ಒಪೆಕ್ (OPEC) ಮತ್ತು ಒಪೆಕ್ ಪ್ಲಸ್ (OPEC+) ಒಕ್ಕೂಟದಿಂದ ಯುಎಇ (UAE) ನಿರ್ಗಮನ | ಮೃದ್ ಭಕ್ಷಣೆ /ಮಣ್ಣು ತಿನ್ನುವಿಕೆ (Geophagy) | 2025 ರಲ್ಲಿ ಭಾರತ ವಿಶ್ವದ 5 ನೇ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಸೇನಾ ವೆಚ್ಚದ ದೇಶ: ಸಿಪ್ರಿ (SIPRI)

ಒಪೆಕ್ (OPEC) ಮತ್ತು ಒಪೆಕ್ ಪ್ಲಸ್ (OPEC+) ಒಕ್ಕೂಟದಿಂದ ಯುಎಇ (UAE) ನಿರ್ಗಮನ

ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ

ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿದೆ:

• ಯುನೈಟೆಡ್ ಅರಬ್ ಎಮಿರೇಟ್ಸ್ (UAE) ದೇಶವು ಒಪೆಕ್ (OPEC) ಮತ್ತು ಒಪೆಕ್ ಪ್ಲಸ್ (OPEC+) ಒಕ್ಕೂಟದಿಂದ ತನ್ನ ಅಧಿಕೃತ ನಿರ್ಗಮನವನ್ನು ಘೋಷಿಸಿದೆ. ಈ ನಿರ್ಧಾರವು ಮೇ 1, 2026 ರಿಂದ ಜಾರಿಗೆ ಬರಲಿದೆ.

UAE ನಿರ್ಗಮನಕ್ಕೆ ಕಾರಣ:

• ಯುದ್ಧದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಇರಾನ್ ನಡೆಸಿದ ಹಲವಾರು ದಾಳಿಗಳಿಂದ ತನ್ನನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವಲ್ಲಿ ಇತರ ಅರಬ್ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು ವಿಫಲವಾಗಿವೆ ಎಂದು ಆರೋಪಿಸಿ ಯುಎಇ (UAE) ಈ ಒಕ್ಕೂಟದಿಂದ ನಿರ್ಗಮಿಸಲು ನಿರ್ಧರಿಸಿದೆ.

ಒಪೆಕ್ (OPEC) – ಪೆಟ್ರೋಲಿಯಂ ರಫ್ತು ಮಾಡುವ ದೇಶಗಳ ಸಂಘಟನೆ:

• • OPEC ವಿಸ್ತೃತ ರೂಪ: ಆರ್ಗಾನೈಝೆಷನ್ ಆಫ್ ದಿ ಪೆಟ್ರೋಲಿಯಂ ಎಕ್ಷಪೋರ್ಟಿಂಗ್ ಕಂಟ್ರಿಸ್ (Organization of the Petroleum Exporting Countries).
  • ಇದು ಪ್ರಮುಖ ತೈಲ ಉತ್ಪಾದಿಸುವ ದೇಶಗಳ ಒಂದು ಬೃಹತ್ ಮೈತ್ರಿಕೂಟವಾಗಿದೆ.

• ಸ್ಥಾಪನೆ: ಈ ಒಕ್ಕೂಟವನ್ನು 1960 ರಲ್ಲಿ ಇರಾಕ್, ಇರಾನ್, ಕುವೈತ್, ಸೌದಿ ಅರೇಬಿಯಾ ಮತ್ತು ವೆನೆಜುವೆಲಾ ದೇಶಗಳು ಜಂಟಿಯಾಗಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಿ, ಸ್ಥಾಪಕ ಸದಸ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಾದವು.

• • ಉಳಿದ ಸದಸ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು: ಅಲ್ಜೀರಿಯಾ, ಕಾಂಗೋ, ಈಕ್ವಟೋರಿಯಲ್ ಗಿನಿಯಾ, ಗ್ಯಾಬೊನ್, ಲಿಬಿಯಾ, ನೈಜೀರಿಯಾ ಮತ್ತು ಯುಎಇ (UAE).
• ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿ: ಆಸ್ಟ್ರಿಯಾದ ದೇಶದ ವಿಯೆನ್ನಾ.

ಒಪೆಕ್ ಪ್ಲಸ್ (OPEC+):

• ಮೂಲತಃ ಇದು ಒಪೆಕ್ ಮತ್ತು 10 ಒಪೆಕ್-ಯೇತರ ಪ್ರಮುಖ ತೈಲ ಉತ್ಪಾದಕ ದೇಶಗಳ ನಡುವಿನ ಪಾಲುದಾರಿಕೆಯಾಗಿದೆ.
• ಇದು ಪ್ರಮುಖ ತೈಲ ಉತ್ಪಾದಿಸುವ ದೇಶಗಳ ಒಂದು ಬೃಹತ್ ಮೈತ್ರಿಕೂಟವಾಗಿದೆ. ಇದು ಪೆಟ್ರೋಲಿಯಂ ರಫ್ತು ಮಾಡುವ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ಸಂಘಟನೆಯ (OPEC) ಸದಸ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಒಪೆಕ್-ಯೇತರ (Non-OPEC) ರಾಷ್ಟ್ರಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. 
• ಒಪೆಕ್+ ನಲ್ಲಿರುವ ಒಪೆಕ್-ಯೇತರ ಸದಸ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು: ರಷ್ಯಾ, ಅಜೆರ್‌ಬೈಜಾನ್, ಬಹ್ರೇನ್, ಬ್ರೂನೈ, ಕಝಾಕಿಸ್ತಾನ್, ಮೆಕ್ಸಿಕೋ, ಮಲೇಷ್ಯಾ, ಓಮನ್, ದಕ್ಷಿಣ ಸುಡಾನ್ ಮತ್ತು ಸುಡಾನ್.
• ಮಹತ್ವ: ಈ ಒಕ್ಕೂಟವು ಜಾಗತಿಕ ತೈಲ ಪೂರೈಕೆಯ ಸುಮಾರು 40% ರಷ್ಟು ಪಾಲನ್ನು ತನ್ನ ಸಂಪೂರ್ಣ ನಿಯಂತ್ರಣದಲ್ಲಿ ಹೊಂದಿದೆ.

ಮೃದ್ ಭಕ್ಷಣೆ /ಮಣ್ಣು ತಿನ್ನುವಿಕೆ (Geophagy)

ಪರಿಸರ

ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿದೆ:

• ಜಿಬ್ರಾಲ್ಟರ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ‘ಬಾರ್ಬರಿ ಮಂಗಗಳು’ ಇತರ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಮಂಗಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಮಣ್ಣು ತಿನ್ನುವ (ಜಿಯೋಫಾಗಿ) ಅಭ್ಯಾಸವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವುದು ಇತ್ತೀಚಿನ ಅಧ್ಯಯನದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬಂದಿದೆ.

ಮೃದ್ ಭಕ್ಷಣೆ (Geophagy)ಯ ಬಗ್ಗೆ:

• ಇದು ಮಣ್ಣು, ಜೇಡಿಮಣ್ಣು ಅಥವಾ ಸೀಮೆಸುಣ್ಣ ಹಾಗೂ ಕಾಯೋಲಿನ್‌ನಂತಹ ಮಣ್ಣಿನ ಪದಾರ್ಥಗಳನ್ನು ತಿನ್ನುವ ವ್ಯಾಪಕವಾದ ನೈಸರ್ಗಿಕ ನಡವಳಿಕೆಯಾಗಿದೆ.
• ಈ ಅಭ್ಯಾಸವು ಅನೇಕ ಪ್ರಾಣಿ ಸಂಕುಲಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಉಷ್ಣವಲಯದ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವ ಕೆಲವು ಮಾನವ ಸಮುದಾಯಗಳಲ್ಲೂ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ.
• ಇದು ವಿಶ್ವದಾದ್ಯಂತ ಅನೇಕ ಸಂಸ್ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆಯಾದರೂ, ಆಫ್ರಿಕಾದ ಕೆಲವು ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಗರ್ಭಿಣಿಯರು, ಮಕ್ಕಳು ಹಾಗೂ ಗ್ರಾಮೀಣ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಇದು ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಚಲಿತದಲ್ಲಿದೆ.
• ವಾಕರಿಕೆಯನ್ನು ಶಮನಗೊಳಿಸುವಂತಹ ಆರೋಗ್ಯ ಅಥವಾ ಪೌಷ್ಟಿಕಾಂಶದ ಅಗತ್ಯಗಳಿಗೆ ಇದು ಸಂಬಂಧಿಸಿರಬಹುದು ಎಂದು ಅಂದಾಜಿಸಲಾಗಿದೆ. ಆದರೆ, ಇದರ ನಿಖರವಾದ ಕಾರಣಗಳು ಇನ್ನೂ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ತಿಳಿದುಬಂದಿಲ್ಲ.

ಬಾರ್ಬರಿ ಮಂಗಗಳ (Macaca sylvanus) ಬಗ್ಗೆ:

• ಇದು ಸಹಾರಾ ಮರುಭೂಮಿಯ ಉತ್ತರದ ಆಫ್ರಿಕಾ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ಒಂದು ವಿಶಿಷ್ಟವಾದ ಪ್ರಮುಖ ಸಸ್ತನಿ ಆಗಿದ್ದು, ಇದು ಯುರೋಪ್ ಖಂಡದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ಏಕೈಕ ಕಾಡುಕೋತಿಯಾಗಿದೆ.
• ಒಂದು ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಉತ್ತರ ಆಫ್ರಿಕಾ ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣ ಯುರೋಪಿನ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಹರಡಿದ್ದ ಈ ಪ್ರಭೇದವು, ಈಗ ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಅಲ್ಜೀರಿಯಾ ಮತ್ತು ಮೊರಾಕ್ಕೋ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಸಣ್ಣ ಅರಣ್ಯ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಉಳಿದುಕೊಂಡಿದೆ. ಜೊತೆಗೆ, ಜಿಬ್ರಾಲ್ಟರ್ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಇವುಗಳ ಸಂತತಿಯನ್ನು ಹೊಸದಾಗಿ ಪರಿಚಯಿಸಲಾಗಿದೆ.
• ಈ ಪ್ರಭೇದವನ್ನು ಸೈಟ್ಸ್ (CITES) ಒಪ್ಪಂದದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ‘ಅನುಬಂಧ I’ ರಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಲಾಗಿದೆ ಮತ್ತು IUCN ಕೆಂಪು ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ‘ಅಳಿವಿನಂಚಿನಲ್ಲಿರುವ ಪ್ರಭೇದ’ (En) ಎಂದು ವರ್ಗೀಕರಿಸಲಾಗಿದೆ

2025 ರಲ್ಲಿ ಭಾರತ ವಿಶ್ವದ 5 ನೇ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಸೇನಾ ವೆಚ್ಚದ ದೇಶ: ಸಿಪ್ರಿ (SIPRI)

ರಕ್ಷಣೆ

ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿದೆ:

• ಸ್ಟಾಕ್‌ಹೋಮ್ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಶಾಂತಿ ಸಂಶೋಧನಾ ಸಂಸ್ಥೆ (SIPRI) ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದ ಇತ್ತೀಚಿನ ವರದಿಯ ಪ್ರಕಾರ, 2025 ರಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ರಕ್ಷಣಾ ವೆಚ್ಚವು $92.1 ಬಿಲಿಯನ್ ತಲುಪಿದೆ.
• ಇದರೊಂದಿಗೆ, ಜಾಗತಿಕವಾಗಿ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಸೇನಾ ವೆಚ್ಚ ಮಾಡುವ ಐದನೇ ರಾಷ್ಟ್ರವಾಗಿ ಭಾರತ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿದೆ.

ಭಾರತದ ಕುರಿತು ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶಗಳು

• ಭಾರತ-ಪಾಕಿಸ್ತಾನ ಉದ್ವಿಗ್ನತೆಯ ನಡುವೆ (ಮೇ 2025), ಸೇನಾ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆ ಮತ್ತು ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಗಳ ದಾಸ್ತಾನು ಅಗತ್ಯತೆಗಳಿಂದಾಗಿ ಭಾರತದ ರಕ್ಷಣಾ ವೆಚ್ಚವು ವರ್ಷದಿಂದ ವರ್ಷಕ್ಕೆ ಶೇಕಡಾ 8.9% ರಷ್ಟು ಏರಿಕೆಯಾಗಿದೆ.
• ಜಾಗತಿಕ ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರ ಆಮದಿನ ಶೇಕಡಾ 8.2% ರಷ್ಟನ್ನು ಹೊಂದುವ ಮೂಲಕ ಭಾರತವು ವಿಶ್ವದ 2 ನೇ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರ ಆಮದುದಾರ ರಾಷ್ಟ್ರವಾಗಿ ಮುಂದುವರಿದಿದೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, 2016-20 ಮತ್ತು 2021-25 ರ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಒಟ್ಟು ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರ ಆಮದಿನ ಪ್ರಮಾಣವು ಶೇಕಡಾ 4% ರಷ್ಟು ಕುಸಿದಿದೆ.
• ಕಾರ್ಯತಂತ್ರದ ಬದಲಾವಣೆ: ಭಾರತವು ತನ್ನ ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರ ಆಮದುಗಳಿಗಾಗಿ ರಷ್ಯಾವನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸುವ ಬದಲು, ಹಂತಹಂತವಾಗಿ ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ಪೂರೈಕೆದಾರರಾದ ಫ್ರಾನ್ಸ್, ಇಸ್ರೇಲ್ ಮತ್ತು ಅಮೆರಿಕ (USA) ದೇಶಗಳತ್ತ ತನ್ನ ಆಮದನ್ನು ವೈವಿಧ್ಯಮಯಗೊಳಿಸಿದೆ. ಇದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಭಾರತದ ಆಮದಿನಲ್ಲಿ ರಷ್ಯಾದ ಪಾಲು 2011-15 ರಲ್ಲಿ ಶೇ. 70% ರಷ್ಟಿದ್ದದ್ದು, 2016-20 ರಲ್ಲಿ ಶೇ. 51% ಗೆ ಮತ್ತು 2021-25 ರ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಶೇ. 40% ಕ್ಕೆ ಗಣನೀಯವಾಗಿ ಕುಸಿದಿದೆ.

ಸ್ಟಾಕ್‌ಹೋಮ್ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಶಾಂತಿ ಸಂಶೋಧನಾ ಸಂಸ್ಥೆ (SIPRI)ಯ ಬಗ್ಗೆ:

• SIPRI ವಿಸ್ತೃತ ರೂಪ: ಸ್ಟಾಕ್‌ಹೋಮ್ ಇಂಟರ್ನ್ಯಾಷನಲ್ ಪೀಸ್ ರಿಸರ್ಚ್ ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ (Stockholm International Peace Research Institute)

• ಇದು ಸಂಘರ್ಷಗಳು, ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಗಳು, ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರ ನಿಯಂತ್ರಣ ಮತ್ತು ನಿಶಸ್ತ್ರೀಕರಣದ ಕುರಿತು ಸಂಶೋಧನೆ ನಡೆಸಲು ಮೀಸಲಾದ ಒಂದು ಸ್ವತಂತ್ರ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ.
• ಇದನ್ನು 1966 ರಲ್ಲಿ ಸ್ವೀಡನ್ ದೇಶದ ಸ್ಟಾಕ್‌ಹೋಮ್‌ನಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು.