ದಕ್ಷಿಣ ಕೊರಿಯಾದಿಂದ ದೇಶೀಯ ಹೈಪರ್‌ಸಾನಿಕ್ ಗ್ಲೈಡ್ ವಾಹನ ಪರೀಕ್ಷೆ

ರಕ್ಷಣೆ

ಸಂದರ್ಭ:

ಕೊರಿಯನ್ ಪರ್ಯಾಯ ದ್ವೀಪದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ಉದ್ವಿಗ್ನತೆಯ ನಡುವೆ ಹೊಸ ಅತಿವೇಗದ ದಾಳಿ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದುವ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ, ದಕ್ಷಿಣ ಕೊರಿಯಾ ತನ್ನ ಮೊದಲ ದೇಶೀಯವಾಗಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದ ಹೈಪರ್‌ಸಾನಿಕ್ ಗ್ಲೈಡ್ ವಾಹನವನ್ನು (HGV) ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಪರೀಕ್ಷಿಸಿದೆ.

ಹೈಪರ್‌ಸಾನಿಕ್ ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಗಳ ಕುರಿತು:

ವ್ಯಾಖ್ಯಾನ: ಶಬ್ದದ ವೇಗಕ್ಕಿಂತ ಐದು ಪಟ್ಟು ವೇಗವಾಗಿ ಅಂದರೆ Mach 5 ಅಥವಾ ಅದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ವೇಗದಲ್ಲಿ ಚಲಿಸುವ ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಗಳು.
ಪ್ರಕಾರಗಳು:
- HGV ಗಳು: ರಾಕೆಟ್ ಬೂಸ್ಟರ್‌ಗಳು ಇವುಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿನ ಎತ್ತರಕ್ಕೆ ಕೊಂಡೊಯ್ಯುತ್ತವೆ; ನಂತರ ಅವು ಹೈಪರ್‌ಸಾನಿಕ್ ವೇಗದಲ್ಲಿ ದಿಕ್ಕು ಬದಲಿಸುತ್ತಾ ಗುರಿಯತ್ತ ಚಲಿಸುತ್ತವೆ.
- ಹೈಪರ್‌ಸಾನಿಕ್ ಕ್ರೂಸ್ ಕ್ಷಿಪಣಿಗಳು: ವಾತಾವರಣದೊಳಗೆ ಹೈಪರ್‌ಸಾನಿಕ್ ಹಾರಾಟವನ್ನು ಕಾಯ್ದುಕೊಳ್ಳಲು ಸ್ಕ್ರಾಮ್‌ಜೆಟ್‌ನಂತಹ ಅತಿವೇಗದ ಇಂಜಿನ್‌ಗಳನ್ನು ಬಳಸುತ್ತವೆ.

ಭಾರತದ ಹೈಪರ್‌ಸಾನಿಕ್ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು:

HSTDV: ಇದು ಸುಮಾರು Mach 6 ವೇಗದಲ್ಲಿ ಹಾರಾಟವನ್ನು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿದೆ.
BrahMos-II: ಇದು ಸುಮಾರು Mach 7 ವೇಗವನ್ನು ಸಾಧಿಸಲು ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಲಾದ ಉದ್ದೇಶಿತ ಹೈಪರ್‌ಸಾನಿಕ್ ಕ್ರೂಸ್ ಕ್ಷಿಪಣಿಯಾಗಿದೆ.

ದಕ್ಷಿಣ ಹಿಂದೂ ಮಹಾಸಾಗರ ಮೀನುಗಾರಿಕೆ ಒಪ್ಪಂದ (SIOFA)

ಪರಿಸರ ಮತ್ತು ಜೀವಿಶಾಸ್ತ್ರ

ಸಂದರ್ಭ:

ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರವು ದಕ್ಷಿಣ ಹಿಂದೂ ಮಹಾಸಾಗರ ಮೀನುಗಾರಿಕೆ ಒಪ್ಪಂದಕ್ಕೆ (SIOFA) ಭಾರತದ ಸೇರ್ಪಡೆಗೆ ಅನುಮೋದನೆ ನೀಡಿದ್ದು, ಇದು ಭಾರತದ ಸ್ಥಾನಮಾನವನ್ನು ‘ಸಹಕರಿಸುವ ಒಪ್ಪಂದ-ರಹಿತ ಪಕ್ಷ’ದಿಂದ ಪೂರ್ಣ ಪ್ರಮಾಣದ ‘ಗುತ್ತಿಗೆ ಪಕ್ಷ’ವನ್ನಾಗಿ ಉನ್ನತೀಕರಿಸಿದೆ.

SIOFA ಕುರಿತು:

ಪೂರ್ಣ ರೂಪ: ದಕ್ಷಿಣ ಹಿಂದೂ ಮಹಾಸಾಗರದ ಮೀನುಗಾರಿಕೆ ಒಪ್ಪಂದ(Southern Indian Ocean Fisheries Agreement).
ಉದ್ದೇಶ: ದಕ್ಷಿಣ ಹಿಂದೂ ಮಹಾಸಾಗರದ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಜಲರಾಶಿಯಲ್ಲಿನ ಮೀನುಗಾರಿಕಾ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳ ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಮತ್ತು ನಿರ್ವಹಣೆ.
ವ್ಯಾಪ್ತಿ: UNCLOS ಅಡಿಯಲ್ಲಿನ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಹೊರಗಿಡುವಿಕೆಗಳಿಗೆ ಒಳಪಟ್ಟು ಮೀನು, ಮೃದ್ವಂಗಿಗಳು, ಕಠಿಣಚರ್ಮಿಗಳು ಮತ್ತು ಜಡ ಪ್ರಭೇದಗಳನ್ನು ಇದು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.
ಭಾರತಕ್ಕೆ ಮಹತ್ವ: ಕರಾವಳಿಯಿಂದ 60-80 ನಾಟಿಕಲ್ ಮೈಲುಗಳ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯನ್ನು ಮೀರಿ, ಭಾರತೀಯ ಹಡಗುಗಳಿಗೆ ಮೀನುಗಾರಿಕೆ ಅವಕಾಶಗಳನ್ನು ಇದು ಮತ್ತಷ್ಟು ವಿಸ್ತರಿಸಲಿದೆ.

ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಮಾಹಿತಿ – UNCLOS ಕುರಿತು:

ಇದು ಸಾಗರಗಳು ಮತ್ತು ಸಮುದ್ರಗಳ ಆಡಳಿತಕ್ಕಾಗಿ ಕಾನೂನು ಚೌಕಟ್ಟನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುವ ಸಮಗ್ರ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಒಪ್ಪಂದವಾಗಿದೆ.
1982 ರಲ್ಲಿ ಜಮೈಕಾದ ಮಾಂಟೆಗೊ ಬೇ ನಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಅಂಗೀಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು ಮತ್ತು 1994 ರಲ್ಲಿ ಇದು ಜಾರಿಗೆ ಬಂದಿತು.
ಇದು ಏನನ್ನು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸುತ್ತದೆ: ಕರಾವಳಿ ರಾಜ್ಯಗಳ ಕಡಲ ಗಡಿಗಳು, ಕಡಲ ವಲಯಗಳಲ್ಲಿನ ಹಕ್ಕುಗಳು ಮತ್ತು ಕರ್ತವ್ಯಗಳು, ಸಂಚಾರ, ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳ ಬಳಕೆ ಮತ್ತು ಪರಿಸರ ಸಂರಕ್ಷಣೆಯ ನಿಯಮಗಳು.
ಇದರ ವ್ಯಾಪಕ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ, ಇದನ್ನು “ಸಾಗರಗಳ ಸಂವಿಧಾನ” ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಸದಸ್ಯತ್ವ: ಯುರೋಪಿಯನ್ ಯೂನಿಯನ್ ಸೇರಿದಂತೆ ಒಟ್ಟು 168 ಪಕ್ಷಗಳು ಇದರ ಭಾಗವಾಗಿವೆ.
ಭಾರತ, ಜಪಾನ್ ಮತ್ತು ಚೀನಾ ದೇಶಗಳು ಈ ಒಪ್ಪಂದದ ಸದಸ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಾಗಿವೆ.
ಸೂಚನೆ: ಅಮೆರಿಕವು ಈ ಒಪ್ಪಂದಕ್ಕೆ ಸಹಿ ಹಾಕಿದೆ, ಆದರೆ ಅದನ್ನು ಇನ್ನೂ ಅಂಗೀಕರಿಸಿಲ್ಲ.

UNCLOS ಅಡಿಯಲ್ಲಿನ ಕಡಲ ವಲಯಗಳು:

ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಸಮುದ್ರ: ಕರಾವಳಿಯ ಮೂಲರೇಖೆಯಿಂದ 12 ನಾಟಿಕಲ್ ಮೈಲುಗಳವರೆಗೆ ವಿಸ್ತರಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ನೀರಿನ ಮೇಲೆ ಕರಾವಳಿ ರಾಜ್ಯವು ಸಂಪೂರ್ಣ ಸಾರ್ವಭೌಮತ್ವವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. ವಿದೇಶಿ ಹಡಗುಗಳಿಗೆ ಇಲ್ಲಿ ಮುಕ್ತ ಸಂಚಾರದ ಹಕ್ಕಿರುತ್ತದೆ.
ಸಂಲಗ್ನ ವಲಯ: ಮೂಲರೇಖೆಯಿಂದ 12 ರಿಂದ 24 ನಾಟಿಕಲ್ ಮೈಲುಗಳವರೆಗೆ ವಿಸ್ತರಿಸುತ್ತದೆ. ಕಸ್ಟಮ್ಸ್, ವಲಸೆ, ನೈರ್ಮಲ್ಯ ಮತ್ತು ಭದ್ರತೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಕಾನೂನುಗಳನ್ನು ಕರಾವಳಿ ರಾಜ್ಯಗಳು ಜಾರಿಗೊಳಿಸಬಹುದು.
ವಿಶೇಷ ಆರ್ಥಿಕ ವಲಯ (EEZ): 200 ನಾಟಿಕಲ್ ಮೈಲುಗಳವರೆಗೆ ವಿಸ್ತರಿಸುತ್ತದೆ. ನೈಸರ್ಗಿಕ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳ ಮೇಲೆ ಕರಾವಳಿ ರಾಜ್ಯವು ವಿಶೇಷ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. ಆದರೆ, ಇತರ ದೇಶಗಳು ಸಂಚಾರ ಮತ್ತು ವಿಮಾನ ಹಾರಾಟದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ.
ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಜಲರಾಶಿ: ಯಾವುದೇ ದೇಶದ EEZ ಗಿಂತ ಹೊರಗಿರುವ ಪ್ರದೇಶಗಳು. ಇವುಗಳ ಮೇಲೆ ಯಾವುದೇ ದೇಶಕ್ಕೆ ಸಾರ್ವಭೌಮತ್ವವಿರುವುದಿಲ್ಲ. ಇವು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾನೂನು ಮತ್ತು UNCLOS ತತ್ವಗಳಿಂದ ನಿಯಂತ್ರಿಸಲ್ಪಡುತ್ತವೆ.

ಭಾರತಕ್ಕೆ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ LNG ಪೂರೈಕೆದಾರನಾಗಿ ಅಮೆರಿಕವನ್ನು ಹಿಂದಿಕ್ಕಿದ ಓಮನ್

ಆರ್ಥಿಕತೆ

ಸಂದರ್ಭ:

ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ಅನ್ನು (US) ಹಿಂದಿಕ್ಕಿ ಓಮನ್ ದೇಶವು ಭಾರತದ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ದ್ರವೀಕೃತ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಅನಿಲ (LNG) ಪೂರೈಕೆದಾರನಾಗಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿದೆ.

ದ್ರವೀಕೃತ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಅನಿಲ (LNG) ಕುರಿತು:

ವ್ಯಾಖ್ಯಾನ: ನೈಸರ್ಗಿಕ ಅನಿಲವನ್ನು ದ್ರವರೂಪಕ್ಕೆ ಪರಿವರ್ತಿಸಲು ಸುಮಾರು -162°C ತಾಪಮಾನಕ್ಕೆ ತಂಪಾಗಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಗಾತ್ರದ ಕಡಿತ: ದ್ರವೀಕರಣ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಿಂದಾಗಿ ಅನಿಲದ ಗಾತ್ರವು ಅದರ ಮೂಲ ಅನಿಲ ರೂಪದ ಸುಮಾರು 1/600 ರಷ್ಟು ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತದೆ.
ಸಾರಿಗೆ: ಇದನ್ನು ಇನ್ಸುಲೇಟೆಡ್ LNG ಹಡಗುಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಗಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಆಮದು ಟರ್ಮಿನಲ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ರಿಗ್ಯಾಸಿಫಿಕೇಶನ್ ಮೂಲಕ ಮರಳಿ ಅನಿಲವಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

LNG ಯ ಉಪಯೋಗಗಳು:

ವಿದ್ಯುತ್ ಉತ್ಪಾದನೆ ಮತ್ತು ರಸಗೊಬ್ಬರ ಉತ್ಪಾದನೆ.
ನಗರ ಅನಿಲ ವಿತರಣೆ: ಗೃಹಬಳಕೆಯ ಅಡುಗೆ ಮತ್ತು ಸಾರಿಗೆ.
ಕೈಗಾರಿಕಾ ಮತ್ತು ವಾಣಿಜ್ಯ ಅನ್ವಯಗಳು.

ಪೂರೈಕೆದಾರರ ಶ್ರೇಯಾಂಕ ಬದಲಾವಣೆಗೆ ಕಾರಣಗಳು:

ಭೌಗೋಳಿಕ-ರಾಜಕೀಯ ಅಡಚಣೆಗಳು: ಪಶ್ಚಿಮ ಏಷ್ಯಾದ ಉದ್ವಿಗ್ನತೆಗಳು ಇಂಧನ ಪೂರೈಕೆ ಮಾರ್ಗಗಳ ಮೇಲೆ ಗಂಭೀರ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರಿದವು.
ಜಾಗತಿಕ ಸ್ಪರ್ಧೆ: US LNG ಗೆ ಯುರೋಪಿಯನ್ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ಬೇಡಿಕೆ ಹೆಚ್ಚಾದ ಕಾರಣ, ಭಾರತಕ್ಕೆ ಸರಕು ಲಭ್ಯತೆ ಕಡಿಮೆಯಾಯಿತು.
ಕತಾರ್‌ನಲ್ಲಿನ ಅಡಚಣೆ: ಮಾರ್ಚ್ 2026 ರಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಇರಾನ್ ದಾಳಿಯ ನಂತರ ಕತಾರ್‌ನ ರಾಸ್ ಲಫನ್ ಇಂಡಸ್ಟ್ರಿಯಲ್ ಸಿಟಿಯಲ್ಲಿ ಹಾನಿಯಾದ ವರದಿಗಳು ಅಲ್ಲಿನ ರಫ್ತುಗಳ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರಿದವು.

ಭಾರತಕ್ಕೆ ಇದರ ಮಹತ್ವ:

ಇಂಧನ ಭದ್ರತೆ: ಪೂರೈಕೆದಾರರನ್ನು ವೈವಿಧ್ಯಮಯಗೊಳಿಸುವುದರಿಂದ ಕೆಲವೇ ದೇಶಗಳ ಮೇಲಿನ ಅವಲಂಬನೆ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತದೆ.
ಬೆಲೆ ಸ್ಥಿರತೆ: ಅನೇಕ ಮೂಲಗಳಿಂದ ಇಂಧನ ಪಡೆಯುವುದರಿಂದ ಪೂರೈಕೆಯ ನಮ್ಯತೆ ಸುಧಾರಿಸುತ್ತದೆ.
ಆಮದು ದುರ್ಬಲತೆ: ಭಾರತವು ಭೌಗೋಳಿಕ-ರಾಜಕೀಯ ಉದ್ವಿಗ್ನತೆಗಳು, ಜಾಗತಿಕ ಸ್ಪರ್ಧೆ ಮತ್ತು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಬೆಲೆ ಏರಿಳಿತಗಳಿಗೆ ಈಗಲೂ ಹೆಚ್ಚು ಒಡ್ಡಿಕೊಂಡಿದೆ.

ಭಾರತದ ತೆಂಗಿನ ನಾರು (Coir) ವಲಯ

ಆರ್ಥಿಕತೆ

ಸಂದರ್ಭ:

ಗ್ರಾಮೀಣ ಜೀವನೋಪಾಯ, ಮಹಿಳಾ ಸಬಲೀಕರಣ ಮತ್ತು ಕೃಷಿ ತ್ಯಾಜ್ಯಕ್ಕೆ ಮೌಲ್ಯವರ್ಧನೆಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುವ ಸುಸ್ಥಿರ ಹಾಗೂ ರಫ್ತು ಆಧಾರಿತ ಉದ್ಯಮವಾಗಿ ಭಾರತದ ತೆಂಗಿನ ನಾರು ವಲಯವು ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ ಪಡೆಯುತ್ತಿದೆ.

ತೆಂಗಿನ ನಾರು ಉದ್ಯಮದ ಕುರಿತು:

ಅರ್ಥ: ಇದು ತೆಂಗಿನಕಾಯಿಯ ಹೊರಗಿನ ಸಿಪ್ಪೆಯಿಂದ ತೆಗೆದ ನೈಸರ್ಗಿಕ ನಾರಾಗಿದ್ದು, ಇದನ್ನು ಚಾಪೆ, ಹಗ್ಗ, ಬ್ರಷ್ ಮತ್ತು ಹಾಸಿಗೆಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸಲು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಜಾಗತಿಕ ಸ್ಥಾನ: ಭಾರತವು ತೆಂಗಿನ ನಾರು ಮತ್ತು ಅದರ ಉತ್ಪನ್ನಗಳ ವಿಶ್ವದ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಉತ್ಪಾದಕ ಮತ್ತು ರಫ್ತುದಾರ ದೇಶವಾಗಿದ್ದು, ಜಾಗತಿಕ ಉತ್ಪಾದನೆಯಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ಮೂರನೇ ಎರಡರಷ್ಟು ಪಾಲನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.
ಉದ್ಯೋಗ: ಇದು 7 ಲಕ್ಷಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಜನರಿಗೆ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷ ಮತ್ತು ಪರೋಕ್ಷ ಉದ್ಯೋಗವನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತಿದ್ದು, ಇವರಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ಶೇ. 80 ರಷ್ಟು ಮಹಿಳೆಯರಾಗಿದ್ದಾರೆ.
ರಫ್ತು: 2014-15ನೇ ಹಣಕಾಸು ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ₹1,630.33 ಕೋಟಿಯಷ್ಟಿದ್ದ ರಫ್ತು, 2025-26ನೇ ಹಣಕಾಸು ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ₹6,614.40 ಕೋಟಿಗೆ ತಲುಪಿದೆ.
ಉದ್ಯಮ್ ನೋಂದಣಿ: 21,000 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ತೆಂಗಿನ ನಾರು ಘಟಕಗಳು ನೋಂದಾಯಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದು, ಸುಮಾರು 2.3 ಲಕ್ಷ ಜನರಿಗೆ ಉದ್ಯೋಗ ನೀಡುತ್ತಿವೆ.

ಕಾಯರ್ ವಿಕಾಸ್ ಯೋಜನೆ (CVY) ಕುರಿತು:

ಸಚಿವಾಲಯ: ಸೂಕ್ಷ್ಮ, ಸಣ್ಣ ಮತ್ತು ಮಧ್ಯಮ ಉದ್ಯಮಗಳ ಸಚಿವಾಲಯ (MSME).
ಉದ್ದೇಶ: ತೆಂಗಿನ ನಾರು ಉದ್ಯಮದ ಸುಸ್ಥಿರ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಆಧುನೀಕರಣ.
ಪ್ರಮುಖ ಕ್ರಮಗಳು:
- ಕೌಶಲ್ಯಾಭಿವೃದ್ಧಿ: ಕುಶಲಕರ್ಮಿಗಳಿಗೆ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಗ್ರಾಮೀಣ ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ತರಬೇತಿ.
- ಸಂಶೋಧನೆ ಮತ್ತು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ: ಸುಧಾರಿತ ಯಂತ್ರೋಪಕರಣಗಳು ಮತ್ತು ಉತ್ಪಾದನಾ ತಂತ್ರಗಳ ಬಳಕೆ.
- ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಉತ್ತೇಜನ: ದೇಶೀಯ ಮಾರಾಟ, ರಫ್ತು ಮತ್ತು ವ್ಯಾಪಾರ ಮೇಳಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸುವಿಕೆ.
- ಹಣಕಾಸು ನೆರವು: ಉತ್ಪಾದನಾ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯಗಳ ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕೆ ಬೆಂಬಲ.

ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ ಸಾಮಾಜಿಕ ಸಹಾಯತಾ ಯೋಜನೆ (PMSSY)

ಸರ್ಕಾರಿ ಯೋಜನೆ

ಸಂದರ್ಭ:

ಕೇಂದ್ರ ಸಚಿವ ಸಂಪುಟವು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಾಮಾಜಿಕ ನೆರವು ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವನ್ನು (NSAP) ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ ಸಾಮಾಜಿಕ ಸಹಾಯತಾ ಯೋಜನೆ (PMSSY) ಎಂದು ಮರುನಾಮಕರಣ ಮಾಡಿದೆ.

NSAP ಕುರಿತು:

ಪ್ರಾರಂಭ: ಆಗಸ್ಟ್ 15, 1995.
ಸಚಿವಾಲಯ: ಗ್ರಾಮೀಣಾಭಿವೃದ್ಧಿ ಸಚಿವಾಲಯ.
ಸ್ವರೂಪ: ಕೇಂದ್ರ ಪ್ರಾಯೋಜಿತ, ವಂತಿಗೆ ರಹಿತ (non-contributory) ಸಾಮಾಜಿಕ ನೆರವು ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ.
ಉದ್ದೇಶ: ವೃದ್ಧರು, ವಿಧವೆಯರು, ವಿಕಲಚೇತನರು ಮತ್ತು ಪ್ರಾಥಮಿಕ ದುಡಿಯುವ ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡ ಕುಟುಂಬಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ ದುರ್ಬಲ BPL ಕುಟುಂಬಗಳಿಗೆ ಆರ್ಥಿಕ ನೆರವು ಒದಗಿಸುವುದು.
ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ಆಧಾರ: DPSP ಯ ವಿಧಿ 41.

ಪ್ರಮುಖ ಘಟಕಗಳು:

ವೃದ್ಧಾಪ್ಯ ವೇತನ: ಇಂದಿರಾ ಗಾಂಧಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವೃದ್ಧಾಪ್ಯ ವೇತನ ಯೋಜನೆ (IGNOAPS).
ವಿಧವಾ ವೇತನ: ಇಂದಿರಾ ಗಾಂಧಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಧವಾ ವೇತನ ಯೋಜನೆ (IGNWPS).
ವಿಕಲಚೇತನ ವೇತನ: ಇಂದಿರಾ ಗಾಂಧಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಕಲಚೇತನ ವೇತನ ಯೋಜನೆ (IGNDPS).
ಕುಟುಂಬ ಪ್ರಯೋಜನ: ಅರ್ಹ BPL ಕುಟುಂಬದ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ದುಡಿಯುವ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಮರಣದ ನಂತರ, ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕುಟುಂಬ ಪ್ರಯೋಜನ ಯೋಜನೆಯ (NFBS) ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ಬಾರಿಯ ಆರ್ಥಿಕ ಅನುದಾನವನ್ನು ಒದಗಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ವಿಕಲಚೇತನ ವೇತನದ ಪ್ರಮುಖ ನಿಬಂಧನೆಗಳು:

ಅರ್ಹತೆ: ಶೇ. 40 ಅಥವಾ ಅದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಮಾಣದ ವಿಕಲಚೇತನ.
ವಯೋಮಿತಿ: ಕನಿಷ್ಠ ವಯಸ್ಸಿನ ಮಿತಿಯನ್ನು ರದ್ದುಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಮಾಸಿಕ ನೆರವು: 0-79 ವರ್ಷದೊಳಗಿನ ಫಲಾನುಭವಿಗಳಿಗೆ ₹375 ಮತ್ತು 80 ವರ್ಷ ಹಾಗೂ ಮೇಲ್ಪಟ್ಟವರಿಗೆ ₹625.
ವ್ಯಾಪ್ತಿ: ಅಂದಾಜು 3.20 ಕೋಟಿ ಫಲಾನುಭವಿಗಳು.

ಅಪರೂಪದ ಜೇಪೋರ್ ಗ್ರೌಂಡ್ ಗೆಕ್ಕೊ (ಹಲ್ಲಿ ಪ್ರಭೇದ) ಭವಿಷ್ಯಕ್ಕೆ ಗಣಿಗಾರಿಕೆ ಯೋಜನೆ ಕುತ್ತು

ಪರಿಸರ

ಸಂದರ್ಭ:

ಒಡಿಶಾದ ಬಾಲ್ಡಾ ಬೆಟ್ಟಗಳಲ್ಲಿನ ಬಾಕ್ಸೈಟ್ ಗಣಿಗಾರಿಕೆ ಯೋಜನೆಯು ಅಪರೂಪದ ಜೇಪೋರ್ ಗ್ರೌಂಡ್ ಗೆಕ್ಕೊ ಭವಿಷ್ಯಕ್ಕೆ ಬೆದರಿಕೆಯೊಡ್ಡಿದೆ. ಭಾರತೀಯ ವಿಜ್ಞಾನಿಯೊಬ್ಬರು 2010 ರಲ್ಲಿ ಮರುಶೋಧಿಸುವವರೆಗೂ, ಸುಮಾರು 130 ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಇದು ಅಳಿದುಹೋಗಿದೆ ಎಂದು ಭಾವಿಸಲಾಗಿತ್ತು.

ಜೇಪೋರ್ ಗ್ರೌಂಡ್ ಗೆಕ್ಕೊ ಕುರಿತು:

ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಹೆಸರು: ಸಿರ್ಟೊಡ್ಯಾಕ್ಟಿಲಸ್ ಜೇಪೋರೆನ್ಸಿಸ್ (Cyrtodactylus jeyporensis).
ವ್ಯಾಪ್ತಿ: ಪೂರ್ವ ಘಟ್ಟಗಳಿಗೆ ಸ್ಥಳೀಯವಾಗಿದೆ; ಒಡಿಶಾ ಮತ್ತು ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ದಾಖಲಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳು: ಇದು ನಿಶಾಚರ ಪ್ರಭೇದವಾಗಿದ್ದು, ಮೂಲತಃ 1878 ರಲ್ಲಿ ರಿಚರ್ಡ್ ಹೆನ್ರಿ ಬೆಡ್ಡೋಮ್ ಅವರಿಂದ ವಿವರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ.
ಆವಾಸಸ್ಥಾನ: ಸುಮಾರು 1,200-1,300 ಮೀಟರ್ ಎತ್ತರದ ತೇವಾಂಶಯುಕ್ತ ಅರೆ-ನಿತ್ಯಹರಿದ್ವರ್ಣ ಕಾಡುಗಳು.
ಬೆದರಿಕೆಗಳು: ಕಾಫಿ ತೋಟಗಳು, ಜಲವಿದ್ಯುತ್ ಯೋಜನೆಗಳು ಮತ್ತು ಗಣಿಗಾರಿಕೆಯಿಂದ ಇದರ ಆವಾಸಸ್ಥಾನ ನಾಶವಾಗುತ್ತಿದೆ.
IUCN ಸ್ಥಾನಮಾನ: ಎಂಡೇಂಜರ್ಡ್ (EN).
CITES: ಅಪೆಂಡಿಕ್ಸ್ II (Appendix II).