕ್, UAE, ಇರಾನ್, ಓಮನ್ ಮತ್ತು ಬಹ್ರೇನ್ ದೇಶಗಳಿಂದ ಬರುತ್ತದೆ.

ಬಿಟುಮೆನ್ (Bitumen) ಬಗ್ಗೆ 

• ಬಿಟುಮೆನ್ ಎಂಬುದು ಕಚ್ಚಾ ತೈಲದ ಉಪಉತ್ಪನ್ನವಾಗಿದೆ.

• ಇದು ಜಲನಿರೋಧಕ ಮತ್ತು ಅಂಟಿಕೊಳ್ಳುವ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದೆ.

• ಇದನ್ನು ಪ್ರಧಾನವಾಗಿ ರಸ್ತೆ ನಿರ್ಮಾಣ ಮತ್ತು ಛಾವಣಿಯ ನಿರ್ಮಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

• ಕೆನಡಾ ದೇಶವು ತನ್ನ ತೈಲಯುಕ್ತ ಮರಳು (Oil Sands) ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಬಿಟುಮೆನ್‌ನ ಅತಿದೊಡ್ಡ ನೈಸರ್ಗಿಕ ನಿಕ್ಷೇಪಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಇದು ಜಾಗತಿಕ ಪೂರೈಕೆಗೆ ಗಮನಾರ್ಹ ಕೊಡುಗೆಯನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ.

• ಶುದ್ಧತೆಯನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು, ಸ್ಥಿರವಾದ ಗುಣಮಟ್ಟವನ್ನು ಕಾಪಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಮತ್ತು ಬೃಹತ್ ಜಾಗತಿಕ ನಿರ್ಮಾಣ ಬೇಡಿಕೆಗಳನ್ನು ಕಡಿಮೆ ವೆಚ್ಚದಲ್ಲಿ ಪೂರೈಸಲು ಇದನ್ನು ತೈಲ ಸಂಸ್ಕರಣಾಗಾರಗಳಲ್ಲಿ ಉತ್ಪಾದಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಟೆಲಿಗ್ರಾಮ್ ನಿಷೇಧ : IT ಕಾಯ್ದೆ 2000 ರ ಸೆಕ್ಷನ್ 69A

ರಾಜಕೀಯ ಮತ್ತು ಆಡಳಿತ

ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿ:

• ಕ್ರಿಮಿನಲ್ ಜಾಲಗಳು ಟೆಲಿಗ್ರಾಮ್‌ನ (Telegram) ಸಂದೇಶ- ತಿದ್ದುಪಡಿ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯವನ್ನು (Message-editing feature) ಬಳಸಿಕೊಂಡು NEET UG 2026 ಮರು-ಪರೀಕ್ಷೆಯ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ವಂಚಿಸಿದ ನಂತರ, ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪರೀಕ್ಷಾ ಸಂಸ್ಥೆಯ (NTA) ಶಿಫಾರಸಿನ ಮೇರೆಗೆ ವಿದ್ಯುನ್ಮಾನ ಮತ್ತು ಮಾಹಿತಿ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಸಚಿವಾಲಯವು (MeitY) ಮಾಹಿತಿ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಕಾಯ್ದೆ 2000 ರ ಸೆಕ್ಷನ್ 69A ಅಡಿಯಲ್ಲಿ  ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಟೆಲಿಗ್ರಾಮ್ ಅನ್ನು ತಾತ್ಕಾಲಿಕವಾಗಿ ನಿರ್ಬಂಧಿಸಿದೆ.

ಮಾಹಿತಿ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಕಾಯ್ದೆ 2000 ರ ಸೆಕ್ಷನ್ 69A 

• ಇದು ಯಾವುದೇ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಸಂಪನ್ಮೂಲದ ಮೂಲಕ ಯಾವುದೇ ಡಿಜಿಟಲ್ ಮಾಹಿತಿಗೆ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಪ್ರವೇಶವನ್ನು ನಿರ್ಬಂಧಿಸಲು ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಅಧಿಕಾರ ನೀಡುವ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಕಾನೂನು ನಿಬಂಧನೆಯಾಗಿದೆ.
• ಅನ್ವಯಿಸುವ ಆಧಾರಗಳು: ಭಾರತದ ಸಾರ್ವಭೌಮತೆ ಮತ್ತು ಸಮಗ್ರತೆ, ರಕ್ಷಣೆ, ರಾಜ್ಯದ ಭದ್ರತೆ, ವಿದೇಶಿ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳೊಂದಿಗೆ ಸ್ನೇಹಪರ ಸಂಬಂಧಗಳು, ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸುವ್ಯವಸ್ಥೆ ಅಥವಾ ಅರಿವಿಗೆ ಬರುವ (ಸಂಜ್ಞೆಯ) ಅಪರಾಧಗಳಿಗೆ ಪ್ರಚೋದನೆಯನ್ನು ತಡೆಯುವ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಈ ಸೆಕ್ಷನ್ ಅನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
• ಈ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ, ಸರ್ವೋಚ್ಚ ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ಮಾಹಿತಿ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಕಾಯ್ದೆಯ ಸೆಕ್ಷನ್ 69A ಅನ್ನು ಸಾಂವಿಧಾನಿಕವಾಗಿ ಮಾನ್ಯವಾಗಿದೆ (Constitutionally valid) ಎಂದು ಎತ್ತಿಹಿಡಿದಿದೆ. ಅಲ್ಲದೆ, ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ಈ ಸೆಕ್ಷನ್ ಅನ್ನು “ಹಲವಾರು ರಕ್ಷಣಾತ್ಮಕ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ಹಾಗೂ ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿ ರೂಪಿಸಲಾದ ನಿಬಂಧನೆ” (Narrowly drawn provision with several safeguards) ಎಂದು ಬಣ್ಣಿಸಿದೆ.

ಆಪರೇಷನ್ ದೃಷ್ಟಿ

ಸರ್ಕಾರಿ ಯೋಜನೆಗಳು

ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿ:

• ಭಾರತೀಯ ಸೇನೆ ಮತ್ತು ಭಾರತೀಯ ವಾಯುಪಡೆಯು ಜಂಟಿಯಾಗಿ ರಾಂಚಿಯ ಮಿಲಿಟರಿ ಆಸ್ಪತ್ರೆ ನಾಮ್‌ಕುಮ್‌ನಲ್ಲಿ ‘ಆಪರೇಷನ್ ದೃಷ್ಟಿ‘ (Operation DRISHTI) ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಬೃಹತ್ ಸುಧಾರಿತ ಶಸ್ತ್ರಚಿಕಿತ್ಸಾ ನೇತ್ರ ಶಿಬಿರವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿವೆ.

ಆಪರೇಷನ್ ದೃಷ್ಟಿ ಬಗ್ಗೆ

• ಇದು ಸಶಸ್ತ್ರ ಪಡೆಗಳ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಸೇವೆಗಳ (AFMS) ಪ್ರಮುಖ ಮಾನವೀಯ ಸಂಪರ್ಕ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವಾಗಿದ್ದು, ಸುಧಾರಿತ ನೇತ್ರಶಾಸ್ತ್ರದ ಪರಿಣತಿಯನ್ನು ಸಮಾಜ ಸೇವೆಯೊಂದಿಗೆ ಸಂಯೋಜಿಸುತ್ತದೆ.
• ದೇಶದ ದುರ್ಗಮ, ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ವಂಚಿತ ಮತ್ತು ಭೌಗೋಳಿಕವಾಗಿ ಪ್ರತಿಕೂಲವಾದ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ ವಿಶೇಷ ನೇತ್ರ ಆರೈಕೆ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುವುದು ಈ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ಪ್ರಮುಖ ಗುರಿಯಾಗಿದೆ.
• ಈ ಹಿಂದೆ ಈ ಉಪಕ್ರಮವು ಲೆಹ್, ಲಡಾಖ್, ಲಕ್ಷದ್ವೀಪ, ಭುಜ್, ಕಚ್ ಮತ್ತು ಬಾಗ್ದೋಗ್ರಾ ಸೇರಿದಂತೆ ದೇಶಾದ್ಯಂತ 8 ಸುಧಾರಿತ ಶಸ್ತ್ರಚಿಕಿತ್ಸಾ ನೇತ್ರ ಶಿಬಿರಗಳನ್ನು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ನಡೆಸಿದೆ.

ಆಧಾರ್ ‘ದುರ್ಬಳಕೆ’

ರಾಜಕೀಯ ಮತ್ತು ಆಡಳಿತ

ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿ:

• ಆಧಾರ್ ಕಾರ್ಡ್‌ಗಳ ದುರ್ಬಳಕೆಯನ್ನು ಆರೋಪಿಸಿ ಸಲ್ಲಿಸಲಾದ ಅರ್ಜಿಯ ಕುರಿತು ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ನೀಡುವಂತೆ ಸರ್ವೋಚ್ಚ ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ಕೇಂದ್ರ ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರಗಳನ್ನು ಕೇಳಿದೆ.

ಆಧಾರ್ ಬಗ್ಗೆ

• ಆಧಾರ್ ಕಾರ್ಡ್ ಎಂಬುದು ಭಾರತೀಯ ವಿಶಿಷ್ಟ ಗುರುತಿನ ಚೀಟಿ ಪ್ರಾಧಿಕಾರವು (UIDAI) ಭಾರತೀಯ ನಿವಾಸಿಗಳಿಗೆ ನೀಡುವ 12-ಅಂಕಿಯ ವಿಶಿಷ್ಟ ಗುರುತಿನ ಸಂಖ್ಯೆಯಾಗಿದೆ.
• ಇದನ್ನು 2010 ರಲ್ಲಿ ಪರಿಚಯಿಸಲಾಯಿತು.
• ಇದು ಗುರುತು ಮತ್ತು ವಿಳಾಸದ ಮಾನ್ಯ ಪುರಾವೆಯಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಸರ್ಕಾರಿ ಕಲ್ಯಾಣ ಯೋಜನೆಗಳು, ಹಣಕಾಸು ಸೇವೆಗಳು ಹಾಗೂ ಡಿಜಿಟಲ್ ದೃಢೀಕರಣವನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಅತ್ಯಗತ್ಯವಾಗಿದೆ.

ಆಧಾರ್‌ನ ಉದ್ದೇಶಗಳು: 

• ವಿಶಿಷ್ಟ ಗುರುತು: ಈ ವಿಶಿಷ್ಟ ಗುರುತಿನ ಸಂಖ್ಯೆಯು ಸಾರ್ವತ್ರಿಕವಾಗಿ ಅಂಗೀಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಗುರುತು ಮತ್ತು ವಿಳಾಸದ ಪುರಾವೆಯಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ.
• ಸಾಮಾಜಿಕ ಕಲ್ಯಾಣ ಯೋಜನೆಗಳು: ಆಧಾರ್ ಕಾರ್ಡ್ ಸರ್ಕಾರಿ ಪ್ರಯೋಜನಗಳು ಮತ್ತು ಸಬ್ಸಿಡಿಗಳ ವಿತರಣೆಯನ್ನು ಸುಗಮಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ, ಆ ಮೂಲಕ ವಂಚನೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಿ, ಪ್ರಯೋಜನಗಳು ಅರ್ಹ ಫಲಾನುಭವಿಗಳಿಗೆ ತಲುಪುವುದನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸುತ್ತದೆ.
• ದತ್ತಾಂಶ-ಚಾಲಿತ ಆಡಳಿತ: ನಿಖರವಾದ ಜನಸಂಖ್ಯಾ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳು ಮತ್ತು ಜನಸಂಖ್ಯಾಶಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ಒದಗಿಸುವ ಮೂಲಕ ದತ್ತಾಂಶ-ಚಾಲಿತ ನೀತಿಗಳು ಮತ್ತು ಆಡಳಿತವನ್ನು ರಚಿಸಲು ಆಧಾರ್ ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ.

ಸಂಬಂಧಿತ ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ಚೌಕಟ್ಟು

• ಆಧಾರ್ ಕಾಯ್ದೆ, 2016: ಇದು ಆಧಾರ್ ಅನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುವ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಕಾನೂನಾಗಿದ್ದು, ಸಬ್ಸಿಡಿಗಳು, ಪ್ರಯೋಜನಗಳು ಮತ್ತು ಸೇವೆಗಳ ವಿತರಣೆಗಾಗಿ ಆಧಾರ್ ಸಂಖ್ಯೆಗಳ ವಿತರಣೆ, ದೃಢೀಕರಣ ಮತ್ತು ಬಳಕೆಗೆ ಕಾನೂನು ಚೌಕಟ್ಟನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ.
• ಮಾಹಿತಿ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಕಾಯ್ದೆ, 2000 : ಆಧಾರ್ ಸಂಬಂಧಿತ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ಅನಧಿಕೃತ ಪ್ರವೇಶ, ದತ್ತಾಂಶ ಕಳ್ಳತನ, ಹ್ಯಾಕಿಂಗ್ ಮತ್ತು ಸೈಬರ್ ಅಪರಾಧಗಳ ವಿರುದ್ಧ ಇದು ಕಾನೂನು ರಕ್ಷಣೆಯನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ.
• ಡಿಜಿಟಲ್ ವೈಯಕ್ತಿಕ ದತ್ತಾಂಶ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಕಾಯ್ದೆ, 2023: ಇದು ಆಧಾರ್-ಸಂಯೋಜಿತ ಮಾಹಿತಿ ಸೇರಿದಂತೆ ವೈಯಕ್ತಿಕ ದತ್ತಾಂಶಗಳ ಸಂಸ್ಕರಣೆ ಮತ್ತು ರಕ್ಷಣೆಗಾಗಿ ಸುರಕ್ಷತಾ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ದತ್ತಾಂಶ ಗೌಪ್ಯತೆಯ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸುತ್ತದೆ.
• ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ಕೆ.ಎಸ್. ಪುಟ್ಟಸ್ವಾಮಿ vs ಭಾರತ ಒಕ್ಕೂಟ ಪ್ರಕರಣ(2018): ಇದು ಆಧಾರ್‌ನ ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ಮಾನ್ಯತೆಯನ್ನು ಎತ್ತಿಹಿಡಿಯಿತು ಮತ್ತು ಖಾಸಗಿ ವಲಯದ ಹಲವಾರು ಸೇವೆಗಳಲ್ಲಿ ಕಡ್ಡಾಯ ಆಧಾರ್ ಜೋಡಣೆಯನ್ನು ನಿರ್ಬಂಧಿಸಿತು. ಗೌಪ್ಯತೆಯನ್ನು (ಖಾಸಗಿತನವನ್ನು) ಮೂಲಭೂತ ಹಕ್ಕಾಗಿ ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿದ ಈ ತೀರ್ಪು, ದುರ್ಬಳಕೆಯ ವಿರುದ್ಧ ಕಡ್ಡಾಯ ಸುರಕ್ಷತಾ ಕ್ರಮಗಳ ಅಗತ್ಯವನ್ನು ಒತ್ತಿಹೇಳಿತು.

ಕಾಶ್ಮೀರ ಕೇಸರಿ

ಆರ್ಥಿಕತೆ

ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿ: 

• ಪಶ್ಚಿಮ ಏಷ್ಯಾದ ಸಂಘರ್ಷವು ಇರಾನ್‌ನ ಕೇಸರಿ ರಫ್ತಿಗೆ ಅಡ್ಡಿಯುಂಟುಮಾಡಿದೆ, ಇದು ಕಾಶ್ಮೀರಿ ಕೇಸರಿಗೆ ಜಾಗತಿಕ ಬೇಡಿಕೆಯು ತೀವ್ರವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಲು ಕಾರಣವಾಗಿದೆ.

‘ಕಾಶ್ಮೀರ ಕೇಸರಿ’ಯ ಬಗ್ಗೆ

• ಕಾಶ್ಮೀರ ಕೇಸರಿಯು ಜಮ್ಮು ಮತ್ತು ಕಾಶ್ಮೀರದ ‘ಕರೇವಾ’ ಭೂಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯುವ ಅತ್ಯಂತ ಉತ್ಕೃಷ್ಟ ಗುಣಮಟ್ಟದ ಸಾಂಬಾರ ಪದಾರ್ಥವಾಗಿದೆ.
• ಈ ವಿಶಿಷ್ಟ ಕೃಷಿ ಉತ್ಪನ್ನವು 2020 ರಲ್ಲಿ ಭೌಗೋಳಿಕ ಸೂಚ್ಯಂಕ ಮಾನ್ಯತೆಯನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿದೆ.

ಭೌಗೋಳಿಕತೆ ಮತ್ತು ಹವಾಮಾನ: 

• ಮಣ್ಣು: ಇದು ಕರೇವಾ ಮಣ್ಣಿನಲ್ಲಿ (ಹಳೆಯ ಸರೋವರಗಳಿಂದ ರೂಪುಗೊಂಡ ಮಣ್ಣು ಮತ್ತು ಮರಳಿನ ದಪ್ಪ, ಸಮತಟ್ಟಾದ ಪದರಗಳು) ಮಾತ್ರ ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ.
• ಎತ್ತರ: ಸಮುದ್ರ ಮಟ್ಟದಿಂದ 1,600 ರಿಂದ 1,800 ಮೀಟರ್‌ಗಳಷ್ಟು ಅತಿ ಎತ್ತರದ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಬೆಳೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.
• ಪ್ರದೇಶಗಳು: ‘ಪಾಂಪೋರ್’ ಇದರ ಪ್ರಮುಖ ಬೆಳೆಯುವ ಪ್ರದೇಶವಾಗಿದ್ದು, ಇದನ್ನು “ಕಾಶ್ಮೀರದ ಕೇಸರಿ ಬಟ್ಟಲು” ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಪ್ರಮುಖ ಲಕ್ಷಣಗಳು ಮತ್ತು ವಿಧಗಳು: 

• ವಿಶಿಷ್ಟ ಲಕ್ಷಣಗಳು: ಕಡು ಕೆಂಪು ಬಣ್ಣ, ದಪ್ಪವಾದ ಶಲಾಕಾಗ್ರಗಳು, ಹೆಚ್ಚಿನ ಸುವಾಸನೆ ಮತ್ತು ಯಾವುದೇ ರಾಸಾಯನಿಕ ಬಣ್ಣಗಳಿಲ್ಲದಿರುವುದು ಇದರ ಪ್ರಮುಖ ಲಕ್ಷಣಗಳಾಗಿವೆ.
• ಮೂರು ವಿಧಗಳು: 

1. ಮೊಂಗ್ರಾ [Mongra] (ಶುದ್ಧ ಕಡು ಕೆಂಪು ಎಳೆಗಳು; ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಗುಣಮಟ್ಟ), 
2. ಲಚ್ಚಾ [Lachha] (ಕೆಲವು ಹಳದಿ ಭಾಗಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಒಣ ಎಳೆಗಳು), 
3. ಗುಚ್ಚಿ [Guchhi] (ಕಟ್ಟುಗಳಾಗಿ ಕಟ್ಟಿದ ಎಳೆಗಳು).

ಸರ್ಕಾರದ ಉಪಕ್ರಮಗಳು: 

• ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕೇಸರಿ ಮಿಷನ್: ಮಣ್ಣಿನ ಫಲವತ್ತತೆಯನ್ನು ಸುಧಾರಿಸಲು, ಕೃಷಿ ಭೂಮಿಗೆ ತುಂತುರು ನೀರಾವರಿ ಸಾಧನಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸಲು ಮತ್ತು ಕೇಸರಿ ಬೆಳೆಯ ಇಳುವರಿಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವ ಪ್ರಮುಖ ಉದ್ದೇಶದೊಂದಿಗೆ ಈ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಜಾರಿಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ.
• ಸ್ಯಾಫ್ರಾನ್ ಬೌಲ್ ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್ : ಈ ಯೋಜನೆಯ ಮೂಲಕ ಈಶಾನ್ಯ ಭಾರತದಲ್ಲಿ (ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಸಿಕ್ಕಿಂ ಮತ್ತು ಅರುಣಾಚಲ ಪ್ರದೇಶ) ಕೇಸರಿಯನ್ನು ಬೆಳೆಯಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ.

ಜಾರ್ಖಂಡ್‌ನ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಪರಂಪರೆಗೆ GI ಮಾನ್ಯತೆ

ಆರ್ಥಿಕತೆ

ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿ:

• ಜಾರ್ಖಂಡ್‌ನ ಹನ್ನೊಂದು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಉತ್ಪನ್ನಗಳಿಗೆ ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಭೌಗೋಳಿಕ ಸೂಚ್ಯಂಕ (GI) ಮಾನ್ಯತೆಯನ್ನು ನೀಡಲಾಗಿದೆ.

ಜಾರ್ಖಂಡ್‌ನ GI ಮಾನ್ಯತೆ ಪಡೆದ ಉತ್ಪನ್ನಗಳು

• ಭಗೈಯಾ ಸೀರೆ : ಭಗೈಯಾ ರೇಷ್ಮೆಯನ್ನು ಗೊಂಡಾ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಭಗೈಯಾ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಉತ್ಪಾದಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಕೈಮಗ್ಗ ನೇಯ್ಗೆ ತಂತ್ರಗಳು ಮತ್ತು ಉತ್ತಮ ಗುಣಮಟ್ಟದ ರೇಷ್ಮೆ ಬಟ್ಟೆಗೆ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದೆ.
• ಕುಚೈ ಸೀರೆ : ಇದನ್ನು ಸೆರೈಕೆಲಾ-ಖರ್ಸಾವಾನ್ (ಐತಿಹಾಸಿಕವಾಗಿ ಕುಚೈ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತದೆ) ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಅಸನ್ ಮತ್ತು ಅರ್ಜುನ್ ಮರಗಳ ಮೇಲೆ ಸ್ವಾಭಾವಿಕವಾಗಿ ಬೆಳೆಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
• ಕೇಸರಿಯಾ ಕಲಾಕಂಡ್ : ಇದು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಸಿಹಿ ತಿನಿಸಾಗಿದ್ದು, ಆ ಪ್ರದೇಶದ ಪಾಕಶಾಲೆ ಪರಂಪರೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಭಾಗವಾಗಿದೆ.
• ಡೊಕ್ರಾ ಕರಕುಶಲ ಕಲೆ : ಇದು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಉಳಿದುಕೊಂಡಿರುವ ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ ಲೋಹ ಎರಕಹೊಯ್ಯುವ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. ಅಲಂಕಾರಿಕ ಮತ್ತು ಉಪಯುಕ್ತತೆಯ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸಲು ಇದು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ‘ಲಾಸ್ಟ್-ವ್ಯಾಕ್ಸ್ ಕಾಸ್ಟಿಂಗ್’ ತಂತ್ರವನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.
• ಡುಮ್ಕಾ (ತುಮ್ಕಾ) ಚಾದರ್ : ಇದು ಜಾರ್ಖಂಡ್‌ನ ಸ್ಥಳೀಯ ಬುಡಕಟ್ಟು ಮತ್ತು ಕುಶಲಕರ್ಮಿ ಸಮುದಾಯಗಳಿಂದ ನೇಯ್ದ ಅನನ್ಯವಾಗಿ ರಚಿಸಲಾದ ಶಾಲು ಅಥವಾ ಹಾಸುಹೊದಿಕೆ  (ಚಾದರ್) ಆಗಿದೆ.
• ಬರೋನಿ ವರ್ಣಚಿತ್ರಗಳು / ಚಿತ್ರಕಲೆ: ಇದು ಜಾರ್ಖಂಡ್‌ನ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಜಾನಪದ ವರ್ಣಚಿತ್ರಗಳಾಗಿದ್ದು, ಸ್ಥಳೀಯ ಪದ್ಧತಿಗಳು, ಪ್ರಕೃತಿ ಮತ್ತು ಬುಡಕಟ್ಟು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳನ್ನು ಚಿತ್ರಿಸುತ್ತದೆ.
• ಪಾಂಚೊ ಸೀರೆ ಮತ್ತು ಬಟ್ಟೆ: ಜಾರ್ಖಂಡ್‌ನ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಕೈಮಗ್ಗ ಜವಳಿ, ಅವುಗಳ ವಿಶಿಷ್ಟ ವಿನ್ಯಾಸಗಳು ಮತ್ತು ಸ್ಥಳೀಯ ಸಮುದಾಯಗಳ ನಡುವಿನ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಮಹತ್ವಕ್ಕೆ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದೆ.
• ಜಡೋಪಟಿಯಾ ಚಿತ್ರಕಲೆ : ಇದು ಸಂತಾಲ್ ಸಮುದಾಯವು ಆಚರಿಸುವ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಸುರುಳಿ-ವರ್ಣಚಿತ್ರ ಕಲೆಯಾಗಿದ್ದು, ಜಾನಪದ, ಪುರಾಣ, ಸಾಮಾಜಿಕ ಪದ್ಧತಿಗಳು ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ನಿರೂಪಣೆಗಳನ್ನು ಚಿತ್ರಿಸುತ್ತದೆ.
• ಭೋಯಾ ಸೀರೆ ಮತ್ತು ಬಟ್ಟೆ : ಇದು ಜಾರ್ಖಂಡ್‌ನ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಕೈಮಗ್ಗ ಜವಳಿಯಾಗಿದೆ.
• ಮುಂಡಾ ಆಭರಣ : ಇದು ಮುಂಡಾ ಬುಡಕಟ್ಟು ಸಮುದಾಯದವರು ರಚಿಸಿದ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಆಭರಣವಾಗಿದೆ. ಇದು ಜಾರ್ಖಂಡ್‌ನ ಬುಡಕಟ್ಟು ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ಕಲಾತ್ಮಕ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳು ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಪದ್ಧತಿಗಳನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುತ್ತದೆ.
• ಜಾರ್ಖಂಡ್ ಬಿದಿರಿನ ಕರಕುಶಲತೆ : ಬಿದಿರಿನ ಕರಕುಶಲತೆಯು ಸ್ಥಳೀಯವಾಗಿ ಲಭ್ಯವಿರುವ ಬಿದಿರನ್ನು ಉಪಯುಕ್ತತೆ ಮತ್ತು ಅಲಂಕಾರಿಕ ಉತ್ಪನ್ನಗಳನ್ನು ರಚಿಸಲು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.

ಭೌಗೋಳಿಕ ಸೂಚ್ಯಂಕ (GI ಮಾನ್ಯತೆ )ದ ಬಗ್ಗೆ

• ಇದು ಪ್ರದೇಶ, ಪಟ್ಟಣ ಅಥವಾ ದೇಶದಂತಹ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಭೌಗೋಳಿಕ ಸ್ಥಳ ಅಥವಾ ಮೂಲಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಕೆಲವು ಉತ್ಪನ್ನಗಳಿಗೆ ನೀಡಲಾದ ಹೆಸರು ಅಥವಾ ಚಿಹ್ನೆಯಾಗಿದೆ.
• ವಿಶಿಷ್ಟ ಉತ್ಪನ್ನಗಳಿಗೆ ಪ್ರಮಾಣೀಕರಣ: GI ಮಾನ್ಯತೆಯನ್ನು ಕೆಲವು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಗುಣಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಉತ್ಪನ್ನಕ್ಕೆ ಪ್ರಮಾಣೀಕರಣವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಬಹುದು ಅಥವಾ ಅದರ ಭೌಗೋಳಿಕ ಮೂಲದ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಖ್ಯಾತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.
• ವೈನ್(ಮದ್ಯ) ಮತ್ತು ಇತರ ಮದ್ಯಸಾರಯುಕ್ತ ಪಾನೀಯಗಳು, ಆಹಾರ ಪದಾರ್ಥಗಳು, ಕೃಷಿ ಉತ್ಪನ್ನಗಳು, ಕರಕುಶಲ ವಸ್ತುಗಳು ಮತ್ತು ಕೈಗಾರಿಕಾ ಉತ್ಪನ್ನಗಳಿಗೆ Gl ಮಾನ್ಯತೆಗಳನ್ನು ನೀಡಬಹುದು.
• ಬೌದ್ಧಿಕ ಆಸ್ತಿ ಹಕ್ಕುಗಳ ವ್ಯಾಪಾರ-ಸಂಬಂಧಿತ ಅಂಶಗಳು (TRIPS): ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ, GI ಅನ್ನು ವಿಶ್ವ ವ್ಯಾಪಾರ ಸಂಸ್ಥೆಯ (WTO) ಬೌದ್ಧಿಕ ಆಸ್ತಿ ಹಕ್ಕುಗಳ ವ್ಯಾಪಾರ-ಸಂಬಂಧಿತ ಅಂಶಗಳ (TRIPS) ಒಪ್ಪಂದದಿಂದ ನಿಯಂತ್ರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
• ಸರಕುಗಳ ಭೌಗೋಳಿಕ ಸೂಚಕಗಳ (ನೋಂದಣಿ ಮತ್ತು ರಕ್ಷಣೆ) ಕಾಯ್ದೆ: ಭಾರತದಲ್ಲಿ, ಭೌಗೋಳಿಕ ಸೂಚಕಗಳ ನೋಂದಣಿಯನ್ನು ಸರಕುಗಳ ಭೌಗೋಳಿಕ ಸೂಚಕಗಳ (ನೋಂದಣಿ ಮತ್ತು ರಕ್ಷಣೆ) ಕಾಯ್ದೆ, 1999 ರ ಮೂಲಕ ನಿರ್ವಹಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಇದು ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2003 ರಲ್ಲಿ ಜಾರಿಗೆ ಬಂದಿತು.
• ಡಾರ್ಜಿಲಿಂಗ್ ಚಹಾ: ಭಾರತದಲ್ಲಿ Gl ಮಾನ್ಯತೆ ನೀಡಲಾದ ಮೊದಲ ಉತ್ಪನ್ನ ಡಾರ್ಜಿಲಿಂಗ್ ಚಹಾ ಆಗಿದೆ. (2004-05 ರಲ್ಲಿ).

ಭಾರತ ಮತ್ತು ಸ್ಲೋವಾಕಿಯಾ ಬಾಂಧವ್ಯವು ಸಮಗ್ರ ಪಾಲುದಾರಿಕೆಗೆ ಉನ್ನತೀಕರಣ

ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ

ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿ: 

• ಭಾರತ ಮತ್ತು ಸ್ಲೋವಾಕಿಯಾ ತಮ್ಮ ಬಾಂಧವ್ಯವನ್ನು ಸಮಗ್ರ ಪಾಲುದಾರಿಕೆಗೆ ಉನ್ನತೀಕರಿಸಿದವು ಮತ್ತು ದ್ವಿಪಕ್ಷೀಯ ಸಹಕಾರವನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಲು 11 ಒಪ್ಪಂದಗಳಿಗೆ ಸಹಿ ಹಾಕಿದವು.

ವಿವರ

• 1993 ರಲ್ಲಿ ಸ್ಲೋವಾಕಿಯಾ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಪಡೆದ ನಂತರ ಭಾರತೀಯ ಪ್ರಧಾನಮಂತ್ರಿಯೊಬ್ಬರ ಮೊದಲ ಭೇಟಿ ಇದಾಗಿದೆ.
• ಉಭಯ ನಾಯಕರು ಭಾರತ-ಯುರೋಪಿಯನ್ ಒಕ್ಕೂಟ ಮುಕ್ತ ವ್ಯಾಪಾರ ಒಪ್ಪಂದವನ್ನು ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ಜಾರಿಗೆ ತರಲು ಕೆಲಸ ಮಾಡಲು ಸಹ ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡರು.
• ಸ್ಲೋವಾಕಿಯಾ ಅಧ್ಯಕ್ಷರು ಪ್ರಧಾನಿ ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿಯವರಿಗೆ ಸ್ಲೋವಾಕಿಯಾದ ಅತ್ಯುನ್ನತ ರಾಜ್ಯ ಗೌರವವಾದ ‘ದಿ ಆರ್ಡರ್ ಆಫ್ ದಿ ವೈಟ್ ಡಬಲ್ ಕ್ರಾಸ್ (1 ನೇ ದರ್ಜೆ)’ ಯನ್ನು (The Order of the White Double Cross (1st Class)) ಪ್ರದಾನ ಮಾಡಿದರು.

ಸ್ಲೋವಾಕಿಯಾ ದೇಶದ ಬಗ್ಗೆ

• ಸ್ಲೋವಾಕಿಯಾ ಮಧ್ಯ ಯುರೋಪ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಭೂ-ಆವೃತ (Landlocked) ದೇಶವಾಗಿದೆ.
• ಜೆಕೊಸ್ಲೊವಾಕಿಯಾ ಶಾಂತಿಯುತವಾಗಿ ಇಬ್ಭಾಗವಾದ ನಂತರ ಇದು ಜನವರಿ 1, 1993 ರಂದು ಸ್ವತಂತ್ರ ರಾಷ್ಟ್ರವಾಯಿತು.
• ನೆರೆಯ ದೇಶಗಳು: ಸ್ಲೋವಾಕಿಯಾ ಉತ್ತರಕ್ಕೆ ಪೋಲೆಂಡ್, ಪೂರ್ವಕ್ಕೆ ಉಕ್ರೇನ್, ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕೆ ಹಂಗೇರಿ, ನೈಋತ್ಯಕ್ಕೆ ಆಸ್ಟ್ರಿಯಾ ಮತ್ತು ಪಶ್ಚಿಮಕ್ಕೆ ಜೆಕ್ ರಿಪಬ್ಲಿಕ್ ಗಡಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.
• ರಾಜಧಾನಿ: ಬ್ರಾಟಿಸ್ಲಾವಾ (Bratislava) ಪ್ರಪಂಚದಲ್ಲಿ ನೇರವಾಗಿ ಎರಡು ಪ್ರತ್ಯೇಕ ದೇಶಗಳಿಗೆ ಅಂದರೆ ಆಸ್ಟ್ರಿಯಾ ಮತ್ತು ಹಂಗೇರಿಗೆ ಗಡಿಯಾಗಿರುವ ಏಕೈಕ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ರಾಜಧಾನಿಯಾಗಿದೆ.
• ಅಧಿಕೃತ ಭಾಷೆ: ಸ್ಲೋವಾಕ್ (Slovak).
• ಕರೆನ್ಸಿ: ಯುರೋ (€).
• ಇದು ಐರೋಪ್ಯ ಒಕ್ಕೂಟ ಮತ್ತು ನ್ಯಾಟೋ (NATO – ಉತ್ತರ ಅಟ್ಲಾಂಟಿಕ್ ಒಪ್ಪಂದ ಸಂಸ್ಥೆ) ಎರಡರ ಸದಸ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರವಾಗಿದೆ.

ಯುದ್ಧಾಂತ್ಯ: ಹಾರ್ಮುಜ್ ಜಲಸಂಧಿ ತೆರೆಯಲು ಅಮೆರಿಕ-ಇರಾನ್ ಒಪ್ಪಂದ

ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ

ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿ: 

• ಅಮೆರಿಕ ಮತ್ತು ಇರಾನ್ ಯುದ್ಧವನ್ನು ಕೊನೆಗೊಳಿಸಲು ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಒಪ್ಪಂದಕ್ಕೆ ಬಂದಿವೆ.

ಈ ಒಪ್ಪಂದದ ಬಗ್ಗೆ: 

• ಈ ಒಪ್ಪಂದವು ಲೆಬನಾನ್ ಸೇರಿದಂತೆ ಮಿಲಿಟರಿ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯನ್ನು ತಕ್ಷಣವೇ ನಿಲ್ಲಿಸುವುದು ಮತ್ತು 60 ದಿನಗಳ ಮಾತುಕತೆಯ ಅವಧಿಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.
• ಅಮೆರಿಕವು US ನೌಕಾಪಡೆಯ ದಿಗ್ಬಂಧನವನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕುವುದಾಗಿ ಘೋಷಿಸಿದೆ, ಮತ್ತು ಜಾಗತಿಕ ಹಡಗು ಸಾಗಣೆಗಾಗಿ ಹಾರ್ಮುಜ್ ಜಲಸಂಧಿಯನ್ನು ಮರು-ತೆರೆಯಲು ಅಧಿಕೃತಗೊಳಿಸಿದೆ.
• ಈ ಕ್ರಮವು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಡಲ ಸಂಚಾರವನ್ನು ಪುನರಾರಂಭಿಸಲು ಅನುವು ಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತದೆ.

ಹಾರ್ಮುಜ್ ಜಲಸಂಧಿ (Strait of Hormuz)

• ಸ್ಥಳ: ಹಾರ್ಮುಜ್ ಜಲಸಂಧಿಯು ಉತ್ತರಕ್ಕೆ ಇರಾನ್ ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕೆ ಓಮನ್ ಮತ್ತು ಯುನೈಟೆಡ್ ಅರಬ್ ಎಮಿರೇಟ್ಸ್ (UAE) ನಡುವೆ ಇದೆ, ಇದು ಪರ್ಷಿಯನ್ ಕೊಲ್ಲಿಯನ್ನು ಓಮನ್ ಕೊಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಅರೇಬಿಯನ್ ಸಮುದ್ರದೊಂದಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕಿಸುತ್ತದೆ.
• ಇದರ ಅತ್ಯಂತ ಕಿರಿದಾದ ಬಿಂದುವಿನಲ್ಲಿ ಇದು ಸುಮಾರು 33 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ಅಗಲವಿದೆ, ಎರಡೂ ದಿಕ್ಕುಗಳಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ಕೆಲವು ಕಿಲೋಮೀಟರ್‌ಗಳಷ್ಟು ಹಡಗು ಮಾರ್ಗಗಳಿವೆ.
• ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ: ಭಾರತದ ಕಚ್ಚಾ ತೈಲದ ಸುಮಾರು ಅರ್ಧದಷ್ಟು ಮತ್ತು ಅದರ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಅನಿಲ ಆಮದಿನ ಸುಮಾರು 60 ಪ್ರತಿಶತದಷ್ಟು ಈ ಜಲಸಂಧಿಯ ಮೂಲಕವೇ ಹಾದುಹೋಗುತ್ತದೆ.

‘ಸರ್ವಾವ್ಯಾಕ್’: ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಲಸಿಕಾ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಕ್ಕೆ ಸೇರ್ಪಡೆ

ವಿಜ್ಞಾನ  ಮತ್ತು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ

ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿ:

• ಜೈವಿಕ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಇಲಾಖೆಯ (DBT) ಬೆಂಬಲದೊಂದಿಗೆ ಸೀರಮ್ ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ (SII) ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದ HPV ಲಸಿಕೆಯನ್ನು 2027 ರ ನಂತರ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಲಸಿಕಾ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿದೆ.

ಸುದ್ದಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಾಹಿತಿ

• ಭಾರತದ ಮೊದಲ ದೇಶೀಯವಾಗಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದ HPV ಲಸಿಕೆಯಾದ ಸರ್ವಾವ್ಯಾಕ್ (Cervavac) ಅನ್ನು ಪ್ರಸ್ತುತ ಎರಡು-ಡೋಸ್ ನಲ್ಲಿ ನಿರ್ವಹಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ, ಇದು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ HPV ಲಸಿಕಾ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಇದರ ಸೇರ್ಪಡೆಯನ್ನು ಸೀಮಿತಗೊಳಿಸಿತ್ತು.
• ಈ ವರ್ಷದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ, ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ಕುಟುಂಬ ಕಲ್ಯಾಣ ಸಚಿವಾಲಯವು MSD ಯ ಗಾರ್ಡಾಸಿಲ್ (Gardasil) ಲಸಿಕೆಯನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು 14-ವರ್ಷ-ವಯಸ್ಸಿನ ಬಾಲಕಿಯರನ್ನು ಗುರಿಯಾಗಿಸಿಕೊಂಡು ರಾಷ್ಟ್ರವ್ಯಾಪಿ HPV ಲಸಿಕಾ ಅಭಿಯಾನವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು.

ಹ್ಯೂಮನ್ ಪ್ಯಾಪಿಲೋಮವೈರಸ್ (HPV)

• HPV ಒಂದು ಸಾಮಾನ್ಯ ಲೈಂಗಿಕವಾಗಿ ಹರಡುವ ಸೋಂಕಾಗಿದೆ.
• ಹೆಚ್ಚಿನ ಸೋಂಕುಗಳು ಲಕ್ಷಣರಹಿತವಾಗಿರುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಸ್ವಯಂ-ಸೀಮಿತವಾಗಿರುತ್ತವೆ.
• ಸ್ವರೂಪ: HPV ಎಂಬುದು ಪ್ಯಾಪಿಲೋಮವಿರಿಡೆ (Papillomaviridae) ಕುಟುಂಬದ DNA ವೈರಸ್ ಆಗಿದೆ.

ಗರ್ಭಕಂಠದ ಕ್ಯಾನ್ಸರ್ (Cervical Cancer)

• ಮಹಿಳೆಯ ಗರ್ಭಕಂಠದಲ್ಲಿ (ಯೋನಿಯಿಂದ ಗರ್ಭಾಶಯಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶಿಸುವ ಭಾಗ) ಗರ್ಭಕಂಠದ ಕ್ಯಾನ್ಸರ್ ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ.
• ಹರಡುವಿಕೆ: ಬಹುಪಾಲು ಎಲ್ಲಾ ಗರ್ಭಕಂಠದ ಕ್ಯಾನ್ಸರ್ ಪ್ರಕರಣಗಳು (99%) ಹೆಚ್ಚಿನ ಅಪಾಯದ ಹ್ಯೂಮನ್ ಪ್ಯಾಪಿಲೋಮ ವೈರಸ್‌ಗಳ (HPV) ಸೋಂಕಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿವೆ, ಇದು ಲೈಂಗಿಕ ಸಂಪರ್ಕದ ಮೂಲಕ ಹರಡುವ ಅತ್ಯಂತ ಸಾಮಾನ್ಯ ವೈರಸ್ ಆಗಿದೆ.
• ಹರಡುವಿಕೆ ಪ್ರಮಾಣ: ಗರ್ಭಕಂಠದ ಕ್ಯಾನ್ಸರ್ ಮಹಿಳೆಯರಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ನಾಲ್ಕನೇ ಅತ್ಯಂತ ಸಾಮಾನ್ಯ ಕ್ಯಾನ್ಸರ್ ಆಗಿದೆ. ಇದು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಬರುವ ಎರಡನೇ ಅತ್ಯಂತ ಸಾಮಾನ್ಯ ರೀತಿಯ ಕ್ಯಾನ್ಸರ್ ಆಗಿದೆ.
• ಚಿಕಿತ್ಸೆ: ರೋಗನಿರ್ಣಯ ಮಾಡಿದಾಗ, ಗರ್ಭಕಂಠದ ಕ್ಯಾನ್ಸರ್ ಅನ್ನು ಮೊದಲೇ ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಿ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿ ನಿರ್ವಹಿಸುವವರೆಗೆ, ಇದು ಕ್ಯಾನ್ಸರ್ ನ ಅತ್ಯಂತ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಗುಣಪಡಿಸಬಹುದಾದ ರೂಪಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ.
• ಲಸಿಕೆ: ಪ್ರಸ್ತುತ, ಗರ್ಭಕಂಠದ ಕ್ಯಾನ್ಸರ್‌ಗೆ ಕಾರಣವಾಗುವ ಹ್ಯೂಮನ್ ಪ್ಯಾಪಿಲೋಮವೈರಸ್ (HPV) ವಿರುದ್ಧ ದೇಶದಲ್ಲಿ ಎರಡು ಲಸಿಕೆಗಳು ಲಭ್ಯವಿವೆ, ಅವುಗಳೆಂದರೆ ಮರ್ಕ್‌ ಕಂಪನಿಯ ಗಾರ್ಡಾಸಿಲ್ (Merck’s Gardasil) ಮತ್ತು ಸೀರಮ್ ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾದ ಸರ್ವಾವ್ಯಾಕ್ (Cervavac) ಆಗಿದೆ.

ಭಾರತ – ಫ್ರಾನ್ಸ್ ದ್ವಿಪಕ್ಷೀಯ ಮಾತುಕತೆ

ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ

ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿ:

• ಪ್ರಧಾನಿ ಮೋದಿಯವರು ಫ್ರಾನ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಫ್ರೆಂಚ್ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಇಮ್ಯಾನುಯೆಲ್ ಮ್ಯಾಕ್ರನ್ ಅವರೊಂದಿಗೆ ದ್ವಿಪಕ್ಷೀಯ ಮಾತುಕತೆ ನಡೆಸಿದರು.
• ಈ ವರ್ಷದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಭಾರತ-ಫ್ರಾನ್ಸ್ ಬಾಂಧವ್ಯವು “ವಿಶೇಷ ಜಾಗತಿಕ ಕಾರ್ಯತಂತ್ರದ ಪಾಲುದಾರಿಕೆ” (Special Global Strategic Partnership) ಮಟ್ಟಕ್ಕೆ ಏರಿದ ನಂತರ ಉಭಯ ನಾಯಕರ ನಡುವೆ ನಡೆದ ಮೊದಲ ಭೇಟಿ ಇದಾಗಿದೆ.

ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶಗಳು: 

• ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ನಾವೀನ್ಯತೆಗಳಲ್ಲಿ ದ್ವಿಪಕ್ಷೀಯ ಸಹಕಾರಕ್ಕೆ ದೀರ್ಘಕಾಲೀನ ನಿರ್ದೇಶನವನ್ನು ಒದಗಿಸುವ ಉದ್ದೇಶವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ “ನಾವೀನ್ಯತೆ ಮಾರ್ಗಸೂಚಿ 2030” (Innovation Roadmap 2030) ಅನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಯಿತು.
• ಕೃತಕ ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆಯಲ್ಲಿ (AI) ಸಹಯೋಗವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ‘ಜಂಟಿ ಭಾರತ-ಫ್ರಾನ್ಸ್ ಎಐ ಕಾರ್ಯಪಡೆ’ಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲು ಉಭಯ ನಾಯಕರು ಸಹ ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡರು.

ಭಾರತ-ಫ್ರಾನ್ಸ್ ಸಂಬಂಧಗಳು

• ಭಾರತ-ಫ್ರಾನ್ಸ್ ಕಾರ್ಯತಂತ್ರದ ಪಾಲುದಾರಿಕೆ: ಇದನ್ನು 26 ಜನವರಿ 1998 ರಂದು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಇದು ಭಾರತದ ಮೊಟ್ಟಮೊದಲ ಕಾರ್ಯತಂತ್ರದ ಪಾಲುದಾರಿಕೆಯಾಗಿದೆ.
• ರಫೇಲ್ ಫೈಟರ್ ಜೆಟ್‌ಗಳು: ಭಾರತವು ಡಸಾಲ್ಟ್ ಏವಿಯೇಷನ್‌ನಿಂದ ಕಂಪನಿಯಿಂದ  36 ರಫೇಲ್ ಯುದ್ಧವಿಮಾನಗಳನ್ನು ಖರೀದಿಸಿದೆ.
• ಸ್ಕಾರ್ಪೀನ್ ಜಲಾಂತರ್ಗಾಮಿ ನೌಕೆಗಳು (ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್ P-75): ಫ್ರಾನ್ಸ್‌ನ ನೇವಲ್ ಗ್ರೂಪ್‌ನ ಸಹಯೋಗದೊಂದಿಗೆ, ಭಾರತದಲ್ಲಿ 6 ಜಲಾಂತರ್ಗಾಮಿ ನೌಕೆಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ; ಇದರಲ್ಲಿ ಇತ್ತೀಚಿನದು INS ವಾಘ್ಶೀರ್ ಆಗಿದೆ.
• ಇತ್ತೀಚೆಗಷ್ಟೇ ಉಭಯ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು ಭಾರತೀಯ ನೌಕಾಪಡೆಗಾಗಿ 26 ರಫೇಲ್-ಎಂ (Rafale-M) ಯುದ್ಧವಿಮಾನಗಳನ್ನು ಖರೀದಿಸಲು ಅಂತರ-ಸರ್ಕಾರಿ ಒಪ್ಪಂದವನ್ನು (IGA) ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿವೆ.
• ಜಂಟಿ ಸಮರಾಭ್ಯಾಸಗಳು: ಶಕ್ತಿ, ವರುಣ, FRINJEX-23.
• ಆರ್ಥಿಕ ಸಹಕಾರ: ಐರೋಪ್ಯ ಒಕ್ಕೂಟದಲ್ಲಿ (EU), ನೆದರ್ಲ್ಯಾಂಡ್, ಬೆಲ್ಜಿಯಂ, ಇಟಲಿ ಮತ್ತು ಜರ್ಮನಿಯ ನಂತರ ಫ್ರಾನ್ಸ್ ಭಾರತದ ಐದನೇ ಅತಿದೊಡ್ಡ ವ್ಯಾಪಾರ ಪಾಲುದಾರನಾಗಿ ಮುಂದುವರಿದಿದೆ.
• ಫ್ರಾನ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಏಕೀಕೃತ ಪಾವತಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆ (UPI) ಯನ್ನು ಸಕ್ರಿಯಗೊಳಿಸುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿದೆ.
• ಜಂಟಿ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳು: ತ್ರಿಷ್ಣಾ (TRISHNA – ಉಪಗ್ರಹ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆ), MDA ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು, ಗ್ರೌಂಡ್ ಸ್ಟೇಷನ್ ಬೆಂಬಲ.
• ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸೌರ ಒಕ್ಕೂಟ (ISA): ವಿಶ್ವಾದ್ಯಂತ ಸೌರಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸಲು 2015 ರಲ್ಲಿ ಭಾರತ ಮತ್ತು ಫ್ರಾನ್ಸ್‌ನಿಂದ ಜಂಟಿಯಾಗಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು.

ಕ್ಸುವಾನ್‌ಜಾಂಗ್ (ಹ್ಯುಯೆನ್ ತ್ಸಾಂಗ್) ಅವರ ದಾಖಲೆಗಳಿಗಾಗಿ ಜಂಟಿ ಯುನೆಸ್ಕೋ ನಾಮನಿರ್ದೇಶನ

ಇತಿಹಾಸ/ ಕಲೆ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಿ

ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿ:

• ಕ್ಸುವಾನ್‌ಜಾಂಗ್ (ಹ್ಯುಯೆನ್ ತ್ಸಾಂಗ್) ಅವರ ಕೃತಿಯಾದ ‘ದಿ ಗ್ರೇಟ್ ಟ್ಯಾಂಗ್ ರೆಕಾರ್ಡ್ಸ್ ಆನ್ ದಿ ವೆಸ್ಟರ್ನ್ ರೀಜನ್ಸ್‘ (ಪಶ್ಚಿಮ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿನ ಮಹಾನ್ ತ್ಯಾಂಗ್ ದಾಖಲೆಗಳು) ಗಾಗಿ ಜಂಟಿ ಯುನೆಸ್ಕೋ ನಾಮನಿರ್ದೇಶನದ ಕುರಿತು ಭಾರತ ಮತ್ತು ಚೀನಾ ಚರ್ಚೆಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿವೆ.

ಕ್ಸುವಾನ್‌ಜಾಂಗ್ (ಹ್ಯುಯೆನ್ ತ್ಸಾಂಗ್) ಅವರ ಬಗ್ಗೆ

• ಅವರು ಚೀನಾದ ಬೌದ್ಧ ಸನ್ಯಾಸಿ, ವಿದ್ವಾಂಸ ಮತ್ತು ಪ್ರವಾಸಿಗರಾಗಿದ್ದರು, ಅವರು ಸಾ.ಶ 7 ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಭಾರತದಾದ್ಯಂತ ಪ್ರವಾಸ ಮಾಡಿದರು.
• ಅವರು ಭಾರತದಾದ್ಯಂತ ಪ್ರಯಾಣಿಸುತ್ತಾ ಮತ್ತು ಬೌದ್ಧ ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡುತ್ತಾ ಸುಮಾರು 19 ವರ್ಷಗಳನ್ನು ಕಳೆದರು.
• ಅವರು ಪ್ರಾಚೀನ ನಳಂದಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಸಂಗ ಮಾಡಿದರು.
• ಅವರ ಕೃತಿ, ‘ದಿ ಗ್ರೇಟ್ ಟ್ಯಾಂಗ್ ರೆಕಾರ್ಡ್ಸ್ ಆನ್ ದಿ ವೆಸ್ಟರ್ನ್ ರೀಜನ್ಸ್’, ಈ ಕೆಳಗಿನವುಗಳ ಬಗ್ಗೆ ವಿವರವಾದ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ:
• ಹರ್ಷವರ್ಧನ ಮತ್ತು ಇತರ ಆಡಳಿತಗಾರರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿದ್ದ ರಾಜಕೀಯ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳು.
• ಆರಂಭಿಕ ಮಧ್ಯಕಾಲೀನ ಭಾರತದಲ್ಲಿನ ಸಾಮಾಜಿಕ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕ ಜೀವನ.
• ಧಾರ್ಮಿಕ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳು ಮತ್ತು ಬೌದ್ಧ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು.
• ಆರಂಭಿಕ ಮಧ್ಯಕಾಲೀನ ಭಾರತದ ಆರ್ಥಿಕ ಮತ್ತು ಭೌಗೋಳಿಕ ಸ್ಥಿತಿಗಳು.

ಪರಿಗಣನೆಯಲ್ಲಿರುವ ಇತರ ಜಂಟಿ ನಾಮನಿರ್ದೇಶನಗಳು

• ಇರಾನ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಪಂಚತಂತ್ರ: ಇರಾನ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಜಂಟಿಯಾಗಿ ‘ಪಂಚತಂತ್ರ’ವನ್ನು ಯುನೆಸ್ಕೋಗೆ ನಾಮನಿರ್ದೇಶನ ಮಾಡಲು ಭಾರತ ಅನ್ವೇಷಿಸುತ್ತಿದೆ. ಪಂಚತಂತ್ರವು ಶತಮಾನಗಳಿಂದ ಪರ್ಷಿಯನ್ ಸಾಹಿತ್ಯ ಮತ್ತು ಜಾನಪದದ ಮೇಲೆ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿದೆ ಮತ್ತು ಹಂಚಿಕೆಯಾದ ಸಾಹಿತ್ಯಿಕ ಪರಂಪರೆಯನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತದೆ.
• ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾದೊಂದಿಗೆ ಸತ್ಯಾಗ್ರಹ: ಈ ಕಲ್ಪನೆಯು ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾದೊಂದಿಗೆ ಮಹಾತ್ಮ ಗಾಂಧಿಯವರ ಅಹಿಂಸಾತ್ಮಕ ಚಳುವಳಿಯ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುತ್ತದೆ.
• ಹಂಚಿಕೆಯಾದ ನಾಗರಿಕ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳು:

• ಭಾರತ ಮತ್ತು ಇಂಡೋನೇಷ್ಯಾ ನಡುವೆ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಲಾದ ರಾಮಾಯಣ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳು.
• ಭಾರತ ಮತ್ತು ಚೀನಾಕ್ಕೆ ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ ಬೌದ್ಧ ಗ್ರಂಥಗಳು ಮತ್ತು ಪರಂಪರೆ.

ಕ್ವೀನ್ ಪೈನಾಪಲ್ (Queen Pineapple)

ಆರ್ಥಿಕತೆ

ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿ: 

• ದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆಯಲಿರುವ ಅನಾನಸ್ ಉತ್ಸವದ ಮುನ್ನ, ತ್ರಿಪುರಾ ರಾಜ್ಯವು ತನ್ನ ‘ಕ್ವೀನ್ ಪೈನಾಪಲ್’ಗೆ ಜಾಗತಿಕ ಸ್ಥಾನಮಾನವನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಸಜ್ಜಾಗಿದೆ.

‘ಕ್ವೀನ್ ಪೈನಾಪಲ್ ಬಗ್ಗೆ

• 2014 ರಲ್ಲಿ ಅದರ ಸುವರ್ಣ-ಹಳದಿ ಬಣ್ಣ ಮತ್ತು ವಿಶಿಷ್ಟ ಸುವಾಸನೆಗಾಗಿ GI ಮಾನ್ಯತೆ ಅನ್ನು ಪಡೆದ ನಾಲ್ಕು ವರ್ಷಗಳ ನಂತರ, 2018 ರಲ್ಲಿ ಕ್ವೀನ್ ಪೈನಾಪಲ್ ಅನ್ನು ತ್ರಿಪುರಾದ ರಾಜ್ಯ ಹಣ್ಣು ಎಂದು ಘೋಷಿಸಲಾಯಿತು.
• ಬೇಸಾಯ: ಕೃಷಿಗಾಗಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ 30-40% ಇಳಿಜಾರು ಇರುವ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಸಸ್ಯಗಳಿಗೆ ಮರಳು ಮಿಶ್ರಿತ ಮಣ್ಣು ಹಾಗೂ ನೀರು ನಿಲ್ಲದಂತೆ ತಡೆಯಲು ಉತ್ತಮ ಒಳಚರಂಡಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು 18°C ಯಿಂದ 32°C ತಾಪಮಾನದ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯು ಇದರ ಕೃಷಿಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಅನುಕೂಲಕರವಾಗಿದೆ.
• ತ್ರಿಪುರಾದ ವಿಶಿಷ್ಟವಾದ ಕೃಷಿ-ಹವಾಮಾನ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯು ಅದನ್ನು ಭಾರತದ ಪ್ರಮುಖ ಪೈನಾಪಲ್-ಉತ್ಪಾದಿಸುವ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದನ್ನಾಗಿ ಮಾಡುತ್ತದೆ, ಇಲ್ಲಿ ಕ್ವೀನ್ (Queen) ಮತ್ತು ಕ್ಯೂ (Kew) ತಳಿಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಬುಡಕಟ್ಟು ಬೆಳೆಗಾರರು ಬೆಳೆಯುತ್ತಾರೆ.
• ಮಿಷನ್ ಕ್ವೀನ್ ಪೈನಾಪಲ್: ಇದು ಕೇಂದ್ರ-ಅನುದಾನಿತ ಮೂರು ವರ್ಷಗಳ ಸುದೀರ್ಘ ‘ತೋಟದಿಂದ ತಟ್ಟೆಗೆ’ (farm-to-plate) ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವಾಗಿದ್ದು, 2026 ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಾದ 236 ಕೋಟಿ ರೂ. ಮೌಲ್ಯದ ಯೋಜನೆಯಾಗಿದೆ.
• ಒಟ್ಟು ಜಾಗತಿಕ ಪೈನಾಪಲ್ ಉತ್ಪಾದನೆಗೆ ಭಾರತವು ಸುಮಾರು 6-8% ರಷ್ಟು ಕೊಡುಗೆ ನೀಡುತ್ತದೆ.
• ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ, ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ ಮತ್ತು ಅಸ್ಸಾಂ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಉತ್ಪಾದಿಸುವ ರಾಜ್ಯಗಳಾಗಿವೆ.

ನಿಮಗೆ ತಿಳಿದಿದೆಯೇ?

• ಪೈನಾಪಲ್ ಕೃಷಿಯು ದಕ್ಷಿಣ ಅಮೆರಿಕಾದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡಿತು ಮತ್ತು ಕ್ರಮೇಣ ಪ್ರಪಂಚದ ಇತರ ಉಷ್ಣವಲಯದ ಭಾಗಗಳಿಗೆ ಹರಡಿತು.
• ಪೈನಾಪಲ್ ಕೃಷಿಯನ್ನು ಕ್ರಿ.ಶ. 1548 ಯಲ್ಲಿ ಪೋರ್ಚುಗೀಸರು ಭಾರತಕ್ಕೆ ಪರಿಚಯಿಸಿದರು.
• ಕೋಸ್ಟರಿಕಾ (Costa Rica) ಪೈನಾಪಲನ ಪ್ರಮುಖ ಜಾಗತಿಕ ಉತ್ಪಾದಕ ಮತ್ತು ರಫ್ತುದಾರ ರಾಷ್ಟ್ರವಾಗಿದೆ.

ಡೆಂಗ್ಯೂ ಲಸಿಕೆ ಸುರಕ್ಷತಾ ಕಳವಳಗಳು

ವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ

ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿ: 

• ಬೃಹತ್ ಲಸಿಕಾ ಅಭಿಯಾನದ ವೇಳೆ ಇಬ್ಬರ ಸಾವು ಸೇರಿದಂತೆ ತೀವ್ರ ಪ್ರತಿಕೂಲ ಘಟನೆಗಳ ವರದಿಗಳ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಬ್ರೆಜಿಲ್ ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ತನ್ನ ಡೆಂಗ್ಯೂ ಲಸಿಕೆಯಾದ Butantan-DV ಯ ವಿತರಣೆಯನ್ನು ಸ್ಥಗಿತಗೊಳಿಸಿದೆ.

‘ಡೆಂಗ್ಯೂ’ ಬಗ್ಗೆ: 

• ರೋಗಾಣು: ಡೆಂಗ್ಯೂ ಎಂಬುದು ಡೆಂಗ್ಯೂ ವೈರಸ್‌ನಿಂದ (DENV) ಉಂಟಾಗುವ ವೈರಾಣು ಸೋಂಕು. DENV ಫ್ಲಾವಿವಿರಿಡೆ (Flaviviridae) ಕುಟುಂಬದ RNA ವೈರಸ್ ಆಗಿದ್ದು, ನಾಲ್ಕು ಸಿರೊಟೈಪ್‌ಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ (DENV-1 ನಿಂದ 4).
• ಲಕ್ಷಣಗಳು: ಅಧಿಕ ಜ್ವರ, ತೀವ್ರ ತಲೆನೋವು, ಕಣ್ಣುಗಳ ಹಿಂಭಾಗದಲ್ಲಿ ನೋವು, ಸ್ನಾಯು ಮತ್ತು ಕೀಲು ನೋವು, ವಾಕರಿಕೆ, ವಾಂತಿ, ಊದಿಕೊಂಡ ಗ್ರಂಥಿಗಳು, ದದ್ದು.
• ಹರಡುವಿಕೆ: ಸೋಂಕಿತ ಹೆಣ್ಣು ಸೊಳ್ಳೆಗಳ ಕಡಿತದಿಂದ, ಪ್ರಾಥಮಿಕವಾಗಿ ಈಡಿಸ್ ಈಜಿಪ್ಟಿ (Aedes aegypti) ಸೊಳ್ಳೆಯ ಮೂಲಕ ಈ ವೈರಸ್ ಮನುಷ್ಯರಿಗೆ ಹರಡುತ್ತದೆ. ತಾಯಿಯಿಂದ ಮಗುವಿಗೆ ಡೆಂಗ್ಯೂ ಹರಡುವ ಸಾಧ್ಯತೆ (ಗರ್ಭಿಣಿ ತಾಯಿಯಿಂದ ಅವಳ ಮಗುವಿಗೆ), ರಕ್ತ ಉತ್ಪನ್ನಗಳು, ಅಂಗದಾನ ಮತ್ತು ರಕ್ತ ವರ್ಗಾವಣೆಯ ಮೂಲಕವೂ ಹರಡುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿದೆ.
• ತಡೆಗಟ್ಟುವಿಕೆ: ಡೆಂಗ್ಯೂಗೆ ಯಾವುದೇ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ವೈರಾಣು ನಿರೋಧಕ (ಆಂಟಿವೈರಲ್) ಚಿಕಿತ್ಸೆ ಇಲ್ಲ, ಆದ್ದರಿಂದ ತಡೆಗಟ್ಟುವಿಕೆಯು ಸೊಳ್ಳೆಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಜಾಗೃತಿ ಮೂಡಿಸುವ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿತವಾಗಿದೆ. ಡೆಂಗ್ಯೂ ಹರಡುವ ಸೊಳ್ಳೆಗಳು ಹಗಲಿನಲ್ಲಿ ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಸೊಳ್ಳೆ ಕಡಿತದಿಂದ ನಿಮ್ಮನ್ನು ನೀವು ರಕ್ಷಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು ರಕ್ಷಣೆಯ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಮಾರ್ಗವಾಗಿದೆ.

ಭಾರತದ ಮೊದಲ ಸ್ವದೇಶಿ ಡೆಂಗ್ಯೂ ಲಸಿಕೆ

• ಡೆಂಗಿ ಆಲ್ (DengiAll) ಎಂಬುದು ಭಾರತೀಯ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಸಂಶೋಧನಾ ಮಂಡಳಿಯ (ICMR) ಸಹಯೋಗದೊಂದಿಗೆ ಪ್ಯಾನೇಸಿಯಾ ಬಯೋಟೆಕ್ (Panacea Biotec) ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸುತ್ತಿರುವ ಸ್ವದೇಶಿ, ಟೆಟ್ರಾವಲೆಂಟ್, ಏಕ-ಡೋಸ್ ಡೆಂಗ್ಯೂ ಲಸಿಕೆಯಾಗಿದೆ.