Blog

  • ವಿಧಿ 22(1): ಅಸಂವಿಧಾನಿಕ ಬಂಧನದ ವಿರುದ್ಧ ರಕ್ಷಣೋಪಾಯಗಳು | ವಿಸೆಗ್ರಾಡ್ ಗುಂಪು (V4) | ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ ಮಹಿಳಾ ರೈತರ ಸಬಲೀಕರಣ ಕಾಯ್ದೆ, 2026 | ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಒಪ್ಪಂದ (Outer Space Treaty) | ಭಾರತ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಜಲ ಸಪ್ತಾಹ | ಆಸಿಯಾನ್ ರಕ್ಷಣಾ ಮಂತ್ರಿಗಳ ಸಭೆ–ಪ್ಲಸ್ (ADMM-Plus)

    ವಿಧಿ 22(1): ಅಸಂವಿಧಾನಿಕ ಬಂಧನದ ವಿರುದ್ಧ ರಕ್ಷಣೋಪಾಯಗಳು

    ರಾಜಕೀಯ ಮತ್ತು ಆಡಳಿತ

    ಸಂದರ್ಭ:

    • ‘ಜಸ್ಕರನ್ ಜೀತ್ ಸಿಂಗ್ ಡಿಯೋಲ್ ವಿರುದ್ಧ ಪಂಜಾಬ್ ರಾಜ್ಯ (2026)’ ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ, ಸರ್ವೋಚ್ಚ ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ಸಂವಿಧಾನದ ವಿಧಿ 22(1)ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿರುವ ರಕ್ಷಣೋಪಾಯಗಳನ್ನು ಬಲಪಡಿಸಿದೆ ಮತ್ತು ಮರು-ಬಂಧನಕ್ಕೆ ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಿನ ಷರತ್ತುಗಳನ್ನು ವಿಧಿಸಿದೆ.

    ಜಸ್ಕರನ್ ಜೀತ್ ಸಿಂಗ್ ಡಿಯೋಲ್ ವಿರುದ್ಧ ಪಂಜಾಬ್ ರಾಜ್ಯ ಪ್ರಕರಣ (2026)

    • ಸರ್ವೋಚ್ಚ ನ್ಯಾಯಾಲಯ: ಬಂಧನ ಮತ್ತು ಮರು-ಬಂಧನಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ವಿಧಿ 22(1)ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿರುವ ರಕ್ಷಣೋಪಾಯಗಳನ್ನು ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ಮತ್ತಷ್ಟು ಬಲಪಡಿಸಿದೆ.

    ವಿಧಿ 22(1)ರ ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶಗಳು:

    • ಬಂಧಿತ ವ್ಯಕ್ತಿಗೆ ಬಂಧಿಸಿರುವ ಕಾರಣಗಳನ್ನು ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿ ತಿಳಿಸಬೇಕು.
    • ಬಂಧಿತ ವ್ಯಕ್ತಿಯು ತನ್ನ ಆಯ್ಕೆಯ ವಕೀಲರನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸುವ ಮತ್ತು ಅವರಿಂದ ಕಾನೂನು ರಕ್ಷಣೆ ಪಡೆಯುವ ಹಕ್ಕನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತಾನೆ.
    • ಮರು-ಬಂಧನ: ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ನಂತರ ನಡೆಯುವ ಸ್ವೇಚ್ಛಾನುಸಾರ (arbitrary) ಅಥವಾ ಪುನರಾವರ್ತಿತ ಮರು-ಬಂಧನವನ್ನು ತಡೆಯಲು ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ಕೆಲವು ಷರತ್ತುಗಳು ಮತ್ತು ಸುರಕ್ಷತಾ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸಿದೆ.
    • ಮಹತ್ವ: ಈ ತೀರ್ಪು ವೈಯಕ್ತಿಕ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ, ಕಾನೂನಿನ ವಿಹಿತ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ (due process) ಮತ್ತು ಅನಿಯಂತ್ರಿತ ಬಂಧನದ ವಿರುದ್ಧ ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ರಕ್ಷಣೆಯನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುತ್ತದೆ.

    ವಿಸೆಗ್ರಾಡ್ ಗುಂಪು (V4)

    ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ

    ಸಂದರ್ಭ:

    • 81ನೇ ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ಸಾಮಾನ್ಯ ಸಭೆಯ ಆತಿಥ್ಯದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಮೊದಲ ‘V4-ಭಾರತ ವಿದೇಶಾಂಗ ಸಚಿವರ ಸಭೆ’ಯಲ್ಲಿ, ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ಭದ್ರತಾ ಮಂಡಳಿಯಲ್ಲಿ (UNSC) ಕಾಯಂ ಸದಸ್ಯತ್ವ ಪಡೆಯುವ ಭಾರತದ ಪ್ರಯತ್ನಕ್ಕೆ ವಿಸೆಗ್ರಾಡ್ ಗುಂಪು (V4) ಬೆಂಬಲ ಸೂಚಿಸಿದೆ.

    ವಿಸೆಗ್ರಾಡ್ ಗುಂಪು (V4):

    • V4: ಇದು ರಾಜಕೀಯ, ಆರ್ಥಿಕ, ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಮತ್ತು ಭದ್ರತಾ ಸಹಕಾರಕ್ಕಾಗಿ ರಚನೆಯಾದ 4 ಮಧ್ಯ ಯುರೋಪಿಯನ್ ದೇಶಗಳ ಅನೌಪಚಾರಿಕ ಅಂತರ-ಸರ್ಕಾರಿ ಗುಂಪಾಗಿದೆ.
    • ಮೂಲ: ಹಂಗೇರಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆದ ‘ವಿಸೆಗ್ರಾಡ್ ಘೋಷಣೆ’ಯ ಮೂಲಕ ಚೆಕೋಸ್ಲೋವಾಕಿಯಾ, ಹಂಗೇರಿ ಮತ್ತು ಪೋಲೆಂಡ್ ದೇಶಗಳು ಸೇರಿ 1991ರಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ‘ವಿಸೆಗ್ರಾಡ್ ಟ್ರಯಾಂಗಲ್’ ಆಗಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದವು.
    • ಸದಸ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು: ಜೆಕ್ ರಿಪಬ್ಲಿಕ್, ಹಂಗೇರಿ, ಪೋಲೆಂಡ್ ಮತ್ತು ಸ್ಲೊವಾಕಿಯಾ.
    • ಉದ್ದೇಶಗಳು:
    • ಕಮ್ಯುನಿಸ್ಟ್ ಆಡಳಿತದ ನಂತರದ ಪ್ರಜಾಸತ್ತಾತ್ಮಕ ಪರಿವರ್ತನೆಗೆ ಬೆಂಬಲ ನೀಡುವುದು.
    • ಐರೋಪ್ಯ ಒಕ್ಕೂಟ (EU) ಮತ್ತು ನ್ಯಾಟೋ (NATO) ದೊಂದಿಗೆ ಸದಸ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ಏಕೀಕರಣವನ್ನು ಸುಗಮಗೊಳಿಸುವುದು.
    • ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ರಚನೆ:
    • ಈ ಗುಂಪಿಗೆ ಯಾವುದೇ ಖಾಯಂ ಕಾರ್ಯಾಲಯವಿಲ್ಲ.
    • ಇದು ಆವರ್ತಕ ವಾರ್ಷಿಕ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, 2026-27ನೇ ಸಾಲಿಗೆ ಸ್ಲೊವಾಕಿಯಾ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ವಹಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ.
    • ಬ್ರಾಟಿಸ್ಲಾವಾದಲ್ಲಿರುವ ‘ಇಂಟರ್ನ್ಯಾಷನಲ್ ವಿಸೆಗ್ರಾಡ್ ಫಂಡ್’ ಇದರ ಏಕೈಕ ಔಪಚಾರಿಕ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿದ್ದು, ಇದು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ, ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಮತ್ತು ಸಂಶೋಧನಾ ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸುತ್ತದೆ.
    • V4+: ಜಪಾನ್‌ನಂತಹ ಸದಸ್ಯೇತರ ಪಾಲುದಾರರೊಂದಿಗೆ ಮಾತುಕತೆ ನಡೆಸುವ ವೇದಿಕೆಯಾಗಿದೆ.
    • ಭಾರತ–V4: ಭಾರತ ಮತ್ತು V4 ಗುಂಪು ವಾರ್ಷಿಕವಾಗಿ ವಿದೇಶಾಂಗ ಸಚಿವರ ಸಭೆಗಳನ್ನು ಹಾಗೂ ವಾರ್ಷಿಕ ಬಿಸಿನೆಸ್ ಫೋರಂ ನಡೆಸಲು ಒಪ್ಪಂದ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿವೆ.

    ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ ಮಹಿಳಾ ರೈತರ ಸಬಲೀಕರಣ ಕಾಯ್ದೆ, 2026

    ರಾಜಕೀಯ ಮತ್ತು ಆಡಳಿತ

    ಸಂದರ್ಭ:

    • ‘ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ ಮಹಿಳಾ ರೈತರ ಸಬಲೀಕರಣ ಕಾಯ್ದೆ, 2026’ ಜಾರಿಯಾಗಿದ್ದು, ಭೂ ಮಾಲೀಕತ್ವವನ್ನು ಲೆಕ್ಕಿಸದೆ ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ರೈತರೆಂದು ಗುರುತಿಸಿದ ಭಾರತದ ಮೊದಲ ರಾಜ್ಯ ಕಾನೂನು ಎಂಬ ಹೆಗ್ಗಳಿಕೆಗೆ ಪಾತ್ರವಾಗಿದೆ.

    ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ ಮಹಿಳಾ ರೈತರ ಸಬಲೀಕರಣ ಕಾಯ್ದೆ, 2026:

    • ಮಹತ್ವ: ಭೂ ಮಾಲೀಕತ್ವವನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸದೆ, ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಕಾನೂನುಬದ್ಧವಾಗಿ ರೈತರೆಂಬ ಮಾನ್ಯತೆ ನೀಡಿದ ಭಾರತದ ಮೊದಲ ರಾಜ್ಯವಾಗಿ ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿದೆ.
    • ಉದ್ದೇಶ: ಕೃಷಿ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರು ಎದುರಿಸುತ್ತಿರುವ ಲಿಂಗಾಧಾರಿತ ಅಡೆತಡೆಗಳನ್ನು ನಿವಾರಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಕೃಷಿ ಹಕ್ಕುಗಳು, ಯೋಜನೆಗಳು ಹಾಗೂ ಬೆಂಬಲ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಅವರನ್ನು ಸಶಕ್ತಗೊಳಿಸುವುದು.
    • ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹಿನ್ನೆಲೆ: ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ಸಾಮಾನ್ಯ ಸಭೆಯು 2026ನೇ ವರ್ಷವನ್ನು ‘ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಹಿಳಾ ರೈತರ ವರ್ಷ’ (International Year of the Woman Farmer) ಎಂದು ಘೋಷಿಸಿದೆ.
    • ಒತ್ತು: ಕೃಷಿ-ಆಹಾರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಕೊಡುಗೆಯನ್ನು ಗುರುತಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಕೃಷಿ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಅವರ ಭಾಗವಹಿಸುವಿಕೆ ಹಾಗೂ ಸಬಲೀಕರಣಕ್ಕೆ ಇರುವ ಅಡೆತಡೆಗಳನ್ನು ನಿವಾರಿಸುವುದು.

    ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಒಪ್ಪಂದ (Outer Space Treaty)

    ವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ

    ಸಂದರ್ಭ:

    • ಚೀನಾ ಮತ್ತು ರಷ್ಯಾಗಳಿಂದ ತನ್ನ ಉಪಗ್ರಹಗಳನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಕಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ (on-orbit) “ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ನಿಯಂತ್ರಣ ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು” ನಿಯೋಜಿಸಿರುವುದನ್ನು ಅಮೆರಿಕಾ ಖಚಿತಪಡಿಸಿದೆ; ಇದು ‘ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಒಪ್ಪಂದ’ದ ಮಿತಿಗಳ ಕುರಿತು ಜಾಗತಿಕ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ತೀವ್ರ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗಳಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ.

    ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಒಪ್ಪಂದ (OST), 1967:

    • ಇದು ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶದ ಶಾಂತಿಯುತ ಬಳಕೆಯನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುವ ಮೂಲಭೂತ ಒಪ್ಪಂದವಾಗಿದೆ; ಭಾರತ ಸೇರಿದಂತೆ 115 ದೇಶಗಳು ಈ ಒಪ್ಪಂದವನ್ನು ಅಂಗೀಕರಿಸಿವೆ.
    • ಹಕ್ಕುಸ್ವಾಮ್ಯ ನಿಷೇಧ: ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಅಥವಾ ಆಕಾಶಕಾಯಗಳ ಮೇಲೆ ಯಾವುದೇ ರಾಷ್ಟ್ರವು ಸಾರ್ವಭೌಮತ್ವ ಅಥವಾ ಮಾಲೀಕತ್ವವನ್ನು ಸಾಧಿಸುವಂತಿಲ್ಲ ಎಂದು ಈ ಒಪ್ಪಂದವು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸುತ್ತದೆ.
    • ಶಾಂತಿಯುತ ಬಳಕೆ: ಕಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಸಾಮೂಹಿಕ ವಿನಾಶಕ ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು (WMDs) / ಪರಮಾಣು ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ನಿಯೋಜಿಸುವುದನ್ನು ಹಾಗೂ ಚಂದ್ರ / ಆಕಾಶಕಾಯಗಳ ಮೇಲೆ ಮಿಲಿಟರಿ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ನಡೆಸುವುದನ್ನು ಇದು ನಿಷೇಧಿಸುತ್ತದೆ.
    • ಜವಾಬ್ದಾರಿ ಮತ್ತು ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆ: ಖಾಸಗಿ ಸಂಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಂತೆ ಎಲ್ಲಾ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಿಗೆ ಆಯಾ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳೇ ಜವಾಬ್ದಾರರಾಗಿರುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ವಸ್ತುಗಳಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ಯಾವುದೇ ಹಾನಿಗೆ ಅವೇ ಹೊಣೆಗಾರರಾಗಿರುತ್ತವೆ.
    • ಗಗನಯಾತ್ರಿಗಳು: ಗಗನಯಾತ್ರಿಗಳನ್ನು “ಮಾನವಕುಲದ ರಾಯಭಾರಿಗಳು” ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದ್ದು, ಅವರಿಗೆ ಅಗತ್ಯ ನೆರವು ಪಡೆಯುವ ಹಕ್ಕಿರುತ್ತದೆ.
    • ಮಿತಿಗಳು: ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಗಳು, ಉಪಗ್ರಹ ನಿರೋಧಕ ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಗಳು (ASATs), ಸಿಗ್ನಲ್ ಜಾಮಿಂಗ್ ಮತ್ತು ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ತ್ಯಾಜ್ಯಗಳ ನಿಯಂತ್ರಣಕ್ಕೆ ಈ ಒಪ್ಪಂದದಲ್ಲಿ ಸ್ಪಷ್ಟ ನಿಯಮಗಳಿಲ್ಲ.
    • ಭಾರತದ ನಿಲುವು: ಭಾರತವು ‘ಭಾರತೀಯ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ನೀತಿ 2023’ ಮತ್ತು ‘IN-SPACe’ ಅನ್ನು ಜಾರಿಗೊಳಿಸಿದೆ; 2023ರಲ್ಲಿ ಆರ್ಟೆಮಿಸ್ ಒಪ್ಪಂದಕ್ಕೆ ಸಹಿ ಹಾಕಿದೆ, ಆದರೆ 1979ರ ಚಂದ್ರನ ಒಪ್ಪಂದಕ್ಕೆ (Moon Agreement) ಸೇರ್ಪಡೆಯಾಗಿಲ್ಲ.

    ಭಾರತ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಜಲ ಸಪ್ತಾಹ

    ರಾಜಕೀಯ ಮತ್ತು ಆಡಳಿತ

    ಸಂದರ್ಭ:

    • ನವದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆದ 9ನೇ ‘ಭಾರತ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಜಲ ಸಪ್ತಾಹ (IIWW) 2026‘ ಅನ್ನು ಭಾರತದ ಉಪರಾಷ್ಟ್ರಪತಿಯವರು ಉದ್ಘಾಟಿಸಿದರು.

    ಭಾರತ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಜಲ ಸಪ್ತಾಹ (IIWW) 2026:

    • 9ನೇ IIWW 2026: ಇದು ನವದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ ಜರುಗಿದ್ದು, ಉಪರಾಷ್ಟ್ರಪತಿಯವರಿಂದ ಉದ್ಘಾಟನೆಗೊಂಡಿತು.
    • ಆಯೋಜಕರು: ಕೇಂದ್ರ/ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರಗಳು, ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು, ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳು ಮತ್ತು ಖಾಸಗಿ ವಲಯದ ಸಹಯೋಗದೊಂದಿಗೆ ಜಲಶಕ್ತಿ ಸಚಿವಾಲಯವು ಇದನ್ನು ಆಯೋಜಿಸಿದೆ.
    • ಧ್ಯೇಯವಾಕ್ಯ: “ಹವಾಮಾನ ಸ್ಥಿತಿಸ್ಥಾಪಕ ಜಲ ನಿರ್ವಹಣೆ” (Climate Resilient Water Management).
    • ಮೂಲ: ಜಾಗತಿಕ ಜಲ ಸವಾಲುಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸಲು ಮತ್ತು ಸುಸ್ಥಿರ ಪರಿಹಾರಗಳನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ 2012ರಲ್ಲಿ ‘ಭಾರತ ಜಲ ಸಪ್ತಾಹ’ವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಾಯಿತು.

    ಆಸಿಯಾನ್ ರಕ್ಷಣಾ ಮಂತ್ರಿಗಳ ಸಭೆ–ಪ್ಲಸ್ (ADMM-Plus)

    ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ

    ಸಂದರ್ಭ:

    • ‘ಆಸಿಯಾನ್ ರಕ್ಷಣಾ ಮಂತ್ರಿಗಳ ಸಭೆ-ಪ್ಲಸ್’ (ADMM-Plus) ಜಂಟಿ ಸಹಕಾರ ಚಟುವಟಿಕೆಯಲ್ಲಿ (JCA) ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳಲು ಭಾರತೀಯ ನೌಕಾಪಡೆಯ ಹಡಗುಗಳಾದ INS ಸಹ್ಯಾದ್ರಿ ಮತ್ತು INS ಕುಲಿಶ್ ಫಿಲಿಪೈನ್ಸ್‌ನ ಸುಬಿಕ್ ಕೊಲ್ಲಿಯನ್ನು ತಲುಪಿವೆ.

    ADMM-Plus ಬಗ್ಗೆ: 

    • ADMM-Plus: ಇದು ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಭದ್ರತೆ ಮತ್ತು ರಕ್ಷಣಾ ಸಹಕಾರಕ್ಕಾಗಿ ರಚನೆಯಾದ ಆಸಿಯಾನ್ (ASEAN) + 8 ಸಂವಾದ ಪಾಲುದಾರರ ವೇದಿಕೆಯಾಗಿದೆ.
    • ಪ್ಲಸ್ ದೇಶಗಳು: ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ, ಚೀನಾ, ಭಾರತ, ಜಪಾನ್, ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್, ದಕ್ಷಿಣ ಕೊರಿಯಾ, ರಷ್ಯಾ ಮತ್ತು ಅಮೆರಿಕಾ.
    • ಉದ್ದೇಶ: ಈ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಶಾಂತಿ, ಸ್ಥಿರತೆ, ರಕ್ಷಣಾ ಸಹಕಾರ ಮತ್ತು ಪರಸ್ಪರ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುವುದು.
    • ಜಂಟಿ ಸಹಕಾರ ಚಟುವಟಿಕೆ (JCA): ಇದು ಆಸಿಯಾನ್ ಮತ್ತು ಪ್ಲಸ್ ದೇಶಗಳ ನೌಕಾಪಡೆಗಳನ್ನು ಬಂದರು ಮತ್ತು ಸಮುದ್ರ-ಹಂತದ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಿಗಾಗಿ ಒಟ್ಟುಗೂಡಿಸುತ್ತದೆ ಹಾಗೂ ಪರಸ್ಪರ ತಿಳುವಳಿಕೆ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ.
    • ಭಾರತದ ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳುವಿಕೆ: ಫಿಲಿಪೈನ್ಸ್‌ನ ಸುಬಿಕ್ ಕೊಲ್ಲಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆದ JCA ದಲ್ಲಿ ಭಾರತದ INS ಸಹ್ಯಾದ್ರಿ ಮತ್ತು INS ಕುಲಿಶ್ ಭಾಗವಹಿಸಿವೆ.
    • ವಾರ್ಷಿಕ ಸಭೆ: 2017ರಿಂದ ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಇದರ ವಾರ್ಷಿಕ ಸಭೆಯನ್ನು ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ.

    ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಮಾಹಿತಿ : 

    ಆಸಿಯಾನ್ (ASEAN):

    • ವಿಸ್ತೃತ ರೂಪ: ಆಗ್ನೇಯ ಏಷ್ಯಾ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ಸಂಘ (Association of Southeast Asian Nations).
    • ಸ್ಥಾಪನೆ: 1967ರಲ್ಲಿ ಬ್ಯಾಂಕಾಕ್ ಘೋಷಣೆಯ ಮೂಲಕ ಸ್ಥಾಪನೆಯಾಯಿತು.
    • ಸ್ಥಾಪಕ ಸದಸ್ಯರು: ಇಂಡೋನೇಷ್ಯಾ, ಮಲೇಷ್ಯಾ, ಫಿಲಿಪೈನ್ಸ್, ಸಿಂಗಾಪುರ ಮತ್ತು ಥೈಲ್ಯಾಂಡ್.
    • ಪ್ರಸ್ತುತ ಸದಸ್ಯರು (11): ಬ್ರೂನಿ, ಕಾಂಬೋಡಿಯಾ, ಇಂಡೋನೇಷ್ಯಾ, ಲಾವೋಸ್, ಮಲೇಷ್ಯಾ, ಮ್ಯಾನ್ಮಾರ್, ಫಿಲಿಪೈನ್ಸ್, ಸಿಂಗಾಪುರ, ಥೈಲ್ಯಾಂಡ್, ವಿಯೆಟ್ನಾಂ ಮತ್ತು ಟಿಮೋರ್-ಲೆಸ್ಟೆ.
    • ಕೇಂದ್ರ ಕಚೇರಿ: ಇಂಡೋನೇಷ್ಯಾದ ಜಕಾರ್ತದಲ್ಲಿದೆ.
    • ಉದ್ದೇಶಗಳು:
    • ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಶಾಂತಿ, ಸ್ಥಿರತೆ ಮತ್ತು ಭದ್ರತೆಯನ್ನು ಕಾಪಾಡುವುದು.
    • ಆರ್ಥಿಕ ಏಕೀಕರಣ ಮತ್ತು ವ್ಯಾಪಾರವನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುವುದು.
    • ಸಾಮಾಜಿಕ, ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯ ಸಹಕಾರವನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುವುದು.
    • ಇಂಡೋ-ಪೆಸಿಫಿಕ್ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಆಸಿಯಾನ್‌ನ ಕೇಂದ್ರೀಯತೆಯನ್ನು ಕಾಯ್ದುಕೊಳ್ಳುವುದು.
    • ಪ್ರಮುಖ ಚೌಕಟ್ಟುಗಳು: ಆಸಿಯಾನ್ ಮುಕ್ತ ವ್ಯಾಪಾರ ಪ್ರದೇಶ (AFTA), ಆಸಿಯಾನ್ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ವೇದಿಕೆ (ARF), ಪೂರ್ವ ಏಷ್ಯಾ ಶೃಂಗಸಭೆ (EAS) ಮತ್ತು ADMM-Plus.
    • ಭಾರತ-ಆಸಿಯಾನ್ ಸಂಬಂಧ: ಭಾರತವು 1992ರಲ್ಲಿ ವಲಯವಾರು ಸಂವಾದ ಪಾಲುದಾರನಾಗಿ ಮತ್ತು 2002ರಲ್ಲಿ ಶೃಂಗಸಭೆ ಮಟ್ಟದ ಪಾಲುದಾರನಾಗಿ ಸೇರ್ಪಡೆಯಾಯಿತು; ತದನಂತರ 2012ರಲ್ಲಿ ಆಯಕಟ್ಟಿನ ಪಾಲುದಾರಿಕೆ ಮತ್ತು 2022ರಲ್ಲಿ ಸಮಗ್ರ ಆಯಕಟ್ಟಿನ ಪಾಲುದಾರಿಕೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.
    • ಭಾರತಕ್ಕೆ ಇದರ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ: ಆಕ್ಟ್ ಈಸ್ಟ್ ನೀತಿ, ಇಂಡೋ-ಪೆಸಿಫಿಕ್ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಳ್ಳುವಿಕೆ, ವ್ಯಾಪಾರ, ಸಂಪರ್ಕ, ಕಡಲ ಭದ್ರತೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಸ್ಥಿರತೆಗೆ ಇದು ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಮುಖವಾಗಿದೆ.

    Related Articles

  • ಕರ್ನಾಟಕ ಮತ್ತು ಗ್ರೂಪ್ ಸಿ ಪ್ರಚಲಿತ ವಿದ್ಯಮಾನಗಳು – 25 ಆಗಸ್ಟ್ 2026 ರಿಂದ 11 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2026 ರವರೆಗೆ

    ನೇಮಕಾತಿಗಳು

    ನಿವೃತ್ತ ಏರ್ ಮಾರ್ಷಲ್ ಜಿತೇಂದ್ರ ಮಿಶ್ರಾ

    ನಿವೃತ್ತ ಏರ್ ಮಾರ್ಷಲ್ ಜಿತೇಂದ್ರ ಮಿಶ್ರಾ ಅವರನ್ನು ಅಯೋಧ್ಯೆಯ ಶ್ರೀ ರಾಮ ಜನ್ಮಭೂಮಿ ತೀರ್ಥಕ್ಷೇತ್ರ ಟ್ರಸ್ಟ್‌ನ ಮೊಟ್ಟಮೊದಲ ಮುಖ್ಯ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಾಹಕ ಅಧಿಕಾರಿಯಾಗಿ (CEO) ನೇಮಕ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ.

    ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು

    1. ಮಿಸ್ ಯೂನಿವರ್ಸ್ ಇಂಡಿಯಾ 2026 ಕಿರೀಟ ಮುಡಿಗೇರಿಸಿಕೊಂಡ ಕಝಿಯಾ ಲಿಜ್ ಮೆಜೊ

    ಸಂದರ್ಭ: 

    • ಕೇರಳದ 19 ವರ್ಷದ ಕಾನೂನು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ಕಝಿಯಾ ಲಿಜ್ ಮೆಜೊ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸೌಂದರ್ಯ ಸ್ಪರ್ಧೆ ಮಿಸ್ ಯೂನಿವರ್ಸ್ ಇಂಡಿಯಾ ನಲ್ಲಿ ಜಯಗಳಿಸುವ ಮೂಲಕ ಜಾಗತಿಕ ವೇದಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಭಾರತವನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುವ ಅವಕಾಶವನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ.

    ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶಗಳು:

    • ಪ್ರಶಸ್ತಿ: ಮಿಸ್ ಯೂನಿವರ್ಸ್ ಇಂಡಿಯಾ 2026.
    • ಪುರಸ್ಕೃತರು: ಕಝಿಯಾ ಲಿಜ್ ಮೆಜೊ (ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಗೆದ್ದ ಕೇರಳದ ಮೊದಲ ಮಹಿಳೆ ಎಂಬ ಹೆಗ್ಗಳಿಕೆಗೆ ಇವರು ಪಾತ್ರರಾಗಿದ್ದಾರೆ).
    • ಪ್ರದಾನ ಮಾಡುವ ಸಂಸ್ಥೆ: ಮಿಸ್ ಯೂನಿವರ್ಸ್ ಇಂಡಿಯಾ.
    • ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪ್ರದಾನ ಮಾಡಿದವರು: ಮನಿಕಾ ವಿಶ್ವಕರ್ಮ (ಮಿಸ್ ಯೂನಿವರ್ಸ್ ಇಂಡಿಯಾ 2025).
    • ಪ್ರಮುಖ ಸಾಧನೆ: ನವೆಂಬರ್ 2026ರಲ್ಲಿ ಪೋರ್ಟೊ ರಿಕೊದಲ್ಲಿ ನಡೆಯಲಿರುವ 75ನೇ ಮಿಸ್ ಯೂನಿವರ್ಸ್ ಸ್ಪರ್ಧೆಯಲ್ಲಿ ಭಾರತವನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುವ ಅರ್ಹತೆಯನ್ನು ಗಳಿಸಿದ್ದಾರೆ.

    ಮಿಸ್ ಯೂನಿವರ್ಸ್ ಇಂಡಿಯಾ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯ ಬಗ್ಗೆ:

    • ಈ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯು ವಾರ್ಷಿಕ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಿಸ್ ಯೂನಿವರ್ಸ್ ಸ್ಪರ್ಧೆಗೆ ಭಾರತದ ಅಧಿಕೃತ ಪ್ರತಿನಿಧಿಯನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ.
    • 2026ರ ಆಯ್ಕೆ ಸಮಿತಿಯಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಮೊದಲ ಮಿಸ್ ಯೂನಿವರ್ಸ್ ಆದ ಸುಶ್ಮಿತಾ ಸೇನ್, ಸೆಲಿನಾ ಜೇಟ್ಲಿ, ಉರ್ವಶಿ ರೌಟೇಲಾ ಮತ್ತು ರಿಯಾ ಸಿಂಘಾ ಅವರಂತಹ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಮಾಜಿ ಸೌಂದರ್ಯ ಸ್ಪರ್ಧೆಯ ವಿಜೇತರು ತೀರ್ಪುಗಾರರಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಿದ್ದಾರೆ.

     

    2. ಉಜ್ಬೇಕಿಸ್ತಾನದ ಅತ್ಯುನ್ನತ ಗೌರವಕ್ಕೆ ಪಾತ್ರರಾದ ಪ್ರಧಾನಿ ಮೋದಿ

    ಸಂದರ್ಭ : 

    • ಆಗಸ್ಟ್ 2026ರಲ್ಲಿ ತಾಷ್ಕೆಂಟ್‌ಗೆ ನೀಡಿದ ಎರಡು ದಿನಗಳ ಅಧಿಕೃತ ಭೇಟಿಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿಯವರಿಗೆ ಉಜ್ಬೇಕಿಸ್ತಾನದ ಅತ್ಯುನ್ನತ ಗೌರವವನ್ನು ಪ್ರದಾನ ಮಾಡಲಾಗಿದ್ದು, ಇದು ಎರಡು ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ದ್ವಿಪಕ್ಷೀಯ ಸಂಬಂಧಗಳನ್ನು ಗಣನೀಯವಾಗಿ ಉನ್ನತೀಕರಿಸುವ ಪ್ರಮುಖ ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕ ಸಾಧನೆಯಾಗಿದೆ.

    ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶಗಳು:

    • ಪ್ರಶಸ್ತಿ: ‘ಓಲಿಯ್ ದಾರಜಾಲಿ ದೋಸ್ಟ್ಲಿಕ್’ ಆರ್ಡರ್ (Order of Supreme Friendship).
    • ಪುರಸ್ಕೃತರು: ಪ್ರಧಾನಿ ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿ.
    • ಪ್ರದಾನ ಮಾಡುವ ಸಂಸ್ಥೆ: ಉಜ್ಬೇಕಿಸ್ತಾನ್ ಗಣರಾಜ್ಯ.
    • ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪ್ರದಾನ ಮಾಡಿದವರು: ಉಜ್ಬೇಕಿಸ್ತಾನ್ ಸರ್ಕಾರ.
    • ಪ್ರಮುಖ ಸಾಧನೆ: ಭಾರತ-ಉಜ್ಬೇಕಿಸ್ತಾನ್ ಸಂಬಂಧಗಳನ್ನು ಸಮಗ್ರ ಕಾರ್ಯತಂತ್ರದ ಪಾಲುದಾರಿಕೆಯ ಮಟ್ಟಕ್ಕೆ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಉನ್ನತೀಕರಿಸಲಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಭಾರತದ ಪರಮಾಣು ಶಕ್ತಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವನ್ನು ಬಲಪಡಿಸಲು ಯುರೇನಿಯಂ ಪೂರೈಕೆಗಾಗಿ ಐತಿಹಾಸಿಕ ದೀರ್ಘಕಾಲೀನ ಒಪ್ಪಂದವನ್ನು ಇದೇ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ.

     

    3. ರಾಮನ್ ಮ್ಯಾಗ್ಸೆಸೆ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು 2026

    ಸಂದರ್ಭ : 

    • ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕತೆ, ಗ್ರಾಮೀಣಾಭಿವೃದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಮಾನವ ಹಕ್ಕುಗಳ ರಕ್ಷಣೆಯಲ್ಲಿನ ಪರಿವರ್ತನಾತ್ಮಕ ಕೊಡುಗೆಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಿ ಮೂವರು ಏಷ್ಯಾದ ನಾಯಕರಿಗೆ 2026 ರ ಸಾಲಿನ  ರಾಮನ್ ಮ್ಯಾಗ್ಸೆಸೆ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಘೋಷಿಸಲಾಗಿದೆ

    2026ರ ಪುರಸ್ಕೃತರು ಮತ್ತು ಸಾಧನೆಗಳು:

    ಪುರಸ್ಕೃತರು

    ದೇಶ

    ಹಿನ್ನೆಲೆ

    ಪ್ರಮುಖ ಸಾಧನೆ

    ಟಾಮಿ ಕೊಹ್ 

    ಸಿಂಗಾಪುರ

    ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕ ಹಾಗೂ ಅಕಾಡೆಮಿಕ್ ತಜ್ಞ

    ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾನೂನುಗಳನ್ನು (UNCLOS ಸೇರಿದಂತೆ) ರೂಪಿಸುವಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಶಾಂತಿಯುತ ವಿವಾದ ಪರಿಹಾರವನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುವಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿದ್ದಾರೆ.

    ರುನಾ ಖಾನ್ 

    ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶ

    ‘ಫ್ರೆಂಡ್‌ಶಿಪ್’ ಎಂಬ NGO ಸ್ಥಾಪಕಿ

    ದುರ್ಗಮ ಮತ್ತು ಅಂಚಿಗೆ ತಳ್ಳಲ್ಪಟ್ಟ ಸಮುದಾಯಗಳಿಗೆ ಅಗತ್ಯ ಆರೋಗ್ಯ, ಶಿಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ಹವಾಮಾನ ಸ್ಥಿತಿಸ್ಥಾಪಕತ್ವವನ್ನು ತಲುಪಿಸಿದ್ದಾರೆ.

    ಬೊ ಕ್ಯಿ (Bo Kyi)

    ಮ್ಯಾನ್ಮಾರ್

    AAPP ಸಹ-ಸ್ಥಾಪಕ

    ತೀವ್ರ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಅಪಾಯದ ನಡುವೆಯೂ ಮಾನವ ಹಕ್ಕುಗಳ ಉಲ್ಲಂಘನೆಯನ್ನು ದಾಖಲಿಸಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯ ಕೈದಿಗಳ ಪರವಾಗಿ ಧ್ವನಿ ಎತ್ತಿದ್ದಾರೆ.

    ರಾಮನ್ ಮ್ಯಾಗ್ಸೆಸೆ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯ ಬಗ್ಗೆ:

    • ಇದನ್ನು ರಾಮನ್ ಮ್ಯಾಗ್ಸೆಸೆ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾನ (RMAF) ವು ನೀಡುತ್ತದೆ.
    • ಫಿಲಿಪೈನ್ಸ್‌ನ ಮಾಜಿ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾದ ರಾಮನ್ ಮ್ಯಾಗ್ಸೆಸೆ ಅವರ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದ ಆದರ್ಶಗಳನ್ನು ಗೌರವಿಸಲು ಈ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು 1958ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು.
    • ಈ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯು ಏಷ್ಯಾದ ಜನರಿಗೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ ನಿಸ್ವಾರ್ಥ ಸೇವೆ ಮತ್ತು “ಮಹಾನ್ ಸ್ಫೂರ್ತಿ”ಯನ್ನು (Greatness of Spirit) ಗುರುತಿಸುತ್ತದೆ.
    • 2009ರಿಂದ, ಪ್ರತಿಷ್ಠಾನವು ಎಮರ್ಜೆಂಟ್ ಲೀಡರ್‌ಶಿಪ್ (Emergent Leadership) ವಿಭಾಗವನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ, ಉಳಿದ ಆರು ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಾದ ವರ್ಗಗಳನ್ನು ರದ್ದುಗೊಳಿಸಿ, ಅಸಾಧಾರಣ ಸೇವೆಯನ್ನು ವರ್ಗೀಕರಿಸದೆ ಗುರುತಿಸುವ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದೆ.

     

    4. ಮಿಸ್ ವರ್ಲ್ಡ್ 2026 ಕಿರೀಟ ಮುಡಿಗೇರಿಸಿಕೊಂಡ ಜೊಹೈರ್ರಿ ಮೊಲಾ (Joheirry Mola)

    ಸಂದರ್ಭ : 

    • 73ನೇ ಮಿಸ್ ವರ್ಲ್ಡ್ ಸೌಂದರ್ಯ ಸ್ಪರ್ಧೆಯ ಫೈನಲ್ (75ನೇ-ವಾರ್ಷಿಕೋತ್ಸವದ ಮೈಲಿಗಲ್ಲಿನ ಆವೃತ್ತಿಯನ್ನು ಆಚರಿಸುವ ಸ್ಪರ್ಧೆ) ವಿಯೆಟ್ನಾಂನ ನ್ಹಾ ಟ್ರಾಂಗ್‌ನಲ್ಲಿ ಜರುಗಿತು, ಈ ವೇದಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಮಿಸ್ ವರ್ಲ್ಡ್ 2026 ಆಗಿ ಜೊಹೈರ್ರಿ ಮೊಲಾ ಕಿರೀಟ ಮುಡಿಗೇರಿಸಿಕೊಂಡರು.

    ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶಗಳು:

    • ಪ್ರಶಸ್ತಿ: ಮಿಸ್ ವರ್ಲ್ಡ್ 2026.
    • ಪುರಸ್ಕೃತರು: ಜೊಹೈರ್ರಿ ಮೊಲಾ (ಡೊಮಿನಿಕನ್ ರಿಪಬ್ಲಿಕ್ ಅನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸಿದ್ದಾರೆ).
    • ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪ್ರದಾನ ಮಾಡುವ ಸಂಸ್ಥೆ: ಮಿಸ್ ವರ್ಲ್ಡ್ ಆರ್ಗನೈಸೇಶನ್.
    • ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪ್ರದಾನ ಮಾಡಿದವರು: ಓಪಲ್ ಸುಚಾತಾ ಚುವಾಂಗ್‌ಶ್ರೀ (ಥೈಲ್ಯಾಂಡ್‌ನ ಮಿಸ್ ವರ್ಲ್ಡ್ 2025 ವಿಜೇತೆ).

    ಪ್ರಶಸ್ತಿಯ ಬಗ್ಗೆ:

    • 1951ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪನೆಯಾದ ಈ ಸ್ಪರ್ಧೆಯು ಜಗತ್ತಿನ ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ ಮತ್ತು ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸೌಂದರ್ಯ ಸ್ಪರ್ಧೆಯಾಗಿದೆ.
    • ಜೊಹೈರ್ರಿ ಮೊಲಾ ಅವರ ಗೆಲುವು ಡೊಮಿನಿಕನ್ ರಿಪಬ್ಲಿಕ್‌ನ ಕೇವಲ ಎರಡನೇ ಮಿಸ್ ವರ್ಲ್ಡ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯಾಗಿದೆ ಮತ್ತು 1982ರಲ್ಲಿ ಮರಿಯಸೆಲಾ ಅಲ್ವಾರೆಜ್ ಕಿರೀಟವನ್ನು ಗೆದ್ದ 44 ವರ್ಷಗಳ ನಂತರ ಈ ಸಾಧನೆ ಮೂಡಿಬಂದಿದೆ.

    ಪ್ರಮುಖ ದಿನಾಚರಣೆಗಳು

    1. ವಿಶ್ವ ಸಂಸ್ಕೃತ ದಿನ

    • ಆಚರಿಸುವ ದಿನಾಂಕ: ಆಗಸ್ಟ್ 28, 2026 (ಶ್ರಾವಣ ಪೂರ್ಣಿಮೆ).
    • ಆಯೋಜಿಸುವ ಸಂಸ್ಥೆ: ಶಿಕ್ಷಣ ಸಚಿವಾಲಯ, ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರ.
    • ಉದ್ದೇಶ: ಸಂಸ್ಕೃತದ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ, ಬೌದ್ಧಿಕ ಮತ್ತು ಭಾಷಾ ಪರಂಪರೆಯನ್ನು ಆಚರಿಸಲು, NEP 2020ರ (ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಶಿಕ್ಷಣ ನೀತಿ) ದೃಷ್ಟಿಕೋನದೊಂದಿಗೆ ಅದರ ಅಧ್ಯಯನವನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸಲು ಮತ್ತು ಪ್ರಾಚೀನ ವೈದಿಕ ಸಾಹಿತ್ಯ ಹಾಗೂ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳ ಸಂರಕ್ಷಣೆಯನ್ನು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸಲು ಈ ದಿನವನ್ನು ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

     

    2. ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಣ್ಣ ಕೈಗಾರಿಕಾ ದಿನ 2026

    • ಆಚರಿಸುವ ದಿನಾಂಕ: ಆಗಸ್ಟ್ 30.
    • ಆಯೋಜಿಸುವ ಸಂಸ್ಥೆ: ಸೂಕ್ಷ್ಮ, ಸಣ್ಣ ಮತ್ತು ಮಧ್ಯಮ ಉದ್ಯಮಗಳ ಸಚಿವಾಲಯ (MSME), ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರ.
    • ಉದ್ದೇಶ: ರಾಷ್ಟ್ರದ ಆರ್ಥಿಕ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ಸಣ್ಣ-ಪ್ರಮಾಣದ ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳು ಮತ್ತು MSMEಗಳ ಪ್ರಮುಖ ಕೊಡುಗೆಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಲು, ಉದ್ಯಮಶೀಲತೆಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸಲು, ಪೂರಕವಾದ ಸರ್ಕಾರಿ ಉಪಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಎತ್ತಿ ತೋರಿಸಲು ಮತ್ತು ನಗರ ಹಾಗೂ ಗ್ರಾಮೀಣ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಉದ್ಯೋಗವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುವಲ್ಲಿ ಅವುಗಳ ನಿರ್ಣಾಯಕ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಆಚರಿಸಲು ಈ ದಿನವನ್ನು ಮೀಸಲಿಡಲಾಗಿದೆ.

     

    3. ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವನ್ಯಜೀವಿ ದಿನ 2026

    • ಆಚರಿಸುವ ದಿನಾಂಕ: ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 4 (ಸ್ಟೀವ್ ಇರ್ವಿನ್ ಅವರ ಜನ್ಮದಿನದ ಗೌರವಾರ್ಥವಾಗಿ ಕೆಲವು ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಫೆಬ್ರವರಿ 22ರಂದು ಸಹ ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ).
    • ಆಯೋಜಿಸುವ ಸಂಸ್ಥೆ: ಪ್ರಾಣಿ ವರ್ತನಾಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞೆ (Animal Behaviourist) ಕಾಲಿನ್ ಪೇಜ್ ಅವರು 2005ರಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು; ಪ್ರಸ್ತುತ ಜಾಗತಿಕ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಂದ ಇದು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಗುರುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ.
    • ಉದ್ದೇಶ: ವನ್ಯಜೀವಿ ಸಂರಕ್ಷಣೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಅರಿವು ಮೂಡಿಸಲು, ಅಳಿವಿನಂಚಿನಲ್ಲಿರುವ ಪ್ರಭೇದಗಳು ಮತ್ತು ನೈಸರ್ಗಿಕ ಆವಾಸಸ್ಥಾನಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ಬೆದರಿಕೆಗಳನ್ನು (ಮಾಲಿನ್ಯ, ಹವಾಮಾನ ಬದಲಾವಣೆ ಮತ್ತು ಬೇಟೆಯಾಡುವಿಕೆ) ಪರಿಹರಿಸಲು ಮತ್ತು ಆರೋಗ್ಯಕರ ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಕಾಪಾಡಿಕೊಳ್ಳುವಲ್ಲಿ ಸ್ಥಳೀಯ ಸಸ್ಯ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಣಿ ಸಂಕುಲದ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಯನ್ನು ಒತ್ತಿಹೇಳಲು ಈ ದಿನವನ್ನು ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

     

    4. ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಶಿಕ್ಷಕರ ದಿನ 2026

    • ಆಚರಿಸುವ ದಿನಾಂಕ: ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 5.
    • ಆಯೋಜಿಸುವ ಸಂಸ್ಥೆ: ಶಿಕ್ಷಣ ಸಚಿವಾಲಯ, ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರ.
    • ಉದ್ದೇಶ: ಭಾರತದ ಮೊದಲ ಉಪರಾಷ್ಟ್ರಪತಿ, ಎರಡನೇ ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿ ಹಾಗೂ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ದಾರ್ಶನಿಕರಾದ ಡಾ. ಸರ್ವಪಲ್ಲಿ ರಾಧಾಕೃಷ್ಣನ್ ಅವರ ಜನ್ಮದಿನವನ್ನು ಸ್ಮರಿಸಲು ಮತ್ತು ಯುವ ಮನಸ್ಸುಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸುವಲ್ಲಿ ಹಾಗೂ ರಾಷ್ಟ್ರ ನಿರ್ಮಾಣದಲ್ಲಿ ಶಿಕ್ಷಕರ ಮೂಲಭೂತ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಗೌರವಿಸಲು ಈ ದಿನವನ್ನು ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. 1962ರಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಆಚರಿಸಲಾದ ಈ ದಿನದಂದು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಶಿಕ್ಷಕರ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳನ್ನು ಸಹ ಪ್ರದಾನ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. 2026ರಲ್ಲಿ, ನವದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಸಮಾರಂಭದಲ್ಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿ ದ್ರೌಪದಿ ಮುರ್ಮು ಅವರು 48 ಪ್ರತಿಭಾವಂತ ಶಾಲಾ ಶಿಕ್ಷಕರ ಅಸಾಧಾರಣ ಕೊಡುಗೆಗಳು ಮತ್ತು ನವೀನ ಬೋಧನಾ ವಿಧಾನಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಿ ಗೌರವಿಸಿದ್ದಾರೆ.

     

    5. ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಾಕ್ಷರತಾ ದಿನ 2026

    • ಆಚರಿಸುವ ದಿನಾಂಕ: ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 8 (2026 ಇದರ 60ನೇ ವಾರ್ಷಿಕೋತ್ಸವವನ್ನು ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ).
    • ಆಯೋಜಿಸುವ ಸಂಸ್ಥೆ: ಯುನೆಸ್ಕೋ (UNESCO).
    • ಉದ್ದೇಶ: ಸಾಕ್ಷರತೆಯನ್ನು ಮೂಲಭೂತ ಮಾನವ ಹಕ್ಕಾಗಿ ಮತ್ತು ಆಜೀವ ಕಲಿಕೆ, ಉದ್ಯೋಗ ಹಾಗೂ ಸುಸ್ಥಿರ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ಅಡಿಪಾಯವಾಗಿ ಎತ್ತಿ ತೋರಿಸುವುದು ಈ ದಿನದ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿದೆ. ಅಲ್ಲದೆ, ಪ್ರಪಂಚದಾದ್ಯಂತ ಲಕ್ಷಾಂತರ ಜನರು ಮೂಲಭೂತ ಓದುವಿಕೆ ಮತ್ತು ಬರೆಯುವ ಪ್ರಾವೀಣ್ಯತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿಲ್ಲದಿರುವ ಸವಾಲನ್ನು ಇದು ಪರಿಹರಿಸುತ್ತದೆ.
    • ಧ್ಯೇಯವಾಕ್ಯ: “ಜನರು, ಗ್ರಹ ಮತ್ತು ಸಮೃದ್ಧಿಗಾಗಿ ಸಾಕ್ಷರತೆ” (Literacy for people, the planet and prosperity).

     

    6. ಹಿಮಾಲಯ ದಿವಸ್ 2026

    • ಆಚರಿಸುವ ದಿನಾಂಕ: ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 9.
    • ಆಯೋಜಿಸುವ ಸಂಸ್ಥೆ: 2015ರಲ್ಲಿ ಉತ್ತರಾಖಂಡ ಸರ್ಕಾರವು ಇದನ್ನು ಮೊದಲು ಘೋಷಿಸಿತು; ಪರಿಸರ ಮತ್ತು ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಂದ ಇದು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಆಚರಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ.
    • ಉದ್ದೇಶ: ಹಿಮಾಲಯ ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಪರಿಸರ, ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಯನ್ನು ಎತ್ತಿ ತೋರಿಸಲು ಈ ದಿನವನ್ನು ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಹಿಂದೂ ಕುಶ್ ಹಿಮಾಲಯ (HKH) ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ವೇಗವಾಗಿ ಕರಗುತ್ತಿರುವ ಹಿಮನದಿಗಳ (1990 ಮತ್ತು 2020ರ ನಡುವೆ ಶೇ. 12ರಷ್ಟು ನಷ್ಟ) ಮತ್ತು ಕ್ಷೀಣಿಸುತ್ತಿರುವ ಹಿಮದ ಹೊದಿಕೆಯ ಆತಂಕಕಾರಿ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ದತ್ತಾಂಶಗಳನ್ನು 2026ರ ಆಚರಣೆಯು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಒತ್ತಿಹೇಳುತ್ತದೆ. ಭಾರತದ ದೀರ್ಘಕಾಲೀನ ನೀರಿನ ಭದ್ರತೆಗೆ ಎದುರಾಗಿರುವ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ಬೆದರಿಕೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಇದು ನಿರ್ಣಾಯಕ ಅರಿವನ್ನು ಮೂಡಿಸುತ್ತದೆ.

    ವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ

    1. GSLV-F17 ರಾಕೆಟ್ ಮೂಲಕ EOS-05 ಉಪಗ್ರಹದ ಉಡಾವಣೆ ಮಾಡಿದೆ ಇಸ್ರೋ 

    • ಭಾರತೀಯ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಸಂಶೋಧನಾ ಸಂಸ್ಥೆಯು (ISRO) ಶ್ರೀಹರಿಕೋಟಾದ ಸತೀಶ್ ಧವನ್ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಕೇಂದ್ರದಿಂದ ಮಹತ್ವದ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯನ್ನು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ನಡೆಸಿದ್ದು, ಭೂಸ್ಥಿರ ಕಕ್ಷೆಯಿಂದ ಉನ್ನತ ಮಟ್ಟದ ಭೂ ವೀಕ್ಷಣೆಯನ್ನು ಮಾಡುವಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಇದು ಹೆಚ್ಚಿಸಿದೆ.

    ಪ್ರಮುಖ ಮುಖ್ಯಾಂಶಗಳು:

    • ಉಡಾವಣಾ ವಾಹನವಾಗಿ GSLV-F17 (ಭೂಸ್ಥಿರ ಉಪಗ್ರಹ ಉಡಾವಣಾ ವಾಹನದ 19ನೇ ಹಾರಾಟ) ಅನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ.
    • ಈ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯಲ್ಲಿ EOS-05 ಉಪಗ್ರಹವನ್ನು ಕೊಂಡೊಯ್ಯಲಾಗಿದೆ.
    • ಈ ಉಡಾವಣೆಯನ್ನು ಭಾರತೀಯ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಸಂಶೋಧನಾ ಸಂಸ್ಥೆಯು (ISRO) ಕೈಗೊಂಡಿದೆ.
    • ಅತ್ಯಾಧುನಿಕ ಹಾಗೂ ಭಾರವಾದ EOS-05 ಉಪಗ್ರಹವನ್ನು ನಿಗದಿತ ‘ಸಬ್-ಜಿಯೋಸಿಂಕ್ರೊನಸ್ ಟ್ರಾನ್ಸ್‌ಫರ್ ಆರ್ಬಿಟ್’ಗೆ (Sub-GTO) ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಸೇರಿಸಲಾಗಿದ್ದು, ಈ ಕಕ್ಷೆಗೆ GSLV ಮೂಲಕ ಕೊಂಡೊಯ್ದ ಅತ್ಯಂತ ಭಾರವಾದ ಉಪಗ್ರಹ ಎಂಬ ಹೆಗ್ಗಳಿಕೆಗೆ ಇದು ಪಾತ್ರವಾಗಿದೆ.

    ಉಪಗ್ರಹದ ಬಗ್ಗೆ:

    • EOS-05 ಉಪಗ್ರಹವು ಭಾರತದ ಮೊಟ್ಟಮೊದಲ ಮೀಸಲಾದ ಚಿತ್ರಣ ಉಪಗ್ರಹವಾಗಿದ್ದು , ಇದನ್ನು 36,000 km ಎತ್ತರದ ಭೂಸ್ಥಿರ ಕಕ್ಷೆಯಿಂದ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆ ನಡೆಸುವಂತೆ ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ.
    • ಗೋಚರ, ಅತಿಗೆಂಪು, ಮಲ್ಟಿ-ಸ್ಪೆಕ್ಟ್ರಲ್ ಮತ್ತು ಹೈಪರ್‌ಸ್ಪೆಕ್ಟ್ರಲ್ ಬ್ಯಾಂಡ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಭಾರತೀಯ ಪ್ರದೇಶದ ನಿರಂತರ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ನೈಜ-ಸಮಯಕ್ಕೆ ಹತ್ತಿರವಾಗಿ ಸೆರೆಹಿಡಿಯುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಇದು ಹೊಂದಿದೆ.
    • ಉಪಗ್ರಹದ ಈ ಅತ್ಯಾಧುನಿಕ ಸಾಮರ್ಥ್ಯಗಳು ಕೃಷಿ, ಪರಿಸರ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ, ಸಂಪನ್ಮೂಲ ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ ಮತ್ತು ವಿಪತ್ತು ನಿರ್ವಹಣೆಗೆ ಅಗತ್ಯವಾದ ದತ್ತಾಂಶ ಸಂಗ್ರಹಣೆಯನ್ನು ಗಣನೀಯವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತವೆ.

     

    2. ತ್ರಿಷ್ಣಾ (TRISHNA) ಮಿಷನ್ : ಭೂಮಿಯ ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕಾಗಿ ಇಸ್ರೋ ಮತ್ತು ಫ್ರಾನ್ಸ್ ಸಹಯೋಗ

    ಸಂದರ್ಭ:

    • ಉದಯೋನ್ಮುಖ ಹವಾಮಾನ ಸವಾಲುಗಳು, ಭೂಮಿಯ ಮೇಲಿನ ನೀರಿನ ಒತ್ತಡ ಮತ್ತು ಜಾಗತಿಕ ಆಹಾರ ಭದ್ರತೆಯ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಪರಿಹರಿಸಲು ಭಾರತ ಮತ್ತು ಫ್ರಾನ್ಸ್ ಜಂಟಿಯಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ರೆಸಲ್ಯೂಶನ್ ಹೊಂದಿರುವ ಭೂ ವೀಕ್ಷಣಾ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯಲ್ಲಿ ಸಹಯೋಗವನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ.

    ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶಗಳು:

    • ಈ ಜಂಟಿ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗೆ ತ್ರಿಷ್ಣಾ (TRISHNA – Thermal InfraRed Imaging Satellite for High-resolution Natural Resource Assessment) ಎಂದು ಹೆಸರಿಸಲಾಗಿದೆ.
    • ಭಾರತೀಯ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಸಂಶೋಧನಾ ಸಂಸ್ಥೆ (ISRO) ಮತ್ತು ಫ್ರೆಂಚ್ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಸಂಸ್ಥೆ (CNES) ಜಂಟಿಯಾಗಿ ಈ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಕೈಗೊಳ್ಳುತ್ತಿವೆ.
    • ಈ ಉಪಗ್ರಹದ ಉಡಾವಣೆಯನ್ನು 2027 ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ ನಡೆಸಲು ನಿರ್ಧರಿಸಲಾಗಿದೆ.
    • ಜಾಗತಿಕ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಭೂಮಿಯ ಮೇಲ್ಮೈ ಉಷ್ಣಾಂಶವನ್ನು (LST) ಮ್ಯಾಪಿಂಗ್ ಮಾಡುವುದು, ಸಸ್ಯಗಳ ನೀರಿನ ಒತ್ತಡವನ್ನು (ಬಾಷ್ಪೀಕರಣ) ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ ಮಾಡುವುದು ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ (Spatial) ಹಾಗೂ ಪುನರಾವರ್ತಿತ ತಾತ್ಕಾಲಿಕ (Temporal) ರೆಸಲ್ಯೂಶನ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಕರಾವಳಿ ಮತ್ತು ಒಳನಾಡಿನ ಜಲ ಚಲನಶೀಲತೆಯನ್ನು ವಿಶ್ಲೇಷಿಸುವುದು ಈ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿದೆ.

    ಈ ಮಿಷನ್ ನ ಪೇಲೋಡ್‌ಗಳ ಬಗ್ಗೆ:

    • ಫ್ರಾನ್ಸ್‌ನ CNES ಸಂಸ್ಥೆಯು TIR ಪೇಲೋಡ್ ಅನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತಿದ್ದು, ಇದು ನಾಲ್ಕು-ಚಾನೆಲ್‌ಗಳ ಥರ್ಮಲ್/ಲಾಂಗ್-ವೇವ್ ಇನ್‌ಫ್ರಾರೆಡ್ ಇಮೇಜಿಂಗ್ ಸಂವೇದಕವಾಗಿದ್ದು, ಮೇಲ್ಮೈ ಉಷ್ಣಾಂಶ ಮತ್ತು ಹೊರಸೂಸುವಿಕೆಯನ್ನು ಮ್ಯಾಪ್ ಮಾಡುತ್ತದೆ.
    • ಇಸ್ರೋ (ISRO) ಒದಗಿಸುತ್ತಿರುವ VNIR-SWIR ಪೇಲೋಡ್ ಒಂದು ಏಳು-ಬ್ಯಾಂಡ್‌ಗಳ ಆಪ್ಟಿಕಲ್ ಸಂವೇದಕವಾಗಿದ್ದು, ಮೇಲ್ಮೈ ಪ್ರತಿಫಲನ, ಮಣ್ಣಿನ ತೇವಾಂಶ ಮತ್ತು ವಿಕಿರಣ ಬಜೆಟ್ ವೇರಿಯಬಲ್‌ಗಳನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸಲು ಗೋಚರ (Visible) ಹಾಗೂ ಶಾರ್ಟ್-ವೇವ್ ಇನ್‌ಫ್ರಾರೆಡ್ ಸ್ಪೆಕ್ಟ್ರಮ್‌ಗಳನ್ನು ವೀಕ್ಷಿಸುತ್ತದೆ.
    • ಥರ್ಮಲ್ ಮತ್ತು ಆಪ್ಟಿಕಲ್ ದತ್ತಾಂಶಗಳನ್ನು ಸಂಯೋಜಿಸುವ ಮೂಲಕ, ತ್ರಿಷ್ಣಾ ಉಪಗ್ರಹವು ನಿಖರವಾದ ಕೃಷಿ, ನಗರ ಉಷ್ಣ ದ್ವೀಪಗಳ (Urban heat island) ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ ಮತ್ತು ಹಿಮನದಿಗಳ ಚಲನಶೀಲತೆಯ ಟ್ರ್ಯಾಕಿಂಗ್‌ಗಾಗಿ ನಿರ್ಣಾಯಕ ಒಳನೋಟಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ.

    ಕ್ರೀಡೆ

    1. ಗ್ರ್ಯಾಂಡ್ ಚೆಸ್ ಟೂರ್ ಗೆದ್ದ ಮೊದಲ ಭಾರತೀಯ ಆರ್. ಪ್ರಜ್ಞಾನಂದ

    • ಗ್ರ್ಯಾಂಡ್‌ಮಾಸ್ಟರ್ ಆರ್. ಪ್ರಜ್ಞಾನಂದ ಅವರು ಹಾಲಿ ಚಾಂಪಿಯನ್ ಫ್ಯಾಬಿಯಾನೊ ಕರುವಾನಾ ಅವರನ್ನು ಸೋಲಿಸುವ ಮೂಲಕ, ಗ್ರ್ಯಾಂಡ್ ಚೆಸ್ ಟೂರ್ (GCT) ಗೆದ್ದ ಮೊಟ್ಟಮೊದಲ ಭಾರತೀಯರಾಗಿದ್ದಾರೆ.

    ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶಗಳು:

    • ಆರ್. ಪ್ರಜ್ಞಾನಂದ ಅವರು, ಗ್ರ್ಯಾಂಡ್ ಚೆಸ್ ಟೂರ್ (GCT) ಗೆಲ್ಲುವ ಮೂಲಕ $200,000 ನಗದು ಬಹುಮಾನದೊಂದಿಗೆ 2027 ರ ಪಂದ್ಯಾವಳಿಗೆ ಅರ್ಹತೆಯನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ.
    • 2026 ರ GCT ಫೈನಲ್ಸ್ ಪಂದ್ಯಾವಳಿಯನ್ನು ಅಮೆರಿಕದ ಮಿಸೌರಿಯ ಸೇಂಟ್ ಲೂಯಿಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಆಯೋಜಿಸಲಾಗಿತ್ತು.
    • ಪ್ರಜ್ಞಾನಂದ ಅವರು ಎರಡು ಬಾರಿಯ ಹಾಲಿ ಚಾಂಪಿಯನ್ ಅಮೆರಿಕದ ಫ್ಯಾಬಿಯಾನೊ ಕರುವಾನಾ ಅವರನ್ನು ಮಣಿಸಿದ್ದಾರೆ; ಅಮೆರಿಕದ ವೆಸ್ಲಿ ಸೊ ಅವರು ಜರ್ಮನಿಯ ವಿನ್ಸೆಂಟ್ ಕೀಮರ್ ಅವರನ್ನು ಹಿಂದಿಕ್ಕಿ ತೃತೀಯ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಗಳಿಸಿದ್ದಾರೆ.

     

    2. FIH ಹಾಕಿ ವಿಶ್ವಕಪ್‌ನಲ್ಲಿ ಭಾರತಕ್ಕೆ 8ನೇ ಸ್ಥಾನ

    ಸಂದರ್ಭ:

    • ಸಹ-ಆತಿಥೇಯ ಬೆಲ್ಜಿಯಂ ವಿರುದ್ಧದ ಶೂಟೌಟ್ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ಸೋಲು ಅನುಭವಿಸಿದ ಭಾರತೀಯ ಪುರುಷರ ಹಾಕಿ ತಂಡವು FIH ವಿಶ್ವಕಪ್‌ನಲ್ಲಿ ಎಂಟನೇ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿದ್ದು, ಜರ್ಮನಿ ತಂಡವು ವಿಶ್ವ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಉಳಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ.

    ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶಗಳು:

    • 2026 ರ FIH ಪುರುಷರ ಹಾಕಿ ವಿಶ್ವಕಪ್ ಅನ್ನು ಬೆಲ್ಜಿಯಂನ ‘ವಾವ್ರೆ’ಯಲ್ಲಿ ಆಯೋಜಿಸಲಾಗಿತ್ತು.
    • ಫೈನಲ್ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ಸ್ಪೇನ್ ತಂಡವನ್ನು 1-0 ಅಂತರದಿಂದ ಸೋಲಿಸುವ ಮೂಲಕ ಜರ್ಮನಿ ಪ್ರಥಮ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ( ನಾಲ್ಕನೇ ವಿಶ್ವಕಪ್ ಕಿರೀಟ) ಮುಡಿಗೇರಿಸಿಕೊಂಡಿತು.

     

    3. ಹಾಕಿ : ಜೂನಿಯರ್ ಏಷ್ಯಾ ಕಪ್ ಪುರುಷ ಮತ್ತು ಮಹಿಳಾ ಎರಡೂ ತಂಡಗಳೂ ಚಾಂಪಿಯನ್ಸ್  

    ಸಂದರ್ಭ 

    • AHF ಜೂನಿಯರ್ ಏಷ್ಯಾ ಕಪ್ 2026 ರಲ್ಲಿ ಭಾರತವು ಒಂದೇ ದಿನ ಪುರುಷರ ಮತ್ತು ಮಹಿಳೆಯರ ಹಾಕಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳನ್ನು ಗೆಲ್ಲುವ ಮೂಲಕ ಐತಿಹಾಸಿಕ “ಗೋಲ್ಡನ್ ಡಬಲ್” ಸಾಧನೆ ಮಾಡಿದೆ.

    ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶಗಳು:

    • ಮಹಿಳೆಯರ ಪ್ರಶಸ್ತಿ:- ಸಾನಿಕಾ ಚಂದ್ರಕಾಂತ್ ಮಾನೆ ಅವರ ವಿಜಯದ ಗೋಲ್‌ನ ನೆರವಿನಿಂದ ಭಾರತೀಯ ಮಹಿಳಾ ತಂಡವು ಆತಿಥೇಯ ಚೀನಾ ವಿರುದ್ಧ 1-0 ಅಂತರದ ರೋಚಕ ಜಯ ಸಾಧಿಸಿ ಸತತ ಮೂರನೇ ಜೂನಿಯರ್ ಏಷ್ಯಾ ಕಪ್ ಕಿರೀಟವನ್ನು (ಅಭೂತಪೂರ್ವ ಹ್ಯಾಟ್ರಿಕ್) ಮುಡಿಗೇರಿಸಿಕೊಂಡಿತು.
    • ಪುರುಷರ ಪ್ರಶಸ್ತಿ:- ಫೈನಲ್‌ನಲ್ಲಿ ದಕ್ಷಿಣ ಕೊರಿಯಾ ವಿರುದ್ಧ 4-1 ಅಂತರದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಬಲ್ಯ ಸಾಧಿಸಿದ ಭಾರತೀಯ ಪುರುಷರ ತಂಡವು ತನ್ನ ದಾಖಲೆಯ ಆರನೇ ಕಾಂಟಿನೆಂಟಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ತನ್ನದಾಗಿಸಿಕೊಂಡಿತು.
    • ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ಮತ್ತು ಸ್ಥಳ:- AHF ಜೂನಿಯರ್ ಏಷ್ಯಾ ಕಪ್ 2026, ಮೊಕಿ (Moqi), ಚೀನಾ ದಲ್ಲಿ ನಡೆಯಿತು.
    • ಪಂದ್ಯಾವಳಿಯ ಮೈಲಿಗಲ್ಲುಗಳು:- ಭಾರತದ ಅನ್ಮೋಲ್ ಎಕ್ಕಾ ಅವರು ಪುರುಷರ ಪಂದ್ಯಾವಳಿಯ ಗರಿಷ್ಠ ಗೋಲ್‌ಸ್ಕೋರರ್ ಆಗಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿದ್ದು, 17 ಗೋಲುಗಳನ್ನು ಬಾರಿಸುವ ಮೂಲಕ ದಾಖಲೆ ನಿರ್ಮಿಸಿದರು.

     

    4. ಕ್ರಿಕೆಟ್ : 8ನೇ ಮಹಿಳಾ ಏಷ್ಯಾ ಕಪ್ ಗೆದ್ದ ಭಾರತ

    ಸಂದರ್ಭ 

    • ಮಹಿಳೆಯರ ಏಷ್ಯಾ ಕಪ್ 2026 ರ ಫೈನಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಭಾರತ ತಂಡವು ಹಾಲಿ ಚಾಂಪಿಯನ್ ಶ್ರೀಲಂಕಾವನ್ನು ಮಣಿಸಿ, ದಾಖಲೆಯ ಎಂಟನೇ ಬಾರಿಗೆ ಕಾಂಟಿನೆಂಟಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಮುಡಿಗೇರಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ.

    ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶಗಳು:

    • ಸ್ಥಳ: ದುಬೈ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣ, ದುಬೈ, UAE.
    • ಫೈನಲ್ ಪ್ರದರ್ಶನ: ಭಾರತವು 183/5 ರನ್ ಗಳಿಸಿತು (ಶಫಾಲಿ ವರ್ಮಾ ಮತ್ತು ಸ್ಮೃತಿ ಮಂಧಾನ ನಡುವಿನ ದಾಖಲೆಯ 129 ರನ್‌ಗಳ ಆರಂಭಿಕ ಜೊತೆಯಾಟದೊಂದಿಗೆ) ಮತ್ತು ಶ್ರೀಲಂಕಾವನ್ನು 111 ರನ್‌ಗಳಿಗೆ ಆಲೌಟ್ ಮಾಡಿತು (ಶ್ರೀ ಚರಣಿ ಅವರ 4/20 ಬೌಲಿಂಗ್ ನೆರವಿನಿಂದ).
    • ಪ್ರಮುಖ ಮೈಲಿಗಲ್ಲು: ಶಫಾಲಿ ವರ್ಮಾ ಅವರು ಮಹಿಳಾ T-20 ಏಷ್ಯಾ ಕಪ್ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿಯೇ ಅತಿ ವೇಗದ ಅರ್ಧಶತಕವನ್ನು ಸಿಡಿಸಿದರು (24 ಎಸೆತಗಳಲ್ಲಿ).
    • ಪಂದ್ಯಾವಳಿಯ ಹಿನ್ನೆಲೆ: 1983 ರ ಏಷ್ಯನ್ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್ (ACC) ರಚನೆಯ ನಂತರ, 1984 ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾದ ಏಷ್ಯಾ ಕಪ್ ದ್ವೈವಾರ್ಷಿಕ ಕಾಂಟಿನೆಂಟಲ್ ಚಾಂಪಿಯನ್‌ಶಿಪ್ ಆಗಿದೆ. ಮಹಿಳಾ ಆವೃತ್ತಿಯನ್ನು 2004 ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಾಯಿತು.
    • ಸ್ವರೂಪ ಮತ್ತು ದಾಖಲೆಗಳು: 2016 ರಿಂದ ಪಂದ್ಯಾವಳಿಯು ಏಕದಿನ (ODI) ಮತ್ತು T20I ಸ್ವರೂಪಗಳ ನಡುವೆ ಪರ್ಯಾಯವಾಗಿ ನಡೆಯುತ್ತಿದೆ. ಪುರುಷರ ಮತ್ತು ಮಹಿಳಾ ಪಂದ್ಯಾವಳಿಗಳೆರಡರಲ್ಲೂ ಭಾರತ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳನ್ನು ಗೆದ್ದ ದಾಖಲೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, ನಂತರದ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಶ್ರೀಲಂಕಾ ಇದೆ.

     

    5. ಕ್ರಿಕೆಟ್ : ವಿಶ್ವ ರನ್ ದಾಖಲೆಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದ ಸ್ಮೃತಿ ಮಂಧಾನ

    ಸಂದರ್ಭ:

    • ಹಾಂಗ್ ಕಾಂಗ್ ವಿರುದ್ಧದ ಏಷ್ಯಾ ಕಪ್ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ, ಮಿಥಾಲಿ ರಾಜ್ ಅವರ ದೀರ್ಘಕಾಲದ ದಾಖಲೆಯನ್ನು ಹಿಂದಿಕ್ಕುವ ಮೂಲಕ ಭಾರತ ಮಹಿಳಾ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ತಂಡದ ಉಪನಾಯಕಿ ಸ್ಮೃತಿ ಮಂಧಾನ ಅವರು ಮಹಿಳಾ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕ್ರಿಕೆಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಸಾರ್ವಕಾಲಿಕ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ರನ್ ಗಳಿಸಿದ ಆಟಗಾರ್ತಿಯಾಗಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿದ್ದಾರೆ.

    ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶಗಳು:

    • ಎಲ್ಲಾ ಸ್ವರೂಪಗಳ ಕ್ರಿಕೆಟ್‌ನಲ್ಲಿ (ಟೆಸ್ಟ್, ಏಕದಿನ ಮತ್ತು T-20) ಒಟ್ಟು 10,880 ವೃತ್ತಿಜೀವನದ ರನ್‌ಗಳನ್ನು ತಲುಪುವ ಮೂಲಕ, ಮಿಥಾಲಿ ರಾಜ್ ಅವರ 10,868 ರನ್‌ಗಳ ದಾಖಲೆಯನ್ನು ಮೀರಿದ್ದಾರೆ.
    • ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ಕೇವಲ 64 ಎಸೆತಗಳಲ್ಲಿ 124 ರನ್‌ಗಳನ್ನು (14 ಬೌಂಡರಿ, 7 ಸಿಕ್ಸರ್) ಸಿಡಿಸುವ ಮೂಲಕ, ಭಾರತಕ್ಕೆ 138 ರನ್‌ಗಳ ಭರ್ಜರಿ ಜಯವನ್ನು ತಂದುಕೊಟ್ಟರು.
    • 2026 ರ ಮಹಿಳಾ T-20 ಏಷ್ಯಾ ಕಪ್ ಅನ್ನು ದುಬೈನಲ್ಲಿ ಆಯೋಜಿಸಲಾಗಿತ್ತು.
    • ಇದು ಅವರ 18ನೇ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಶತಕವಾಗಿದ್ದು (ಮಹಿಳಾ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು), ಮಹಿಳಾ T-20 ಏಷ್ಯಾ ಕಪ್ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿಯೇ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ವೈಯಕ್ತಿಕ ರನ್ ಗಳಿಸಿದ ಹೊಸ ದಾಖಲೆಯನ್ನೂ ಅವರು ನಿರ್ಮಿಸಿದ್ದಾರೆ.

    ಮಹಿಳಾ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕ್ರಿಕೆಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಸಾರ್ವಕಾಲಿಕ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ರನ್ ಗಳಿಸಿದವರು

    ಶ್ರೇಣಿ

    ಆಟಗಾರ್ತಿ

    ದೇಶ

    ಒಟ್ಟು ರನ್‌ಗಳು

    1

    ಸ್ಮೃತಿ ಮಂಧಾನ

    ಭಾರತ

    10,880

    2

    ಮಿಥಾಲಿ ರಾಜ್

    ಭಾರತ

    10,868

    3

    ಸೂಸಿ ಬೇಟ್ಸ್

    ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್

    10,740

    4

    ಷಾರ್ಲೆಟ್ ಎಡ್ವರ್ಡ್ಸ್

    ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್

    10,273

    5

    ಸ್ಟಾಫನಿ ಟೇಲರ್

    ವೆಸ್ಟ್ ಇಂಡೀಸ್

    10,007

     

    6. ಬ್ಯಾಡ್ಮಿಂಟನ್ : ಚೀನಾ ಮಾಸ್ಟರ್ಸ್ ಗೆದ್ದ ಸಾತ್ವಿಕ್-ಚಿರಾಗ್ ಜೋಡಿ

    • ಸಾತ್ವಿಕ್‌ಸಾಯಿರಾಜ್ ರಾಂಕಿರೆಡ್ಡಿ ಮತ್ತು ಚಿರಾಗ್ ಶೆಟ್ಟಿ ಜೋಡಿಯು ತಮ್ಮ ಚೊಚ್ಚಲ ಚೀನಾ ಮಾಸ್ಟರ್ಸ್ ಸೂಪರ್ 750 ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಮುಡಿಗೇರಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದು, ಈ ಟ್ರೋಫಿಯನ್ನು ಎತ್ತಿಹಿಡಿದ ಮೊದಲ ಭಾರತೀಯ ಜೋಡಿ ಎಂಬ ಹೆಗ್ಗಳಿಕೆಗೆ ಪಾತ್ರರಾಗಿದ್ದಾರೆ.
    • 2026 ರ ಚೀನಾ ಮಾಸ್ಟರ್ಸ್ (BWF ಸೂಪರ್ 750) ಪಂದ್ಯಾವಳಿಯನ್ನು ಚೀನಾದ ಶೆನ್‌ಜೆನ್‌ನಲ್ಲಿ (Shenzhen) ಆಯೋಜಿಸಲಾಗಿತ್ತು.

     

    7. ಪಿಕ್ಕಲ್‌ಬಾಲ್ ವಿಶ್ವಕಪ್‌ನಲ್ಲಿ ಭಾರತಕ್ಕೆ 4ನೇ ಸ್ಥಾನ

    ಸಂದರ್ಭ;

    • 2026 ರ ಪಿಕ್ಕಲ್‌ಬಾಲ್ ವಿಶ್ವಕಪ್‌ನಲ್ಲಿ 82 ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ನಡುವೆ ಸ್ಪರ್ಧಿಸಿದ ಭಾರತವು ಐತಿಹಾಸಿಕ ನಾಲ್ಕನೇ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿದ್ದು, ಹಿಂದಿನ ಆವೃತ್ತಿಯ ಏಳನೇ ಸ್ಥಾನದಿಂದ ತನ್ನ ಸಾಧನೆಯನ್ನು ಉತ್ತಮಪಡಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ.

    ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶಗಳು:

    • ಈ ಪಂದ್ಯಾವಳಿಯಲ್ಲಿ ಭಾರತವು 41 ಪದಕಗಳನ್ನು (7 ಚಿನ್ನ, 17 ಬೆಳ್ಳಿ, 17 ಕಂಚು) ತನ್ನದಾಗಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ.
    • 2026 ರ ಪಿಕ್ಕಲ್‌ಬಾಲ್ ವಿಶ್ವಕಪ್ ಅನ್ನು ವಿಯೆಟ್ನಾಂನ ಡಾ ನಾಂಗ್‌ನಲ್ಲಿ (Da Nang) ಆಯೋಜಿಸಲಾಗಿತ್ತು.
    • 48-ಸದಸ್ಯರ ಭಾರತೀಯ ತಂಡವು ಜೂನಿಯರ್, ಓಪನ್, ಸೀನಿಯರ್ ಮತ್ತು ಮಾಸ್ಟರ್ಸ್ ವಿಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಪರ್ಧೆಯನ್ನು ನಡೆಸಿತು.

    2026 ರ ಪಿಕ್ಕಲ್‌ಬಾಲ್ ವಿಶ್ವಕಪ್: ಭಾರತದ ಪದಕ ಪಟ್ಟಿ

    ಚಿನ್ನ

    ಬೆಳ್ಳಿ

    ಕಂಚು

    ಒಟ್ಟು ಪದಕಗಳು

    7

    17

    17

    41

     

    8. ವಿಶ್ವ ಆರ್ಚರಿ ; ಪ್ಯಾರಾ ಸರಣಿಯಲ್ಲಿ ಶೀತಲ್ ದೇವಿಗೆ ಚಿನ್ನದ ಪದಕ

    • ರೋಚಕ ಶೂಟ್-ಆಫ್ ವಿಜಯದ ನಂತರ, ಭಾರತೀಯ ಪ್ಯಾರಾ-ಆರ್ಚರ್ ಶೀತಲ್ ದೇವಿ ಅವರು ವಿಶ್ವ ಆರ್ಚರಿ ಪ್ಯಾರಾ ಸರಣಿಯಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಚೊಚ್ಚಲ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಚಿನ್ನದ ಪದಕವನ್ನು ಮುಡಿಗೇರಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ.

    ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶಗಳು:

    • ವಿಶ್ವ ಆರ್ಚರಿ ಪ್ಯಾರಾ ಸರಣಿಯ ಹಂತ III ಅನ್ನು ಭಾರತದ ಅಹಮದಾಬಾದ್‌ನಲ್ಲಿ ಆಯೋಜಿಸಲಾಗಿತ್ತು.

    ವಿಶ್ವ ಆರ್ಚರಿ ಪ್ಯಾರಾ ಸರಣಿ (ಅಹಮದಾಬಾದ್): ಕಾಂಪೌಂಡ್ ಮಹಿಳಾ ವೈಯಕ್ತಿಕ ವಿಭಾಗ

    ಸ್ಥಾನ / ಪದಕ

    ಕ್ರೀಡಾಪಟು ಮತ್ತು ದೇಶ

    1ನೇ (ಚಿನ್ನ)

    ಶೀತಲ್ ದೇವಿ (ಭಾರತ)

    2ನೇ (ಬೆಳ್ಳಿ)

    ಐಜಾಡಾ ಸೀಡಾನ್ (ಕಝಾಕಿಸ್ತಾನ)

    3ನೇ (ಕಂಚು)

    ಸರಿತಾ (ಭಾರತ)

     

    9. ಕ್ರಿಕೆಟ್ : ದುಲೀಪ್ ಟ್ರೋಫಿ ಗೆದ್ದ ಈಸ್ಟ್ ಝೋನ್

    ಸಂದರ್ಭ :

    • ಸೌತ್ ಝೋನ್ ವಿರುದ್ಧ ಬೃಹತ್ ಮೊದಲ-ಇನ್ನಿಂಗ್ಸ್ ಮುನ್ನಡೆಯನ್ನು ಸಾಧಿಸುವ ಮೂಲಕ ಈಸ್ಟ್ ಝೋನ್ ತಂಡವು 2026-27 ರ ದುಲೀಪ್ ಟ್ರೋಫಿಯನ್ನು ಗೆದ್ದುಕೊಂಡಿದ್ದು, 13 ವರ್ಷಗಳ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯ ಬರವನ್ನು ನೀಗಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ.

    ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶಗಳು:

    • 2026-27 ರ ದುಲೀಪ್ ಟ್ರೋಫಿ ಫೈನಲ್ ಪಂದ್ಯವನ್ನು ಚೆನ್ನೈನ ಚಿದಂಬರಂ (Chepauk) ಕ್ರೀಡಾಂಗಣದಲ್ಲಿ ಆಯೋಜಿಸಲಾಗಿತ್ತು.
    • 270 ಮತ್ತು 80 ರನ್‌ಗಳ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಆಟಕ್ಕಾಗಿ ನಾಯಕ ಇಶಾನ್ ಕಿಶನ್ ಅವರನ್ನು ಪಂದ್ಯಶ್ರೇಷ್ಠಎಂದು ಘೋಷಿಸಲಾಯಿತು. 
    • ಮೊಹಮ್ಮದ್ ಕೌನೈನ್ ಖುರೇಷಿ ತಮ್ಮ ಚೊಚ್ಚಲ ಪ್ರಥಮ ದರ್ಜೆ ಶತಕವನ್ನು (116*) ಬಾರಿಸಿದ್ದಾರೆ.

    Related Articles

  • ಕರ್ನಾಟಕ ಮತ್ತು ಗ್ರೂಪ್ ಸಿ ಪ್ರಚಲಿತ ವಿದ್ಯಮಾನಗಳು – 12 ಆಗಸ್ಟ್ 2026 ಮತ್ತು 13 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2026 ರವರೆಗೆ

    ಪ್ರಮುಖ ದಿನಾಚರಣೆಗಳು

    1. ದಿಗ್ವಿಜಯ್ ದಿವಸ್ 2026

    • ಆಚರಿಸುವ ದಿನಾಂಕ: ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 11.
    • ಆಚರಿಸುವ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು: ರಾಷ್ಟ್ರಾದ್ಯಂತ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ, ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಮತ್ತು ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಂದ ಆಚರಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ.
    • ಉದ್ದೇಶ: 1893 ರಲ್ಲಿ ಚಿಕಾಗೋದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ವಿಶ್ವ ಧರ್ಮ ಸಮ್ಮೇಳನದಲ್ಲಿ ಸ್ವಾಮಿ ವಿವೇಕಾನಂದರು ಮಾಡಿದ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಭಾಷಣದ (“ಅಮೆರಿಕದ ಸಹೋದರ ಸಹೋದರಿಯರೇ” ಎಂದು ಪ್ರಾರಂಭವಾದ) ಸ್ಮರಣಾರ್ಥವಾಗಿ ಈ ದಿನವನ್ನು ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
    • ಇದನ್ನು ‘ವಿಶ್ವ ಭ್ರಾತೃತ್ವ ದಿನ’ (Universal Brotherhood Day) ಎಂದೂ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಧಾರ್ಮಿಕ ಸಹಿಷ್ಣುತೆ, ಸೌಹಾರ್ದತೆ ಮತ್ತು ಜಾಗತಿಕ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಭಾರತೀಯ ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರ ಹಾಗೂ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕತೆಯನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಿದ ಅವರ ಶಾಶ್ವತ ಸಂದೇಶವನ್ನು ಈ ದಿನವು ಗೌರವಿಸುತ್ತದೆ.

     

    2. ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಅರಣ್ಯ ಹುತಾತ್ಮರ ದಿನ 2026

    • ಆಚರಿಸುವ ದಿನಾಂಕ: ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 11.
    • ಆಚರಿಸುವ ಸಂಸ್ಥೆ: ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರದ ಪರಿಸರ, ಅರಣ್ಯ ಮತ್ತು ಹವಾಮಾನ ಬದಲಾವಣೆ ಸಚಿವಾಲಯ (MoEFCC) (ಇದನ್ನು 2013 ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಗಿದೆ).
    • ಉದ್ದೇಶ: ಭಾರತದ ಅರಣ್ಯಗಳು, ವನ್ಯಜೀವಿಗಳು ಮತ್ತು ಪರಿಸರ ಪರಂಪರೆಯನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಲು ತಮ್ಮ ಪ್ರಾಣವನ್ನು ತ್ಯಾಗ ಮಾಡಿದ ಅರಣ್ಯ ಸಿಬ್ಬಂದಿ, ರೇಂಜರ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಸಂರಕ್ಷಣಾವಾದಿಗಳನ್ನು ಗೌರವಿಸುವುದು ಈ ದಿನದ ಮೂಲ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿದೆ.
    • ಪವಿತ್ರವಾದ ‘ಖೇಜ್ರಿ’ ಮರಗಳನ್ನು ಕಡಿಯುವುದರಿಂದ ರಕ್ಷಿಸಲು ಅಮೃತಾ ದೇವಿ ಮತ್ತು ಬಿಷ್ಣೋಯ್ ಸಮುದಾಯದ 362 ಸದಸ್ಯರು ತಮ್ಮ ಪ್ರಾಣವನ್ನು ತ್ಯಾಗ ಮಾಡಿದ ರಾಜಸ್ಥಾನದ ಐತಿಹಾಸಿಕ 1730 ರ ಖೇಜರ್ಲಿ ಹತ್ಯಾಕಾಂಡವನ್ನು ಈ ದಿನಾಂಕವು ಸ್ಮರಿಸುತ್ತದೆ.

     

    3. ವಿಶ್ವ ಪ್ರಥಮ ಚಿಕಿತ್ಸಾ ದಿನ 2026

    • ಆಚರಿಸುವ ದಿನಾಂಕ: ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 12 (ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್‌ನ ಎರಡನೇ ಶನಿವಾರ).
    • ಆಚರಿಸುವ ಸಂಸ್ಥೆ: ಇಂಟರ್ನ್ಯಾಷನಲ್ ಫೆಡರೇಶನ್ ಆಫ್ ರೆಡ್ ಕ್ರಾಸ್ ಅಂಡ್ ರೆಡ್ ಕ್ರೆಸೆಂಟ್ ಸೊಸೈಟೀಸ್ (IFRC).
    • ಉದ್ದೇಶ: ತುರ್ತು ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ವೈದ್ಯಕೀಯ ವೃತ್ತಿಪರರು ಆಗಮಿಸುವ ಮೊದಲು ಜೀವಗಳನ್ನು ಉಳಿಸಲು ಮತ್ತು ಆರೋಗ್ಯ ಕ್ಷೀಣಿಸುವುದನ್ನು ತಡೆಗಟ್ಟಲು ಮೂಲಭೂತ ಪ್ರಥಮ ಚಿಕಿತ್ಸಾ ಕೌಶಲ್ಯಗಳ ನಿರ್ಣಾಯಕ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಜಾಗತಿಕ ಅರಿವು ಮೂಡಿಸುವುದಾಗಿದೆ. ಸರಿಯಾದ ಜೀವ ಉಳಿಸುವ ತರಬೇತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಇದು ಸಮುದಾಯಗಳನ್ನು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸುತ್ತದೆ.
    • ಧ್ಯೇಯವಾಕ್ಯ: “ವಲಸೆ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಥಮ ಚಿಕಿತ್ಸೆ” (First Aid in Migration Contexts). ಇದು ವಲಸಿಗರು ಮತ್ತು ಸ್ಥಳಾಂತರಗೊಂಡ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಸುಲಭವಾಗಿ ಲಭ್ಯವಾಗುವ ತುರ್ತು ಆರೈಕೆ ಹಾಗೂ ಪ್ರಥಮ ಚಿಕಿತ್ಸಾ ಜ್ಞಾನದ ಅಗತ್ಯವನ್ನು ಎತ್ತಿತೋರಿಸುತ್ತದೆ.

     

    4. ದಕ್ಷಿಣ-ದಕ್ಷಿಣ ಸಹಕಾರಕ್ಕಾಗಿ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ದಿನ 2026

    • ಆಚರಿಸುವ ದಿನಾಂಕ: ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 12.
    • ಆಚರಿಸುವ ಸಂಸ್ಥೆ: ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆ (UN).
    • ಉದ್ದೇಶ: ಜಾಗತಿಕ ದಕ್ಷಿಣ (ಗ್ಲೋಬಲ್ ಸೌತ್) ಪ್ರದೇಶಗಳು ಮತ್ತು ದೇಶಗಳು ಸಾಧಿಸಿದ ಆರ್ಥಿಕ, ಸಾಮಾಜಿಕ ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯ ಬೆಳವಣಿಗೆಗಳನ್ನು ಎತ್ತಿತೋರಿಸುವುದು ಹಾಗೂ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಶೀಲ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ನಡುವೆ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ತಾಂತ್ರಿಕ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕ ಸಹಯೋಗವನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುವುದು.
    • ಅಭಿವೃದ್ಧಿಶೀಲ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ನಡುವೆ ತಾಂತ್ರಿಕ ಸಹಕಾರವನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸಲು ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯಗತಗೊಳಿಸಲು 1978 ರಲ್ಲಿ ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡ ಬ್ಯೂನಸ್ ಐರಿಸ್ ಪ್ಲಾನ್ ಆಫ್ ಆಕ್ಷನ್ (BAPA) ಅನ್ನು ಇದು ಸ್ಮರಿಸುತ್ತದೆ.

     

    5. ನೀಲಿ ಆಕಾಶಕ್ಕಾಗಿ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಶುದ್ಧ ಗಾಳಿಯ ದಿನ 2026

    • ಆಚರಿಸುವ ದಿನಾಂಕ: ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 7.
    • ಆಚರಿಸುವ ಸಂಸ್ಥೆ: ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ಸಾಮಾನ್ಯ ಸಭೆ (UNGA).
    • ಉದ್ದೇಶ: ಮಾನವನ ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ಪರಿಸರ ಸುಸ್ಥಿರತೆಗಾಗಿ ಗಾಳಿಯ ಗುಣಮಟ್ಟವನ್ನು ಸುಧಾರಿಸುವ ನಿರ್ಣಾಯಕ ಅಗತ್ಯವನ್ನು ಒತ್ತಿಹೇಳುವುದು, ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಹಕಾರವನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುವುದು ಮತ್ತು ವಾಯುಮಾಲಿನ್ಯದ ವಿರುದ್ಧ ಜಾಗತಿಕ, ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹಾಗೂ ಸ್ಥಳೀಯ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುವುದು (ಇದನ್ನು 2019 ರಲ್ಲಿ UNGA ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಘೋಷಿಸಿತು).

    Related Articles

  • ಕರ್ನಾಟಕ ಮತ್ತು ಗ್ರೂಪ್ ಸಿ ಪ್ರಚಲಿತ ವಿದ್ಯಮಾನಗಳು – 14 ಆಗಸ್ಟ್ 2026 ರಿಂದ 16 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2026 ರವರೆಗೆ

    ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು

    1. ರಾಜಭಾಷಾ ಕೀರ್ತಿ ಪುರಸ್ಕಾರ (2025-26) ಪಡೆದ ರಕ್ಷಣಾ ಸಚಿವಾಲಯ ಮತ್ತು ಹಣಕಾಸು ಸೇವೆಗಳ ಇಲಾಖೆ

    ಸಂದರ್ಭ 

    • ಹಿಂದಿ ದಿವಸದಂದು ಹಿಂದಿ ಭಾಷೆಯ ಅಸಾಧಾರಣ ಅನುಷ್ಠಾನಕ್ಕಾಗಿ ರಕ್ಷಣಾ ಸಚಿವಾಲಯ ಮತ್ತು ಹಣಕಾಸು ಸೇವೆಗಳ ಇಲಾಖೆಗೆ ಅತ್ಯುನ್ನತ ಅಧಿಕೃತ ಭಾಷಾ ಗೌರವಗಳನ್ನು ಪ್ರದಾನ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ.

    ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶಗಳು:

    • ಪ್ರಶಸ್ತಿ: ರಾಜಭಾಷಾ ಕೀರ್ತಿ ಪುರಸ್ಕಾರ (2025-26).
    • ಪುರಸ್ಕೃತರು: ರಕ್ಷಣಾ ಸಚಿವಾಲಯ (300ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಸಿಬ್ಬಂದಿ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಪ್ರಥಮ ಬಹುಮಾನ) ಮತ್ತು ಹಣಕಾಸು ಸೇವೆಗಳ ಇಲಾಖೆ (300ಕ್ಕೂ ಕಡಿಮೆ ಸಿಬ್ಬಂದಿ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಪ್ರಥಮ ಬಹುಮಾನ).
    • ನೀಡುವ ಪ್ರಾಧಿಕಾರ: ಅಧಿಕೃತ ಭಾಷಾ ಇಲಾಖೆ, ಗೃಹ ಸಚಿವಾಲಯ.
    • ಪ್ರದಾನ ಮಾಡಿದ ಸಂದರ್ಭ: ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 14 ರಂದು (ಹಿಂದಿ ದಿವಸ) ನಡೆದ 6ನೇ ಅಖಿಲ ಭಾರತ ಅಧಿಕೃತ ಭಾಷಾ ಸಮ್ಮೇಳನದಲ್ಲಿ ಈ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳನ್ನು ಪ್ರದಾನ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ.
    • ಪ್ರಮುಖ ಸಾಧನೆ: ಅಧಿಕೃತ ಭಾಷಾ ಕಾಯ್ದೆ, 1963 ಮತ್ತು ಅಧಿಕೃತ ಭಾಷಾ ನಿಯಮಗಳು, 1976 ರ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ಅನುಸರಣೆಗಾಗಿ ಈ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ನೀಡಲಾಗಿದೆ.

    ಪ್ರಶಸ್ತಿಯ ಕುರಿತು:

    • ಇದು ಅಧಿಕೃತ ಭಾಷಾ ಅನುಷ್ಠಾನಕ್ಕಾಗಿ ನೀಡಲಾಗುವ ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರದ ಅತ್ಯುನ್ನತ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯಾಗಿದೆ.
    • ವಾರ್ಷಿಕ ಅನುಸರಣಾ ವರದಿಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರದ ಸಚಿವಾಲಯಗಳು, ಇಲಾಖೆಗಳು, ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವಲಯದ ಉದ್ಯಮಗಳು (PSUs), ರಾಷ್ಟ್ರೀಕೃತ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳು ಮತ್ತು ಸ್ವಾಯತ್ತ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಗೆ ಇದನ್ನು ವಾರ್ಷಿಕವಾಗಿ ಪ್ರದಾನ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ.

     

    2. ಡಾ. ವಸುಂಧರಾ ದೊರೆಸ್ವಾಮಿ ಅವರಿಗೆ ಡಾ. ಸರೋಜಾ ವೈದ್ಯನಾಥನ್ ಶ್ರೇಷ್ಠತಾ ಪ್ರಶಸ್ತಿ

    ಸಂದರ್ಭ 

    • ಭಾರತೀಯ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ನೃತ್ಯ ಮತ್ತು ಸಂಶೋಧನೆಗೆ ಐದು ದಶಕಗಳ ಕಾಲ ನೀಡಿದ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಕೊಡುಗೆಗಾಗಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಭರತನಾಟ್ಯ ಕಲಾವಿದೆ, ನೃತ್ಯ ಸಂಯೋಜಕಿ ಮತ್ತು ವಿದ್ವಾಂಸೆ ಡಾ. ವಸುಂಧರಾ ದೊರೆಸ್ವಾಮಿ ಅವರನ್ನು ಗೌರವಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ.

    ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶಗಳು:

    • ಪ್ರಶಸ್ತಿ: ಪದ್ಮಭೂಷಣ ಗುರು ಡಾ. ಸರೋಜಾ ವೈದ್ಯನಾಥನ್ ಶ್ರೇಷ್ಠತಾ ಪ್ರಶಸ್ತಿ 2026.
    • ಪುರಸ್ಕೃತರು: ಡಾ. ವಸುಂಧರಾ ದೊರೆಸ್ವಾಮಿ.
    • ನೀಡುವ ಪ್ರಾಧಿಕಾರ: ನಟರಾಜ್ ಮ್ಯೂಸಿಕ್ ಅಂಡ್ ಡಾನ್ಸ್ ಅಕಾಡೆಮಿ (NMDA).
    • ಪ್ರದಾನ ಮಾಡುವ ಸಂದರ್ಭ: ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶದ ವಿಶಾಖಪಟ್ಟಣಂನಲ್ಲಿ (ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 26-27, 2026) ನಡೆಯಲಿರುವ ‘ವೈಶಾಖಿ ನೃತ್ಯೋತ್ಸವ’ ಭಾರತೀಯ ನೃತ್ಯ ಉತ್ಸವದಲ್ಲಿ ಪ್ರದಾನ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ.
    • ಪ್ರಮುಖ ಸಾಧನೆ: ಭರತನಾಟ್ಯವನ್ನು ಅಷ್ಟಾಂಗ ವಿನ್ಯಾಸ ಯೋಗದೊಂದಿಗೆ ಸಂಯೋಜಿಸುವ ಅವರ ವ್ಯಾಪಕ ಶಿಕ್ಷಣ ಕಾರ್ಯ ಮತ್ತು ಪ್ರವರ್ತಕ ಸಂಶೋಧನೆಗಾಗಿ ಈ ಗೌರವವನ್ನು ನೀಡಲಾಗುತ್ತಿದೆ.

    ಪ್ರಶಸ್ತಿ/ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ಕುರಿತು:

    • ಭಾರತೀಯ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ನೃತ್ಯ ಕಲಾ ಪ್ರಕಾರವನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸಲು ಮತ್ತು ಗಮನಾರ್ಹ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಕೊಡುಗೆಗಳನ್ನು ನೀಡಿದ ಕಲಾವಿದರಿಗೆ ಗೌರವ ಸಲ್ಲಿಸಲು ಇದನ್ನು ವಾರ್ಷಿಕವಾಗಿ ಪ್ರದಾನ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ.
    • ISO-ಪ್ರಮಾಣೀಕೃತ ಸಂಸ್ಥೆ ಮತ್ತು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ನೃತ್ಯ ಮಂಡಳಿಯ (UNESCO) ಸಹವರ್ತಿಯಾಗಿರುವ NMDA ಆಯೋಜಿಸುವ ‘ವೈಶಾಖಿ ನೃತ್ಯೋತ್ಸವ’ ಉತ್ಸವದಲ್ಲಿ ಈ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ.

     

    3. ಅನಂತ್ ನಾಗ್ ಅವರಿಗೆ ದಾದಾಸಾಹೇಬ್ ಫಾಲ್ಕೆ ಪ್ರಶಸ್ತಿ

    ಸಂದರ್ಭ;

    • ಭಾರತೀಯ ಸಿನಿಮಾ, ರಂಗಭೂಮಿ ಮತ್ತು ಟೆಲಿವಿಷನ್ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿನ ಐದು ದಶಕಗಳ ಸುದೀರ್ಘ ಹಾಗೂ ಅದ್ಭುತ ವೃತ್ತಿಜೀವನವನ್ನು ಗುರುತಿಸಿ, ಹಿರಿಯ ನಟ ಅನಂತ್ ನಾಗ್ ಅವರನ್ನು 2024ನೇ ಸಾಲಿನ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ ದಾದಾಸಾಹೇಬ್ ಫಾಲ್ಕೆ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗೆ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ.

    ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶಗಳು:

    • ಪ್ರಶಸ್ತಿ: ದಾದಾಸಾಹೇಬ್ ಫಾಲ್ಕೆ ಪ್ರಶಸ್ತಿ (2024ನೇ ಸಾಲಿಗೆ).
    • ಪುರಸ್ಕೃತರು: ಅನಂತ್ ನಾಗ್ (ಕನ್ನಡ, ಹಿಂದಿ ಮತ್ತು ಸಮಾನಾಂತರ ಸಿನಿಮಾಗಳಾದ್ಯಂತ 300ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು ಹಾಗೂ ಐಕಾನಿಕ್ ಟಿವಿ ಸರಣಿ ಮಾಲ್ಗುಡಿ ಡೇಸ್ ನಲ್ಲಿ ನಟಿಸಿರುವ ಹಿರಿಯ ನಟ).
    • ನೀಡುವ ಪ್ರಾಧಿಕಾರ: ಮಾಹಿತಿ ಮತ್ತು ಪ್ರಸಾರ ಸಚಿವಾಲಯ, ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರ.
    • ಪ್ರದಾನ ಮಾಡುವ ಸಂದರ್ಭ: ಗುಜರಾತ್‌ನ ಕೇವಡಿಯಾದ ಏಕ್ತಾ ನಗರದಲ್ಲಿ 2026ರ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 22 ರಂದು ನಡೆಯಲಿರುವ 72ನೇ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪ್ರದಾನ ಸಮಾರಂಭದಲ್ಲಿ ಪ್ರದಾನ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ.
    • ಪ್ರಮುಖ ಸಾಧನೆ: ಭಾರತೀಯ ಚಿತ್ರರಂಗದ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಮತ್ತು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ನೀಡಿದ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಕೊಡುಗೆ ಹಾಗೂ ರಾಷ್ಟ್ರದ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪರಂಪರೆಯನ್ನು ಶ್ರೀಮಂತಗೊಳಿಸಿದ ಅವರ ಬಹುಮುಖಿ ಮತ್ತು ನೈಜ ಅಭಿನಯಕ್ಕಾಗಿ ದಾದಾಸಾಹೇಬ್ ಫಾಲ್ಕೆ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಆಯ್ಕೆ ಸಮಿತಿಯು ಇವರನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿದೆ.

    ಪ್ರಶಸ್ತಿಯ ಕುರಿತು:

    • ಭಾರತದ ಅತ್ಯುನ್ನತ ಸಿನಿಮಾ ಗೌರವವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾದ ಈ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು, ಭಾರತದ ಚೊಚ್ಚಲ ಪೂರ್ಣ-ಪ್ರಮಾಣದ ಚಲನಚಿತ್ರ ರಾಜಾ ಹರಿಶ್ಚಂದ್ರ (1913) ನಿರ್ದೇಶಕ ದಾದಾಸಾಹೇಬ್ ಫಾಲ್ಕೆ ಅವರ ಸ್ಮರಣಾರ್ಥ 1969 ರಲ್ಲಿ ಪರಿಚಯಿಸಲಾಯಿತು.
    • ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಸಮಾರಂಭದಲ್ಲಿ ವಾರ್ಷಿಕವಾಗಿ ಪ್ರದಾನ ಮಾಡಲಾಗುವ ಈ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯು ಸ್ವರ್ಣ ಕಮಲ (Golden Lotus) ಪದಕ, ಶಾಲು ಮತ್ತು ನಗದು ಬಹುಮಾನವನ್ನು (ಪ್ರಸ್ತುತ ₹15 ಲಕ್ಷ) ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ.

     

    4. ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ದೀಪಕ್ ಮಿಶ್ರಾ ಅವರಿಗೆ ಕಳಿಂಗ ರತ್ನ ಪ್ರಶಸ್ತಿ

    ಸಂದರ್ಭ; 

    • ಭಾರತದ ಮಾಜಿ ಮುಖ್ಯ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ (CJI) ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ದೀಪಕ್ ಮಿಶ್ರಾ ಅವರಿಗೆ ನ್ಯಾಯಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸೇವೆಯಲ್ಲಿನ ಜೀವಮಾನದ ಸಾಧನೆಯನ್ನು ಗುರುತಿಸಿ 2026ನೇ ಸಾಲಿನ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ ಕಳಿಂಗ ರತ್ನ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ನೀಡಿ ಗೌರವಿಸಲಾಗಿದೆ.

    ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶಗಳು:

    • ಪ್ರಶಸ್ತಿ: ಕಳಿಂಗ ರತ್ನ ಪ್ರಶಸ್ತಿ (2026).
    • ಪುರಸ್ಕೃತರು: ಭಾರತದ ಮಾಜಿ ಮುಖ್ಯ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ, ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ದೀಪಕ್ ಮಿಶ್ರಾ.
    • ನೀಡುವ ಪ್ರಾಧಿಕಾರ: ಸರಳಾ ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಂಸದ್ (ಒಡಿಶಾದ ಪ್ರಮುಖ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಸಂಸ್ಥೆ).
    • ಪ್ರದಾನ ಮಾಡಿದ ಸಂದರ್ಭ: ಒಡಿಶಾ ಕಾನೂನು ಸಚಿವ ಪೃಥ್ವಿರಾಜ್ ಹರಿಚಂದನ್ ಭಾಗವಹಿಸಿದ್ದ ಒಡಿಶಾದ ಕಟಕ್ ನಲ್ಲಿ ನಡೆದ ವಿಶೇಷ ಸಮಾರಂಭದಲ್ಲಿ ಪ್ರದಾನ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ.
    • ಪ್ರಮುಖ ಸಾಧನೆ: ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ನ್ಯಾಯಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ಮೌಲ್ಯಗಳಿಗೆ ಅವರು ನೀಡಿದ ಅತ್ಯಮೂಲ್ಯ ಕೊಡುಗೆಗಳಿಗಾಗಿ ಈ ಗೌರವ ನೀಡಲಾಗಿದೆ. ಸಮಾರಂಭದಲ್ಲಿ ಅವರು, ಭಾರತೀಯ ಸಂವಿಧಾನದ ಪ್ರಸ್ತಾವನೆಯಲ್ಲಿ ಅಡಕವಾಗಿರುವ ‘ಭ್ರಾತೃತ್ವ’ ಮತ್ತು ‘ಮಾನವ ಘನತೆ’ಯ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಒತ್ತಿ ಹೇಳಿದರು.

    ಪ್ರಶಸ್ತಿಯ ಕುರಿತು:

    • ಸರಳಾ ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಂಸದ್ ವತಿಯಿಂದ 2007 ರಲ್ಲಿ ಈ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು.
    • ಇದು ವಾರ್ಷಿಕವಾಗಿ ನೀಡಲಾಗುವ ಅತ್ಯುನ್ನತ ರಾಜ್ಯ-ಮಟ್ಟದ ನಾಗರಿಕ ಗೌರವವಾಗಿದ್ದು, ಒಡಿಶಾ ಮೂಲದ ಅಥವಾ ಒಡಿಶಾದೊಂದಿಗೆ ಆಳವಾದ ನಂಟು ಹೊಂದಿರುವ, ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಅಥವಾ ಜಾಗತಿಕ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಅಸಾಧಾರಣ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡಿದ ಗಣ್ಯ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಿಗೆ ಇದನ್ನು ಪ್ರದಾನ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ.
    • ಪುರಸ್ಕೃತರಿಗೆ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪತ್ರ ಮತ್ತು ಸರಸ್ವತಿ ದೇವಿಯ ಬೆಳ್ಳಿಯ ವಿಗ್ರಹವನ್ನು ನೀಡಿ ಗೌರವಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

    ಪ್ರಮುಖ ದಿನಾಚರಣೆಗಳು

    1. ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಎಂಜಿನಿಯರ್‌ಗಳ ದಿನ 2026

    • ಆಚರಿಸುವ ದಿನಾಂಕ: ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 15.
    • ಆಚರಿಸುವ ಸಂಸ್ಥೆ: ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರ (1968 ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು).
    • ಉದ್ದೇಶ: ಭಾರತ ರತ್ನ (1955) ಸರ್ ಎಂ. ವಿಶ್ವೇಶ್ವರಯ್ಯ (ಚಿಕ್ಕಬಳ್ಳಾಪುರದ ಮುದ್ದೇನಹಳ್ಳಿಯಲ್ಲಿ ಜನನ) ಅವರ ಜನ್ಮದಿನಾಚರಣೆಯ ಸ್ಮರಣೆ. “ಆಧುನಿಕ ಮೈಸೂರಿನ ಪಿತಾಮಹ” ಮತ್ತು ಮೈಸೂರಿನ ಮಾಜಿ ದಿವಾನ್ (1912-1918) ಎಂದು ಗೌರವಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಇವರು, ಕೃಷ್ಣರಾಜ ಸಾಗರ (KRS) ಅಣೆಕಟ್ಟನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತ ಸ್ಲೂಸ್ ಗೇಟ್‌ಗಳ (automatic sluice gates) ಪೇಟೆಂಟ್ ಪಡೆದರು, ಆ ಮೂಲಕ ಆಧುನಿಕ ರಾಜ್ಯದ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯಕ್ಕೆ ಭದ್ರ ಬುನಾದಿ ಹಾಕಿದರು.

     

    2. ಸಂವತ್ಸರಿ ಪರ್ವ 2026

    • ಆಚರಿಸುವ ದಿನಾಂಕ: ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 15.
    • ಆಚರಿಸುವ ಸಂಸ್ಥೆ: ಶ್ವೇತಾಂಬರ ಜೈನ ಸಮುದಾಯ.
    • ಉದ್ದೇಶ: ಪರ್ಯೂಷಣ ಹಬ್ಬದ ಅಂತಿಮ ದಿನವನ್ನು “ಕ್ಷಮಾದಾನದ ದಿನ” ವಾಗಿ ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಭಕ್ತರು ಪ್ರತಿಕ್ರಮಣ ವಿಧಿಯನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಜೈನ ಧರ್ಮದ ಪ್ರಮುಖ ತತ್ತ್ವವಾದ ಅಹಿಂಸೆಯನ್ನು ಸಾಕಾರಗೊಳಿಸುತ್ತಾ, ಎಲ್ಲಾ ಜೀವರಾಶಿಗಳಿಂದ ಕ್ಷಮೆಯಾಚಿಸಲು ಮತ್ತು ಕ್ಷಮೆ ನೀಡಲು “ಮಿಚ್ಛಾಮಿ ದುಕ್ಕಡಂ” ಎಂದು ಉಚ್ಚರಿಸುತ್ತಾರೆ.

     

    3. ವಿಶ್ವ ಓಝೋನ್ ದಿನ 2026

    • ಆಚರಿಸುವ ದಿನಾಂಕ: ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 16.
    • ಆಚರಿಸುವ ಸಂಸ್ಥೆ: ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ಸಾಮಾನ್ಯ ಸಭೆ (UNGA).
    • ಉದ್ದೇಶ: ಇದು ಓಝೋನ್ ಪದರವನ್ನು ಸವಕಳಿ ಮಾಡುವ ವಸ್ತುಗಳ ಮೇಲಿನ 1987 ರ ಮಾಂಟ್ರಿಯಲ್ ಪ್ರೋಟೋಕಾಲ್ ಗೆ ಸಹಿ ಹಾಕಿದ ದಿನದವಾಗಿದೆ. ಓಝೋನ್ ಪದರದ ಸವಕಳಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಜಾಗತಿಕ ಅರಿವು ಮೂಡಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಓಝೋನ್ ಕವಚವನ್ನು ಸಂರಕ್ಷಿಸಲು ಹಾಗೂ ಹವಾಮಾನ ಬದಲಾವಣೆಯನ್ನು ತಗ್ಗಿಸಲು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪರಿಸರ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುವುದು ಇದರ ಗುರಿಯಾಗಿದೆ.

     

    4. ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವ ದಿನ 2026

    • ಆಚರಿಸುವ ದಿನಾಂಕ: ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 15.
    • ಆಚರಿಸುವ ಸಂಸ್ಥೆ: ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ಸಾಮಾನ್ಯ ಸಭೆ (UNGA).
    • ಉದ್ದೇಶ: ವಿಶ್ವಾದ್ಯಂತ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದ ತತ್ವಗಳನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸಲು ಮತ್ತು ಎತ್ತಿಹಿಡಿಯಲು 2007 ರಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು. ಜಾಗತಿಕ ಪ್ರಜಾಸತ್ತಾತ್ಮಕ ಆಡಳಿತ, ಮಾನವ ಹಕ್ಕುಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರಜಾಸತ್ತಾತ್ಮಕ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಬಲದ ಸ್ಥಿತಿಗತಿಯನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಲು ಇದು ವಾರ್ಷಿಕ ವೇದಿಕೆಯಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ.

     

    5. ನುವಾಖಾಯ್ ಉತ್ಸವ

    • ಆಚರಿಸುವ ದಿನಾಂಕ: ಭಾದ್ರಪದ ಮಾಸದ ಪಂಚಮಿ ತಿಥಿ (ಗಣೇಶ ಚತುರ್ಥಿಯ ಮರುದಿನ).
    • ಆಚರಿಸುವ ಸಂಸ್ಥೆ: ಪಶ್ಚಿಮ ಒಡಿಶಾ, ದಕ್ಷಿಣ ಛತ್ತೀಸ್‌ಗಢ ಮತ್ತು ಜಾರ್ಖಂಡ್ ಸಮುದಾಯಗಳು.
    • ಉದ್ದೇಶ: ನುವಾಖಾಯ್ ಜುಹಾರ್ ಅಥವಾ ನುವಾಖಾಯ್ ಭೇಟ್‌ಘಾಟ್ ಎಂದೂ ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಇದು ಹೊಸ ಬೆಳೆಯ ಆಗಮನವನ್ನು ಆಚರಿಸುವ ಪ್ರಮುಖ ಕೃಷಿ ಉತ್ಸವವಾಗಿದೆ. ವೇದಕಾಲದ ಪ್ರಲಂಬನ ಯಜ್ಞ ದೊಂದಿಗೆ ತಳುಕುಹಾಕಿಕೊಂಡಿರುವ ಇದು ಬುಡಕಟ್ಟು ಗುಂಪುಗಳಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡಿತು ಮತ್ತು 14 ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಪಾಟ್ನಾಗಢದ ರಾಜ ರಮಾಯಿ ದೇವ್ ಅವರಿಂದ ಔಪಚಾರಿಕವಾಗಿ ಸಾಂಸ್ಥಿಕಗೊಳಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು.

    ಸಮರಾಭ್ಯಾಸಗಳು

    1. ವೀರ್ ಗಾರ್ಡಿಯನ್ ಸಮರಾಭ್ಯಾಸ-2026

    ಸಂದರ್ಭ 

    • ಭಾರತೀಯ ವಾಯುಪಡೆ (IAF) ಮತ್ತು ಜಪಾನ್ ಏರ್ ಸೆಲ್ಫ್-ಡಿಫೆನ್ಸ್ ಫೋರ್ಸ್ (JASDF) ‘ವೀರ್ ಗಾರ್ಡಿಯನ್’ ದ್ವಿಪಕ್ಷೀಯ ವಾಯು ಸಮರಾಭ್ಯಾಸದ ಎರಡನೇ ಆವೃತ್ತಿಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿವೆ.

    ವೀರ್ ಗಾರ್ಡಿಯನ್ ಸಮರಾಭ್ಯಾಸದ ಬಗ್ಗೆ; 

    • ಸ್ಥಳ: ಏರ್ ಫೋರ್ಸ್ ಸ್ಟೇಷನ್ ಜೋಧ್‌ಪುರ, ರಾಜಸ್ಥಾನ.
    • ಐತಿಹಾಸಿಕ ಮೈಲಿಗಲ್ಲು: ಜಪಾನ್‌ನ ಯುದ್ಧವಿಮಾನಗಳು (ಮಿತ್ಸುಬಿಷಿ F-2A) ಭಾರತೀಯ ವಾಯುನೆಲೆಯಿಂದ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆ ನಡೆಸುತ್ತಿರುವುದು ಇದೇ ಮೊದಲು.
    • ಭಾರತೀಯ ಪಡೆಯ ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳುವಿಕೆ:  Su-30MKI, ಡಸಾಲ್ಟ್ ರಫೇಲ್ ಮತ್ತು ಸ್ವದೇಶಿ HAL ತೇಜಸ್ ಯುದ್ಧ ವಿಮಾನಗಳೊಂದಿಗೆ ಭಾಗವಹಿಸಿದೆ.
    • ಹಿನ್ನೆಲೆ: ವೀರ್ ಗಾರ್ಡಿಯನ್‌ನ ಉದ್ಘಾಟನಾ ಆವೃತ್ತಿಯು 2023 ರಲ್ಲಿ ಜಪಾನ್‌ನಲ್ಲಿ ನಡೆದಿತ್ತು.
    • ಇತರ ದ್ವಿಪಕ್ಷೀಯ ಸಮರಾಭ್ಯಾಸಗಳು: ಜಿಮೆಕ್ಸ್ (JIMEX) (ಕಡಲ ಭದ್ರತೆ, 2012 ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭ) ಮತ್ತು ಧರ್ಮ ಗಾರ್ಡಿಯನ್ (ಭೂಸೇನೆ).

     

    2. ಯುದ್ಧ ಅಭ್ಯಾಸ್ ಸಮರಾಭ್ಯಾಸ 2026

    ಸಂದರ್ಭ 

    • ಭಾರತ ಮತ್ತು ಅಮೆರಿಕದ ಸೇನೆಗಳು ತಮ್ಮ ವಾರ್ಷಿಕ ದ್ವಿಪಕ್ಷೀಯ ಮಿಲಿಟರಿ ಸಮರಾಭ್ಯಾಸದ 22ನೇ ಆವೃತ್ತಿಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದ್ದು, ಇದೇ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಸುಧಾರಿತ ಕೌಂಟರ್-ಡ್ರೋನ್ (counter-drone) ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ.

    ಯುದ್ಧ ಅಭ್ಯಾಸ್ ಸಮರಾಭ್ಯಾಸದ ಬಗ್ಗೆ; 

    • ಸ್ಥಳ: ಎರಡು ವಿಭಿನ್ನ ಭೌಗೋಳಿಕ ಪ್ರದೇಶಗಳಾದ ಬಿಕಾನೇರ್ (ರಾಜಸ್ಥಾನ) ಮತ್ತು ಔಲಿ (ಉತ್ತರಾಖಂಡ) ಗಳಲ್ಲಿ ಏಕಕಾಲದಲ್ಲಿ ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ.
    • ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಚೊಚ್ಚಲ ಬಳಕೆ: US ಸೇನೆಯ M-LIDS (ಮೊಬೈಲ್, ಲೋ, ಸ್ಲೋ, ಸ್ಮಾಲ್ ಅನ್‌ಮ್ಯಾನ್ಡ್ ಏರ್‌ಕ್ರಾಫ್ಟ್ ಇಂಟಿಗ್ರೇಟೆಡ್ ಡಿಫೀಟ್ ಸಿಸ್ಟಮ್) ಕೌಂಟರ್-ಡ್ರೋನ್ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವನ್ನು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಇದೇ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ನಿಯೋಜಿಸಲಾಗಿದೆ.
    • ಕಾರ್ಯತಂತ್ರದ ಗಮನ: ಮರುಭೂಮಿ ಪರಿಸರದಲ್ಲಿ ದೀರ್ಘ-ಶ್ರೇಣಿಯ ನಿಖರವಾದ ದಾಳಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಎತ್ತರದ ಪರ್ವತ ಯುದ್ಧಕ್ಕಾಗಿ ಸಂಯೋಜಿತ ಯುದ್ಧ ಗುಂಪುಗಳ (IBGs) ಬಳಕೆಯನ್ನು ಸಂಯೋಜಿಸುವ ಬಹು-ಕ್ಷೇತ್ರದ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳು.
    • ಹಿನ್ನೆಲೆ: 2004 ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾದ ಈ ಸಮರಾಭ್ಯಾಸವನ್ನು ವಾರ್ಷಿಕವಾಗಿ, ಎರಡು ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ನಡುವೆ ಪರ್ಯಾಯವಾಗಿ ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
    • ಭಾರತ-USA ನಡುವಿನ ಇತರ ದ್ವಿಪಕ್ಷೀಯ ಸಮರಾಭ್ಯಾಸಗಳು: ವಜ್ರ ಪ್ರಹಾರ (ವಿಶೇಷ ಪಡೆಗಳು), ಮಲಬಾರ್ (ನೌಕಾಪಡೆ), ಕೋಪ್ ಇಂಡಿಯಾ (ವಾಯುಪಡೆ), ಮತ್ತು ಟೈಗರ್ ಟ್ರಯಂಫ್ (ತ್ರಿ-ಸೇವೆಗಳು).

     

    3. ಸಮುದ್ರ ಲಕ್ಷ್ಮಣ ಸಮರಾಭ್ಯಾಸ

    ಸಂದರ್ಭ 

    • ಭಾರತೀಯ ನೌಕಾಪಡೆ ಮತ್ತು ರಾಯಲ್ ಮಲೇಷಿಯನ್ ನೌಕಾಪಡೆಯು ತಮ್ಮ ದ್ವಿಪಕ್ಷೀಯ ಕಡಲ ಸಮರಾಭ್ಯಾಸದ 4ನೇ ಆವೃತ್ತಿಯನ್ನು ನಡೆಸಿದವು.

    ಸಮುದ್ರ ಲಕ್ಷ್ಮಣ ಸಮರಾಭ್ಯಾಸದ ಬಗ್ಗೆ; 

    • ಸ್ಥಳ: ಲುಮುಟ್, ಮಲೇಷಿಯಾ.
    • ಭಾರತದ ಭಾಗವಹಿಸುವಿಕೆ: ಮುಂಚೂಣಿ ಯುದ್ಧನೌಕೆ INS ಮೈಸೂರು.
    • ಹಿನ್ನೆಲೆ: ಎರಡು ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ನಡುವೆ ಕಡಲ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯ ಸಿನರ್ಜಿ ಮತ್ತು ಪರಸ್ಪರ ಸಹಕಾರವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ಇದನ್ನು 2019 ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಾಯಿತು.

    ವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ

    S-71K ಕೊವ್ಯೋರ್ ರಹಸ್ಯ ಕ್ಷಿಪಣಿಯನ್ನು ಅನಾವರಣಗೊಳಿಸಿದ ರಷ್ಯಾ

    ಸಂದರ್ಭ 

    • ರಷ್ಯಾ ತನ್ನ ಐದನೇ ತಲೆಮಾರಿನ ಯುದ್ಧವಿಮಾನಗಳ ಪಡೆಯ ಸ್ಟ್ಯಾಂಡ್-ಆಫ್ ಸ್ಟ್ರೈಕ್ ಸಾಮರ್ಥ್ಯಗಳನ್ನು (stand-off strike capabilities) ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಲಾದ S-71K ಕೊವ್ಯೋರ್ (Kovyor) ಎಂಬ ಹೊಸ ಸುಧಾರಿತ ಗಾಳಿಯಿಂದ ಉಡಾಯಿಸಲ್ಪಡುವ ರಹಸ್ಯ ಕ್ರೂಸ್ ಕ್ಷಿಪಣಿಯನ್ನು (stealth cruise missile) ಪರಿಚಯಿಸಿದೆ.

    ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶಗಳು:

    • ಅಸ್ತ್ರದ ವಿಧ: ಟರ್ಬೋಜೆಟ್-ಚಾಲಿತ, ಗಾಳಿಯಿಂದ ಉಡಾವಣೆ ಮಾಡಬಹುದಾದ ರಹಸ್ಯ ಕ್ರೂಸ್ ಕ್ಷಿಪಣಿಯಾಗಿದ್ದು, ಇದು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಕ್ರೂಸ್ ಕ್ಷಿಪಣಿ ಮತ್ತು ದಾಳಿ ಡ್ರೋನ್ ನಡುವಿನ ಹೈಬ್ರಿಡ್ ಆಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ.
    • ಪ್ರಮುಖ ವಿಶೇಷಣಗಳು: ರಾಡಾರ್‌ಗಳಿಂದ ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಅಸಮ್ಮಿತ ಏರ್‌ಫ್ರೇಮ್, 250-ಕೆಜಿ ತೂಕದ ಅಧಿಕ-ಸ್ಫೋಟಕ ಸಿಡಿತಲೆ ಮತ್ತು 300-350 ಕಿ.ಮೀ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.
    • ಪ್ರಾಥಮಿಕ ವೇದಿಕೆ: Su-57E ಐದನೇ ತಲೆಮಾರಿನ ಸ್ಟೆಲ್ತ್ ಯುದ್ಧವಿಮಾನದೊಂದಿಗೆ ಸಂಯೋಜಿಸಲು ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿ ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ.
    • ಭಾರತ-ರಷ್ಯಾ ರಕ್ಷಣಾ ಬಾಂಧವ್ಯ: ರಷ್ಯಾ ಪ್ರಸ್ತುತ ಭಾರತದೊಂದಿಗೆ Su-57 ಉತ್ಪಾದನಾ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಗಳ ವರ್ಗಾವಣೆ ಮತ್ತು ಸಂಭಾವ್ಯ ಜಂಟಿ ಉತ್ಪಾದನೆಯ ಕುರಿತು ಚರ್ಚೆ ನಡೆಸುತ್ತಿರುವುದರಿಂದ, ಈ ಬೆಳವಣಿಗೆಯು ಆಯಕಟ್ಟಿನ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.

    ಕ್ರೀಡೆ

    1. US ಓಪನ್ 2026 ಚಾಂಪಿಯನ್ಸ್

    ಸಂದರ್ಭ 

    • ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡರ್ ಜ್ವೆರೆವ್ ಮತ್ತು ಎಲೆನಾ ರೈಬಾಕಿನಾ ಅವರು 2026ರ US ಓಪನ್‌ನಲ್ಲಿ ಕ್ರಮವಾಗಿ ಪುರುಷರ ಮತ್ತು ಮಹಿಳೆಯರ ಸಿಂಗಲ್ಸ್ ಕಿರೀಟಗಳನ್ನು ಮುಡಿಗೇರಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದು, ವರ್ಷದ ಅಂತಿಮ ಗ್ರ್ಯಾಂಡ್ ಸ್ಲಾಮ್ ಟೆನಿಸ್ ಪಂದ್ಯಾವಳಿಯನ್ನು ಮುಕ್ತಾಯಗೊಳಿಸಿದ್ದಾರೆ.

    US ಓಪನ್ 2026: ಸಂಪೂರ್ಣ ವಿಜೇತರ ಪಟ್ಟಿ

    ವಿಭಾಗ

    ವಿಜೇತರು ಮತ್ತು ದೇಶ

    ರನ್ನರ್-ಅಪ್

    ಪುರುಷರ ಸಿಂಗಲ್ಸ್

    ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡರ್ ಜ್ವೆರೆವ್ (ಜರ್ಮನಿ)

    ಬೆನ್ ಶೆಲ್ಟನ್ (USA)

    ಮಹಿಳೆಯರ ಸಿಂಗಲ್ಸ್

    ಎಲೆನಾ ರೈಬಾಕಿನಾ (ಕಝಾಕಿಸ್ತಾನ್)

    ಆರ್ಯನಾ ಸಬಲೆಂಕಾ (ಬೆಲಾರಸ್)

    ಪುರುಷರ ಡಬಲ್ಸ್

    ನೀಲ್ ಸ್ಕುಪ್ಸ್ಕಿ (ಗ್ರೇಟ್ ಬ್ರಿಟನ್) ಮತ್ತು ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಹ್ಯಾರಿಸನ್ (USA)

    ಟಿಮ್ ಪ್ಯೂಟ್ಜ್ ಮತ್ತು ಕೆವಿನ್ ಕ್ರಾಟ್ಜ್

    ಮಹಿಳೆಯರ ಡಬಲ್ಸ್

    ಟೇಲರ್ ಟೌನ್ಸೆಂಡ್ (USA) ಮತ್ತು ಕಟೆರಿನಾ ಸಿನಿಯಾಕೋವಾ (ಚೆಕ್ ರಿಪಬ್ಲಿಕ್)

    ಆಶ್ಲಿನ್ ಕ್ರೂಗರ್ ಮತ್ತು ರಾಬಿನ್ ಮಾಂಟ್ಗೊಮೆರಿ

    ಮಿಶ್ರ ಡಬಲ್ಸ್

    ಕರೋಲಿನಾ ಮುಚೋವಾ ಮತ್ತು ಜಾಕುಬ್ ಮೆನ್ಸಿಕ್ (ಚೆಕ್ ರಿಪಬ್ಲಿಕ್)

    ಬೆಲಿಂಡಾ ಬೆನ್ಸಿಕ್ ಮತ್ತು ಫ್ಲಾವಿಯೊ ಕೊಬೊಲ್ಲಿ

     

    2. ಆರ್ಚರಿ ವಿಶ್ವಕಪ್ ಫೈನಲ್ ಗೆದ್ದ ಧೀರಜ್ ಬೊಮ್ಮದೇವರ

    ಸಂದರ್ಭ 

    • ಆರ್ಚರಿ ವಿಶ್ವಕಪ್ ಫೈನಲ್‌ನಲ್ಲಿ ವೈಯಕ್ತಿಕ ರಿಕರ್ವ್ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಚಿನ್ನ ಗೆದ್ದ ಮೊದಲ ಭಾರತೀಯ ಪುರುಷ ಎಂಬ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಭಾರತದ ಬಿಲ್ಲುಗಾರ ಧೀರಜ್ ಬೊಮ್ಮದೇವರ ನಿರ್ಮಿಸಿದ್ದಾರೆ.

    ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶಗಳು:

    • ಚಾಂಪಿಯನ್‌ಶಿಪ್ ವಿಜಯ:- ರೋಚಕ ಐದು ಸೆಟ್‌ಗಳ ಫೈನಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಜಪಾನ್‌ನ ನಕಾನಿಶಿ ಜುನ್ಯಾ ಅವರನ್ನು 6-5 ಅಂತರದಲ್ಲಿ ಸೋಲಿಸಿದರು. ನಿಗದಿತ ಸೆಟ್‌ಗಳಲ್ಲಿ 5-5 ಟೈ ಆದ ನಂತರ ನಿರ್ಣಾಯಕ ಶೂಟ್-ಆಫ್ ಅನ್ನು (10-9) ಗೆಲ್ಲುವ ಮೂಲಕ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಮುಡಿಗೇರಿಸಿಕೊಂಡರು.
    • ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ಮತ್ತು ಸ್ಥಳ:- ಆರ್ಚರಿ ವಿಶ್ವಕಪ್ ಫೈನಲ್ 2026, ಸಾಲ್ಟಿಲ್ಲೊ, ಮೆಕ್ಸಿಕೋ ದಲ್ಲಿ ನಡೆಯಿತು.
    • ಪ್ರಮುಖ ಮೈಲಿಗಲ್ಲುಗಳು:- ಈ ಕ್ರೀಡಾಕೂಟದಲ್ಲಿ ಭಾರತೀಯ ಪುರುಷರ 16 ವರ್ಷಗಳ ಪದಕದ ಬರವನ್ನು ನೀಗಿಸಿದ ಇವರು, ವೈಯಕ್ತಿಕ ವಿಶ್ವಕಪ್ ಫೈನಲ್ ಚಿನ್ನ ಗೆದ್ದ ಕೇವಲ ಎರಡನೇ ಭಾರತೀಯ ಎಂಬ ಹೆಗ್ಗಳಿಕೆಗೆ ಪಾತ್ರರಾದರು (ಡೋಲಾ ಬ್ಯಾನರ್ಜಿ, 2007 ರಲ್ಲಿ ಗೆದ್ದಿದ್ದರು).

     

    3. ಏಕದಿನ ಕ್ರಿಕೆಟ್‌ನಲ್ಲಿ ತೆಂಡೂಲ್ಕರ್ ಅವರ ದೀರ್ಘಾವಧಿಯ ದಾಖಲೆ ಮುರಿದ ಬ್ರೆಂಡನ್ ಟೇಲರ್

    ಸಂದರ್ಭ 

    • ಜಿಂಬಾಬ್ವೆಯ ಬ್ರೆಂಡನ್ ಟೇಲರ್ ಅವರು ಪುರುಷರ ಏಕದಿನ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಸುದೀರ್ಘ ವೃತ್ತಿಜೀವನವನ್ನು ಹೊಂದಿದ ದಾಖಲೆಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದ್ದಾರೆ.

    ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶಗಳು:

    • ಹೊಸ ದಾಖಲೆ: 22 ವರ್ಷಗಳು ಮತ್ತು 148 ದಿನಗಳು (ಸಚಿನ್ ತೆಂಡೂಲ್ಕರ್ ಅವರ 22 ವರ್ಷಗಳು, 91 ದಿನಗಳ ದಾಖಲೆಯನ್ನು ಹಿಂದಿಕ್ಕಿದ್ದಾರೆ).
    • ಪಂದ್ಯದ ಹಿನ್ನೆಲೆ: ಹರಾರೆ, ಜಿಂಬಾಬ್ವೆ ಯಲ್ಲಿ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ ವಿರುದ್ಧದ 1ನೇ ಏಕದಿನ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ಈ ಸಾಧನೆಯನ್ನು ಮಾಡಲಾಗಿದೆ.
    • ಗಮನಿಸಿ: ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಏಕದಿನ ರನ್‌ಗಳು (18,426) ಮತ್ತು ಆಡಿದ ಪಂದ್ಯಗಳ (463) ಒಟ್ಟಾರೆ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ತೆಂಡೂಲ್ಕರ್ ಇನ್ನೂ ಉಳಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ.

    Related Articles

  • ಕರ್ನಾಟಕ ಮತ್ತು ಗ್ರೂಪ್ ಸಿ ಪ್ರಚಲಿತ ವಿದ್ಯಮಾನಗಳು – 17 ಆಗಸ್ಟ್ 2026 ರಿಂದ 21 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2026 ರವರೆಗೆ

    ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು

    1. ಸೇತುರಾಮನ್ ಪಂಚನಾಥನ್ ಅವರಿಗೆ 2026ರ ಬ್ಯೂಕ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ

    ಸಂದರ್ಭ: 

    • ಚೆನ್ನೈ ಮೂಲದ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ವಿಜ್ಞಾನಿ ಮತ್ತು ಅಮೆರಿಕದ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಸೈನ್ಸ್ ಫೌಂಡೇಶನ್ (NSF) ಮಾಜಿ ನಿರ್ದೇಶಕ ಸೇತುರಾಮನ್ ಪಂಚನಾಥನ್ ಅವರನ್ನು 2026ನೇ ಸಾಲಿನ ಆರ್ಥರ್ ಎಂ. ಬ್ಯೂಕ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗೆ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ಈ ಮೂಲಕ ಅವರು ಈ ಗೌರವಕ್ಕೆ ಪಾತ್ರರಾದ ಮೊದಲ ಇಂಡೋ-ಅಮೆರಿಕನ್ ಎಂಬ ಹೆಗ್ಗಳಿಕೆಗೆ ಪಾತ್ರರಾಗಿದ್ದಾರೆ.

    ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶಗಳು:

    • ಪ್ರಶಸ್ತಿ: ಆರ್ಥರ್ ಎಂ. ಬ್ಯೂಕ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ (2026).
    • ಪುರಸ್ಕೃತರು: ಸೇತುರಾಮನ್ ಪಂಚನಾಥನ್ (ಈ ಗೌರವ ಪಡೆದ ಮೊದಲ ಇಂಡೋ-ಅಮೆರಿಕನ್).
    • ಪ್ರದಾನ ಮಾಡುವ ಸಂಸ್ಥೆ: ಅಮೆರಿಕದ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಅಕಾಡೆಮಿ ಆಫ್ ಇಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ (NAE).
    • ಪ್ರದಾನ ಸ್ಥಳ ಮತ್ತು ದಿನಾಂಕ: ಅಕ್ಟೋಬರ್ 4, 2026 ರಂದು ವಾಷಿಂಗ್ಟನ್ ಡಿ.ಸಿ. ಯಲ್ಲಿ ನಡೆದ NAE ವಾರ್ಷಿಕ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರದಾನ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ.
    • ಪ್ರಮುಖ ಸಾಧನೆ: ಮೂಲಭೂತ ವಿಜ್ಞಾನ, ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಸಂಶೋಧನೆಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುವ ನೀತಿಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸಿದ ಅವರ ನಾಯಕತ್ವವನ್ನು ಗುರುತಿಸಿ ಈ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ನೀಡಲಾಗಿದೆ. ಇವರು 2020-2025ರವರೆಗೆ ಅಮೆರಿಕದ NSF ನ 15ನೇ ನಿರ್ದೇಶಕರಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು 2025 ರಲ್ಲಿ ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರದಿಂದ ಪದ್ಮಶ್ರೀ ಪುರಸ್ಕಾರವನ್ನೂ ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ.

     

    2. ನಾಗಾಲ್ಯಾಂಡ್‌ನ ‘ಆಂಗ್’ ಚಲನಚಿತ್ರಕ್ಕೆ TIFF 2026 ರಲ್ಲಿ ಪ್ಲಾಟ್‌ಫಾರ್ಮ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ

    ಸಂದರ್ಭ: 

    • ತೇಜಾ ರಿಯೊ ನಿರ್ದೇಶನದ ಕೊನ್ಯಾಕ್ ಭಾಷೆಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ‘ಆಂಗ್ (Angh)’ ಟೊರೊಂಟೊ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರೋತ್ಸವ (TIFF) 2026 ರಲ್ಲಿ ಪ್ಲಾಟ್‌ಫಾರ್ಮ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಗೆದ್ದುಕೊಂಡಿದ್ದು, ಇದು ನಾಗಾ ಚಿತ್ರರಂಗದ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸಾಧನೆಯಾಗಿದೆ.

    ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶಗಳು:

    • ಪ್ರಶಸ್ತಿ: ಪ್ಲಾಟ್‌ಫಾರ್ಮ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ (2026).
    • ಪುರಸ್ಕೃತರು: ಆಂಗ್ (Angh) (ನಿರ್ದೇಶನ: ತೇಜಾ ರಿಯೊ).
    • ಪ್ರದಾನ ಮಾಡುವ ಸಂಸ್ಥೆ: ಟೊರೊಂಟೊ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರೋತ್ಸವ (TIFF).
    • ಪ್ರದಾನ ಸ್ಥಳ: ಟೊರೊಂಟೊ, ಕೆನಡಾ.
    • ಪ್ರಮುಖ ಸಾಧನೆ: ಈ ಅತ್ಯುನ್ನತ ಸ್ಪರ್ಧಾತ್ಮಕ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯೊಂದಿಗೆ 20,000 ಕೆನಡಿಯನ್ ಡಾಲರ್ (CAD) ಬಹುಮಾನವನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿದ್ದು, 2027ರ ಆಸ್ಕರ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗೆ (ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ) ನೇರ ಅರ್ಹತೆಯನ್ನು ಗಳಿಸಿದೆ.

    ಪ್ರಮುಖ ದಿನಾಚರಣೆಗಳು

    1. ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕೆಂಪು ಪಾಂಡಾ ದಿನ 2026

    • ಆಚರಿಸುವ ದಿನಾಂಕ: ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ತಿಂಗಳ ಮೂರನೇ ಶನಿವಾರ (ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 19, 2026).
    • ಆಯೋಜಕರು: ರೆಡ್ ಪಾಂಡಾ ನೆಟ್‌ವರ್ಕ್
    • ಉದ್ದೇಶ: ಅಳಿವಿನಂಚಿನಲ್ಲಿರುವ ಕೆಂಪು ಪಾಂಡಾ ಮತ್ತು ಹಿಮಾಲಯದ ಅರಣ್ಯಗಳಲ್ಲಿರುವ ಅದರ ಆವಾಸಸ್ಥಾನಗಳ ಸಂರಕ್ಷಣೆಗಾಗಿ ಜಾಗತಿಕ ಜಾಗೃತಿ ಮೂಡಿಸಲು 2010 ರಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಾಗಿದೆ. IUCN ಕೆಂಪು ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಈ ಪ್ರಭೇದವನ್ನು ‘ಅಳಿವಿನಂಚಿನಲ್ಲಿರುವ ಪ್ರಭೇದ’ (EN) ಎಂದು ವರ್ಗೀಕರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಭಾರತದ ಸಿಕ್ಕಿಂ (ಇದು ಸಿಕ್ಕಿಂನ ರಾಜ್ಯ ಪ್ರಾಣಿ), ಅರುಣಾಚಲ ಪ್ರದೇಶ ಮತ್ತು ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳದ ಡಾರ್ಜಿಲಿಂಗ್ ಬೆಟ್ಟಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ ಪೂರ್ವ ಹಿಮಾಲಯದಾದ್ಯಂತ ಈ ಪ್ರಾಣಿಗಳು ಗಣನೀಯವಾಗಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ.

     

    2. ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಶಾಂತಿ ದಿನ 2026

    • ಆಚರಿಸುವ ದಿನಾಂಕ: ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 21.
    • ಆಯೋಜಕರು: ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ಸಾಮಾನ್ಯ ಸಭೆ (UNGA).
    • ಉದ್ದೇಶ: ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ಒಳಗೆ ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ನಡುವೆ ಶಾಂತಿಯ ಆದರ್ಶಗಳನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ 1981 ರಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಗಿದೆ (ಹಾಗೂ 2001 ರಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು 24 ಗಂಟೆಗಳ ಜಾಗತಿಕ ಅಹಿಂಸೆ ಮತ್ತು ಕದನ ವಿರಾಮದ ದಿನವನ್ನಾಗಿ ಘೋಷಿಸಲಾಗಿದೆ).
    • ಧ್ಯೇಯವಾಕ್ಯ: “ಶಾಂತಿಯಲ್ಲಿ ಹೂಡಿಕೆ ಮಾಡಿ – ಎಲ್ಲರಿಗೂ, ಎಲ್ಲೆಡೆ, ಪ್ರತಿದಿನ” (“Invest in Peace – For Everyone, Everywhere, Every Day”).

    ಮಿಲಿಟರಿ ಸಮರಾಭ್ಯಾಸಗಳು

    ಸ್ಲೈನೆಕ್ಸ್-26 (SLINEX-26: ಭಾರತ-ಶ್ರೀಲಂಕಾ ಕಡಲ ಸಮರಾಭ್ಯಾಸ)

    ಸಂದರ್ಭ: 

    • ದ್ವಿಪಕ್ಷೀಯ ಕಡಲ ಸಮರಾಭ್ಯಾಸವಾದ ಸ್ಲೈನೆಕ್ಸ್-26 (SLINEX-26) ರ 13ನೇ ಆವೃತ್ತಿಯನ್ನು ವಿಶಾಖಪಟ್ಟಣಂನಲ್ಲಿ ನಡೆಸಲಾಗಿದೆ.

    ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶಗಳು:

    • ಸ್ಥಳ: ವಿಶಾಖಪಟ್ಟಣಂ, ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶ (ಪೂರ್ವ ನೌಕಾ ಕಮಾಂಡ್‌ನ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ).
    • ಭಾಗವಹಿಸಿದ ನೌಕೆಗಳು: ಭಾರತವು INS ಕವರತ್ತಿ (ASW ಕಾರ್ವೆಟ್) ಮತ್ತು INS ಜ್ಯೋತಿ (ಫ್ಲೀಟ್ ಟ್ಯಾಂಕರ್) ನೌಕೆಗಳನ್ನು ಬಳಸಿದ್ದರೆ, ಶ್ರೀಲಂಕಾವನ್ನು SLNS ಸಿಂಧೂರಲ ಪ್ರತಿನಿಧಿಸಿದೆ.
    • ಆಯಕಟ್ಟಿನ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ: 2005 ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾದ ಈ ಸಮರಾಭ್ಯಾಸವು ಬಂದರು ಮತ್ತು ಸಮುದ್ರ ಹಂತಗಳಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳನ್ನು ನಡೆಸುತ್ತದೆ. ಇದು ಸುರಕ್ಷಿತ, ಸ್ಥಿರ ಮತ್ತು ಅಂತರ್ಗತ ಹಿಂದೂ ಮಹಾಸಾಗರ ವಲಯಕ್ಕಾಗಿ ಭಾರತದ ಮಹಾಸಾಗರ್ (MAHASAGAR) ದೃಷ್ಟಿಕೋನವನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುತ್ತದೆ.

    ಶ್ರೇಯಾಂಕಗಳು ಮತ್ತು ವರದಿಗಳು

    ಫ್ರೀ ಟು ಥಿಂಕ್ 2026 ವರದಿ (ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಸೂಚ್ಯಂಕ)

    • ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದವರು: ಸ್ಕಾಲರ್ಸ್ ಅಟ್ ರಿಸ್ಕ್ (Scholars at Risk – SAR) ನೆಟ್‌ವರ್ಕ್.
    • ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶ:  59 ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಉನ್ನತ ಶಿಕ್ಷಣ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಮೇಲಾದ 382 ದಾಳಿಗಳನ್ನು ಇದು ದಾಖಲಿಸಿದ್ದು, ಕಳೆದ ಒಂದು ದಶಕದಲ್ಲಿ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದಲ್ಲಿ ಜಾಗತಿಕವಾಗಿ ನಿರಂತರ ಕುಸಿತ ಕಂಡುಬಂದಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದೆ. 

    ಕಾರ್ಯಕ್ಷಮತೆಯ ಮಾಪನ:

    • ಭಾರತದ ವರ್ಗೀಕರಣ: ಭಾರತವನ್ನು (ಪಾಕಿಸ್ತಾನ, ಹಾಂಗ್ ಕಾಂಗ್, ಇಂಡೋನೇಷ್ಯಾ, ಉಕ್ರೇನ್ ಮತ್ತು ವೆಸ್ಟ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಜೊತೆಗೆ) “ತೀವ್ರವಾಗಿ ನಿರ್ಬಂಧಿತ” ವರ್ಗದಲ್ಲಿ ಇರಿಸಲಾಗಿದೆ.
    • ಅತ್ಯಂತ ಕೆಳಹಂತದ (‘ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ನಿರ್ಬಂಧಿತ’) ದೇಶಗಳು: ಅಫ್ಘಾನಿಸ್ತಾನ, ಚೀನಾ, ಇರಾನ್, ರಷ್ಯಾ, ಸಿರಿಯಾ ಮತ್ತು ವೆನೆಜುವೆಲಾ.

    ಕ್ರೀಡೆ

    1. ISSF ಜೂನಿಯರ್ ವಿಶ್ವಕಪ್‌ನಲ್ಲಿ ಚಿನ್ನ ಗೆದ್ದ ಯುಗನ್ ಶಕ್ತಿವೇಲ್ ಮುತ್ತುಕುಮಾರ್

    ಸಂದರ್ಭ:

    • 15 ವರ್ಷದ ಭಾರತೀಯ ಶೂಟರ್ ಯುಗನ್ ಶಕ್ತಿವೇಲ್ ಮುತ್ತುಕುಮಾರ್ ಅವರು ISSF ಜೂನಿಯರ್ ವಿಶ್ವಕಪ್ ಶಾಟ್‌ಗನ್ 2026ರ ಪುರುಷರ ಟ್ರ್ಯಾಪ್ ಸ್ಪರ್ಧೆಯಲ್ಲಿ ಚಿನ್ನದ ಪದಕವನ್ನು ಮುಡಿಗೇರಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ.

    ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶಗಳು:

    • ಸ್ಥಳ / ಸ್ಪರ್ಧೆ: ಪೋರ್ಪೆಟ್ಟೊ, ಇಟಲಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆದ ISSF ಜೂನಿಯರ್ ವಿಶ್ವಕಪ್ ಶಾಟ್‌ಗನ್ 2026.
    • ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ: ಇದು ಪೋರ್ಪೆಟ್ಟೊ ಕೂಟದಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಮೊದಲ ಪದಕವಾಗಿದೆ. ಕೈರೋದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಉದ್ಘಾಟನಾ ಜೂನಿಯರ್ ವಿಶ್ವಕಪ್‌ನಲ್ಲಿ ಭಾರತವು 16 ಪದಕಗಳೊಂದಿಗೆ ಒಟ್ಟಾರೆ ಅಗ್ರಸ್ಥಾನ ಪಡೆದ ನಂತರ ಈ ಪಂದ್ಯಾವಳಿ ನಡೆದಿದೆ.

    ISSF ಜೂನಿಯರ್ ವಿಶ್ವಕಪ್ ಶಾಟ್‌ಗನ್ 2026: ಪುರುಷರ ಟ್ರ್ಯಾಪ್ ಫೈನಲ್ಸ್

    ಕ್ರೀಡಾಪಟು

    ದೇಶ

    ಪದಕ / ಸ್ಥಾನ

    ಯುಗನ್ ಶಕ್ತಿವೇಲ್ ಮುತ್ತುಕುಮಾರ್

    ಭಾರತ

    ಚಿನ್ನ

    ಫ್ರಾನ್ಸೆಸ್ಕೊ ಟಾನ್ಫೋಗ್ಲಿಯೊ 

    ಇಟಲಿ

    ಬೆಳ್ಳಿ

    ಸಿಮೋನ್ ರೊನ್ಸೆನ್

    ಇಟಲಿ

    ಕಂಚು

     

    2. ಮಹಿಳಾ T20 (T20I) ಕ್ರಿಕೆಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ರನ್ ಗಳಿಸಿದ ಸ್ಮೃತಿ ಮಂಧಾನಾ

    ಕ್ರೀಡೆ

    ಸಂದರ್ಭ: 

    • ಏಷ್ಯನ್ ಗೇಮ್ಸ್ 2026 ರ ಸೆಮಿಫೈನಲ್ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್‌ನ ಸುಜೀ ಬೇಟ್ಸ್ ಅವರನ್ನು ಹಿಂದಿಕ್ಕುವ ಮೂಲಕ ಸ್ಮೃತಿ ಮಂಧಾನಾ ಅವರು ಮಹಿಳಾ T20 ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕ್ರಿಕೆಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಸಾರ್ವಕಾಲಿಕ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ರನ್ ಗಳಿಸಿದ ಆಟಗಾರ್ತಿ ಎಂಬ ಹೆಗ್ಗಳಿಕೆಗೆ ಪಾತ್ರರಾಗಿದ್ದಾರೆ.

    ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶಗಳು:

    • ದಾಖಲೆ: ಒಟ್ಟು 4,788 ರನ್ ಗಳಿಸುವ ಮೂಲಕ ಸುಜೀ ಬೇಟ್ಸ್ ಅವರ 4,758 ರನ್‌ಗಳ ದಾಖಲೆಯನ್ನು ಮುರಿದಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು 100 T20 (T20I) ಸಿಕ್ಸರ್‌ಗಳನ್ನು ಬಾರಿಸಿದ ಮೊದಲ ಭಾರತೀಯ ಮಹಿಳೆ ಎಂಬ ಸಾಧನೆಯನ್ನು ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ.
    • ಸ್ಥಳ / ಪಂದ್ಯ: ನಿಶಿನ್, ಜಪಾನ್‌ನಲ್ಲಿ ನಡೆದ (ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶದ ವಿರುದ್ಧದ) ಏಷ್ಯನ್ ಗೇಮ್ಸ್ 2026 ಸೆಮಿಫೈನಲ್ ಪಂದ್ಯ.
    • ಐತಿಹಾಸಿಕ / ಅಂಕಿಅಂಶಗಳ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ: ಮಿಥಾಲಿ ರಾಜ್ ಅವರನ್ನು ಹಿಂದಿಕ್ಕುವ ಮೂಲಕ, ಮಹಿಳಾ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕ್ರಿಕೆಟ್‌ನ ಎಲ್ಲಾ ಮಾದರಿಗಳಲ್ಲೂ ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ರನ್ ಗಳಿಸಿದ ದಾಖಲೆಯನ್ನೂ ಇವರು ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ.

    ಇತರೆ

    ಹಿಮಾಲಯನ್ ಮೊನಾಲ್ (Himalayan Monal)

    ಸಂದರ್ಭ: 

    • ಇತ್ತೀಚಿನ ಅಧ್ಯಯನವೊಂದರ ಪ್ರಕಾರ, ಹಿಮಾಲಯನ್ ಮೊನಾಲ್ ಪಕ್ಷಿಯು ತನ್ನ ಸುತ್ತಲಿನ ಪರಿಸರದ ಶಬ್ದದ ಮಟ್ಟಕ್ಕೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ತನ್ನ ಕೂಗಿನ ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ಕ್ರಿಯಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಬದಲಾಯಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ ಎಂದು ತಿಳಿದುಬಂದಿದೆ.

    Fig. : Himalayan Monal

    ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶಗಳು:

    • ಆವಾಸಸ್ಥಾನ ಮತ್ತು ಹರಡುವಿಕೆ: ಹಿಮಾಲಯ ಪರ್ವತ ಶ್ರೇಣಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಸೀಮಿತವಾಗಿರುವ ಆಕರ್ಷಕ ಕಾಡುಕೋಳಿ ಪ್ರಭೇದ ಇದಾಗಿದ್ದು, ಪ್ರಧಾನವಾಗಿ ಜಮ್ಮು ಮತ್ತು ಕಾಶ್ಮೀರ, ಹಿಮಾಚಲ ಪ್ರದೇಶ, ಉತ್ತರಾಖಂಡ ಹಾಗೂ ಸಿಕ್ಕಿಂ ರಾಜ್ಯಗಳಾದ್ಯಂತ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ.
    • ರಾಜ್ಯ ಲಾಂಛನ: ಇದು ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಉತ್ತರಾಖಂಡದ ರಾಜ್ಯ ಪಕ್ಷಿ ಎಂದು ಗುರುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ.
    • ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಸ್ಥಿತಿ: IUCN ಕೆಂಪು ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ‘ಕಡಿಮೆ ಕಾಳಜಿ ಅಗತ್ಯವಿರುವ ಪ್ರಭೇದ’ (LC) ಎಂದು ವರ್ಗೀಕರಿಸಲಾಗಿದೆ.

    Related Articles

  • ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ರೋಜ್‌ಗಾರ್ ಮೇಳ (ಉದ್ಯೋಗ ಮೇಳ) | ವಿಶ್ವ ಘೇಂಡಾಮೃಗ ದಿನ | ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಏಕಗವಾಕ್ಷಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆ (National Single Window System) | ಭಾರತದ ಚೊಚ್ಚಲ ‘ಬ್ಲೂ ಬಾಂಡ್’ ಬಿಡುಗಡೆಗೆ ಸಿದ್ಧತೆ | 12 ವರ್ಷ ಪೂರೈಸಿದ  ಮೇಕ್ ಇನ್ ಇಂಡಿಯಾ | ಭಾರತದ ಮುಖ್ಯ ಚುನಾವಣಾ ಆಯುಕ್ತ (CEC) ರ ವಜಾ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ | ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್ ಸನ್‌ಕ್ಯಾಚರ್ (Project Suncatcher) | ಮಿಜೋರಾಂನ ಕೃಷಿಕ ಮಹಿಳೆ  ‘ಜೆಡ್.ಟಿ. ಲಾಲ್ರಿಥಾಂಗಿ ಅವರಿಗೆ FAO  ಪ್ರಶಸ್ತಿ 

    ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ರೋಜ್‌ಗಾರ್ ಮೇಳ (ಉದ್ಯೋಗ ಮೇಳ)

    ಆರ್ಥಿಕತೆ

    ಸಂದರ್ಭ:

    • ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ರೋಜ್‌ಗಾರ್ ಮೇಳದ 20ನೇ ಆವೃತ್ತಿಯಲ್ಲಿ, ಸರ್ಕಾರಿ ಇಲಾಖೆಗಳು ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಗೆ ಹೊಸದಾಗಿ ನೇಮಕಗೊಂಡ ಯುವಕರಿಗೆ 51,000 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ನೇಮಕಾತಿ ಪತ್ರಗಳನ್ನು ವಿತರಿಸಲಾಯಿತು.

    ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ರೋಜ್‌ಗಾರ್ ಮೇಳದ ಬಗ್ಗೆ: 

    • ಪ್ರಾರಂಭ: ಇದನ್ನು 2022 ರಲ್ಲಿ ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರವು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು.
    • ಉದ್ದೇಶ: ಸರ್ಕಾರಿ ಹುದ್ದೆಗಳ ನೇಮಕಾತಿಯನ್ನು ತ್ವರಿತಗೊಳಿಸುವುದು, ಖಾಲಿ ಹುದ್ದೆಗಳನ್ನು ಭರ್ತಿ ಮಾಡುವುದು ಮತ್ತು ಯುವಜನ ಸಬಲೀಕರಣ ಹಾಗೂ ಉದ್ಯೋಗವನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುವುದು ಇದರ ಗುರಿಯಾಗಿದೆ.
    • 20ನೇ ಆವೃತ್ತಿ: ಹೊಸದಾಗಿ ನೇಮಕಗೊಂಡ ಸರ್ಕಾರಿ ನೌಕರರಿಗೆ 51,000 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ನೇಮಕಾತಿ ಪತ್ರಗಳನ್ನು ವಿತರಿಸಲಾಯಿತು.
    • ವ್ಯಾಪ್ತಿ: ಇದು ಕೇಂದ್ರ ಸಚಿವಾಲಯಗಳು, ವಿವಿಧ ಇಲಾಖೆಗಳು ಮತ್ತು ಸರ್ಕಾರಿ ಸಂಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.

    ರೋಜ್‌ಗಾರ್ ಮೇಳದ ಬಗ್ಗೆ: 

    • ಅರ್ಥ: ನೇರ ನೇಮಕಾತಿಗಾಗಿ ಉದ್ಯೋಗದಾತರು ಮತ್ತು ಉದ್ಯೋಗಾಕಾಂಕ್ಷಿಗಳನ್ನು ಬೆಸೆಯುವ ಉದ್ಯೋಗದ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ಇದಾಗಿದೆ.
    • NSDC ಪಾತ್ರ: ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕೌಶಲ್ಯಾಭಿವೃದ್ಧಿ ನಿಗಮವು (NSDC), ಸೆಕ್ಟರ್ ಸ್ಕಿಲ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್ (SSCs) ಮತ್ತು ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ ಕೌಶಲ್ ಕೇಂದ್ರಗಳ (PMKKs) ಸಹಯೋಗದೊಂದಿಗೆ ರೋಜ್‌ಗಾರ್ ಮೇಳಗಳನ್ನು ಆಯೋಜಿಸುತ್ತದೆ.
    • ಅರ್ಹತೆ: ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ 18-35 ವರ್ಷ ವಯಸ್ಸಿನವರು; 8ನೇ/10ನೇ/12ನೇ ತರಗತಿ ತೇರ್ಗಡೆಯಾದವರು, ITI/ಡಿಪ್ಲೊಮಾ ಪದವೀಧರರು, ಪದವೀಧರರು ಹಾಗೂ NSQF-ಪ್ರಮಾಣೀಕೃತ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳು ಇದರಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಬಹುದು.
    • ಇತರ ಸೇವೆಗಳು: ವೃತ್ತಿ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ, ಕೌಶಲ್ ಮೇಳಗಳು, ಮುದ್ರಾ (MUDRA) ಸಾಲ ಸೌಲಭ್ಯ ಮತ್ತು ಕೌಶಲ್ಯ ಪ್ರದರ್ಶನಗಳನ್ನು ಸಹ ಒದಗಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

    ವಿಶ್ವ ಘೇಂಡಾಮೃಗ ದಿನ

    ಪರಿಸರ  / ದಿನಾಚರಣೆಗಳು

    ಸಂದರ್ಭ 

    • ಘೇಂಡಾಮೃಗ ಪ್ರಭೇದಗಳ ಸಂರಕ್ಷಣೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಜಾಗೃತಿ ಮೂಡಿಸಲು ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 22 ರಂದು ಜಾಗತಿಕವಾಗಿ ‘ವಿಶ್ವ ಘೇಂಡಾಮೃಗ ದಿನ’ವನ್ನು ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

    ವಿಶ್ವ ಘೇಂಡಾಮೃಗ ದಿನದ ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶಗಳು:

    • ದಿನಾಂಕ: ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 22 ರಂದು ಈ ದಿನವನ್ನು ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
    • ಹಿನ್ನೆಲೆ: 2010 ರಲ್ಲಿ WWF-ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾ ಈ ದಿನದ ಆಚರಣೆಯನ್ನು ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಿತು ಮತ್ತು 2011 ರಿಂದ ಇದನ್ನು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ.
    • ಸಂಯೋಜಕರು: ಇಂಟರ್ನ್ಯಾಷನಲ್ ರೈನೋ ಫೌಂಡೇಶನ್ (IRF) ಈ ಆಚರಣೆಗಳ ಉಸ್ತುವಾರಿ ವಹಿಸುತ್ತದೆ.
    • 2026 ರ ಧ್ಯೇಯವಾಕ್ಯ: ಈ ವರ್ಷದ ಆಚರಣೆಯು “ಕೀಪ್ ದಿ ಫೈವ್ ಅಲೈವ್” (Keep the Five Alive) ಎಂಬ ಧ್ಯೇಯವಾಕ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.
    • ಜಾಗತಿಕ ಜನಸಂಖ್ಯೆ: ವಿಶ್ವದಲ್ಲಿ 5 ಪ್ರಭೇದಗಳಿಗೆ ಸೇರಿದ ಸುಮಾರು 26,700 ಘೇಂಡಾಮೃಗಗಳಿದ್ದು, ಇವುಗಳಲ್ಲಿ 4 ಪ್ರಭೇದಗಳು ಅಳಿವಿನಂಚಿನಲ್ಲಿವೆ ಎಂದು ಅಂದಾಜಿಸಲಾಗಿದೆ.

    ಭಾರತೀಯ ಘೇಂಡಾಮೃಗ (Indian Rhino)ದ ಬಗ್ಗೆ: 

    • ಪ್ರಭೇದ: ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ಪ್ರಭೇದವನ್ನು ‘ದೊಡ್ಡ ಒಂದು ಕೊಂಬಿನ ಘೇಂಡಾಮೃಗ’ (‘ಗ್ರೇಟರ್ ಒನ್-ಹಾರ್ನ್ಡ್ ರೈನೋ’) (Rhinoceros unicornis) ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.
    • ಸ್ಥಾನಮಾನ: ಇದು IUCN ಕೆಂಪು  ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ದುರ್ಬಲ (Vu) ವರ್ಗದಲ್ಲಿದೆ ಮತ್ತು ಭಾರತದ ವನ್ಯಜೀವಿ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಕಾಯ್ದೆಯಡಿ ಅನುಸೂಚಿ I ರಲ್ಲಿ ಸೇರ್ಪಡೆಗೊಂಡಿದೆ.
    • ಭಾರತದಲ್ಲಿನ ವ್ಯಾಪ್ತಿ: ಜಗತ್ತಿನ ಐದು ಪ್ರಭೇದಗಳಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ಒಂದು ಪ್ರಭೇದ ಮಾತ್ರ ಭಾರತದ ಭೌಗೋಳಿಕ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ.
    • ಅಸ್ಸಾಂ: ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಅಸ್ಸಾಂ ರಾಜ್ಯದ ಕಾಜಿರಂಗ, ಮಾನಸ್, ಪೊಬಿಟೊರಾ ಮತ್ತು ಒರಾಂಗ್ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 3,260 ಘೇಂಡಾಮೃಗಗಳು ನೆಲೆಸಿವೆ.
    • ಕಾಜಿರಂಗದ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ: ಕಾಜಿರಂಗವನ್ನು 1974 ರಲ್ಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನವಾಗಿ, 2006 ರಲ್ಲಿ ಹುಲಿ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶವಾಗಿ ಮತ್ತು 1985 ರಲ್ಲಿ ಯುನೆಸ್ಕೋ ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆಯ ತಾಣವಾಗಿ ಘೋಷಿಸಲಾಗಿದೆ.

    ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಉಪಕ್ರಮಗಳು:

    • ಇಂಡಿಯನ್ ರೈನೋ ವಿಷನ್ 2020 (2005): ಅಸ್ಸಾಂನ ಕನಿಷ್ಠ 7 ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ 3,000 ಘೇಂಡಾಮೃಗಗಳ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಹೊಂದುವ ಗುರಿಯನ್ನು ಈ ಯೋಜನೆ ಹೊಂದಿತ್ತು.
    • IRV 2.0 (2021): 2030 ರ ವೇಳೆಗೆ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳಾದ್ಯಂತ 4,500 ದಿಂದ 5,000 ಘೇಂಡಾಮೃಗಗಳನ್ನು ಸಂರಕ್ಷಿಸುವ ಮಹತ್ವಾಕಾಂಕ್ಷೆಯನ್ನು ಇದು ಹೊಂದಿದೆ.

    ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಏಕಗವಾಕ್ಷಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆ (National Single Window System)

    ರಾಜಕೀಯ ಮತ್ತು ಆಡಳಿತ

    ಸಂದರ್ಭ: 

    • ಇತ್ತೀಚೆಗಷ್ಟೇ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಏಕಗವಾಕ್ಷಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು (NSWS) ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ 5 ವರ್ಷಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸಿದೆ.

    ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಏಕಗವಾಕ್ಷಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆ (NSWS) ಕುರಿತ ಮಾಹಿತಿ:

    • ಪ್ರಾರಂಭ: 2021
    • ನೋಡಲ್ ಸಚಿವಾಲಯ: ವಾಣಿಜ್ಯ ಮತ್ತು ಕೈಗಾರಿಕಾ ಸಚಿವಾಲಯವು ಇದರ ಉಸ್ತುವಾರಿ ವಹಿಸಿದೆ.
    • ಅನುಷ್ಠಾನ ಸಂಸ್ಥೆ: ಕೈಗಾರಿಕಾ ಮತ್ತು ಆಂತರಿಕ ವ್ಯಾಪಾರ ಉತ್ತೇಜನ ಇಲಾಖೆ (DPIIT) ಇದನ್ನು ಜಾರಿಗೊಳಿಸುತ್ತಿದೆ.
    • ಉದ್ದೇಶ: ಹೂಡಿಕೆದಾರರಿಗೆ ಅಗತ್ಯವಿರುವ ಅನುಮೋದನೆಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಲು, ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸಲು ಮತ್ತು ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ ಹಾಗು ನಿಗಾ ವಹಿಸಲು ಅನುವು ಮಾಡಿಕೊಡುವ ಏಕೈಕ ಡಿಜಿಟಲ್ ವೇದಿಕೆಯಾಗಿ ಇದು ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ.
    • ಗುರಿ: ಸುಗಮ ವ್ಯಾಪಾರ (Ease of Doing Business) ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಸುಧಾರಿಸುವುದು ಮತ್ತು ತಡೆರಹಿತ ಹೂಡಿಕೆಯ ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುವುದು ಇದರ ಪ್ರಮುಖ ಗುರಿಯಾಗಿದೆ.
    • ವ್ಯಾಪ್ತಿ: ಕೇಂದ್ರ ಸಚಿವಾಲಯಗಳು, ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರಗಳು ಮತ್ತು ವಿವಿಧ ನಿಯಂತ್ರಣ ಪ್ರಾಧಿಕಾರಗಳ ಅನುಮೋದನೆಗಳನ್ನು ಈ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.
    • ಪ್ರಮುಖ ಲಕ್ಷಣಗಳು:
    • ನಿಮ್ಮ ಅನುಮೋದನೆಗಳನ್ನು ತಿಳಿಯಿರಿ (Know Your Approvals).
    • ಸಾಮಾನ್ಯ ನೋಂದಣಿ ನಮೂನೆ (Common Registration Form).
    • ಅರ್ಜಿದಾರರ ಡ್ಯಾಶ್‌ಬೋರ್ಡ್ (Applicant Dashboard).
    • ದಾಖಲೆಗಳ ಭಂಡಾರ (Document Repository).
    • ಇ-ಸಂವಹನ ಮಾಡ್ಯೂಲ್ (E-Communication Module).
    • ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ: ಆನ್‌ಲೈನ್ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ, ಒಂದು ಬಾರಿಯ ಸಲ್ಲಿಕೆ ಮತ್ತು ನೈಜ-ಸಮಯದ ಟ್ರ್ಯಾಕಿಂಗ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಮೂಲಕ ಇದು ದ್ವಿಗುಣ ಕಾರ್ಯ, ಅನುಸರಣೆಯ ಹೊರೆ ಮತ್ತು ಅನುಮೋದನೆಗೆ ತಗಲುವ ಸಮಯವನ್ನು ಗಣನೀಯವಾಗಿ ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ.

    ಭಾರತದ ಚೊಚ್ಚಲ ‘ಬ್ಲೂ ಬಾಂಡ್’ ಬಿಡುಗಡೆಗೆ ಸಿದ್ಧತೆ 

    ಆರ್ಥಿಕತೆ

    ಸಂದರ್ಭ: 

    • ಸಾಗರಮಾಲಾ ಫೈನಾನ್ಸ್ ಕಾರ್ಪೊರೇಶನ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್, ಭಾರತದ ಮೊಟ್ಟಮೊದಲ ಬ್ಲೂ ಬಾಂಡ್ ಮೂಲಕ 6 ಬಿಲಿಯನ್ ರೂಪಾಯಿಗಳನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಲು ಯೋಜಿಸಿದೆ.

    ಭಾರತದ ಮೊದಲ ಬ್ಲೂ ಬಾಂಡ್ ಮುಖ್ಯಾಂಶಗಳು:

    • ಹೊರಡಿಸುವ ಸಂಸ್ಥೆ: ಸಾಗರಮಾಲಾ ಫೈನಾನ್ಸ್ ಕಾರ್ಪೊರೇಶನ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್ (SFCL) ಈ ಬಾಂಡ್ ಅನ್ನು ವಿತರಿಸಲಿದೆ.
    • ಯೋಜನೆ: ಭಾರತದ ಚೊಚ್ಚಲ ಬ್ಲೂ ಬಾಂಡ್ ಮೂಲಕ ಒಟ್ಟು 600 ಕೋಟಿ ರೂಪಾಯಿ (6 ಬಿಲಿಯನ್ ರೂಪಾಯಿ) ನಿಧಿ ಸಂಗ್ರಹಿಸುವ ಗುರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಲಾಗಿದೆ.
    • ಬ್ಲೂ ಬಾಂಡ್ (Blue Bond) ಎಂದರೇನು?: ಸಾಗರ ಅಥವಾ ಸಮುದ್ರ-ಸಂಬಂಧಿತ ಸುಸ್ಥಿರ ಯೋಜನೆಗಳಿಗೆ ಹಣಕಾಸು ಒದಗಿಸಲು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುವ ಸಾಲದ ಸಾಧನವನ್ನು ಬ್ಲೂ ಬಾಂಡ್ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.
    • ಉದ್ದೇಶ: ಬಂದರು ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ, ಕಡಲ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಸಾಗರ ಸುಸ್ಥಿರತೆಯ ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸಲು ಈ ನಿಧಿಯನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
    • ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ: ಇದು ಭಾರತದ ‘ನೀಲಿ ಆರ್ಥಿಕತೆಯ’ ಸುಸ್ಥಿರ ಬೆಳವಣಿಗೆಗೆ ಹಣಕಾಸು ಒದಗಿಸುವಿಕೆಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುತ್ತದೆ.

    12 ವರ್ಷ ಪೂರೈಸಿದ  ಮೇಕ್ ಇನ್ ಇಂಡಿಯಾ

    ಸರ್ಕಾರಿ ಯೋಜನೆಗಳು

    ಸಂದರ್ಭ: 

    • ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರದ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ ‘ಮೇಕ್ ಇನ್ ಇಂಡಿಯಾ’ ಯೋಜನೆಯು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ 12 ವರ್ಷಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸಿದೆ.

    ಯೋಜನೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶಗಳು :

    • ಪ್ರಾರಂಭ: ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರವು ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 25, 2014 ರಂದು ಈ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಜಾರಿಗೊಳಿಸಿತು.
    • ನೋಡಲ್ ಸಚಿವಾಲಯ: ವಾಣಿಜ್ಯ ಮತ್ತು ಕೈಗಾರಿಕಾ ಸಚಿವಾಲಯದ ಕೈಗಾರಿಕಾ ಮತ್ತು ಆಂತರಿಕ ವ್ಯಾಪಾರ ಉತ್ತೇಜನ ಇಲಾಖೆ (DPIIT) ಇದರ ಉಸ್ತುವಾರಿ ಹೊಂದಿದೆ.
    • ಉದ್ದೇಶ: ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಉತ್ಪಾದನೆ, ಹೂಡಿಕೆ, ನಾವೀನ್ಯತೆ ಮತ್ತು ಉದ್ಯೋಗ ಸೃಷ್ಟಿಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುವುದು ಯೋಜನೆಯ ಮೂಲ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿದೆ.
    • ಪ್ರಮುಖ ಆದ್ಯತೆಗಳು: ಸುಗಮ ವ್ಯಾಪಾರ, ವಿದೇಶಿ ನೇರ ಹೂಡಿಕೆ (FDI) ಉತ್ತೇಜನ, ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ, ಕೌಶಲ್ಯಾಭಿವೃದ್ಧಿ ಮತ್ತು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಅಳವಡಿಕೆಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಒತ್ತು ನೀಡಲಾಗಿದೆ.
    • ನಾಲ್ಕು ಆಧಾರಸ್ತಂಭಗಳು: ಹೊಸ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳು, ಹೊಸ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ, ಹೊಸ ವಲಯಗಳು ಮತ್ತು ಹೊಸ ಮನಸ್ಥಿತಿ ಎಂಬ ನಾಲ್ಕು ಸ್ತಂಭಗಳ ಮೇಲೆ ಯೋಜನೆ ನಿಂತಿದೆ.
    • ಮೇಕ್ ಇನ್ ಇಂಡಿಯಾ 2.0: ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ಸ್, ಆಟೋಮೊಬೈಲ್, ಔಷಧೀಯ ವಲಯ, ಜವಳಿ, ನವೀಕರಿಸಬಹುದಾದ ಇಂಧನ ಮತ್ತು ರಕ್ಷಣಾ ಉತ್ಪಾದನೆ ಸೇರಿದಂತೆ ಒಟ್ಟು 27 ವಲಯಗಳ ಮೇಲೆ ಇದು ಪ್ರಸ್ತುತ ಗಮನ ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸಿದೆ.
    • ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ: ಭಾರತವನ್ನು ಜಾಗತಿಕ ಉತ್ಪಾದನಾ ಕೇಂದ್ರವನ್ನಾಗಿ ರೂಪಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಜಾಗತಿಕ ಮೌಲ್ಯ ಸರಪಳಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಭಾರತೀಯ ಉದ್ಯಮವನ್ನು ಸಂಯೋಜಿಸುವುದು ಇದರ ಮಹತ್ವಾಕಾಂಕ್ಷೆಯಾಗಿದೆ.

    ಭಾರತದ ಮುಖ್ಯ ಚುನಾವಣಾ ಆಯುಕ್ತ (CEC) ರ ವಜಾ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ

    ಸಂವಿಧಾನ ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯ

    ಸಂದರ್ಭ: 

    • ಭಾರತದ ಮುಖ್ಯ ಚುನಾವಣಾ ಆಯುಕ್ತರನ್ನು ವಜಾಗೊಳಿಸುವಂತೆ ಕೋರಿ ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷಗಳು ಸಂಸತ್ತಿನಲ್ಲಿ ನಿರ್ಣಯವನ್ನು ಮಂಡಿಸಲು ಮುಂದಾಗಿವೆ.

    ಭಾರತದ ಮುಖ್ಯ ಚುನಾವಣಾ ಆಯುಕ್ತರ (CEC) ವಜಾ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ:

    • ವಿಧಿ 324 : ಭಾರತೀಯ ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗ (ECI) ಮತ್ತು ಅದರ ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ಚೌಕಟ್ಟನ್ನು ಈ ವಿಧಿಯು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸುತ್ತದೆ.
    • CEC ವಜಾ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ: ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ, ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರನ್ನು ವಜಾಗೊಳಿಸುವ ಅದೇ ವಿಧಾನ ಮತ್ತು ಆಧಾರಗಳ ಮೇಲೆ ಮಾತ್ರ ಮುಖ್ಯ ಚುನಾವಣಾ ಆಯುಕ್ತರನ್ನು (CEC) ವಜಾಗೊಳಿಸಬಹುದಾಗಿದೆ.
    • ಇತರ ಆಯುಕ್ತರು: ಇತರ ಚುನಾವಣಾ ಆಯುಕ್ತರು ಅಥವಾ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಆಯುಕ್ತರನ್ನು ಮುಖ್ಯ ಚುನಾವಣಾ ಆಯುಕ್ತರ (CEC) ಶಿಫಾರಸಿನ ಮೇರೆಗೆ ಮಾತ್ರ ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿಗಳು ವಜಾಗೊಳಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿದೆ.

    ವಜಾಗೊಳಿಸುವ ಸಂಸದೀಯ ಹಂತಗಳು:

    • ವಜಾಗೊಳಿಸುವ ನಿರ್ಣಯವನ್ನು ಸಂಸತ್ತಿನ ಯಾವುದೇ ಸದನದಲ್ಲಿಯಾದರೂ (ಲೋಕಸಭೆ ಅಥವಾ ರಾಜ್ಯಸಭೆ) ಮಂಡಿಸಬಹುದು.
    • ಪೂರ್ವ ಬೆಂಬಲದ ಅಗತ್ಯ: ಈ ನಿರ್ಣಯವನ್ನು ಮಂಡಿಸಲು ಲೋಕಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಕನಿಷ್ಠ 100 ಸಂಸದರು ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಕನಿಷ್ಠ 50 ಸಂಸದರ ಪೂರ್ವನಿರ್ಧರಿತ ಬೆಂಬಲವಿರಬೇಕು.
    • ನಿರ್ಣಯವನ್ನು ಮಂಡಿಸಲು ಅನುಮತಿ ದೊರೆತ ನಂತರ, ವಿಚಾರಣಾ ಸಮಿತಿಯು ಆರೋಪಗಳ ಕುರಿತು ತನಿಖೆ ನಡೆಸುತ್ತದೆ.
    • ಆರೋಪಗಳು ಸಾಬೀತಾದಲ್ಲಿ, ಸಂಸತ್ತಿನ ಎರಡೂ ಸದನಗಳು ಹಾಜರಿರುವ ಮತ್ತು ಮತ ಚಲಾಯಿಸುವ ಸದಸ್ಯರ ಮೂರನೇ ಎರಡರಷ್ಟು (2/3) ವಿಶೇಷ ಬಹುಮತದಿಂದ ನಿರ್ಣಯವನ್ನು ಅಂಗೀಕರಿಸಬೇಕು.
    • ಎರಡೂ ಸದನಗಳ ಅನುಮೋದನೆಯ ನಂತರ, ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿಗಳು ಅಂತಿಮ ವಜಾ ಆದೇಶವನ್ನು ಹೊರಡಿಸುತ್ತಾರೆ.
    • ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶ: ಇದುವರೆಗೆ ಭಾರತದ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಮುಖ್ಯ ಚುನಾವಣಾ ಆಯುಕ್ತರನ್ನು ಸಂಸತ್ತಿನ ಮುಖಾಂತರ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ವಜಾಗೊಳಿಸಲಾಗಿಲ್ಲ.

    ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್ ಸನ್‌ಕ್ಯಾಚರ್ (Project Suncatcher)

    ವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ

    ಸಂದರ್ಭ: 

    • ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶದಲ್ಲಿ ಕೃತಕ ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆಯ (AI) ಕಂಪ್ಯೂಟಿಂಗ್ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯವನ್ನು ನಿಯೋಜಿಸಬಹುದೇ ಎಂದು ಪರೀಕ್ಷಿಸಲು ಗೂಗಲ್ ‘ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್ ಸನ್‌ಕ್ಯಾಚರ್’ ಅನ್ನು ಘೋಷಿಸಿದೆ. ಈ ಯೋಜನೆಯು ಗೂಗಲ್‌ನ ಟೆನ್ಸರ್ ಪ್ರೊಸೆಸಿಂಗ್ ಯುನಿಟ್‌ಗಳ (TPU) ಕಕ್ಷೀಯ ಪರೀಕ್ಷೆಯೊಂದಿಗೆ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ.

    ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್ ಸನ್‌ಕ್ಯಾಚರ್ ವಿಶೇಷತೆಗಳು:

    • ಉಪಕ್ರಮ: ಇದು ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಆಧಾರಿತ ಕೃತಕ ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆ (AI) ಕಂಪ್ಯೂಟಿಂಗ್ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯವನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸುವ ಗೂಗಲ್‌ನ ವಿನೂತನ ಯೋಜನೆಯಾಗಿದೆ.
    • ಪರಿಕಲ್ಪನೆ: ಕಡಿಮೆ ಭೂ ಕಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿರುವ (LEO) ಉಪಗ್ರಹಗಳ ಮೇಲೆ AI ಪ್ರೊಸೆಸರ್‌ಗಳಾದ TPU ಗಳನ್ನು ಅಳವಡಿಸುವುದು ಇದರ ಮುಖ್ಯ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನವಾಗಿದೆ.
    • ಪಾಲುದಾರರು: ಮೂಲಮಾದರಿಯ ಉಪಗ್ರಹ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗಾಗಿ ‘ಪ್ಲಾನೆಟ್’ ಸಂಸ್ಥೆಯೊಂದಿಗೆ ಗೂಗಲ್ ಪಾಲುದಾರಿಕೆ ಹೊಂದಿದೆ.
    • ಸಂಪರ್ಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆ: ಹೆಚ್ಚಿನ ಬ್ಯಾಂಡ್‌ವಿಡ್ತ್ ಡೇಟಾ ವರ್ಗಾವಣೆಗಾಗಿ ಲೇಸರ್ ಕಿರಣಗಳನ್ನು ಬಳಸುವ ‘ಫ್ರೀ-ಸ್ಪೇಸ್ ಆಪ್ಟಿಕಲ್’ (FSO) ಲಿಂಕ್‌ಗಳನ್ನು ಇದು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.
    • ದೃಷ್ಟಿಕೋನ: ವಿತರಿತ AI ಕಂಪ್ಯೂಟಿಂಗ್ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯವಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವ ಉಪಗ್ರಹಗಳ ಬೃಹತ್ ಸಮೂಹವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುವುದು ಇದರ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿದೆ.
    • ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ: ಇದು ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶದಲ್ಲಿಯೇ ನೇರವಾಗಿ AI ಡೇಟಾ ಸಂಸ್ಕರಣೆಯನ್ನು ಸಕ್ರಿಯಗೊಳಿಸುವ ಮೂಲಕ, ಭೂಮಿಯ ಮೇಲಿನ ಡೇಟಾ ಕೇಂದ್ರಗಳ ಮೇಲಿನ ಅವಲಂಬನೆಯನ್ನು ಗಣನೀಯವಾಗಿ ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ.

    ಮಿಜೋರಾಂನ ಕೃಷಿಕ ಮಹಿಳೆ  ‘ಜೆಡ್.ಟಿ. ಲಾಲ್ರಿಥಾಂಗಿ ಅವರಿಗೆ FAO  ಪ್ರಶಸ್ತಿ

    ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು

    ಸಂದರ್ಭ: 

    • ಸ್ಟ್ರಾಬೆರಿ ಕೃಷಿ ಮತ್ತು ಗ್ರಾಮೀಣಾಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ನೀಡಿದ ಅತ್ಯಮೂಲ್ಯ ಕೊಡುಗೆಗಾಗಿ ಮಿಜೋರಾಂನ ರೈತ ಮಹಿಳೆ ‘ಜೆಡ್.ಟಿ. ಲಾಲ್ರಿಥಾಂಗಿ’ ಅವರನ್ನು ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ಆಹಾರ ಮತ್ತು ಕೃಷಿ ಸಂಸ್ಥೆ (FAO) ಗುರುತಿಸಿ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗೆ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿದೆ.
    • ಈ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು 2026 ರ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಹಿಳಾ ರೈತರ ವರ್ಷದ ಆಚರಣೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಭಾಗವಾಗಿ ನೀಡಲಾಗುತ್ತಿದೆ.

    ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ಆಹಾರ ಮತ್ತು ಕೃಷಿ ಸಂಸ್ಥೆ(FAO)ಯ ಬಗ್ಗೆ: 

    • ಸ್ಥಾಪನೆ: ಜಗತ್ತಿನ ಹಸಿವನ್ನು ನೀಗಿಸಲು ಮತ್ತು ಆಹಾರ ಹಾಗೂ ಕೃಷಿ ಕ್ಷೇತ್ರವನ್ನು ಸುಧಾರಿಸಲು ಶ್ರಮಿಸುತ್ತಿರುವ ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ಈ ವಿಶೇಷ ಸಂಸ್ಥೆಯನ್ನು 1945 ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು.
    • ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿ: ಇದು ಇಟಲಿಯ ರೋಮ್ ನಗರದಲ್ಲಿ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.
    • ಸದಸ್ಯತ್ವ: 193 ದೇಶಗಳು ಮತ್ತು ಐರೋಪ್ಯ ಒಕ್ಕೂಟ ಸೇರಿದಂತೆ ಒಟ್ಟು 194 ಸದಸ್ಯರನ್ನು ಈ ಸಂಸ್ಥೆ ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.

    Related Articles

  • ಭಾರತದ ಜೈವಿಕ-ಕಣ್ಗಾವಲು ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ | ದೀನದಯಾಳ್ ಉಪಾಧ್ಯಾಯ ಗ್ರಾಮೀಣ ಕೌಶಲ್ಯ ಯೋಜನೆ 2.0 (DDU-GKY 2.0) | ಗಾಜಾ ಶಾಂತಿ ಮಂಡಳಿ (Gaza Board of Peace) | ಕಾಶ್ಮೀರದ ಕುರಿತಾದ OIC ಗುಂಪಿನ ಹೇಳಿಕೆಗಳನ್ನು ತಿರಸ್ಕರಿಸಿದ ಭಾರತ | ಸಿಯಾಂಗ್ ಮೇಲ್ದಂಡೆ ಬಹು-ಉದ್ದೇಶಿತ ಯೋಜನೆ | ಸ್ಯಾಟಲೈಟ್ ಸ್ಮಾರ್ಟ್ ಆಂಟಿ-ಏರ್‌ಫೀಲ್ಡ್ ವೆಪನ್ಸ್ (SAT-SAAW) | ಭಾರತ-ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್ ಮುಕ್ತ ವ್ಯಾಪಾರ ಒಪ್ಪಂದ (FTA) | ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳ ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಕುರಿತ ಕಸ್ತೂರಿರಂಗನ್ ಸಮಿತಿಯ ವರದಿ | ಕಥಕ್ಕಳಿ ಉತ್ಸವ

    ಭಾರತದ ಜೈವಿಕ-ಕಣ್ಗಾವಲು ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ

    ರಾಜಕೀಯ ಮತ್ತು ಆಡಳಿತ

    ಸಂದರ್ಭ:

    • ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ಕುಟುಂಬ ಕಲ್ಯಾಣ ಸಚಿವಾಲಯವು ‘ಭಾರತದ ಜೈವಿಕ-ಕಣ್ಗಾವಲು ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ’ (Biovigilance Programme of India)ಕ್ಕೆ ಅನುಮೋದನೆ ನೀಡಿದೆ.

    ಭಾರತದ ಜೈವಿಕ-ಕಣ್ಗಾವಲು ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ (BvPI)

    ಅಂಶ

    ವಿವರಗಳು

    ಸಚಿವಾಲಯ

    ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ಕುಟುಂಬ ಕಲ್ಯಾಣ ಸಚಿವಾಲಯ

    ಉದ್ದೇಶ

    ಅಂಗಾಂಗ/ಅಂಗಾಂಶ ಕಸಿ ಮಾಡುವಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಬಳಸುವ ಔಷಧಗಳು ಮತ್ತು ಜೈವಿಕ ಉತ್ಪನ್ನಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಅಡ್ಡಪರಿಣಾಮಗಳನ್ನು ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ ಮಾಡುವುದು ಮತ್ತು ತಡೆಯುವುದು.

    ವ್ಯಾಪ್ತಿ

    ದಾನಿಗಳಿಗೆ ಮತ್ತು ಸ್ವೀಕರಿಸುವವರಿಗೆ ನೀಡುವ ಉತ್ಪನ್ನಗಳು.

    ನೋಡಲ್ ಏಜೆನ್ಸಿ

    ಭಾರತೀಯ ಫಾರ್ಮಾಕೋಪಿಯಾ ಆಯೋಗ (IPC)

    IPC

    ಇದು ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ಕುಟುಂಬ ಕಲ್ಯಾಣ ಸಚಿವಾಲಯದ (MoHFW) ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಬರುವ ಸ್ವಾಯತ್ತ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ; ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಉತ್ಪಾದಿಸುವ, ಮಾರಾಟ ಮಾಡುವ ಮತ್ತು ಅನುಭೋಗಿಸುವ ಔಷಧಗಳಿಗೆ ಇದು ಮಾನದಂಡಗಳನ್ನು ನಿಗದಿಪಡಿಸುತ್ತದೆ.

    ಪೂರಕ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು

    PvPI – ಔಷಧಗಳ ಅಡ್ಡಪರಿಣಾಮಗಳ ಕಣ್ಗಾವಲು; MvPI – ವೈದ್ಯಕೀಯ ಉಪಕರಣಗಳಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ಅಡ್ಡಪರಿಣಾಮಗಳ ಕಣ್ಗಾವಲು.

    ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ

    ಇದು ಕಸಿ ಸುರಕ್ಷತೆ ಮತ್ತು ಫಾರ್ಮಾಕೋವಿಜಿಲೆನ್ಸ್ (Pharmacovigilance) ಅನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುತ್ತದೆ.

    ದೀನದಯಾಳ್ ಉಪಾಧ್ಯಾಯ ಗ್ರಾಮೀಣ ಕೌಶಲ್ಯ ಯೋಜನೆ 2.0 (DDU-GKY 2.0)

    ಸರ್ಕಾರಿ ಯೋಜನೆಗಳು

    ಸಂದರ್ಭ:

    • DDU-GKY 2.0 ಮೂಲಕ ಸರ್ಕಾರವು ಹೆಚ್ಚು ಸ್ಪಂದಿಸುವ, ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ-ಚಾಲಿತ ಮತ್ತು ಫಲಿತಾಂಶ-ಆಧಾರಿತ ಕೌಶಲ್ಯ ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುತ್ತಿದೆ.

    ದೀನದಯಾಳ್ ಉಪಾಧ್ಯಾಯ ಗ್ರಾಮೀಣ ಕೌಶಲ್ಯ ಯೋಜನೆ (DDU-GKY)

    • ಸಚಿವಾಲಯ: ಗ್ರಾಮೀಣಾಭಿವೃದ್ಧಿ ಸಚಿವಾಲಯ (MoRD).
    • ಪ್ರಾರಂಭ: 2014 ರಲ್ಲಿ, ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಗ್ರಾಮೀಣ ಜೀವನೋಪಾಯ ಮಿಷನ್ (NRLM) ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಾಗಿದೆ.
    • ಉದ್ದೇಶ: ಗ್ರಾಮೀಣ ಯುವಕರಿಗೆ ಉದ್ಯೋಗ-ಸಂಯೋಜಿತ ಕೌಶಲ್ಯ ತರಬೇತಿ ನೀಡುವುದು ಮತ್ತು ಸುಸ್ಥಿರ ಉದ್ಯೋಗವನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುವುದು.
    • ಗುರಿ: 15–35 ವರ್ಷ ವಯಸ್ಸಿನ ಗ್ರಾಮೀಣ ಯುವಕರು, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಹಿಂದುಳಿದ ವರ್ಗಗಳ ಯುವಕರು.
    • ಸಾಮಾಜಿಕ ಸೇರ್ಪಡೆ ಗುರಿಗಳು: ಪರಿಶಿಷ್ಟ ಜಾತಿ/ಪರಿಶಿಷ್ಟ ಪಂಗಡ (SC/ST) – 50%; ಮಹಿಳೆಯರು – 33%; ವಿಕಲಚೇತನರು (PwDs) – 5%.
    • ವಲಯಗಳು: ಕೃಷಿ, ಆರೋಗ್ಯ ಸೇವೆ, ಜವಳಿ, ಹಸಿರು ವಲಯದ ಉದ್ಯೋಗಗಳು (Green jobs), ಏರೋಸ್ಪೇಸ್ ಮತ್ತು ವಾಯುಯಾನ, ಸೌಂದರ್ಯ ಮತ್ತು ಕ್ಷೇಮ, ಇತ್ಯಾದಿ.
    • ಬಜೆಟ್ 2026–27: ₹750 ಕೋಟಿ.

    DDU-GKY 2.0 – ವಿಶೇಷ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು: 

    ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ

    ಪ್ರಮುಖ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯಗಳು

    ರೋಷ್ನಿ

    ಇದು ಎಡಪಂಥೀಯ ಉಗ್ರವಾದ (LWE) ಪೀಡಿತ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ; ಸ್ಥಳೀಯ/ಮನೆ-ಆಧಾರಿತ ಕೌಶಲ್ಯಗಳಿಗೆ ಒತ್ತು ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ; ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ 40% ಮೀಸಲಾತಿಯನ್ನು ಕಲ್ಪಿಸಲಾಗಿದೆ; ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ, ಶಿಕ್ಷಣ, ಆರೋಗ್ಯ, ನೈಸರ್ಗಿಕ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳು ಮತ್ತು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಕೌಶಲ್ಯಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ‘ಮಹತ್ವಾಕಾಂಕ್ಷೆಯ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಿಗೆ’ (Aspirational Districts) ಇದನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಲಾಗಿದೆ.

    ಹಿಮಾಯತ್

    ಇದು ಜಮ್ಮು ಮತ್ತು ಕಾಶ್ಮೀರ ಹಾಗೂ ಲಡಾಖ್‌ಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ; ಗ್ರಾಮೀಣ ಮತ್ತು ನಗರ ಯುವಕರು (BPL ಮತ್ತು APL ಇಬ್ಬರೂ) ಇದರ ವ್ಯಾಪ್ತಿಗೆ ಬರುತ್ತಾರೆ; ಇದು ವೇತನ, ಸ್ವಯಂ-ಉದ್ಯೋಗ ಮತ್ತು ಗಿಗ್ ವರ್ಕ್ (Gig work) ಅನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುತ್ತದೆ.

    ಗಾಜಾ ಶಾಂತಿ ಮಂಡಳಿ (Gaza Board of Peace)

    ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ 

    ಸಂದರ್ಭ:

    • ಅಮೆರಿಕ ಬೆಂಬಲಿತ ‘ಶಾಂತಿ ಮಂಡಳಿ’ಯು (Board of Peace) ಗಾಜಾಕ್ಕೆ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ, ವಸತಿ, ಆರೋಗ್ಯ ರಕ್ಷಣೆ, ಆರ್ಥಿಕ ಪುನರುಜ್ಜೀವನ, ಡಿಜಿಟಲ್ ಸೇವೆಗಳು ಮತ್ತು ಭದ್ರತೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ಆರು ತಿಂಗಳ, $2.45-ಬಿಲಿಯನ್ ಮೊತ್ತದ ಚೇತರಿಕೆ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವನ್ನು ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಿದೆ.

    ಗಾಜಾ ಶಾಂತಿ ಮಂಡಳಿ (Board of Peace – BoP)ಯ ಬಗ್ಗೆ: 

    • ಸ್ಥಾಪನೆ: ಈ ಮಂಡಳಿಯನ್ನು ಗಾಜಾ ಪರಿವರ್ತನಾ ಚೌಕಟ್ಟಿನ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ 2026 ರಲ್ಲಿ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದರ ಸನ್ನದನ್ನು (ಚಾರ್ಟರ್) 22 ಜನವರಿ 2026 ರಂದು ದಾವೋಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಔಪಚಾರಿಕವಾಗಿ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಾಯಿತು.
    • ಅಧ್ಯಕ್ಷರು: ಡೊನಾಲ್ಡ್ ಜೆ. ಟ್ರಂಪ್, ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ ಅಧ್ಯಕ್ಷರು.
    • ಸಂದರ್ಭ: ಗಾಜಾ ಸಂಘರ್ಷವನ್ನು ಕೊನೆಗೊಳಿಸುವ ಸಮಗ್ರ ಯೋಜನೆಯ ಭಾಗವಾಗಿ ಇದನ್ನು ರಚಿಸಲಾಗಿದೆ. ಗಾಜಾದಲ್ಲಿ ಪರಿವರ್ತನಾ ಆಡಳಿತ, ಪುನರ್ನಿರ್ಮಾಣ, ಮಾನವೀಯ ನೆರವು ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕ ಚೇತರಿಕೆಯ ಮೇಲೆ ಇದು ಗಮನಹರಿಸುತ್ತದೆ.
    • ಪ್ರಮುಖ ಕಾರ್ಯಗಳು:
    • ಗಾಜಾದಲ್ಲಿ ಪರಿವರ್ತನಾ ಆಡಳಿತವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುವುದು.
    • ಪುನರ್ನಿರ್ಮಾಣ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕ ಚೇತರಿಕೆಯನ್ನು ಸಾಧಿಸುವುದು.
    • ಮಾನವೀಯ ನೆರವು ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸೇವೆಗಳ ಸಮನ್ವಯವನ್ನು ಕಾಯ್ದುಕೊಳ್ಳುವುದು.
    • ಪ್ಯಾಲೇಸ್ಟಿನಿಯನ್ ಆಡಳಿತದತ್ತ ಪರಿವರ್ತನೆಯಾಗುವುದನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸುವುದು.
    • ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸ್ಥಿರೀಕರಣ ಪಡೆ (ISF) ಚೌಕಟ್ಟಿನ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ ಮಾಡುವುದು.
    • ಸ್ಥಾಪಕ ಸದಸ್ಯರು: ಅಮೆರಿಕ, ಈಜಿಪ್ಟ್, ಇಸ್ರೇಲ್, ಜೋರ್ಡಾನ್, ಕತಾರ್, ಸೌದಿ ಅರೇಬಿಯಾ, ಟರ್ಕಿ ಮತ್ತು UAE ಮುಂತಾದ ದೇಶಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.

    ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಮಾಹಿತಿ : 

    ಗಾಜಾ ಪಟ್ಟಿ (Gaza Strip)

    • ಸ್ಥಳ: ಪೂರ್ವ ಮೆಡಿಟರೇನಿಯನ್; ಆಕ್ರಮಿತ ಪ್ಯಾಲೇಸ್ಟಿನಿಯನ್ ಪ್ರದೇಶದ (OPT) ಭಾಗವಾಗಿದೆ.
    • ಗಡಿಗಳು: ಇಸ್ರೇಲ್ (ಉತ್ತರ/ಪೂರ್ವ), ಈಜಿಪ್ಟ್ (ದಕ್ಷಿಣ), ಮೆಡಿಟರೇನಿಯನ್ ಸಮುದ್ರ (ಪಶ್ಚಿಮ).
    • ವಿಸ್ತೀರ್ಣ: ಸುಮಾರು 365 ಚ.ಕಿ.ಮೀ; ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಸುಮಾರು 2.1 ಮಿಲಿಯನ್.
    • ಪ್ರಮುಖ ನಗರಗಳು: ಗಾಜಾ ನಗರ, ಖಾನ್ ಯೂನಿಸ್, ರಫಾ.
    • ಆಡಳಿತ: 2007 ರಿಂದ ಹಮಾಸ್ ವಾಸ್ತವಿಕ ನಿಯಂತ್ರಣವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.
    • ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ: ಇಸ್ರೇಲ್-ಪ್ಯಾಲೆಸ್ತೀನ್ ಸಂಘರ್ಷದ ಕೇಂದ್ರಬಿಂದುವಾಗಿದೆ; ಪ್ರಮುಖ ಮಾನವೀಯ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟಿನ ಪ್ರದೇಶವಾಗಿದೆ.
    • ಪ್ರಮುಖ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು: ಸ್ಥಳಾಂತರ, ಆಹಾರ/ನೀರಿನ ಅಭದ್ರತೆ, ಆರೋಗ್ಯ ರಕ್ಷಣೆ ಮತ್ತು ಮೂಲಸೌಕರ್ಯಗಳ ಹಾನಿ.

    ಕಾಶ್ಮೀರದ ಕುರಿತಾದ OIC ಗುಂಪಿನ ಹೇಳಿಕೆಗಳನ್ನು ತಿರಸ್ಕರಿಸಿದ ಭಾರತ

    ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ

    ಸಂದರ್ಭ:

    • OIC ಸಂಪರ್ಕ ಗುಂಪಿನ ಜಂಟಿ ಪ್ರಕಟಣೆಯಲ್ಲಿ ಜಮ್ಮು ಮತ್ತು ಕಾಶ್ಮೀರದ ಕುರಿತಾದ ಉಲ್ಲೇಖಗಳನ್ನು ಭಾರತವು ಕಟುವಾಗಿ ತಿರಸ್ಕರಿಸಿದೆ.

    ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ ಸಹಕಾರ ಸಂಘಟನೆ (OIC)ಯ ಬಗ್ಗೆ: 

    • ಸ್ಥಾಪನೆ: ಅಲ್-ಅಕ್ಸಾ ಮಸೀದಿಯ ಬೆಂಕಿಯ ಘಟನೆಯ ನಂತರ, 25 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 1969 ರಂದು ಮೊರಾಕ್ಕೋದ ರಬಾತ್‌ನಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು.
    • ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿ: ಜೆದ್ದಾ, ಸೌದಿ ಅರೇಬಿಯಾ.
    • ಸದಸ್ಯತ್ವ: ನಾಲ್ಕು ಖಂಡಗಳಾದ್ಯಂತ 57 ರಾಷ್ಟ್ರಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ; ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ (UN) ನಂತರದ ಎರಡನೇ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಅಂತರ್-ಸರ್ಕಾರಿ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ.
    • ಹಿಂದಿನ ಹೆಸರು: ‘ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ ಸಮ್ಮೇಳನ ಸಂಸ್ಥೆ’; 2011 ರಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ‘ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ ಸಹಕಾರ ಸಂಘಟನೆ’ (OIC) ಎಂದು ಮರುನಾಮಕರಣ ಮಾಡಲಾಯಿತು.
    • ಉದ್ದೇಶ: ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ ಒಗ್ಗಟ್ಟು ಮತ್ತು ಸಹಕಾರವನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುವುದು ಹಾಗೂ ರಾಜಕೀಯ, ಆರ್ಥಿಕ, ಸಾಮಾಜಿಕ, ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಮತ್ತು ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಸಹಕಾರ ಸೇರಿದಂತೆ ಸದಸ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ಹಿತಾಸಕ್ತಿಗಳನ್ನು ಕಾಪಾಡುವುದು.
    • ಭಾರತ ಮತ್ತು OIC: ಭಾರತವು OIC ಯ ಸದಸ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರವಲ್ಲ. ಆದರೆ, OIC ಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಕೆಲವು ಸಭೆಗಳಲ್ಲಿ ಭಾರತವು ಅತಿಥಿಯಾಗಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದೆ.

    ಸಿಯಾಂಗ್ ಮೇಲ್ದಂಡೆ ಬಹು-ಉದ್ದೇಶಿತ ಯೋಜನೆ

    ಆರ್ಥಿಕತೆ

    ಸಂದರ್ಭ:

    • ಉದ್ದೇಶಿತ ಸಿಯಾಂಗ್ ಮೇಲ್ದಂಡೆ ಬಹು-ಉದ್ದೇಶಿತ ಯೋಜನೆಗೆ (SUMP) ಪೂರ್ವ-ಸಾಧ್ಯತಾ ಸಮೀಕ್ಷೆಯನ್ನು ಕೈಗೊಳ್ಳಲು ಮತ್ತು ಸಂಯೋಜಿಸಲು ಅರುಣಾಚಲ ಪ್ರದೇಶದ ಸಚಿವ ಸಂಪುಟವು ಉನ್ನತ ಮಟ್ಟದ ಅಧಿಕಾರಯುತ ಸಮಿತಿಗೆ ಅನುಮೋದನೆ ನೀಡಿದೆ.

    ಸಿಯಾಂಗ್ ಮೇಲ್ದಂಡೆ ಬಹು-ಉದ್ದೇಶಿತ ಯೋಜನೆಯ ಬಗ್ಗೆ: 

    • ಸ್ಥಳ: ಅರುಣಾಚಲ ಪ್ರದೇಶ.
    • ಸಾಮರ್ಥ್ಯ: 11,000 ಮೆಗಾವ್ಯಾಟ್ (MW).
    • ಸ್ಥಿತಿಗತಿ: 2008 ರಲ್ಲಿ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರವು ಇದನ್ನು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಯೋಜನೆ ಎಂದು ಘೋಷಿಸಿದೆ.
    • ನದಿ: ಬ್ರಹ್ಮಪುತ್ರ ನದಿಯ ಪ್ರಮುಖ ಉಪನದಿಯಾದ ಸಿಯಾಂಗ್.

    ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಮಾಹಿತಿ:  

    ‘ಬ್ರಹ್ಮಪುತ್ರ ನದಿ’ಯ ಬಗ್ಗೆ:

    • ಬ್ರಹ್ಮಪುತ್ರ ನದಿಯು ಏಷ್ಯಾದ ಪ್ರಮುಖ ಗಡಿಯಾಚೆಗಿನ ನದಿಯಾಗಿದೆ.
    • ಇದು ಟಿಬೆಟ್‌ನ ಮಾನಸ ಸರೋವರದ (Mapam Yumco) ಬಳಿ ಇರುವ ಚೆಮಾಯುಂಗ್‌ಡುಂಗ್ ಹಿಮನದಿಯಿಂದ ಉಗಮಿಸುತ್ತದೆ.
    • ಇದನ್ನು ಟಿಬೆಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಯಾರ್ಲುಂಗ್ ತ್ಸಾಂಗ್ಪೋ (ಇದರ ಅತಿ ಉದ್ದದ ಮೇಲ್ಭಾಗದ ಹರಿವು), ಅರುಣಾಚಲ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಸಿಯಾಂಗ್ ಅಥವಾ ದಿಹಾಂಗ್, ಅಸ್ಸಾಂನಲ್ಲಿ ಬ್ರಹ್ಮಪುತ್ರ ಮತ್ತು ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶದಲ್ಲಿ ಜಮುನಾ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.
    • ಇದು ಟಿಬೆಟ್ ಪ್ರಸ್ಥಭೂಮಿಯ ಮೂಲಕ ಪೂರ್ವಕ್ಕೆ ಹರಿದು, ಅರುಣಾಚಲ ಪ್ರದೇಶದ ಮೂಲಕ ಭಾರತವನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸುತ್ತದೆ. ನಂತರ ಅಸ್ಸಾಂನ ಬಯಲು ಮೈದಾನದಲ್ಲಿ ವಿಸ್ತಾರಗೊಂಡು, ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶದಲ್ಲಿ ಗಂಗಾ ನದಿಯೊಂದಿಗೆ ವಿಲೀನಗೊಂಡು ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಬಂಗಾಳಕೊಲ್ಲಿಯನ್ನು ಸೇರುತ್ತದೆ.

    ಸ್ಯಾಟಲೈಟ್ ಸ್ಮಾರ್ಟ್ ಆಂಟಿ-ಏರ್‌ಫೀಲ್ಡ್ ವೆಪನ್ಸ್ (SAT-SAAW)

    ರಕ್ಷಣೆ ಮತ್ತು ಭದ್ರತೆ

    ಸಂದರ್ಭ:

    • 160 ಸ್ಯಾಟಲೈಟ್ ಸ್ಮಾರ್ಟ್ ಆಂಟಿ-ಏರ್‌ಫೀಲ್ಡ್ ವೆಪನ್‌ಗಳ (SAT-SAAW) ಖರೀದಿಗೆ ರಕ್ಷಣಾ ಸಚಿವಾಲಯವು ಭಾರತ್ ಡೈನಾಮಿಕ್ಸ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್ (BDL) ಜೊತೆಗೆ ₹810 ಕೋಟಿಗೂ ಅಧಿಕ ಮೊತ್ತದ ಒಪ್ಪಂದಕ್ಕೆ ಸಹಿ ಹಾಕಿದೆ.

    ಸ್ಮಾರ್ಟ್ ಆಂಟಿ-ಏರ್‌ಫೀಲ್ಡ್ ವೆಪನ್ (Smart Anti-Airfield Weapon – SAAW)

    • ವಿಧ: ಆಕಾಶದಿಂದ ಭೂಮೇಲ್ಮೈಗೆ ಹಾರುವ ನಿಖರ-ಮಾರ್ಗದರ್ಶಿ ಗ್ಲೈಡ್ ಬಾಂಬ್ (Air-to-ground precision-guided glide bomb).
    • ಉದ್ದೇಶ: ನಿಗದಿತ ಅಂತರದಿಂದ ಶತ್ರುಗಳ ವಾಯುನೆಲೆಗಳು ಮತ್ತು ಸಂಬಂಧಿತ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯಗಳನ್ನು ನಾಶಪಡಿಸಲು ಇದನ್ನು ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ.
    • ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದವರು: ರಕ್ಷಣಾ ಸಂಶೋಧನೆ ಮತ್ತು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಸಂಸ್ಥೆ (DRDO).
    • ಸ್ವದೇಶಿ ಅಂಶ: ಸುಮಾರು 60%.
    • ಉಡಾವಣಾ ವೇದಿಕೆಗಳು: SEPECAT ಜಾಗ್ವಾರ್, ಹಾಕ್ ಮತ್ತು Su-30MKI ಯುದ್ಧ ವಿಮಾನಗಳು.
    • ಯೋಜನೆ: 2013 ರಲ್ಲಿ ಅನುಮೋದಿಸಲಾಗಿದೆ; 2016-2021 ರ ನಡುವೆ ಹಾರಾಟ-ಪರೀಕ್ಷೆಗಳನ್ನು ನಡೆಸಲಾಗಿದೆ.
    • ಭಾರತೀಯ ವಾಯುಪಡೆಗೆ ಸೇರ್ಪಡೆ: 2021.
    • ವಿತರಣೆ: 2027-28 ಮತ್ತು 2028-29 ರ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ವಿತರಿಸಲು ನಿರ್ಧರಿಸಲಾಗಿದೆ.

    ಭಾರತ-ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್ ಮುಕ್ತ ವ್ಯಾಪಾರ ಒಪ್ಪಂದ (FTA)

    ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ

    ಸಂದರ್ಭ:

    • ಭಾರತ ಮತ್ತು ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್ ನಡುವಿನ ಮುಕ್ತ ವ್ಯಾಪಾರ ಒಪ್ಪಂದವು (FTA) 20 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2026 ರಂದು ಜಾರಿಗೆ ಬರಲಿದೆ.

    ಮುಕ್ತ ವ್ಯಾಪಾರ ಒಪ್ಪಂದ (FTA)ದ ಬಗ್ಗೆ: 

    • ವ್ಯಾಖ್ಯಾನ: ವ್ಯಾಪಾರದ ಮೇಲಿನ ನಿರ್ಬಂಧಗಳನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವ ಮೂಲಕ ಮುಕ್ತ ವ್ಯಾಪಾರವನ್ನು ಸುಗಮಗೊಳಿಸಲು ಎರಡು ಅಥವಾ ಅದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ದೇಶಗಳ ನಡುವೆ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವ ಒಪ್ಪಂದ ಇದಾಗಿದೆ.
    • ಪ್ರಮುಖ ಲಕ್ಷಣಗಳು:
    • ಸರಕುಗಳ ಮೇಲಿನ ಸೀಮಾಸುಂಕವನ್ನು (Customs duties) ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ ಅಥವಾ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ತೆಗೆದುಹಾಕಲಾಗುತ್ತದೆ.
    • ಸೇವಾ ವಲಯದ ವ್ಯಾಪಾರವನ್ನು ಉದಾರೀಕರಣಗೊಳಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
    • ಹೂಡಿಕೆಗಳಿಗೆ ಸೂಕ್ತ ರಕ್ಷಣೆಯನ್ನು ಒದಗಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
    • ಬೌದ್ಧಿಕ ಆಸ್ತಿ ಹಕ್ಕುಗಳ (IPR) ರಕ್ಷಣೆಗಾಗಿ ಸುರಕ್ಷತಾ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
    • ಉದ್ದೇಶ: ಸದಸ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ನಡುವೆ ವ್ಯಾಪಾರ, ಹೂಡಿಕೆ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕ ಸಮನ್ವಯತೆಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುವುದು ಇದರ ಪ್ರಮುಖ ಗುರಿಯಾಗಿದೆ.

    ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಮಾಹಿತಿ : 

    ಭಾರತ-ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್ ಒಪ್ಪಂದ

    • ಮಾತುಕತೆಗಳು: ಈ ಒಪ್ಪಂದದ ಮಾತುಕತೆಗಳು ಮಾರ್ಚ್ 2025 ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗಿ ಡಿಸೆಂಬರ್ 2025 ರಲ್ಲಿ ಮುಕ್ತಾಯಗೊಂಡವು.
    • ಪ್ರಮುಖ ಲಕ್ಷಣ: ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್ ದೇಶವು ಭಾರತದ 100% ರಫ್ತು ಸರಕುಗಳಿಗೆ ಸುಂಕ-ಮುಕ್ತ ಪ್ರವೇಶವನ್ನು ನೀಡಲು ಸಮ್ಮತಿಸಿದೆ.
    • ಭಾರತದ ಕೊಡುಗೆ: ಭಾರತವು ಸರಿಸುಮಾರು 70% ರಫ್ತು ಸರಕುಗಳ ಮೇಲೆ ಸುಂಕ ವಿನಾಯಿತಿ ನೀಡಿದ್ದು, ಇದು ದ್ವಿಪಕ್ಷೀಯ ವ್ಯಾಪಾರದ ಸುಮಾರು 95% ಭಾಗವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.
    • ಸೂಕ್ಷ್ಮ ವಲಯಗಳು: ಭಾರತವು ಹೈನುಗಾರಿಕೆ ಮತ್ತು ಆಯ್ದ ಕೃಷಿ ಉತ್ಪನ್ನಗಳನ್ನು ಸುಂಕ ವಿನಾಯಿತಿಯಿಂದ ರಕ್ಷಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ.
    • ಸೇವೆಗಳು: ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್ ದೇಶವು 118 ಸೇವಾ ವಲಯಗಳು ಹಾಗೂ ಉಪವಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಭಾರತಕ್ಕೆ ಮುಕ್ತ ಪ್ರವೇಶವನ್ನು ಕಲ್ಪಿಸಿದೆ.
    • ಚಲನಶೀಲತೆ (Mobility): ಭಾರತೀಯ ವೃತ್ತಿಪರರಿಗೆ ವಾರ್ಷಿಕವಾಗಿ 5,000 ಉದ್ಯೋಗ-ಪ್ರವೇಶ ವೀಸಾಗಳು ಮತ್ತು 1,000 ವರ್ಕಿಂಗ್ ಹಾಲಿಡೇ ವೀಸಾಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುವ ಅವಕಾಶವನ್ನು ಕಲ್ಪಿಸಲಾಗಿದೆ.
    • ಹೂಡಿಕೆ: ಮುಂಬರುವ 15 ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಭಾರತದಲ್ಲಿ 20 ಬಿಲಿಯನ್ US ಡಾಲರ್ (US$20 billion) ಹೂಡಿಕೆಗೆ ಅನುಕೂಲ ಮಾಡಿಕೊಡಲು ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್ ಬದ್ಧವಾಗಿದೆ.
    • ಮಹತ್ವ: ಈ ಒಪ್ಪಂದವು ಭಾರತದ ಜವಳಿ, ಔಷಧೀಯ ಉತ್ಪನ್ನಗಳು, ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಸರಕುಗಳು, ಚರ್ಮ, ಪಾದರಕ್ಷೆಗಳು, ಕೃಷಿ ಮತ್ತು ಸೂಕ್ಷ್ಮ, ಸಣ್ಣ ಮತ್ತು ಮಧ್ಯಮ ಗಾತ್ರದ ಉದ್ದಿಮೆಗಳಿಗೆ (MSMEs) ಉಜ್ವಲ ಅವಕಾಶಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ.

    ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳ ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಕುರಿತ ಕಸ್ತೂರಿರಂಗನ್ ಸಮಿತಿಯ ವರದಿ

    ಪರಿಸರ

    ಸಂದರ್ಭ:

    • ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಪ್ರಸ್ತಾವಿತ ಕಸ್ತೂರಿರಂಗನ್ ಸಮಿತಿಯ ಶಿಫಾರಸುಗಳ ಅನುಷ್ಠಾನದ ಕುರಿತು ಚರ್ಚಿಸಲು ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರವು ವಿಧಾನಸಭೆಯ ಅಧಿವೇಶನವನ್ನು ಕರೆದಿದೆ.

    ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಪ್ರಮುಖ ಸಮಿತಿಗಳು: 

    • ಸಂಜಯ್ ಕುಮಾರ್ ಸಮಿತಿ:
    • ಉದ್ದೇಶ – ಪರಿಸರ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ವಲಯಗಳ (ESZ) ಗುರುತಿಸುವಿಕೆ ಕುರಿತು ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರದ ಆಕ್ಷೇಪಣೆಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಲು ಮತ್ತು ಪ್ರಸ್ತಾವಿತ ವಿನಾಯಿತಿಗಳನ್ನು ಮೌಲ್ಯೀಕರಿಸಲು ಈ ಸಮಿತಿಯನ್ನು ರಚಿಸಲಾಗಿದೆ.
    • ಮಹತ್ವ – ಇದು ಗ್ರಾಮಗಳಿಗೆ ‘ಪರಿಸರ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಪ್ರದೇಶ’ (ESA) ಸ್ಥಾನಮಾನವನ್ನು ಅಂತಿಮಗೊಳಿಸುವ ಗುರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಜೈವಿಕ ವೈವಿಧ್ಯತೆಗೆ ಹಾನಿಕಾರಕವಾದ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ನಿರ್ಬಂಧಿಸುತ್ತದೆ.
    • ಮಾಧವ್ ಗಾಡ್ಗೀಳ್ ಸಮಿತಿ (2011):
    • ಉದ್ದೇಶ – ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಲು ಈ ಸಮಿತಿಯನ್ನು ರಚಿಸಲಾಗಿತ್ತು.
    • ಇದು ಇಡೀ ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳನ್ನು ಪರಿಸರ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಪ್ರದೇಶವೆಂದು ಘೋಷಿಸಲು ಶಿಫಾರಸು ಮಾಡಿತ್ತು.
    • ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಲು ಮೀಸಲಾದ ‘ಪರಿಸರ ಪ್ರಾಧಿಕಾರ’ವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಲು ಇದು ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಿತ್ತು.
    • ಈ ವರದಿಯು ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಾದ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಸೂಚಿಸಿತ್ತು, ಆದರೆ ಇದರ ಶಿಫಾರಸುಗಳನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗಿಲ್ಲ.
    • ಕಸ್ತೂರಿರಂಗನ್ ಸಮಿತಿ (2012):
    • ಗಾಡ್ಗೀಳ್ ಸಮಿತಿಯ ವರದಿಯ ಮುಂದುವರಿದ ಭಾಗವಾಗಿ, ಹೆಚ್ಚು ಸಮತೋಲಿತ ಹಾಗೂ ಮಧ್ಯಮ ಮಾರ್ಗದ ವಿಧಾನವನ್ನು ಒದಗಿಸಲು ಈ ಸಮಿತಿಯನ್ನು ರಚಿಸಲಾಯಿತು.
    • ಇದು ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳ 37% ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಪರಿಸರ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ವಲಯಗಳಾಗಿ (ESZ) ಗುರುತಿಸಲು ಶಿಫಾರಸು ಮಾಡಿದೆ.
    • ಇದು ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಮತ್ತು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಅಗತ್ಯಗಳ ನಡುವಿನ ಸಮತೋಲನಕ್ಕೆ ಒತ್ತು ನೀಡಿದ್ದು, ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಸೀಮಿತ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಿಗೆ ಅವಕಾಶ ನೀಡುತ್ತದೆ.

    ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳು: 

    • ಅರಣ್ಯಗಳು – ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳ ಪ್ರದೇಶವು ತೇವಾಂಶವುಳ್ಳ ಎಲೆ ಉದುರುವ ಅರಣ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಮಳೆಕಾಡುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.
    • ಸ್ಥಳೀಯತೆ (Endemism) – ಈ ಪ್ರದೇಶವು ಅತ್ಯಧಿಕ ಜೀವವೈವಿಧ್ಯತೆಯನ್ನು ಹಾಗೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಮಾಣದ ಸ್ಥಳೀಯ ಪ್ರಭೇದಗಳನ್ನು (ಅಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಕಂಡುಬರುವ ಜೀವಿಗಳು) ಹೊಂದಿದೆ.
    • ಇಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ಉಭಯಚರಗಳಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 77% ಮತ್ತು ಸರೀಸೃಪ ಪ್ರಭೇದಗಳಲ್ಲಿ 62% ಪ್ರಭೇದಗಳು ಪ್ರಪಂಚದ ಬೇರೆಲ್ಲೂ ಕಂಡುಬರುವುದಿಲ್ಲ.

    ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳ ಕುರಿತಾದ ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶಗಳು: 

    • ಸ್ಥಳ – ಸಹ್ಯಾದ್ರಿ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳು ಭಾರತೀಯ ಪರ್ಯಾಯ ದ್ವೀಪದ ಪಶ್ಚಿಮ ಕರಾವಳಿಗೆ ಸಮಾನಾಂತರವಾಗಿ ಆರು ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ (ಗುಜರಾತ್, ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ, ಗೋವಾ, ಕರ್ನಾಟಕ, ತಮಿಳುನಾಡು ಮತ್ತು ಕೇರಳ) ಹರಡಿಕೊಂಡಿವೆ.
    • ಇತರ ಹೆಸರು – ಇದನ್ನು ‘ಭಾರತದ ಮಹಾ ಕಡಿದಾದ ಬೆಟ್ಟಗಳ ಸಾಲು’ (The Great Escarpment of India) ಎಂದೂ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.
    • ಮಾನ್ಯತೆ – ಅಸಂಖ್ಯಾತ ಸ್ಥಳೀಯ ಸಸ್ಯ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಣಿ ಪ್ರಭೇದಗಳ ಜೊತೆಗೆ ಇನ್ನೂ ಪತ್ತೆಯಾಗದ ಹಲವಾರು ಜೀವಿಗಳ ಅಸ್ತಿತ್ವದಿಂದಾಗಿ, ಇದನ್ನು ಯುನೆಸ್ಕೋ ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆಯ ತಾಣ ಹಾಗೂ ಜೈವಿಕ ವೈವಿಧ್ಯತೆಯ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ತಾಣ / ಬಿಸಿತಾಣ (Biodiversity Hotspot) ಎಂದು ಮಾನ್ಯ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ.
    • ಬುಡಕಟ್ಟು ಜನಾಂಗಗಳು – ಈ ಪ್ರದೇಶವು ಆದರ್‌, ಕೋಟ, ಬಡಗ, ತೋಡ, ಕುರುಂಬ ಮತ್ತು ಪನಿಯಾ ಮುಂತಾದ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಬುಡಕಟ್ಟು ಜನಾಂಗಗಳಿಗೆ ನೆಲೆಯಾಗಿದೆ.
    • ಜೈವಿಕ ವೈವಿಧ್ಯತೆಯ ಸಂರಕ್ಷಣೆ – ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಅಳಿವಿನಂಚಿನಲ್ಲಿರುವ ಪ್ರಭೇದಗಳನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಮಾನವ ಪ್ರವೇಶವನ್ನು ನಿರ್ಬಂಧಿಸಲು, ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರವು 2 ಜೀವಗೋಳ ಮೀಸಲು ಪ್ರದೇಶಗಳು (BR) ಮತ್ತು 13 ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಂತೆ ಅನೇಕ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದೆ.

    ಕಥಕ್ಕಳಿ ಉತ್ಸವ

    ಕಲೆ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಿ /ಇತಿಹಾಸ

    ಸಂದರ್ಭ:

    • ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರದ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಸಚಿವಾಲಯದ ಆಶ್ರಯದಲ್ಲಿ ಕಲಾಕ್ಷೇತ್ರ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾನವು 17ನೇ ಕಥಕ್ಕಳಿ ಉತ್ಸವವನ್ನು ಆಯೋಜಿಸಿತ್ತು.

    ‘ಕಥಕ್ಕಳಿ’ ಬಗ್ಗೆ

    • ಮೂಲ: ಕೇರಳ; ಇದು ಸುಮಾರು 17ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ವಿಕಸನಗೊಂಡಿತು.
    • ಅರ್ಥ: ಮಲಯಾಳಂ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಕಥಾ (ಕಥೆ) + ಕಳಿ (ಆಟ/ನಾಟಕ) ಎಂದರ್ಥ.
    • ಲಕ್ಷಣಗಳು: ಇದು ಮುಖಭಾವಗಳು, ಕೈ ಸನ್ನೆಗಳು ಮತ್ತು ಕಣ್ಣಿನ ಚಲನೆಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ನೃತ್ಯ, ನಾಟಕ, ಸಂಗೀತ, ವಿಶಿಷ್ಟ ವೇಷಭೂಷಣಗಳು ಹಾಗೂ ವಿಭಿನ್ನ ಮೇಕಪ್ ಅನ್ನು ಸಂಯೋಜಿಸುತ್ತದೆ.
    • ಸಾಹಿತ್ಯ: ಇದು ‘ಅಟ್ಟಕಥಾ’ವನ್ನು ಆಧರಿಸಿದ್ದು, ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಭಾರತೀಯ ಮಹಾಕಾವ್ಯಗಳಿಂದ ಕಥಾವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಆಯ್ದುಕೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತದೆ.
    • ಸಂಗೀತ: ಇದು ಸೋಪಾನ/ಅಭಿನಯ ಸಂಗೀತಂ ಪರಂಪರೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.
    • ವಾದ್ಯಗಳು: ಚೆಂಡೆ, ಮದ್ದಳಂ, ಚೆಂಗಿಲ ಮತ್ತು ಇಲತ್ತಾಳಂ ಮುಂತಾದ ವಾದ್ಯಗಳನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
    • ಗಾಯಕರು: ಪೊನ್ನಾನಿ ಮತ್ತು ಶಿಂಕಿಡಿ.
    • ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾಗಿ ಈ ಕಲೆಯ ಪ್ರದರ್ಶನವು ಇಡೀ ರಾತ್ರಿ ನಡೆಯುತ್ತಿತ್ತು; ಆದರೆ ಪ್ರಸ್ತುತ ಇದನ್ನು ಅಲ್ಪಾವಧಿಯ ಸ್ವರೂಪಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಸ್ತುತಪಡಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ.
    • ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾಗಿ ಇದೊಂದು ಪುರುಷ-ಪ್ರಾಬಲ್ಯದ ಕಲೆಯಾಗಿದ್ದರೂ, ಪ್ರಸ್ತುತ ಮಹಿಳೆಯರೂ ಸಹ ಇದರಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.

    ಕಲಾಕ್ಷೇತ್ರ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾನದ ಬಗ್ಗೆ: 

    • ಸ್ಥಾಪನೆ: ಇದನ್ನು 1936 ರಲ್ಲಿ ರುಕ್ಮಿಣಿ ದೇವಿ ಅರುಂದಲೆ ಅವರು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು.
    • ಇದು ಭಾರತೀಯ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಕಲೆಗಳು ಮತ್ತು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಕರಕುಶಲ ವಸ್ತುಗಳ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಭರತನಾಟ್ಯ, ಸಂಗೀತ ಹಾಗೂ ನೃತ್ಯದ ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಸಾರವನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುತ್ತದೆ.

    Related Articles

  • ಹೈದರಾಬಾದ್ ವಿಮೋಚನಾ ದಿನ | CITES (ಸೈಟ್ಸ್) | ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ ಆವಾಸ್ ಯೋಜನೆ ನಗರ (PMAY-U) | ಸರಳ್ ಎಐ (SARAL AI) | ವಿಶ್ವ ಆವರ್ತಕ ಆರ್ಥಿಕ ವೇದಿಕೆ 2026 | ವಿಮರ್ಶ್ 2026 (VIMARSH 2026)

    ಹೈದರಾಬಾದ್ ವಿಮೋಚನಾ ದಿನ

    ಸಂವಿಧಾನ ಮತ್ತು ಆಡಳಿತ

    ಸಂದರ್ಭ:

    • 1948 ರಲ್ಲಿ ನಿಜಾಮನ ಆಳ್ವಿಕೆಯಿಂದ ಹೈದರಾಬಾದ್ ವಿಮೋಚನೆಗೊಂಡ ನೆನಪಿಗಾಗಿ, ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರವು 2024 ರಲ್ಲಿ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 17 ಅನ್ನು ಹೈದರಾಬಾದ್ ವಿಮೋಚನಾ ದಿನವೆಂದು ಘೋಷಿಸಿದೆ.

    ಹೈದರಾಬಾದ್ ವಿಮೋಚನಾ ದಿನದ ಬಗ್ಗೆ: 

    • ದಿನಾಂಕ: ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 17; ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರವು ಇದನ್ನು 2024 ರಲ್ಲಿ ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಹೈದರಾಬಾದ್ ವಿಮೋಚನಾ ದಿನವೆಂದು ಅಧಿಸೂಚಿಸಿದೆ.
    • ಸಂದರ್ಭ: ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ನಂತರ, ನಿಜಾಮ್ ಮೀರ್ ಉಸ್ಮಾನ್ ಅಲಿ ಖಾನ್ ಸ್ವತಂತ್ರ ಹೈದರಾಬಾದ್ ಅನ್ನು ಬಯಸಿದ್ದರು ಮತ್ತು 29 ನವೆಂಬರ್ 1947 ರಂದು ಭಾರತದೊಂದಿಗೆ ಯಥಾಸ್ಥಿತಿ ಒಪ್ಪಂದಕ್ಕೆ (Standstill Agreement) ಸಹಿ ಹಾಕಿದರು.
    • ರಜಾಕರ್‌ಗಳು: ಇದು ಖಾಸಿಂ ರಜ್ವಿ ನೇತೃತ್ವದ ಮಜ್ಲಿಸ್-ಎ-ಇತ್ತೇಹಾದ್-ಉಲ್-ಮುಸ್ಲಿಮೀನ್ ಸಂಘಟನೆಯ ಸ್ವಯಂಸೇವಕ ಪಡೆಯಾಗಿದ್ದು, ಇದು ಹೈದರಾಬಾದ್ ಭಾರತದೊಂದಿಗೆ ವಿಲೀನಗೊಳ್ಳುವುದನ್ನು ವಿರೋಧಿಸಿತು.
    • ಕಾರಣ: ವಿಫಲವಾದ ಮಾತುಕತೆಗಳು, ರಜಾಕರ್‌ಗಳ ಹಿಂಸಾಚಾರ ಮತ್ತು ಭಾರತೀಯ ಭೂಪ್ರದೇಶದೊಳಗೆ ಅವರ ನುಗ್ಗುವಿಕೆಯು, ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರವು ಮಧ್ಯಪ್ರವೇಶಿಸುವ ನಿರ್ಧಾರಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು.
    • ಆಪರೇಷನ್ ಪೊಲೊ: ಭಾರತವು 13 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 1948 ರಂದು ಮಿಲಿಟರಿ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು, ಇದನ್ನು ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ “ಪೊಲೀಸ್ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆ” ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.
    • ವಿಮೋಚನೆ: ನಿಜಾಮನು ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 17 ರಂದು ಕದನ ವಿರಾಮವನ್ನು ಘೋಷಿಸಿದನು; ತದನಂತರ ಹೈದರಾಬಾದ್ ರಾಜ್ಯ ಪಡೆಗಳು 18 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 1948 ರಂದು ಔಪಚಾರಿಕವಾಗಿ ಶರಣಾದವು.

    CITES (ಸೈಟ್ಸ್)

    ಪರಿಸರ

    ಸಂದರ್ಭ:

    • ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಒಡಿಶಾದ ಬಾಲಸೋರ್ ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ಪತ್ತೆಯಾದ 5 ಒರಾಂಗುಟಾನ್‌ಗಳು ಅಕ್ರಮ ವನ್ಯಜೀವಿ ವ್ಯಾಪಾರ ಮತ್ತು CITES ನಿಯಂತ್ರಣಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ಹುಟ್ಟುಹಾಕಿವೆ.

    CITES (ಸೈಟ್ಸ್) ಬಗ್ಗೆ: 

    • ವಿಸ್ತೃತ ರೂಪ – ಅಳಿವಿನಂಚಿನಲ್ಲಿರುವ ಕಾಡು ಪ್ರಾಣಿ ಮತ್ತು ಸಸ್ಯ ಪ್ರಭೇದಗಳ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವ್ಯಾಪಾರ ಸಮಾವೇಶ (Convention on International Trade in Endangered Species of Wild Flora & Fauna).
    • ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪರಿಸರ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಒಕ್ಕೂಟದ (IUCN) ಸಭೆಯಲ್ಲಿ 1963 ರಲ್ಲಿ CITES ಅನ್ನು ರೂಪಿಸಲಾಯಿತು.
    • ಸ್ಥಾಪನೆ – ಇದು 1975 ರಲ್ಲಿ ಜಾರಿಗೆ ಬಂದಿತು ಮತ್ತು 183 ಸದಸ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.
    • ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿ – ಜಿನೀವಾ, ಸ್ವಿಟ್ಜರ್ಲೆಂಡ್.
    • ಆಡಳಿತ – ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯು ತನ್ನ UNEP (ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ಪರಿಸರ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ) ವಿಭಾಗದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ.
    • CITES ಒಪ್ಪಂದವು ಸದಸ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಿಗೆ ಕಾನೂನಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಬಂಧಕವಾಗಿದೆ; ಆದರೆ ಇದು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾನೂನುಗಳ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲ.

    ಅನುಬಂಧಗಳು: 

    • ಅನುಬಂಧ 1 – ಅಳಿವಿನಂಚಿನಲ್ಲಿರುವ ಮತ್ತು ವ್ಯಾಪಾರದಿಂದ ಪ್ರಭಾವಿತವಾಗಿರುವ ಅಥವಾ ಪ್ರಭಾವಿತವಾಗಬಹುದಾದ ಪ್ರಭೇದಗಳನ್ನು ಇದು ಪಟ್ಟಿ ಮಾಡುತ್ತದೆ.
    • ಅನುಬಂಧ 2 – ಈ ಪಟ್ಟಿಯು ಅಳಿವಿನಂಚಿನಲ್ಲಿಲ್ಲದ ಪ್ರಭೇದಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ಅವುಗಳ ಉಳಿವಿಗೆ ಹೊಂದಿಕೊಳ್ಳದ ಬಳಕೆಯನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಲು ಅವುಗಳ ವ್ಯಾಪಾರವನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುವುದು ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿದೆ.
    • ಅನುಬಂಧ 3 – ಕನಿಷ್ಠ ಒಂದು ದೇಶದಲ್ಲಿ ಸಂರಕ್ಷಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿರುವ ಪ್ರಭೇದಗಳನ್ನು ಇದು ಒಳಗೊಂಡಿದ್ದು, ಆ ದೇಶವು ವ್ಯಾಪಾರವನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಲು ಇತರ CITES ಸದಸ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ಸಹಾಯವನ್ನು ಕೋರಿರುತ್ತದೆ.

    ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ ಆವಾಸ್ ಯೋಜನೆ ನಗರ (PMAY-U)

    ಸರ್ಕಾರಿ ಯೋಜನೆಗಳು

    ಸಂದರ್ಭ:

    • ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ ಆವಾಸ್ ಯೋಜನೆ-ನಗರ (PMAY-U) ಮತ್ತು PMAY-U 2.0 ಯೋಜನೆಗಳು ಫಲಾನುಭವಿಗಳಿಗೆ 1 ಕೋಟಿಗೂ ಹೆಚ್ಚು ಪಕ್ಕಾ ಮನೆಗಳನ್ನು ತಲುಪಿಸಿವೆ.

    ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ ಆವಾಸ್ ಯೋಜನೆ-ನಗರ (PMAY-U) ಯೋಜನೆಯ ಬಗ್ಗೆ: 

    • ಸಚಿವಾಲಯ: ವಸತಿ ಮತ್ತು ನಗರ ವ್ಯವಹಾರಗಳ ಸಚಿವಾಲಯ (MoHUA).
    • ಪ್ರಾರಂಭ: ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ನಗರ ವಸತಿ ಮಿಷನ್ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ 2015 ರಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಾಯಿತು.
    • ಉದ್ದೇಶ: ಅರ್ಹ ನಗರ ಕುಟುಂಬಗಳಿಗೆ ಮೂಲ ಸೌಕರ್ಯಗಳೊಂದಿಗೆ ಪಕ್ಕಾ ಮನೆಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುವುದು.
    • ಉದ್ದೇಶಿತ ಫಲಾನುಭವಿಗಳು: ಆರ್ಥಿಕವಾಗಿ ಹಿಂದುಳಿದ ವರ್ಗಗಳು (EWS), ಕಡಿಮೆ-ಆದಾಯದ ಗುಂಪುಗಳು (LIG) ಮತ್ತು ಇತರ ಅರ್ಹ ನಗರ ಕುಟುಂಬಗಳು.
    • PMAY-U 2.0: 5 ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚುವರಿ 1 ಕೋಟಿ ನಗರ ಕುಟುಂಬಗಳಿಗೆ ಮನೆಗಳ ನಿರ್ಮಾಣ, ಖರೀದಿ ಅಥವಾ ಬಾಡಿಗೆ ಮನೆಗಳನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ 2024 ರಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಅನುಮೋದಿಸಲಾಗಿದೆ.
    • PMAY-U 2.0 ಅಡಿಯಲ್ಲಿನ ಪ್ರಮುಖ ವಿಭಾಗಗಳು:
    1. ಫಲಾನುಭವಿ-ನೇತೃತ್ವದ ನಿರ್ಮಾಣ (BLC)
    2. ಪಾಲುದಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಕೈಗೆಟುಕುವ ವಸತಿ (AHP)
    3. ಕೈಗೆಟುಕುವ ಬಾಡಿಗೆ ವಸತಿ (ARH)
    4. ಬಡ್ಡಿ ಸಹಾಯಧನ ಯೋಜನೆ (ISS)
    • ನಿಧಿ ಒದಗಿಸುವಿಕೆ: ಯೋಜನೆಗಳ ವಿಭಾಗಗಳನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿ ಫಲಾನುಭವಿಗಳ ಭಾಗವಹಿಸುವಿಕೆಯೊಂದಿಗೆ, ಕೇಂದ್ರ ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯ/ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶದ ಸರ್ಕಾರಗಳ ಮೂಲಕ ಇದನ್ನು ಜಾರಿಗೊಳಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
    • ಗಮನ: ಕೈಗೆಟುಕುವ ವಸತಿ, ಸುಧಾರಿತ ಜೀವನ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳು ಮತ್ತು ನಗರ ವಸತಿ ಕೊರತೆಯನ್ನು ತಗ್ಗಿಸುವುದು.

    ಸರಳ್ ಎಐ (SARAL AI)

    ವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ

    ಸಂದರ್ಭ:

    • CSIR-ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಜ್ಞಾನ ಸಂವಹನ ಮತ್ತು ನೀತಿ ಸಂಶೋಧನಾ ಸಂಸ್ಥೆಯು (CSIR-NIScPR) ತನ್ನ ನಿಯತಕಾಲಿಕಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾದ ಸಂಶೋಧನೆಗಳನ್ನು ಆಕರ್ಷಕ ಮತ್ತು ಸುಲಭವಾಗಿ ಅರ್ಥವಾಗುವ ವೀಡಿಯೊಗಳಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸಲು ಸರಳ್ ಎಐ (SARAL AI) ಅನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದೆ.

    ಸರಳ್ ಎಐ (SARAL AI) ಬಗ್ಗೆ : 

    • ವಿಸ್ತೃತ ರೂಪ: ಸರಳೀಕೃತ ಮತ್ತು ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತ ಸಂಶೋಧನಾ ವರ್ಧನೆ ಮತ್ತು ಕಲಿಕೆಯ ಕೃತಕ ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆ – Simplified and Automated Research Amplification and Learning Artificial Intelligence  (SARAL).
    • ಸ್ವರೂಪ: ಸಂಶೋಧನಾ ಪ್ರಬಂಧಗಳನ್ನು ಸುಲಭವಾಗಿ ಅರ್ಥವಾಗುವ ವೀಡಿಯೊ ಸಾರಾಂಶಗಳಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸುವ AI-ಆಧಾರಿತ ವೇದಿಕೆ ಇದಾಗಿದೆ.
    • ಇದರ ಉಪಕ್ರಮ: ಅನುಸಂಧಾನ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂಶೋಧನಾ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾನ (ANRF).
    • ಅನುಷ್ಠಾನ/ಬಳಕೆ: ತನ್ನ ನಿಯತಕಾಲಿಕಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾದ ಸಂಶೋಧನೆಗಳಿಗಾಗಿ CSIR-NIScPR ಸಂಸ್ಥೆಯು SARAL AI ಅನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದೆ.
    • ಪ್ರಮುಖ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯ: ಇದು ಸಂಕೀರ್ಣವಾದ ಸಂಶೋಧನಾ ಪ್ರಬಂಧಗಳನ್ನು ಸುಲಭವಾಗಿ ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬಹುದಾದ ವೀಡಿಯೊ ಪ್ರಸ್ತುತಿಗಳಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸುತ್ತದೆ.
    • ಭಾಷೆಗಳು: ಈ ವೀಡಿಯೊಗಳನ್ನು ಬಹುತೇಕ ಭಾರತೀಯ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಾಗುವಂತೆ ಮಾಡಬಹುದು.
    • ಉದ್ದೇಶ: ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಆಕರ್ಷಕವಾಗಿ ಮತ್ತು ಸುಲಭವಾಗಿ ಪ್ರವೇಶಿಸುವಂತೆ ಮಾಡುವ ಮೂಲಕ ಸಂಶೋಧನೆಯನ್ನು ಸುಲಭವಾಗಿ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ತಲುಪುವಂತೆ ಮಾಡುವುದು.
    • ಮಹತ್ವ: ಸಂಶೋಧನಾ ಸಂವಹನವನ್ನು ಸುಗಮ, ವೇಗ ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚು ಸುಲಭವಾಗಿಸಲು ಇದು AI ಅನ್ನು ಬಳಸುತ್ತದೆ.

    ವಿಶ್ವ ಆವರ್ತಕ ಆರ್ಥಿಕ ವೇದಿಕೆ 2026

    ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ

    ಸಂದರ್ಭ:

    • ಗುಜರಾತ್‌ನ ಗಾಂಧಿನಗರದಲ್ಲಿ 10ನೇ ವಿಶ್ವ ಆವರ್ತಕ ಆರ್ಥಿಕ ವೇದಿಕೆಯನ್ನು (WCEF) 2026 ರಲ್ಲಿ ಭಾರತವು ಆಯೋಜಿಸುತ್ತಿದೆ.

    ವಿಶ್ವ ಆವರ್ತಕ ಆರ್ಥಿಕ ವೇದಿಕೆ (WCEF)ಯ ಬಗ್ಗೆ: 

    • ಆತಿಥ್ಯ: ಭಾರತ; ಗಾಂಧಿನಗರ, ಗುಜರಾತ್.
    • ಆವೃತ್ತಿ: 10ನೇ WCEF.
    • ದಕ್ಷಿಣ ಏಷ್ಯಾದಲ್ಲೇ ಮೊದಲು: ಈ ವೇದಿಕೆಯನ್ನು ದಕ್ಷಿಣ ಏಷ್ಯಾದಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ 2026 ರಲ್ಲಿ ಆಯೋಜಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ.
    • ಆಯೋಜಕರು: ಫಿನ್ನಿಶ್ ಇನ್ನೋವೇಶನ್ ಫಂಡ್ (Sitra) ಮತ್ತು ಕೇಂದ್ರೀಯ ಮಾಲಿನ್ಯ ನಿಯಂತ್ರಣ ಮಂಡಳಿ (CPCB).
    • ಪ್ರಾರಂಭ: Sitra ಸಂಸ್ಥೆಯಿಂದ 2017 ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು.
    • ಸ್ವರೂಪ: ಇದು ಸರ್ಕಾರಗಳು, ವ್ಯವಹಾರಗಳು, ನೀತಿ ನಿರೂಪಕರು, ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು, ತಜ್ಞರು ಮತ್ತು ಆವಿಷ್ಕಾರಕರನ್ನು ಒಟ್ಟುಗೂಡಿಸುವ ವಾರ್ಷಿಕ ಜಾಗತಿಕ ವೇದಿಕೆಯಾಗಿದೆ.
    • 2026 ರ ಧ್ಯೇಯವಾಕ್ಯ: “ಆವರ್ತಕ ಆರ್ಥಿಕತೆ: ಜನರಿಗಾಗಿ ಮತ್ತು ಸಮೃದ್ಧಿಗಾಗಿ ಪರಿವರ್ತನೆ (Circular Economy: Transition for People and Prosperity).”
    • ಆವರ್ತಕ ಆರ್ಥಿಕತೆ: ಇದು ಕಡಿತಗೊಳಿಸುವಿಕೆ, ಮರುಬಳಕೆ, ದುರಸ್ತಿ, ನವೀಕರಣ, ಮರು-ಉತ್ಪಾದನೆ ಮತ್ತು ಮರುಬಳಕೆಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುವ ಮೂಲಕ “ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಿ-ತಯಾರಿಸಿ-ವಿಲೇವಾರಿ ಮಾಡಿ” ಮಾದರಿಯಿಂದ ದೂರ ಸರಿಯುತ್ತದೆ.
    • ಉದ್ದೇಶ: ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಕಾಲ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿಡುವುದು, ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳ ಬಳಕೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವುದು ಮತ್ತು ತ್ಯಾಜ್ಯವನ್ನು ಕನಿಷ್ಠಗೊಳಿಸುವುದು.

    ವಿಮರ್ಶ್ 2026 (VIMARSH 2026)

    ರಕ್ಷಣೆ

    ಸಂದರ್ಭ:

    • ಉದ್ಯಮದೊಂದಿಗಿನ ಸಹಯೋಗವನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ರಕ್ಷಣಾ ಸಂಶೋಧನೆ ಮತ್ತು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಸಂಸ್ಥೆಯು (DRDO) ‘ವಾರ್ತಾ ಸೆ ವಿಕಾಸ್’ ಎಂಬ ಧ್ಯೇಯದೊಂದಿಗೆ ಉದ್ಯಮ ಸಿನರ್ಜಿ ಸಭೆಯಾದ ವಿಮರ್ಶ್ 2026 ಅನ್ನು ಆಯೋಜಿಸಿದೆ.

    ವಿಮರ್ಶ್ 2026 ರ ಬಗ್ಗೆ: 

    • ಆಯೋಜಕರು: ರಕ್ಷಣಾ ಸಂಶೋಧನೆ ಮತ್ತು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಸಂಸ್ಥೆ (DRDO).
    • ಧ್ಯೇಯವಾಕ್ಯ: “ವಾರ್ತಾ ಸೆ ವಿಕಾಸ್”.
    • ಉದ್ದೇಶ: DRDO ಮತ್ತು ಉದ್ಯಮಗಳ ಸಹಯೋಗವನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುವುದು ಹಾಗೂ ರಕ್ಷಣಾ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿ MSME ಗಳು ಮತ್ತು ಡೀಪ್-ಟೆಕ್ ಸ್ಟಾರ್ಟ್‌ಅಪ್‌ಗಳ ಭಾಗವಹಿಸುವಿಕೆಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುವುದು.
    • ಬೆಂಬಲ ಕ್ರಮಗಳು: ನೇರ ಧನಸಹಾಯ, ಇನ್ಕ್ಯುಬೇಷನ್, ಪರೀಕ್ಷಾ ಸೌಲಭ್ಯಗಳ ಪ್ರವೇಶ ಮತ್ತು ರಕ್ಷಣಾ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಮೌಲ್ಯ ಸರಪಳಿಯಾದ್ಯಂತ ಅವಕಾಶಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುವುದು.
    • ಸೋರ್ಸ್-ಕೋಡ್ ಹಂಚಿಕೆ: ಪರವಾನಗಿ ಪಡೆದ ಉದ್ಯಮಗಳೊಂದಿಗೆ DRDO-ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದ ಸಾಫ್ಟ್‌ವೇರ್ ಸೋರ್ಸ್ ಕೋಡ್ ಅನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಲು ಸುರಕ್ಷಿತ ಚೌಕಟ್ಟನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಲಾಗಿದೆ.
    • ಉದ್ದೇಶ: ಸಾಫ್ಟ್‌ವೇರ್ ಆಧಾರಿತ ರಕ್ಷಣೆಯನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸುವುದು ಮತ್ತು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಹಳತಾಗುವಿಕೆಯನ್ನು ಪರಿಹರಿಸುವುದು.
    • ಸಮರ್ 2.0 (SAMAR 2.0): ಸಿಸ್ಟಮ್ ಫಾರ್ ಅಡ್ವಾನ್ಸ್ ಮ್ಯಾನುಫ್ಯಾಕ್ಚರಿಂಗ್ ಅಸೆಸ್‌ಮೆಂಟ್ ಅಂಡ್ ರೇಟಿಂಗ್ (SAMAR) 2.0 ಗಾಗಿ ಭಾರತೀಯ ಗುಣಮಟ್ಟ ಮಂಡಳಿಯ (QCI) ಜೊತೆಗೆ DRDO ಒಪ್ಪಂದಕ್ಕೆ ಸಹಿ ಹಾಕಿದೆ.
    • ಸಮರ್ 2.0 ರ ಉದ್ದೇಶ: ದೇಶೀಯ ರಕ್ಷಣಾ ಉದ್ಯಮಗಳ ಉತ್ಪಾದನಾ ಪ್ರಬುದ್ಧತೆಯನ್ನು ನಿರ್ಣಯಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಮಾನದಂಡಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸುವುದು.

    Related Articles

  • ತುಳು : 2 ನೇ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಆಡಳಿತ ಭಾಷೆಯಾಗಿ ಘೋಷಣೆ | ಸ್ವಚ್ಛ ಭಾರತ ಅಭಿಯಾನ (SBM) | ವಿದೇಶಿ ದೇಣಿಗೆ ನಿಯಂತ್ರಣ ಕಾಯ್ದೆ (FCRA) | ಇ.ವಿ.ರಾಮಸಾಮಿ | ಇಂಡಿಯಾ ಡೀಪ್-ಟೆಕ್ ಅಲಯನ್ಸ್ | ಪಾಕಿಸ್ತಾನ-ಚೀನಾ ಜಂಟಿ ಗಡಿ ಆಯೋಗವನ್ನು ತಿರಸ್ಕರಿಸಿದ ಭಾರತ | ಕೇಂದ್ರೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ಪ್ರಮಾಣೀಕರಣ ಮಂಡಳಿ (CBFC)

    ತುಳು : 2 ನೇ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಆಡಳಿತ ಭಾಷೆಯಾಗಿ ಘೋಷಣೆ

    ಕರ್ನಾಟಕ

    ಸಂದರ್ಭ:

    • ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ ಮತ್ತು ಉಡುಪಿ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ಉದ್ದೇಶಗಳಿಗಾಗಿ ತುಳು ಭಾಷೆಗೆ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಅಧಿಕೃತ ಭಾಷಾ ಸ್ಥಾನಮಾನವನ್ನು ನೀಡಲು ಕರ್ನಾಟಕ ಸಚಿವ ಸಂಪುಟವು ನಿರ್ಧರಿಸಿದೆ.

    ತುಳು ಭಾಷೆಯ ಬಗ್ಗೆ: 

    • ತುಳು: ಇದು 2,000ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ವರ್ಷಗಳ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಸ್ವತಂತ್ರ ದ್ರಾವಿಡ ಭಾಷೆಯಾಗಿದೆ.
    • ಪ್ರದೇಶ: ತುಳು ಭಾಷೆಯನ್ನು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ ಮತ್ತು ಉಡುಪಿ (ಕರ್ನಾಟಕ) ಹಾಗೂ ಕಾಸರಗೋಡು (ಕೇರಳ) ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಮಾತನಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ.
    • ಎಂಟನೇ ಅನುಸೂಚಿ: ಈ ಭಾಷೆಯನ್ನು ಸಂವಿಧಾನದ ಎಂಟನೇ ಅನುಸೂಚಿಗೆ ಸೇರಿಸಲಾಗಿಲ್ಲ.
    • ಮಾನ್ಯತೆ: ಜನಗಣತಿ ಪ್ರಾಧಿಕಾರವು ತುಳುವನ್ನು ಒಂದು ಸ್ವತಂತ್ರ ಭಾಷೆಯಾಗಿ ಗುರುತಿಸಿದೆ ಮತ್ತು ಅದನ್ನು ಮಾತನಾಡುವವರ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ದತ್ತಾಂಶವನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ.
    • ಲಿಪಿ: ಐತಿಹಾಸಿಕವಾಗಿ ಇದು ತನ್ನದೇ ಆದ ತುಳು ಲಿಪಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು; ಆದರೆ ಇಂದು ಪ್ರಧಾನವಾಗಿ ಕನ್ನಡ ಲಿಪಿಯನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
    • ಐತಿಹಾಸಿಕ ಉಲ್ಲೇಖಗಳು: ಇದನ್ನು ತಮಿಳಿನ ಸಂಗಮ್ ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗಿದೆ; ಕ್ಯಾರಿಟನ್ ಪಪೈರಸ್ ಅನ್ನು (ಕ್ರಿ.ಪೂ. 2ನೇ ಶತಮಾನ) ಇದರ ಆರಂಭಿಕ ಉಲ್ಲೇಖವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ.
    • ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ ಮತ್ತು ಉಡುಪಿಯಲ್ಲಿ ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ಉದ್ದೇಶಗಳಿಗಾಗಿ ತುಳು ಭಾಷೆಗೆ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಅಧಿಕೃತ ಭಾಷಾ ಸ್ಥಾನಮಾನ ನೀಡಲು ಸಚಿವ ಸಂಪುಟವು ನಿರ್ಧರಿಸಿದೆ.

    ಮಾನ್ಯತಾ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿನ ಪ್ರಮುಖ ಬೆಳವಣಿಗೆಗಳು: 

    • ಸಮಿತಿಯ ಶಿಫಾರಸು: ಕನ್ನಡ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಇಲಾಖೆಯ ಮಾಜಿ ನಿರ್ದೇಶಕಿ ಕೆ.ಎಂ.ಗಾಯತ್ರಿ ನೇತೃತ್ವದ ಆರು ಸದಸ್ಯರ ಸಮಿತಿಯು 4 ಮಾರ್ಚ್ 2026 ರಂದು ಕನ್ನಡ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಇಲಾಖೆಯ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಗೆ ತನ್ನ ವರದಿಯನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸಿದೆ.
    • ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶದ ಮಾದರಿ ಅಳವಡಿಕೆ: ತುಳು ಭಾಷೆಯ ಸುಗಮ ಅನುಷ್ಠಾನವನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು, ಉರ್ದು ಭಾಷೆಗೆ ಎರಡನೇ ಅಧಿಕೃತ ಭಾಷಾ ಸ್ಥಾನಮಾನ ನೀಡಲು ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶ ಸರ್ಕಾರವು ಬಳಸಿದ ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ಮತ್ತು ಕಾನೂನು ಚೌಕಟ್ಟನ್ನು ಸಮಿತಿಯು ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿದೆ.
    • ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ಆಧಾರ: ಭಾರತದ ಸಂವಿಧಾನದ 345ನೇ ವಿಧಿಯ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಈ ಸ್ಥಾನಮಾನವನ್ನು ನೀಡಲು ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರವು ಗುರಿಹೊಂದಿದೆ, ಇದು ರಾಜ್ಯ ಶಾಸನಸಭೆಗಳಿಗೆ ಅಧಿಕೃತ ಉದ್ದೇಶಗಳಿಗಾಗಿ ಒಂದು ಅಥವಾ ಹೆಚ್ಚಿನ ಭಾಷೆಗಳನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಅವಕಾಶ ನೀಡುತ್ತದೆ.

    ಸ್ವಚ್ಛ ಭಾರತ ಅಭಿಯಾನ (SBM)

    ಸರ್ಕಾರಿ ಯೋಜನೆಗಳು

    ಸಂದರ್ಭ:

    • ಸ್ವಚ್ಛ ಭಾರತ ಅಭಿಯಾನವು (SBM) ಕೇವಲ ಶೌಚಾಲಯ ನಿರ್ಮಾಣವನ್ನು ಮೀರಿ, ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಸುಸ್ಥಿರ ನೈರ್ಮಲ್ಯ ಪದ್ಧತಿಗಳು ಮತ್ತು ಜನರ ವರ್ತನಾ ಬದಲಾವಣೆಯತ್ತ ಗಮನ ಹರಿಸುತ್ತಿದೆ.

    ಸ್ವಚ್ಛ ಭಾರತ ಅಭಿಯಾನ (SBM)ದ ಬಗ್ಗೆ: 

    • ಪ್ರಾರಂಭ: 2 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2019 ರೊಳಗೆ ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ನೈರ್ಮಲ್ಯ ಮತ್ತು ಬಯಲು ಶೌಚ ಮುಕ್ತ (ODF) ಭಾರತವನ್ನು ಸಾಧಿಸುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ 2 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2014 ರಂದು ಇದನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಾಯಿತು.
    • ಎರಡು ವಿಭಾಗಗಳು:
    • ಗ್ರಾಮೀಣ ಸ್ವಚ್ಛ ಭಾರತ ಅಭಿಯಾನ [SBM(G)] -> ಇದು ಜಲ ಶಕ್ತಿ ಸಚಿವಾಲಯದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತದೆ.
    • ನಗರ ಸ್ವಚ್ಛ ಭಾರತ ಅಭಿಯಾನ [SBM(U)] -> ಇದು ವಸತಿ ಮತ್ತು ನಗರ ವ್ಯವಹಾರಗಳ ಸಚಿವಾಲಯದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತದೆ.
    • ಗಮನ: ಇದು ಶೌಚಾಲಯ ನಿರ್ಮಾಣದಿಂದ ವರ್ತನಾ ಬದಲಾವಣೆ + ಸುಸ್ಥಿರ ನೈರ್ಮಲ್ಯ + ತ್ಯಾಜ್ಯ ನಿರ್ವಹಣೆಯತ್ತ ಗಮನಹರಿಸುತ್ತಿದೆ.

    ಹಂತಗಳು: 

    ವಿಭಾಗ

    ಪ್ರಮುಖ ಗಮನ

    SBM(G) ಹಂತ I

    ಬಯಲು ಶೌಚ ಮುಕ್ತ (ODF) ಸ್ಥಾನಮಾನ; ನೈರ್ಮಲ್ಯ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ

    SBM(G) ಹಂತ II (2020–21)

    ಬಯಲು ಶೌಚ ಮುಕ್ತ (ODF) ಸುಸ್ಥಿರತೆ + ಘನ ಮತ್ತು ದ್ರವ ತ್ಯಾಜ್ಯ ನಿರ್ವಹಣೆ

    SBM(U) 2.0 (2021–26)

    ಬಯಲು ಶೌಚ ಮುಕ್ತ (ODF) ಸುಸ್ಥಿರತೆ + ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಘನ/ದ್ರವ ತ್ಯಾಜ್ಯ ಸಂಸ್ಕರಣೆ

    ವಿದೇಶಿ ದೇಣಿಗೆ ನಿಯಂತ್ರಣ ಕಾಯ್ದೆ (FCRA)

    ಸಂವಿಧಾನ ಮತ್ತು ಆಡಳಿತ

    ಸಂದರ್ಭ:

    • ವಿದೇಶಿ ದೇಣಿಗೆ (ನಿಯಂತ್ರಣ) ತಿದ್ದುಪಡಿ ಮಸೂದೆ, 2026 ರ ಕುರಿತಾದ ಸಂಸತ್ತಿನ ಜಂಟಿ ಸಮಿತಿಯ ಮೊದಲ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ, ಪ್ರಸ್ತಾಪಿತ ಬದಲಾವಣೆಗಳ ಕುರಿತು ಸದಸ್ಯರು ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ಎತ್ತಿದ್ದಾರೆ.

    ವಿದೇಶಿ ದೇಣಿಗೆ (ನಿಯಂತ್ರಣ) ಕಾಯ್ದೆಯ ಬಗ್ಗೆ: 

    • ಜಾರಿ – ಇದು ಸಂಸತ್ತಿನ ಕಾಯ್ದೆಯಾಗಿದ್ದು, 1976 ರಲ್ಲಿ ಜಾರಿಗೆ ತರಲಾಯಿತು ಮತ್ತು 2010 ರಲ್ಲಿ ತಿದ್ದುಪಡಿ ಮಾಡಲಾಯಿತು.
    • ಉದ್ದೇಶ – ವಿದೇಶಿ ದೇಣಿಗೆಗಳನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಅಂತಹ ದೇಣಿಗೆಗಳು ದೇಶದ ಆಂತರಿಕ ಭದ್ರತೆಯ ಮೇಲೆ ಪ್ರತಿಕೂಲ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರದಂತೆ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುವುದು.
    • ಅನ್ವಯಿಸುವಿಕೆ – ವಿದೇಶಿ ದೇಣಿಗೆಗಳನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಇಚ್ಛಿಸುವ ಎಲ್ಲಾ ಸಂಘಗಳು, ಗುಂಪುಗಳು ಮತ್ತು ಸರ್ಕಾರೇತರ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಗೆ (NGO) ಈ ಕಾಯ್ದೆಯು ಅನ್ವಯಿಸುತ್ತದೆ.
    • ನಿರ್ಬಂಧಗಳು – ಶಾಸಕಾಂಗದ ಸದಸ್ಯರು, ರಾಜಕೀಯ ಪಕ್ಷಗಳು, ಸರ್ಕಾರಿ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು, ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರು ಮತ್ತು ಮಾಧ್ಯಮದವರು ಯಾವುದೇ ವಿದೇಶಿ ದೇಣಿಗೆಗಳನ್ನು ಪಡೆಯುವುದನ್ನು ನಿಷೇಧಿಸಲಾಗಿದೆ.

    2026ರ ತಿದ್ದುಪಡಿ ಮಸೂದೆಯ ಪ್ರಮುಖ ನಿಬಂಧನೆಗಳು: 

    • ಆಸ್ತಿ ಜಪ್ತಿ: NGO ಒಂದರ ಪರವಾನಗಿಯನ್ನು ರದ್ದುಗೊಳಿಸಿದರೆ ಅಥವಾ ಅವಧಿ ಮುಗಿದರೆ, ವಿದೇಶಿ ನಿಧಿಯಿಂದ ನಿರ್ಮಿಸಲಾದ ಭೌತಿಕ ಆಸ್ತಿಗಳನ್ನು (ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳು ಅಥವಾ ಶಾಲೆಗಳಂತಹವು) ಸರ್ಕಾರವು ಸ್ವಾಧೀನಪಡಿಸಿಕೊಂಡು ಮಾರಾಟ ಮಾಡಬಹುದು.
    • ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತ ಮುಕ್ತಾಯ: NGO ತನ್ನ ನೋಂದಣಿಯನ್ನು ಸಮಯಕ್ಕೆ ಸರಿಯಾಗಿ ನವೀಕರಿಸದಿದ್ದರೆ, ಅದು ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತವಾಗಿ ರದ್ದಾಗುತ್ತದೆ. ತಕ್ಷಣವೇ ಸರ್ಕಾರವು ಮಧ್ಯಪ್ರವೇಶಿಸಿ ಅದರ ಆಸ್ತಿಯನ್ನು ತನ್ನ ನಿಯಂತ್ರಣಕ್ಕೆ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಬಹುದು.
    • ವೈಯಕ್ತಿಕ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆ: NGO ಯಾವುದೇ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಉಲ್ಲಂಘಿಸಿದರೆ, ಅದರ ಪ್ರಮುಖ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರು, ನಿರ್ದೇಶಕರು ಮತ್ತು ಟ್ರಸ್ಟಿಗಳನ್ನು ವೈಯಕ್ತಿಕವಾಗಿ ಹೊಣೆಗಾರರನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ.
    • ಕೇಂದ್ರದ ಅನುಮೋದನೆ: ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರದ ಪೂರ್ವಾನುಮತಿಯಿಲ್ಲದೆ ಸ್ಥಳೀಯ ಪೊಲೀಸರು ಅಥವಾ ಏಜೆನ್ಸಿಗಳು ಈ ಕಾನೂನಿನ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ NGO ಅನ್ನು ತನಿಖೆ ಮಾಡುವಂತಿಲ್ಲ.
    • ಕಡಿಮೆ ಜೈಲು ಶಿಕ್ಷೆ: ಕಾನೂನು ಉಲ್ಲಂಘನೆಗಾಗಿ ನೀಡುವ ಗರಿಷ್ಠ ಜೈಲು ಶಿಕ್ಷೆಯನ್ನು 5 ವರ್ಷಗಳಿಂದ 1 ವರ್ಷಕ್ಕೆ ಇಳಿಸಲಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕ ದಂಡದ ಕಡೆಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಗಮನ ಹರಿಸಲಾಗಿದೆ.

    ಇ.ವಿ.ರಾಮಸಾಮಿ

    ಇತಿಹಾಸ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಿ

    ಸಂದರ್ಭ:

    • ಸಮಾಜ ಸುಧಾರಕ ಇ.ವಿ.ರಾಮಸಾಮಿ ಅವರ 147ನೇ ಜನ್ಮದಿನದ ಪ್ರಯುಕ್ತ ತಮಿಳುನಾಡು ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ವಿಜಯ್ ಅವರು ಚೆನ್ನೈನಲ್ಲಿ ಪುಷ್ಪನಮನ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು.

    ಇ.ವಿ.ರಾಮಸಾಮಿ (ಪೆರಿಯಾರ್) ಅವರ ಬಗ್ಗೆ: 

    • ಜನನ: 17 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 1879, ಈರೋಡು, ತಮಿಳುನಾಡು.
    • ಇವರು ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿ ಪೆರಿಯಾರ್ (“ಶ್ರೇಷ್ಠ ವ್ಯಕ್ತಿ”) ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತಾರೆ.
    • ಸ್ವಾಭಿಮಾನಿ ಚಳುವಳಿ (1925): ಇವರು ಜಾತಿ ಶ್ರೇಣೀಕರಣವನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದರು ಹಾಗೂ ಸಾಮಾಜಿಕ ಸಮಾನತೆ, ವೈಚಾರಿಕತೆ ಮತ್ತು ಸ್ವಾಭಿಮಾನವನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸಿದರು.
    • ಕಾಂಗ್ರೆಸ್: ಗುರುಕುಲದಲ್ಲಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಮತ್ತು ಬ್ರಾಹ್ಮಣೇತರ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಮಾಡಲಾಗಿದ್ದ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಭೋಜನ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ವಿರೋಧಿಸಿ 1925 ರಲ್ಲಿ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಪಕ್ಷವನ್ನು ತೊರೆದರು.
    • ವೈಕಂ ಸತ್ಯಾಗ್ರಹ (1924–25): ವೈಕಂ ದೇವಾಲಯದ ಸುತ್ತಲಿನ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ರಸ್ತೆಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಳಜಾತಿಯವರ ಪ್ರವೇಶಕ್ಕಾಗಿ ನಡೆದ ಚಳುವಳಿಯಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದ್ದರು.
    • ದ್ರಾವಿಡ ನಾಡು: ಪ್ರತ್ಯೇಕ ದ್ರಾವಿಡ ತಾಯಿನಾಡಿಗಾಗಿ ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿದರು; ಮತ್ತು ದ್ರಾವಿಡರ್ ಕಳಗಂ (DK) ಅನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು.
    • ಪತ್ರಿಕೆ: ಕುಡಿ ಅರಸು.
    • ಸಾಮಾಜಿಕ ನ್ಯಾಯ ದಿನ: ತಮಿಳುನಾಡು ಸರ್ಕಾರವು ಪೆರಿಯಾರ್ ಅವರ ಜನ್ಮದಿನವಾದ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 17 ರಂದು ಈ ದಿನವನ್ನು ಆಚರಿಸುತ್ತದೆ.

    ಇಂಡಿಯಾ ಡೀಪ್-ಟೆಕ್ ಅಲಯನ್ಸ್

    ವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ

    ಸಂದರ್ಭ:

    • ಕಳೆದ ಒಂದು ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಇಂಡಿಯಾ ಡೀಪ್-ಟೆಕ್ ಅಲಯನ್ಸ್ (IDTA) ಸದಸ್ಯರು 56 ಭಾರತೀಯ ಡೀಪ್-ಟೆಕ್ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ ₹2,170 ಕೋಟಿಗಳನ್ನು ಹೂಡಿಕೆ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ, ಇದು ಆಯಕಟ್ಟಿನ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ಖಾಸಗಿ ಹೂಡಿಕೆಯನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ.

    ಇಂಡಿಯಾ ಡೀಪ್-ಟೆಕ್ ಅಲಯನ್ಸ್ (IDTA) ಬಗ್ಗೆ: 

    ಅಂಶ

    ವಿವರಗಳು

    ಪ್ರಾರಂಭ

    ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2025

    ಸ್ವರೂಪ

    ಉದ್ಯಮ-ನೇತೃತ್ವದ ಒಕ್ಕೂಟ

    ಸದಸ್ಯರು

    ಭಾರತ ಮತ್ತು ವಿದೇಶದ ಹೂಡಿಕೆದಾರರು, ಕಾರ್ಪೊರೇಟ್ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು, ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಪಾಲುದಾರರು ಮತ್ತು ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಪಾಲುದಾರರು

    ಗಮನ

    ಭಾರತದ ಡೀಪ್-ಟೆಕ್ ಸ್ಟಾರ್ಟ್‌ಅಪ್‌ಗಳ ಮೇಲೆ ಪ್ರಮುಖ ಗಮನ

    ಪ್ರಮುಖ ವಲಯಗಳು

    ಕೃತಕ ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆ (AI), ಸೆಮಿಕಂಡಕ್ಟರ್‌ಗಳು, ಸುಧಾರಿತ ಕಂಪ್ಯೂಟಿಂಗ್, ರೊಬೊಟಿಕ್ಸ್, ಜೈವಿಕ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಇತ್ಯಾದಿ

    ಬೆಂಬಲ

    ದೀರ್ಘಾವಧಿ ಬಂಡವಾಳ, ತಾಂತ್ರಿಕ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ, ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಸಂಪರ್ಕಗಳು ಮತ್ತು ನೀತಿ ನಿರೂಪಣೆಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಳ್ಳುವಿಕೆ

    ಉದ್ದೇಶ

    ಭಾರತದಿಂದ ಜಾಗತಿಕವಾಗಿ ಸ್ಪರ್ಧಾತ್ಮಕವಾದ ಡೀಪ್-ಟೆಕ್ ಕಂಪನಿಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುವುದು

    ಪಾಕಿಸ್ತಾನ-ಚೀನಾ ಜಂಟಿ ಗಡಿ ಆಯೋಗವನ್ನು ತಿರಸ್ಕರಿಸಿದ ಭಾರತ

    ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ

    ಸಂದರ್ಭ:

    • ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಅಕ್ರಮ ಮತ್ತು ಬಲವಂತದ ಆಕ್ರಮಣದಲ್ಲಿರುವ ಭಾರತೀಯ ಭೂಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಒಪ್ಪಂದಗಳನ್ನು ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಪಾಕಿಸ್ತಾನಕ್ಕೆ ಯಾವುದೇ ಕಾನೂನಾತ್ಮಕ ಹಕ್ಕು (locus standi) ಇಲ್ಲ ಎಂದು ಹೇಳುವ ಮೂಲಕ, ಭಾರತವು ಪಾಕಿಸ್ತಾನ-ಚೀನಾ ಜಂಟಿ ಗಡಿ ಆಯೋಗವನ್ನು ತಿರಸ್ಕರಿಸಿದೆ.

    ‘ಪಾಕಿಸ್ತಾನ-ಚೀನಾ ಗಡಿ ಒಪ್ಪಂದ’ದ ಬಗ್ಗೆ: 

    ಅಂಶ

    ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶಗಳು

    ಭಾರತದ ನಿಲುವು

    ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಆಕ್ರಮಣದಲ್ಲಿರುವ ಭಾರತೀಯ ಭೂಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಪಾಕಿಸ್ತಾನ-ಚೀನಾ ಒಪ್ಪಂದಗಳನ್ನು ಭಾರತವು ತಿರಸ್ಕರಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಅದರ ಸ್ಥಾನಮಾನವನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಲು ಪಾಕಿಸ್ತಾನಕ್ಕೆ ಯಾವುದೇ ಹಕ್ಕಿಲ್ಲ ಎಂದು ವಾದಿಸುತ್ತದೆ.

    1963 ರ ಒಪ್ಪಂದ

    ಕ್ಸಿನ್‌ಜಿಯಾಂಗ್ (Xinjiang) ಮತ್ತು ಪಾಕಿಸ್ತಾನ ಆಕ್ರಮಿತ ಪ್ರದೇಶದ ನಡುವಿನ ಗಡಿಯನ್ನು ಗುರುತಿಸಲು 1963 ರಲ್ಲಿ ಪಾಕಿಸ್ತಾನ-ಚೀನಾ ಗಡಿ ಒಪ್ಪಂದಕ್ಕೆ ಸಹಿ ಹಾಕಲಾಯಿತು. ಭಾರತವು ಇದನ್ನು ಕಾನೂನುಬಾಹಿರ ಮತ್ತು ಅಮಾನ್ಯವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸುತ್ತದೆ.

    ಶಕ್ಸ್‌ಗಮ್ ಕಣಿವೆ

    ಇದನ್ನು ಟ್ರಾನ್ಸ್-ಕಾರಕೋರಂ ಟ್ರಾಕ್ಟ್ ಎಂದೂ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ; 1963 ರ ಒಪ್ಪಂದದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಪಾಕಿಸ್ತಾನವು ಇದನ್ನು ಚೀನಾಕ್ಕೆ ಬಿಟ್ಟುಕೊಟ್ಟಿದೆ.

    ಸ್ಥಳ

    ಇದು ಸಿಯಾಚಿನ್ ಹಿಮನದಿಯ ಉತ್ತರಕ್ಕೆ, ಹುಂಜಾ-ಗಿಲ್ಗಿಟ್ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿದೆ; ಮತ್ತು ಇದರ ವಿಸ್ತೀರ್ಣ 5,000ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಚದರ ಕಿ.ಮೀ. ಆಗಿದೆ.

    ಐತಿಹಾಸಿಕ ಹಿನ್ನೆಲೆ

    ಅಮೃತಸರ ಒಪ್ಪಂದದ (1846) ನಂತರ ಸ್ಥಾಪನೆಯಾದ ಜಮ್ಮು ಮತ್ತು ಕಾಶ್ಮೀರ ಸಂಸ್ಥಾನವು ಐತಿಹಾಸಿಕವಾಗಿ ಜಮ್ಮು, ಕಾಶ್ಮೀರ, ಲಡಾಖ್, ಗಿಲ್ಗಿಟ್-ಬಾಲ್ಟಿಸ್ತಾನ್, ಪಾಕ್ ಆಕ್ರಮಿತ ಕಾಶ್ಮೀರ (PoK) ಮತ್ತು ಟ್ರಾನ್ಸ್-ಕಾರಕೋರಂ ಟ್ರಾಕ್ಟ್ ಅನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು.

    ಜಂಟಿ ಗಡಿ ಆಯೋಗ

    ಚೀನಾ ಪ್ರಧಾನಿ ಲೀ ಕೆಕಿಯಾಂಗ್ ಅವರ ಪಾಕಿಸ್ತಾನ ಭೇಟಿಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಸಹಿ ಹಾಕಲಾದ 2013 ರ ಗಡಿ ನಿರ್ವಹಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಒಪ್ಪಂದದಿಂದ ಈ ಆಯೋಗವು ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡಿದೆ.

    ಆಯೋಗದ ಉದ್ದೇಶ

    ಪಾಕಿಸ್ತಾನ-ಚೀನಾ ಗಡಿ-ನಿರ್ವಹಣಾ ಒಪ್ಪಂದಗಳ ಅನುಷ್ಠಾನವನ್ನು ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ ಮಾಡುವುದು.

    ಭಾರತದ ಆಕ್ಷೇಪಣೆ

    ಪಾಕಿಸ್ತಾನವು ಶಕ್ಸ್‌ಗಮ್ ಕಣಿವೆಯನ್ನು ಚೀನಾಕ್ಕೆ ಹಸ್ತಾಂತರಿಸಿರುವುದು ಭಾರತೀಯ ಭೂಪ್ರದೇಶದ ಅಕ್ರಮ ಹಸ್ತಾಂತರವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಭಾರತ ಪ್ರತಿಪಾದಿಸುತ್ತದೆ.

    ಕೇಂದ್ರೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ಪ್ರಮಾಣೀಕರಣ ಮಂಡಳಿ (CBFC)

    ಸಂವಿಧಾನ ಮತ್ತು ಆಡಳಿತ

    ಸಂದರ್ಭ: 

    • ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರವು ಕೇಂದ್ರೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ಪ್ರಮಾಣೀಕರಣ ಮಂಡಳಿಯನ್ನು (CBFC) ಪುನರ್ರಚಿಸಿದೆ.

    ಕೇಂದ್ರೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ಪ್ರಮಾಣೀಕರಣ ಮಂಡಳಿ (CBFC)ಯ ಬಗ್ಗೆ: 

    • ಸ್ವರೂಪ: ಇದು ವಾರ್ತಾ ಮತ್ತು ಪ್ರಸಾರ ಸಚಿವಾಲಯದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವ ಶಾಸನಬದ್ಧ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ.
    • ಸ್ಥಾಪನೆ: ಇದನ್ನು 1952 ರ ಛಾಯಾಗ್ರಹಣ (Cinematograph) ಕಾಯ್ದೆಯ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಗಿದೆ.
    • ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿ: ಮುಂಬೈ.
    • ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಕಚೇರಿಗಳು: ಭಾರತದಾದ್ಯಂತ 9 ಕಚೇರಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.
    • ರಚನೆ: ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರದಿಂದ ನೇಮಕಗೊಂಡ ಅಧ್ಯಕ್ಷರು ಮತ್ತು ಅಧಿಕಾರೇತರ ಸದಸ್ಯರನ್ನು ಇದು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.
    • ಕಾರ್ಯ: ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಪ್ರದರ್ಶನಕ್ಕೆ ಉದ್ದೇಶಿಸಿರುವ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಅನ್ವಯಿಸುವ ಕಾನೂನುಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ.
    • ಪ್ರಮುಖ ನಿಬಂಧನೆ: ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳನ್ನು CBFC ಪ್ರಮಾಣೀಕರಣದ ನಂತರವಷ್ಟೇ ಸಾರ್ವಜನಿಕವಾಗಿ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಬಹುದಾಗಿದೆ.

    Related Articles

  • ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ ಖನಿಜ ಕ್ಷೇತ್ರ ಕಲ್ಯಾಣ ಯೋಜನೆ (PMKKKY) | ಚೀತಾ ಮರುಪರಿಚಯ ಯೋಜನೆ | ಮೆಲನೋಮ (Melanoma) | ಯುರೋಪಿಯನ್ ಒಕ್ಕೂಟದ (EU) ಮೊದಲ ‘ಸಹವರ್ತಿ ಸದಸ್ಯ’ ಆಗಲಿರುವ ಕೆನಡಾ | ನೆಟ್ ಜೀರೋ ಪೋರ್ಟಲ್ ಮತ್ತು ಹವಾಮಾನ ವೈಪರೀತ್ಯದ ಮೇಲಿನ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕ್ರಿಯಾ ಯೋಜನೆ (NAPCC) ಡ್ಯಾಶ್‌ಬೋರ್ಡ್

    ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ ಖನಿಜ ಕ್ಷೇತ್ರ ಕಲ್ಯಾಣ ಯೋಜನೆ (PMKKKY)

    ಆರ್ಥಿಕತೆ

    ಸಂದರ್ಭ: 

    • ಗಣಿಗಾರಿಕೆ ಪೀಡಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಶಿಕ್ಷಣ, ಆರೋಗ್ಯ ಸೇವೆ, ಕುಡಿಯುವ ನೀರು ಮತ್ತು ಜೀವನೋಪಾಯದ ಅವಕಾಶಗಳನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುವ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ ಖನಿಜ ಕ್ಷೇತ್ರ ಕಲ್ಯಾಣ ಯೋಜನೆಯು (PMKKKY) ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸುತ್ತಿದೆ.

    ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ ಖನಿಜ ಕ್ಷೇತ್ರ ಕಲ್ಯಾಣ ಯೋಜನೆ (PMKKKY)ಯ ಬಗ್ಗೆ: 

    • ಪ್ರಾರಂಭ: ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2015.
    • ಉದ್ದೇಶ: ಗಣಿಗಾರಿಕೆಯಿಂದ ಬಾಧಿತವಾದ ಸಮುದಾಯಗಳು ಖನಿಜಗಳ ಹೊರತೆಗೆಯುವಿಕೆಯಿಂದ ಲಾಭ ಪಡೆಯುವಂತೆ ಮಾಡುವುದು ಮತ್ತು ಅವರಿಗೆ ಸಾಮಾಜಿಕ ಹಾಗೂ ಭೌತಿಕ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುವುದು ಈ ಯೋಜನೆಯ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿದೆ.
    • ಅನುಷ್ಠಾನ: ಈ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಜಿಲ್ಲಾ ಖನಿಜ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾನಗಳ (District Mineral Foundations – DMFs) ಮೂಲಕ ಅನುಷ್ಠಾನಗೊಳಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಇವು MMDR ಕಾಯ್ದೆ, 1957 ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾದ ಲಾಭರಹಿತ ಟ್ರಸ್ಟ್‌ಗಳಾಗಿವೆ.
    • ಜಿಲ್ಲಾ ಖನಿಜ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾನಗಳು (DMFs): ಇವು ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರದ ಅಧೀನದಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತವೆ.

    ಪ್ರಮುಖ ವೈಶಿಷ್ಯಗಳು: 

    • ಗಣಿಗಾರಿಕೆ ಪೀಡಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಕಲ್ಯಾಣ ಮತ್ತು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಕೈಗೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತದೆ.

    • ಗಣಿಗಾರಿಕೆಯಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ಪರಿಸರ, ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ-ಆರ್ಥಿಕ ಪರಿಣಾಮಗಳನ್ನು ಇದು ಪರಿಹರಿಸುತ್ತದೆ.

    • ಸುಸ್ಥಿರ ಜೀವನೋಪಾಯವನ್ನು ಇದು ಉತ್ತೇಜಿಸುತ್ತದೆ.

    • ಪೆಸಾ (PESA) ಕಾಯ್ದೆ, 1996 ಮತ್ತು ಅರಣ್ಯ ಹಕ್ಕುಗಳ ಕಾಯ್ದೆ, 2006 ರ ಮೂಲಕ ಪರಿಶಿಷ್ಟ ಮತ್ತು ಬುಡಕಟ್ಟು ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ ವಿಶೇಷ ರಕ್ಷಣೆಯನ್ನು ಒದಗಿಸಲಾಗಿದೆ.

    ಹಣಕಾಸು ನೆರವು: 

    • ಶೇ. 10 ರಷ್ಟು ಕೊಡುಗೆ: 12 ಜನವರಿ 2015 ರಂದು ಅಥವಾ ನಂತರ ನೀಡಲಾದ ಗಣಿಗಾರಿಕೆ ಗುತ್ತಿಗೆಗಳಿಂದ ಬರುತ್ತದೆ.

    • ಶೇ. 30 ರಷ್ಟು ಕೊಡುಗೆ: 12 ಜನವರಿ 2015 ಕ್ಕಿಂತ ಮೊದಲು ನೀಡಲಾದ ಗಣಿಗಾರಿಕೆ ಗುತ್ತಿಗೆಗಳಿಂದ ಬರುತ್ತದೆ.

    ಚೀತಾ ಮರುಪರಿಚಯ ಯೋಜನೆ

    ಪರಿಸರ

    ಸಂದರ್ಭ: 

    • ಕುನೊ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನದಲ್ಲಿ ಪರಸ್ಪರ ಸಂಬಂಧವಿಲ್ಲದ ಎರಡು ಗಂಡು ಚೀತಾಗಳ ಅಸಾಮಾನ್ಯ ಗುಂಪೊಂದು ಕಂಡುಬಂದಿದೆ. ಇದು ಮರುಪರಿಚಯಿಸಲಾದ ಚೀತಾ ಸಂತತಿಯಲ್ಲಿ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಸಾಮಾಜಿಕ ನಡವಳಿಕೆಯ ಹೊರಹೊಮ್ಮುವಿಕೆಯನ್ನು ಎತ್ತಿತೋರಿಸುತ್ತದೆ.

    ಚೀತಾ ಮರುಪರಿಚಯ ಯೋಜನೆಯ ಬಗ್ಗೆ: 

    • ದಶಕಗಳ ಕಾಲ ನಡೆದ ಅತಿಯಾದ ಬೇಟೆ, ಆವಾಸಸ್ಥಾನಗಳ ವಿಘಟನೆ ಮತ್ತು ಬೇಟೆಯಾಡುವ ಪ್ರಾಣಿ ಪ್ರಭೇದಗಳ ಕ್ಷೀಣತೆಯಿಂದಾಗಿ, ಭಾರತವು 1952 ರಲ್ಲಿಯೇ ಚೀತಾಗಳನ್ನು ಅಳಿದುಹೋದ ಪ್ರಭೇದ (Extinct) ಎಂದು ಘೋಷಿಸಿತ್ತು.
    • 2022 ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್ ಚೀತಾದ ಪ್ರಾರಂಭ ಮತ್ತು ನಮೀಬಿಯಾ ಹಾಗೂ ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾದಿಂದ ಚೀತಾಗಳ ಆಗಮನವು ದೊಡ್ಡ ಮಾಂಸಾಹಾರಿ ಪ್ರಾಣಿಯೊಂದರ ವಿಶ್ವದ ಮೊದಲ ಖಂಡಾಂತರ ಸ್ಥಳಾಂತರ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದೆ.
    • ಬೋಟ್ಸ್ವಾನಾ ದೇಶ : ಇದು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಭೂಆವೃತವಾದ (landlocked) ದೇಶವಾಗಿದ್ದು, ಇದರ 70% ರಷ್ಟು ಭೂಭಾಗವು ಕಾಳಹರಿ ಮರುಭೂಮಿಯಿಂದ ಆವೃತವಾಗಿದೆ. ಇದು ವಿಶ್ವದ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಕಾಡು ಚೀತಾ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.

    ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್ ಚೀತಾ ಬಗ್ಗೆ: 

    • ಸೂಕ್ತವಾದ ಮುಕ್ತ ಅರಣ್ಯ ಮತ್ತು ಹುಲ್ಲುಗಾವಲು ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಚೀತಾಗಳನ್ನು ಮರುಪರಿಚಯಿಸಲು ಭಾರತ ಕೈಗೊಂಡಿರುವ ಮಹತ್ವಾಕಾಂಕ್ಷೆಯ ಪ್ರಯತ್ನವೇ ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್ ಚೀತಾ ಆಗಿದೆ.
    • ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದವರು: ವನ್ಯಜೀವಿ (ರಕ್ಷಣೆ) ಕಾಯ್ದೆ, 1972 (2006 ರಲ್ಲಿ ತಿದ್ದುಪಡಿ) ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾದ ಶಾಸನಬದ್ಧ ಸಂಸ್ಥೆಯಾದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹುಲಿ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಪ್ರಾಧಿಕಾರ (NTCA) ಈ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಜಾರಿಗೊಳಿಸುತ್ತಿದೆ.
    • ವಿಶಿಷ್ಟತೆ: ಇದು ವಿಶ್ವದಲ್ಲೇ ಮೊಟ್ಟಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ದೊಡ್ಡ ಕಾಡು ಮಾಂಸಾಹಾರಿ ಪ್ರಾಣಿಯನ್ನು ಒಂದು ಖಂಡದಿಂದ ಮತ್ತೊಂದು ಖಂಡಕ್ಕೆ ಸ್ಥಳಾಂತರಿಸಿದ ಯೋಜನೆಯಾಗಿದೆ.

    ಇದುವರೆಗಿನ ಸ್ಥಳಾಂತರಗಳು:

    • 2022 ರಲ್ಲಿ ನಮೀಬಿಯಾದಿಂದ 8 ಚೀತಾಗಳ ಸ್ಥಳಾಂತರ.
    • 2023 ರಲ್ಲಿ ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾದಿಂದ 12 ಚೀತಾಗಳ ಸ್ಥಳಾಂತರ.
    • ಬೋಟ್ಸ್ವಾನಾದಿಂದ 8 ಚೀತಾಗಳು (2025 ರ ಘೋಷಣೆ).

    ಚೀತಾ (Acinonyx jubatus) ಪ್ರಾಣಿಯ ಬಗ್ಗೆ: 

    • ಇದು ವಿಶ್ವದ ಅತಿ ವೇಗದ ಸಸ್ತನಿಯಾಗಿದ್ದು, ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಅಳಿದುಹೋದ ಏಕೈಕ ದೊಡ್ಡ ಮಾಂಸಾಹಾರಿ ಪ್ರಾಣಿಯಾಗಿದೆ (1952).
    • ಇತರ ಬೃಹತ್ ಮಾರ್ಜಾಲ ಜಾತಿಯ ಪ್ರಾಣಿಗಳಿಗಿಂತ ಭಿನ್ನವಾಗಿ, ಚೀತಾಗಳು ಘರ್ಜಿಸುವುದಿಲ್ಲ.
    • ಚೀತಾಗಳಲ್ಲಿ ಎರಡು ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರಭೇದಗಳಿವೆ: ಆಫ್ರಿಕನ್ ಚೀತಾ (ದುರ್ಬಲ – VU ಮತ್ತು ಏಷಿಯಾಟಿಕ್ ಚೀತಾ (ತೀವ್ರವಾಗಿ ಅಳಿವಿನಂಚಿನಲ್ಲಿರುವ – CR). ಏಷಿಯಾಟಿಕ್ ಚೀತಾಗಳು ಪೂರ್ವ ಇರಾನ್ ಮತ್ತು ಆಫ್ರಿಕಾದ ಕೆಲವು ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ.

    ಮೆಲನೋಮ (Melanoma)

    ವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ

    ಸಂದರ್ಭ: 

    • ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿವರ್ಷ ಸಾವಿರಾರು ರೋಗಿಗಳು ಮೆಲನೋಮ ಎಂಬ ಚರ್ಮದ ಕ್ಯಾನ್ಸರ್‌ಗೆ ತುತ್ತಾಗುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.

    ‘ಮೆಲನೋಮ’ ಬಗ್ಗೆ:

    • ಮೆಲನೋಮ: ಇದು ಚರ್ಮಕ್ಕೆ ಬಣ್ಣ ನೀಡುವ ಮೆಲನಿನ್ (Melanin) ಅನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸುವ ಮೆಲನೋಸೈಟ್ಸ್ (Melanocytes) ಕೋಶಗಳಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ಚರ್ಮದ ಕ್ಯಾನ್ಸರ್ ಆಗಿದೆ.
    • ಪ್ರಮುಖ ಅಪಾಯಕಾರಿ ಅಂಶ: ಸೂರ್ಯನ ಬೆಳಕು ಅಥವಾ ಟ್ಯಾನಿಂಗ್ ಸಾಧನಗಳಿಂದ ಬರುವ ಅತಿಯಾದ ಅತಿನೇರಳೆ ವಿಕಿರಣ (UV radiation).
    • ಲಕ್ಷಣಗಳು: ಚರ್ಮದ ಮೇಲೆ ಹೊಸ ಕಪ್ಪು ಕಲೆ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಅಥವಾ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿರುವ ಮಚ್ಚೆಯ ಆಕಾರದಲ್ಲಿ ಬದಲಾವಣೆಯಾಗುವುದು.
    • ಸ್ವರೂಪ: ಇದು ತಳದ (Basal) ಅಥವಾ ಸ್ಕ್ವಾಮಸ್ (Squamous) ಕೋಶಗಳ ಕ್ಯಾನ್ಸರ್‌ಗಳಿಗಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬಂದರೂ, ಹೆಚ್ಚು ಆಕ್ರಮಣಕಾರಿಯಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ದೇಹದ ಇತರ ಭಾಗಗಳಿಗೂ ಹರಡುವ ಅಪಾಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.
    • ಆರಂಭಿಕ ಪತ್ತೆ: ಈ ರೋಗವನ್ನು ಆರಂಭಿಕ ಹಂತದಲ್ಲಿಯೇ ಪತ್ತೆ ಹಚ್ಚಿದರೆ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯು ಹೆಚ್ಚು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗುತ್ತದೆ.

    ಮಾನವನ ಚರ್ಮ: 

    ಜೀವಕೋಶ

    ಪ್ರಮುಖ ಕಾರ್ಯ

    ಸ್ಕ್ವಾಮಸ್ ಕೋಶಗಳು (Squamous cells)

    ಚರ್ಮದ ಮೇಲಿನ ಪದರವನ್ನು (ಎಪಿಡರ್ಮಿಸ್) ರೂಪಿಸುವ ತೆಳುವಾದ, ಚಪ್ಪಟೆಯಾದ ಜೀವಕೋಶಗಳು.

    ತಳದ ಕೋಶಗಳು (Basal cells)

    ಸ್ಕ್ವಾಮಸ್ ಕೋಶಗಳ ಕೆಳಗೆ ಕಂಡುಬರುವ ದುಂಡಗಿನ ಜೀವಕೋಶಗಳು.

    ಮೆಲನೋಸೈಟ್ಸ್ (Melanocytes)

    ಚರ್ಮಕ್ಕೆ ಬಣ್ಣವನ್ನು ನೀಡುವ ಮೆಲನಿನ್ ಅನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸುತ್ತವೆ.

    ಯುರೋಪಿಯನ್ ಒಕ್ಕೂಟದ (EU) ಮೊದಲ ‘ಸಹವರ್ತಿ ಸದಸ್ಯ’ ಆಗಲಿರುವ ಕೆನಡಾ

    ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ

    ಸಂದರ್ಭ: 

    • ಯುರೋಪಿಯನ್ ಕಮಿಷನ್ ಅಧ್ಯಕ್ಷೆ ಉರ್ಸುಲಾ ವಾನ್ ಡೆರ್ ಲೇಯೆನ್ ಅವರು ಕೆನಡಾವನ್ನು ಯುರೋಪಿಯನ್ ಒಕ್ಕೂಟದ (EU) ಮೊದಲ “ಸಹವರ್ತಿ ಸದಸ್ಯ” (Associate member) ರಾಷ್ಟ್ರವಾಗಿ ಸೇರ್ಪಡೆಗೊಳಿಸುವ ಪ್ರಸ್ತಾಪವನ್ನು ಮುಂದಿಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ.

    EU – ಕೆನಡಾ “ಸಹವರ್ತಿ ಸದಸ್ಯತ್ವ” – ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶಗಳು: 

    • ಸಹವರ್ತಿ ಸದಸ್ಯತ್ವ: ಸಂಪೂರ್ಣ ಸದಸ್ಯತ್ವವಿಲ್ಲದೆ ಕೆನಡಾ ಮತ್ತು EU ನಡುವೆ ನಿಕಟ ಏಕೀಕರಣವನ್ನು ಸಾಧಿಸಲು ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಲಾದ ಉಪಾಯವಾಗಿದೆ.

    • ಸಂಭಾವ್ಯ ಸಹಕಾರ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳು: ವ್ಯಾಪಾರ, ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ, ರಕ್ಷಣೆ, ಇಂಧನ, ನಿರ್ಣಾಯಕ ಖನಿಜಗಳು, ಕೃತಕ ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆ (AI) ಮತ್ತು ಆರ್ಕ್ಟಿಕ್ ಸಹಕಾರ.

    • ಪ್ರಸ್ತುತ ಸ್ಥಿತಿ: ಪ್ರಸ್ತುತ EU ಒಪ್ಪಂದಗಳ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಈ ಸದಸ್ಯತ್ವವನ್ನು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸಲಾಗಿಲ್ಲ; ಹಕ್ಕುಗಳು ಮತ್ತು ಕಟ್ಟುಪಾಡುಗಳ ಕುರಿತು ಇನ್ನೂ ಮಾತುಕತೆ ನಡೆಸಬೇಕಿದೆ.

    ಯುರೋಪಿಯನ್ ಒಕ್ಕೂಟ (EU) ದ ಬಗ್ಗೆ: 

    • EU : ಇದು 27 ಯುರೋಪಿಯನ್ ದೇಶಗಳ ರಾಜಕೀಯ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕ ಒಕ್ಕೂಟವಾಗಿದೆ.

    • 1951: ಯುರೋಪಿಯನ್ ಕಲ್ಲಿದ್ದಲು ಮತ್ತು ಉಕ್ಕು ಸಮುದಾಯವನ್ನು (ECSC) 6 ಸಂಸ್ಥಾಪಕ ಸದಸ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳೊಂದಿಗೆ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು.

    • 1957: ರೋಮ್ ಒಪ್ಪಂದದ ಮೂಲಕ ಯುರೋಪಿಯನ್ ಆರ್ಥಿಕ ಸಮುದಾಯವನ್ನು (EEC) ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು.

    • 1993: ಮಾಸ್ಟ್ರಿಕ್ಟ್ ಒಪ್ಪಂದದ (Maastricht Treaty) ಮೂಲಕ EU ಅನ್ನು ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು.

    • ಕರೆನ್ಸಿ: 27 ಸದಸ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ಪೈಕಿ 21 ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು ಯೂರೋ ಕರೆನ್ಸಿಯನ್ನು ಬಳಸುತ್ತವೆ.

    • ಪ್ರಮುಖ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳು: ಏಕ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ, ವ್ಯಾಪಾರ, ಆರ್ಥಿಕ ಸಹಕಾರ, ಸಾಮಾನ್ಯ ನೀತಿಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಏಕೀಕರಣ.

    ನೆಟ್ ಜೀರೋ ಪೋರ್ಟಲ್ ಮತ್ತು ಹವಾಮಾನ ವೈಪರೀತ್ಯದ ಮೇಲಿನ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕ್ರಿಯಾ ಯೋಜನೆ (NAPCC) ಡ್ಯಾಶ್‌ಬೋರ್ಡ್

    ಪರಿಸರ

    ಸಂದರ್ಭ: 

    • 2026ರ ವಿಶ್ವ ಓಝೋನ್ ದಿನಾಚರಣೆಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಕೇಂದ್ರ ಪರಿಸರ, ಅರಣ್ಯ ಮತ್ತು ಹವಾಮಾನ ಬದಲಾವಣೆ ಖಾತೆ ರಾಜ್ಯ ಸಚಿವರು ಭಾರತದ ನೆಟ್ ಜೀರೋ ಪೋರ್ಟಲ್ ಮತ್ತು ಹವಾಮಾನ ಬದಲಾವಣೆಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕ್ರಿಯಾ ಯೋಜನೆಯ (NAPCC) ಡ್ಯಾಶ್‌ಬೋರ್ಡ್‌ ಅನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು.

    ನೆಟ್ ಜೀರೋ ಪೋರ್ಟಲ್ (Net Zero Portal): 

    • ಭಾರತೀಯ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ತಾವಾಗಿಯೇ ನೆಟ್ ಜೀರೋ (ಶೂನ್ಯ ಇಂಗಾಲ ಹೊರಸೂಸುವಿಕೆ) ಬದ್ಧತೆಗಳನ್ನು ಸ್ವಯಂಪ್ರೇರಿತವಾಗಿ ನೋಂದಾಯಿಸಲು ಮತ್ತು ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸಲು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾದ ಕೇಂದ್ರೀಕೃತ ಡಿಜಿಟಲ್ ವೇದಿಕೆಯಾಗಿದೆ.
    • ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ತಮ್ಮ ಹಸಿರುಮನೆ ಅನಿಲ (GHG) ಹೊರಸೂಸುವಿಕೆಗಳು, ನೆಟ್ ಜೀರೋ ಗುರಿಗಳು ಮತ್ತು ವಾರ್ಷಿಕ ಪ್ರಗತಿಯನ್ನು ವರದಿ ಮಾಡಬಹುದು.
    • ವ್ಯಾಪ್ತಿ 1 ಮತ್ತು 2 ಈ ಹಂತದಲ್ಲಿ ವರದಿ ಮಾಡುವುದನ್ನು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
    • ವ್ಯಾಪ್ತಿ 3 ಈ ಹಂತದಲ್ಲಿ ವರದಿ ಮಾಡುವುದು ಸ್ವಯಂಪ್ರೇರಿತವಾಗಿ ಉಳಿಯುತ್ತದೆ.

    NAPCC ಡ್ಯಾಶ್‌ಬೋರ್ಡ್: 

    • ಇದು ಹವಾಮಾನ ಬದಲಾವಣೆಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕ್ರಿಯಾ ಯೋಜನೆಯ (NAPCC) ಅಡಿಯಲ್ಲಿರುವ 8 ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಿಷನ್‌ಗಳ ಅನುಷ್ಠಾನವನ್ನು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚುವ ಡಿಜಿಟಲ್ ವೇದಿಕೆಯಾಗಿದೆ.
    • NAPCC ಅನ್ನು 2008 ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಾಯಿತು.
    • ಇದು ಅಂತರ್-ಸಚಿವಾಲಯ ಸಮನ್ವಯ, ಪ್ರಗತಿಯ ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ ಮತ್ತು ಅನುಷ್ಠಾನದಲ್ಲಿನ ಅಂತರಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಲು ಅನುವು ಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತದೆ.

    ಭಾರತದ ನವೀಕರಿಸಿದ ಹವಾಮಾನ ಗುರಿಗಳು: 

    ಸೂಚಕ (Indicator)

    ಗುರಿ (Target)

    GDP ಹೊರಸೂಸುವಿಕೆ ತೀವ್ರತೆ

    2005 ರ ಮಟ್ಟದಿಂದ 2035 ರ ವೇಳೆಗೆ 47% ರಷ್ಟು ಕಡಿತ

    ಪಳೆಯುಳಿಕೆಯೇತರ ಸ್ಥಾಪಿತ ವಿದ್ಯುತ್ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ

    2035 ರ ವೇಳೆಗೆ 60%

    ನೆಟ್ ಜೀರೋ (Net Zero)

    2070

    • ಭಾರತವು ಫೆಬ್ರವರಿ 2026 ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ 52.57% ರಷ್ಟು ಪಳೆಯುಳಿಕೆಯೇತರ ಸ್ಥಾಪಿತ ವಿದ್ಯುತ್ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಸಾಧಿಸಿದೆ.

    ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಮಾಹಿತಿ : 

    ಹವಾಮಾನ ಬದಲಾವಣೆಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕ್ರಿಯಾ ಯೋಜನೆ (NAPCC)

    • ಪ್ರಾರಂಭ: ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರದಿಂದ 2008 ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಾಯಿತು.

    • ಉದ್ದೇಶ: ಸಂಘಟಿತ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕ್ರಿಯೆಯ ಮೂಲಕ ಹವಾಮಾನ ಬದಲಾವಣೆಯ ತಗ್ಗಿಸುವಿಕೆ ಮತ್ತು ಹೊಂದಾಣಿಕೆಯನ್ನು (Mitigation and adaptation) ನಿರ್ವಹಿಸುವುದು.

    • ಇದು 8 ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಿಷನ್‌ಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ:

    ಮಿಷನ್ (ಯೋಜನೆ)

    ಪ್ರಮುಖ ಗಮನ

    ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸೌರ ಮಿಷನ್

    ಸೌರಶಕ್ತಿ

    ವರ್ಧಿತ ಇಂಧನ ದಕ್ಷತೆ ಮಿಷನ್

    ಇಂಧನ ದಕ್ಷತೆ

    ಸುಸ್ಥಿರ ಆವಾಸಸ್ಥಾನ ಮಿಷನ್

    ಸುಸ್ಥಿರ ನಗರಗಳು

    ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಜಲ ಮಿಷನ್

    ಜಲ ಸಂರಕ್ಷಣೆ

    ಹಿಮಾಲಯ ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮಿಷನ್

    ಹಿಮಾಲಯದ ಪರಿಸರ

    ಗ್ರೀನ್ ಇಂಡಿಯಾ ಮಿಷನ್ ಮಿಷನ್

    ಅರಣ್ಯ ಪ್ರದೇಶ ಮತ್ತು ಇಂಗಾಲದ ಸಿಂಕ್‌ಗಳು

    ಸುಸ್ಥಿರ ಕೃಷಿ ಮಿಷನ್

    ಹವಾಮಾನ-ಸ್ಥಿತಿಸ್ಥಾಪಕ ಕೃಷಿ

    ಕಾರ್ಯತಂತ್ರದ ಜ್ಞಾನ (Strategic Knowledge) ಮಿಷನ್

    ಹವಾಮಾನ ವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಜ್ಞಾನ

    Related Articles