GST 2.0 ಉನ್ನತಿಕರಣ | ಒಟ್ಟು ದೇಶೀಯ ಜ್ಞಾನ ಉತ್ಪನ್ನ | ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ SC-ST ಹಬ್ (NSSH) | ಬ್ರಹ್ಮೋಸ್ | 2026ರ ಸಾಹಿತ್ಯ ನೊಬೆಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ | 2026ರ ನೊಬೆಲ್ ಶಾಂತಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ

GST 2.0 ಉನ್ನತಿಕರಣ

ಆರ್ಥಿಕತೆ

​ಸಂದರ್ಭ:

• 57ನೇ GST ಮಂಡಳಿಯ ಸಭೆಯು ನೋಂದಣಿ, ಮರುಪಾವತಿ ಮತ್ತು ವ್ಯಾಜ್ಯಗಳನ್ನು ಸರಳಗೊಳಿಸುವುದು ಸೇರಿದಂತೆ ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಮತ್ತು ಜಾರಿ ಸುಧಾರಣೆಗಳನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಿದೆ. ಜೊತೆಗೆ ಪ್ರಾಸಿಕ್ಯೂಷನ್ (prosecution) ಮಿತಿಯನ್ನು ₹1 ಕೋಟಿಯಿಂದ ₹5 ಕೋಟಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಿದೆ.

​ಸರಕು ಮತ್ತು ಸೇವಾ ತೆರಿಗೆ (GST)

• ​ಸರಕು ಮತ್ತು ಸೇವಾ ತೆರಿಗೆಯು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಸರಕು ಮತ್ತು ಸೇವೆಗಳ ಪೂರೈಕೆಯ ಮೇಲೆ ವಿಧಿಸಲಾಗುವ ಪರೋಕ್ಷ ತೆರಿಗೆಯಾಗಿದೆ.
• ​ಇದು ದೇಶೀಯ ಬಳಕೆಗೆ ಮಾರಾಟವಾಗುವ ಬಹುತೇಕ ಸರಕು ಮತ್ತು ಸೇವೆಗಳ ಮೇಲೆ ವಿಧಿಸಲಾಗುವ ಮೌಲ್ಯವರ್ಧಿತ ತೆರಿಗೆಯಾಗಿದೆ.
• ​ಇಡೀ ದೇಶಕ್ಕೆ ಸಮಗ್ರ ಪರೋಕ್ಷ ತೆರಿಗೆಯಾಗಿ ಇದನ್ನು 2017 ರಲ್ಲಿ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಾಯಿತು.
• ​ಇದು ಮೂರು ಪ್ರಕಾರಗಳಲ್ಲಿದೆ, ಅವುಗಳೆಂದರೆ:
  • ​ಕೇಂದ್ರವು ವಿಧಿಸುವ CGST,
  • ​ರಾಜ್ಯಗಳು ವಿಧಿಸುವ SGST ಮತ್ತು
  • ​ಎಲ್ಲಾ ಅಂತಾರಾಜ್ಯ ಸರಕು ಮತ್ತು/ಅಥವಾ ಸೇವೆಗಳ ಪೂರೈಕೆಯ ಮೇಲೆ ವಿಧಿಸಲಾಗುವ ತೆರಿಗೆಯಾದ IGST.

​GST ಮಂಡಳಿ

• ​ಕಾನೂನು ಮಾನ್ಯತೆ: 2016ರ ಸಂವಿಧಾನ (ನೂರ ಒಂದನೇ ತಿದ್ದುಪಡಿ) ಕಾಯ್ದೆಯಿಂದ ಪರಿಚಯಿಸಲಾದ ಇದು, ಸಂವಿಧಾನದ 279A ವಿಧಿಯ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಬರುವ ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ.
• ​ಕಾರ್ಯಾಧಿಕಾರ: ಭಾರತದಲ್ಲಿ GST ಸಂದರ್ಭಕ್ಕೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಯಾವುದೇ ಕಾನೂನು ಅಥವಾ ನಿಯಂತ್ರಣವನ್ನು ಮಾರ್ಪಡಿಸಲು, ಸಮನ್ವಯಗೊಳಿಸಲು ಅಥವಾ ರೂಪಿಸಲು ಇದು ಅಧಿಕಾರ ಹೊಂದಿದೆ.
• ಒಕ್ಕೂಟ ಸಂಸ್ಥೆ: ಇದು ಕೇಂದ್ರ ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯಗಳೆರಡಕ್ಕೂ ಸೂಕ್ತ ಪ್ರಾತಿನಿಧ್ಯವಿರುವ ಒಕ್ಕೂಟ (federal) ಸಂಸ್ಥೆ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ.
• ​ಕಾರ್ಯಗಳು: ಇದು GST ಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ವಿಷಯಗಳ ಕುರಿತು ಕೇಂದ್ರ ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರಗಳಿಗೆ ಶಿಫಾರಸುಗಳನ್ನು ಮಾಡುತ್ತದೆ.

​ಸಂಯೋಜನೆ

• ​ಅಧ್ಯಕ್ಷರು: ಕೇಂದ್ರ ಹಣಕಾಸು ಸಚಿವರು.
• ​ಸದಸ್ಯರು: ಕೇಂದ್ರದ ಕಂದಾಯ ಅಥವಾ ಹಣಕಾಸು ಖಾತೆ ರಾಜ್ಯ ಸಚಿವರು ಮತ್ತು ಎಲ್ಲಾ ರಾಜ್ಯಗಳ ಹಣಕಾಸು ಅಥವಾ ತೆರಿಗೆ ಉಸ್ತುವಾರಿ ಸಚಿವರು.

ಒಟ್ಟು ದೇಶೀಯ ಜ್ಞಾನ ಉತ್ಪನ್ನ

ಆರ್ಥಿಕತೆ

​ಸಂದರ್ಭ:

• ಭಾರತವು “ಒಟ್ಟು ದೇಶೀಯ ಜ್ಞಾನ ಉತ್ಪನ್ನ” (Gross Domestic Knowledge Product – GDKP) ದ ಮೇಲೆ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ನೀತಿ ಆಯೋಗ ಸದಸ್ಯರು ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ.

​ಒಟ್ಟು ದೇಶೀಯ ಜ್ಞಾನ ಉತ್ಪನ್ನ (GDKP)

• ​ಪರಿಕಲ್ಪನೆ: ದೇಶದೊಳಗೆ ಉತ್ಪಾದಿಸಲಾದ, ಸಂಗ್ರಹಿಸಲಾದ, ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಲಾದ ಮತ್ತು ಅನ್ವಯಿಸಲಾದ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಅಳೆಯುವ ಪ್ರಸ್ತಾವಿತ ಮಾಪನ.
• ​ಉದ್ದೇಶ: ಜ್ಞಾನ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳು ಮತ್ತು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ಅವುಗಳ ಕೊಡುಗೆಯನ್ನು ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ ಮಾಡುವ ಮೂಲಕ GDP ಗೆ ಪೂರಕವಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವುದು.
• ​ಸೂಚಕಗಳು: R&D, ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಆವಿಷ್ಕಾರಗಳು, ಪೇಟೆಂಟ್‌ಗಳು, ನಾವೀನ್ಯತೆ ಮತ್ತು ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಉತ್ಪಾದನೆ.
• ​GDP ಸಂಪರ್ಕ: ಬೌದ್ಧಿಕ ಆಸ್ತಿ ಉತ್ಪನ್ನಗಳ (IPP) ಮೇಲಿನ ವೆಚ್ಚವನ್ನು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಲೆಕ್ಕಪತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟು ಸ್ಥಿರ ಬಂಡವಾಳ ರಚನೆ (GFCF) ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ದಾಖಲಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

​ಜ್ಞಾನ ಆರ್ಥಿಕತೆ 

• ​ವ್ಯಾಖ್ಯಾನ: ಕೌಶಲ್ಯಗಳು, ಮಾಹಿತಿ, ನಾವೀನ್ಯತೆ ಮತ್ತು ಬೌದ್ಧಿಕ ಆಸ್ತಿಯಿಂದ ಮುನ್ನಡೆಯುವ ಆರ್ಥಿಕತೆ.
• ​ಜ್ಞಾನದ ಪ್ರಕಾರಗಳು:
  • ​ಕ್ರೋಡೀಕೃತ: ದಾಖಲಿತ ಮತ್ತು ವರ್ಗಾಯಿಸಬಹುದಾದ ಜ್ಞಾನ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ: ಪೇಟೆಂಟ್‌ಗಳು, ಸಾಫ್ಟ್‌ವೇರ್ ಮತ್ತು ಸಂಶೋಧನೆ.
  • ಸೂಚಿತ (Tacit): ಅನುಭವ-ಆಧಾರಿತ ಜ್ಞಾನ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ: ಕುಶಲಕರ್ಮಿಗಳ ಕೌಶಲ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಪದ್ಧತಿಗಳು.
• ​ಭಾರತದ ಉದಾಹರಣೆಗಳು: IT ವಲಯ, ಸ್ಟಾರ್ಟ್-ಅಪ್‌ಗಳು, ಔಷಧೀಯ R&D ಮತ್ತು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಜ್ಞಾನ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು.
• ​ಮಹತ್ವ: ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಆರ್ಥಿಕ ಉತ್ಪಾದನೆಯನ್ನು ಮೀರಿ ಜ್ಞಾನ-ಆಧಾರಿತ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ಮನ್ನಣೆಯನ್ನು ಸುಧಾರಿಸಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ.

ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ SC-ST ಹಬ್ (NSSH)

ರಾಜಕೀಯ

​ಸಂದರ್ಭ:

• ಪರಿಶಿಷ್ಟ ಜಾತಿ ಮತ್ತು ಪರಿಶಿಷ್ಟ ಪಂಗಡ ಸಮುದಾಯಗಳ ನಡುವೆ ಉದ್ಯಮಶೀಲತೆಯನ್ನು ಬಲಪಡಿಸಲು ‘ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ SC-ST ಹಬ್’ (NSSH) ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಉಪಕ್ರಮವಾಗಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮುತ್ತಿದೆ.

​ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ SC-ST ಹಬ್ (NSSH) — UPSC

• ​ಪ್ರಾರಂಭ: 2016 ರಲ್ಲಿ MSME ಸಚಿವಾಲಯದಿಂದ.
• ​ಅನುಷ್ಠಾನ ಸಂಸ್ಥೆ: ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಣ್ಣ ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳ ನಿಗಮ (NSIC).
• ​ಉದ್ದೇಶ: SC/ST ಉದ್ಯಮಶೀಲತೆಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸಂಗ್ರಹಣೆಯಲ್ಲಿ SC/ST-ಮಾಲೀಕತ್ವದ ಉದ್ಯಮಗಳ ಭಾಗವಹಿಸುವಿಕೆಯನ್ನು ಸುಧಾರಿಸುವುದು.

​ಪ್ರಮುಖ ಲಕ್ಷಣಗಳು

• ​ಉದ್ಯಮ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ: ತರಬೇತಿ, ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ, ನೆಟ್‌ವರ್ಕಿಂಗ್ ಮತ್ತು ವ್ಯಾಪಾರ ಬೆಂಬಲ.
• ​ಬಂಡವಾಳ ಸಬ್ಸಿಡಿ: ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ಸಾಲದ ಮೂಲಕ ಹಣಕಾಸು ಒದಗಿಸಲಾದ ಅರ್ಹ ಸ್ಥಾವರ, ಯಂತ್ರೋಪಕರಣ ಮತ್ತು ಉಪಕರಣಗಳ ಹೂಡಿಕೆಗಳಿಗೆ ಶೇ. 25 ರಷ್ಟು (₹25 ಲಕ್ಷದವರೆಗೆ) ಸಬ್ಸಿಡಿ.
• ​ಸಿಂಗಲ್ ಪಾಯಿಂಟ್ ರಿಜಿಸ್ಟ್ರೇಷನ್ ಸ್ಕೀಮ್ (SPRS): ಸರ್ಕಾರಿ ಸಂಗ್ರಹಣೆಗೆ ಅನುಕೂಲ ಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತದೆ; ನೋಂದಾಯಿತ MSE ಗಳು ಉಚಿತ ಟೆಂಡರ್ ಸೆಟ್‌ಗಳನ್ನು ಮತ್ತು EMD ವಿನಾಯಿತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತವೆ.
• ​ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ನೆರವು (SMAS): ವಸ್ತುಪ್ರದರ್ಶನಗಳು, ವ್ಯಾಪಾರ ಮೇಳಗಳು, ಕಾರ್ಯಾಗಾರಗಳು ಮತ್ತು ಜಾಗೃತಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸುತ್ತದೆ.
• ​ಸಾಲ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಬೆಂಬಲ: ಸಾಲ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಶುಲ್ಕದ ಶೇ. 80 ರಷ್ಟು ಅಥವಾ ₹1 ಲಕ್ಷ (ಇವೆರಡರಲ್ಲಿ ಯಾವುದು ಕಡಿಮೆಯೋ ಅದು) ಮರುಪಾವತಿ.
• ​ಬ್ಯುಸಿನೆಸ್ ಆಕ್ಸಿಲರೇಟರ್ ಪ್ರೋಗ್ರಾಂ (BAP): ವ್ಯವಸ್ಥಿತ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ ಮತ್ತು ವ್ಯಾಪಾರ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಬೆಂಬಲವನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ.
• ​ಪ್ರಮುಖ ರಾಜ್ಯಗಳು: ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶ, ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ, ಕರ್ನಾಟಕ, ತಮಿಳುನಾಡು ಮತ್ತು ಅಸ್ಸಾಂ.
• ​ಮಹತ್ವ: ಇದು ಅಂತರ್ಗತ ಉದ್ಯಮಶೀಲತೆಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುತ್ತದೆ, ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಪ್ರವೇಶವನ್ನು ಸುಧಾರಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಸರ್ಕಾರಿ ಸಂಗ್ರಹಣೆಯಲ್ಲಿ SC/ST-ಮಾಲೀಕತ್ವದ MSE ಗಳ ಭಾಗವಹಿಸುವಿಕೆಯನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುತ್ತದೆ.

ಬ್ರಹ್ಮೋಸ್

ರಕ್ಷಣೆ

​ಸಂದರ್ಭ:

• ಭಾರತೀಯ ನೌಕಾಪಡೆಯ ಹಡಗುಗಳಿಗಾಗಿ ಬ್ರಹ್ಮೋಸ್ ಫೈರ್ ಕಂಟ್ರೋಲ್ ಸಿಸ್ಟಮ್ ಮತ್ತು ಲಾಂಚರ್‌ಗಳನ್ನು ಖರೀದಿಸಲು ರಕ್ಷಣಾ ಸಚಿವಾಲಯವು ಬ್ರಹ್ಮೋಸ್ ಏರೋಸ್ಪೇಸ್ ಪ್ರೈವೇಟ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್‌ನೊಂದಿಗೆ 660 ಕೋಟಿ ರೂ.ಗೂ ಅಧಿಕ ಮೊತ್ತದ ಒಪ್ಪಂದಕ್ಕೆ ಸಹಿ ಹಾಕಿದೆ.

​ಬ್ರಹ್ಮೋಸ್ ಕ್ಷಿಪಣಿ

• ​ವಿಧ: ದ್ವಿ-ಹಂತದ ಸೂಪರ್‌ಸಾನಿಕ್ ಕ್ರೂಸ್ ಕ್ಷಿಪಣಿ (ವಿಶ್ವದ ಅತಿ ವೇಗದ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯ ಕ್ರೂಸ್ ಕ್ಷಿಪಣಿ).
• ​ಜಂಟಿ ಉದ್ಯಮ: ಭಾರತ (DRDO) ಮತ್ತು ರಷ್ಯಾ (NPOM). ಬ್ರಹ್ಮಪುತ್ರ ಮತ್ತು ಮಾಸ್ಕ್ವಾ ನದಿಗಳ ಹೆಸರನ್ನು ಸೇರಿಸಿ ಇಡಲಾಗಿದೆ.
• ​ವೇಗ: Mach 2.8 ರಿಂದ 3.0 (ಶಬ್ದದ ವೇಗಕ್ಕಿಂತ ಸುಮಾರು 3 ಪಟ್ಟು ಹೆಚ್ಚು).
• ​ತತ್ವ: “ಫೈರ್ ಅಂಡ್ ಫರ್ಗೆಟ್” (ಉಡಾವಣೆಯ ನಂತರ ಯಾವುದೇ ನಿಯಂತ್ರಣದ ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲ).
• ವೇದಿಕೆ: ಬಹು- ವೇದಿಕೆ (ಭೂಮಿ, ವಾಯು, ಸಮುದ್ರ ಮತ್ತು ಜಲಾಂತರ್ಗಾಮಿ ನೌಕೆಗಳಿಂದ ಉಡಾವಣೆ ಮಾಡಬಹುದು).
• ​ಸಿಡಿತಲೆ: 200–300 ಕೆ.ಜಿ. ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ (ಇದು ಯುದ್ಧತಂತ್ರದ ಅಸ್ತ್ರ, ಪರಮಾಣು ಅಲ್ಲ).
• ​ಶ್ರೇಣಿಯ ವಿಕಾಸ ಮತ್ತು MTCR:
  • ​ಮೂಲ ಶ್ರೇಣಿ (290 ಕಿ.ಮೀ.): ರಷ್ಯಾವು MTCR (Missile Technology Control Regime) ನಿಯಮಗಳಿಗೆ ಬದ್ಧವಾಗಿದ್ದ ಕಾರಣ ಇದನ್ನು ನಿರ್ಬಂಧಿಸಲಾಗಿತ್ತು.
  • ​ವಿಸ್ತರಿತ ಶ್ರೇಣಿ (400–450 ಕಿ.ಮೀ.+): 2016 ರಲ್ಲಿ ಭಾರತವು MTCR ಗೆ ಸೇರ್ಪಡೆಯಾದ ನಂತರ ಶ್ರೇಣಿಯ ಮಿತಿಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕಲಾಗಿದ್ದು, ಇದನ್ನು ಮೇಲ್ದರ್ಜೆಗೇರಿಸಲಾಗಿದೆ.

2026ರ ಸಾಹಿತ್ಯ ನೊಬೆಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ

ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು

​ಸಂದರ್ಭ:

• ಕೆನಡಾದ ಲೇಖಕಿ ಆನ್ ಕಾರ್ಸನ್ ಅವರಿಗೆ “ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಪ್ರದಾಯದೊಂದಿಗಿನ ಲವಲವಿಕೆಯ ಸಂವಾದದ ಮೂಲಕ, ಸಮಕಾಲೀನ ಸಾಹಿತ್ಯಕ್ಕೆ ಹೊಸ ರೂಪಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದ ಅವರ ದಿಟ್ಟ ಮತ್ತು ಹೊಸತನದ ಸಾಹಿತ್ಯ ರಚನೆಗಳಿಗಾಗಿ” 2026ರ ಸಾಹಿತ್ಯ ನೊಬೆಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ನೀಡಲಾಗಿದೆ.

​2026ರ ಸಾಹಿತ್ಯ ನೊಬೆಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ

• ​ಪುರಸ್ಕೃತರು: ಆನ್ ಕಾರ್ಸನ್ (ಕೆನಡಾ).
• ​ಗುರುತಿಸಿರುವುದು: ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳನ್ನು ಸಮಕಾಲೀನ ಸಾಹಿತ್ಯದೊಂದಿಗೆ ಬೆರೆಸುವ ನವೀನ ಸಾಹಿತ್ಯಿಕ ಕೃತಿಗಳಿಗಾಗಿ.
• ​ಜನನ: 1950, ಟೊರೊಂಟೊ, ಕೆನಡಾ.
• ​ವೃತ್ತಿ: ಕವಯಿತ್ರಿ, ಪ್ರಬಂಧಕಾರ್ತಿ, ಅನುವಾದಕಿ ಮತ್ತು ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ವಿದ್ವಾಂಸೆ.
• ​ಪ್ರಮುಖ ಕೃತಿಗಳು: ದಿ ಗ್ಲಾಸ್ ಎಸ್ಸೆ (1995), ಆಟೋಬಯೋಗ್ರಫಿ ಆಫ್ ರೆಡ್ (1998) ಮತ್ತು ಫ್ಲೋಟ್ (2016).

​ಸಾಹಿತ್ಯ ನೊಬೆಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ

• ​ಸ್ಥಾಪನೆ: ಆಲ್ಫ್ರೆಡ್ ನೊಬೆಲ್ ಅವರ ಉಯಿಲಿನ (1895) ಅಡಿಯಲ್ಲಿ; 1901 ರಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ನೀಡಲಾಯಿತು.
• ​ನೀಡುವವರು: ಸ್ವೀಡಿಷ್ ಅಕಾಡೆಮಿ.
• ​ಮಾನದಂಡ: ಆದರ್ಶವಾದಿ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿನ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಸಾಹಿತ್ಯ ಕೃತಿ; ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಲೇಖಕರ ಒಟ್ಟಾರೆ ಕೃತಿಗಳನ್ನು (body of work) ಇದು ಗುರುತಿಸುತ್ತದೆ.

​ಭಾರತ ಮತ್ತು ನೊಬೆಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ

• ​ರವೀಂದ್ರನಾಥ ಟ್ಯಾಗೋರ್: ‘ಗೀತಾಂಜಲಿ’ ಕೃತಿಗಾಗಿ 1913 ರಲ್ಲಿ ಸಾಹಿತ್ಯ ನೊಬೆಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಗೆದ್ದರು.
• ​ಮಹತ್ವ: ಏಷ್ಯಾದ ಮೊದಲ ನೊಬೆಲ್ ಪುರಸ್ಕೃತರು ಮತ್ತು ಇಂದಿನವರೆಗೆ ಸಾಹಿತ್ಯ ನೊಬೆಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪಡೆದ ಏಕೈಕ ಭಾರತೀಯ.

2026ರ ನೊಬೆಲ್ ಶಾಂತಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ

ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು

​ಸಂದರ್ಭ:

• ಶಾಂತಿ ಮತ್ತು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾನೂನನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುವ ಅವರ ಪ್ರಯತ್ನಗಳಿಗಾಗಿ ನವನೀತಮ್ “ನವಿ” ಪಿಳ್ಳೈ ಅವರಿಗೆ 2026ರ ನೊಬೆಲ್ ಶಾಂತಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ನೀಡಲಾಗಿದೆ.

​2026ರ ನೊಬೆಲ್ ಶಾಂತಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ —

• ​ಪುರಸ್ಕೃತರು: ನವನೀತಮ್ “ನವಿ” ಪಿಳ್ಳೈ (ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾ).
• ​ಗುರುತಿಸಿರುವುದು: ಶಾಂತಿ ಮತ್ತು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾನೂನನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನಗಳಿಗಾಗಿ.
• ​ಹಿನ್ನೆಲೆ: ವರ್ಣಭೇದ ನೀತಿಯ ಅಡಿಯಲ್ಲಿನ ಜನಾಂಗೀಯ ತಾರತಮ್ಯವನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದ ಭಾರತೀಯ ತಮಿಳು ಮೂಲದ ವಕೀಲೆ.
• ​UN ಪಾತ್ರ: ಆಕ್ರಮಿತ ಪ್ಯಾಲೆಸ್ಟೀನ್ ಪ್ರದೇಶದ ಕುರಿತಾದ UN ತನಿಖಾ ಆಯೋಗದ ಅಧ್ಯಕ್ಷತೆ ವಹಿಸಿದ್ದರು.

​ನೊಬೆಲ್ ಶಾಂತಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ

• ​ನೀಡುವವರು: ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ ನೊಬೆಲ್ ಸಮಿತಿ; ಇದರ ಸದಸ್ಯರನ್ನು ನಾರ್ವೆ ಸಂಸತ್ತು ನೇಮಿಸುತ್ತದೆ.
• ​ಮೊದಲ ಪ್ರಶಸ್ತಿ: 1901 ರಲ್ಲಿ, ಫ್ರೆಡೆರಿಕ್ ಪ್ಯಾಸಿ (ಫ್ರಾನ್ಸ್) ಮತ್ತು ಇಂಟರ್‌ನ್ಯಾಷನಲ್ ಕಮಿಟಿ ಆಫ್ ದಿ ರೆಡ್ ಕ್ರಾಸ್ (ICRC) ನ ಸಹ-ಸ್ಥಾಪಕ ಹೆನ್ರಿ ಡ್ಯುನಾಂಟ್ (ಸ್ವಿಟ್ಜರ್ಲೆಂಡ್) ಅವರಿಗೆ ಜಂಟಿಯಾಗಿ ನೀಡಲಾಯಿತು.
• ​ಅರ್ಹತೆ: ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಗೆ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ; ಮರಣೋತ್ತರವಾಗಿ ನೀಡಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ.

​ನೆನಪಿಡಬೇಕಾದ ಅಂಶ

• ​ಮಹಾತ್ಮ ಗಾಂಧಿ: ನೊಬೆಲ್ ಶಾಂತಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗೆ ಐದು ಬಾರಿ ನಾಮನಿರ್ದೇಶನಗೊಂಡಿದ್ದರು, ಆದರೆ ಒಮ್ಮೆಯೂ ಈ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆದಿಲ್ಲ.