ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪಂಚಾಯತ್ ರಾಜ್ ದಿನ

ಆಡಳಿತ

ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿದೆ:

ದೇಶದಲ್ಲಿ ಪಂಚಾಯತ್ ರಾಜ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಸ್ಥಾಪನೆಯಾದ ಸ್ಮರಣಾರ್ಥವಾಗಿ ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಏಪ್ರಿಲ್ 24 ರಂದು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪಂಚಾಯತ್ ರಾಜ್ ದಿನವನ್ನು (NPRD) ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ಸ್ಥಾನಮಾನ ಮತ್ತು ಮಹತ್ವ

ಈ ದಿನವು 73 ನೇ ಸಂವಿಧಾನ ತಿದ್ದುಪಡಿ ಕಾಯ್ದೆ, 1992 ರ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಕಾಯ್ದೆಯನ್ನು ಸ್ಮರಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಕಾಯ್ದೆಯು 1993 ರಲ್ಲಿ ದೇಶದಾದ್ಯಂತ ಜಾರಿಗೆ ಬರುವ ಮೂಲಕ ಪಂಚಾಯತ್ ರಾಜ್ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಗೆ (PRIs) ಬಲವಾದ ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ಸ್ಥಾನಮಾನವನ್ನು ನೀಡಿತು.
ಈ ಪ್ರಮುಖ ನಿಬಂಧನೆಗಳನ್ನು ಭಾರತ ಸಂವಿಧಾನದ ಭಾಗ IX (Part IX) ರ ಅಡಿಯಲ್ಲ್ಲಿ ಸೇರ್ಪಡೆಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದು ಗ್ರಾಮ, ಬ್ಲಾಕ್ (ತಾಲೂಕು) ಮತ್ತು ಜಿಲ್ಲಾ ಮಟ್ಟದ ಸ್ಥಳೀಯ ಸಂಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಸಬಲೀಕರಣಗೊಳಿಸುವ ಮೂಲಕ ಭಾರತದ ತಳಮಟ್ಟದ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವವನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಬಲಪಡಿಸುತ್ತದೆ.

ಪಂಚಾಯತ್ ರಾಜ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಹಿನ್ನೆಲೆ

ಭಾರತಕ್ಕೆ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ದೊರೆತ ನಂತರ, ಆಡಳಿತದಲ್ಲಿ ವಿಕೇಂದ್ರೀಕರಣವನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸಲು 1957 ರಲ್ಲಿ ಬಲವಂತ್ ರಾಯ್ ಮೆಹ್ತಾ ಸಮಿತಿಯನ್ನು ರಚಿಸಲಾಯಿತು. ಈ ಸಮಿತಿಯು ದೇಶಕ್ಕೆ ಮೂರು ಹಂತಗಳ ಪಂಚಾಯತ್ ರಾಜ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತರಲು ಶಿಫಾರಸು ಮಾಡಿತು. ಇದರ ಅನ್ವಯ, 1959 ರಲ್ಲಿ ದೇಶದಲ್ಲೇ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ರಾಜಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಈ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಅನುಷ್ಠಾನಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು.
ತದನಂತರ ಬಂದ 73 ನೇ ಸಂವಿಧಾನ ತಿದ್ದುಪಡಿ ಕಾಯ್ದೆಯು ಪಂಚಾಯತ್ ರಾಜ್ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಸ್ಥಾಪನೆಯನ್ನು ಕಡ್ಡಾಯಗೊಳಿಸುವ ಮೂಲಕ ಇವುಗಳಿಗೆ ಭದ್ರವಾದ ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ರಕ್ಷಣೆಯನ್ನು ಒದಗಿಸಿತು. ಪಂಚಾಯತ್ ಆಡಳಿತದ ಈ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಸಂವಿಧಾನದ ಭಾಗ IX ರ ‘ವಿಧಿ 243 ರಿಂದ 243 O’ ವರೆಗಿನ ವಿಧಿಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯವಸ್ಥಿತವಾಗಿ ಅಳವಡಿಸಲಾಗಿದೆ.

ರೋಗಕಾರಕಗಳ ಲಭ್ಯತೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಯೋಜನ ಹಂಚಿಕೆ (PABS) ಅನುಬಂಧ

ವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ

ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿದೆ:

2025 ರಲ್ಲಿ ಅಂಗೀಕರಿಸಲಾದ ಐತಿಹಾಸಿಕ ‘ವಿಶ್ವ ಆರೋಗ್ಯ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಸಾಂಕ್ರಾಮಿಕ ಒಪ್ಪಂದ’ದಲ್ಲಿ (WHO Pandemic Agreement – WPA) ಬಹುನಿರೀಕ್ಷಿತ ‘ರೋಗಕಾರಕಗಳ ಲಭ್ಯತೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಯೋಜನ ಹಂಚಿಕೆ’ (Pathogen Access and Benefit-Sharing – PABS) ಅನುಬಂಧವನ್ನು ಇನ್ನೂ ಸೇರ್ಪಡೆಗೊಳಿಸಿಲ್ಲ.

ರೋಗಕಾರಕಗಳ ಲಭ್ಯತೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಯೋಜನ ಹಂಚಿಕೆ (PABS) ಅನುಬಂಧದ ಬಗ್ಗೆ:

ಇದು ವಿಶ್ವ ಆರೋಗ್ಯ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಸಾಂಕ್ರಾಮಿಕ ಒಪ್ಪಂದದ ಅತ್ಯಂತ ನಿರ್ಣಾಯಕ ಹಾಗೂ ಕಾನೂನುಬದ್ಧವಾಗಿ ಕಡ್ಡಾಯವಾದ (Legally binding) ವಿಭಾಗವಾಗಿದೆ.
ಭವಿಷ್ಯದಲ್ಲಿ ಸಾಂಕ್ರಾಮಿಕ ರೋಗಗಳನ್ನು ಹರಡುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವಿರುವ ರೋಗಕಾರಕಗಳ ಕುರಿತಾದ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ತ್ವರಿತವಾಗಿ ಮತ್ತು ಪಾರದರ್ಶಕವಾಗಿ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಲು, ಇದು ಒಂದು ಬಹುಪಕ್ಷೀಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುತ್ತದೆ.
ಇದರೊಂದಿಗೆ, ಲಸಿಕೆಗಳು, ರೋಗನಿರ್ಣಯ ಸಾಧನಗಳು ಮತ್ತು ಚಿಕಿತ್ಸಾ ವಿಧಾನಗಳಂತಹ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಪರಿಹಾರಗಳನ್ನು ಜಗತ್ತಿನಾದ್ಯಂತ ನ್ಯಾಯಸಮ್ಮತ ಹಾಗೂ ಸಮಾನ ಹಂಚಿಕೆಯನ್ನು ಇದು ಖಚಿತಪಡಿಸುತ್ತದೆ.

ವಿಶ್ವ ಆರೋಗ್ಯ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಸಾಂಕ್ರಾಮಿಕ ಒಪ್ಪಂದ (WHO Pandemic Agreement)ದ ಬಗ್ಗೆ:

ಈ ಒಪ್ಪಂದವನ್ನು 2025 ರಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವ ಆರೋಗ್ಯ ಸಭೆ (World Health Assembly)ಯು ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಅಂಗೀಕರಿಸಿದೆ.
ಉದ್ದೇಶ: ಸಾಂಕ್ರಾಮಿಕ ರೋಗಗಳ ತಡೆಗಟ್ಟುವಿಕೆ, ಸನ್ನದ್ಧತೆ ಮತ್ತು ಸೂಕ್ತ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗಾಗಿ WHO ಸಮಾವೇಶವನ್ನು ಮಾತುಕತೆಗಳ ಮೂಲಕ ರೂಪಿಸುವುದು ಇದರ ಮುಖ್ಯ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿದೆ. ಇದು ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಭವಿಷ್ಯದ ಸಾಂಕ್ರಾಮಿಕ ರೋಗಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸಲು ಒಂದು ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಾಧನವಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಲಿದೆ.
ಈ ಒಪ್ಪಂದದ ಅಂಗೀಕಾರದ ನಂತರ, PABS ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ನಿಖರವಾದ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಚರ್ಚಿಸಿ ಅಂತಿಮಗೊಳಿಸುವ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯನ್ನು ಸಾಂಕ್ರಾಮಿಕ ಒಪ್ಪಂದದ ಮೇಲಿನ ‘ಅಂತರ್ ಸರ್ಕಾರಿ ಕಾರ್ಯಕಾರಿ ಗುಂಪು’ (IGWG) ನಿರ್ವಹಿಸುವುದು ಮುಂದಿನ ಪ್ರಮುಖ ಹೆಜ್ಜೆಯಾಗಿದೆ.
ವಿಶ್ವದ ಕನಿಷ್ಠ 60 ದೇಶಗಳು ಈ ಒಪ್ಪಂದವನ್ನು ಅನುಮೋದಿಸಿದ ಕೇವಲ 30 ದಿನಗಳ ನಂತರ, ಇದು ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಜಾರಿಗೆ ಬರಲಿದೆ.