ಉಜ್ಜಯಿನಿಯ ವೈಶ್ಯ ಟೇಕ್ರಿ ಸ್ತೂಪ

ಇತಿಹಾಸ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಿ

ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿ:

ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶ ಸರ್ಕಾರವು ಉಜ್ಜಯಿನಿಯ ವೈಶ್ಯ ಟೇಕ್ರಿಯಲ್ಲಿ ಹೊಸದಾಗಿ ಉತ್ಖನನ ನಡೆಸಲು ಪರಿಗಣಿಸುತ್ತಿದೆ. ಇಲ್ಲಿ 1938-39ರಲ್ಲಿ ಭಾಗಶಃ ಉತ್ಖನನ ನಡೆಸಲಾಗಿತ್ತು, ಮತ್ತು ಇದು ಸಾಂಚಿ ಸ್ತೂಪಕ್ಕಿಂತ ದೊಡ್ಡದಾದ ಬೃಹತ್ ಬೌದ್ಧ ಸ್ತೂಪವಾಗಿರುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿದೆ.

ವೈಶ್ಯ ಟೇಕ್ರಿ ಬಗ್ಗೆ:

ವೈಶ್ಯ ಟೇಕ್ರಿಯು ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶದ ಉಜ್ಜಯಿನಿ ಬಳಿ ಇರುವ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಪುರಾತತ್ವ ದಿಬ್ಬವಾಗಿದೆ.
ಇದು ಪುರಾತನ ಕಾಣಿಪುರ/ಕನಕಗಿರಿ ಬೌದ್ಧ ಕೇಂದ್ರಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಬೃಹತ್ ಬೌದ್ಧ ಸ್ತೂಪದ ಅವಶೇಷಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ ಎಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ.
ಈ ತಾಣವು ಸಾ.ಶ.ಪೂ. 3ನೇ ಶತಮಾನದ ಮೌರ್ಯರ ಕಾಲಕ್ಕೆ ಸೇರಿದೆ ಎಂದು ತಾತ್ಕಾಲಿಕವಾಗಿ ಅಂದಾಜಿಸಲಾಗಿದೆ. ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾಗಿ ಈ ಸ್ಮಾರಕವನ್ನು ಸಾಮ್ರಾಟ್ ಅಶೋಕನಿಗೆ ಮತ್ತು ಆತ ಉಜ್ಜಯಿನಿಯಲ್ಲಿ ಆಡಳಿತ ನಡೆಸಿದ ಅವಧಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಈ ಸ್ತೂಪವು ಅಂದಾಜು 350 ಅಡಿ ವ್ಯಾಸ ಮತ್ತು 100 ಅಡಿ ಅಥವಾ ಅದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಎತ್ತರವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ ಎಂದು ಅಂದಾಜಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಸಾಂಚಿಯ ಮಹಾ ಸ್ತೂಪದ ಬಗ್ಗೆ:

ಸ್ತೂಪವು ಬೌದ್ಧ ಸ್ಮರಣಾರ್ಥ ಸ್ಮಾರಕವಾಗಿದ್ದು, ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಬುದ್ಧ ಅಥವಾ ಇತರ ಸಂತರ ಪವಿತ್ರ ಅವಶೇಷಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ.
ಸ್ಥಾಪನೆ: ಈ ಸ್ತೂಪವನ್ನು ಸಾ.ಶ.ಪೂ. 3ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಮೌರ್ಯ ರಾಜವಂಶದ ಸಾಮ್ರಾಟ್ ಅಶೋಕನು ನಿರ್ಮಿಸಿದನು.
ನಂತರದ ಶುಂಗ ಮತ್ತು ಶಾತವಾಹನರ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಈ ಸ್ತೂಪವನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಿ ಮತ್ತು ಸುಂದರಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು.
ರಚನೆ: ಸಾಂಚಿ ಮಹಾ ಸ್ತೂಪವು ಕಲ್ಲು ಮತ್ತು ಇಟ್ಟಿಗೆಯಿಂದ ನಿರ್ಮಿಸಲಾದ ಅರ್ಧಗೋಳಾಕಾರದ ಗುಮ್ಮಟವಾಗಿದೆ. ಇದರ ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿ ಬುದ್ಧನ ಅವಶೇಷಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ದೊಡ್ಡ ಮತ್ತು ಎತ್ತರದ ವೇದಿಕೆ ಇದೆ.
ಇದರ ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿ ತ್ರಿವಳಿ ಛತ್ರಿ (triple umbrella) ಅಥವಾ ‘ಛತ್ರಾವಳಿ’ಯನ್ನು ಹಿಡಿದಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುವ ‘ಹರ್ಮಿಕಾ’ ಇದೆ. ಇದು ಬೌದ್ಧಧರ್ಮದ ಮೂರು ರತ್ನಗಳಾದ ಬುದ್ಧ, ಧರ್ಮ ಮತ್ತು ಸಂಘವನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತದೆ.
ಗುಮ್ಮಟದ ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿ ‘ಛತ್ರ’ ಎಂಬ ಕಂಬದಂತಹ ರಚನೆಯಿದೆ, ಇದು ಬುದ್ಧನ ಉಪಸ್ಥಿತಿ ಮತ್ತು ಜ್ಞಾನೋದಯದ ಸಂಕೇತವಾಗಿದೆ.
ಈ ಸ್ತೂಪವು ಯುನೆಸ್ಕೋ ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆಯ ತಾಣವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಪಂಚದಾದ್ಯಂತದ ಬೌದ್ಧರಿಗೆ ಪ್ರಮುಖ ಯಾತ್ರಾ ಸ್ಥಳವಾಗಿದೆ.

2028-29ರ ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ಭದ್ರತಾ ಮಂಡಳಿಯ (UNSC) ಸ್ಥಾನಕ್ಕಾಗಿ ಭಾರತದ ಪ್ರಚಾರ

ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ

ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿ:

2028-29ರ ಅವಧಿಗೆ ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ಭದ್ರತಾ ಮಂಡಳಿಯ (UNSC) ಖಾಯಂ-ಅಲ್ಲದ (non-permanent) ಸ್ಥಾನಕ್ಕಾಗಿ ಭಾರತವು ತನ್ನ ಪ್ರಚಾರವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದೆ, ಇದರ ಚುನಾವಣೆ ಜೂನ್ 2027ರಲ್ಲಿ ನಡೆಯಲಿದೆ.

ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ಭದ್ರತಾ ಮಂಡಳಿ (UNSC)ಯ ಬಗ್ಗೆ:

ಇದು ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ಆರು ಪ್ರಮುಖ ಅಂಗಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ.
ಉದ್ದೇಶ: ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಶಾಂತಿ ಮತ್ತು ಭದ್ರತೆಯನ್ನು ಕಾಯ್ದುಕೊಳ್ಳುವುದು.
ಎಲ್ಲಾ ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ಸದಸ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾನೂನಿನಡಿ ಪಾಲಿಸಲೇಬೇಕಾದ ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ನಿರ್ಣಯಗಳನ್ನು ಹೊರಡಿಸುವ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಏಕೈಕ ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ಸಂಸ್ಥೆ ಇದಾಗಿದೆ.
ರಚನೆ ಮತ್ತು ಸಂಯೋಜನೆ: ಮಂಡಳಿಯು 15 ಸದಸ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಎರಡು ವರ್ಗಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗಿದೆ:
ವೀಟೋ ಅಧಿಕಾರವಿರುವ ಖಾಯಂ ಸದಸ್ಯರು (P5): ಚೀನಾ, ಫ್ರಾನ್ಸ್, ರಷ್ಯಾ, ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್‌ಡಮ್ (UK), ಮತ್ತು ಅಮೆರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ (USA).
P5 ಸದಸ್ಯರಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಒಂದು ರಾಷ್ಟ್ರವು ‘ವೀಟೋ’ ಚಲಾಯಿಸಿದರೂ, ಇತರ ಎಷ್ಟು ಸದಸ್ಯರು ಬೆಂಬಲಿಸಿದರೂ ಆ ನಿರ್ಣಯವನ್ನು ತಡೆಯಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ.
ಖಾಯಂ-ಅಲ್ಲದ ಸದಸ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು (10 ಸ್ಥಾನಗಳು): ಇವರನ್ನು ಭೌಗೋಳಿಕ ಪ್ರಾತಿನಿಧ್ಯದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ, ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ಸಾಮಾನ್ಯ ಸಭೆಯು (UNGA) ಎರಡು ವರ್ಷಗಳ ಅವಧಿಗೆ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ.
ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿ: ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್, ಅಮೆರಿಕ (USA).

ಶ್ರೀ ಅರವಿಂದರು

ಇತಿಹಾಸ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಿ

ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿ:

ಪ್ರಧಾನಿ ಮೋದಿಯವರು ಶ್ರೀ ಅರವಿಂದರವರ (15 ಆಗಸ್ಟ್ 1872 – 5 ಡಿಸೆಂಬರ್ 1950) ಜನ್ಮದಿನದಂದು ಅವರಿಗೆ ನಮನ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು.

ಶ್ರೀ ಅರವಿಂದರ ಬಗ್ಗೆ:

ಶ್ರೀ ಅರವಿಂದರು ತಮ್ಮ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್‌ನ ಲಂಡನ್‌ನ ಸೇಂಟ್ ಪಾಲ್ಸ್ ಶಾಲೆ ಮತ್ತು ಕೇಂಬ್ರಿಡ್ಜ್‌ನ ಕಿಂಗ್ಸ್ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿದರು.
1893ರಲ್ಲಿ ಭಾರತಕ್ಕೆ ಮರಳಿದ ಅವರು ಮುಂದಿನ 13 ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಬರೋಡಾ ಸಂಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಬರೋಡಾ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರಾಗಿಯೂ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಿದರು.

ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಸಂಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿನ ಶ್ರೀ ಅರವಿಂದರ ಪಾತ್ರ:

ಶ್ರೀ ಅರವಿಂದರು ಯುವ ಕ್ಲಬ್‌ಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡಿದರು, ಇದರಲ್ಲಿ 1902ರಲ್ಲಿ ಕಲ್ಕತ್ತಾದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪನೆಯಾದ ಅನುಶೀಲನ್ ಸಮಿತಿ ಸೇರಿದೆ.
1906ರಲ್ಲಿ, ಅರವಿಂದರನ್ನು ಕಲ್ಕತ್ತಾದ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಕಾಲೇಜಿನ (ಬೆಂಗಾಲ್ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಕಾಲೇಜು) ಮೊದಲ ಪ್ರಾಂಶುಪಾಲರನ್ನಾಗಿ ನೇಮಿಸಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಅವರು ಭಾರತೀಯ ಯುವಕರಿಗೆ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ನೀಡಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು.
ತಮ್ಮ ‘ಬಂದೇ ಮಾತರಂ’ ಪತ್ರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ದೇಶಕ್ಕೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು ಮುಕ್ತವಾಗಿ ಮಂಡಿಸಿದ ಭಾರತದ ಮೊದಲ ರಾಜಕೀಯ ನಾಯಕರಾಗಿದ್ದಾರೆ.
1907ರ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್‌ನ ಸೂರತ್ ಅಧಿವೇಶನದಲ್ಲಿ, ಅವರು ತೀವ್ರಗಾಮಿಗಳೊಂದಿಗೆ ನಾಯಕತ್ವ ವಹಿಸಿದ್ದರು.
ಅಲಿಪೋರ್ ಬಾಂಬ್ ಪ್ರಕರಣಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಅವರನ್ನು 1908ರಲ್ಲಿ ಬಂಧಿಸಲಾಯಿತು.

ಯೋಗ ಜೀವನ:

ಶ್ರೀ ಅರವಿಂದರು 1905ರಲ್ಲಿ ಬರೋಡಾದಲ್ಲಿಯೇ ಯೋಗಾಭ್ಯಾಸವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದ್ದರು.
1910ರಲ್ಲಿ ಅವರು ರಾಜಕೀಯದಿಂದ ನಿವೃತ್ತರಾಗಿ, ತಮ್ಮನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಆಂತರಿಕ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಜೀವನ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯಗಳಿಗೆ ಮುಡಿಪಾಗಿಡಲು ಪಾಂಡಿಚೇರಿಗೆ ತೆರಳಿದರು.
ಪಾಂಡಿಚೇರಿಯಲ್ಲಿ ಕಳೆದ ತಮ್ಮ 40 ವರ್ಷಗಳ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಅವರು ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಅಭ್ಯಾಸದ ಹೊಸ ವಿಧಾನವನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದರು, ಇದನ್ನು ಅವರು ಪೂರ್ಣ ಯೋಗ ಎಂದು ಕರೆದರು.
1926ರಲ್ಲಿ, ಅವರು ಶ್ರೀ ಅರವಿಂದ ಆಶ್ರಮವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು.

ಸಾಹಿತ್ಯಿಕ ಕೃತಿಗಳು:

ದಿ ಲೈಫ್ ಡಿವೈನ್: ಇದು ಪೂರ್ಣ ಯೋಗದ ತಾತ್ವಿಕ ಅಂಶಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತದೆ.
ಸಿಂಥೆಸಿಸ್ ಆಫ್ ಯೋಗ: ಇದು ಪೂರ್ಣ ಯೋಗದ ತತ್ವಗಳು ಮತ್ತು ವಿಧಾನಗಳ ಬಗ್ಗೆ ವಿವರಿಸುತ್ತದೆ.
ಸಾವಿತ್ರಿ (Savitri: A Legend and a Symbol): ಇದೊಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಮಹಾಕಾವ್ಯವಾಗಿದೆ.
ಅವರು ಎರಡು ವಾರಪತ್ರಿಕೆಗಳನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು: ಇಂಗ್ಲಿಷ್‌ನಲ್ಲಿ ‘ಕರ್ಮಯೋಗಿನ್’ ಮತ್ತು ಬಂಗಾಳಿಯಲ್ಲಿ ‘ಧರ್ಮ’.

ರಾಜಸ್ಥಾನ ಮರಗಳ (ರಕ್ಷಣೆ) ಮಸೂದೆ-2026

ರಾಜಕೀಯ ಮತ್ತು ಆಡಳಿತ

ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿ:

ರಾಜಸ್ಥಾನ ಸಚಿವ ಸಂಪುಟವು ರಾಜಸ್ಥಾನ ಮರಗಳ (ರಕ್ಷಣೆ) ಮಸೂದೆ-2026 ನ್ನು ಅನುಮೋದಿಸಿದೆ.

ರಾಜಸ್ಥಾನ ಮರಗಳ (ರಕ್ಷಣೆ) ಮಸೂದೆ, 2026

ಉದ್ದೇಶ: ಅರಣ್ಯೇತರ ಅಥವಾ ಖಾಸಗಿ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಮರಗಳನ್ನು ಕಡಿಯುವುದನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಮರಗಳ ಸಂರಕ್ಷಣೆಯನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುವುದು.
ರಕ್ಷಿತ ಪ್ರಭೇದಗಳು: ಖೇಜ್ರಿ, ಅರಳಿಮರ, ಆಲದ ಮರ , ರೋಹಿದಾ, ಮಹುವಾ ಮತ್ತು ಬೀಡಿ ಎಲೆ/ಟೆಂಡು ಸೇರಿದಂತೆ 29 ಮರಗಳ ಪ್ರಭೇದಗಳನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಅನುಮತಿ: ಖಾಸಗಿ ಭೂಮಿ ಸೇರಿದಂತೆ ಯಾವುದೇ ಜಾಗದಲ್ಲಿ ರಕ್ಷಿತ ಮರಗಳನ್ನು ಕಡಿಯಲು ಪೂರ್ವ ಅನುಮತಿಯ ಅಗತ್ಯವಿದೆ.
ಪರಿಹಾರದ ನೆಡುತೋಪು: ಮರ ಕಡಿಯಲು ಅನುಮತಿ ನೀಡುವಾಗ, ಅದೇ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ನಿಗದಿತ ಮರಗಳನ್ನು ನೆಡುವ ಷರತ್ತನ್ನು ವಿಧಿಸಬಹುದು.
ದಂಡ: ಉಲ್ಲಂಘನೆಗಾಗಿ 1 ವರ್ಷದವರೆಗೆ ಜೈಲು ಶಿಕ್ಷೆ ಮತ್ತು/ಅಥವಾ ₹1 ಲಕ್ಷ ದಂಡವನ್ನು ವಿಧಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಮಹತ್ವ: ಇದು ಜೀವವೈವಿಧ್ಯತೆಯನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುತ್ತದೆ, ಮರುಭೂಮೀಕರಣವನ್ನು ತಡೆಯುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ರಾಜಸ್ಥಾನದ ಪರಿಸರ ವಿಜ್ಞಾನದ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಪ್ರಮುಖವಾದ ಮರಗಳನ್ನು ಸಂರಕ್ಷಿಸುತ್ತದೆ.