Blog

ಸೋಫಿ (SOFI) ವರದಿ 2026

ವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ

ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿ:

• ಪ್ರಪಂಚದ ಆಹಾರ ಭದ್ರತೆ ಮತ್ತು ಪೌಷ್ಟಿಕಾಂಶದ ಸ್ಥಿತಿಗತಿಯ (State of Food Security and Nutrition in the World – SOFI) 2026 ನೇ ಸಾಲಿನ ವರದಿಯನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ.
• 2026 ರ ಧ್ಯೇಯವಾಕ್ಯ: “ಆರೋಗ್ಯಕರ ಆಹಾರದ ದುಬಾರಿ ವೆಚ್ಚವನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಮತ್ತು ಪರಿಹರಿಸುವುದು”.

ವರದಿ ಪ್ರಕಟಿಸುವ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು:

ಈ ವರದಿಯನ್ನು ಜಂಟಿಯಾಗಿ ಪ್ರಕಟಿಸುವ ಸಂಸ್ಥೆಗಳೆಂದರೆ:

• ಆಹಾರ ಮತ್ತು ಕೃಷಿ ಸಂಸ್ಥೆ (FAO).
• ಕೃಷಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗಾಗಿ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ನಿಧಿ (IFAD).
• ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ಮಕ್ಕಳ ನಿಧಿ (UNICEF).
• ವಿಶ್ವ ಆಹಾರ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ (WFP).
• ವಿಶ್ವ ಆರೋಗ್ಯ ಸಂಸ್ಥೆ (WHO).

ಸೋಫಿ (SOFI) ವರದಿ 2026 ರ ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶಗಳು:

• ಜಾಗತಿಕ ಹಸಿವು: ಜಾಗತಿಕ ಹಸಿವಿನ ಪ್ರಮಾಣವು ಸತತ ಮೂರನೇ ವರ್ಷವೂ ಇಳಿಕೆ ಕಂಡಿದ್ದು, ಜಾಗತಿಕ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ 7.8% ಕ್ಕೆ (645 ದಶಲಕ್ಷ ಜನರು) ತಲುಪಿದೆ. ಏಷ್ಯಾವನ್ನು ಹಿಂದಿಕ್ಕಿರುವ ಆಫ್ರಿಕಾವು 309 ದಶಲಕ್ಷ ಜನರೊಂದಿಗೆ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಹಸಿವಿನಿಂದ ಬಳಲುತ್ತಿರುವ ಜನರನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಖಂಡವಾಗಿದೆ.
• ಆಹಾರ ಭದ್ರತೆ: ಏಷ್ಯಾ, ಲ್ಯಾಟಿನ್ ಅಮೆರಿಕಾ ಮತ್ತು ಕೆರಿಬಿಯನ್ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಆಹಾರ ಭದ್ರತೆ ಸ್ಥಿರವಾಗಿ ಸುಧಾರಿಸಿದೆ. ಆಫ್ರಿಕಾವು ಸುಮಾರು ಒಂದು ದಶಕದಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಹಸಿವಿನ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ (20.3% ರಿಂದ 20% ಕ್ಕೆ) ಇಳಿಕೆಯನ್ನು ಕಂಡಿದೆ.
• ಆಹಾರದ ಕೈಗೆಟುಕುವಿಕೆ: ಆರೋಗ್ಯಕರ ಆಹಾರದ ಸರಾಸರಿ ವೆಚ್ಚವು 2025 ರಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿ ವ್ಯಕ್ತಿಗೆ ದಿನಕ್ಕೆ 4.28 PPP (ಖರೀದಿ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ಸಮಾನತೆ) ಡಾಲರ್‌ಗಳಿಗೆ ಏರಿದೆ. ಸರಿಸುಮಾರು 2.69 ಶತಕೋಟಿ ಜನರಿಗೆ ಆರೋಗ್ಯಕರ ಆಹಾರವನ್ನು ಭರಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತಿಲ್ಲ.
• ಪೌಷ್ಟಿಕಾಂಶದ ಫಲಿತಾಂಶಗಳು: ಐದು ವರ್ಷದೊಳಗಿನ 150 ದಶಲಕ್ಷ ಮಕ್ಕಳು ಕುಂಠಿತ ಬೆಳವಣಿಗೆಯಿಂದ ಬಳಲುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. 2024 ರಲ್ಲಿ ವಯಸ್ಕರ ಬೊಜ್ಜಿನ ಪ್ರಮಾಣವು 16.2% ಕ್ಕೆ ಏರಿದೆ, ಮತ್ತು ತಾಯಂದಿರ ರಕ್ತಹೀನತೆ ಸಮಸ್ಯೆಯು ಇನ್ನಷ್ಟು ಉಲ್ಬಣಗೊಂಡಿದೆ.

ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಅಂತರ್ಜಾಲ ಸ್ಥಗಿತ

ರಾಜ್ಯಶಾಸ್ತ್ರ

ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿ:

• CJP ಯ ‘ಚಲೋ ಸಂಸದ್’ ಪ್ರತಿಭಟನೆಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರವು ಮಧ್ಯ ದೆಹಲಿಯ ಕೆಲವು ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಮೊಬೈಲ್ ಅಂತರ್ಜಾಲ ಸೇವೆಯನ್ನು ಸ್ಥಗಿತಗೊಳಿಸಿತ್ತು.

ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಅಂತರ್ಜಾಲ ಸ್ಥಗಿತದ ವ್ಯಾಪ್ತಿ:

• ಪ್ರತಿಭಟನೆಗಳು, ಘರ್ಷಣೆಗಳು, ಕೋಮು ಹಿಂಸಾಚಾರ ಮತ್ತು ಧಾರ್ಮಿಕ ರಜಾದಿನಗಳ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, 2025 ರಲ್ಲಿ 65 ಬಾರಿ ಅಂತರ್ಜಾಲ ಸ್ಥಗಿತಗೊಳಿಸುವ ಮೂಲಕ ಭಾರತವು ಜಾಗತಿಕವಾಗಿ 2 ನೇ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದೆ.
• ಐತಿಹಾಸಿಕವಾಗಿ ಜಮ್ಮು ಮತ್ತು ಕಾಶ್ಮೀರ ಹಾಗೂ ಮಣಿಪುರದಲ್ಲಿ ಆಗಾಗ್ಗೆ, ದೀರ್ಘಕಾಲದವರೆಗೆ ಅಂತರ್ಜಾಲ ಸ್ಥಗಿತಗೊಂಡಿರುವುದು ದಾಖಲಾಗಿದೆ.

ಕಾನೂನು ಮತ್ತು ಶಾಸನಬದ್ಧ ಚೌಕಟ್ಟು:

• 2023 ರ ದೂರಸಂಪರ್ಕ ಕಾಯ್ದೆಯ ಸೆಕ್ಷನ್ 20(2)(b), ಮತ್ತು 2024 ರ ದೂರಸಂಪರ್ಕ (ಸೇವೆಗಳ ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ಸ್ಥಗಿತ) ನಿಯಮಗಳು ಅಂತರ್ಜಾಲ ಸ್ಥಗಿತವನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುತ್ತವೆ.
• 2024 ರ ನಿಯಮಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಸ್ಥಗಿತದ ಆದೇಶವು ನಿಖರವಾದ ಕಾರಣಗಳು, ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಅವಧಿ ಮತ್ತು ಬಾಧಿತ ಭೌಗೋಳಿಕ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸುವುದು ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿದೆ.
• ಆಧಾರಗಳು: ತುರ್ತು ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳು, ಸಾರ್ವಭೌಮತ್ವಕ್ಕೆ ಬೆದರಿಕೆ, ಭದ್ರತಾ ಕಾಳಜಿಗಳು, ವಿದೇಶಿ ಸಂಬಂಧಗಳಿಗೆ ಅಪಾಯಗಳು, ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಅಶಾಂತಿ ಅಥವಾ ಅಪರಾಧಗಳಿಗೆ ಪ್ರಚೋದನೆ ನೀಡುವ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಅಂತರ್ಜಾಲವನ್ನು ಸ್ಥಗಿತಗೊಳಿಸಬಹುದು.
• ಸಕ್ಷಮ ಪ್ರಾಧಿಕಾರ: ಕೇಂದ್ರ ಅಥವಾ ರಾಜ್ಯದ ಗೃಹ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಗಳು ಅಂತರ್ಜಾಲ ಸ್ಥಗಿತದ ಆದೇಶಗಳನ್ನು ಹೊರಡಿಸಬಹುದು, ಮತ್ತು ತುರ್ತು ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಜಂಟಿ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಗಳಿಗೆ ಈ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ನೀಡಲಾಗಿದೆ.
• ಅವಧಿಯ ಮಿತಿ: 2024 ರ ನಿಯಮಗಳು ಅಂತರ್ಜಾಲ ಸ್ಥಗಿತವನ್ನು 15 ದಿನಗಳಿಗೆ ಸೀಮಿತಗೊಳಿಸಿವೆ ಮತ್ತು ಐದು ದಿನಗಳೊಳಗೆ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಆದೇಶವನ್ನು ಪರಿಶೀಲನಾ ಸಮಿತಿಯು ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ ಮಾಡುವುದು ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿದೆ.

ನ್ಯಾಯಾಂಗ ರಕ್ಷಣೆಗಳು:

• ಅನುರಾಧಾ ಭಾಸಿನ್ ವಿರುದ್ಧ ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರ ಪ್ರಕರಣ (2020): ಸಂವಿಧಾನದ ವಿಧಿ 19(1)(a) ಮತ್ತು 19(1)(g) ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಆನ್‌ಲೈನ್ ವಾಕ್ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವನ್ನು ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ರಕ್ಷಿಸಿದೆ ಮತ್ತು ಅನಿರ್ದಿಷ್ಟಾವಧಿಯ ಅಂತರ್ಜಾಲ ಸ್ಥಗಿತವನ್ನು ಕಾನೂನುಬಾಹಿರ ಎಂದು ಘೋಷಿಸಿದೆ. ಅಂತರ್ಜಾಲ ಸ್ಥಗಿತವು ಅತ್ಯಗತ್ಯವಾಗಿರಬೇಕು, ಪ್ರಮಾಣಾನುಗುಣವಾಗಿರಬೇಕು ಮತ್ತು ಅಂತಿಮ ಅಸ್ತ್ರವಾಗಿ ಮಾತ್ರ ಬಳಸಲ್ಪಡಬೇಕು.
• ಫಾಹಿಮಾ ಶಿರಿನ್ ವಿರುದ್ಧ ಕೇರಳ ರಾಜ್ಯ ಪ್ರಕರಣ (2019): ಕೇರಳ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ಸಂವಿಧಾನದ 21 ನೇ ವಿಧಿಯ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ‘ಅಂತರ್ಜಾಲದ ಹಕ್ಕನ್ನು’ ಮೂಲಭೂತ ಹಕ್ಕು ಎಂದು ಘೋಷಿಸಿದೆ.

ಗ್ರೇಟ್ ಯೋಜನೆ (GREAT Scheme)

ಸರ್ಕಾರಿ ಯೋಜನೆಗಳು

ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿ:

• ಜವಳಿ ಸಚಿವಾಲಯವು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ತಾಂತ್ರಿಕ ಜವಳಿ ಮಿಷನ್ (National Technical Textiles Mission) ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಗ್ರೇಟ್ (GREAT) ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಜಾರಿಗೊಳಿಸುತ್ತಿದೆ.

ಗ್ರೇಟ್ (GREAT) ಯೋಜನೆಯ ಬಗ್ಗೆ:

• ಪೂರ್ಣ ರೂಪ: ಗ್ರ್ಯಾಂಟ್ ಫಾರ್ ರಿಸರ್ಚ್ ಅಂಡ್ ಎಂಟರ್‌ಪ್ರೆನರ್‌ಶಿಪ್ ಅಕ್ರಾಸ್ ಆಸ್ಪೈರಿಂಗ್ ಇನ್ನೋವೇಟರ್ಸ್ ಇನ್ ಟೆಕ್ನಿಕಲ್ ಟೆಕ್ಸ್‌ಟೈಲ್ಸ್.
• ಉದ್ದೇಶ: ನಾವೀನ್ಯಕಾರರು, ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ಮತ್ತು ತಂತ್ರಜ್ಞರಿಗೆ ತಮ್ಮ ಹೊಸ ಆಲೋಚನೆಗಳು ಮತ್ತು ಮೂಲಮಾದರಿಗಳನ್ನು ವಾಣಿಜ್ಯ ಉತ್ಪನ್ನಗಳಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುವ ಮೂಲಕ ಭಾರತದ ತಾಂತ್ರಿಕ ಜವಳಿ ಸ್ಟಾರ್ಟ್-ಅಪ್ (Start-up) ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸುವುದು.
• ಹಣಕಾಸಿನ ಬೆಂಬಲ: ಮೂಲಮಾದರಿಗಳನ್ನು ವಾಣಿಜ್ಯೀಕರಣಗೊಳಿಸಲು 18 ತಿಂಗಳ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿ ಸ್ಟಾರ್ಟ್-ಅಪ್‌ಗೆ ₹50 ಲಕ್ಷದವರೆಗೆ ಅನುದಾನವನ್ನು ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ.
• ಆದ್ಯತೆಯ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳು: ಉನ್ನತ-ಕಾರ್ಯಕ್ಷಮತೆಯ ನಾರುಗಳು, ಸ್ಮಾರ್ಟ್ ಜವಳಿ, ಕೃತಕ ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆ (AI)/ಐಒಟಿ (IoT) ಸಂಯೋಜನೆ ಮತ್ತು ಜೈವಿಕ ವಿಘಟನೀಯ ಅಥವಾ ಸುಸ್ಥಿರ ವಸ್ತುಗಳು.
• ಅರ್ಹತೆ: ಅರ್ಜಿದಾರರು ಮಾನ್ಯತೆ ಪಡೆದ ಇನ್ಕ್ಯುಬೇಟರ್‌ನಲ್ಲಿ ಇನ್ಕ್ಯುಬೇಟ್ ಆಗಿರಬೇಕು. ಅವರು ಯೋಜನೆಯಲ್ಲಿ ಹಣಕಾಸಿನ ನೆರವಿನ ಕನಿಷ್ಠ 10% ರಷ್ಟನ್ನು ಸ್ವತಃ ಹೂಡಿಕೆ ಮಾಡಬೇಕು.

ಭಾರತದ ಮೊದಲ eVTOL ವಿಮಾನ

ವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ

ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿ:

• ಐಐಟಿ ಮದ್ರಾಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಇನ್ಕ್ಯುಬೇಟ್ ಆಗಿರುವ ಡೀಪ್-ಟೆಕ್ ಸ್ಟಾರ್ಟ್‌ಅಪ್ ಆಗಿರುವ ‘ದಿ ಇಪ್ಲೇನ್ ಕಂಪನಿ’, ಭಾರತದ ಮೊದಲ ಪೂರ್ಣ-ಪ್ರಮಾಣದ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಿಕ್ ವರ್ಟಿಕಲ್ ಟೇಕ್-ಆಫ್ ಅಂಡ್ ಲ್ಯಾಂಡಿಂಗ್ (eVTOL) ವಿಮಾನದ ಮೂಲಮಾದರಿಯಾದ e200X (PT-01) ಅನ್ನು ಅನಾವರಣಗೊಳಿಸಿದೆ.

eVTOL ಬಗ್ಗೆ:

• ಇದು ವಿದ್ಯುತ್ ಚಾಲಿತ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಬಳಸುತ್ತದೆ, ಇದು ಶಬ್ದ, ವೆಚ್ಚ ಮತ್ತು ಶಕ್ತಿಯ ಬಳಕೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ವೇಗವಾದ ಹಾಗೂ ಸುಸ್ಥಿರ ನಗರ ವಾಯು ಸಾರಿಗೆಗಾಗಿ ಸುಧಾರಿತ ವಾಯು ಚಲನಶೀಲತೆಯನ್ನು (AAM) ಸಕ್ರಿಯಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ.
• ಇದು ಒಬ್ಬ ಪೈಲಟ್ ಜೊತೆಗೆ ಇಬ್ಬರು ಪ್ರಯಾಣಿಕರನ್ನು ಅಥವಾ 200 ಕೆಜಿ ವರೆಗಿನ ಸರಕನ್ನು ಒಯ್ಯುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಹೊಂದಿದೆ ಮತ್ತು ನಗರ ಹಾಗೂ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಚಲನಶೀಲತೆಗಾಗಿ 110 ಕಿ.ಮೀ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.
• ಉದ್ದನೆಯ ರನ್‌ವೇಗಳ ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲದೇ ಸಾಮಾನ್ಯ ಛಾವಣಿಗಳು ಅಥವಾ ಹೆಲಿಪ್ಯಾಡ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಟೇಕ್-ಆಫ್ ಆಗಲು ಮತ್ತು ಲ್ಯಾಂಡ್ ಆಗಲು ಇದನ್ನು ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಮೊಲ್ಡೊವಾ (Moldova)

ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ

ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿ:

• ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿ ದ್ರೌಪದಿ ಮುರ್ಮು ಅವರು ಚಿಸಿನೌಗೆ ಆಗಮಿಸಿದ್ದು, ಇದು ಭಾರತೀಯ ರಾಷ್ಟ್ರದ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರೊಬ್ಬರು ಮೊಲ್ಡೊವಾ ದೇಶಕ್ಕೆ ನೀಡಿದ ಮೊಟ್ಟಮೊದಲ ಭೇಟಿಯಾಗಿದೆ.

ಮೊಲ್ಡೊವಾ ದೇಶದ ಕುರಿತು:

• ರಾಜಧಾನಿ: ಚಿಸಿನೌ.
• ಇದು ಪೂರ್ವ ಯುರೋಪಿನ ಭೂಆವೃತ ದೇಶವಾಗಿದೆ.
• ಗಡಿಗಳು: ಪಶ್ಚಿಮಕ್ಕೆ ರೊಮೇನಿಯಾ ಮತ್ತು ಉತ್ತರ, ಪೂರ್ವ ಹಾಗೂ ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕೆ ಉಕ್ರೇನ್ ಗಡಿಯಿಂದ ಆವೃತವಾಗಿದೆ.
• ನದಿಗಳು: ಡ್ನೈಸ್ಟರ್ (Dniester) ನದಿಯು ಮೊಲ್ಡೊವಾದ ಅತಿ ಉದ್ದದ ನದಿಯಾಗಿದೆ; ಪ್ರುಟ್ ನದಿ (Prut River) ಇದರ ಪಶ್ಚಿಮ ಗಡಿಯನ್ನು ರೂಪಿಸುತ್ತದೆ.

ಉತ್ತರ ಮ್ಯಾಸಿಡೋನಿಯಾ (North Macedonia)

ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ

ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿ:

• ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿ ದ್ರೌಪದಿ ಮುರ್ಮು ಅವರು ಸ್ಕೋಪ್ಯೆಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿದ್ದು, ಇದು ಭಾರತೀಯ ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿಯೊಬ್ಬರು ಉತ್ತರ ಮ್ಯಾಸಿಡೋನಿಯಾಕ್ಕೆ ನೀಡಿದ ಮೊದಲ ಭೇಟಿಯಾಗಿದೆ.

ಉತ್ತರ ಮ್ಯಾಸಿಡೋನಿಯಾ ದೇಶದ ಬಗ್ಗೆ:

• ರಾಜಧಾನಿ: ಸ್ಕೋಪ್ಯೆ.
• ಇದು ಆಗ್ನೇಯ ಯುರೋಪಿನ ದಕ್ಷಿಣ-ಮಧ್ಯ ಬಾಲ್ಕನ್ ಪರ್ಯಾಯ ದ್ವೀಪದಲ್ಲಿರುವ ಒಂದು ಭೂಆವೃತ, ಪರ್ವತಮಯ ದೇಶವಾಗಿದೆ.
• ಇದು ಉತ್ತರಕ್ಕೆ ಕೊಸೊವೊ ಮತ್ತು ಸೆರ್ಬಿಯಾ, ಪೂರ್ವಕ್ಕೆ ಬಲ್ಗೇರಿಯಾ, ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕೆ ಗ್ರೀಸ್ ಮತ್ತು ಪಶ್ಚಿಮಕ್ಕೆ ಅಲ್ಬೇನಿಯಾ ಗಡಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.
• ಈ ದೇಶವು 1991 ರಲ್ಲಿ ಯುಗೊಸ್ಲಾವಿಯಾದಿಂದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವನ್ನು ಘೋಷಿಸಿಕೊಂಡಿತು ಮತ್ತು 2019 ರಲ್ಲಿ ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ‘ಉತ್ತರ ಮ್ಯಾಸಿಡೋನಿಯಾ’ ಎಂಬ ಹೆಸರನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡಿತು.
• ಉತ್ತರ ಮ್ಯಾಸಿಡೋನಿಯಾವು ಯುರೋಪಿಯನ್ ಒಕ್ಕೂಟದ (EU) ಸದಸ್ಯತ್ವಕ್ಕಾಗಿ ಅಧಿಕೃತ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಯಾಗಿದೆ ಮತ್ತು 2020 ರಲ್ಲಿ ನ್ಯಾಟೋ (NATO) ಸೇರಿಕೊಂಡಿದೆ.
• ಯುನೆಸ್ಕೋ ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆಯ ತಾಣವಾದ ಓಹ್ರಿಡ್ ಸರೋವರವು ಯುರೋಪಿನ ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ ಮತ್ತು ಆಳವಾದ ಸರೋವರಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ.

ಗೋರ್ ಬೋಲಿ (Gor Boli)

ರಾಜ್ಯಶಾಸ್ತ್ರ

ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿ:

• ಗೋರ್ ಬೋಲಿಯನ್ನು ಸಂವಿಧಾನದ ಎಂಟನೇ ಪರಿಚ್ಛೇದಕ್ಕೆ ಸೇರಿಸುವ ನಿರಂತರ ಬೇಡಿಕೆಗಳ ಕುರಿತು ಬುಡಕಟ್ಟು ವ್ಯವಹಾರಗಳ ಸಚಿವಾಲಯವು ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಸಂಸತ್ತಿಗೆ ಮಾಹಿತಿ ನೀಡಿದೆ.

ಗೋರ್ ಬೋಲಿ ಕುರಿತು:

• ಇದನ್ನು ಲಂಬಾಣಿ ಭಾಷೆ ಎಂದೂ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.
• ಇದು ತೆಲಂಗಾಣ, ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶ, ಕರ್ನಾಟಕ, ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ ಮತ್ತು ರಾಜಸ್ಥಾನದಾದ್ಯಂತ ಇರುವ ಬಂಜಾರ ಸಮುದಾಯವು ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಮಾತನಾಡುವ ಇಂಡೋ-ಆರ್ಯನ್ ಭಾಷೆಯಾಗಿದೆ.
• ಇದು ಪ್ರಮಾಣೀಕೃತ ಸ್ಥಳೀಯ ಲಿಪಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ಇದನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ದೇವನಾಗರಿ, ತೆಲುಗು ಅಥವಾ ಕನ್ನಡ ಲಿಪಿಗಳಲ್ಲಿ ಬರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಭಾರತೀಯ ಸಂವಿಧಾನದ ಎಂಟನೇ ಅನುಸೂಚಿ: 

ಭಾರತೀಯ ಸಂವಿಧಾನದ 344(1) ಮತ್ತು 351ನೇ ವಿಧಿಗಳ ಅನ್ವಯ, ಎಂಟನೇ ಅನುಸೂಚಿಯು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಮಾನ್ಯತೆ ಪಡೆದ ಭಾಷೆಗಳ ಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಈ ಪಟ್ಟಿಯು ಕಾಲಕಾಲಕ್ಕೆ ವಿಸ್ತರಣೆಯಾಗಿದ್ದು, ಇದರ ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶಗಳು ಈ ಕೆಳಗಿನಂತಿವೆ:

• ಭಾಷೆಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ: ಸಂವಿಧಾನ ಜಾರಿಗೆ ಬಂದಾಗ ಮೂಲತಃ 14 ಭಾಷೆಗಳು ಮಾತ್ರ ಈ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿದ್ದವು. ತದನಂತರ ಜಾರಿಗೆ ತರಲಾದ ಮೂರು ಪ್ರಮುಖ ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ತಿದ್ದುಪಡಿಗಳ ಮೂಲಕ ಪ್ರಸ್ತುತ ಈ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು 22ಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚಿಸಲಾಗಿದೆ.
• ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ತಿದ್ದುಪಡಿಗಳು ಹಾಗೂ ಸೇರ್ಪಡೆಯಾದ ಭಾಷೆಗಳು:
  • 1967ರ 21ನೇ ತಿದ್ದುಪಡಿ ಕಾಯ್ದೆ: ಸಿಂಧಿ ಭಾಷೆಯ ಸೇರ್ಪಡೆ.
  • 1992ರ 71ನೇ ತಿದ್ದುಪಡಿ ಕಾಯ್ದೆ: ಕೊಂಕಣಿ, ಮಣಿಪುರಿ ಮತ್ತು ನೇಪಾಳಿ ಭಾಷೆಗಳ ಸೇರ್ಪಡೆ.
  • 2003ರ 92ನೇ ತಿದ್ದುಪಡಿ ಕಾಯ್ದೆ: ಬೋಡೋ, ಡೋಗ್ರಿ, ಮೈಥಿಲಿ ಮತ್ತು ಸಂತಾಲಿ ಭಾಷೆಗಳ ಸೇರ್ಪಡೆ.
• ಸೇರ್ಪಡೆಗೆ ಮಾನದಂಡಗಳು: ಅಶೋಕ್ ಪಹ್ವಾ ಸಮಿತಿ (1996) ಮತ್ತು ಸೀತಾಕಾಂತ್ ಮಹಾಪಾತ್ರ ಸಮಿತಿಗಳ (2003) ವರದಿಯ ಪ್ರಕಾರ, ಯಾವುದೇ ಒಂದು ಹೊಸ ಭಾಷೆಯನ್ನು ಎಂಟನೇ ಅನುಸೂಚಿಗೆ ಸೇರಿಸಲು ಸಂವಿಧಾನದಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಅಥವಾ ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಾದ ಮಾನದಂಡಗಳಿಲ್ಲ.
• ಮಾನ್ಯತೆಯಿಂದಾಗುವ ಪ್ರಯೋಜನಗಳು: ಈ ಪಟ್ಟಿಗೆ ಭಾಷೆಯೊಂದನ್ನು ಸೇರಿಸುವುದರಿಂದ ಆ ಭಾಷೆಯ ಸಾಹಿತ್ಯಿಕ ಹಾಗೂ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಬೆಳವಣಿಗೆಗೆ ಸರ್ಕಾರದ ಬೆಂಬಲ ಖಚಿತವಾಗುತ್ತದೆ. ಅಲ್ಲದೆ, ಸಂಸತ್ತಿನ ಕಲಾಪಗಳಲ್ಲಿ ಆ ಭಾಷೆಯನ್ನು ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಬಳಸಲು ಅವಕಾಶ ಸಿಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಅಖಿಲ ಭಾರತ ಮಟ್ಟದ ಸ್ಪರ್ಧಾತ್ಮಕ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳನ್ನು ಅದೇ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಬರೆಯಲು ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಅನುವು ಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತದೆ.

ಪಿಎಂ-ಯಶಸ್ವಿ ಯೋಜನೆ (PM-YASASVI Scheme)

ಸರ್ಕಾರಿ ಯೋಜನೆಗಳು

ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿ: 

• ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರವು ಪಿಎಂ-ಯಶಸ್ವಿ ಯೋಜನೆಯ ಮೂಲಕ ಅನನುಕೂಲಕರ ಹಿನ್ನೆಲೆಯ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಅವಕಾಶಗಳನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸುವ ತನ್ನ ಬದ್ಧತೆಯನ್ನು ಪುನರುಚ್ಚರಿಸಿದೆ.

ಪಿಎಂ-ಯಶಸ್ವಿ ಯೋಜನೆಯ ಬಗ್ಗೆ:

• ಪೂರ್ಣ ರೂಪ: ಪ್ರೈಮ್ ಮಿನಿಸ್ಟರ್ ಯಂಗ್ ಅಚೀವರ್ಸ್ ಸ್ಕಾಲರ್‌ಶಿಪ್ ಅವಾರ್ಡ್ ಸ್ಕೀಮ್ ಫಾರ್ ವೈಬ್ರೆಂಟ್ ಇಂಡಿಯಾ (PM-YASASVI).
• ಅನುಷ್ಠಾನ: ಈ ಯೋಜನೆಯು ಸಾಮಾಜಿಕ ನ್ಯಾಯ ಮತ್ತು ಸಬಲೀಕರಣ ಸಚಿವಾಲಯದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಅನುಷ್ಠಾನಗೊಳ್ಳುತ್ತಿದೆ.
• ಉದ್ದೇಶ: ಗುಣಮಟ್ಟದ ಶಿಕ್ಷಣಕ್ಕೆ ಇರುವ ಭೌಗೋಳಿಕ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕ ಅಡೆತಡೆಗಳನ್ನು ನಿವಾರಿಸುವ ಮೂಲಕ ಅನನುಕೂಲಕರ ಸಮುದಾಯಗಳ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಆರ್ಥಿಕ ನೆರವು ಮತ್ತು ವಸತಿ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುವುದು.
• ಫಲಾನುಭವಿಗಳು: ವಾರ್ಷಿಕ ಕೌಟುಂಬಿಕ ಆದಾಯವು ₹2.50 ಲಕ್ಷಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಇರುವ ಇತರೆ ಹಿಂದುಳಿದ ವರ್ಗ (OBC), ಆರ್ಥಿಕವಾಗಿ ಹಿಂದುಳಿದ ವರ್ಗ (EBC), ಮತ್ತು ಅಲೆಮಾರಿ ಹಾಗೂ ಅರೆ-ಅಲೆಮಾರಿ ಬುಡಕಟ್ಟುಗಳ (DNT) ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಇದರ ಪ್ರಯೋಜನ ಪಡೆಯಲಿದ್ದಾರೆ.
• ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿವೇತನ: ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಅವರ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಹಂತಗಳಿಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಈ ಕೆಳಗಿನಂತೆ ಆರ್ಥಿಕ ನೆರವು ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ:
  1. ಮೆಟ್ರಿಕ್-ಪೂರ್ವ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿವೇತನ: ಸರ್ಕಾರಿ ಶಾಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಪೂರ್ಣಾವಧಿ ವ್ಯಾಸಂಗ ಮಾಡುತ್ತಿರುವ 9 ಮತ್ತು 10 ನೇ ತರಗತಿಯ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ವಾರ್ಷಿಕ ₹4,000 ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ.
  2. ಮೆಟ್ರಿಕ್-ನಂತರದ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿವೇತನ: ಮೆಟ್ರಿಕ್ ನಂತರದ ಕೋರ್ಸ್‌ಗಳಿಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ವಾರ್ಷಿಕ ₹5,000 ದಿಂದ ₹20,000 ದವರೆಗೆ ಭತ್ಯೆ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ.
  3. ಉನ್ನತ ದರ್ಜೆಯ ಶಾಲಾ ಶಿಕ್ಷಣ: ಬೋಧನಾ ಶುಲ್ಕ, ಹಾಸ್ಟೆಲ್ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ಶುಲ್ಕಗಳನ್ನು ಭರಿಸಲು 9-10 ನೇ ತರಗತಿಗೆ ವಾರ್ಷಿಕ ₹75,000 ದವರೆಗೆ ಮತ್ತು 11-12 ನೇ ತರಗತಿಗೆ ₹1,25,000 ದವರೆಗೆ ನೆರವು ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ.
  4. ಉನ್ನತ ದರ್ಜೆಯ ಕಾಲೇಜು ಶಿಕ್ಷಣ: ಖಾಸಗಿ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ ವಾರ್ಷಿಕ ₹2 ಲಕ್ಷದವರೆಗೆ ಪೂರ್ಣ ಬೋಧನಾ ಶುಲ್ಕ ಮರುಪಾವತಿ, ಇದರ ಜೊತೆಗೆ ಮಾಸಿಕ ₹3,000 ಜೀವನ ವೆಚ್ಚ, ₹5,000 ಪುಸ್ತಕ ಭತ್ಯೆ, ಮತ್ತು ಒಂದು ಬಾರಿಯ ಲ್ಯಾಪ್‌ಟಾಪ್ ಅನುದಾನವಾಗಿ ₹45,000 ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ.
  5. ಹಾಸ್ಟೆಲ್ ನಿರ್ಮಾಣ: ಕಡಿಮೆ ಸಾಕ್ಷರತಾ ಪ್ರಮಾಣ ಹೊಂದಿರುವ ಮತ್ತು ಗ್ರಾಮೀಣ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ ಆದ್ಯತೆ ನೀಡಿ, ವಸತಿ ಹಾಸ್ಟೆಲ್‌ಗಳ ಪ್ರತಿ ಸೀಟಿಗೆ ₹3.00 ಲಕ್ಷದಿಂದ ₹3.50 ಲಕ್ಷದವರೆಗೆ ಅನುದಾನ ಒದಗಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
  6. ಒಟ್ಟು ಸೀಟುಗಳಲ್ಲಿ ಕನಿಷ್ಠ 30% ರಷ್ಟನ್ನು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿನಿಯರಿಗೆ ಮತ್ತು 5% ರಷ್ಟನ್ನು ವಿಕಲಚೇತನರಿಗೆ (PwD) ಮೀಸಲಿಡಲಾಗಿದೆ.

ಸ್ಮೈಲ್ ಯೋಜನೆ (SMILE Scheme)

ಸರ್ಕಾರಿ ಯೋಜನೆಗಳು

ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿ:

• ಸ್ಮೈಲ್ (SMILE) ಯೋಜನೆಯು 216 ನಗರಗಳಲ್ಲಿ ಭಿಕ್ಷಾಟನೆಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದ್ದ 10,200 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ವ್ಯಕ್ತಿಗಳನ್ನು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಪುನರ್ವಸತಿಗೊಳಿಸಿದೆ.

ಕುರಿತು:

• ಪೂರ್ಣ ರೂಪ: ಸಪೋರ್ಟ್ ಫಾರ್ ಮಾರ್ಜಿನಲೈಸ್ಡ್ ಇಂಡಿವಿಜುವಲ್ಸ್ ಫಾರ್ ಲೈವ್ಲಿಹುಡ್ ಅಂಡ್ ಎಂಟರ್‌ಪ್ರೈಸ್ (SMILE).
• ಇದು ಸಾಮಾಜಿಕ ನ್ಯಾಯ ಮತ್ತು ಸಬಲೀಕರಣ ಸಚಿವಾಲಯದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಬರುವ ಕೇಂದ್ರ ವಲಯದ ಯೋಜನೆಯಾಗಿದೆ.
• ಉದ್ದೇಶ: ಲಿಂಗತ್ವ ಅಲ್ಪಸಂಖ್ಯಾತರು (Transgenders) ಮತ್ತು ಭಿಕ್ಷಾಟನೆಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿರುವ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಿಗೆ ಸಮಗ್ರ ಪುನರ್ವಸತಿ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕ ಮರು-ಸಂಯೋಜನೆಯನ್ನು ಒದಗಿಸುವುದು ಈ ಯೋಜನೆಯ ಮುಖ್ಯ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿದೆ.

ಪ್ರಮುಖ ಉಪ-ಯೋಜನೆಗಳು:

• ಲಿಂಗತ್ವ ಅಲ್ಪಸಂಖ್ಯಾತರ ಕಲ್ಯಾಣಕ್ಕಾಗಿ ಸಮಗ್ರ ಪುನರ್ವಸತಿ: 9 ನೇ ತರಗತಿಯಿಂದ ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ ಪದವಿಯವರೆಗೆ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿವೇತನ, ಗರಿಮಾ ಗೃಹಗಳ (Garima Grehs) ಸ್ಥಾಪನೆ, ಪ್ರಧಾನಮಂತ್ರಿ ಜನಾರೋಗ್ಯ ಯೋಜನೆಗೆ (PM-JAY) ಸಂಯೋಜಿತವಾದ ಲಿಂಗ-ದೃಢೀಕರಣ ಆರೋಗ್ಯ ರಕ್ಷಣೆ, ಪಿಎಂ-ದಕ್ಷ್ (PM-DAKSH) ತರಬೇತಿ ಮತ್ತು ಲಿಂಗತ್ವ ಅಲ್ಪಸಂಖ್ಯಾತರ ರಕ್ಷಣಾ ಕೋಶಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
• ಭಿಕ್ಷಾಟನೆಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿರುವ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ಸಮಗ್ರ ಪುನರ್ವಸತಿ: ಭಿಕ್ಷುಕರನ್ನು ಗುರುತಿಸಿ ರಕ್ಷಿಸುವ ಮೂಲಕ “ಭಿಕ್ಷಾ ವೃತ್ತಿ ಮುಕ್ತ ಭಾರತ್” ಅಭಿಯಾನವನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುವುದು ಹಾಗೂ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಆರೈಕೆ, ಆಪ್ತ ಸಮಾಲೋಚನೆ, ಪಿಎಂ-ದಕ್ಷ್ (PM-DAKSH) ತರಬೇತಿ ಮತ್ತು ದಾಖಲಾತಿ ನೆರವಿನೊಂದಿಗೆ ಆಶ್ರಯ ಕಲ್ಪಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
• ಸ್ಮೈಲ್-ಭಿಕ್ಷಾಟನಾ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪೋರ್ಟಲ್ ಮೂಲಕ ಫಲಾನುಭವಿಗಳನ್ನು ನೋಂದಾಯಿಸಿ, ಪುನರ್ವಸತಿ ಕೇಂದ್ರಗಳು ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ಫಲಿತಾಂಶಗಳನ್ನು ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ.
• ಗಮನಿಸಿ: 2025 ರಲ್ಲಿ ಇಂದೋರ್ (ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶ) ನಗರವು ಭಾರತದ ಮೊದಲ ಅಧಿಕೃತ ‘ಭಿಕ್ಷುಕ ಮುಕ್ತ ನಗರ’ವೆಂದು ಘೋಷಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ.

ಪಿಎಂ-ದಕ್ಷ್ (PM-DAKSH) ಬಗ್ಗೆ: 

• ಪೂರ್ಣ ರೂಪ: ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ ದಕ್ಷತಾ ಔರ್ ಕುಶಲತಾ ಸಂಪನ್ನ ಹಿತಗ್ರಾಹಿ ಯೋಜನೆ.
• ಹಣಕಾಸು ನೆರವು: ಕೇಂದ್ರ ವಲಯದ ಯೋಜನೆ (Central Sector Scheme).
• ಪ್ರಾರಂಭವಾದ ವರ್ಷ: 2020-21.
• ಅನುಷ್ಠಾನಗೊಳಿಸುವ ಸಚಿವಾಲಯ: ಸಾಮಾಜಿಕ ನ್ಯಾಯ ಮತ್ತು ಸಬಲೀಕರಣ ಸಚಿವಾಲಯ.
• ಉದ್ದೇಶ: ಅಂಚಿನಲ್ಲಿರುವ ಸಮುದಾಯಗಳ ಕೌಶಲ್ಯ ಮಟ್ಟವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವ ಮೂಲಕ ಅವರು ಸ್ವಯಂ ಉದ್ಯೋಗ ಅಥವಾ ವೇತನ ಆಧಾರಿತ ಉದ್ಯೋಗವನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳಲು ನೆರವಾಗುವುದು ಹಾಗೂ ಅವರ ಸಾಮಾಜಿಕ-ಆರ್ಥಿಕ ಸ್ಥಾನಮಾನವನ್ನು ಉನ್ನತೀಕರಿಸುವುದು.

ಭಾರತದಲ್ಲಿ ತ್ವರಿತಗತಿಯ ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳು (Fast-Track Courts – FTCs)

ರಾಜಕೀಯ

ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿ:

• 2024 ರ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳ (ಅಕ್ರಮ ತಡೆ) ಕಾಯ್ದೆಯಡಿ, ನೀಟ್ (NEET) ಪರೀಕ್ಷೆಯ ಪ್ರಶ್ನೆಪತ್ರಿಕೆ ಸೋರಿಕೆ ಪ್ರಕರಣಗಳನ್ನು ತ್ವರಿತವಾಗಿ ಇತ್ಯರ್ಥಪಡಿಸಲು ತ್ವರಿತಗತಿಯ ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳನ್ನು ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗೊಳಿಸಲಾಗುವುದು ಎಂದು ಪ್ರಧಾನಮಂತ್ರಿಯವರು ಘೋಷಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ರಕ್ಷಣೆಗಳು ಮತ್ತು ಶಾಸನಬದ್ಧ ಚೌಕಟ್ಟು:

• ವಿಧಿ 14 ಮತ್ತು 21: ತ್ವರಿತ ಮತ್ತು ನ್ಯಾಯಸಮ್ಮತ ವಿಚಾರಣೆಯ ಹಕ್ಕು, ಸಂವಿಧಾನದ ಜೀವಿಸುವ ಮತ್ತು ವೈಯಕ್ತಿಕ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ಹಕ್ಕಿನ (ವಿಧಿ 21) ಒಂದು ಭಾಗವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದೆ, ಮತ್ತು ವಿಶೇಷ ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳ ಸ್ಥಾಪನೆಯು ವಸ್ತುನಿಷ್ಠ ವರ್ಗೀಕರಣದ (ವಿಧಿ 14) ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಇರಬೇಕೆಂದು ಕಡ್ಡಾಯಗೊಳಿಸಿದೆ.
• ವಿಧಿ 247: ಕೇಂದ್ರದ ಕಾನೂನುಗಳ ಉತ್ತಮ ಆಡಳಿತಕ್ಕಾಗಿ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುವ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಸಂಸತ್ತಿಗೆ ಇದು ನೀಡುತ್ತದೆ.
• 2018 ರ ಕ್ರಿಮಿನಲ್ ಕಾನೂನು ತಿದ್ದುಪಡಿ: ತ್ವರಿತಗತಿಯ ವಿಶೇಷ ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳಿಗೆ (FTSCs) ಕಾನೂನು ತಳಹದಿಯನ್ನು ಒದಗಿಸಿದ್ದು, ಅತ್ಯಾಚಾರ ಪ್ರಕರಣಗಳ ತನಿಖೆ ಮತ್ತು ವಿಚಾರಣೆಯನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಲು ಎರಡು ತಿಂಗಳ ಕಾಲಮಿತಿಯನ್ನು ನಿಗದಿಪಡಿಸಿದೆ.
• 2012 ರ ಪೋಕ್ಸೊ (POCSO) ಕಾಯ್ದೆ: ಇದರ ಸೆಕ್ಷನ್ 28 ಮತ್ತು 35 ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ, ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರಗಳು ವಿಶೇಷ ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿ ಒಂದು ವರ್ಷದೊಳಗೆ ವಿಚಾರಣೆಯನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸುವುದು ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿದೆ.
• 2024 ರ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳ ಕಾಯ್ದೆ: ಸಂಘಟಿತ ಪರೀಕ್ಷಾ ಅಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಪ್ರಶ್ನೆಪತ್ರಿಕೆ ಸೋರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಭಾಗಿಯಾಗಿರುವ ಜಾಲಗಳನ್ನು ಕಾನೂನು ಕ್ರಮಕ್ಕೊಳಪಡಿಸಲು ಇದು ಶಾಸನಬದ್ಧ ಆಧಾರವನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ.

ಪನಾಮಾ (Panama)

ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ

ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿ:

• ಕಡಲ ಸಹಕಾರವನ್ನು ಗಾಢಗೊಳಿಸಲು ಭಾರತ ಮತ್ತು ಪನಾಮಾ ದ್ವಿಪಕ್ಷೀಯ ಮಾತುಕತೆಗಳನ್ನು ನಡೆಸಿದವು.

ಪನಾಮಾ ದೇಶದ ಕುರಿತು:

• ಇದು ಉತ್ತರ ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣ ಅಮೆರಿಕಾಗಳನ್ನು ಬೆಸೆಯುವ ಕಿರಿದಾದ ಭೂಸೇತುವೆಯಾದ ‘ಇಸ್ಥಮಸ್ ಆಫ್ ಪನಾಮಾ’ (Isthmus of Panama) ದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಗೊಂಡಿರುವ ಮಧ್ಯ ಅಮೆರಿಕದ ದೇಶವಾಗಿದೆ.
• ರಾಜಧಾನಿ: ಪನಾಮಾ ಸಿಟಿ.
• ಗಡಿಗಳು: ಪಶ್ಚಿಮಕ್ಕೆ ಕೋಸ್ಟರಿಕಾ, ಪೂರ್ವಕ್ಕೆ ಕೊಲಂಬಿಯಾ, ಉತ್ತರಕ್ಕೆ ಕೆರಿಬಿಯನ್ ಸಮುದ್ರ ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕೆ ಪೆಸಿಫಿಕ್ ಮಹಾಸಾಗರವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.
• ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಖಾಯಂ ಸೇನಾಪಡೆಯನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸದ ಬೆರಳೆಣಿಕೆಯ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಇದು ಒಂದಾಗಿದೆ.
• ಪನಾಮಾ ಕಾಲುವೆ: ಅಟ್ಲಾಂಟಿಕ್ ಮಹಾಸಾಗರ (ಕೆರಿಬಿಯನ್ ಸಮುದ್ರ) ಮತ್ತು ಪೆಸಿಫಿಕ್ ಮಹಾಸಾಗರವನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸುವ 82 ಕಿ.ಮೀ ಉದ್ದದ ಕೃತಕ ಜಲಮಾರ್ಗ ಇದಾಗಿದ್ದು, ವಿಶ್ವದ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಮುಖ ಕಡಲ ವ್ಯಾಪಾರ ಮಾರ್ಗಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ.

ರೊಮೇನಿಯಾ (Romania)

ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ

ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿ:

• ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿ ಶ್ರೀಮತಿ ದ್ರೌಪದಿ ಮುರ್ಮು ಅವರು ರೊಮೇನಿಯಾಕ್ಕೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿದ್ದು, ಇದು ಸುಮಾರು ಮೂರು ದಶಕಗಳ ನಂತರ ಭಾರತೀಯ ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿಯೊಬ್ಬರು ರೊಮೇನಿಯಾಕ್ಕೆ ನೀಡಿದ ಮೊದಲ ಭೇಟಿಯಾಗಿದೆ.
• ಭಾರತ ಮತ್ತು ರೊಮೇನಿಯಾ 2028 ರಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕ ಸಂಬಂಧದ 80 ನೇ ವಾರ್ಷಿಕೋತ್ಸವವನ್ನು ಆಚರಿಸಲಿದ್ದು, ಇದನ್ನು “ಭಾರತ-ರೊಮೇನಿಯಾ ನಾವೀನ್ಯತೆಯ ವರ್ಷ” ಎಂದು ಸ್ಮರಿಸಲಾಗುವುದು.

ರೊಮೇನಿಯಾ ದೇಶದ ಕುರಿತು:

• ಸ್ಥಳ: ಆಗ್ನೇಯ ಯುರೋಪಿನ ಬಾಲ್ಕನ್ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ, ಕಪ್ಪು ಸಮುದ್ರದ (Black Sea) ಪಶ್ಚಿಮ ಕರಾವಳಿಯಲ್ಲಿದೆ.
• ರಾಜಧಾನಿ: ಬುಕಾರೆಸ್ಟ್.
• ಗಡಿಗಳು: ಉತ್ತರಕ್ಕೆ ಉಕ್ರೇನ್, ಪೂರ್ವಕ್ಕೆ ಮೊಲ್ಡೊವಾ, ಪಶ್ಚಿಮಕ್ಕೆ ಹಂಗೇರಿ, ನೈಋತ್ಯಕ್ಕೆ ಸೆರ್ಬಿಯಾ ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕೆ ಬಲ್ಗೇರಿಯಾವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.
• ಪರ್ವತಗಳು: ಕಾರ್ಪಾಥಿಯನ್ ಪರ್ವತಗಳು (Carpathian Mountains). ರೊಮೇನಿಯಾದ ಅತ್ಯುನ್ನತ ಶಿಖರ ಮೊಲ್ಡೊವಿಯಾನು ಶಿಖರ (Moldoveanu Peak).
• ಪ್ರಮುಖ ನದಿಗಳು: ಡ್ಯಾನ್ಯೂಬ್ ನದಿ (Danube River – ರೊಮೇನಿಯಾದ ದಕ್ಷಿಣ ಗಡಿಯ ಬಹುಭಾಗವನ್ನು ರೂಪಿಸುತ್ತದೆ); ಪ್ರುಟ್ ನದಿ (Prut River – ಮೊಲ್ಡೊವಾ ಜೊತೆಗಿನ ಗಡಿ).
• ಉಕ್ರೇನ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಲಾದ ಡ್ಯಾನ್ಯೂಬ್ ಡೆಲ್ಟಾ, ಯುರೋಪಿನ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಜೌಗು ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಇದು ಯುನೆಸ್ಕೋ (UNESCO) ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆಯ ತಾಣವಾಗಿದೆ.
• ಈ ದೇಶವು 2007 ರಿಂದ ಯುರೋಪಿಯನ್ ಒಕ್ಕೂಟದ (EU) ಸದಸ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು 2004 ರಿಂದ ನ್ಯಾಟೋ (NATO) ಸದಸ್ಯತ್ವವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.

ಬಟುಕೇಶ್ವರ್ ದತ್

ಇತಿಹಾಸ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಿ

ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿ:

• ಜುಲೈ 20 ರಂದು ಬಟುಕೇಶ್ವರ್ ದತ್ ಅವರ ಪುಣ್ಯತಿಥಿಯ ಅಂಗವಾಗಿ ರಾಷ್ಟ್ರವು ಅವರಿಗೆ ಗೌರವ ನಮನ ಸಲ್ಲಿಸಿತು.

ಬಟುಕೇಶ್ವರ್ ದತ್  ಅವರ ಬಗ್ಗೆ:

• ಇವರು 1910 ರಲ್ಲಿ ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಕಾನ್ಪುರದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆದರು.
• ಇವರು ಸಮಾಜವಾದಿ ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿಯಾಗಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಹಿಂದೂಸ್ತಾನ್ ಸೋಷಿಯಲಿಸ್ಟ್ ರಿಪಬ್ಲಿಕನ್ ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್‌ನ (HSRA) ಪ್ರಮುಖ ಸದಸ್ಯರಾಗಿದ್ದರು.
• ಇವರು ಮತ್ತು ಭಗತ್ ಸಿಂಗ್ ಅವರು ಏಪ್ರಿಲ್ 8, 1929 ರಂದು ಕೇಂದ್ರ ಶಾಸನಸಭೆಯೊಳಗೆ ಹೊಗೆ ಬಾಂಬ್‌ಗಳನ್ನು ಎಸೆದು, ಕರಪತ್ರಗಳನ್ನು ಹಂಚಿದರು ಮತ್ತು “ಇಂಕ್ವಿಲಾಬ್ ಜಿಂದಾಬಾದ್” ಎಂದು ಘೋಷಣೆ ಕೂಗಿದರು.
• 1929 ರ ಲಾಹೋರ್ ಜೈಲಿನ ಉಪವಾಸ ಸತ್ಯಾಗ್ರಹದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ರಾಜಕೀಯ ಕೈದಿಗಳಿಗೆ ಉತ್ತಮ ಸೌಲಭ್ಯಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸಬೇಕೆಂದು ದತ್ ಆಗ್ರಹಿಸಿದರು.
• ಕ್ಷಯರೋಗದ (TB) ಕಾರಣದಿಂದ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ನಂತರ, ಇವರು 1942 ರ ಕ್ವಿಟ್ ಇಂಡಿಯಾ ಚಳುವಳಿಯಲ್ಲಿ ಪಾಲ್ಗೊಂಡು ಮತ್ತೆ ಜೈಲುವಾಸ ಅನುಭವಿಸಿದರು.
• ಇವರು 1965 ರಲ್ಲಿ ನಿಧನರಾದರು ಮತ್ತು ಪಂಜಾಬ್‌ನ ಹುಸೇನಿವಾಲಾದಲ್ಲಿ ಭಗತ್ ಸಿಂಗ್, ಸುಖದೇವ್ ಮತ್ತು ರಾಜಗುರು ಅವರ ಸಮಾಧಿಗಳ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿಯೇ ಇವರ ಅಂತ್ಯಕ್ರಿಯೆ ನೆರವೇರಿಸಲಾಯಿತು.

INS ಮಾಲ್ವಾನ್

ರಕ್ಷಣೆ

ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿ:

• ಭಾರತೀಯ ನೌಕಾಪಡೆಯು ಮಾಹೆ-ಕ್ಲಾಸ್‌ನ (Mahe-class) ಎರಡನೇ ಜಲಾಂತರ್ಗಾಮಿ ವಿರೋಧಿ ಆಳವಿಲ್ಲದ ಜಲನೌಕೆಯಾದ (ASW-SWC) ‘INS ಮಾಲ್ವಾನ್’ ಅನ್ನು ಸೇರ್ಪಡೆಗೊಳಿಸಿದೆ.

INS ಮಾಲ್ವಾನ್ ಬಗ್ಗೆ:

• ಕರಾವಳಿ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಜಲಾಂತರ್ಗಾಮಿ ವಿರೋಧಿ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳು, ಮೇಲ್ಮೈ-ಕೆಳಗಿನ ಕಣ್ಗಾವಲು, ಶೋಧ ಮತ್ತು ರಕ್ಷಣಾ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆ ಹಾಗೂ ಕಡಿಮೆ ತೀವ್ರತೆಯ ಕಡಲ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳಿಗಾಗಿ ಇದನ್ನು ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ.
• ಆತ್ಮನಿರ್ಭರ್ ಭಾರತ್ ಅಭಿಯಾನದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಕೊಚ್ಚಿನ್ ಶಿಪ್‌ಯಾರ್ಡ್ ನಿರ್ಮಿಸಿದೆ.
• ಇದು 80% ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸ್ಥಳೀಯ ಉಪಕರಣಗಳು ಮತ್ತು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.
• ಆರ್‌ಬಿಯು 6000 (RBU 6000) ರಾಕೆಟ್‌ಗಳು, ಡಿಆರ್‌ಡಿಒ (DRDO) ಟಾರ್ಪಿಡೊಗಳು ಮತ್ತು ಜರ್ಮನ್-ಇಂಡಿಯನ್ ಸೋನಾರ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಇದು ಭಾರತದ ಸಮುದ್ರಾಂತರ್ಗತ ರಕ್ಷಣೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸುತ್ತದೆ.
• ಮಾಹೆ-ಕ್ಲಾಸ್‌ನ ಮೊದಲ ಜಲಾಂತರ್ಗಾಮಿ ವಿರೋಧಿ ನೌಕೆ ಐಎನ್‌ಎಸ್ ಮಾಹೆ (INS Mahe – P80) ಆಗಿದೆ.