ಭಾರತೀಯ ಸಾಂಖ್ಯಿಕ ಸಂಸ್ಥೆ (ISI) ಮಸೂದೆ, 2026 | ಪರಾರಿಯಾದ ಆರ್ಥಿಕ ಅಪರಾಧಿಗಳ ಕಾಯ್ದೆ, 2018 (FEOA) | ವಿಶ್ವ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ವರದಿ 2026 | ಉಜ್ಬೇಕಿಸ್ತಾನ್ | ಝೀರೋ ಡಿಫೆಕ್ಟ್, ಝೀರೋ ಎಫೆಕ್ಟ್ (ZED) ಪ್ರಮಾಣೀಕರಣ ಯೋಜನೆ | ಮೇಘ ಚಿರತೆ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಕ್ರಿಯಾ ಯೋಜನೆ (CAP)

ಭಾರತೀಯ ಸಾಂಖ್ಯಿಕ ಸಂಸ್ಥೆ (ISI) ಮಸೂದೆ, 2026

ರಾಜಕೀಯ

​ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿ :

ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಭಾರತೀಯ ಸಾಂಖ್ಯಿಕ ಸಂಸ್ಥೆ (ISI – Indian Statistical Institute) ಮಸೂದೆ, 2026 ಅನ್ನು ಸಂಸತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಮಂಡಿಸಲಾಗಿದೆ.

​ ಮಸೂದೆಯ ಬಗ್ಗೆ :

• ​ಇದನ್ನು ಆಗಸ್ಟ್ 3, 2026 ರಂದು ಲೋಕಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಮಂಡಿಸಲಾಯಿತು.
• ​ಇದು ISI ಕಾಯ್ದೆ, 1959 ಅನ್ನು ಬದಲಿಸುವ ಗುರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.
• ​ಇದು 1931 ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪನೆಯಾದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಯ ಸಂಸ್ಥೆಯನ್ನು ಆಡಳಿತ ಸುಗಮಗೊಳಿಸುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ನೋಂದಾಯಿತ ಸೊಸೈಟಿಯಿಂದ ಶಾಸನಬದ್ಧ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿ (Statutory body) ಪರಿವರ್ತಿಸುತ್ತದೆ.

​ ಮಸೂದೆಯ ಪ್ರಮುಖ ನಿಬಂಧನೆಗಳು:

• ​ಸಂದರ್ಶಕರಾಗಿ ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿ : ಭಾರತದ ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿಗಳನ್ನು ಸಂದರ್ಶಕರೆಂದು (Visitor) ನಿಯೋಜಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯಕ್ಷಮತೆಯ ವಿಚಾರಣೆಗಳಿಗೆ ಆದೇಶಿಸಲು ಹಾಗೂ ನಿರ್ದೇಶನಗಳನ್ನು ನೀಡಲು ಅವರಿಗೆ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ.
• ​ಆಡಳಿತ ಮಂಡಳಿ : ಆಡಳಿತ, ಬಜೆಟ್ ಮತ್ತು ಪದವಿ ಅನುಮೋದನೆಗಳನ್ನು ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ ಮಾಡಲು ಈ ಹಿಂದಿನ 33-ಸದಸ್ಯರ ಆಡಳಿತ ಮಂಡಳಿಯ (Governing Council) ಬದಲಿಗೆ 11-ಸದಸ್ಯರ ಆಡಳಿತ ಮಂಡಳಿಯನ್ನು ರಚಿಸುತ್ತದೆ.
• ​ನಿರ್ದೇಶಕರ ನೇಮಕ: ಶೋಧನಾ ಸಮಿತಿಯು ನಿರ್ದೇಶಕರನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಸಂದರ್ಶಕರ ಪೂರ್ವಾನುಮತಿಯೊಂದಿಗೆ ಆಡಳಿತ ಮಂಡಳಿಯು ಇವರನ್ನು ನೇಮಿಸುತ್ತದೆ.
• ​ನಿಯಂತ್ರಣ ಸ್ವಾಯತ್ತತೆ : ಆಡಳಿತ ಮಂಡಳಿಯು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿದ ಮೊದಲ ನಿಯಮಾವಳಿಗಳಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರದ ಪೂರ್ವಾನುಮತಿ ಅಗತ್ಯವಿದ್ದು, 1959 ರ ಕಠಿಣ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಇದು ಸಡಿಲಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ.
• ​ಸ್ವಾಧೀನ ಷರತ್ತಿನ (Take-Over Clause) ರದ್ದತಿ: ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ವೈಫಲ್ಯಗಳ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಎರಡು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ISI ನ ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ನಿಯಂತ್ರಣವನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಅವಕಾಶ ನೀಡಿದ್ದ 1959 ರ ನಿಬಂಧನೆಯನ್ನು ಇದು ಅಳಿಸಿಹಾಕುತ್ತದೆ.

ISI ಬಗ್ಗೆ ​ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಮಾಹಿತಿ

• ​ಇದು ಜಾಗತಿಕವಾಗಿ ಮೆಚ್ಚುಗೆ ಪಡೆದ ಪ್ರಮುಖ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸಂಶೋಧನಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಯ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ.
• ​ಇದರ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿ ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳದ ಕೋಲ್ಕತ್ತಾದಲ್ಲಿದೆ.
• ​ಇದನ್ನು ಡಿಸೆಂಬರ್ 17, 1931 ರಂದು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು.
• ​ಸ್ಥಾಪಕರು – ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಸಂಖ್ಯಾಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ ಪ್ರಶಾಂತ ಚಂದ್ರ ಮಹಾಲನೋಬಿಸ್.
• ​ISI ಯು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಸಂಖ್ಯಾಶಾಸ್ತ್ರ, ಗಣಿತಶಾಸ್ತ್ರ, ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ವಿಜ್ಞಾನ, ಪರಿಮಾಣಾತ್ಮಕ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರ (Quantitative economics) ಮತ್ತು ಸಂಬಂಧಿತ ವಿಜ್ಞಾನಗಳಲ್ಲಿ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಉತ್ಕೃಷ್ಟತೆ ಮತ್ತು ಸಂಶೋಧನೆಯ ಉನ್ನತ ಗುಣಮಟ್ಟದ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ.
• ​ಇದು ಸಾಂಖ್ಯಿಕ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ಅನುಷ್ಠಾನ ಸಚಿವಾಲಯದ (MoSPI – Ministry of Statistics and Programme Implementation) ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ.

ಪರಾರಿಯಾದ ಆರ್ಥಿಕ ಅಪರಾಧಿಗಳ ಕಾಯ್ದೆ, 2018 (FEOA)

ಆರ್ಥಿಕತೆ

​ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿ :

ಗೃಹ ಸಚಿವಾಲಯದ ಪ್ರಕಾರ, ಭಾರತವು 2019 ಮತ್ತು 2026 ರ ನಡುವೆ 36 ದೇಶಗಳಿಂದ 274 ಪರಾರಿಯಾದ ಅಪರಾಧಿಗಳನ್ನು ಮರಳಿ ತಂದಿದೆ.

​ಪರಾರಿಯಾದ ಆರ್ಥಿಕ ಅಪರಾಧಿ (FEO):

• ​ಪರಾರಿಯಾದ ಆರ್ಥಿಕ ಅಪರಾಧಿ (FEO – Fugitive Economic Offender) ಎಂದರೆ ₹100 ಕೋಟಿ ಅಥವಾ ಅದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮೊತ್ತದ ಆರ್ಥಿಕ ಅಪರಾಧಕ್ಕಾಗಿ ಭಾರತೀಯ ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ಬಂಧನ ವಾರಂಟ್ ಹೊರಡಿಸಿರುವ ಮತ್ತು ಕ್ರಿಮಿನಲ್ ಮೊಕದ್ದಮೆಯಿಂದ ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಭಾರತವನ್ನು ತೊರೆದಿರುವ ಅಥವಾ ಕಾನೂನನ್ನು ಎದುರಿಸಲು ವಿದೇಶದಿಂದ ಹಿಂದಿರುಗಲು ನಿರಾಕರಿಸುವ ವ್ಯಕ್ತಿಯಾಗಿದ್ದಾನೆ.
• ​ಭಾರತೀಯ ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಿಂದ ಹೊರಗುಳಿಯುವ ಮೂಲಕ ಆರ್ಥಿಕ ಅಪರಾಧಿಗಳು ನ್ಯಾಯದಿಂದ ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದನ್ನು ತಡೆಯಲು ಪರಾರಿಯಾದ ಆರ್ಥಿಕ ಅಪರಾಧಿಗಳ ಕಾಯ್ದೆ, 2018 (FEOA) ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಈ ಕಾನೂನು ಸ್ಥಾನಮಾನವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಗಿದೆ.

​ಪರಾರಿಯಾದ ಆರ್ಥಿಕ ಅಪರಾಧಿಗಳ ಕಾಯ್ದೆ, 2018 (FEOA) :

• ​ಆಸ್ತಿ ಮುಟ್ಟುಗೋಲು: ಭಾರತ ಮತ್ತು ವಿದೇಶಗಳಲ್ಲಿರುವ ಅಪರಾಧಿಯ ಆಸ್ತಿಗಳನ್ನು ಜಪ್ತಿ ಮಾಡಲು ಮತ್ತು ಮುಟ್ಟುಗೋಲು ಹಾಕಿಕೊಳ್ಳಲು ಈ ಕಾಯ್ದೆಯು ಅಧಿಕಾರಿಗಳಿಗೆ ಅಧಿಕಾರ ನೀಡುತ್ತದೆ.
• ​ಈ ಕಾನೂನು ಬೇನಾಮಿ ಆಸ್ತಿಗಳು ಮತ್ತು ಅಪರಾಧಿಯ ಪರೋಕ್ಷ ನಿಯಂತ್ರಣದಲ್ಲಿರುವ ಆಸ್ತಿಗಳನ್ನು ಸಹ ಒಳಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.
• ನಾಗರಿಕ ಹಕ್ಕುಸಾಧನೆಗಳ ಮೇಲಿನ ನಿರ್ಬಂಧ: ಭಾರತೀಯ ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ನಾಗರಿಕ ಹಕ್ಕುಸಾಧನೆಗಳನ್ನು (ಸಿವಿಲ್ ಕ್ಲೈಮ್‌ಗಳು) ಪ್ರಾರಂಭಿಸುವುದನ್ನು ಅಥವಾ ಸಮರ್ಥಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದನ್ನು ಘೋಷಿತ FEO ಗಳಿಗೆ ಈ ಕಾಯ್ದೆ ನಿರಾಕರಿಸುತ್ತದೆ.
• ​ವಿಶೇಷ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ವ್ಯವಸ್ಥೆ: ಅಕ್ರಮ ಹಣ ವರ್ಗಾವಣೆ ತಡೆ ಕಾಯ್ದೆ, 2002 (PMLA) ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾದ ವಿಶೇಷ ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳ ಮೂಲಕ ಪ್ರಕರಣಗಳ ವಿಚಾರಣೆಗೆ ಈ ಕಾಯ್ದೆ ಅವಕಾಶ ಕಲ್ಪಿಸುತ್ತದೆ.

​ಜಾರಿ ನಿರ್ದೇಶನಾಲಯ (ED) :

• ​ಸ್ಥಾಪನೆ – ಮೇ 1, 1956 ರಂದು ‘ಜಾರಿ ಘಟಕ’ವನ್ನು (Enforcement Unit) ರಚಿಸಲಾಯಿತು. 1957 ರಲ್ಲಿ, ಈ ಘಟಕವನ್ನು ‘ಜಾರಿ ನಿರ್ದೇಶನಾಲಯ’ (ED – Enforcement Directorate) ಎಂದು ಮರುನಾಮಕರಣ ಮಾಡಲಾಯಿತು.
• ತನಿಖಾ ಸಂಸ್ಥೆ – ಇದು ಹಣಕಾಸು ಸಚಿವಾಲಯದ ಕಂದಾಯ ಇಲಾಖೆಯ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಬರುವ ಒಂದು ವಿಶೇಷ ಆರ್ಥಿಕ ತನಿಖಾ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ.
• ​ಕಾರ್ಯಗಳು – ED ಈ ಕೆಳಗಿನ ಕಾನೂನುಗಳನ್ನು ಜಾರಿಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ:
  • ​ವಿದೇಶಿ ವಿನಿಮಯ ನಿರ್ವಹಣಾ ಕಾಯ್ದೆ, 1999 (FEMA – Foreign Exchange Management Act)
  • ​ಅಕ್ರಮ ಹಣ ವರ್ಗಾವಣೆ ತಡೆ ಕಾಯ್ದೆ, 2002 (PMLA – Prevention of Money Laundering Act)
  • ​ಪರಾರಿಯಾದ ಆರ್ಥಿಕ ಅಪರಾಧಿಗಳ ಕಾಯ್ದೆ, 2018 (FEOA – Fugitive Economic Offenders Act).

ವಿಶ್ವ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ವರದಿ 2026

ಆರ್ಥಿಕತೆ

​ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿ :

ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ವಿಶ್ವ ಬ್ಯಾಂಕ್  ‘ವಿಶ್ವ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ವರದಿ 2026’ ಅನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದೆ.

ವರದಿಯ ಬಗ್ಗೆ :

• ​ಇದನ್ನು 1978 ರಿಂದ ವಾರ್ಷಿಕವಾಗಿ ಪ್ರಕಟಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ.
• ​ಇದು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಮತ್ತು ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶಗಳ ಕುರಿತು ಆಳವಾದ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ ಮತ್ತು ನೀತಿ ಶಿಫಾರಸುಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ.

​ಪ್ರಮುಖ ಆವಿಷ್ಕಾರಗಳು :

• ​ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತತೆಯ ಅಪಾಯಗಳು:  ಕಡಿಮೆ ಮತ್ತು ಮಧ್ಯಮ-ಆದಾಯದ ದೇಶಗಳಿಗಿಂತ, ಹೆಚ್ಚಿನ-ಆದಾಯದ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿನ ಉದ್ಯೋಗಗಳು ಉತ್ಪಾದಕ ಕೃತಕ ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆಯಿಂದ (Generative AI) ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತತೆಯ ಅಪಾಯವನ್ನು ಎದುರಿಸುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಮೂರು ಪಟ್ಟು ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ.
• ​ಉತ್ಪಾದಕತೆಯಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಳ: ಮುಂದುವರಿದ ಆರ್ಥಿಕತೆಗಳಲ್ಲಿ ಶೇ. 18 ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಉದ್ಯೋಗಗಳಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ, ಅಭಿವೃದ್ಧಿಶೀಲ ಆರ್ಥಿಕತೆಗಳಲ್ಲಿ ಶೇ. 16 ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿರುವ ಉದ್ಯೋಗಗಳಲ್ಲಿ ಕೃತಕ ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆಯು (AI) ಉತ್ಪಾದಕತೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ.
• ​ಕೃಷಿಯಲ್ಲಿ AI: ಕೃಷಿಯ ಕುರಿತಾದ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಸಂಶೋಧನೆಯು AI ಉತ್ಪಾದಕತೆ ಮತ್ತು ಚೇತರಿಕೆಯನ್ನು ಸುಧಾರಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ಕಂಡುಹಿಡಿದಿದೆ, ಆದರೆ ಇದಕ್ಕೆ ಪೂರಕವಾದ ನೀತಿಗಳು, ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ಮತ್ತು ಸಮಾನ ಪ್ರವೇಶದ ಅಗತ್ಯವಿದೆ.

​ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಮಾಹಿತಿ – ವಿಶ್ವ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಗುಂಪು (WBG – World Bank Group) :

• ​ಮೂಲ: 1944 ರ ಬ್ರೆಟನ್ ವುಡ್ಸ್ ಸಮ್ಮೇಳನದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು.
• ​ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿ: ವಾಷಿಂಗ್ಟನ್, ಡಿ.ಸಿ.
• ​ಕಾರ್ಯಾದೇಶ: ತೀವ್ರ ಬಡತನವನ್ನು ನಿರ್ಮೂಲನೆ ಮಾಡುವುದು ಮತ್ತು ಹಂಚಿಕೆಯ ಜಾಗತಿಕ ಸಮೃದ್ಧಿಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುವುದು.

​ಐದು ಪ್ರಮುಖ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು :

1. ಪುನರ್ನಿರ್ಮಾಣ ಮತ್ತು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗಾಗಿನ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಬ್ಯಾಂಕ್ (IBRD – International Bank for Reconstruction and Development): ಇದು ಮಧ್ಯಮ-ಆದಾಯದ ಮತ್ತು ಸಾಲ-ಯೋಗ್ಯ ಕಡಿಮೆ-ಆದಾಯದ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಿಗೆ ಸಾಲ ನೀಡುತ್ತದೆ.
2. ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಸಂಸ್ಥೆ (IDA – International Development Association)​: ಇದು ಬಡ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಿಗೆ ಬಡ್ಡಿ-ರಹಿತ ಸಾಲಗಳು/ಅನುದಾನಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುವ “ಮೃದು ಸಾಲದ ಗವಾಕ್ಷಿ” (Soft Loan Window) ಯಾಗಿದೆ.
3. ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹಣಕಾಸು ನಿಗಮ (IFC – International Finance Corporation): ಇದು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಶೀಲ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳಲ್ಲಿ ನೇರವಾಗಿ ಹೂಡಿಕೆ ಮಾಡುವ ಖಾಸಗಿ ವಲಯದ ವಿಭಾಗವಾಗಿದೆ.
4. ಬಹುಪಕ್ಷೀಯ ಹೂಡಿಕೆ ಖಾತರಿ ಸಂಸ್ಥೆ (MIGA – Multilateral Investment Guarantee Agency)​: ಇದು ವಿದೇಶಿ ಹೂಡಿಕೆದಾರರಿಗೆ ರಾಜಕೀಯ ಅಪಾಯದ ವಿಮೆಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ.
5. ಹೂಡಿಕೆ ವಿವಾದಗಳ ಇತ್ಯರ್ಥಕ್ಕಾಗಿನ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕೇಂದ್ರ (ICSID – International Centre for Settlement of Investment Disputes)​: ಇದು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹೂಡಿಕೆ ವಿವಾದಗಳನ್ನು ಇತ್ಯರ್ಥಪಡಿಸುತ್ತದೆ.

​ಭಾರತ ಮತ್ತು WBG –

• ​ಸ್ಥಾಪಕ ಸದಸ್ಯ: ಭಾರತವು IBRD, IDA, ಮತ್ತು IFC ಯ ಸ್ಥಾಪಕ ಸದಸ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರವಾಗಿದೆ.
• ​ಹೊರಗಿಡುವಿಕೆ: ಭಾರತವು ICSID ಯ ಸದಸ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರವಲ್ಲ (ಇದು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದಿದ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ಪರವಾಗಿ ಪಕ್ಷಪಾತ ಹೊಂದಿದೆ ಎಂದು ಭಾರತ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದೆ).
• ​ಸಾಲ ಪಡೆಯುವ ಸ್ಥಿತಿ: “ಬ್ಲೆಂಡ್ ಸ್ಟೇಟಸ್” (Blend Status – ಮೃದುವಾದ IDA ಸಾಲಗಳಿಂದ ವಾಣಿಜ್ಯ IBRD ಸಾಲಗಳಿಗೆ ಪರಿವರ್ತನೆಗೊಳ್ಳುತ್ತಿದೆ).

​ಪ್ರಮುಖ ಜಾಗತಿಕ ಪ್ರಕಟಣೆಗಳು –

• ​ವಿಶ್ವ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ವರದಿ (World Development Report)
• ​ಜಾಗತಿಕ ಆರ್ಥಿಕ ಮುನ್ನೋಟಗಳು (Global Economic Prospects)
• ​ಮಾನವ ಬಂಡವಾಳ ಸೂಚ್ಯಂಕ (Human Capital Index)
• ​ಸೂಚನೆ: ಸುಲಭ ವ್ಯಾಪಾರ ಮಾಡುವ ವರದಿಯನ್ನು (Ease of Doing Business Report) ಶಾಶ್ವತವಾಗಿ ಸ್ಥಗಿತಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ.

​ಆಡಳಿತ ಮತ್ತು ರಚನಾತ್ಮಕ ನಿಯಮಗಳು –

• ​ಪೂರ್ವಾಪೇಕ್ಷಿತ: ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು IBRD ಗೆ ಸೇರುವ ಮೊದಲು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹಣಕಾಸು ನಿಧಿಗೆ (IMF) ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿ ಸೇರಬೇಕು.
• ​ಮತದಾನದ ಅಧಿಕಾರ: ಇದು ಜನಸಂಖ್ಯೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿಲ್ಲ, ಬದಲಿಗೆ ಆರ್ಥಿಕ ಷೇರುಪಾಲುದಾರಿಕೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ; USA ವಾಸ್ತವಿಕವಾಗಿ ವೀಟೋ (Veto) ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.

ಉಜ್ಬೇಕಿಸ್ತಾನ್

ಭೂಗೋಳಶಾಸ್ತ್ರ

ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿ :

ಭಾರತ ಮತ್ತು ಉಜ್ಬೇಕಿಸ್ತಾನ್ ತಮ್ಮ ಕಾರ್ಯತಂತ್ರದ ಪಾಲುದಾರಿಕೆಯನ್ನು (Strategic partnership) ವಿಸ್ತರಿಸಲು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡಿವೆ.

​ಉಜ್ಬೇಕಿಸ್ತಾನ್ ಬಗ್ಗೆ:

• ​ಇದು 30.8 ಮಿಲಿಯನ್ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಮಧ್ಯ ಏಷ್ಯಾದ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಹೊಂದಿರುವ ದೇಶವಾಗಿದೆ.
• ​ಇದು ಕಝಾಕಿಸ್ತಾನ್, ತುರ್ಕಮೆನಿಸ್ತಾನ್, ಕಿರ್ಗಿಸ್ತಾನ್, ತಜಕಿಸ್ತಾನ್ ಮತ್ತು ಅಫ್ಘಾನಿಸ್ತಾನದೊಂದಿಗೆ ತನ್ನ ಗಡಿಗಳನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಂಡಿದೆ.
• ​ಇದರ ಆರ್ಥಿಕತೆಯು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಸರಕು ರಫ್ತುಗಳ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿತವಾಗಿದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಜಾಗತಿಕ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿನ ಬೆಲೆಗಳ ಏರಿಳಿತಗಳು ಇದರ ಆರ್ಥಿಕತೆಯ ಮೇಲೆ ತ್ವರಿತ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುತ್ತವೆ.
• ​ತಾಷ್ಕೆಂಟ್ (Tashkent) ಇದರ ರಾಜಧಾನಿ ಮತ್ತು ಅತಿದೊಡ್ಡ ನಗರವಾಗಿದೆ.
• ​ಪ್ರಮುಖ ನದಿಗಳು: ಅಮು ದರಿಯಾ (Amu Darya) ಮತ್ತು ಸಿರ್ ದರಿಯಾ (Syr Darya).

ಝೀರೋ ಡಿಫೆಕ್ಟ್, ಝೀರೋ ಎಫೆಕ್ಟ್ (ZED) ಪ್ರಮಾಣೀಕರಣ ಯೋಜನೆ

ಆರ್ಥಿಕತೆ

​ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿ :

ಸೂಕ್ಷ್ಮ, ಸಣ್ಣ ಮತ್ತು ಮಧ್ಯಮ ಉದ್ಯಮಗಳ ಸಚಿವಾಲಯವು MSME ಸುಸ್ಥಿರ (ಝೀರೋ ಡಿಫೆಕ್ಟ್, ಝೀರೋ ಎಫೆಕ್ಟ್ – ZED) ಪ್ರಮಾಣೀಕರಣ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುತ್ತಿದೆ.

​ಝೀರೋ ಡಿಫೆಕ್ಟ್, ಝೀರೋ ಎಫೆಕ್ಟ್ ಪ್ರಮಾಣೀಕರಣ ಯೋಜನೆ –

• ​ಅನುಷ್ಠಾನ – ಸೂಕ್ಷ್ಮ, ಸಣ್ಣ ಮತ್ತು ಮಧ್ಯಮ ಉದ್ಯಮಗಳ ಸಚಿವಾಲಯ (MSME – Ministry of Micro, Small and Medium Enterprises).
• ​ಪ್ರಾರಂಭ – 2016
• ​ಉದ್ದೇಶ – ಯಾವುದೇ ಕಾರಣಕ್ಕೂ ಗ್ರಾಹಕರು ತಿರಸ್ಕರಿಸದಂತಹ ಉನ್ನತ ಗುಣಮಟ್ಟದ ಉತ್ಪನ್ನಗಳನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸುವ (Zero Defect – ಶೂನ್ಯ ದೋಷ) ಮತ್ತು ಪರಿಸರದ ಮೇಲೆ ಯಾವುದೇ ದುಷ್ಪರಿಣಾಮ ಬೀರದಂತಹ (Zero Effect – ಶೂನ್ಯ ಪರಿಣಾಮ) ಉತ್ಪಾದನಾ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಭಾರತೀಯ MSME ಗಳನ್ನು ಪ್ರೇರೇಪಿಸುವುದು.

ಮೇಘ ಚಿರತೆ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಕ್ರಿಯಾ ಯೋಜನೆ (CAP)

ಪರಿಸರ

​ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿ :

ಇತ್ತೀಚೆಗೆ, ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮೇಘ ಚಿರತೆ (ಕ್ಲೌಡೆಡ್ ಲೆಪರ್ಡ್) ದಿನದ (ಆಗಸ್ಟ್ 4) ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಮೇಘ ಚಿರತೆ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಕ್ರಿಯಾ ಯೋಜನೆ (CAP – Clouded Leopard Conservation Action Plan) ಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಾಯಿತು.

ಮೇಘ ಚಿರತೆ (ನಿಯೋಫೆಲಿಸ್ ನೆಬ್ಯುಲೋಸಾ) :

• ​ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳು: ಇದು ಮಧ್ಯಮ ಗಾತ್ರದ ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಮರಗಳ ಮೇಲೆ ವಾಸಿಸುವ (Arboreal) ಕಾಡುಬೆಕ್ಕಾಗಿದೆ.
• ​ಇದು ತನ್ನ ದೇಹದ ಮೇಲಿರುವ ದೊಡ್ಡ ಮೋಡದ ಆಕಾರದ ಗುರುತುಗಳು, ಉದ್ದವಾದ ಕೋರೆಹಲ್ಲುಗಳು ಮತ್ತು ಅಸಾಧಾರಣವಾದ ಉದ್ದದ ಬಾಲಕ್ಕೆ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದೆ.
• ​ಇದು ರಾತ್ರಿಯ ವೇಳೆಯಲ್ಲಿ ಬೇಟೆಯಾಡುವ (Nocturnal hunter) ಪ್ರಾಣಿಯಾಗಿದೆ. ಜಿಂಕೆಗಳು, ಮಂಗಗಳು, ಮುಳ್ಳುಹಂದಿಗಳು, ಚಿಪ್ಪುಹಂದಿಗಳು ಮತ್ತು ಅಳಿಲುಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ ವಿವಿಧ ಮರವಾಸಿ ಹಾಗೂ ಭೂವಾಸಿ ಪ್ರಾಣಿಗಳನ್ನು ಇದು ಬೇಟೆಯಾಡಿ ತಿನ್ನುತ್ತದೆ.
• ​ಆವಾಸಸ್ಥಾನ ಮತ್ತು ಹರಡುವಿಕೆ: ಇದು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಉಷ್ಣವಲಯದ ಕಾಡುಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಆದರೂ, ದ್ವಿತೀಯಕ ಅರಣ್ಯಗಳು, ಒಣ ಕಾಡುಗಳು, ಮ್ಯಾಂಗ್ರೋವ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಹಿಮಾಲಯದಲ್ಲಿ 3,500 ಮೀಟರ್‌ಗಿಂತ ಎತ್ತರದ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲೂ ಸಹ ಇದು ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ.
• ​ಇದು ನೇಪಾಳದ ಹಿಮಾಲಯದ ತಪ್ಪಲಿನಿಂದ ಹಿಡಿದು ಆಗ್ನೇಯ ಏಷ್ಯಾದ ಮುಖ್ಯಭೂಮಿಯ ಮೂಲಕ ಚೀನಾದವರೆಗೂ ಹರಡಿದೆ.
• ​ಇದು ತೈವಾನ್‌ನಲ್ಲಿ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಅಳಿದುಹೋಗಿದೆ (Extinct). ವಿಯೆಟ್ನಾಂ, ಚೀನಾ ಮತ್ತು ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಇದರ ಸಂಖ್ಯೆಯು ತೀವ್ರವಾಗಿ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿದ್ದು, ಸ್ಥಳೀಯವಾಗಿ ಅಳಿವಿನಂಚಿನಲ್ಲಿದೆ (Extirpation).
• ​ಬೆದರಿಕೆಗಳು: ತ್ವರಿತಗತಿಯ ಅರಣ್ಯನಾಶ ಮತ್ತು ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ಆವಾಸಸ್ಥಾನದ ನಷ್ಟ ಮತ್ತು ಛಿದ್ರೀಕರಣವು ಪ್ರಮುಖ ಬೆದರಿಕೆಗಳಾಗಿವೆ. ಆದರೆ, ವನ್ಯಜೀವಿ ವ್ಯಾಪಾರಕ್ಕಾಗಿ ನಡೆಯುವ ಅಕ್ರಮ ಬೇಟೆ ಮತ್ತು ಉರುಳು ಹಾಕುವುದು (Snaring) ಇವುಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ಕ್ಷೀಣಿಸಲು ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಕಾರಣವಾಗಿ ಉಳಿದಿದೆ.

​ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಸ್ಥಿತಿ –

• ​ಇದನ್ನು ಅಳಿವಿನಂಚಿನಲ್ಲಿರುವ ವನ್ಯಜೀವಿ ಮತ್ತು ಸಸ್ಯವರ್ಗದ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವ್ಯಾಪಾರ ಸಮಾವೇಶದ (CITES) ಅನುಭಂದ I ರಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಲಾಗಿದೆ.
• ​ಅಳಿವಿನಂಚಿನಲ್ಲಿರುವ ಪ್ರಭೇದಗಳ IUCN ಕೆಂಪು ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಮೇಘ ಚಿರತೆಯನ್ನು ‘ದುರ್ಬಲ’ (Vulnerable) ಎಂದು ವರ್ಗೀಕರಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಮೇಘ ಚಿರತೆ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಕ್ರಿಯಾ ಯೋಜನೆ (CAP) ಬಗ್ಗೆ –

• ​ಇದನ್ನು ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರ – ಜಾಗತಿಕ ಪರಿಸರ ಸೌಲಭ್ಯ (GEF) – ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ (UNDP) ಜಂಟಿ ಉಪಕ್ರಮದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ.
• ​ಇದು ಆವಾಸಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು ಭದ್ರಪಡಿಸಲು, ಅರಣ್ಯ ಸಂಪರ್ಕವನ್ನು ಮರುಸ್ಥಾಪಿಸಲು, ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆಯನ್ನು ಬಲಪಡಿಸಲು ಮತ್ತು ಈ ಪ್ರಭೇದದ ಸಂರಕ್ಷಣೆಗಾಗಿ ಸ್ಥಳೀಯ ಸಮುದಾಯಗಳನ್ನು ಸಬಲೀಕರಣಗೊಳಿಸಲು ಸಮಗ್ರ ಚೌಕಟ್ಟನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ.