ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ರೋಜ್‌ಗಾರ್ ಮೇಳ (ಉದ್ಯೋಗ ಮೇಳ)

ಆರ್ಥಿಕತೆ

ಸಂದರ್ಭ:

ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ರೋಜ್‌ಗಾರ್ ಮೇಳದ 20ನೇ ಆವೃತ್ತಿಯಲ್ಲಿ, ಸರ್ಕಾರಿ ಇಲಾಖೆಗಳು ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಗೆ ಹೊಸದಾಗಿ ನೇಮಕಗೊಂಡ ಯುವಕರಿಗೆ 51,000 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ನೇಮಕಾತಿ ಪತ್ರಗಳನ್ನು ವಿತರಿಸಲಾಯಿತು.

ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ರೋಜ್‌ಗಾರ್ ಮೇಳದ ಬಗ್ಗೆ:

ಪ್ರಾರಂಭ: ಇದನ್ನು 2022 ರಲ್ಲಿ ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರವು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು.
ಉದ್ದೇಶ: ಸರ್ಕಾರಿ ಹುದ್ದೆಗಳ ನೇಮಕಾತಿಯನ್ನು ತ್ವರಿತಗೊಳಿಸುವುದು, ಖಾಲಿ ಹುದ್ದೆಗಳನ್ನು ಭರ್ತಿ ಮಾಡುವುದು ಮತ್ತು ಯುವಜನ ಸಬಲೀಕರಣ ಹಾಗೂ ಉದ್ಯೋಗವನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುವುದು ಇದರ ಗುರಿಯಾಗಿದೆ.
20ನೇ ಆವೃತ್ತಿ: ಹೊಸದಾಗಿ ನೇಮಕಗೊಂಡ ಸರ್ಕಾರಿ ನೌಕರರಿಗೆ 51,000 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ನೇಮಕಾತಿ ಪತ್ರಗಳನ್ನು ವಿತರಿಸಲಾಯಿತು.
ವ್ಯಾಪ್ತಿ: ಇದು ಕೇಂದ್ರ ಸಚಿವಾಲಯಗಳು, ವಿವಿಧ ಇಲಾಖೆಗಳು ಮತ್ತು ಸರ್ಕಾರಿ ಸಂಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.

ರೋಜ್‌ಗಾರ್ ಮೇಳದ ಬಗ್ಗೆ:

ಅರ್ಥ: ನೇರ ನೇಮಕಾತಿಗಾಗಿ ಉದ್ಯೋಗದಾತರು ಮತ್ತು ಉದ್ಯೋಗಾಕಾಂಕ್ಷಿಗಳನ್ನು ಬೆಸೆಯುವ ಉದ್ಯೋಗದ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ಇದಾಗಿದೆ.
NSDC ಪಾತ್ರ: ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕೌಶಲ್ಯಾಭಿವೃದ್ಧಿ ನಿಗಮವು (NSDC), ಸೆಕ್ಟರ್ ಸ್ಕಿಲ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್ (SSCs) ಮತ್ತು ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ ಕೌಶಲ್ ಕೇಂದ್ರಗಳ (PMKKs) ಸಹಯೋಗದೊಂದಿಗೆ ರೋಜ್‌ಗಾರ್ ಮೇಳಗಳನ್ನು ಆಯೋಜಿಸುತ್ತದೆ.
ಅರ್ಹತೆ: ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ 18-35 ವರ್ಷ ವಯಸ್ಸಿನವರು; 8ನೇ/10ನೇ/12ನೇ ತರಗತಿ ತೇರ್ಗಡೆಯಾದವರು, ITI/ಡಿಪ್ಲೊಮಾ ಪದವೀಧರರು, ಪದವೀಧರರು ಹಾಗೂ NSQF-ಪ್ರಮಾಣೀಕೃತ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳು ಇದರಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಬಹುದು.
ಇತರ ಸೇವೆಗಳು: ವೃತ್ತಿ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ, ಕೌಶಲ್ ಮೇಳಗಳು, ಮುದ್ರಾ (MUDRA) ಸಾಲ ಸೌಲಭ್ಯ ಮತ್ತು ಕೌಶಲ್ಯ ಪ್ರದರ್ಶನಗಳನ್ನು ಸಹ ಒದಗಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ವಿಶ್ವ ಘೇಂಡಾಮೃಗ ದಿನ

ಪರಿಸರ / ದಿನಾಚರಣೆಗಳು

ಸಂದರ್ಭ

ಘೇಂಡಾಮೃಗ ಪ್ರಭೇದಗಳ ಸಂರಕ್ಷಣೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಜಾಗೃತಿ ಮೂಡಿಸಲು ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 22 ರಂದು ಜಾಗತಿಕವಾಗಿ ‘ವಿಶ್ವ ಘೇಂಡಾಮೃಗ ದಿನ’ವನ್ನು ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ವಿಶ್ವ ಘೇಂಡಾಮೃಗ ದಿನದ ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶಗಳು:

ದಿನಾಂಕ: ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 22 ರಂದು ಈ ದಿನವನ್ನು ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಹಿನ್ನೆಲೆ: 2010 ರಲ್ಲಿ WWF-ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾ ಈ ದಿನದ ಆಚರಣೆಯನ್ನು ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಿತು ಮತ್ತು 2011 ರಿಂದ ಇದನ್ನು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ.
ಸಂಯೋಜಕರು: ಇಂಟರ್ನ್ಯಾಷನಲ್ ರೈನೋ ಫೌಂಡೇಶನ್ (IRF) ಈ ಆಚರಣೆಗಳ ಉಸ್ತುವಾರಿ ವಹಿಸುತ್ತದೆ.
2026 ರ ಧ್ಯೇಯವಾಕ್ಯ: ಈ ವರ್ಷದ ಆಚರಣೆಯು “ಕೀಪ್ ದಿ ಫೈವ್ ಅಲೈವ್” (Keep the Five Alive) ಎಂಬ ಧ್ಯೇಯವಾಕ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.
ಜಾಗತಿಕ ಜನಸಂಖ್ಯೆ: ವಿಶ್ವದಲ್ಲಿ 5 ಪ್ರಭೇದಗಳಿಗೆ ಸೇರಿದ ಸುಮಾರು 26,700 ಘೇಂಡಾಮೃಗಗಳಿದ್ದು, ಇವುಗಳಲ್ಲಿ 4 ಪ್ರಭೇದಗಳು ಅಳಿವಿನಂಚಿನಲ್ಲಿವೆ ಎಂದು ಅಂದಾಜಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಭಾರತೀಯ ಘೇಂಡಾಮೃಗ (Indian Rhino)ದ ಬಗ್ಗೆ:

ಪ್ರಭೇದ: ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ಪ್ರಭೇದವನ್ನು ‘ದೊಡ್ಡ ಒಂದು ಕೊಂಬಿನ ಘೇಂಡಾಮೃಗ’ (‘ಗ್ರೇಟರ್ ಒನ್-ಹಾರ್ನ್ಡ್ ರೈನೋ’) (Rhinoceros unicornis) ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಸ್ಥಾನಮಾನ: ಇದು IUCN ಕೆಂಪು ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ದುರ್ಬಲ (Vu) ವರ್ಗದಲ್ಲಿದೆ ಮತ್ತು ಭಾರತದ ವನ್ಯಜೀವಿ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಕಾಯ್ದೆಯಡಿ ಅನುಸೂಚಿ I ರಲ್ಲಿ ಸೇರ್ಪಡೆಗೊಂಡಿದೆ.
ಭಾರತದಲ್ಲಿನ ವ್ಯಾಪ್ತಿ: ಜಗತ್ತಿನ ಐದು ಪ್ರಭೇದಗಳಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ಒಂದು ಪ್ರಭೇದ ಮಾತ್ರ ಭಾರತದ ಭೌಗೋಳಿಕ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ.
ಅಸ್ಸಾಂ: ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಅಸ್ಸಾಂ ರಾಜ್ಯದ ಕಾಜಿರಂಗ, ಮಾನಸ್, ಪೊಬಿಟೊರಾ ಮತ್ತು ಒರಾಂಗ್ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 3,260 ಘೇಂಡಾಮೃಗಗಳು ನೆಲೆಸಿವೆ.
ಕಾಜಿರಂಗದ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ: ಕಾಜಿರಂಗವನ್ನು 1974 ರಲ್ಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನವಾಗಿ, 2006 ರಲ್ಲಿ ಹುಲಿ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶವಾಗಿ ಮತ್ತು 1985 ರಲ್ಲಿ ಯುನೆಸ್ಕೋ ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆಯ ತಾಣವಾಗಿ ಘೋಷಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಉಪಕ್ರಮಗಳು:

ಇಂಡಿಯನ್ ರೈನೋ ವಿಷನ್ 2020 (2005): ಅಸ್ಸಾಂನ ಕನಿಷ್ಠ 7 ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ 3,000 ಘೇಂಡಾಮೃಗಗಳ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಹೊಂದುವ ಗುರಿಯನ್ನು ಈ ಯೋಜನೆ ಹೊಂದಿತ್ತು.
IRV 2.0 (2021): 2030 ರ ವೇಳೆಗೆ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳಾದ್ಯಂತ 4,500 ದಿಂದ 5,000 ಘೇಂಡಾಮೃಗಗಳನ್ನು ಸಂರಕ್ಷಿಸುವ ಮಹತ್ವಾಕಾಂಕ್ಷೆಯನ್ನು ಇದು ಹೊಂದಿದೆ.

ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಏಕಗವಾಕ್ಷಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆ (National Single Window System)

ರಾಜಕೀಯ ಮತ್ತು ಆಡಳಿತ

ಸಂದರ್ಭ:

ಇತ್ತೀಚೆಗಷ್ಟೇ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಏಕಗವಾಕ್ಷಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು (NSWS) ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ 5 ವರ್ಷಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸಿದೆ.

ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಏಕಗವಾಕ್ಷಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆ (NSWS) ಕುರಿತ ಮಾಹಿತಿ:

ಪ್ರಾರಂಭ: 2021
ನೋಡಲ್ ಸಚಿವಾಲಯ: ವಾಣಿಜ್ಯ ಮತ್ತು ಕೈಗಾರಿಕಾ ಸಚಿವಾಲಯವು ಇದರ ಉಸ್ತುವಾರಿ ವಹಿಸಿದೆ.
ಅನುಷ್ಠಾನ ಸಂಸ್ಥೆ: ಕೈಗಾರಿಕಾ ಮತ್ತು ಆಂತರಿಕ ವ್ಯಾಪಾರ ಉತ್ತೇಜನ ಇಲಾಖೆ (DPIIT) ಇದನ್ನು ಜಾರಿಗೊಳಿಸುತ್ತಿದೆ.
ಉದ್ದೇಶ: ಹೂಡಿಕೆದಾರರಿಗೆ ಅಗತ್ಯವಿರುವ ಅನುಮೋದನೆಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಲು, ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸಲು ಮತ್ತು ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ ಹಾಗು ನಿಗಾ ವಹಿಸಲು ಅನುವು ಮಾಡಿಕೊಡುವ ಏಕೈಕ ಡಿಜಿಟಲ್ ವೇದಿಕೆಯಾಗಿ ಇದು ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ.
ಗುರಿ: ಸುಗಮ ವ್ಯಾಪಾರ (Ease of Doing Business) ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಸುಧಾರಿಸುವುದು ಮತ್ತು ತಡೆರಹಿತ ಹೂಡಿಕೆಯ ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುವುದು ಇದರ ಪ್ರಮುಖ ಗುರಿಯಾಗಿದೆ.
ವ್ಯಾಪ್ತಿ: ಕೇಂದ್ರ ಸಚಿವಾಲಯಗಳು, ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರಗಳು ಮತ್ತು ವಿವಿಧ ನಿಯಂತ್ರಣ ಪ್ರಾಧಿಕಾರಗಳ ಅನುಮೋದನೆಗಳನ್ನು ಈ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.
ಪ್ರಮುಖ ಲಕ್ಷಣಗಳು:

ನಿಮ್ಮ ಅನುಮೋದನೆಗಳನ್ನು ತಿಳಿಯಿರಿ (Know Your Approvals).
ಸಾಮಾನ್ಯ ನೋಂದಣಿ ನಮೂನೆ (Common Registration Form).
ಅರ್ಜಿದಾರರ ಡ್ಯಾಶ್‌ಬೋರ್ಡ್ (Applicant Dashboard).
ದಾಖಲೆಗಳ ಭಂಡಾರ (Document Repository).
ಇ-ಸಂವಹನ ಮಾಡ್ಯೂಲ್ (E-Communication Module).

ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ: ಆನ್‌ಲೈನ್ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ, ಒಂದು ಬಾರಿಯ ಸಲ್ಲಿಕೆ ಮತ್ತು ನೈಜ-ಸಮಯದ ಟ್ರ್ಯಾಕಿಂಗ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಮೂಲಕ ಇದು ದ್ವಿಗುಣ ಕಾರ್ಯ, ಅನುಸರಣೆಯ ಹೊರೆ ಮತ್ತು ಅನುಮೋದನೆಗೆ ತಗಲುವ ಸಮಯವನ್ನು ಗಣನೀಯವಾಗಿ ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ.

ಭಾರತದ ಚೊಚ್ಚಲ ‘ಬ್ಲೂ ಬಾಂಡ್’ ಬಿಡುಗಡೆಗೆ ಸಿದ್ಧತೆ

ಆರ್ಥಿಕತೆ

ಸಂದರ್ಭ:

ಸಾಗರಮಾಲಾ ಫೈನಾನ್ಸ್ ಕಾರ್ಪೊರೇಶನ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್, ಭಾರತದ ಮೊಟ್ಟಮೊದಲ ಬ್ಲೂ ಬಾಂಡ್ ಮೂಲಕ 6 ಬಿಲಿಯನ್ ರೂಪಾಯಿಗಳನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಲು ಯೋಜಿಸಿದೆ.

ಭಾರತದ ಮೊದಲ ಬ್ಲೂ ಬಾಂಡ್ ಮುಖ್ಯಾಂಶಗಳು:

ಹೊರಡಿಸುವ ಸಂಸ್ಥೆ: ಸಾಗರಮಾಲಾ ಫೈನಾನ್ಸ್ ಕಾರ್ಪೊರೇಶನ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್ (SFCL) ಈ ಬಾಂಡ್ ಅನ್ನು ವಿತರಿಸಲಿದೆ.
ಯೋಜನೆ: ಭಾರತದ ಚೊಚ್ಚಲ ಬ್ಲೂ ಬಾಂಡ್ ಮೂಲಕ ಒಟ್ಟು 600 ಕೋಟಿ ರೂಪಾಯಿ (6 ಬಿಲಿಯನ್ ರೂಪಾಯಿ) ನಿಧಿ ಸಂಗ್ರಹಿಸುವ ಗುರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಲಾಗಿದೆ.
ಬ್ಲೂ ಬಾಂಡ್ (Blue Bond) ಎಂದರೇನು?: ಸಾಗರ ಅಥವಾ ಸಮುದ್ರ-ಸಂಬಂಧಿತ ಸುಸ್ಥಿರ ಯೋಜನೆಗಳಿಗೆ ಹಣಕಾಸು ಒದಗಿಸಲು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುವ ಸಾಲದ ಸಾಧನವನ್ನು ಬ್ಲೂ ಬಾಂಡ್ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಉದ್ದೇಶ: ಬಂದರು ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ, ಕಡಲ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಸಾಗರ ಸುಸ್ಥಿರತೆಯ ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸಲು ಈ ನಿಧಿಯನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ: ಇದು ಭಾರತದ ‘ನೀಲಿ ಆರ್ಥಿಕತೆಯ’ ಸುಸ್ಥಿರ ಬೆಳವಣಿಗೆಗೆ ಹಣಕಾಸು ಒದಗಿಸುವಿಕೆಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುತ್ತದೆ.

12 ವರ್ಷ ಪೂರೈಸಿದ ಮೇಕ್ ಇನ್ ಇಂಡಿಯಾ

ಸರ್ಕಾರಿ ಯೋಜನೆಗಳು

ಸಂದರ್ಭ:

ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರದ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ ‘ಮೇಕ್ ಇನ್ ಇಂಡಿಯಾ’ ಯೋಜನೆಯು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ 12 ವರ್ಷಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸಿದೆ.

ಯೋಜನೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶಗಳು :

ಪ್ರಾರಂಭ: ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರವು ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 25, 2014 ರಂದು ಈ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಜಾರಿಗೊಳಿಸಿತು.
ನೋಡಲ್ ಸಚಿವಾಲಯ: ವಾಣಿಜ್ಯ ಮತ್ತು ಕೈಗಾರಿಕಾ ಸಚಿವಾಲಯದ ಕೈಗಾರಿಕಾ ಮತ್ತು ಆಂತರಿಕ ವ್ಯಾಪಾರ ಉತ್ತೇಜನ ಇಲಾಖೆ (DPIIT) ಇದರ ಉಸ್ತುವಾರಿ ಹೊಂದಿದೆ.
ಉದ್ದೇಶ: ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಉತ್ಪಾದನೆ, ಹೂಡಿಕೆ, ನಾವೀನ್ಯತೆ ಮತ್ತು ಉದ್ಯೋಗ ಸೃಷ್ಟಿಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುವುದು ಯೋಜನೆಯ ಮೂಲ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿದೆ.
ಪ್ರಮುಖ ಆದ್ಯತೆಗಳು: ಸುಗಮ ವ್ಯಾಪಾರ, ವಿದೇಶಿ ನೇರ ಹೂಡಿಕೆ (FDI) ಉತ್ತೇಜನ, ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ, ಕೌಶಲ್ಯಾಭಿವೃದ್ಧಿ ಮತ್ತು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಅಳವಡಿಕೆಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಒತ್ತು ನೀಡಲಾಗಿದೆ.
ನಾಲ್ಕು ಆಧಾರಸ್ತಂಭಗಳು: ಹೊಸ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳು, ಹೊಸ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ, ಹೊಸ ವಲಯಗಳು ಮತ್ತು ಹೊಸ ಮನಸ್ಥಿತಿ ಎಂಬ ನಾಲ್ಕು ಸ್ತಂಭಗಳ ಮೇಲೆ ಯೋಜನೆ ನಿಂತಿದೆ.
ಮೇಕ್ ಇನ್ ಇಂಡಿಯಾ 2.0: ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ಸ್, ಆಟೋಮೊಬೈಲ್, ಔಷಧೀಯ ವಲಯ, ಜವಳಿ, ನವೀಕರಿಸಬಹುದಾದ ಇಂಧನ ಮತ್ತು ರಕ್ಷಣಾ ಉತ್ಪಾದನೆ ಸೇರಿದಂತೆ ಒಟ್ಟು 27 ವಲಯಗಳ ಮೇಲೆ ಇದು ಪ್ರಸ್ತುತ ಗಮನ ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸಿದೆ.
ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ: ಭಾರತವನ್ನು ಜಾಗತಿಕ ಉತ್ಪಾದನಾ ಕೇಂದ್ರವನ್ನಾಗಿ ರೂಪಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಜಾಗತಿಕ ಮೌಲ್ಯ ಸರಪಳಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಭಾರತೀಯ ಉದ್ಯಮವನ್ನು ಸಂಯೋಜಿಸುವುದು ಇದರ ಮಹತ್ವಾಕಾಂಕ್ಷೆಯಾಗಿದೆ.

ಭಾರತದ ಮುಖ್ಯ ಚುನಾವಣಾ ಆಯುಕ್ತ (CEC) ರ ವಜಾ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ

ಸಂವಿಧಾನ ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯ

ಸಂದರ್ಭ:

ಭಾರತದ ಮುಖ್ಯ ಚುನಾವಣಾ ಆಯುಕ್ತರನ್ನು ವಜಾಗೊಳಿಸುವಂತೆ ಕೋರಿ ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷಗಳು ಸಂಸತ್ತಿನಲ್ಲಿ ನಿರ್ಣಯವನ್ನು ಮಂಡಿಸಲು ಮುಂದಾಗಿವೆ.

ಭಾರತದ ಮುಖ್ಯ ಚುನಾವಣಾ ಆಯುಕ್ತರ (CEC) ವಜಾ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ:

ವಿಧಿ 324 : ಭಾರತೀಯ ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗ (ECI) ಮತ್ತು ಅದರ ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ಚೌಕಟ್ಟನ್ನು ಈ ವಿಧಿಯು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸುತ್ತದೆ.
CEC ವಜಾ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ: ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ, ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರನ್ನು ವಜಾಗೊಳಿಸುವ ಅದೇ ವಿಧಾನ ಮತ್ತು ಆಧಾರಗಳ ಮೇಲೆ ಮಾತ್ರ ಮುಖ್ಯ ಚುನಾವಣಾ ಆಯುಕ್ತರನ್ನು (CEC) ವಜಾಗೊಳಿಸಬಹುದಾಗಿದೆ.
ಇತರ ಆಯುಕ್ತರು: ಇತರ ಚುನಾವಣಾ ಆಯುಕ್ತರು ಅಥವಾ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಆಯುಕ್ತರನ್ನು ಮುಖ್ಯ ಚುನಾವಣಾ ಆಯುಕ್ತರ (CEC) ಶಿಫಾರಸಿನ ಮೇರೆಗೆ ಮಾತ್ರ ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿಗಳು ವಜಾಗೊಳಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿದೆ.

ವಜಾಗೊಳಿಸುವ ಸಂಸದೀಯ ಹಂತಗಳು:

ವಜಾಗೊಳಿಸುವ ನಿರ್ಣಯವನ್ನು ಸಂಸತ್ತಿನ ಯಾವುದೇ ಸದನದಲ್ಲಿಯಾದರೂ (ಲೋಕಸಭೆ ಅಥವಾ ರಾಜ್ಯಸಭೆ) ಮಂಡಿಸಬಹುದು.
ಪೂರ್ವ ಬೆಂಬಲದ ಅಗತ್ಯ: ಈ ನಿರ್ಣಯವನ್ನು ಮಂಡಿಸಲು ಲೋಕಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಕನಿಷ್ಠ 100 ಸಂಸದರು ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಕನಿಷ್ಠ 50 ಸಂಸದರ ಪೂರ್ವನಿರ್ಧರಿತ ಬೆಂಬಲವಿರಬೇಕು.
ನಿರ್ಣಯವನ್ನು ಮಂಡಿಸಲು ಅನುಮತಿ ದೊರೆತ ನಂತರ, ವಿಚಾರಣಾ ಸಮಿತಿಯು ಆರೋಪಗಳ ಕುರಿತು ತನಿಖೆ ನಡೆಸುತ್ತದೆ.
ಆರೋಪಗಳು ಸಾಬೀತಾದಲ್ಲಿ, ಸಂಸತ್ತಿನ ಎರಡೂ ಸದನಗಳು ಹಾಜರಿರುವ ಮತ್ತು ಮತ ಚಲಾಯಿಸುವ ಸದಸ್ಯರ ಮೂರನೇ ಎರಡರಷ್ಟು (2/3) ವಿಶೇಷ ಬಹುಮತದಿಂದ ನಿರ್ಣಯವನ್ನು ಅಂಗೀಕರಿಸಬೇಕು.
ಎರಡೂ ಸದನಗಳ ಅನುಮೋದನೆಯ ನಂತರ, ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿಗಳು ಅಂತಿಮ ವಜಾ ಆದೇಶವನ್ನು ಹೊರಡಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶ: ಇದುವರೆಗೆ ಭಾರತದ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಮುಖ್ಯ ಚುನಾವಣಾ ಆಯುಕ್ತರನ್ನು ಸಂಸತ್ತಿನ ಮುಖಾಂತರ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ವಜಾಗೊಳಿಸಲಾಗಿಲ್ಲ.

ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್ ಸನ್‌ಕ್ಯಾಚರ್ (Project Suncatcher)

ವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ

ಸಂದರ್ಭ:

ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶದಲ್ಲಿ ಕೃತಕ ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆಯ (AI) ಕಂಪ್ಯೂಟಿಂಗ್ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯವನ್ನು ನಿಯೋಜಿಸಬಹುದೇ ಎಂದು ಪರೀಕ್ಷಿಸಲು ಗೂಗಲ್ ‘ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್ ಸನ್‌ಕ್ಯಾಚರ್’ ಅನ್ನು ಘೋಷಿಸಿದೆ. ಈ ಯೋಜನೆಯು ಗೂಗಲ್‌ನ ಟೆನ್ಸರ್ ಪ್ರೊಸೆಸಿಂಗ್ ಯುನಿಟ್‌ಗಳ (TPU) ಕಕ್ಷೀಯ ಪರೀಕ್ಷೆಯೊಂದಿಗೆ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ.

ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್ ಸನ್‌ಕ್ಯಾಚರ್ ವಿಶೇಷತೆಗಳು:

ಉಪಕ್ರಮ: ಇದು ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಆಧಾರಿತ ಕೃತಕ ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆ (AI) ಕಂಪ್ಯೂಟಿಂಗ್ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯವನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸುವ ಗೂಗಲ್‌ನ ವಿನೂತನ ಯೋಜನೆಯಾಗಿದೆ.
ಪರಿಕಲ್ಪನೆ: ಕಡಿಮೆ ಭೂ ಕಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿರುವ (LEO) ಉಪಗ್ರಹಗಳ ಮೇಲೆ AI ಪ್ರೊಸೆಸರ್‌ಗಳಾದ TPU ಗಳನ್ನು ಅಳವಡಿಸುವುದು ಇದರ ಮುಖ್ಯ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನವಾಗಿದೆ.
ಪಾಲುದಾರರು: ಮೂಲಮಾದರಿಯ ಉಪಗ್ರಹ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗಾಗಿ ‘ಪ್ಲಾನೆಟ್’ ಸಂಸ್ಥೆಯೊಂದಿಗೆ ಗೂಗಲ್ ಪಾಲುದಾರಿಕೆ ಹೊಂದಿದೆ.
ಸಂಪರ್ಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆ: ಹೆಚ್ಚಿನ ಬ್ಯಾಂಡ್‌ವಿಡ್ತ್ ಡೇಟಾ ವರ್ಗಾವಣೆಗಾಗಿ ಲೇಸರ್ ಕಿರಣಗಳನ್ನು ಬಳಸುವ ‘ಫ್ರೀ-ಸ್ಪೇಸ್ ಆಪ್ಟಿಕಲ್’ (FSO) ಲಿಂಕ್‌ಗಳನ್ನು ಇದು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.
ದೃಷ್ಟಿಕೋನ: ವಿತರಿತ AI ಕಂಪ್ಯೂಟಿಂಗ್ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯವಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವ ಉಪಗ್ರಹಗಳ ಬೃಹತ್ ಸಮೂಹವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುವುದು ಇದರ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿದೆ.
ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ: ಇದು ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶದಲ್ಲಿಯೇ ನೇರವಾಗಿ AI ಡೇಟಾ ಸಂಸ್ಕರಣೆಯನ್ನು ಸಕ್ರಿಯಗೊಳಿಸುವ ಮೂಲಕ, ಭೂಮಿಯ ಮೇಲಿನ ಡೇಟಾ ಕೇಂದ್ರಗಳ ಮೇಲಿನ ಅವಲಂಬನೆಯನ್ನು ಗಣನೀಯವಾಗಿ ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ.

ಮಿಜೋರಾಂನ ಕೃಷಿಕ ಮಹಿಳೆ ‘ಜೆಡ್.ಟಿ. ಲಾಲ್ರಿಥಾಂಗಿ ಅವರಿಗೆ FAO ಪ್ರಶಸ್ತಿ

ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು

ಸಂದರ್ಭ:

ಸ್ಟ್ರಾಬೆರಿ ಕೃಷಿ ಮತ್ತು ಗ್ರಾಮೀಣಾಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ನೀಡಿದ ಅತ್ಯಮೂಲ್ಯ ಕೊಡುಗೆಗಾಗಿ ಮಿಜೋರಾಂನ ರೈತ ಮಹಿಳೆ ‘ಜೆಡ್.ಟಿ. ಲಾಲ್ರಿಥಾಂಗಿ’ ಅವರನ್ನು ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ಆಹಾರ ಮತ್ತು ಕೃಷಿ ಸಂಸ್ಥೆ (FAO) ಗುರುತಿಸಿ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗೆ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿದೆ.
ಈ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು 2026 ರ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಹಿಳಾ ರೈತರ ವರ್ಷದ ಆಚರಣೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಭಾಗವಾಗಿ ನೀಡಲಾಗುತ್ತಿದೆ.

ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ಆಹಾರ ಮತ್ತು ಕೃಷಿ ಸಂಸ್ಥೆ(FAO)ಯ ಬಗ್ಗೆ:

ಸ್ಥಾಪನೆ: ಜಗತ್ತಿನ ಹಸಿವನ್ನು ನೀಗಿಸಲು ಮತ್ತು ಆಹಾರ ಹಾಗೂ ಕೃಷಿ ಕ್ಷೇತ್ರವನ್ನು ಸುಧಾರಿಸಲು ಶ್ರಮಿಸುತ್ತಿರುವ ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ಈ ವಿಶೇಷ ಸಂಸ್ಥೆಯನ್ನು 1945 ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು.
ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿ: ಇದು ಇಟಲಿಯ ರೋಮ್ ನಗರದಲ್ಲಿ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.
ಸದಸ್ಯತ್ವ: 193 ದೇಶಗಳು ಮತ್ತು ಐರೋಪ್ಯ ಒಕ್ಕೂಟ ಸೇರಿದಂತೆ ಒಟ್ಟು 194 ಸದಸ್ಯರನ್ನು ಈ ಸಂಸ್ಥೆ ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.