Blog

ಅಪಾಚೆ ಹೆಲಿಕಾಪ್ಟರ್‌ಗಳು (Apache Helicopters) : ಅಮೆರಿಕ

ರಕ್ಷಣೆ

ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿದೆ:

• ಭಾರತಕ್ಕೆ ಅಪಾಚೆ ಹೆಲಿಕಾಪ್ಟರ್‌ಗಳ ನಿರ್ವಹಣಾ ಸೇವೆಗಳು ಮತ್ತು ಸಂಬಂಧಿತ ಉಪಕರಣಗಳ ಮಾರಾಟಕ್ಕೆ ಅಮೆರಿಕ ಒಪ್ಪಿಗೆ ನೀಡಿದೆ. ಇದರ ಅಂದಾಜು ವೆಚ್ಚ $ 198.2 ಮಿಲಿಯನ್ ಡಾಲರ್ ಆಗಿದೆ.

ಅಪಾಚೆ ಹೆಲಿಕಾಪ್ಟರ್‌ಗಳ ಬಗ್ಗೆ:

• ಅಪಾಚೆ ಹೆಲಿಕಾಪ್ಟರ್‌ಗಳು ವಿಶ್ವದ ಅತ್ಯಾಧುನಿಕ ಮತ್ತು ಬಹು-ಕಾರ್ಯಾಚರಣಾ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ದಾಳಿಯ ಹೆಲಿಕಾಪ್ಟರ್‌ಗಳಾಗಿವೆ.
• “ಇದನ್ನು ‘ಬೋಯಿಂಗ್’ ಕಂಪನಿಯು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದೆ. ಇದು ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ (Firepower), ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯ ಚುರುಕುತನ ಮತ್ತು ಆಧುನಿಕ ವೈಮಾನಿಕ ವಿದ್ಯುನ್ಮಾನ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳ (Avionics) ಅದ್ಭುತ ಸಂಯೋಜನೆಯಾಗಿದೆ.
• ಇದು ಹೆಲ್‌ಫೈರ್ ಕ್ಷಿಪಣಿಗಳು (Hellfire missiles), 70mm ರಾಕೆಟ್‌ಗಳು ಮತ್ತು 30mm ಚೈನ್ ಗನ್ ಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಭೂಮಿಯ ಮೇಲಿನ ಗುರಿಗಳು, ಶಸ್ತ್ರಸಜ್ಜಿತ ವಾಹನಗಳು ಮತ್ತು ಕಡಿಮೆ ಎತ್ತರದಲ್ಲಿ ಹಾರುವ ವಿಮಾನಗಳ ಮೇಲೆ ದಾಳಿ ಮಾಡಲು ಸಮರ್ಥವಾಗಿದೆ.
• ಇವು ಸುಧಾರಿತ ಸೆನ್ಸಾರ್ ಗಳು, ಗುರಿ ನಿರ್ದೇಶಕ ರಾಡಾರ್ ಮತ್ತು ರಾತ್ರಿ ದೃಷ್ಟಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು; ಎತ್ತರದ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಹಾಗೂ ಕಡಿಮೆ ಗೋಚರತೆಯ ಯುದ್ಧ ವಲಯಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ ಎಲ್ಲಾ ಹವಾಮಾನ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಅತ್ಯಂತ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತವೆ.
• ಭಾರತದ ಜೊತೆಗೆ, ಈಜಿಪ್ಟ್, ಇಸ್ರೇಲ್, ಜಪಾನ್, ಸೌದಿ ಅರೇಬಿಯಾ, ಯುಕೆ ಸೇರಿದಂತೆ ಇತರ ಹಲವು ದೇಶಗಳು ಇದನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಿವೆ.

ಚಂದ್ರಯಾನ-3: ಇತ್ತೀಚಿನ ಸಂಶೋಧನೆ

ವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ

ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿದೆ:

• ಭೌತಿಕ ಸಂಶೋಧನಾ ಪ್ರಯೋಗಾಲಯದ (PRL) ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ಚಂದ್ರನ ಮೇಲ್ಮೈಯ ಹೊಸ ವಿವರಗಳನ್ನು ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸಲು ಚಂದ್ರಯಾನ-3 ರಿಂದ ಪಡೆದ ದತ್ತಾಂಶವನ್ನು ಬಳಸಿದ್ದಾರೆ.

ಚಂದ್ರಯಾನ-3 ರ ಬಗ್ಗೆ:

• ಇದು ಚಂದ್ರಯಾನ-2 ರ ಮುಂದುವರೆದ ಮಿಷನ್ ಆಗಿದ್ದು, 2023 ರಲ್ಲಿ ಚಂದ್ರನ ದಕ್ಷಿಣ ಧ್ರುವದಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಸುರಕ್ಷಿತ ಮೃದು ಇಳಿಯುವಿಕೆಗೆ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿದೆ. ಇದರಿಂದ ಈ ಸಾಧನೆ ಮಾಡಿದ ಮೊದಲ ದೇಶ ಭಾರತವಾಗಿದೆ.
• ಲ್ಯಾಂಡರ್‌ನಲ್ಲಿ ಅಳವಡಿಸಲಾದ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಸಾಧನಗಳು:

1. ಚೇಸ್ಟ್ (ChaSTE – Chandra’s Surface Thermophysical Experiment): ಉಷ್ಣ ವಾಹಕತೆ ಮತ್ತು ತಾಪಮಾನವನ್ನು ಅಳೆಯಲು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
2. ಇಲ್ಸಾ (ILSA – Instrument for Lunar Seismic Activity): ಲ್ಯಾಂಡಿಂಗ್ ಪ್ರದೇಶದ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಭೂಕಂಪನ ಚಟುವಟಿಕೆಯನ್ನು ಅಳೆಯಲು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

• ರೋವರ್ ನಲ್ಲಿ ಅಳವಡಿಸಲಾದ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಸಾಧನಗಳು:

1. APXS (Alpha Particle X-ray Spectrometer) ಮತ್ತು LIBS (Laser Induced Breakdown Spectroscope): ಲ್ಯಾಂಡಿಂಗ್ ಪ್ರದೇಶದ ಸಮೀಪವಿರುವ ಮಣ್ಣಿನ ಮೂಲ ಧಾತುಗಳ ಸಂಯೋಜನೆಯನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಲು ಇವುಗಳನ್ನು ಬಳಸಲಾಗಿದೆ.

ಚಂದ್ರಯಾನ-1 ರ ಬಗ್ಗೆ:

• ಇದನ್ನು 2008 ರಲ್ಲಿ ಉಡಾವಣೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು.
• ಇದು ಭಾರತದ ಮೊದಲ ಚಂದ್ರಯಾನ ಮಿಷನ್ ಇದಾಗಿದೆ.
• ಈ ಮೂಲಕ ಭಾರತವು ಚಂದ್ರನನ್ನು ತಲುಪಿದ ವಿಶ್ವದ ಐದನೇ ದೇಶ ಎಂಬ ಹೆಗ್ಗಳಿಕೆಗೆ ಪಾತ್ರವಾಯಿತು.
• ಈ ಮಿಷನ್ ನ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಮುಖ ಆವಿಷ್ಕಾರವೆಂದರೆ ಚಂದ್ರನ ಮೇಲ್ಮೈಯಲ್ಲಿ ನೀರಿನ ಅಣುಗಳ ಇರುವಿಕೆಯನ್ನು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಿದ್ದು; ಈ ಶೋಧನೆಯನ್ನು ನಾಸಾ (NASA) ಕೂಡ ದೃಢಪಡಿಸಿದೆ.

ಚಂದ್ರಯಾನ-2 ರ ಬಗ್ಗೆ:

• ಆರ್ಬಿಟರ್, ವಿಕ್ರಮ್ ಲ್ಯಾಂಡರ್ ಮತ್ತು ಪ್ರಜ್ಞಾನ್ ರೋವರ್ ಅನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದ್ದು, ಇದನ್ನು 2019 ರಲ್ಲಿ ಉಡಾವಣೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು.
• ಚಂದ್ರನ ಮೇಲ್ಮೈಯಲ್ಲಿ ಸುರಕ್ಷಿತ ಮೃದು ಇಳಿಯುವಿಕೆ (ಸಾಫ್ಟ್ ಲ್ಯಾಂಡಿಂಗ್) ಸಾಧಿಸುವುದು ಈ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಗುರಿಯಾಗಿತ್ತು. ಆದರೆ ಇಳಿಯುವ ಸ್ವಲ್ಪ ಮೊದಲು ಲ್ಯಾಂಡರ್ ಜೊತೆಗಿನ ಸಂಪರ್ಕ ಕಡಿತಗೊಂಡಿದ್ದರಿಂದ ಇದು ಚಂದ್ರನ ಮೇಲ್ಮೈಯನ್ನು ಅಪ್ಪಳಿಸಿತು.
• ಈ ಹಿನ್ನಡೆಯ ನಡುವೆಯೂ, ಆರ್ಬಿಟರ್ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವುದನ್ನು ಮುಂದುವರೆಸಿತು ಮತ್ತು ಚಂದ್ರನ ಮೇಲ್ಮೈ ಹಾಗೂ ವಾತಾವರಣದ ಬಗ್ಗೆ ನಿರ್ಣಾಯಕ ದತ್ತಾಂಶವನ್ನು ಒದಗಿಸಿದೆ.

ಭಾರತ-ಇಟಲಿ ‘ವಿಶೇಷ ಕಾರ್ಯತಂತ್ರದ ಪಾಲುದಾರಿಕೆ’

ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ

ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿದೆ:

• ಭಾರತ ಮತ್ತು ಇಟಲಿ ತಮ್ಮ ದ್ವಿಪಕ್ಷೀಯ ಸಂಬಂಧಗಳನ್ನು ವಿಶೇಷ ಕಾರ್ಯತಂತ್ರದ ಪಾಲುದಾರಿಕೆಗೆ ಉನ್ನತೀಕರಿಸಿವೆ.

ಭಾರತ ಮತ್ತು ಇಟಲಿ ದ್ವಿಪಕ್ಷೀಯ ಸಂಬಂಧಗಳು:

• ಪಾಲುದಾರಿಕೆ: ಇಂಡೋ-ಮೆಡಿಟರೇನಿಯನ್ ವ್ಯಾಪಾರ ಸಂಪರ್ಕದ ಮೇಲೆ ಗಮನಹರಿಸುವ ಮೂಲಕ ದ್ವಿಪಕ್ಷೀಯ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ವಿಶೇಷ ಕಾರ್ಯತಂತ್ರದ ಪಾಲುದಾರಿಕೆಗೆ ಉನ್ನತೀಕರಿಸಲಾಗಿದೆ.
• ಉಪಕ್ರಮಗಳು: ಭಾರತ-ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯ-ಯುರೋಪ್ ಆರ್ಥಿಕ ಪಥ (IMEC – India-Middle East-Europe Economic Corridor)ದ ಕುರಿತು ಸಹಕಾರವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಲಾಗಿದೆ.
• ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ: ಕೃತಕ ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆ (AI) ಮತ್ತು ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳ ಮೇಲೆ ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸುವ INNOVIT ಹಬ್ ಮೂಲಕ ಸಹಯೋಗವನ್ನು ವೃದ್ಧಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ.
• ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಗಮನ: ಭಾರತದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಡಲ ಪರಂಪರೆ ಸಂಕೀರ್ಣದ ನಿರ್ಮಾಣದಲ್ಲಿ ಇಟಲಿಯು ಸಹಭಾಗಿತ್ವವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.

ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ: 23,000 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಜೌಗು ಪ್ರದೇಶಗಳ ದಾಖಲಾತಿ

ಪರಿಸರ

ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿದೆ:

• ಸುಸ್ಥಿರ ಕರಾವಳಿ ನಿರ್ವಹಣೆಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕೇಂದ್ರವು (NCSCM) ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ 23,415 ಜೌಗು ಪ್ರದೇಶಗಳ ದಾಖಲಾತಿ ಮತ್ತು ಗ್ರೌಂಡ್-ಟ್ರುಥಿಂಗ್ (Ground-truthing) ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿದೆ.

ಜೌಗು ಪ್ರದೇಶಗಳ ಬಗ್ಗೆ (Wetlands):

• ವ್ಯಾಖ್ಯಾನ: ಜೌಗು ಪ್ರದೇಶವು ಭೂಮಂಡಲ ಮತ್ತು ಜಲಚರ ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳ ನಡುವಿನ ಸ್ಥಿತ್ಯಂತರ (ಪರಿವರ್ತನಾ) ವಲಯವಾಗಿದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಅಂತರ್ಜಲವು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಭೂಮಿಯ ಮೇಲ್ಮೈಯಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಮೇಲ್ಮೈಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಸಮೀಪದಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ; ಅಥವಾ ಈ ಭೂಭಾಗವು ಆಳವಿಲ್ಲದ ನೀರಿನಿಂದ ಆವೃತವಾಗಿರುತ್ತದೆ.
• ಇವು ಭೂಮಂಡಲ ಮತ್ತು ಜಲಚರ ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಬೆಸೆಯುವ ಜೈವಿಕ ಸ್ಥಿತ್ಯಂತರ ವಲಯಗಳಾಗಿವೆ.
• ಭಾರತವು ತನ್ನ ಒಟ್ಟು ಭೌಗೋಳಿಕ ವಿಸ್ತೀರ್ಣದ ಸುಮಾರು 4.6% ರಷ್ಟು ಜೌಗು ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಭಾರತದ 99 ಜೌಗು ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಯುಳ್ಳ ‘ರಾಮ್ಸರ್ ತಾಣಗಳ’ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಗುರುತಿಸಲಾಗಿದೆ.
• ರಾಮ್ಸರ್ ತಾಣಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಹೇಳುವುದಾದರೆ, ಭಾರತವು ಏಷ್ಯಾದಲ್ಲಿಯೇ ಅತಿದೊಡ್ಡ ರಾಮ್ಸರ್ ತಾಣಗಳ ಜಾಲವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ ಮತ್ತು ಜಾಗತಿಕ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ 3ನೇ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಜಾಲವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.
• 2026 ರ ದತ್ತಾಂಶದ ಪ್ರಕಾರ, ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ರಾಮ್ಸರ್ ತಾಣಗಳನ್ನು ತಮಿಳುನಾಡು ರಾಜ್ಯ (20 ತಾಣಗಳು) ಹೊಂದಿದೆ.

ರಾಮ್ಸರ್ ತಾಣಗಳ ಪಟ್ಟಿಗೆ ಭಾರತದ ಇತ್ತೀಚಿನ ಸೇರ್ಪಡೆಗಳು:

• ಸಿಲಿಸೇರ್ ಸರೋವರ (ರಾಜಸ್ಥಾನ): 95 ನೇ ರಾಮ್ಸರ್ ತಾಣ
• ಕೊಪ್ರಾ ಜಲಾಶಯ (ಛತ್ತೀಸ್‌ಗಢ): 96 ನೇ ರಾಮ್ಸರ್ ತಾಣ
• ಪಾಟ್ನಾ ಪಕ್ಷಿಧಾಮ (ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶ): 97 ನೇ ರಾಮ್ಸರ್ ತಾಣ
• ಚಾರಿ-ಧಂಡ್ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಮೀಸಲು (ಗುಜರಾತ್): 98 ನೇ ರಾಮ್ಸರ್ ತಾಣ
• ಶೇಖಾ ಜೀಲ್ ಪಕ್ಷಿಧಾಮ (ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶ): 99 ನೇ ರಾಮ್ಸರ್ ತಾಣ

ರಾಮ್ಸರ್ ಸಮಾವೇಶದ ಬಗ್ಗೆ:

• ರಾಮ್ಸರ್ ತಾಣ ಎಂದರೆ ರಾಮ್ಸರ್ ಸಮಾವೇಶದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಯ ಜೌಗು ಪ್ರದೇಶ ಎಂದು ಹೆಸರಿಸಲಾದ ತಾಣವಾಗಿದೆ.
• ರಾಮ್ಸರ್ ಒಪ್ಪಂದ: ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಯ ಜೌಗು ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ಸಂರಕ್ಷಿಸಲು ಮಾಡಿಕೊಂಡ ಅಂತರ-ಸರ್ಕಾರಿ ಒಪ್ಪಂದಗಳಲ್ಲಿ ಇದು ಒಂದಾಗಿದೆ.
• ಈ ಒಪ್ಪಂದಕ್ಕೆ ಫೆಬ್ರವರಿ 2, 1971 ರಂದು ಇರಾನಿನ ರಾಮ್ಸರ್‌ನಲ್ಲಿ ಸಹಿ ಹಾಕಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಇದು 1975 ರಲ್ಲಿ ಜಾರಿಗೆ ಬಂದಿತು.
• ಭಾರತವು 1982 ರಲ್ಲಿ ರಾಮ್ಸರ್ ಒಪ್ಪಂದಕ್ಕೆ ಸಹಿ ಹಾಕಿತು.

ವೀರ ಪಾಸಿ (Veera Pasi)

ಇತಿಹಾಸ

ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿದೆ:

• ಇತ್ತೀಚೆಗೆ, ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶದ ರಾಯ್ ಬರೇಲಿಯಲ್ಲಿ 1857 ರ ದಂಗೆಯ “ಇತಿಹಾಸ ಮರೆತ ನಾಯಕ” ಎಂದು ಸ್ಮರಿಸಲಾಗುವ ವೀರ ಪಾಸಿಯವರ ಪ್ರತಿಮೆಯನ್ನು ಅನಾವರಣಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು.

ವೀರ ಪಾಸಿ ಅವರ ಬಗ್ಗೆ :

• ವೀರ ಪಾಸಿ (ಮೂಲ ಹೆಸರು: ಶಿವದೀನ್ ಪಾಸಿ) ಅವರು ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶದ ರಾಯ್ ಬರೇಲಿಯ 19 ನೇ ಶತಮಾನದ ಅಪ್ರತಿಮ ಯೋಧ ಮತ್ತು ಸೇನಾ ದಂಡನಾಯಕರಾಗಿದ್ದರು. ಇವರು 1857 ರ ದಂಗೆಯಲ್ಲಿ ಮಹತ್ವದ ಮತ್ತು ವೀರೋಚಿತ ಪಾತ್ರವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಿದ್ದಾರೆ.
• ಇವರು 1835 ರ ನವೆಂಬರ್ 11 ರಂದು ಲೋಧ್ವಾರಿ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಚಿಕ್ಕ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿಯೇ ಅನಾಥರಾದ ಇವರು ತಮ್ಮ ಸಹೋದರಿಯ ಆಶ್ರಯದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆದರು.
• ಆ ಕಾಲದ ಸ್ಥಳೀಯ ಉಪಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ, ಸಹೋದರಿಯ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವ ಸಹೋದರನನ್ನು ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ “ವೀರ್ನಾ” ಎಂದು ಕರೆಯುವ ರೂಢಿಯಿತ್ತು. ಇದೇ ಪದವು ಕಾಲಕ್ರಮೇಣ ‘ವೀರ’ ಎಂಬ ಹೆಸರಾಗಿ ಬದಲಾಯಿತು.
• ಅವರು ಅವಧ್ ಪ್ರಾಂತ್ಯದ ಶಂಕರ್‌ಪುರ ಸಂಸ್ಥಾನದ ಆಡಳಿತಗಾರರಾಗಿದ್ದ ರಾಣಾ ಬೇನಿ ಮಾಧವ್ ಬಕ್ಷ್ ಸಿಂಗ್ ಅವರ ಅತ್ಯಂತ ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹ ದಂಡನಾಯಕ ಮತ್ತು ಆಪ್ತ ಸಹವರ್ತಿಯಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಿದರು.
• ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಪಡೆಗಳು ರಾಣಾ ಬೇನಿ ಮಾಧವ್ ಸಿಂಗ್ ಅವರನ್ನು ಬಂಧಿಸಿ ಸೆರೆಮನೆಯಲ್ಲಿರಿಸಿದಾಗ, ವೀರ ಪಾಸಿ ಅವರು ಅಸಾಧಾರಣ ಧೈರ್ಯವನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿ ಜೈಲಿನಿಂದ ತಮ್ಮ ನಾಯಕನನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯನ್ನು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಮುನ್ನಡೆಸಿದರು.

ನಾರ್ಡಿಕ್ ದೇಶಗಳು (Nordic Countries)

ಭೂಗೋಳ

ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿದೆ:

• ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ನಡೆದ ಭಾರತ-ನಾರ್ಡಿಕ್ ಮೂರನೇ ಶೃಂಗಸಭೆಯ ನಂತರ, ಭಾರತ ಮತ್ತು ನಾರ್ಡಿಕ್ ದೇಶಗಳು “ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವ, ಕಾನೂನಿನ ಆಡಳಿತ ಮತ್ತು ಬಹುಪಕ್ಷೀಯತೆಗೆ” ಬದ್ಧವಾಗಿವೆ ಎಂದು ಪ್ರಧಾನಿ ಮೋದಿ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.

ನಾರ್ಡಿಕ್ ದೇಶಗಳ ಬಗ್ಗೆ:

• ನಾರ್ಡಿಕ್ ದೇಶಗಳು ಉತ್ತರ ಯುರೋಪಿನ ದೇಶಗಳ ಗುಂಪಾಗಿದ್ದು, ಇದರಲ್ಲಿ ಡೆನ್ಮಾರ್ಕ್, ಫಿನ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್, ಐಸ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್, ನಾರ್ವೆ ಮತ್ತು ಸ್ವೀಡನ್ ಸೇರಿವೆ.
• ಈ ಗುಂಪು ಡೆನ್ಮಾರ್ಕ್‌ನ ಸ್ವಾಯತ್ತ ದ್ವೀಪ ಪ್ರದೇಶಗಳಾದ ಫರೋ ದ್ವೀಪಗಳು ಮತ್ತು ಗ್ರೀನ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್, ಹಾಗೂ ಫಿನ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್‌ನ ಸ್ವಾಯತ್ತ ದ್ವೀಪ ಪ್ರದೇಶವಾದ ಆಲ್ಯಾಂಡ್ ದ್ವೀಪಗಳನ್ನು ಸಹ ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.
• ‘ನಾರ್ಡಿಕ್’ ಎಂಬ ಪದವನ್ನು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಉತ್ತರ ಯುರೋಪಿನ ಪರ್ಯಾಯ ದ್ವೀಪ ಪ್ರದೇಶವಾದ ಸ್ಕ್ಯಾಂಡಿನೇವಿಯಾ ದೇಶಗಳ ಗುಂಪಿಗೆ ಪರ್ಯಾಯವಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಸ್ಕ್ಯಾಂಡಿನೇವಿಯಾ ಪ್ರದೇಶವು ನಾರ್ಡಿಕ್ ದೇಶಗಳ ಭೌಗೋಳಿಕ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿದೆ.
• ಆದಾಗ್ಯೂ, ‘ಸ್ಕ್ಯಾಂಡಿನೇವಿಯಾ’ ಎಂಬ ಪದವನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿ ಮತ್ತು ಸೀಮಿತ ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ; ಇದು ಕೇವಲ ನಾರ್ವೆ, ಸ್ವೀಡನ್ ಮತ್ತು ಡೆನ್ಮಾರ್ಕ್ ದೇಶಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರ ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ.
• ಡೆನ್ಮಾರ್ಕ್, ಸ್ವೀಡನ್ ಮತ್ತು ಫಿನ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್ ದೇಶಗಳು ಐರೋಪ್ಯ ಒಕ್ಕೂಟದ (EU) ಸದಸ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಾಗಿದ್ದರೆ, ನಾರ್ವೆ ಮತ್ತು ಐಸ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್ ಯುರೋಪಿಯನ್ ಆರ್ಥಿಕ ಪ್ರದೇಶದ (EEA) ಸದಸ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಾಗಿವೆ.
• ಈ ದೇಶಗಳ ಪೈಕಿ ಸ್ವೀಡನ್ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಹೊಂದಿರುವ ದೇಶವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಐಸ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್ ಅತಿ ಕಡಿಮೆ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಹೊಂದಿರುವ ದೇಶವಾಗಿದೆ.

ಓಸ್ಲೊ ಶೃಂಗಸಭೆ (Oslo Summit)

ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ

ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿದೆ:

• ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಆಸ್ಲೋದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಭಾರತ-ನಾರ್ಡಿಕ್ ಮೂರನೇ ಶೃಂಗಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಧಾನಿ ಮೋದಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದ್ದರು.

ಆಸ್ಲೋ ಶೃಂಗಸಭೆಯ ಬಗ್ಗೆ:

• ಈ ಶೃಂಗಸಭೆಯು ಐದು ನಾರ್ಡಿಕ್ ದೇಶಗಳಾದ ನಾರ್ವೆ, ಸ್ವೀಡನ್, ಫಿನ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್, ಡೆನ್ಮಾರ್ಕ್ ಮತ್ತು ಐಸ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್ ನಾಯಕರನ್ನು ಒಟ್ಟುಗೂಡಿಸಿತು.
• ಪ್ರಮುಖ ಉದ್ದೇಶ: ವ್ಯಾಪಾರ, ಹೂಡಿಕೆ, ಶುದ್ಧ ಇಂಧನ, ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ, ನಾವೀನ್ಯತೆ, ಕಡಲ ವ್ಯವಹಾರಗಳು ಮತ್ತು ಸುಸ್ಥಿರ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯಲ್ಲಿ ಭಾರತ ಮತ್ತು ನಾರ್ಡಿಕ್ ದೇಶಗಳ ನಡುವಿನ ಸಹಕಾರವನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುವುದು.
• ಭಾರತ-ನಾರ್ಡಿಕ್ ಮೊದಲ ಶೃಂಗಸಭೆಯು 2018ರಲ್ಲಿ ಸ್ಟಾಕ್‌ಹೋಮ್‌ನಲ್ಲಿ ನಡೆದಿತ್ತು ಮತ್ತು ಎರಡನೇ ಶೃಂಗಸಭೆಯು 2022ರಲ್ಲಿ ಕೋಪನ್‌ಹೇಗನ್‌ನಲ್ಲಿ ನಡೆದಿತ್ತು.

ಭಾರತಕ್ಕೆ ನಾರ್ಡಿಕ್ ದೇಶಗಳ ಮಹತ್ವ:

• ತಾಂತ್ರಿಕ ಸಹಕಾರ: ಶುದ್ಧ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ, ನಾವೀನ್ಯತೆ ಮತ್ತು ಡಿಜಿಟಲ್ ಆಡಳಿತದಲ್ಲಿ ನಾರ್ಡಿಕ್ ದೇಶಗಳು ಜಾಗತಿಕವಾಗಿ ಮುಂಚೂಣಿಯಲ್ಲಿವೆ.
• ಹಸಿರು ಇಂಧನ ಪಾಲುದಾರಿಕೆ: ಕಡಲಾಚೆಯ ಪವನ ಶಕ್ತಿ, ಹಸಿರು ಜಲಜನಕ ಮತ್ತು ಸುಸ್ಥಿರ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಗಳ ನಿರ್ವಹಣೆಯಲ್ಲಿ ನಾರ್ಡಿಕ್ ದೇಶಗಳಿಗಿರುವ ಅಪಾರ ಪರಿಣತಿಯು, ಭಾರತದ ಇಂಧನ ಪರಿವರ್ತನೆಯ ಗುರಿಗಳನ್ನು ಸಾಧಿಸಲು ಬೆಂಬಲ ನೀಡುತ್ತದೆ.
• ಕಡಲ ಸಹಕಾರ: ನಾರ್ಡಿಕ್ ದೇಶಗಳು ಹಡಗು ನಿರ್ಮಾಣ, ಕಡಲ ಸರಕು ಸಾಗಣೆ ಮತ್ತು ಸುಸ್ಥಿರ ಬಂದರು ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಾಧುನಿಕ ಸಾಮರ್ಥ್ಯಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ.
• ಆರ್ಕ್ಟಿಕ್ ಮಹತ್ವ: ಭಾರತದ ಹವಾಮಾನ ಸಂಶೋಧನೆ ಮತ್ತು ಆರ್ಕ್ಟಿಕ್ ಪ್ರದೇಶದೊಂದಿಗಿನ ಕಾರ್ಯತಂತ್ರದ ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳುವಿಕೆಗೆ ನಾರ್ಡಿಕ್ ದೇಶಗಳ ಸಹಕಾರವು ಬಹಳ ಮುಖ್ಯವಾಗಿದೆ.
• ಸಂಶೋಧನೆ ಮತ್ತು ನಾವೀನ್ಯತೆ: ಸಂಶೋಧನೆ, ಶಿಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ನವೋದ್ಯಮ ವಲಯದಲ್ಲಿನ ಪರಸ್ಪರ ಸಹಯೋಗವು ಭಾರತದ ಜ್ಞಾನಾಧಾರಿತ ಆರ್ಥಿಕತೆಯನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಬಲಪಡಿಸುತ್ತದೆ.

ಹುಚ್ಚು ಹಿಡಿದ ಮತ್ತು ಅಪಾಯಕಾರಿ ಬೀದಿ ನಾಯಿಗಳಿಗೆ ದಯಾಮರಣ : SC

ಆಡಳಿತ

ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿದೆ:

• ಮಾನವನ ಜೀವ ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸುರಕ್ಷತೆಯನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವ ಅಗತ್ಯವನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿ, ಹುಚ್ಚು ಹಿಡಿದ, ಗುಣಪಡಿಸಲಾಗದ ಕಾಯಿಲೆ ಇರುವ ಅಥವಾ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಅಪಾಯಕಾರಿಯಾದ ಬೀದಿ ನಾಯಿಗಳಿಗೆ ದಯಾಮರಣ (Euthanasia) ನೀಡಲು ಸರ್ವೋಚ್ಚ ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ಅನುಮತಿ ನೀಡಿದೆ.

ಸರ್ವೋಚ್ಚ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಪ್ರಮುಖ ಅವಲೋಕನಗಳು:

• ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ಬೀದಿ ನಾಯಿಗಳ ದಾಳಿಗಳು ಮತ್ತು ರೇಬಿಸ್ ಅಪಾಯಗಳಿಂದ ನಾಗರಿಕರನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವುದು ರಾಜ್ಯದ ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯಾಗಿದೆ ಎಂದು ಸರ್ವೋಚ್ಚ ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ಗಮನಿಸಿದೆ.
• ಶಾಲೆಗಳು, ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳು, ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳು ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚು ಜನಸಂದಣಿ ಇರುವ ಇತರ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸ್ಥಳಗಳಿಂದ ಬೀದಿ ನಾಯಿಗಳನ್ನು ಸ್ಥಳಾಂತರಿಸುವಂತೆ ಸೂಚಿಸಿದ ತನ್ನ ಹಿಂದಿನ ಆದೇಶವನ್ನು ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ಎತ್ತಿಹಿಡಿದಿದೆ.

ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ಮತ್ತು ಕಾನೂನು ಆಯಾಮಗಳು:

• ವಿಧಿ 21 ಮತ್ತು ಮಾನವ ಭದ್ರತೆ: ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸುರಕ್ಷತೆಯನ್ನು ಜೀವಿಸುವ ಮತ್ತು ಘನತೆಯ ಹಕ್ಕಿನೊಂದಿಗೆ ಬೆಸೆಯುವ ಮೂಲಕ ಈ ತೀರ್ಪು ಸಂವಿಧಾನದ 21ನೇ ವಿಧಿಯ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನವನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಿದೆ.
• ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಮೇಲಿನ ದೌರ್ಜನ್ಯ ತಡೆ ಕಾಯ್ದೆ, 1960: ಈ ಕಾಯ್ದೆಯು ಪ್ರಾಣಿಗಳನ್ನು ಅನಗತ್ಯ ಕ್ರೌರ್ಯದಿಂದ ರಕ್ಷಿಸುತ್ತದೆ, ಅದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅಸಾಧಾರಣ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಮಾನವೀಯ ಚಿಕಿತ್ಸೆಗೆ ಅನುಮತಿ ನೀಡುತ್ತದೆ.

ಪ್ರಾಣಿ ಜನನ ನಿಯಂತ್ರಣ (ABC) ನಿಯಮಗಳು, 2023: ಈ ನಿಯಮಗಳು ಬೀದಿ ನಾಯಿಗಳಿಗೆ ಸಂತಾನಹರಣ ಶಸ್ತ್ರಚಿಕಿತ್ಸೆ, ಲಸಿಕೆ ಹಾಕುವುದು ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ಸಂತತಿಯ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ನಿರ್ವಹಣೆಗೆ ಒತ್ತು ನೀಡುತ್ತವೆ.

‘ಆಯುಷ್ ಗ್ರಿಡ್’ ಉಪಕ್ರಮದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ‘ಆಯುಷ್ ಅನುದಾನ್ ಪೋರ್ಟಲ್’

ಆಡಳಿತ

ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿದೆ:

• ಕೇಂದ್ರ ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ಕುಟುಂಬ ಕಲ್ಯಾಣ ಖಾತೆ ರಾಜ್ಯ ಸಚಿವರು ನವದೆಹಲಿಯ ಕರ್ತವ್ಯ ಭವನದಲ್ಲಿ ‘ಆಯುಷ್ ಅನುದಾನ್ ಪೋರ್ಟಲ್’ ಅನ್ನು ಉದ್ಘಾಟಿಸಿದರು.

ಆಯುಷ್ ಅನುದಾನ್ ಪೋರ್ಟಲ್ ನ ಬಗ್ಗೆ:

• ಇದನ್ನು ಆಯುಷ್ ಸಚಿವಾಲಯವು ‘ಆಯುಷ್ ಗ್ರಿಡ್’ ಉಪಕ್ರಮದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದೆ.
• ಉದ್ದೇಶ: ಧನಸಹಾಯ ಪ್ರಸ್ತಾವನೆಗಳ ಸಲ್ಲಿಕೆ, ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ, ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ ಮತ್ತು ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆಯನ್ನು ಸುವ್ಯವಸ್ಥಿತಗೊಳಿಸಲು ಆಯುಷ್ ಸಚಿವಾಲಯವು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದ ಕಾಗದರಹಿತ, ಕೇಂದ್ರೀಕೃತ ಡಿಜಿಟಲ್ ಅನುದಾನ-ನಿರ್ವಹಣಾ ವೇದಿಕೆ ಇದಾಗಿದೆ.
• ಇದನ್ನು ‘NGO ದರ್ಪಣ್ ಪೋರ್ಟಲ್’ ನೊಂದಿಗೆ ಸಂಯೋಜಿಸಲಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಇದು ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸುವ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ತ್ವರಿತ ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚು ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹ ಪರಿಶೀಲನೆಯನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸುತ್ತದೆ.
• ಅನುಷ್ಠಾನ ಸಚಿವಾಲಯ: ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರದ ಆಯುಷ್ ಸಚಿವಾಲಯ.
• ಮಹತ್ವ: ಇದು ಹಸ್ತಚಾಲಿತ ಮತ್ತು ಕಾಗದ ಆಧಾರಿತ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಅನುದಾನ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನು ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತ, ಪಾರದರ್ಶಕ ಮತ್ತು ಸುಲಭವಾಗಿ ಪ್ರವೇಶಿಸಬಹುದಾದ ಡಿಜಿಟಲ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯೊಂದಿಗೆ ಬದಲಾಯಿಸುತ್ತದೆ.

ಆಯುಷ್ ಗ್ರಿಡ್ ಯೋಜನೆ (Ayush Grid Project):

• ಇಡೀ ಆಯುಷ್ ವಲಯಕ್ಕೆ ಸಮಗ್ರವಾದ ಮಾಹಿತಿ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ (IT) ಮೂಲಸೌಕರ್ಯವನ್ನು ಒದಗಿಸಲು ಆಯುಷ್ ಸಚಿವಾಲಯವು ಈ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ರೂಪಿಸಿದೆ.
• ಇದು ಪ್ರಮುಖ ಆರು ಕಾರ್ಯಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಸೇವಾ ವಿತರಣೆಯನ್ನು (Service delivery) ಡಿಜಿಟಲೀಕರಣಗೊಳಿಸುವ ಗುರಿ ಹೊಂದಿದೆ. ಈ ಆರು ಕ್ಷೇತ್ರಗಳೆಂದರೆ: ಆರೋಗ್ಯ ಸೇವೆಗಳು, ಶಿಕ್ಷಣ, ಸಂಶೋಧನೆ, ಔಷಧ ಆಡಳಿತ, ಔಷಧೀಯ ಸಸ್ಯಗಳ ನಿರ್ವಹಣೆ ಮತ್ತು ಆಯುಷ್ ಸಚಿವಾಲಯದ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ.
• ಇದರ ಜೊತೆಗೆ, ಸಿಬ್ಬಂದಿಯ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ವೃದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕರನ್ನು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿ ತಲುಪಲು ಮಾಧ್ಯಮ ಸಂಪರ್ಕವನ್ನು ಸಹ ಈ ಯೋಜನೆಯು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.
• ಆಧುನಿಕ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಆಯುಷ್ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಸಮಗ್ರ, ಪಾರದರ್ಶಕ ಮತ್ತು ಜನಸ್ನೇಹಿಯಾದ ಡಿಜಿಟಲ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುವುದು ಇದರ ಪ್ರಮುಖ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿದೆ.

ಓಸ್ಲೊ ಶೃಂಗಸಭೆ (Oslo Summit)

ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ

ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿದೆ:

• ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಆಸ್ಲೋದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಭಾರತ-ನಾರ್ಡಿಕ್ ಮೂರನೇ ಶೃಂಗಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಧಾನಿ ಮೋದಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದ್ದರು.

ಆಸ್ಲೋ ಶೃಂಗಸಭೆಯ ಬಗ್ಗೆ:

• ಈ ಶೃಂಗಸಭೆಯು ಐದು ನಾರ್ಡಿಕ್ ದೇಶಗಳಾದ ನಾರ್ವೆ, ಸ್ವೀಡನ್, ಫಿನ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್, ಡೆನ್ಮಾರ್ಕ್ ಮತ್ತು ಐಸ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್ ನಾಯಕರನ್ನು ಒಟ್ಟುಗೂಡಿಸಿತು.
• ಪ್ರಮುಖ ಉದ್ದೇಶ: ವ್ಯಾಪಾರ, ಹೂಡಿಕೆ, ಶುದ್ಧ ಇಂಧನ, ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ, ನಾವೀನ್ಯತೆ, ಕಡಲ ವ್ಯವಹಾರಗಳು ಮತ್ತು ಸುಸ್ಥಿರ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯಲ್ಲಿ ಭಾರತ ಮತ್ತು ನಾರ್ಡಿಕ್ ದೇಶಗಳ ನಡುವಿನ ಸಹಕಾರವನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುವುದು.
• ಭಾರತ-ನಾರ್ಡಿಕ್ ಮೊದಲ ಶೃಂಗಸಭೆಯು 2018ರಲ್ಲಿ ಸ್ಟಾಕ್‌ಹೋಮ್‌ನಲ್ಲಿ ನಡೆದಿತ್ತು ಮತ್ತು ಎರಡನೇ ಶೃಂಗಸಭೆಯು 2022ರಲ್ಲಿ ಕೋಪನ್‌ಹೇಗನ್‌ನಲ್ಲಿ ನಡೆದಿತ್ತು.

ಭಾರತಕ್ಕೆ ನಾರ್ಡಿಕ್ ದೇಶಗಳ ಮಹತ್ವ:

• ತಾಂತ್ರಿಕ ಸಹಕಾರ: ಶುದ್ಧ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ, ನಾವೀನ್ಯತೆ ಮತ್ತು ಡಿಜಿಟಲ್ ಆಡಳಿತದಲ್ಲಿ ನಾರ್ಡಿಕ್ ದೇಶಗಳು ಜಾಗತಿಕವಾಗಿ ಮುಂಚೂಣಿಯಲ್ಲಿವೆ.
• ಹಸಿರು ಇಂಧನ ಪಾಲುದಾರಿಕೆ: ಕಡಲಾಚೆಯ ಪವನ ಶಕ್ತಿ, ಹಸಿರು ಜಲಜನಕ ಮತ್ತು ಸುಸ್ಥಿರ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಗಳ ನಿರ್ವಹಣೆಯಲ್ಲಿ ನಾರ್ಡಿಕ್ ದೇಶಗಳಿಗಿರುವ ಅಪಾರ ಪರಿಣತಿಯು, ಭಾರತದ ಇಂಧನ ಪರಿವರ್ತನೆಯ ಗುರಿಗಳನ್ನು ಸಾಧಿಸಲು ಬೆಂಬಲ ನೀಡುತ್ತದೆ.
• ಕಡಲ ಸಹಕಾರ: ನಾರ್ಡಿಕ್ ದೇಶಗಳು ಹಡಗು ನಿರ್ಮಾಣ, ಕಡಲ ಸರಕು ಸಾಗಣೆ ಮತ್ತು ಸುಸ್ಥಿರ ಬಂದರು ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಾಧುನಿಕ ಸಾಮರ್ಥ್ಯಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ.
• ಆರ್ಕ್ಟಿಕ್ ಮಹತ್ವ: ಭಾರತದ ಹವಾಮಾನ ಸಂಶೋಧನೆ ಮತ್ತು ಆರ್ಕ್ಟಿಕ್ ಪ್ರದೇಶದೊಂದಿಗಿನ ಕಾರ್ಯತಂತ್ರದ ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳುವಿಕೆಗೆ ನಾರ್ಡಿಕ್ ದೇಶಗಳ ಸಹಕಾರವು ಬಹಳ ಮುಖ್ಯವಾಗಿದೆ.
• ಸಂಶೋಧನೆ ಮತ್ತು ನಾವೀನ್ಯತೆ: ಸಂಶೋಧನೆ, ಶಿಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ನವೋದ್ಯಮ ವಲಯದಲ್ಲಿನ ಪರಸ್ಪರ ಸಹಯೋಗವು ಭಾರತದ ಜ್ಞಾನಾಧಾರಿತ ಆರ್ಥಿಕತೆಯನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಬಲಪಡಿಸುತ್ತದೆ.

ಪರ್ಷಿಯಾ ಕೊಲ್ಲಿ ಜಲಸಂಧಿ ಪ್ರಾಧಿಕಾರ : ಇರಾನ್

ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ

ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿದೆ:

• ಇರಾನ್ ಪರ್ಷಿಯಾ ಕೊಲ್ಲಿ ಜಲಸಂಧಿ ಪ್ರಾಧಿಕಾರ (PGSA) ಎಂಬ ಹೊಸ ನಿಯಂತ್ರಣ ಸಂಸ್ಥೆಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದೆ.

ಪರ್ಷಿಯಾ ಕೊಲ್ಲಿ ಜಲಸಂಧಿ ಪ್ರಾಧಿಕಾರ (Persian Gulf Strait Authority – PGSA)ದ ಬಗ್ಗೆ:

• ಗುರಿ: ಆಯಕಟ್ಟಿನ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಅತ್ಯಂತ ಮಹತ್ವದಾಗಿರುವ ಹಾರ್ಮುಜ್ ಜಲಸಂಧಿಯಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳನ್ನು ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ ಮಾಡುವುದು ಮತ್ತು ನಿರ್ವಹಿಸುವುದು.
• ಹೊಸ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ, ಹಡಗುಗಳು ಹಾರ್ಮುಜ್ ಜಲಸಂಧಿಯನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸುವ ಮೊದಲು ಪ್ರಾಧಿಕಾರವು ಹೊರಡಿಸಿದ ನಿರ್ದೇಶನಗಳನ್ನು ಪಾಲಿಸಬೇಕು ಮತ್ತು ಸಾಗಣೆ ಪರವಾನಗಿಗಳನ್ನು ಪಡೆಯುವುದು ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿದೆ.
• ಅಮೆರಿಕ, ಕೊಲ್ಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು ಮತ್ತು ಯುರೋಪಿನ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳೆಲ್ಲವೂ ಇರಾನ್‌ನ ಈ ಶುಲ್ಕ ಪದ್ಧತಿಯ ಕಾನೂನುಬದ್ಧತೆಯನ್ನು ತಿರಸ್ಕರಿಸಿವೆ.

ಹಾರ್ಮುಜ್ ಜಲಸಂಧಿಯ ಬಗ್ಗೆ:

• ಸ್ಥಳ: ಹಾರ್ಮುಜ್ ಜಲಸಂಧಿಯು ಉತ್ತರದಲ್ಲಿ ಇರಾನ್ ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣದಲ್ಲಿ ಒಮಾನ್ ಹಾಗೂ ಯುನೈಟೆಡ್ ಅರಬ್ ಎಮಿರೇಟ್ಸ್ (UAE) ನಡುವೆ ಇದೆ. ಇದು ಪರ್ಷಿಯಾ ಕೊಲ್ಲಿಯನ್ನು ಓಮನ್ ಕೊಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಅರಬ್ಬಿ ಸಮುದ್ರದೊಂದಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕಿಸುತ್ತದೆ.
• ಅತ್ಯಂತ ಕಿರಿದಾದ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಇದು ಸುಮಾರು 33 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ಅಗಲವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, ಮತ್ತು ಎರಡೂ ದಿಕ್ಕುಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವೇ ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ಅಗಲದ ಹಡಗು ಮಾರ್ಗಗಳಿವೆ.
• ಮಹತ್ವ: ಭಾರತದ ಕಚ್ಚಾ ತೈಲದ ಬಹುಪಾಲು ಮತ್ತು ಸುಮಾರು 60 ಪ್ರತಿಶತದಷ್ಟು ನೈಸರ್ಗಿಕ ಅನಿಲ ಆಮದುಗಳು ಇದೇ ಜಲಸಂಧಿಯ ಮೂಲಕ ಹಾದುಹೋಗುತ್ತವೆ.

ಎಬೋಲಾ (Ebola) ಸೋಂಕು ಹರಡುವಿಕೆ

ವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ

ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿದೆ:

• ‘ಕಾಂಗೋ ಪ್ರಜಾಸತ್ತಾತ್ಮಕ ಗಣರಾಜ್ಯ (DR Congo)’ ದೇಶದಲ್ಲಿ ಎಬೋಲಾ ಸೋಂಕು ಹರಡಿ 80ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಜನರು ಮೃತಪಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ, ವಿಶ್ವ ಆರೋಗ್ಯ ಸಂಸ್ಥೆಯು (WHO) ‘ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಆರೋಗ್ಯ ತುರ್ತು ಪರಿಸ್ಥಿತಿ’ಯನ್ನು ಘೋಷಿಸಿದೆ.

ಎಬೋಲಾ ವೈರಸ್ ಕಾಯಿಲೆ (EVD)ಯ ಬಗ್ಗೆ:

• ಇದನ್ನು ಹಿಂದೆ ‘ಎಬೋಲಾ ರಕ್ತಸ್ರಾವದ ಜ್ವರ’ ಎಂದು ಗುರುತಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಇದು ಮನುಷ್ಯರಿಗೆ ತಗುಲುವ ಅಪರೂಪದ ಮತ್ತು ತೀವ್ರ ಸ್ವರೂಪದ ಕಾಯಿಲೆಯಾಗಿದ್ದು, ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಪ್ರಾಣಾಪಾಯವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆ.
• ಮೊದಲು ಪತ್ತೆಯಾಗಿದ್ದು: ಡಿಸೆಂಬರ್ 2013ರಲ್ಲಿ ‘ಗಿನಿಯಾ’ ದೇಶದಲ್ಲಿ.
• ಕಾಡುಪ್ರಾಣಿಗಳಿಂದ ಮನುಷ್ಯರಿಗೆ ಹರಡುವಿಕೆ: ಈ ವೈರಸ್ ಕಾಡುಪ್ರಾಣಿಗಳಿಂದ ಮನುಷ್ಯರಿಗೆ ಹರಡುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ನಂತರ ಮಾನವ ಸಮುದಾಯದಲ್ಲಿ ವೇಗವಾಗಿ ಹರಡುತ್ತದೆ. ಪ್ರಾಣಿಗಳಿಂದ ಮನುಷ್ಯರಿಗೆ ಹರಡುವುದರಿಂದ ಇದನ್ನು ‘ಝೂನೋಟಿಕ್’ (Zoonotic) ಸ್ವರೂಪದ ರೋಗ ಎನ್ನಲಾಗುತ್ತದೆ.
• ಆಶ್ರಯದಾತ: ‘ಟೆರೋಪೊಡಿಡೆ’ (Pteropodidae) ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಹಣ್ಣು-ಬಾವಲಿಗಳು ಈ ಎಬೋಲಾ ವೈರಸ್‌ನ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಆಶ್ರಯದಾತಗಳಾಗಿವೆ.
• ರೋಗಲಕ್ಷಣಗಳು: ಜ್ವರ, ತೀವ್ರ ಆಯಾಸ, ಸ್ನಾಯು ನೋವು, ತಲೆನೋವು ಮತ್ತು ಗಂಟಲು ನೋವು. ಇದರೊಂದಿಗೆ ವಾಂತಿ, ಅತಿಸಾರ, ಚರ್ಮದ ಮೇಲೆ ದದ್ದುಗಳು ಹಾಗೂ ಮೂತ್ರಪಿಂಡ ಮತ್ತು ಯಕೃತ್ತಿನ ಕಾರ್ಯವೈಫಲ್ಯದ ಲಕ್ಷಣಗಳು ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ.
• ಚಿಕಿತ್ಸೆ: ‘ಜೈರ್ ಎಬೋಲಾವೈರಸ್’ (Zaire ebolavirus) ಪ್ರಭೇದದಿಂದ ಜನರನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವಲ್ಲಿ ‘ಎರ್ವೆಬೊ ಲಸಿಕೆ’ (Ervebo vaccine) ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿದೆ ಎಂದು ಸಾಬೀತಾಗಿದೆ. ಇದರ ಜೊತೆಗೆ, ‘ರೆಮ್‌ಡೆಸಿವಿರ್’ (Remdesivir) ಔಷಧವನ್ನು ಸಹ ಎಬೋಲಾ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯಾಗಿ ಪರೀಕ್ಷಿಸಲಾಗಿದೆ.

SMILE : ಸೋಲಾರ್ ವಿಂಡ್ ಮ್ಯಾಗ್ನೆಟೋಸ್ಫಿಯರ್ ಅಯಾನೋಸ್ಫಿಯರ್ ಲಿಂಕ್ ಎಕ್ಸ್‌ಪ್ಲೋರರ್

ವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ

ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿದೆ:

• ಯುರೋಪಿಯನ್ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಸಂಸ್ಥೆ (ESA) ಮತ್ತು ಚೈನೀಸ್ ಅಕಾಡೆಮಿ ಆಫ್ ಸೈನ್ಸಸ್ ಜಂಟಿಯಾಗಿ ‘ಸ್ಮೈಲ್’ (SMILE) ಎಂಬ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಮಿಷನ್ ಅನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸುತ್ತಿವೆ. ಸೌರ ಬಿರುಗಾಳಿಗಳಿಗೆ ಮತ್ತು ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಹವಾಮಾನ ವೈಪರೀತ್ಯಗಳಿಗೆ ಭೂಮಿಯ ಕಾಂತೀಯ ಕವಚವು ಹೇಗೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡುವುದು ಈ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿದೆ.

ಸ್ಮೈಲ್ ಮಿಷನ್ ನ ಬಗ್ಗೆ (SMILE Mission):

• SMILE ವಿಸ್ತೃತ ರೂಪ: ‘ಸೋಲಾರ್ ವಿಂಡ್ ಮ್ಯಾಗ್ನೆಟೋಸ್ಫಿಯರ್ ಅಯಾನೋಸ್ಫಿಯರ್ ಲಿಂಕ್ ಎಕ್ಸ್‌ಪ್ಲೋರರ್’ (Solar wind Magnetosphere Ionosphere Link Explorer).
• ಉಡಾವಣೆ: ಇದು ಯುರೋಪಿಯನ್ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಸಂಸ್ಥೆ (ESA) ಮತ್ತು ಚೀನಾ ದೇಶದ ಜಂಟಿ ಉಪಗ್ರಹ ಮಿಷನ್ ಆಗಿದ್ದು, ಇದನ್ನು ಮೇ 19, 2026 ರಂದು ಉಡಾವಣೆ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ.
• ಪ್ರಮುಖ ಉದ್ದೇಶ : ಸೌರ ಮಾರುತಗಳು ಭೂಮಿಯ ಕಾಂತಗೋಳದ (Magnetosphere) ಹೊರವಲಯಕ್ಕೆ ಡಿಕ್ಕಿಹೊಡೆಯುವ ಸಂಪರ್ಕ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಅನ್ವೇಷಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡುವುದು.

ಇತರೆ ಜಾಗತಿಕ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಮಿಷನ್ ಗಳು (Global Space Missions):

• ಪಾರ್ಕರ್ ಸೋಲಾರ್ ಪ್ರೋಬ್ (NASA): ಇದನ್ನು 2018 ರಲ್ಲಿ ಉಡಾವಣೆ ಮಾಡಲಾದ, ಅತ್ಯಾಧುನಿಕ ‘ಕಾರ್ಬನ್-ಸಂಯೋಜಿತ ಉಷ್ಣ ಕವಚ’ವನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಸೂರ್ಯನ ಕರೋನಾ ವಾತಾವರಣದ ಒಳಗೆ (6.5 ಮಿಲಿಯನ್ ಕಿ.ಮೀ. ವ್ಯಾಪ್ತಿಯೊಳಗೆ) ನೇರವಾಗಿ ಹಾದುಹೋಗುತ್ತದೆ.
• ಸೋಲಾರ್ ಆರ್ಬಿಟರ್ (ESA & NASA): ಸೂರ್ಯನ ಧ್ರುವ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಮೊದಲ ಮತ್ತು ಅತ್ಯಂತ ಹತ್ತಿರದ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಸೆರೆಹಿಡಿಯುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಇದನ್ನು 2020 ರಲ್ಲಿ ಉಡಾವಣೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಇದು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಕ್ರಾಂತಿವೃತ್ತದ ಸಮತಲದಿಂದ ಹೊರಬಂದು ತನ್ನ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯನ್ನು ನಡೆಸುತ್ತದೆ.
• ಪಂಚ್ ಮಿಷನ್ (PUNCH Mission – NASA): ಸೂರ್ಯನ ಕರೋನಾದಿಂದ ನೇರವಾಗಿ ವಿಶಾಲವಾದ ಸೌರ ಪ್ರಭಾವಲಯಕ್ಕೆ (Heliosphere) ಹಾದುಹೋಗುವ ಸೌರ ಮಾರುತಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ‘ಕರೋನಾ ದ್ರವ್ಯರಾಶಿ ಹೊರಸೂಸುವಿಕೆ’ಗಳನ್ನು (Coronal mass ejections) ಪತ್ತೆಹಚ್ಚುವ ಗುರಿಯನ್ನು ಈ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯು ಹೊಂದಿದೆ.

ಭಾರತ-ನಾರ್ವೆ ಹಸಿರು ಕಾರ್ಯತಂತ್ರದ ಪಾಲುದಾರಿಕೆ

ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ

ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿದೆ:

• 43 ವರ್ಷಗಳ ಸುದೀರ್ಘ ಅಂತರದ ನಂತರ ಭಾರತದ ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿಯೊಬ್ಬರು ನಾರ್ವೆ ದೇಶಕ್ಕೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿದ್ದು, ಪ್ರಧಾನಿ ಮೋದಿಯವರು ಈ ಐತಿಹಾಸಿಕ ದ್ವಿಪಕ್ಷೀಯ ಭೇಟಿಗೆ ಸಾಕ್ಷಿಯಾದರು.

ಭೇಟಿಯ ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶಗಳು:

• ಹಸಿರು ಕಾರ್ಯತಂತ್ರದ ಪಾಲುದಾರಿಕೆ (Green Strategic Partnership): ಶುದ್ಧ ಇಂಧನದಿಂದ ಹವಾಮಾನ ಸ್ಥಿತಿಸ್ಥಾಪಕತ್ವದವರೆಗೆ ಹಾಗೂ ನೀಲಿ ಆರ್ಥಿಕತೆಯಿಂದ ಹಸಿರು ನೌಕಾಯಾನದವರೆಗೆ, ಹೀಗೆ ವಿವಿಧ ಪ್ರಮುಖ ವಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಪರಸ್ಪರ ಸಹಕಾರವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ, ಭಾರತ ಮತ್ತು ನಾರ್ವೆ ತಮ್ಮ ದ್ವಿಪಕ್ಷೀಯ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ‘ಹಸಿರು ಕಾರ್ಯತಂತ್ರದ ಪಾಲುದಾರಿಕೆ’ಯಾಗಿ ಮೇಲ್ದರ್ಜೆಗೇರಿಸಲು ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಘೋಷಿಸಿವೆ.
• ಇಂಡೋ-ಪೆಸಿಫಿಕ್ ಸಾಗರ ಉಪಕ್ರಮಕ್ಕೆ ನಾರ್ವೆ ಸೇರ್ಪಡೆ (IPOI): ಮುಕ್ತ, ಸ್ವತಂತ್ರ ಮತ್ತು ನಿಯಮ-ಆಧಾರಿತ ಇಂಡೋ-ಪೆಸಿಫಿಕ್ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುವ ಭಾರತದ ‘ಇಂಡೋ-ಪೆಸಿಫಿಕ್ ಸಾಗರ ಉಪಕ್ರಮ’ದ (Indo-Pacific Oceans Initiative – IPOI) ಚೌಕಟ್ಟಿಗೆ ನಾರ್ವೆ ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಸೇರ್ಪಡೆಗೊಂಡಿದೆ. ಈ ಉಪಕ್ರಮವನ್ನು ಭಾರತವು 2019 ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತ್ತು.
• ತ್ರಿಕೋನ ಸಹಕಾರ ಒಪ್ಪಂದ: ಭಾರತ ಮತ್ತು ನಾರ್ವೆ ದೇಶಗಳು ಜಂಟಿಯಾಗಿ ಭಾರತದ ಡಿಜಿಟಲ್ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯವನ್ನು (Digital Public Infrastructure – DPI) ಅಂದರೆ ಆಧಾರ್-ಯುಪಿಐ-ಕೋವಿನ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಶೀಲ ‘ಜಾಗತಿಕ ದಕ್ಷಿಣದ’ ದೇಶಗಳಿಗೆ ಒದಗಿಸಲು ನಿರ್ಧರಿಸಿವೆ.
• ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕ ಮುನ್ನಡೆ: ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ಭದ್ರತಾ ಮಂಡಳಿಯನ್ನು (UNSC) ವಿಸ್ತರಿಸಿ, ಅದರಲ್ಲಿ ಭಾರತಕ್ಕೆ ಕಾಯಂ ಸದಸ್ಯತ್ವ ನೀಡುವ ವಿಚಾರಕ್ಕೆ ನಾರ್ವೆ ದೇಶವು ತನ್ನ ಬೆಂಬಲವನ್ನು ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ದೃಢಪಡಿಸಿದೆ.
• ಗೌರವ ಪುರಸ್ಕಾರ: ವಿದೇಶಿ ಸರ್ಕಾರದ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರಿಗೆ ನೀಡಲಾಗುವ ನಾರ್ವೆ ದೇಶದ ಅತ್ಯುನ್ನತ ನಾಗರಿಕ ಗೌರವವಾದ ‘ಗ್ರಾಂಡ್ ಕ್ರಾಸ್ ಆಫ್ ದಿ ರಾಯಲ್ ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ ಆರ್ಡರ್ ಆಫ್ ಮೆರಿಟ್’ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ನಾರ್ವೆಯ ರಾಜ ಹರಾಲ್ಡ್ V ಅವರು ಪ್ರಧಾನಿ ಮೋದಿಯವರಿಗೆ ಪ್ರದಾನ ಮಾಡಿದರು.

ಭಾರತ-ನಾರ್ವೆ ದ್ವಿಪಕ್ಷೀಯ ಸಂಬಂಧಗಳು: 

• ಭಾರತ ಮತ್ತು ನಾರ್ವೆ ದೇಶಗಳು 1947 ರಲ್ಲಿಯೇ ತಮ್ಮ ನಡುವೆ ಅಧಿಕೃತ ದ್ವಿಪಕ್ಷೀಯ ಸಂಬಂಧಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿವೆ.
• ‘ಭಾರತ-ನಾರ್ಡಿಕ್ ಶೃಂಗಸಭೆ’ಯ ಸ್ವರೂಪವು, ಎರಡೂ ದೇಶಗಳ ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿಗಳ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ನಿಯಮಿತ ಮತ್ತು ವ್ಯವಸ್ಥಿತ ಸಂವಹನಗಳಿಗೆ ಉತ್ತಮ ವೇದಿಕೆಯನ್ನು ಕಲ್ಪಿಸಿದೆ.
• ಈ ಮೊದಲ ಶೃಂಗಸಭೆಯು 2018 ರಲ್ಲಿ ಸ್ಟಾಕ್‌ಹೋಮ್‌ನಲ್ಲಿ ನಡೆದಿತ್ತು.
• ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ಭದ್ರತಾ ಮಂಡಳಿಯ ಸುಧಾರಣೆ ಹಾಗೂ ಅದರಲ್ಲಿ ಕಾಯಂ ಸದಸ್ಯತ್ವ ಸ್ಥಾನಮಾನ ಪಡೆಯುವ ಭಾರತದ ಸುದೀರ್ಘ ಪ್ರಯತ್ನಕ್ಕೆ ನಾರ್ವೆ ತನ್ನ ಬೆಂಬಲವನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಿದೆ.
• ಆರ್ಕ್ಟಿಕ್ (ಉತ್ತರ ಧ್ರುವ) ಸಂಶೋಧನೆ (Arctic/Polar Research): ಭಾರತವು ತನ್ನ ಮೊದಲ ಖಾಯಂ ಸಂಶೋಧನಾ ಕೇಂದ್ರವಾದ ‘ಹಿಮಾದ್ರಿ’ಯನ್ನು 2008 ರಲ್ಲಿ ನಾರ್ವೆಯ ‘ಸ್ವಾಲ್ಬಾರ್ಡ್‌’ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಿತು.

• ‘ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಧ್ರುವೀಯ ಮತ್ತು ಸಾಗರ ಸಂಶೋಧನಾ ಕೇಂದ್ರ’ (NCPOR) ಸಂಸ್ಥೆಯು ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಆರ್ಕ್ಟಿಕ್ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ಅನೇಕ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಸಂಶೋಧನಾ ಯಾತ್ರೆಗಳನ್ನು ಆಯೋಜಿಸುತ್ತದೆ.
• ಭಾರತವು 2013 ರಿಂದ ಆರ್ಕ್ಟಿಕ್ ಮಂಡಳಿಯಲ್ಲಿ ‘ವೀಕ್ಷಕ ರಾಷ್ಟ್ರ’ದ ಸ್ಥಾನಮಾನವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.
• ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ವಲಯ: ಭಾರತೀಯ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಸಂಶೋಧನಾ ಸಂಸ್ಥೆಯು (ISRO), ತನ್ನ ಐಆರ್‌ಎಸ್ (IRS) ಉಪಗ್ರಹಗಳಿಂದ ದತ್ತಾoಶವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಲು ವಾಣಿಜ್ಯ ಒಪ್ಪಂದದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ನಾರ್ವೆಯ ಸ್ವಾಲ್ಬಾರ್ಡ್ ಗ್ರೌಂಡ್ ಸ್ಟೇಷನ್ ಅನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದೆ.
• ಇದರ ಜೊತೆಗೆ, ನಾರ್ವೆಯ ಕೆಎಸ್‌ಎಟಿ (KSAT) ಸಂಸ್ಥೆಯು ಸ್ವಾಲ್ಬಾರ್ಡ್‌ನಲ್ಲಿ ಇಸ್ರೋದ ‘ಆಂಟೆನಾ’ವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುತ್ತಿದೆ.

ಭಾರತ-ದಕ್ಷಿಣ ಕೊರಿಯಾ ಸಂಬಂಧಗಳು

ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ

ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿದೆ:

• ದಕ್ಷಿಣ ಕೊರಿಯಾ ದೇಶದ ಅಧ್ಯಕ್ಷರು ಭಾರತಕ್ಕೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿದ ನಂತರ, ಭಾರತದ ರಕ್ಷಣಾ ಸಚಿವರು ಸಿಯೋಲ್ ನಗರಕ್ಕೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಬೆಳವಣಿಗೆಯು ಭಾರತ ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣ ಕೊರಿಯಾ ದೇಶಗಳ ನಡುವಿನ ಸಂಬಂಧಗಳು ಬಲಗೊಳ್ಳುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ಹಾಗೂ ಇದರ ಭೌಗೋಳಿಕ-ಕಾರ್ಯತಂತ್ರದ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಗುರುತಿಸುತ್ತದೆ.

ಭಾರತ-ದಕ್ಷಿಣ ಕೊರಿಯಾ ಸಂಬಂಧಗಳು:

• ವಿಶೇಷ ಕಾರ್ಯತಂತ್ರದ ಪಾಲುದಾರಿಕೆ: 2015 ರಲ್ಲಿ ಉಭಯ ದೇಶಗಳ ಈ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಇನ್ನಷ್ಟು ಉನ್ನತೀಕರಿಸಲಾಯಿತು. ಇದು ಭಾರತದ ‘ಆಕ್ಟ್ ಈಸ್ಟ್ ನೀತಿ’ಯನ್ನು ದಕ್ಷಿಣ ಕೊರಿಯಾದ ‘ಇಂಡೋ-ಪೆಸಿಫಿಕ್ ಕಾರ್ಯತಂತ್ರ’ದೊಂದಿಗೆ ಜೋಡಿಸುತ್ತದೆ.
• ರಕ್ಷಣಾ ವಲಯದ ಯಶಸ್ಸು: ಕೆ9-ವಜ್ರ (K9-Vajra) ಎಂಬ ಸ್ವಯಂ-ಚಾಲಿತ ಫಿರಂಗಿ ಬಂದೂಕುಗಳ ಉತ್ಪಾದನೆಯ ಮೂಲಕ ಉಭಯ ದೇಶಗಳ ಸಂಬಂಧವು ಕೇವಲ ‘ಖರೀದಿದಾರ-ಮಾರಾಟಗಾರ’ ಎಂಬ ಹಂತದಿಂದ ‘ಸಹ-ಉತ್ಪಾದನೆ’ಯ ಹಂತಕ್ಕೆ ಬೆಳೆದಿದೆ.
• ಪೂರೈಕೆ ಸರಪಳಿಯ ಸ್ಥಿತಿಸ್ಥಾಪಕತ್ವ : ವಸ್ತುಗಳ ಪೂರೈಕೆ ಸರಪಳಿಯಲ್ಲಿನ ಅಪಾಯಗಳನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಲು ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕವಾಗಿ ಚೀನಾ ದೇಶದ ಮೇಲಿರುವ ಅತಿಯಾದ ಅವಲಂಬನೆಯನ್ನು ತಗ್ಗಿಸಲು ಎರಡೂ ದೇಶಗಳು ಜಂಟಿಯಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿವೆ.
• ಹವಾಮಾನ ಒಪ್ಪಂದ: ಭಾರತ ನೇತೃತ್ವದ ‘ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸೌರ ಒಕ್ಕೂಟ’ಕ್ಕೆ (ISA) ದಕ್ಷಿಣ ಕೊರಿಯಾ ದೇಶವು ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಸೇರ್ಪಡೆಗೊಂಡಿದೆ.

ಸವಾಲುಗಳು:

• ವ್ಯಾಪಾರ ಅಸಮತೋಲನ: ಭಾರತವು ಹೆಚ್ಚು ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಆಮದು ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿರುವುದರಿಂದ ಉಂಟಾಗಿರುವ ವ್ಯಾಪಾರ ಕೊರತೆಯು ಎರಡು ದೇಶಗಳ ನಡುವೆ ಆರ್ಥಿಕ ಘರ್ಷಣೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತಿದೆ.
• ಚೀನಾ ಕುರಿತ ಸಂದಿಗ್ಧತೆ: ಭಾರತವು ಚೀನಾದ ವಿರುದ್ಧ ಮೂಲಭೂತವಾಗಿ ಕಠಿಣವಾದ ಹಾಗೂ ದೃಢವಾದ ನಿಲುವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಆದರೆ, ದಕ್ಷಿಣ ಕೊರಿಯಾವು ಆರ್ಥಿಕವಾಗಿ ಚೀನಾದ ಮೇಲೆ ಹೆಚ್ಚು ಅವಲಂಬಿತವಾಗಿದೆ.

ಆರ್‌ಟಿಐ ಕಾಯ್ದೆಯು ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಮಂಡಳಿಗೆ ಅನ್ವಯಿಸುವುದಿಲ್ಲ: CIC

ರಾಜಕೀಯ ಮತ್ತು ಆಡಳಿತ

ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿದೆ:

• ಭಾರತೀಯ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ನಿಯಂತ್ರಣ ಮಂಡಳಿಯು (BCCI) ‘ಮಾಹಿತಿ ಹಕ್ಕು ಕಾಯ್ದೆ’ (RTI), 2005 ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಬರುವ “ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಪ್ರಾಧಿಕಾರ”ದ ವ್ಯಾಪ್ತಿಗೆ ಸೇರುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ‘ಕೇಂದ್ರ ಮಾಹಿತಿ ಆಯೋಗ’ವು (CIC) ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದೆ.

ಕೇಂದ್ರ ಮಾಹಿತಿ ಆಯೋಗ (CIC)ದ ಬಗ್ಗೆ:

• ಸ್ಥಾಪನೆ: ಮಾಹಿತಿ ಹಕ್ಕು ಕಾಯ್ದೆಯ (RTI Act), 2005 ರ ನಿಬಂಧನೆಗಳ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ, ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರವು ಈ ಆಯೋಗವನ್ನು 2005 ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಿತು.
• ಉದ್ದೇಶ:  ಸಾರ್ವಜನಿಕರಿಗೆ ತೃಪ್ತಿದಾಯಕವಾಗಿ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಒದಗಿಸದ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಪ್ರಾಧಿಕಾರಗಳ ವಿರುದ್ಧ ಸಾರ್ವಜನಿಕರು ಸಲ್ಲಿಸುವ ಮೇಲ್ಮನವಿಗಳನ್ನು ಇದು ವಿಚಾರಣೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಜೊತೆಗೆ ಆರ್‌ಟಿಐ ಕಾಯ್ದೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಪ್ರಮುಖ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಇದು ಪರಿಹರಿಸುತ್ತದೆ.
• ವಾರ್ಷಿಕ ವರದಿ: ಆರ್‌ಟಿಐ ಕಾಯ್ದೆಯ ನಿಯಮಗಳು ಹೇಗೆ ಜಾರಿಯಾಗುತ್ತಿವೆ ಎಂಬುದರ ಕುರಿತು ಸಿಐಸಿ (CIC) ಆಯೋಗವು ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ವಾರ್ಷಿಕ ವರದಿಯನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತದೆ.
• ಕೇಂದ್ರ ಮಾಹಿತಿ ಆಯೋಗ (CIC)ದ ಸಂಯೋಜನೆ: 

1. ಈ ಆಯೋಗವು ಒಬ್ಬರು ‘ಮುಖ್ಯ ಮಾಹಿತಿ ಆಯುಕ್ತರು’ (ಇವರು ಮುಖ್ಯಸ್ಥರಾಗಿರುತ್ತಾರೆ) ಹಾಗೂ ಗರಿಷ್ಠ 10 ‘ಮಾಹಿತಿ ಆಯುಕ್ತರನ್ನು’ ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ.
2. ಅಧಿಕಾರಾವಧಿ: ಮುಖ್ಯ ಮಾಹಿತಿ ಆಯುಕ್ತರು 5 ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಅಥವಾ ಅವರಿಗೆ 65 ವರ್ಷ ವಯಸ್ಸಾಗುವವರೆಗೆ (ಇವೆರಡರಲ್ಲಿ ಯಾವುದು ಮೊದಲೋ ಅಲ್ಲಿಯವರೆಗೆ) ಅಧಿಕಾರದಲ್ಲಿರುತ್ತಾರೆ. ಅವರು ತಮ್ಮ ಹುದ್ದೆಗೆ ಮರುನೇಮಕಗೊಳ್ಳಲು ಅರ್ಹರಾಗಿರುವುದಿಲ್ಲ.
3. ನೇಮಕಾತಿ: ವಿಶೇಷ ಆಯ್ಕೆ ಸಮಿತಿಯ ಶಿಫಾರಸಿನ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಆಯುಕ್ತರನ್ನು ಭಾರತದ ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿಯವರು ನೇಮಕ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ.
4. ಆಯ್ಕೆ ಸಮಿತಿ: ಈ ಸಮಿತಿಯಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿಯವರು ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿರುತ್ತಾರೆ. ಜೊತೆಗೆ ಲೋಕಸಭೆಯ ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷದ ನಾಯಕರು ಹಾಗೂ ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿಯವರು ನಾಮನಿರ್ದೇಶನ ಮಾಡಿದ ಕೇಂದ್ರ ಕ್ಯಾಬಿನೆಟ್ ಸಚಿವರು ಈ ಸಮಿತಿಯ ಸದಸ್ಯರಾಗಿರುತ್ತಾರೆ.

ರಾಜ್ಯ ಮಾಹಿತಿ ಆಯೋಗದ ಬಗ್ಗೆ:

• 2005 ರ ಮಾಹಿತಿ ಹಕ್ಕು ಕಾಯ್ದೆಯು ಪ್ರತಿ ರಾಜ್ಯ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ‘ರಾಜ್ಯ ಮಾಹಿತಿ ಆಯೋಗ’ದ ರಚನೆಗೆ ಅವಕಾಶ ಕಲ್ಪಿಸಿದೆ.
• ರಾಜ್ಯ ಮಾಹಿತಿ ಆಯೋಗವು ಉನ್ನತ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಒಂದು ಸ್ವತಂತ್ರ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ. ಇದು ತನಗೆ ಬರುವ ದೂರುಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಮೇಲ್ಮನವಿಗಳನ್ನು ಇತ್ಯರ್ಥಪಡಿಸುತ್ತದೆ.
• ಇದು ಆಯಾ ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರದ ಆಡಳಿತದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಬರುವ ಕಚೇರಿಗಳು, ಹಣಕಾಸು ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವಲಯದ ಉದ್ದಿಮೆಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ದೂರುಗಳು ಹಾಗೂ ಮೇಲ್ಮನವಿಗಳನ್ನು ವಿಚಾರಣೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ.
• ಸಂಯೋಜನೆ: ಈ ಆಯೋಗವು ರಾಜ್ಯದ ರಾಜ್ಯಪಾಲರಿಂದ ನೇಮಕಗೊಂಡ ಒಬ್ಬರು ‘ರಾಜ್ಯ ಮುಖ್ಯ ಮಾಹಿತಿ ಆಯುಕ್ತರು’ ಹಾಗೂ ಗರಿಷ್ಠ 10 ‘ರಾಜ್ಯ ಮಾಹಿತಿ ಆಯುಕ್ತರನ್ನು’ ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ.

ಬೆಳ್ಳಿ (Silver) ಆಮದು : “ನಿರ್ಬಂಧಿತ” ವರ್ಗಕ್ಕೆ ಸೇರ್ಪಡೆ

ಆರ್ಥಿಕತೆ

ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿದೆ:

• ಬೆಳ್ಳಿಯ ಆಮದು ಪ್ರಮಾಣವು ದೇಶದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಲು ಮತ್ತು ದೇಶೀಯ ಹಿತಾಸಕ್ತಿಗಳನ್ನು ಕಾಪಾಡಲು, ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರವು ಬೆಳ್ಳಿಯ ಆಮದನ್ನು “ನಿರ್ಬಂಧಿತ” (Restricted) ವರ್ಗಕ್ಕೆ ಸೇರಿಸಿದೆ ಹಾಗೂ ಅದರ ಮೇಲೆ 15% ಆಮದು ಸುಂಕವನ್ನು ವಿಧಿಸಿದೆ.

‘ಬೆಳ್ಳಿ’ಯ ಬಗ್ಗೆ:

• ಇದು ತುಲನಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಮೃದುವಾದ ಮತ್ತು ಹೊಳೆಯುವ ಗುಣವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಒಂದು ಬೆಲೆಬಾಳುವ ಲೋಹವಾಗಿದೆ.
• ಪ್ರಕೃತಿಯಲ್ಲಿರುವ ಎಲ್ಲಾ ಲೋಹಗಳಿಗಿಂತ ಬೆಳ್ಳಿಯು ಅತಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ವಿದ್ಯುತ್ ವಾಹಕತೆ ಮತ್ತು ಉಷ್ಣ ವಾಹಕತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಇದು ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ಸ್, ವಿದ್ಯುನ್ಮಂಡಲದ ಫಲಕಗಳು (Circuit boards), ಕನೆಕ್ಟರ್‌ಗಳು, ಬ್ಯಾಟರಿಗಳು ಮತ್ತು ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತ ವಾಹನ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳ (Automotive systems) ತಯಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ನಿರ್ಣಾಯಕವಾದ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸುತ್ತದೆ.
• ಭೂಮಿಯ ಹೊರಪದರದಲ್ಲಿ (crust) ಇದು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಅರ್ಜೆಂಟೈಟ್ ಮತ್ತು ‘ಕ್ಲೋರಾರ್ಗೈರೈಟ್’ (ಇದನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ‘ಹಾರ್ನ್ ಸಿಲ್ವರ್’ ಎಂದೂ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ) ಎಂಬ ಪ್ರಮುಖ ಅದಿರುಗಳ ರೂಪದಲ್ಲಿ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ.
• ಪ್ರಪಂಚದಲ್ಲಿ ಮೆಕ್ಸಿಕೋ ದೇಶವು ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಬೆಳ್ಳಿಯನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸುವ ರಾಷ್ಟ್ರವಾಗಿದೆ.
• ಭಾರತವು ತನ್ನ ಬಳಕೆಗೆ ಅಗತ್ಯವಿರುವ ಬೆಳ್ಳಿಯನ್ನು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಯುನೈಟೆಡ್ ಅರಬ್ ಎಮಿರೇಟ್ಸ್ (UAE), ಬ್ರಿಟನ್ ಮತ್ತು ಚೀನಾ ದೇಶಗಳಿಂದ ಆಮದು ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.

ಭಾರತ-ಸ್ವೀಡನ್ ಕಾರ್ಯತಂತ್ರದ ಪಾಲುದಾರಿಕೆ

ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ

ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿದೆ: 

• ಪ್ರಧಾನಿ ಮೋದಿಯವರು ಸ್ವೀಡನ್ ಗೆ ಅಧಿಕೃತ ಭೇಟಿ ನೀಡಿದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, ಭಾರತ ಮತ್ತು ಸ್ವೀಡನ್ ತಮ್ಮ ದ್ವಿಪಕ್ಷೀಯ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ‘ಕಾರ್ಯತಂತ್ರದ ಪಾಲುದಾರಿಕೆ’ ಮಟ್ಟಕ್ಕೆ ಉನ್ನತೀಕರಿಸಿವೆ.

ಭೇಟಿಯ ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶಗಳು:

• ಪ್ರಧಾನಿ ಮೋದಿಯವರಿಗೆ ಸ್ವೀಡನ್‌ನ ‘ರಾಯಲ್ ಆರ್ಡರ್ ಆಫ್ ಪೋಲಾರ್ ಸ್ಟಾರ್’ ಮತ್ತು ‘ಕಮಾಂಡರ್ ಗ್ರಾಂಡ್ ಕ್ರಾಸ್’ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳನ್ನು ನೀಡಿ ಗೌರವಿಸಲಾಯಿತು. ಇದು ಅಲ್ಲಿನ ಸರ್ಕಾರದ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರಿಗೆ ನೀಡಲಾಗುವ ಅತ್ಯುನ್ನತ ಮನ್ನಣೆ ಮತ್ತು ಗೌರವವಾಗಿದೆ.

ಭಾರತ-ಸ್ವೀಡನ್ ಸಂಬಂಧಗಳು:

• ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕ ಸಂಬಂಧಗಳು: ಭಾರತ ಮತ್ತು ಸ್ವೀಡನ್ 1948 ರಲ್ಲಿ ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕ ಸಂಬಂಧಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದವು.
• 2018 ರಲ್ಲಿ ಸ್ವೀಡನ್ ಮೊದಲ ‘ಇಂಡಿಯಾ-ನಾರ್ಡಿಕ್ ಶೃಂಗಸಭೆ’ಯನ್ನು ಆಯೋಜಿಸಿತು. ಇದು ನಾರ್ಡಿಕ್ ಪ್ರದೇಶದೊಂದಿಗೆ ಭಾರತದ ಸಕ್ರಿಯ ಪಾಲುದಾರಿಕೆಯನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಬಲಪಡಿಸಿತು.

• 2019 ರ ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ಹವಾಮಾನ ಕ್ರಿಯಾ ಶೃಂಗಸಭೆಯಲ್ಲಿ (UN Climate Action Summit) ಭಾರತ ಮತ್ತು ಸ್ವೀಡನ್ ಜಂಟಿಯಾಗಿ ‘ಲೀಡರ್‌ಶಿಪ್ ಗ್ರೂಪ್ ಫಾರ್ ಇಂಡಸ್ಟ್ರಿ ಟ್ರಾನ್ಸಿಶನ್’ (LeadIT) ಉಪಕ್ರಮವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದವು. 
• ಈ LeadIT ಉಪಕ್ರಮವು ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಕಡಿಮೆ-ಇಂಗಾಲದ ಕೈಗಾರಿಕಾ ಪರಿವರ್ತನೆ (Low-carbon industrial transition) ಮತ್ತು ಸುಸ್ಥಿರ ಉತ್ಪಾದನಾ ವಿಧಾನಗಳನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುತ್ತದೆ.

ಸಿಂಧೂ ನದಿ ಜಲ ಒಪ್ಪಂದ (Indus Water Treaty)

ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ

ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿದೆ: 

• ಜಮ್ಮು ಮತ್ತು ಕಾಶ್ಮೀರದಲ್ಲಿನ ಭಾರತದ ‘ಕಿಶನ್‌ಗಂಗಾ’ ಮತ್ತು ‘ರಾಟ್ಲೆ’ ಜಲವಿದ್ಯುತ್ ಯೋಜನೆಗಳ ತಾಂತ್ರಿಕ ವಿನ್ಯಾಸದ ವಿವಾದವನ್ನು ಇತ್ಯರ್ಥಪಡಿಸಲು ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಕೋರಿಕೆಯ ಮೇರೆಗೆ 2023 ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾದ ಐದು ಸದಸ್ಯರ ಮಧ್ಯಸ್ಥಿಕೆ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ (Court of Arbitration – CoA) ಇತ್ತೀಚಿನ ತೀರ್ಪನ್ನು ಭಾರತ ದೃಢವಾಗಿ ತಿರಸ್ಕರಿಸಿದೆ.

ಸಿಂಧೂ ನದಿ ಜಲ ಒಪ್ಪಂದದ ಬಗ್ಗೆ:

• ಹಿನ್ನೆಲೆ: 1947 ರ ದೇಶ ವಿಭಜನೆಯು ಸಿಂಧೂ ನದಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಭಾರತ ಮತ್ತು ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ನಡುವೆ ಎರಡಾಗಿ ವಿಭಜಿಸಿತು.
• ಮಧ್ಯಸ್ಥಿಕೆ ವಹಿಸಿದವರು: ವಿಶ್ವಬ್ಯಾಂಕ್.
• ಸಹಿ ಹಾಕಿದ್ದು: 1960 ರಲ್ಲಿ ಅಂದಿನ ಭಾರತದ ಪ್ರಧಾನಿ ಜವಾಹರಲಾಲ್ ನೆಹರು ಮತ್ತು ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಅಂದಿನ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಅಯೂಬ್ ಖಾನ್ ಈ ಒಪ್ಪಂದಕ್ಕೆ ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಸಹಿ ಹಾಕಿದರು.
• ಗಡಿಯಾಚೆಗಿನ ನದಿ (Transboundary river): ಸಿಂಧೂ ನದಿಯು ಪಾಕಿಸ್ತಾನ (47%), ಭಾರತ (39%), ಟಿಬೆಟ್ (8%) ಮತ್ತು ಅಫ್ಘಾನಿಸ್ತಾನ (6%) ಮೂಲಕ ಹರಿಯುವ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಗಡಿಯಾಚೆಗಿನ ನದಿಯಾಗಿದೆ. 
• ಇದು ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಅತಿ ಉದ್ದವಾದ ನದಿಯಾಗಿದೆ.
• ಸಿಂಧೂ ಜಲಾನಯನ ಪ್ರದೇಶದ ಗಡಿಗಳು:
  • ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ: ಹಿಮಾಲಯ ಪರ್ವತಗಳು.
  • ಉತ್ತರದಲ್ಲಿ: ಕಾರಕೋರಂ ಮತ್ತು ಹರಾಮೋಶ್ ಶ್ರೇಣಿಗಳು.
  • ಪಶ್ಚಿಮದಲ್ಲಿ: ಸುಲೈಮಾನ್ ಮತ್ತು ಕಿರ್ಥಾರ್ ಪರ್ವತ ಶ್ರೇಣಿಗಳು.
  • ದಕ್ಷಿಣದಲ್ಲಿ: ಅರಬ್ಬಿ ಸಮುದ್ರ.
• ಗಮನಿಸಿ: ಭಾರತದಲ್ಲಿ, ಸಿಂಧೂ ಜಲಾನಯನ ಪ್ರದೇಶವು ಜಮ್ಮು ಮತ್ತು ಕಾಶ್ಮೀರ, ಹಿಮಾಚಲ ಪ್ರದೇಶ, ಪಂಜಾಬ್, ರಾಜಸ್ಥಾನ, ಹರಿಯಾಣ ಮತ್ತು ಚಂಡೀಗಢ ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಹರಡಿಕೊಂಡಿದೆ.

ಸಿಂಧೂ ನದಿಯ ಪ್ರಮುಖ ಉಪನದಿಗಳು:

ಸಿಂಧೂ ನದಿ ಜಲ ಒಪ್ಪಂದದ ನಿಬಂಧನೆಗಳು:

• ಇದು ಮೂರು ಪಶ್ಚಿಮದ ನದಿಗಳನ್ನು, ಅಂದರೆ ಸಿಂಧೂ, ಚೀನಾಬ್ ಮತ್ತು ಝೀಲಂ ನದಿಗಳ ನಿರ್ಬಂಧ ರಹಿತ ಬಳಕೆಗೆ ಪಾಕಿಸ್ತಾನಕ್ಕೆ ಹಂಚಿಕೆ ಮಾಡಿದೆ, ಆದರೆ ಭಾರತಕ್ಕೆ ಕೃಷಿ ಮತ್ತು ಗೃಹಬಳಕೆಯನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ, ಇತರೆ ಬಳಕೆಗೆ ಈ ನದಿಗಳ ಬಳಕೆಯನ್ನು ನಿರ್ಬಂಧಿಸುತ್ತದೆ.
• ಇದು ಮೂರು ಪೂರ್ವದ ನದಿಗಳನ್ನು, ಅಂದರೆ ರಾವಿ, ಬಿಯಾಸ್ ಮತ್ತು ಸಟ್ಲೆಜ್ ನದಿಗಳ ನಿರ್ಬಂಧ ರಹಿತ ಬಳಕೆಗಾಗಿ ಭಾರತಕ್ಕೆ ಹಂಚಿಕೆ ಮಾಡಿದೆ.
• ಇದರ ಅರ್ಥವೇನೆಂದರೆ, ಶೇಕಡಾ 80% ರಷ್ಟು ಸಿಂಧೂ ನದಿ ಮತ್ತು ಅದರ ಉಪನದಿಗಳ ನೀರಿನ ಪಾಲು ಪಾಕಿಸ್ತಾನಕ್ಕೆ ಹಂಚಿಕೆಯಾದರೆ, ಶೇಕಡಾ 20% ರಷ್ಟು ನೀರಿನ ಪಾಲು ಮಾತ್ರ ಭಾರತದ ಬಳಕೆಗೆ ಲಭ್ಯವಿದೆ.

ಅನುಬಂಧ ಸಿ ಮತ್ತು ಡಿ (Annexure C and D):

ಪಾಕಿಸ್ತಾನವು ಝೀಲಂ, ಚೀನಾಬ್ ಮತ್ತು ಸಿಂಧೂ ನದಿಗಳ ನೀರಿನ ಮೇಲೆ ಹಕ್ಕನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರೂ ಕೂಡ: 

• ಸಿಂಧೂ ಜಲ ಒಪ್ಪಂದದ ‘ಅನುಬಂಧ ಸಿ’ ನಲ್ಲಿ ಭಾರತಕ್ಕೆ ಕೆಲವು ಕೃಷಿ ಬಳಕೆಗಾಗಿ ಅನುಮತಿಸುತ್ತದೆ.
• ‘ಅನುಬಂಧ ಡಿ’ ನಲ್ಲಿ ಭಾರತಕ್ಕೆ ನದಿಯ ಸ್ವಾಭಾವಿಕ ಹರಿವಿನ ಆಧಾರಿತ (run of the river) ಜಲವಿದ್ಯುತ್ ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲು ಅನುಮತಿಸುತ್ತದೆ, ಅಂದರೆ, ನೀರನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿಡದೆ ನೇರವಾಗಿ ಹರಿಯುವ ನೀರಿನಿಂದ ವಿದ್ಯುತ್ ಉತ್ಪಾದಿಸುವ ಯೋಜನೆಗಳು.

ಶಾಶ್ವತ ಸಿಂಧೂ ನದಿ ಜಲ ಆಯೋಗ (Permanent Indus Commission):

• ಎರಡೂ ದೇಶಗಳು ತಮ್ಮ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುವ ಖಾಯಂ ಆಯುಕ್ತರನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ‘ಶಾಶ್ವತ ಸಿಂಧೂ ನದಿ ಜಲ ಆಯೋಗ’ವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಬೇಕು ಎಂದು ಈ ಒಪ್ಪಂದವು ಕಡ್ಡಾಯಗೊಳಿಸಿದೆ. 
• ಇದು ಸಂಘರ್ಷಗಳ ಪರಿಹಾರಕ್ಕಾಗಿ ಪ್ರಥಮ ಹಂತದ ವೇದಿಕೆಯಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ.
• ಈ ಆಯೋಗವು ವರ್ಷಕ್ಕೆ ಕನಿಷ್ಠ ಒಮ್ಮೆಯಾದರೂ ಸಭೆ ಸೇರಬೇಕು.

ಭಾರತ-ನೆದರ್ಲ್ಯಾಂಡ್ಸ್ ಕಾರ್ಯತಂತ್ರದ ಪಾಲುದಾರಿಕೆ

ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ

ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿದೆ: 

• ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಪ್ರಧಾನಿ ಮೋದಿಯವರು ನೆದರ್ಲ್ಯಾಂಡ್ಸ್ ದೇಶಕ್ಕೆ ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಭೇಟಿ ನೀಡಿದರು.
• ಕಾರ್ಯತಂತ್ರದ ಪಾಲುದಾರಿಕೆಗೆ ಉನ್ನತೀಕರಣ: ಭಾರತ ಮತ್ತು ನೆದರ್ಲ್ಯಾಂಡ್ಸ್ ತಮ್ಮ ದ್ವಿಪಕ್ಷೀಯ ಸಂಬಂಧಗಳನ್ನು “ಕಾರ್ಯತಂತ್ರದ ಪಾಲುದಾರಿಕೆ” (Strategic Partnership) ಮಟ್ಟಕ್ಕೆ ಉನ್ನತೀಕರಿಸಿವೆ.

ಭಾರತ-ನೆದರ್ಲ್ಯಾಂಡ್ಸ್ ಸಂಬಂಧಗಳು:

• ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕ ಸಂಬಂಧಗಳು: ಭಾರತ ಮತ್ತು ನೆದರ್ಲ್ಯಾಂಡ್ಸ್ 1947 ರಲ್ಲಿ ಅಧಿಕೃತ ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕ ಸಂಬಂಧಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದವು, 2026 ಕ್ಕೆ ಈ ದ್ವಿಪಕ್ಷೀಯ ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕ ಸಂಬಂಧಗಳು 79 ವರ್ಷಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸಲಿವೆ.
• ಆರ್ಥಿಕ ಸಹಕಾರ: ಭಾರತ ಮತ್ತು ನೆದರ್ಲ್ಯಾಂಡ್ಸ್ 2025 ರಲ್ಲಿ ‘ಜಂಟಿ ವ್ಯಾಪಾರ ಮತ್ತು ಹೂಡಿಕೆ ಸಮಿತಿ’ಯನ್ನು (JTIC) ಅಧಿಕೃತಗೊಳಿಸಿದವು. ಇದು ದ್ವಿಪಕ್ಷೀಯ ವ್ಯಾಪಾರ, ದ್ವಿಪಕ್ಷೀಯ ಹೂಡಿಕೆ ಸಹಕಾರ ಹಾಗೂ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ, ಎಂಎಸ್‌ಎಂಇಗಳು (MSMEs) ಮತ್ತು ಉದಯೋನ್ಮುಖ ವಲಯಗಳಲ್ಲಿನ ಸಹಕಾರವನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುತ್ತದೆ.
• ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಸಹಕಾರ: ಗುಜರಾತಿನ ಲೋಥಾಲ್‌ನಲ್ಲಿ ‘ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಡಲ ಪರಂಪರೆಯ ಸಂಕೀರ್ಣ’ದ (NMHC) ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯಲ್ಲಿ ಸಹಕರಿಸಲು ಭಾರತ ಮತ್ತು ನೆದರ್ಲ್ಯಾಂಡ್ಸ್ 2025 ರಲ್ಲಿ ತಿಳುವಳಿಕಾ ಒಪ್ಪಂದಕ್ಕೆ (MoU) ಸಹಿ ಹಾಕಿವೆ.

ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಡಲ ಪರಂಪರೆಯ ಸಂಕೀರ್ಣ (NMHC)ದ ಬಗ್ಗೆ:

• • ಭಾರತದ 4,500-ವರ್ಷಗಳ ಹಳೆಯ ಭವ್ಯ ಕಡಲ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಲು ಗುಜರಾತಿನ ಲೋಥಾಲ್‌ನಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಾಣವಾಗುತ್ತಿರುವ ವಿಶ್ವದರ್ಜೆಯ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ಸೌಲಭ್ಯ ಇದಾಗಿದೆ.
  • ಸ್ಥಳ: ಗುಜರಾತಿನ ಲೋಥಾಲ್ (ಪ್ರಾಚೀನ ಸಿಂಧೂ ನಾಗರಿಕತೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಬಂದರು ನಗರ).
  • ನೋಡಲ್ ಸಚಿವಾಲಯ: ಸಾಗರಮಾಲಾ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಬರುವ ಬಂದರುಗಳು, ಹಡಗು ಮತ್ತು ಜಲಮಾರ್ಗಗಳ ಸಚಿವಾಲಯ (MoPSW).
  • ವ್ಯಾಪ್ತಿ: 400 ಎಕರೆಗಳಿಗೂ ಹೆಚ್ಚು ವಿಸ್ತೀರ್ಣದಲ್ಲಿ ಹರಡಿಕೊಂಡಿರುವ ಇದು, ವಿಶ್ವದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಕಡಲ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯ ಸಂಕೀರ್ಣವಾಗಲಿದೆ.
  • ಪ್ರಮುಖ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯ: ಇದು ವಿಶ್ವದ ಅತಿ ಎತ್ತರದ ದೀಪಸ್ತಂಭ (Lighthouse) ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯವನ್ನು ಹೊಂದಿರಲಿದೆ. 
  ಅನುಷ್ಠಾನಗೊಳಿಸುವ ಸಂಸ್ಥೆ: ಭಾರತೀಯ ಬಂದರು ರೈಲು ನಿಗಮ ನಿಯಮಿತ (IPRCL).

ಭೋಜಶಾಲಾ

ಇತಿಹಾಸ /ಕಲೆ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಿ

ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿದೆ:

• ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶದ ಉಚ್ಚ ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಧಾರ್ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿರುವ ‘ಭೋಜಶಾಲಾ’ ಸಂಕೀರ್ಣವನ್ನು ಹಿಂದೂ ದೇವಾಲಯವೆಂದು ಘೋಷಿಸಿದೆ.

ಭೋಜಶಾಲಾ ಸಂಕೀರ್ಣ’ದ ಬಗ್ಗೆ:

• ಪರಮಾರ ರಾಜವಂಶದ ಅತ್ಯಂತ ಶ್ರೇಷ್ಠ ರಾಜನಾದ ‘ರಾಜ ಭೋಜ’ನು ಕ್ರಿ.ಶ. 1000-1055 ರ ಸುಮಾರಿಗೆ ಧಾರ್‌ನಲ್ಲಿ ಸರಸ್ವತಿ ದೇವಿಗೆ ಸಮರ್ಪಿತವಾದ ಈ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಭೋಜಶಾಲೆಯನ್ನು ಪ್ರಮುಖ ಶಿಕ್ಷಣ ಕೇಂದ್ರವನ್ನಾಗಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದನು.
• ನಂತರ, ಮುಸ್ಲಿಂ ಆಳ್ವಿಕೆಯ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಈ ರಚನೆಯನ್ನು ‘ಕಮಲ್ ಮೌಲಾ ಮಸೀದಿ’ಯಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸಲಾಯಿತು.
• ಇದು ಸಂಸ್ಕೃತ ಕಲಿಕೆಯ ಅತ್ಯುನ್ನತ ಮಹಾವಿದ್ಯಾಲಯ ಮತ್ತು ಪ್ರಮುಖ ಕಲಿಕಾ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿತ್ತು. ಈ ಮಸೀದಿಯು ಇಂದಿಗೂ ಮೂಲ ಭೋಜಶಾಲೆಯ ಕೆತ್ತನೆಯ ಕಂಬಗಳು, ಛಾವಣಿಗಳು ಮತ್ತು ಶಿಲಾಶಾಸನಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.
• ಇಲ್ಲಿನ ಪ್ರಮುಖ ಶಾಸನಗಳು ಸಂಸ್ಕೃತ ವ್ಯಾಕರಣ ಕೋಷ್ಟಕಗಳು, ವಿಷ್ಣುವಿನ ಸ್ತುತಿಗೀತೆಗಳು, ಪರಮಾರ ರಾಜರ ಪ್ರಶಂಸೆಗಳು ಮತ್ತು ಅರ್ಜುನವರ್ಮ ದೇವನ ಆಳ್ವಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಮದನ ಕವಿಯು ಬರೆದ ‘ಕರ್ಪೂರಮಂಜರಿ’ ಎಂಬ ಸಂಸ್ಕೃತ ನಾಟಕವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿವೆ.

ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಬೆಲ್ಲದ ಉದ್ಯಮ ವಲಯ

ಆರ್ಥಿಕತೆ

ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿದೆ:

• ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಬೆಲ್ಲದ ಉತ್ಪಾದನೆಯು ಗ್ರಾಮೀಣ ಜೀವನೋಪಾಯ, ರೈತರ ಆದಾಯ ಮತ್ತು ಗುಡಿ ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳ ಮೂಲಕ ಮೌಲ್ಯವರ್ಧನೆಗೆ ಬೆಂಬಲ ನೀಡುತ್ತಿರುವ ಪ್ರಮುಖ ಕೃಷಿ-ಸಂಸ್ಕರಣಾ ವಲಯವಾಗಿದೆ.

‘ಬೆಲ್ಲ’ದ ಬಗ್ಗೆ ಮಾಹಿತಿ:

• ಇದನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ‘ಗುಢ’ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಸಂಸ್ಕರಿಸದ, ನೈಸರ್ಗಿಕ ಮತ್ತು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಸಿಹಿಕಾರಕವಾಗಿದೆ.
• ರಾಸಾಯನಿಕಗಳನ್ನು ಬಳಸದೆ ಕಬ್ಬಿನ ರಸವನ್ನು ಸಾಂದ್ರೀಕರಿಸುವ ಮೂಲಕ ಇದನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
• ಏಷ್ಯಾ, ಆಫ್ರಿಕಾ, ಲ್ಯಾಟಿನ್ ಅಮೆರಿಕಾ ಮತ್ತು ಕೆರಿಬಿಯನ್ ಪ್ರದೇಶಗಳಾದ್ಯಂತ ಇದನ್ನು ವಿಭಿನ್ನ ಸ್ಥಳೀಯ ಹೆಸರುಗಳಿಂದ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತಿದ್ದು, ಅಲ್ಲಿನ ಜನರು ಇದನ್ನು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಆಹಾರದಲ್ಲಿ ಬಳಸುತ್ತಾರೆ.

ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಬೆಲ್ಲದ ಉತ್ಪಾದನೆ: 

• ಭಾರತವು ಜಾಗತಿಕವಾಗಿ ಬೆಲ್ಲದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಉತ್ಪಾದಕ ರಾಷ್ಟ್ರವಾಗಿದ್ದು, ವಿಶ್ವದ ಒಟ್ಟು ಬೆಲ್ಲದ 70% ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಉತ್ಪಾದನೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.
• ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶವು ಒಟ್ಟು ಉತ್ಪಾದನೆಯಲ್ಲಿ ಶೇಕಡಾ 48.5% ರಷ್ಟು ಕೊಡುಗೆ ನೀಡುವ ಮೂಲಕ ಪ್ರಥಮ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದೆ. ನಂತರದ ಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿ ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ (24.1%) ಮತ್ತು ಕರ್ನಾಟಕ (10.5%) ರಾಜ್ಯಗಳಿವೆ.

ಸಾರಂಡಾ ಅರಣ್ಯ (Saranda Forest)

ಪರಿಸರ

ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿದೆ:

• ಸಾರಂಡಾ ಆನೆಗಳ ಅರಣ್ಯ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಮೂರು ತಿಂಗಳೊಳಗೆ ‘ವನ್ಯಜೀವಿ ಅಭಯಾರಣ್ಯ’ವಾಗಿ ಅಧಿಸೂಚಿಸುವಂತೆ ಸರ್ವೋಚ್ಚ ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ಈ ಹಿಂದೆ ನೀಡಿದ ಆದೇಶವನ್ನು ಮರುಪರಿಶೀಲಿಸುವಂತೆ ಕೋರಿ ಜಾರ್ಖಂಡ್ ಸರ್ಕಾರವು ಸರ್ವೋಚ್ಚ ನ್ಯಾಯಾಲಯಕ್ಕೆ ‘ಮರುಪರಿಶೀಲನಾ ಅರ್ಜಿ’ಯನ್ನು (Review petition) ಸಲ್ಲಿಸಿದೆ.
• ಕಾರಣ: ಈ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಅಭಯಾರಣ್ಯವೆಂದು ಘೋಷಿಸುವುದರಿಂದ, ಅಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿರುವ ಬುಡಕಟ್ಟು ಜನಾಂಗದವರ ಆವಾಸಸ್ಥಾನಗಳು, ರಸ್ತೆಗಳು ಮತ್ತು ಮೂಲಸೌಕರ್ಯಗಳ ಮೇಲೆ ಪ್ರತಿಕೂಲ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರಬಹುದು. ಹೀಗಾಗಿ, ಈ ಕುರಿತು ಹೆಚ್ಚಿನ ಅಧ್ಯಯನಗಳ ಅಗತ್ಯವಿದೆ ಎಂದು ಜಾರ್ಖಂಡ್ ಸರ್ಕಾರ ವಾದಿಸಿದೆ.

ಸಾರಂಡಾ ಅರಣ್ಯದ ಬಗ್ಗೆ:

• ಇದು ಜಾರ್ಖಂಡ್ ರಾಜ್ಯದ ಜಮ್ಶೆಡ್‌ಪುರದಿಂದ ಸುಮಾರು 122 ಕಿ.ಮೀ. ದೂರದಲ್ಲಿದೆ.
• ಇದು ಏಷ್ಯಾ ಖಂಡದಲ್ಲೇ ಅತಿದೊಡ್ಡ ‘ಸಾಲ್’ ವೃಕ್ಷಗಳ ಅರಣ್ಯವಾಗಿದ್ದು, ಇದನ್ನು “ಏಳು ನೂರು ಬೆಟ್ಟಗಳ ನಾಡು” ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.
• ಇದು ಛೋಟಾನಾಗ್‌ಪುರ ‘ಜೈವಿಕ-ಭೌಗೋಳಿಕ ವಲಯ’ದ ಪ್ರಮುಖ ಭಾಗವಾಗಿದೆ. ಇದು ನೆರೆಯ ಒಡಿಶಾ ಮತ್ತು ಛತ್ತೀಸ್‌ಗಢ ರಾಜ್ಯಗಳ ಅರಣ್ಯಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕ ಹೊಂದಿದ್ದು, ವನ್ಯಜೀವಿಗಳಿಗೆ ನಿರಂತರವಾದ ಆವಾಸಸ್ಥಾನವನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ.
• ಪ್ರಾಣಿಸಂಕುಲ: ಈ ಅರಣ್ಯದಲ್ಲಿ ಅಳಿವಿನಂಚಿನಲ್ಲಿರುವ ‘ಹಾರುವ ಹಲ್ಲಿಗಳು’ ಮತ್ತು ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದ ಆನೆಗಳ ಸಂತತಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಇದು ಆನೆಗಳ ಪ್ರಮುಖ ವಲಸೆ ಮಾರ್ಗವಾಗಿದೆ.
• ಪ್ರಮುಖ ವೃಕ್ಷ ಪ್ರಭೇದಗಳು: ಸಾಲ್, ಮಹುವಾ ಮತ್ತು ಕುಸುಮ್.
• ಬುಡಕಟ್ಟುಗಳು: ಹೋ (Ho), ಮುಂಡಾ, ಉರಾವ್ (Uraon) ಮತ್ತು ಸಂತಾಲ್ ಜನಾಂಗದವರು ಇಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಾರೆ.
• ಮಹತ್ವ: ಇದು ಸ್ಥಳೀಯ ಬುಡಕಟ್ಟು ಜನಾಂಗದವರ ಪಾಲಿಗೆ ಆಳವಾದ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಅವರ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳು, ಆಚರಣೆಗಳು ಮತ್ತು “ಸರ್ನಾ”  ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಪವಿತ್ರ ತೋಪುಗಳು ಈ ಅರಣ್ಯ ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯೊಂದಿಗೆ ನಿಕಟ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ.

ಮಿಯಾವಾಕಿ ಅರಣ್ಯೀಕರಣ (Miyawaki Forest Plantation)

ಪರಿಸರ

ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿದೆ:

• ದೆಹಲಿ ಸರ್ಕಾರದ ಅರಣ್ಯ ಇಲಾಖೆಯು ‘ಅಸೋಲಾ-ಭಟ್ಟಿ ವನ್ಯಜೀವಿ ಅಭಯಾರಣ್ಯ’ದಲ್ಲಿ ‘ಮಿಯಾವಾಕಿ’ ವಿಧಾನದಡಿ ಸಸಿ ನೆಡುವ ಅಭಿಯಾನವನ್ನು ಹಮ್ಮಿಕೊಂಡಿದೆ.

ಮಿಯಾವಾಕಿ ತಂತ್ರದ ಬಗ್ಗೆ:

• ಮೂಲ: ಇದನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ‘ಕುಂಡದಲ್ಲಿ ಸಸಿ ನೆಡುವ ವಿಧಾನ’ ಎಂದೂ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. 1970 ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಜಪಾನ್‌ನ ಖ್ಯಾತ ಸಸ್ಯಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ ‘ಅಕಿರಾ ಮಿಯಾವಾಕಿ’ ಅವರು ಈ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದರು.
• ಸಣ್ಣ ನಗರ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿಯೂ ದಟ್ಟವಾದ ಅರಣ್ಯಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುವ ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿ ವಿಧಾನ ಇದಾಗಿದೆ.
• ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನ: ಮರಗಳು ಮತ್ತು ಪೊದೆಗಳು ವೇಗವಾಗಿ ಬೆಳೆಯುವಂತೆ ಮಾಡಲು, ಅವುಗಳನ್ನು ಪರಸ್ಪರ ಬಹಳ ಹತ್ತಿರದಲ್ಲಿ ನೆಡುವುದನ್ನು ಇದು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಈ ತಂತ್ರದ ಬಳಕೆಯಿಂದ ಸಸ್ಯಗಳು 10 ಪಟ್ಟು ವೇಗವಾಗಿ ಬೆಳೆಯುವುದರಿಂದ, ಇದು ನಗರ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಪರಿಹಾರವಾಗಿದೆ.
• ಮಹತ್ವ: ನಗರ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿರುವ ಬಂಜರು ಹಾಗೂ ಕಲುಷಿತ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದುತ್ತಿರುವ ಹಸಿರು ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳಾಗಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸಲು ಈ ವಿಧಾನವು ಸಹಕಾರಿಯಾಗಿದೆ. ಜೊತೆಗೆ, ಕೈಗಾರಿಕಾ ತ್ಯಾಜ್ಯವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಲು ಮತ್ತು ಮಾಲಿನ್ಯವನ್ನು ತಡೆಗಟ್ಟಲು ಇದು ಅತ್ಯಂತ ಸೂಕ್ತವಾಗಿದೆ.

‘ಅಸೋಲಾ-ಭಟ್ಟಿ ವನ್ಯಜೀವಿ ಅಭಯಾರಣ್ಯ’ದ ಬಗ್ಗೆ :

• ಈ ಅಭಯಾರಣ್ಯವು ದಕ್ಷಿಣ ದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿದೆ ಮತ್ತು ನೆರೆಯ ಹರಿಯಾಣದ ಫರಿದಾಬಾದ್‌ನ ಕೆಲವು ಭಾಗಗಳಿಗೂ ವಿಸ್ತರಿಸಿದೆ.
• ವಿಶ್ವದ ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ ಪರ್ವತ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾದ ಅರಾವಳಿ ಶ್ರೇಣಿಯ ದಕ್ಷಿಣದ ಪರ್ವತಗಳ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ಈ ಅಭಯಾರಣ್ಯವು ನೆಲೆಗೊಂಡಿದೆ.
• ‘ವನ್ಯಜೀವಿ (ಸಂರಕ್ಷಣೆ) ಕಾಯ್ದೆ 1972’ ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಈ ಅಭಯಾರಣ್ಯವನ್ನು 1991 ರಲ್ಲಿ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶವೆಂದು ಘೋಷಿಸಲಾಯಿತು.
• ಈ ಅಭಯಾರಣ್ಯವನ್ನು ದೆಹಲಿಯ “ಹಸಿರು ಶ್ವಾಸಕೋಶ” ಎಂದೇ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಥಾರ್ ಮರುಭೂಮಿಯ ಪೂರ್ವ ದಿಕ್ಕಿನ ವಿಸ್ತರಣೆಯ ವಿರುದ್ಧ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಪರಿಸರ ತಡೆಗೋಡೆಯಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ.

ಸುಧಾರಿತ ಮಧ್ಯಮ ಯುದ್ಧ ವಿಮಾನ (Advanced Medium Combat Aircraft – AMCA) ಯೋಜನೆ

ರಕ್ಷಣೆ

ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿದೆ:

• ಇತ್ತೀಚೆಗೆ, ಕೇಂದ್ರ ರಕ್ಷಣಾ ಸಚಿವರು ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶದ ಪುಟ್ಟಪರ್ತಿಯಲ್ಲಿ ‘ಸುಧಾರಿತ ಮಧ್ಯಮ ಯುದ್ಧ ವಿಮಾನ’ (Advanced Medium Combat Aircraft – AMCA) ಯೋಜನೆಯ ಸೌಲಭ್ಯಕ್ಕೆ ಶಂಕುಸ್ಥಾಪನೆ ನೆರವೇರಿಸಿದರು.

ಸುಧಾರಿತ ಮಧ್ಯಮ ಯುದ್ಧ ವಿಮಾನ (AMCA) ಯೋಜನಾ ಸೌಲಭ್ಯದ ಬಗ್ಗೆ:

• ಇದನ್ನು ‘ರಕ್ಷಣಾ ಸಂಶೋಧನೆ ಮತ್ತು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಸಂಸ್ಥೆಯ’ (DRDO) ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವ ‘ವೈಮಾನಿಕ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಸಂಸ್ಥೆ’ (Aeronautical Development Agency – ADA) ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸುತ್ತಿದೆ.
• ಇದು ಭಾರತದ ಸಂಪೂರ್ಣ ಸ್ಥಳೀಯ 5ನೇ ತಲೆಮಾರಿನ ‘ರೇಡಾರ್ ವಂಚಕ’ (Stealth) ಯುದ್ಧ ವಿಮಾನ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ಸಂಯೋಜನೆ, ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಹಾರಾಟ ಪರೀಕ್ಷಾ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಲಿದೆ.
• AMCA ಯುದ್ಧ ವಿಮಾನವು ಶತ್ರುಗಳ ರೇಡಾರ್‌ಗೆ ಸುಲಭವಾಗಿ ಸಿಗದ ರೇಡಾರ್ ವಂಚಕ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ (Stealth technology), ಅವಳಿ-ಎಂಜಿನ್‌ಗಳ ನೆರವಿನಿಂದ ಧ್ವನಾತೀತ ವೇಗದ ನಿರಂತರ ಹಾರಾಟದ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ (ಸೂಪರ್ ಕ್ರೂಸ್ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ) ಮತ್ತು ಅತ್ಯಾಧುನಿಕ ವೈಮಾನಿಕ ವಿದ್ಯುನ್ಮಾನ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರಲಿದೆ.

‘ಅಭಯ್’ (Abhay): AI ಚಾಲಿತ ಪರಿಶೀಲನಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆ

ರಕ್ಷಣೆ

ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿದೆ:

• ‘ಕೇಂದ್ರೀಯ ತನಿಖಾ ದಳ’ವು (CBI) ತಾನು ಹೊರಡಿಸುವ ಅಧಿಸೂಚನೆಗಳ ದೃಢೀಕರಣಕ್ಕಾಗಿ, “ಅಭಯ್” ಎಂಬ ಕೃತಕ ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆ (AI) ಚಾಲಿತ ಸಹಾಯವಾಣಿ ರೋಬೋಟ್ ಅನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದೆ.

‘ಅಭಯ್’ (Abhay) ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಬಗ್ಗೆ:

• ಇದು CBI ಹೊರಡಿಸುವ ಅಧಿಸೂಚನೆಗಳ ನೈಜತೆಯನ್ನು ಸಾರ್ವಜನಿಕರು ಪರಿಶೀಲಿಸಲು ಇರುವ, ಕೃತಕ ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆ (AI) ಚಾಲಿತ ಚಾಟ್‌ಬಾಟ್ ಮಾದರಿಯ ಪರಿಶೀಲನಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ.
• ಸೈಬರ್ ವಂಚನೆ ಮತ್ತು ಡಿಜಿಟಲ್ ಬಂಧನ ಹಗರಣಗಳ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ಹಾವಳಿಯಿಂದ ಮುಗ್ಧ ನಾಗರಿಕರನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಇದನ್ನು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ.
• ದತ್ತಾಂಶ ಗೌಪ್ಯತೆ ಹಾಗೂ ಸಾರ್ವಜನಿಕ-ಸ್ನೇಹಿ ದೃಢೀಕರಣ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಅಗತ್ಯತೆಯನ್ನು ಗಮನದಲ್ಲಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ಇದನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಭಾರತದ ಮೊದಲ ಉಪಗ್ರಹ-ಆಧಾರಿತ ಟ್ಯಾಗ್ ಅಳವಡಿಸಲಾದ ಗಂಗಾ ಮೃದು-ಚಿಪ್ಪಿನ ಆಮೆ

ಪರಿಸರ

ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿದೆ:

• ಭಾರತದ ಮೊಟ್ಟಮೊದಲ ‘ಉಪಗ್ರಹ-ಆಧಾರಿತ ಟ್ಯಾಗ್’ ಅಳವಡಿಸಲಾದ ‘ಗಂಗಾ ಮೃದು-ಚಿಪ್ಪಿನ ಆಮೆ’ಯನ್ನು ಅಸ್ಸಾಂನ ಕಾಜಿರಂಗ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನ ಮತ್ತು ಹುಲಿ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಆವಾಸಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಬಿಡುಗಡೆಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ.
• ಸಿಹಿನೀರಿನ ಆಮೆಗಳ ಸಂರಕ್ಷಣೆಯಲ್ಲಿ ಅಸ್ಸಾಂ ರಾಜ್ಯವು ವಿಶ್ವದ ಪ್ರಮುಖ ಆದ್ಯತೆಯ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. ಭಾರತದಲ್ಲಿ ವರದಿಯಾಗಿರುವ ಒಟ್ಟು 8 ಮೃದು-ಚಿಪ್ಪಿನ ಆಮೆ ಪ್ರಭೇದಗಳಲ್ಲಿ 5 ಪ್ರಭೇದಗಳು ಕಾಜಿರಂಗ ಭೂಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿಯೇ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ.

ಗಂಗಾ ಮೃದು-ಚಿಪ್ಪಿನ ಆಮೆ (ನಿಲ್ಸೋನಿಯಾ ಗ್ಯಾಂಜೆಟಿಕಾ) ಬಗ್ಗೆ:

• ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳು : ಇದರ ತಲೆಯ ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿರುವ ವಿಶಿಷ್ಟವಾದ ‘ಬಾಣದ ಮೊನಚಾದ ಆಕಾರದ’ ಗುರುತುಗಳಿಂದ ಇದನ್ನು ಇತರ ನದಿ ಆಮೆಗಳಿಂದ ಸುಲಭವಾಗಿ ಪ್ರತ್ಯೇಕಿಸಿ ಗುರುತಿಸಬಹುದು.
• ಇದು ಮೀನುಗಳು, ಪಕ್ಷಿಗಳು, ಸರೀಸೃಪಗಳು, ಅಕಶೇರುಕಗಳು, ಕೊಳೆತ ಮಾಂಸ ಮತ್ತು ಜಲಸಸ್ಯಗಳನ್ನು ಸೇವಿಸಿ ಜೀವಿಸುತ್ತದೆ.
• ಆವಾಸಸ್ಥಾನ: ಇದು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಕೆಸರು ತಳವಿರುವ ಹಾಗೂ ನಿರಂತರವಾಗಿ ಹರಿಯುವ, ಪ್ರಕ್ಷುಬ್ಧ ನೀರಿರುವ ನದಿಗಳು ಮತ್ತು ದೊಡ್ಡ ಕಾಲುವೆಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತದೆ. ಆದರೂ, ಇದು ಕೊಳಗಳು ಮತ್ತು ಸರೋವರಗಳನ್ನೂ ತನ್ನ ಆವಾಸಸ್ಥಾನವಾಗಿ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಬಲ್ಲದು.
• ಹಂಚಿಕೆ: ಇದು ಭಾರತ, ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶ, ನೇಪಾಳ, ಪಾಕಿಸ್ತಾನ ಮತ್ತು ಅಫ್ಘಾನಿಸ್ತಾನದಲ್ಲಿ ಹರಿಯುವ ಸಿಂಧು, ಗಂಗಾ, ನರ್ಮದಾ, ಮಹಾನದಿ ಮತ್ತು ಬ್ರಹ್ಮಪುತ್ರ ನದಿ ಜಲಾನಯನ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ ಭಾರತೀಯ ಉಪಖಂಡದ ಉತ್ತರದ ಮೈದಾನ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ.
• ಭಾರತದಲ್ಲಿ, ಈ ಪ್ರಭೇದವು ಪ್ರಧಾನವಾಗಿ ದೊಡ್ಡ ನದಿಗಳು, ಸರೋವರಗಳು ಮತ್ತು ಜಲಾಶಯಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತದೆ.
• ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿನ ಪಾತ್ರ: ಇದು ನದಿಯ ಪ್ರಮುಖ ಪರಭಕ್ಷಕ ಜೀವಿಯಾಗಿದೆ. ಇದು ಸತ್ತ ಮತ್ತು ಕೊಳೆಯುತ್ತಿರುವ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ದೇಹವನ್ನು ತಿನ್ನುವ ಮೂಲಕ ಜಲಮೂಲಗಳ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಸ್ವಚ್ಛಗೊಳಿಸುವಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸುತ್ತದೆ.
• ಅಪಾಯಗಳು: ಅಕ್ರಮ ಬೇಟೆ, ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವ್ಯಾಪಾರ ಮತ್ತು ಆವಾಸಸ್ಥಾನದ ನಾಶದಿಂದಾಗಿ ಈ ಪ್ರಭೇದವು ತೀವ್ರವಾದ ಅಪಾಯಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸುತ್ತಿದೆ.
• ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಸ್ಥಾನಮಾನ:

1. ವನ್ಯಜೀವಿ (ಸಂರಕ್ಷಣೆ) ಕಾಯ್ದೆ, 1972 ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಇದು ‘ಅನುಸೂಚಿ 1’ ರ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿದೆ.
2. ‘ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರಕೃತಿ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಒಕ್ಕೂಟ’ದ (IUCN) ಕೆಂಪು ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ‘ಅಳಿವಿನಂಚಿನಲ್ಲಿರುವ’ (En) ಪ್ರಭೇದ ಎಂದು ವರ್ಗಿಕರಿಸಲಾಗಿದೆ.
3. ಇದನ್ನು CITES ನ ‘ಅನುಬಂಧ 1’ ರಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಲಾಗಿದ್ದು, ಇದು ಎಲ್ಲಾ ರೀತಿಯ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಾಣಿಜ್ಯ ವ್ಯಾಪಾರವನ್ನು ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಾಗಿ ನಿಷೇಧಿಸುತ್ತದೆ.