Blog

ದಿಶಾ 2.0 (DISHA 2.0)

ರಾಜಕೀಯ ಮತ್ತು ಆಡಳಿತ

ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿ: 

• ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರವು 2026–31 ರ ಅವಧಿಗೆ ದೇಶಾದ್ಯಂತ ಜಾರಿಗೆ ತರಲು ₹255 ಕೋಟಿ ಆರ್ಥಿಕ ವೆಚ್ಚದೊಂದಿಗೆ ‘ದಿಶಾ 2.0’ (ನ್ಯಾಯದ ಸಮಗ್ರ ಲಭ್ಯತೆಗಾಗಿ ನವೀನ ಪರಿಹಾರಗಳ ವಿನ್ಯಾಸ – DISHA 2.0) ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದೆ.

ದಿಶಾ 2.0 (DISHA 2.0) ಬಗ್ಗೆ: 

• ಆರ್ಥಿಕ ನೆರವು: ಇದು ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರದ ಕೇಂದ್ರ ವಲಯದ ಯೋಜನೆಯಾಗಿದೆ.
• ಅನುಷ್ಠಾನ: ಕೇಂದ್ರ ಕಾನೂನು ಮತ್ತು ನ್ಯಾಯ ಸಚಿವಾಲಯದ ನ್ಯಾಯ ಇಲಾಖೆಯು ಇದನ್ನು ಅನುಷ್ಠಾನಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ.
• ದಿಶಾ 2.0: ಇದು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಆಧಾರಿತ ಉಚಿತ ನ್ಯಾಯಾಂಗ ನೆರವನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸುತ್ತದೆ.

ಪ್ರಮುಖ ಘಟಕಗಳು

• ಟೆಲಿ-ಲಾ (Tele-Law): ಸಾಮಾನ್ಯ ಸೇವಾ ಕೇಂದ್ರಗಳ (CSCs) ಮೂಲಕ ವ್ಯಾಜ್ಯ ಪೂರ್ವ ಉಚಿತ ಕಾನೂನು ಸಲಹೆಯನ್ನು ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ.
• ನ್ಯಾಯ ಬಂಧು: ಉಚಿತ ಕಾನೂನು ಸೇವೆಗಳು ಮತ್ತು ವಕೀಲರ ಲಭ್ಯತೆಯನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸುತ್ತದೆ.
• LLLAP: ಕಾನೂನು ಸಾಕ್ಷರತೆ ಮತ್ತು ಜಾಗೃತಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವಾಗಿದೆ.
• ವಿಧಿ-ಸಂಜೀವನಿ (VIDHI-Sanjeevani): ಇದು ಕೃತಕ ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆ (AI) ಆಧಾರಿತ ಬಹುಭಾಷಾ ‘ನ್ಯಾಯ ಸೇತು’ ಚಾಟ್‌ಬಾಟ್ ಹೊಂದಿರುವ ಕೇಂದ್ರೀಕೃತ ವೇದಿಕೆಯಾಗಿದೆ.

ಮಹತ್ವ

• ಸಂವಿಧಾನಾತ್ಮಕ ಆಧಾರ: ಇದು ಸಂವಿಧಾನದ ವಿಧಿ 14, 21 ಮತ್ತು 39A (ಉಚಿತ ಕಾನೂನು ನೆರವು) ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ನೀಡಲಾದ ನಿರ್ದೇಶನಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸುತ್ತದೆ.
• ಜಾಗತಿಕ ಗುರಿಗಳು: ಇದು ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ಸುಸ್ಥಿರ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಗುರಿ 16 (ಶಾಂತಿ, ನ್ಯಾಯ ಮತ್ತು ಬಲವಾದ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು) ಅನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸುತ್ತದೆ.

‘ಉಂಝಾ ಜೀರಿಗೆ’ ಮತ್ತು ‘ಉಂಝಾ ಸೋಂಪು’ ಉತ್ಪನ್ನಗಳಿಗೆ GI ಮಾನ್ಯತೆ

ಆರ್ಥಿಕತೆ

ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿ:

• ರಾಜಸ್ಥಾನದ ಜೀರಿಗೆ ಮತ್ತು ಸೋಂಪು ಬೆಳೆಗಾರರು ‘ಉಂಝಾ ಜೀರಿಗೆ’ ಮತ್ತು ‘ಉಂಝಾ ಸೋಂಪು’ (Unjha Jeera and Unjha Fennel) ಉತ್ಪನ್ನಗಳಿಗೆ ಭೌಗೋಳಿಕ ಸೂಚ್ಯಂಕ (GI) ನೋಂದಣಿ ನೀಡುವುದನ್ನು ವಿರೋಧಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ವಿವರಗಳು

• ಉಂಝಾ (Unjha) ನಗರವು ಏಷ್ಯಾದಲ್ಲೇ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಸಾಂಬಾರು ಬೀಜಗಳ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಜೀರಿಗೆ, ಸೋಂಪು ಮತ್ತು ಈಸಬ್‌ಗೋಲ್ ಕೃಷಿ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ.
• ಉಂಝಾ APMC ಯಲ್ಲಿ ವರ್ತಕರಿಂದ ಮಾರಾಟವಾಗುವ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಮಾಣದ ಜೀರಿಗೆ ಮತ್ತು ಸೋಂಪು ರಾಜಸ್ಥಾನದಿಂದ ಪೂರೈಕೆಯಾಗುತ್ತದೆ.
• ಗುಜರಾತ್‌ನ ಉಂಝಾ ಪ್ರದೇಶವು ಈ ಸಾಂಬಾರು ಪದಾರ್ಥಗಳ ಮುಖ್ಯ ಉತ್ಪಾದನಾ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿರದೆ, ಕೇವಲ ವ್ಯಾಪಾರ ಮತ್ತು ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿದೆ ಎಂಬುದು ರಾಜಸ್ಥಾನದ ರೈತರ ವಾದವಾಗಿದೆ.

ಭವ್ಯ (BHAVYA) – ರಸಾಯನ ಯೋಜನೆ

ಆರ್ಥಿಕತೆ

ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿ: 

• ಪ್ರಧಾನಮಂತ್ರಿಯವರ ಅಧ್ಯಕ್ಷತೆಯಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಕೇಂದ್ರ ಸಚಿವ ಸಂಪುಟವು ದೇಶದಲ್ಲಿ ಮೂರು ವಿಶೇಷ ರಸಾಯನಿಕ ಪಾರ್ಕ್‌ಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲು ‘ಭಾರತ್ ಔದ್ಯೋಗಿಕ್ ವಿಕಾಸ್ ಯೋಜನೆ ರಸಾಯನ’ ಅಥವಾ ‘ಭವ್ಯ – ರಸಾಯನ’ (BHAVYA – Rasayan) ಯೋಜನೆಗೆ ಅನುಮೋದನೆ ನೀಡಿದೆ.

ಭಾರತ್ ಔದ್ಯೋಗಿಕ್ ವಿಕಾಸ್ ಯೋಜನೆ ರಸಾಯನ (BHAVYA-Rasayan)

• ಉದ್ದೇಶ: ಇದು ಭಾರತದ ರಾಸಾಯನಿಕ ಮತ್ತು ಪೆಟ್ರೋ-ರಾಸಾಯನಿಕ ಉತ್ಪಾದನಾ ವಲಯವನ್ನು ಪರಿವರ್ತಿಸುವ ಗುರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ, ಹೊಸದಾಗಿ ಅನುಮೋದಿಸಲಾದ ಕೇಂದ್ರ ವಲಯದ ಕೈಗಾರಿಕಾ ಪಾರ್ಕ್ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಯೋಜನೆಯಾಗಿದೆ.
• ಘೋಷಣೆ: ಈ ಯೋಜನೆಯನ್ನು 2026-27 ರ ಕೇಂದ್ರ ಬಜೆಟ್ ನಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟು ₹3,030 ಕೋಟಿ ಆರ್ಥಿಕ ವೆಚ್ಚದೊಂದಿಗೆ ಘೋಷಿಸಲಾಗಿದೆ.
• ಗುರಿ: 5 ವರ್ಷಗಳ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಭಾರತದಾದ್ಯಂತ ಮೂರು ವಿಶ್ವದರ್ಜೆಯ ವಿಶೇಷ ರಾಸಾಯನಿಕ ಪಾರ್ಕ್‌ಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುವುದು.
• ನೋಡಲ್ ಸಚಿವಾಲಯ: ಕೇಂದ್ರ ರಾಸಾಯನಿಕ ಮತ್ತು ರಸಗೊಬ್ಬರ ಸಚಿವಾಲಯದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿರುವ ರಾಸಾಯನಿಕ ಮತ್ತು ಪೆಟ್ರೋಕೆಮಿಕಲ್ಸ್ ಇಲಾಖೆ.
• ಯೋಜನೆಯ ಮಾದರಿ: ಇದು ಕೇಂದ್ರ ವಲಯದ ಯೋಜನೆಯಾಗಿದೆ.
• ಅನುಷ್ಠಾನದ ಅವಧಿ: ಈ ಯೋಜನೆಯು 2026-27 ರಿಂದ 2030-31 ರ ಹಣಕಾಸು ವರ್ಷದವರೆಗೆ 5 ವರ್ಷಗಳ ಅವಧಿಗೆ ಜಾರಿಯಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ.

ಮಹತ್ವ

• ಆರ್ಥಿಕತೆ: ಇದು ಉತ್ಪಾದನೆ ಮತ್ತು ಸಾರಿಗೆ ವೆಚ್ಚಗಳನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ.
• ವ್ಯಾಪಾರ: ಕಚ್ಚಾ ವಸ್ತುಗಳ ಆಮದು ಪರ್ಯಾಯವನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುತ್ತದೆ.
• ಪರಿಸರ: ಕೇಂದ್ರೀಕೃತ ಹಸಿರು ತ್ಯಾಜ್ಯ ಸಂಸ್ಕರಣೆಯನ್ನು ಕಡ್ಡಾಯಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ.
• ದೂರದೃಷ್ಟಿ: ಇದು ವಿಕಸಿತ ಭಾರತ್ @ 2047 ರ ಗುರಿಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿದೆ.

ಪ್ರಾಕ್ಸಿಸ್ ಮಿಷನ್ (PRAXIS Mission)

ವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ

ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿ: 

• ಶನಿ ಗ್ರಹದ ಸುತ್ತಲಿನ ಉಂಗುರಗಳಲ್ಲಿನ ಕಣಗಳನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡುವ ಮೊದಲ ಗಗನನೌಕೆಯನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಲು ನಾಸಾ (NASA) ‘ಪ್ರಾಕ್ಸಿಸ್’ (PRAXIS) ಎಂಬ ನವೀನ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಮಿಷನ್ ಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿದೆ.

ಪ್ರಾಕ್ಸಿಸ್ (PRAXIS) ಮಿಷನ್ ಬಗ್ಗೆ: 

• ಪೂರ್ಣ ರೂಪ: ಗ್ರಹಗಳ ಉಂಗುರಗಳ ಸ್ವತಂತ್ರ ಅನ್ವೇಷಣೆ ಮತ್ತು ಸ್ಥಳದಲ್ಲೇ ಮಾದರಿ ಸಂಗ್ರಹಣೆ  (Planetary Rings Autonomous Exploration with In-situ Sampling).
• ಇದು ಕೃತಕ ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆ (AI) ಚಾಲಿತ, ಜೈವಿಕ-ಪ್ರೇರಿತ ರೋಬೋಟಿಕ್ ಗಗನನೌಕೆಯನ್ನು ಬಳಸಲು ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸುತ್ತದೆ.
• ವಿಶೇಷತೆ: ಗ್ರಹಗಳ ಉಂಗುರಗಳ ಕಣಗಳಿಂದ ನೇರವಾಗಿ ಮಾದರಿಗಳನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸುವ ಮೊದಲ ಮಿಷನ್ ಇದಾಗಲಿದೆ.

ಪ್ರಮುಖ ಲಕ್ಷಣಗಳು: 

• ಜೈವಿಕ-ಪ್ರೇರಿತ ರೋಬೋಟಿಕ್ ಅನ್ವೇಷಕ: ಪ್ರಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ಸಮರ್ಥ ಚಲನೆ ಮತ್ತು ಹೊಂದಾಣಿಕೆಯ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಅನುಕರಿಸಲು ಇದನ್ನು ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ.
• AI-ಚಾಲಿತ ಸ್ವಾಯತ್ತತೆ: ಸೂಕ್ತವಾದ ಉಂಗುರದ ಕಣಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಲು, ಮಾದರಿ ಸಂಗ್ರಹಣಾ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳನ್ನು ಯೋಜಿಸಲು ಮತ್ತು ಮಾನವನ ಕನಿಷ್ಠ ಹಸ್ತಕ್ಷೇಪದೊಂದಿಗೆ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿದ ದತ್ತಾಂಶವನ್ನು ವಿಶ್ಲೇಷಿಸಲು ಇದು ಕೃತಕ ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆಯನ್ನು (AI) ಬಳಸುತ್ತದೆ.

ನಾವಿನ್ಯತಾ ಗ್ರಾಮ ಉದ್ಯಮಶೀಲತಾ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ  (SVEP)

ಸರ್ಕಾರಿ ಯೋಜನೆಗಳು

ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿ: 

• ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಸರ್ಕಾರವು ನಾವಿನ್ಯತಾ ಗ್ರಾಮ ಉದ್ಯಮಶೀಲತಾ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ (SVEP-Start up Village Entrepreneurship Programme) ನ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಎತ್ತಿಹಿಡಿದಿದ್ದು, ಇದು ‘DAY-NRLM’ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ 4.32 ಲಕ್ಷಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಗ್ರಾಮೀಣ ಉದ್ದಿಮೆಗಳಿಗೆ ನೆರವಾಗಿದ್ದು, ಸಮುದಾಯ ನೇತೃತ್ವದ ಉದ್ಯಮಶೀಲತೆಯ ಮೂಲಕ ಗ್ರಾಮೀಣ ಜೀವನವನ್ನು ಸುಧಾರಿಸಿದೆ.

ನಾವಿನ್ಯತಾ ಗ್ರಾಮ ಉದ್ಯಮಶೀಲತಾ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ (SVEP)

• ಇದನ್ನು 2016 ರಲ್ಲಿ ದೀನ್‌ದಯಾಳ್ ಅಂತ್ಯೋದಯ ಯೋಜನೆ – ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಗ್ರಾಮೀಣ ಜೀವನೋಪಾಯ ಮಿಷನ್ (DAY-NRLM) ನ ಉಪ-ಯೋಜನೆಯಾಗಿ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಾಯಿತು.
• ಅನುಷ್ಠಾನ ಸಚಿವಾಲಯ: ಕೇಂದ್ರ ಗ್ರಾಮೀಣಾಭಿವೃದ್ಧಿ ಸಚಿವಾಲಯ.

ಉದ್ದೇಶಗಳು:

• ಕೃಷಿಯೇತರ ಗ್ರಾಮೀಣ ಉದ್ಯಮಗಳನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುವುದು.
• ಸ್ವಯಂ ಉದ್ಯೋಗ ಮತ್ತು ಸುಸ್ಥಿರ ಜೀವನೋಪಾಯವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುವುದು.
• ಮೊದಲ ಪೀಳಿಗೆಯ ಉದ್ಯಮಿಗಳನ್ನು, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಮಹಿಳೆಯರು ಮತ್ತು ವಂಚಿತ ಸಮುದಾಯಗಳನ್ನು ಸಬಲೀಕರಣಗೊಳಿಸುವುದು.
• ಕೃಷಿಯ ಮೇಲಿನ ಅವಲಂಬನೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಲು ಗ್ರಾಮೀಣ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಆದಾಯದ ಮೂಲಗಳನ್ನು ವೈವಿಧ್ಯಗೊಳಿಸುವುದು.
• ಬಲವಾದ ಸ್ಥಳೀಯ ಆರ್ಥಿಕತೆಯನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುವ ಸಮುದಾಯ ಆಧಾರಿತ ಉದ್ಯಮಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸುವುದು.

ಮಂಗಳ ಗ್ರಹದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಚೀನ ಜೀವಜಾಲದ ಕುರುಹುಗಳ ಪತ್ತೆ : NASA ರೋವರ್

ವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ

ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿ:

• ಸೈನ್ಸ್ ಅಡ್ವಾನ್ಸಸ್ (Science Advances) ಜರ್ನಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾದ ಹೊಸ ಅಧ್ಯಯನವೊಂದರಲ್ಲಿ, ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂಶೋಧಕರ ತಂಡವು ಮಂಗಳ ಗ್ರಹದಲ್ಲಿ ಸಾವಯವ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಿರುವುದಾಗಿ ವರದಿ ಮಾಡಿದೆ.

ಮಂಗಳ ಗ್ರಹದ ಬಗ್ಗೆ: 

• ಇದು ಸೌರವ್ಯೂಹದಲ್ಲಿ ಸೂರ್ಯನಿಂದ ಇರುವ ನಾಲ್ಕನೇ ಗ್ರಹವಾಗಿದೆ.
• ಇದು ಸೌರವ್ಯೂಹದ ಎರಡನೇ ಅತಿ ಸಣ್ಣ ಗ್ರಹವಾಗಿದೆ.
• ಮಂಗಳ ಗ್ರಹವು ಗಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಭೂಮಿಯ ಅರ್ಧದಷ್ಟಿದೆ.
• ಭ್ರಮಣಾವಧಿ (Rotation period) – ಇದರ ಭ್ರಮಣಾವಧಿಯು 24.6 ಗಂಟೆಗಳಾಗಿದ್ದು, ಇದು ಭೂಮಿಯ ಭ್ರಮಣಾವಧಿಗೆ (23.9 ಗಂಟೆಗಳು) ಬಹುತೇಕ ಸಮಾನವಾಗಿದೆ.
• ಕೆಂಪು ಗ್ರಹ – ಮಂಗಳ ಗ್ರಹವು ಕೆಂಪಾಗಿ ಕಾಣಲು ಮುಖ್ಯ ಕಾರಣವೆಂದರೆ ಅಲ್ಲಿನ ಶಿಲೆಗಳಲ್ಲಿರುವ ಕಬ್ಬಿಣದ ಉತ್ಕರ್ಷಣ (Oxidation) ಅಥವಾ ತುಕ್ಕು ಹಿಡಿಯುವಿಕೆ ಮತ್ತು ಮಂಗಳ ಗ್ರಹದ ಧೂಳು ಆಗಿದ್ದು, ಈ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ ಇದನ್ನು ‘ಕೆಂಪು ಗ್ರಹ’ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.
• ಮಂಗಳ ಗ್ರಹದ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಉಪಗ್ರಹಗಳು (Moons of Mars) – ಫೋಬೋಸ್ ಮತ್ತು ಡೀಮೋಸ್ ಮಂಗಳ ಗ್ರಹದ ಎರಡು ನೈಸರ್ಗಿಕ ಉಪಗ್ರಹಗಳಾಗಿವೆ.

ಮಾರ್ಸ್ ಆರ್ಬಿಟರ್ ಮಿಷನ್ (MOM) ಅಥವಾ ಮಂಗಳಯಾನ

• ಉಡಾವಣಾ ಸ್ಥಳ – ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿರುವ ಸತೀಶ್ ಧವನ್ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಕೇಂದ್ರದಿಂದ ಉಡಾವಣೆ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ.
• ಉಡಾವಣೆ ಮಾಡಿದ ಸಂಸ್ಥೆ – ಇದನ್ನು ನವೆಂಬರ್ 2013 ರಲ್ಲಿ ಭಾರತೀಯ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಸಂಶೋಧನಾ ಸಂಸ್ಥೆಯು (ISRO) ಉಡಾವಣೆ ಮಾಡಿದೆ.
• ಉಡಾವಣಾ ವಾಹನ – ಉಡಾವಣೆಗಾಗಿ PSLV C-25 ರಾಕೆಟ್ ಅನ್ನು ಬಳಸಲಾಗಿದೆ.
• ಉದ್ದೇಶ – ಮಂಗಳ ಗ್ರಹದ ಮೇಲ್ಮೈ ಲಕ್ಷಣಗಳು ಮತ್ತು ಖನಿಜಗಳ ಸಂಯೋಜನೆಯನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡುವುದು ಹಾಗೂ ಮಂಗಳ ಗ್ರಹದಲ್ಲಿ ಜೀವಜಾಲದ ಅಸ್ತಿತ್ವವನ್ನು ಸೂಚಿಸುವ ಮೀಥೇನ್ ಅನಿಲಕ್ಕಾಗಿ ಅದರ ವಾತಾವರಣವನ್ನು ವಿಶ್ಲೇಷಿಸುವುದು ಇದರ ಪ್ರಮುಖ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿದೆ.

ಪ್ರಮುಖ ಮಂಗಳ ಮಿಷನ್ ಗಳು:

• ನಾಸಾದ (NASA) ಮ್ಯಾರಿನರ್ 4 ಮತ್ತು ವೈಕಿಂಗ್ 1 ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳು ಪ್ರಮುಖ ಮಂಗಳ ಯಾನಗಳಾಗಿವೆ.
• ಯುರೋಪಿಯನ್ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಮಾರ್ಸ್ ಎಕ್ಸ್‌ಪ್ರೆಸ್ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯು ಸಹ ಮಂಗಳ ಗ್ರಹದ ಪ್ರಮುಖ ಯಾನವಾಗಿದೆ.
• ಎಮಿರೇಟ್ಸ್ ಮಾರ್ಸ್ ಮಿಷನ್‌ನ ಹೋಪ್ ಪ್ರೋಬ್ ಮತ್ತು ಭವಿಷ್ಯದ ಮಾರ್ಸ್ ಸ್ಯಾಂಪಲ್ ರಿಟರ್ನ್ ಮಿಷನ್‌ಗಾಗಿ ಮಾದರಿಗಳನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸುತ್ತಿರುವ ಪ್ರಸ್ತುತ ಪ್ರಮುಖ ರೋವರ್ ಆಗಿರುವ ಪರ್ಸಿವೆರೆನ್ಸ್ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಮುಖ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳಾಗಿವೆ.

ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳ (ಅಕ್ರಮಗಳ ತಡೆಗಟ್ಟುವಿಕೆ) ಕಾಯ್ದೆ, 2024

ರಾಜಕೀಯ

ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿ:

• ಕೇಂದ್ರ ಸಚಿವ ಸಂಪುಟವು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳ (ಅಕ್ರಮಗಳ ತಡೆಗಟ್ಟುವಿಕೆ) ಕಾಯ್ದೆ, 2024 ಕ್ಕೆ ತಿದ್ದುಪಡಿಗಳನ್ನು ತರುವ ಪ್ರಸ್ತಾವನೆಗೆ ಅನುಮೋದನೆ ನೀಡಿದೆ.

ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳ (ಅಕ್ರಮಗಳ ತಡೆಗಟ್ಟುವಿಕೆ) ಕಾಯ್ದೆ, 2024

• ಈ ಕಾಯ್ದೆಯನ್ನು 2024 ರಲ್ಲಿ ಅಂಗೀಕರಿಸಲಾಗಿದ್ದು, UPSC, SSC ನಂತಹ ನೇಮಕಾತಿ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳು ಮತ್ತು NEET, JEE, ಹಾಗೂ CUET ನಂತಹ ಪ್ರವೇಶ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳಲ್ಲಿನ ಪ್ರಶ್ನೆಪತ್ರಿಕೆ ಸೋರಿಕೆ ಹಾಗೂ ಅಕ್ರಮಗಳನ್ನು ತಡೆಗಟ್ಟುವ ಗುರಿಯನ್ನು ಇದು ಹೊಂದಿದೆ.
• ಈ ಕಾಯ್ದೆಯು “ಅಕ್ರಮ ಮಾರ್ಗಗಳನ್ನು” ವಿಸ್ತೃತವಾಗಿ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸಿದ್ದು, ಇದು ಈ ಕೆಳಗಿನ ವಿವಿಧ ದುಷ್ಕೃತ್ಯಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ:

1. ಪ್ರಶ್ನೆಪತ್ರಿಕೆಗಳು ಅಥವಾ ಸರಿ-ಉತ್ತರಗಳನ್ನು ಸೋರಿಕೆ ಮಾಡುವುದು.
2. ಪರೀಕ್ಷೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಅನಧಿಕೃತ ಸಂವಹನ ಅಥವಾ ಉತ್ತರಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುವ ಮೂಲಕ ಸಹಾಯ ಮಾಡುವುದು.
3. ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ನೆಟ್‌ವರ್ಕ್‌ಗಳು ಅಥವಾ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳನ್ನು ತಿರುಚುವುದು.
4. ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳ ಬದಲಿಗೆ ಬೇರೆಯವರು ನಕಲಿಯಾಗಿ ಪರೀಕ್ಷೆ ಬರೆಯುವುದು.
5. ನಕಲಿ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳನ್ನು ನಡೆಸುವುದು ಅಥವಾ ನಕಲಿ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ನೀಡುವುದು.
6. ಮೆರಿಟ್ ಪಟ್ಟಿಗಳು ಅಥವಾ ರ‍್ಯಾಂಕ್‌ಗಳಿಗಾಗಿ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ತಿದ್ದಿ ತಿರುಚುವುದು.

ದಂಡಗಳು ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷೆಗಳು:

ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಿಗೆ:

• ಅಪರಾಧದ ತೀವ್ರತೆಯನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿ 3 ರಿಂದ 10 ವರ್ಷಗಳವರೆಗೆ ಜೈಲು ಶಿಕ್ಷೆಯನ್ನು ವಿಧಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
• ಸಂಘಟಿತ ಅಪರಾಧಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಗಿಯಾದವರಿಗೆ 1 ಕೋಟಿ ರೂ. ವರೆಗೆ ದಂಡ ವಿಧಿಸುವ ಅವಕಾಶವಿದೆ.

ಸೇವಾ ಪೂರೈಕೆದಾರರಿಗೆ:

• ಅಕ್ರಮಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಗಿಯಾಗಿದ್ದರೆ 1 ಕೋಟಿ ರೂ. ವರೆಗೆ ದಂಡ ವಿಧಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
• ಮುಂದಿನ 4 ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳನ್ನು ನಡೆಸದಂತೆ ಅವರನ್ನು ನಿರ್ಬಂಧಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
• ಇದರಲ್ಲಿ ಭಾಗಿಯಾದ ಸಂಸ್ಥೆಯ ನಿರ್ದೇಶಕರು ಅಥವಾ ಆಡಳಿತ ಮಂಡಳಿಯು ವೈಯಕ್ತಿಕ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಯನ್ನು ಹೊರಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.

ಸಂಘಟಿತ ಅಪರಾಧಗಳು:

• ಸಂಘಟಿತ ಅಪರಾಧಗಳಿಗೆ ಕಠಿಣ ಶಿಕ್ಷೆಯಿದ್ದು, 5 ರಿಂದ 10 ವರ್ಷಗಳವರೆಗೆ ಜೈಲು ಶಿಕ್ಷೆ ಹಾಗೂ ಕನಿಷ್ಠ 1 ಕೋಟಿ ರೂ. ದಂಡವನ್ನು ವಿಧಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
• ಭಾಗಿಯಾದ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಆಸ್ತಿಯನ್ನು ಮುಟ್ಟುಗೋಲು ಹಾಕಿಕೊಳ್ಳುವ ಮತ್ತು ಜಪ್ತಿ ಮಾಡುವ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಈ ಕಾಯ್ದೆ ನೀಡುತ್ತದೆ.

ತನಿಖೆ:

• ಈ ಕಾಯ್ದೆಯಡಿಯ ಎಲ್ಲಾ ಅಪರಾಧಗಳು ಸಂಜ್ಞೇಯ (Cognisable), ಜಾಮೀನು-ರಹಿತ ಮತ್ತು ರಾಜಿ-ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲಾಗದ (Non-compoundable) ಅಪರಾಧಗಳಾಗಿರುತ್ತವೆ.
• ಈ ಕಾಯ್ದೆಯಡಿಯ ಅಪರಾಧಗಳನ್ನು ಉಪ ಪೊಲೀಸ್ ವರಿಷ್ಠಾಧಿಕಾರಿ ಅಥವಾ ಸಹಾಯಕ ಪೊಲೀಸ್ ಆಯುಕ್ತರ ಶ್ರೇಣಿಗಿಂತ ಕೆಳಗಿಲ್ಲದ ಅಧಿಕಾರಿಯು ತನಿಖೆ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ.
• ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರವು ಈ ತನಿಖೆಯನ್ನು ಯಾವುದೇ ಕೇಂದ್ರೀಯ ತನಿಖಾ ಸಂಸ್ಥೆಗೆ ವರ್ಗಾಯಿಸುವ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.

ರಾಧಾಕೃಷ್ಣನ್ ಸಮಿತಿ:

• NEET-UG 2024 ವಿವಾದದ ನಂತರ, ಶಿಕ್ಷಣ ಸಚಿವಾಲಯವು ಇಸ್ರೋ (ISRO)ದ ಮಾಜಿ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾದ ಕೆ. ರಾಧಾಕೃಷ್ಣನ್ ಅವರ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ ಉನ್ನತ ಮಟ್ಟದ ಸಮಿತಿಯನ್ನು ರಚಿಸಿದೆ.

ನ್ಯಾಟೋ (NATO)ದ ಅಂಕಾರಾ ಶೃಂಗಸಭೆ

ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ

ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿ:

• ಟರ್ಕಿಯ ಅಂಕಾರಾದಲ್ಲಿ ನಡೆದ 2026 ರ ನ್ಯಾಟೋ ಶೃಂಗಸಭೆಯು, ಸಾಮೂಹಿಕ ರಕ್ಷಣೆ ಮತ್ತು ಯುರೋಪಿನ ರಕ್ಷಣಾ ಕೈಗಾರಿಕಾ ನೆಲೆಯನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುವ ಮೈತ್ರಿಕೂಟದ ಬದ್ಧತೆಯನ್ನು ಪುನರುಚ್ಚರಿಸಿದೆ.

ಉತ್ತರ ಅಟ್ಲಾಂಟಿಕ್ ಒಪ್ಪಂದ ಸಂಸ್ಥೆ (NATO)

• ನಾರ್ತ್ ಅಟ್ಲಾಂಟಿಕ್ ಒಕ್ಕೂಟ ಎಂದೂ ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ನ್ಯಾಟೋ (NATO) ಒಂದು ಅಂತರ-ಸರ್ಕಾರಿ ಮಿಲಿಟರಿ ಮೈತ್ರಿಕೂಟವಾಗಿದೆ.
• ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿ: ಬೆಲ್ಜಿಯಂನ ದೇಶದ ಬ್ರಸೆಲ್ಸ್.
• ಹಿನ್ನೆಲೆ: ಎರಡನೇ ಮಹಾಯುದ್ಧದ ನಂತರ ಸೋವಿಯತ್ ಒಕ್ಕೂಟದ ದಾಳಿಯ ವಿರುದ್ಧ ಸಾಮೂಹಿಕ ಭದ್ರತೆಯನ್ನು ಒದಗಿಸಲು, 1949 ರಲ್ಲಿ ವಾಷಿಂಗ್ಟನ್, ಡಿ.ಸಿ. ಯಲ್ಲಿ ಯುರೋಪ್ ಮತ್ತು ಉತ್ತರ ಅಮೆರಿಕಾದ 12 ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು ‘ಉತ್ತರ ಅಟ್ಲಾಂಟಿಕ್ ಒಪ್ಪಂದಕ್ಕೆ’ (ವಾಷಿಂಗ್ಟನ್ ಒಪ್ಪಂದ) ಸಹಿ ಹಾಕುವ ಮೂಲಕ ಇದನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು.
• ಸಾಮೂಹಿಕ ರಕ್ಷಣೆ: ಒಪ್ಪಂದದ 5ನೇ ವಿಧಿಯ (Article 5) ಪ್ರಕಾರ, ನ್ಯಾಟೋ ಸಾಮೂಹಿಕ ರಕ್ಷಣೆಯ ತತ್ವದ ಮೇಲೆ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ಅಂದರೆ ಯಾವುದೇ ನ್ಯಾಟೋ ಸದಸ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರದ ಮೇಲಿನ ದಾಳಿಯನ್ನು ಎಲ್ಲಾ ನ್ಯಾಟೋ ಸದಸ್ಯರ ಮೇಲಿನ ದಾಳಿ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದುವರೆಗೆ ಕೇವಲ ಒಮ್ಮೆ ಮಾತ್ರ (2001 ರಲ್ಲಿ ಅಮೆರಿಕದ ಮೇಲಿನ 9/11 ಭಯೋತ್ಪಾದಕ ದಾಳಿಯ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯಾಗಿ) 5ನೇ ವಿಧಿಯನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ.
• ಸದಸ್ಯರು: ಇದು ಪ್ರಸ್ತುತ 32 ಸದಸ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಸ್ವೀಡನ್ ಇದರ 32ನೇ ಸದಸ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರವಾಗಿದೆ.

‘ಯುನೆಸ್ಕೋ’ದ ಅಪಾಯದಲ್ಲಿರುವ ತಾಣಗಳ ಪಟ್ಟಿಗೆ ವೆಸ್ಟ್ ಬ್ಯಾಂಕ್, ಲೆಬನಾನ್ ತಾಣಗಳ ಸೇರ್ಪಡೆ

ಇತಿಹಾಸ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಿ

ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿ:

• ಯುನೆಸ್ಕೋ ವೆಸ್ಟ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ (ಪಶ್ಚಿಮ ದಂಡೆ)ನಲ್ಲಿರುವ ಸೆಬಾಸ್ಟಿಯಾ ಮತ್ತು ಬ್ಯೂಫೋರ್ಟ್ ಕ್ಯಾಸಲ್ ಸೇರಿದಂತೆ ಲೆಬನಾನ್‌ನ ಮೌಂಟ್ ಅಮೆಲ್ ಪ್ರದೇಶದ ಐದು ಕೋಟೆಗಳನ್ನು ‘ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆಯ ಪಟ್ಟಿ’ ಹಾಗೂ ‘ಅಪಾಯದಲ್ಲಿರುವ ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆಯ ಪಟ್ಟಿ’ ಎರಡಕ್ಕೂ ಸೇರಿಸಿದೆ.

ಹಿನ್ನೆಲೆ ಮತ್ತು ಉದ್ದೇಶ:

• ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆಯ ಪಟ್ಟಿಯು ‘ಅತ್ಯುನ್ನತ ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ಮೌಲ್ಯ’ವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ, ನೈಸರ್ಗಿಕ ಮತ್ತು ಮಿಶ್ರ ಪರಂಪರೆಯ ತಾಣಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸುತ್ತದೆ.
• ಅಪಾಯದಲ್ಲಿರುವ ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆಯ ಪಟ್ಟಿಯು ಸಶಸ್ತ್ರ ಸಂಘರ್ಷ, ನೈಸರ್ಗಿಕ ವಿಕೋಪಗಳು, ಅನಿಯಂತ್ರಿತ ನಗರೀಕರಣ, ಮಾಲಿನ್ಯ, ಹವಾಮಾನ ಬದಲಾವಣೆ ಅಥವಾ ನಿರ್ಲಕ್ಷ್ಯದಿಂದ ಬೆದರಿಕೆಗೊಳಗಾದ ತಾಣಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಗಮನವನ್ನು ಸೆಳೆಯುವುದು ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ಸಂರಕ್ಷಣೆಗೆ ಬೆಂಬಲವನ್ನು ಕ್ರೋಢೀಕರಿಸುವುದು ಇದರ ಪ್ರಮುಖ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿದೆ.
• ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ಸಂಘರ್ಷವು ಈ ತಾಣಗಳ ಸಂರಕ್ಷಣೆಯ ಮೇಲೆ ಬೀರುತ್ತಿರುವ ಪ್ರತಿಕೂಲ ಪರಿಣಾಮಗಳ ಆತಂಕವನ್ನು ಈ ತುರ್ತು ಸೇರ್ಪಡೆಯು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುತ್ತದೆ.

ಸೆಬಾಸ್ಟಿಯಾ ಬಗ್ಗೆ:

• ವೆಸ್ಟ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ (ಪಶ್ಚಿಮ ದಂಡೆ) ನ  ನಾಬ್ಲಸ್ ಬಳಿ ಇರುವ ಸೆಬಾಸ್ಟಿಯಾವನ್ನು, ಬೈಬಲ್ ಉಲ್ಲೇಖಿತ ಇಸ್ರೇಲ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ರಾಜಧಾನಿಯಾಗಿದ್ದ ಸಮಾರಿಯಾ ಎಂಬ ಪ್ರಾಚೀನ ನಗರವೆಂದು ಗುರುತಿಸಲಾಗಿದೆ.
• ಇದರ ಪುರಾತತ್ತ್ವ ಶಾಸ್ತ್ರದ ಅವಶೇಷಗಳು ಕಬ್ಬಿಣದ ಯುಗ, ರೋಮನ್, ಬೈಜಾಂಟೈನ್ ಮತ್ತು ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ ಅವಧಿಗಳನ್ನು ವ್ಯಾಪಿಸಿದ್ದು, ಇದು ಸುದೀರ್ಘ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುತ್ತದೆ.

ಮೌಂಟ್ ಅಮೆಲ್ ಕೋಟೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ:

• ಈ ಸೇರ್ಪಡೆಯು ಲೆಬನಾನ್‌ನ ಮೌಂಟ್ ಅಮೆಲ್ (ಜಬಲ್ ಅಮೆಲ್) ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿನ ಬ್ಯೂಫೋರ್ಟ್ ಕ್ಯಾಸಲ್ ಸೇರಿದಂತೆ ಐದು ಐತಿಹಾಸಿಕ ಕೋಟೆಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.
• ಈ ಕೋಟೆಗಳು ಕ್ರುಸೇಡರ್, ಅಯ್ಯುಬಿದ್, ಮಾಮ್ಲುಕ್ ಮತ್ತು ಸ್ಥಳೀಯ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳ ಸಮ್ಮಿಶ್ರಣವನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸುತ್ತವೆ. ಇದು ಸುಮಾರು ಒಂಬತ್ತು ಶತಮಾನಗಳ ಮಿಲಿಟರಿ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತದೆ.

ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವ್ಯಾಪಾರ ಕಾನೂನಿನ ಮೇಲಿನ ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ಆಯೋಗ (UNCITRAL)

ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ

ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿ:

• ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವ್ಯಾಪಾರ ಕಾನೂನಿನ ಮೇಲಿನ ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ಆಯೋಗದ (UNCITRAL) 60ನೇ ವಾರ್ಷಿಕೋತ್ಸವವನ್ನು ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಆಚರಿಸಲಾಯಿತು.

ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವ್ಯಾಪಾರ ಕಾನೂನಿನ ಮೇಲಿನ ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ಆಯೋಗ (UNCITRAL):

• ಸ್ಥಾಪನೆ: ಇದನ್ನು 1966 ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು.
• ಉದ್ದೇಶ: ಇದು ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ಸಾಮಾನ್ಯ ಸಭೆಯ (UNGA) ಅಧೀನ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿದ್ದು, ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವ್ಯಾಪಾರ ಕಾನೂನನ್ನು ಆಧುನೀಕರಿಸಲು ಮತ್ತು ಸಮನ್ವಯಗೊಳಿಸಲು ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ.
• ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವ್ಯಾಪಾರ ಕಾನೂನಿನ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸಲು, ಇದು ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ಮತ್ತು ವಿಯೆನ್ನಾದಲ್ಲಿ ಸರದಿಯಂತೆ ಸಭೆ ಸೇರುತ್ತದೆ.
• ಸದಸ್ಯತ್ವ: ಇದು 70 ಸದಸ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.
• ಭಾರತವು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವ್ಯಾಪಾರ ಕಾನೂನಿನ ಮೇಲಿನ ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ಆಯೋಗದ (UNCITRAL) ಸದಸ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರವಾಗಿದೆ.
• ಕಾರ್ಯಗಳು: ಇದು ಸಾಮಾನ್ಯ ಕಾನೂನು ಮಾನದಂಡಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿಸುವ ಮೂಲಕ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವ್ಯಾಪಾರ ಮತ್ತು ವ್ಯವಹಾರವನ್ನು ಸುಲಭಗೊಳಿಸಲು ಶಿಷ್ಟಾಚಾರಗಳು, ಮಾದರಿ ಕಾನೂನುಗಳು ಮತ್ತು ಶಾಸಕಾಂಗ ಮಾರ್ಗದರ್ಶಿಗಳಂತಹ ಕಾನೂನು ಸಾಧನಗಳನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸುತ್ತದೆ.
• UNCITRAL ವಿಶ್ವ ವ್ಯಾಪಾರ ಸಂಘಟನೆಯ (WTO) ಅಂಗಸಂಸ್ಥೆಯಲ್ಲ. WTO ಒಂದು ಸ್ವಾಯತ್ತ ಅಂತರ-ಸರ್ಕಾರಿ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿದ್ದರೆ, UNCITRAL ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ಸಾಮಾನ್ಯ ಸಭೆಯ (UNGA) ಅಧೀನ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ.

SCO ವಿದೇಶಾಂಗ ಸಚಿವರ ಮಂಡಳಿ ಸಭೆ 2026

ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ

ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿ:

• ಕಿರ್ಗಿಜ್ ಗಣರಾಜ್ಯದ ‘ಚೋಲ್ಪನ್-ಅಟಾ’ ದಲ್ಲಿ ನಡೆದ SCO ವಿದೇಶಾಂಗ ಸಚಿವರ ಮಂಡಳಿಯ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ, ಭಯೋತ್ಪಾದನೆಯ ವಿರುದ್ಧ ದೃಢವಾದ ಮತ್ತು ತತ್ತ್ವಬದ್ಧವಾದ ವಿಧಾನವನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವಂತೆ ಭಾರತವು ಶಾಂಘೈ ಸಹಕಾರ ಸಂಸ್ಥೆಯನ್ನು (SCO) ಒತ್ತಾಯಿಸಿದೆ.

ಶಾಂಘೈ ಸಹಕಾರ ಸಂಸ್ಥೆ(SCO)ಯ ಬಗ್ಗೆ: 

• ಸ್ಥಾಪನೆ: SCO ಎಂಬುದು 2001 ರಲ್ಲಿ ಆರು ಸದಸ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳೊಂದಿಗೆ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾದ ಒಂದು ಅಂತರ-ಸರ್ಕಾರಿ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ.
• ಉದ್ದೇಶ: ಮಧ್ಯ ಏಷ್ಯಾ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಭಯೋತ್ಪಾದನೆ, ಪ್ರತ್ಯೇಕತಾವಾದ ಮತ್ತು ಉಗ್ರವಾದವನ್ನು ಹತ್ತಿಕ್ಕುವ ಪ್ರಯತ್ನಗಳಿಗಾಗಿ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಸಹಕಾರವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವುದು ಇದರ ಪ್ರಮುಖ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿದೆ.
• ಸದಸ್ಯರು: ಚೀನಾ, ರಷ್ಯಾ, ಭಾರತ, ಪಾಕಿಸ್ತಾನ, ಇರಾನ್, ಬೆಲಾರಸ್ ಮತ್ತು ಮಧ್ಯ ಏಷ್ಯಾದ ನಾಲ್ಕು ದೇಶಗಳಾದ ಕಝಾಕಿಸ್ತಾನ್, ಕಿರ್ಗಿಸ್ತಾನ್, ತಜಕಿಸ್ತಾನ್, ಮತ್ತು ಉಜ್ಬೇಕಿಸ್ತಾನ್.
• ಸಚಿವಾಲಯ: ಬೀಜಿಂಗ್ (ಚೀನಾ)
• ಅಧಿಕೃತ ಭಾಷೆಗಳು: ರಷ್ಯನ್ ಮತ್ತು ಚೈನೀಸ್.
• ವೀಕ್ಷಕ ಸ್ಥಾನಮಾನ: ಅಫ್ಘಾನಿಸ್ತಾನ, ಬೆಲಾರಸ್ ಮತ್ತು ಮಂಗೋಲಿಯಾ.
• SCO 2005 ರಿಂದ ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ಸಾಮಾನ್ಯ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ (UNGA) ವೀಕ್ಷಕ ಸ್ಥಾನಮಾನವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.