ವರ್ಗ: State Current Affairs Kannada

ಅರಣ್ಯ ಇಲಾಖೆ ಅಧಿಕಾರಿಗಳಿಗೆ ವಿಮಾ ಭದ್ರತೆ

ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿದೆ: 

• ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರದ ಅರಣ್ಯ ಇಲಾಖೆಯ ಸಿಬ್ಬಂದಿ ಮತ್ತು ಹೊರಗುತ್ತಿಗೆ ನೌಕರರಿಗೆ ವಿಮಾ ಭದ್ರತೆಯನ್ನು ಒದಗಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶಗಳು:

• ತಿಳುವಳಿಕೆ ಒಡಂಬಡಿಕೆಗೆ (MoU) ಸಹಿ:- ಕರ್ನಾಟಕ ಅರಣ್ಯ, ಜೀವಿಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ಪರಿಸರ ಇಲಾಖೆ ಹಾಗೂ “ಬ್ಯಾಂಕ್ ಆಫ್ ಬರೋಡಾ” ನಡುವೆ ಹಾಕಲಾಗಿದೆ.
• ₹1 ಕೋಟಿ ಅಪಘಾತ ಮರಣ ವಿಮೆ:- ಇದು ಎಲ್ಲಾ ಕಾಯಂ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು, ಸಿಬ್ಬಂದಿ ಮತ್ತು ಹೊರಗುತ್ತಿಗೆ ನೌಕರರಿಗೆ, ಅವರ ಹುದ್ದೆಯ ಶ್ರೇಣಿ ಅಥವಾ ವೇತನವನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸದೆ, ವಿಮೆಯನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ.
• ಬ್ಯಾಂಕ್ ಹೆಚ್ಚುವರಿಯಾಗಿ ₹25 ಲಕ್ಷವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ:- ಕರ್ತವ್ಯದಲ್ಲಿರುವಾಗ ಅಪಘಾತ ಸಂಭವಿಸಿ ಮರಣ ಹೊಂದಿದಾಗ ಈ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಮೊತ್ತವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ.
• ಕಾಯಂ ಉದ್ಯೋಗಿಗಳಿಗೆ ₹10 ಲಕ್ಷ ಜೀವ ವಿಮೆ:- ಈ ಜೀವ ವಿಮೆ ಭದ್ರತೆಯನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಅರ್ಹರಾಗಿರುತ್ತಾರೆ.
• ಹೊರಗುತ್ತಿಗೆ ಸಿಬ್ಬಂದಿ ವಿಮಾ ಭದ್ರತೆ:- ಹೊರಗುತ್ತಿಗೆ ಸಿಬ್ಬಂದಿಗೆ ₹20 ಲಕ್ಷ ವಿಮಾ ಭದ್ರತೆಯನ್ನು ಒದಗಿಸಲಾಗಿದೆ.
• ನಿವೃತ್ತ ಸಿಬ್ಬಂದಿಗಳಿಗೆ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಅಪಘಾತ ವಿಮಾ ಭದ್ರತೆಯ ವಿಸ್ತರಣೆ:- ಬ್ಯಾಂಕ್ ಆಫ್ ಬರೋಡಾದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಪಿಂಚಣಿ ಖಾತೆಗಳನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸುವವರಿಗೆ 70 ವರ್ಷ ವಯಸ್ಸಿನವರೆಗೆ ಈ ಭದ್ರತೆಯು ಮಾನ್ಯವಾಗಿರುತ್ತದೆ.

ರಾಜ್ಯ ಶಿಕ್ಷಣ ನೀತಿ (SEP), 2025

ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿದೆ:

• ರಾಜ್ಯ ಶಿಕ್ಷಣ ನೀತಿ (SEP), 2025 ತ್ರಿಭಾಷಾ ಸೂತ್ರವನ್ನು ಕೈಬಿಟ್ಟು, ಅದರ ಬದಲಿಗೆ ದ್ವಿಭಾಷಾ ಸೂತ್ರವನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವಂತಹ ಹಲವಾರು ಪ್ರಮುಖ ಶಿಫಾರಸುಗಳನ್ನು ಮಾಡಿದೆ.

ಪ್ರಮುಖ ಶಿಫಾರಸುಗಳು:

• ದ್ವಿಭಾಷಾ ಸೂತ್ರ:- ತ್ರಿಭಾಷಾ ಸೂತ್ರವನ್ನು ಕೈಬಿಟ್ಟು, ಅದರ ಬದಲಿಗೆ ದ್ವಿಭಾಷಾ ಸೂತ್ರವನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಶಿಫಾರಸು ಮಾಡಲಾಗಿದೆ.
• ಕನ್ನಡ ಅಥವಾ ಮಾತೃಭಾಷೆಯ ಬೋಧನಾ ಮಾಧ್ಯಮ:- ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಿಕ್ಷಣಕ್ಕೆ ಕನ್ನಡ ಅಥವಾ ಮಾತೃಭಾಷೆಯನ್ನು ಬೋಧನಾ ಮಾಧ್ಯಮವನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಲು ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಲಾಗಿದೆ.
• ಆರ್‌ಟಿಇ 18 ವರ್ಷಗಳವರೆಗೆ ವಿಸ್ತರಣೆ:- ಶಿಕ್ಷಣ ಹಕ್ಕು (RTE) ಅರ್ಹತೆಯನ್ನು 18 ವರ್ಷಗಳವರೆಗೆ ವಿಸ್ತರಿಸಲು ಸಲಹೆ ನೀಡಲಾಗಿದೆ.
• ಖಾಸಗಿ ಶಿಕ್ಷಣ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಸಹ ಮೀಸಲಾತಿ ನೀತಿ:- ಖಾಸಗಿ ಶಿಕ್ಷಣ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಸಹ ಮೀಸಲಾತಿ ಮ್ಯಾಟ್ರಿಕ್ಸ್ (ರೋಸ್ಟರ್) ಅಳವಡಿಸಲು ಶಿಫಾರಸು ಮಾಡಲಾಗಿದೆ.

ರಾಜ್ಯ ಶಿಕ್ಷಣ ನೀತಿ, 2025ರ ಪ್ರಸ್ತುತ ಸ್ಥಿತಿ:

• ಇನ್ನೂ ಅನುಷ್ಠಾನಗೊಂಡಿಲ್ಲ:- ಇದು 2026-27ನೇ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ಜಾರಿಯಾಗುವ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಿದೆ. ಉನ್ನತ ಶಿಕ್ಷಣದ ಅನುಷ್ಠಾನಕ್ಕಾಗಿ ತಜ್ಞರ ಸಮಿತಿ ಇದ್ದರೂ, ಶಾಲಾ ಶಿಕ್ಷಣಕ್ಕಾಗಿ ಅಂತಹ ಯಾವುದೇ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯು ಇನ್ನೂ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗಿಲ್ಲ.
• 900 ಕೆಪಿಎಸ್ ಮ್ಯಾಗ್ನೆಟ್ ಶಾಲೆಗಳು:- ಏಷ್ಯನ್ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಬ್ಯಾಂಕ್ (ADB)ನ ಸಾಲವನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು 900 ಕರ್ನಾಟಕ ಪಬ್ಲಿಕ್ ಶಾಲೆಗಳನ್ನು (KPS) “ಮ್ಯಾಗ್ನೆಟ್ ಶಾಲೆಗಳನ್ನಾಗಿ” (ಪೂರ್ವ ಪ್ರಾಥಮಿಕದಿಂದ ದ್ವೀತಿಯ ಪಿಯುಸಿ ವರೆಗೆ) ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಲು ಸರ್ಕಾರವು ಯೋಜಿಸಿದೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ 509 ಶಾಲೆಗಳನ್ನು 2025 ಮತ್ತು 2027 ರ ನಡುವೆ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಲು ನಿರ್ಧರಿಸಲಾಗಿದೆ.

ರಾಜ್ಯದಿಂದ ನದಿ ಜೋಡಣೆ ಯೋಜನೆಗಳಲ್ಲಿ 40 ರಿಂದ 45 ಟಿಎಂಸಿ ನೀರು ಹಂಚಿಕೆಗೆ ಬೇಡಿಕೆ

ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿದೆ:

• ಉಪಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಡಿ.ಕೆ. ಶಿವಕುಮಾರ್ ಅವರು ನವದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಜಲ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಪ್ರಾಧಿಕಾರದ (NWDA) 24ನೇ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರವನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸಿದರು.

ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶಗಳು:

• ಉದ್ದೇಶ:- ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ನದಿ ಜೋಡಣೆ ಚೌಕಟ್ಟಿನ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಕರ್ನಾಟಕಕ್ಕೆ ಒಟ್ಟು ನೀರಿನ ಹಂಚಿಕೆಯನ್ನು 40 ರಿಂದ 45 ಟಿಎಂಸಿ ಅಡಿಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿಸುವುದು ಇದರ ಪ್ರಮುಖ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿದೆ. ಕುಡಿಯುವ ನೀರು ಮತ್ತು ನೀರಾವರಿ ಅಗತ್ಯಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸಲು ಈ ಬೇಡಿಕೆಯನ್ನು ಮಂಡಿಸಲಾಗಿದೆ.
• ಪ್ರಮುಖ ಬೇಡಿಕೆಗಳು:- ಗೋದಾವರಿ-ಕಾವೇರಿ ನದಿಗಳ ಜೋಡಣೆ ಯೋಜನೆಯ ಮೂಲಕ ಕಲ್ಯಾಣ ಕರ್ನಾಟಕ ಭಾಗಕ್ಕೆ, ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಕುಡಿಯುವ ನೀರಿನ ಉದ್ದೇಶಗಳಿಗಾಗಿ ಹೆಚ್ಚುವರಿಯಾಗಿ 5 ಟಿಎಂಸಿ ನೀರನ್ನು ಒದಗಿಸುವಂತೆ ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರವು ಕೇಂದ್ರವನ್ನು ಒತ್ತಾಯಿಸಿದೆ.
• ಕರ್ನಾಟಕಕ್ಕೆ ಪ್ರಸ್ತುತ ಹಂಚಿಕೆ ಸ್ಥಿತಿ:- 2 ಪ್ರಮುಖ ಯೋಜನೆಗಳ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟು 34.40 ಟಿಎಂಸಿ ನೀರನ್ನು ಹಂಚಿಕೆ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ:

• ಗೋದಾವರಿ-ಕಾವೇರಿ ನದಿಗಳ ಜೋಡಣೆಯಿಂದ 15.90 ಟಿಎಂಸಿ.

• ವರದಾ-ಬೇಡ್ತಿ ನದಿಗಳ ಜೋಡಣೆಯಿಂದ 18.50 ಟಿಎಂಸಿ.

• ಗೋದಾವರಿ-ಕಾವೇರಿ ಯೋಜನೆಯ ಮಾಹಿತಿ:- ಮೊದಲ ಹಂತದಲ್ಲಿ, ಒಟ್ಟು 148 ಟಿಎಂಸಿ ನೀರನ್ನು ತಿರುಗಿಸಲು ನಿರ್ಧರಿಸಲಾಗಿದೆ; ತನ್ನ ಪಾಲಿನ 15.90 ಟಿಎಂಸಿ ನೀರಿನ ಬಳಕೆ ಮತ್ತು ವಿತರಣೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಸ್ಪಷ್ಟೀಕರಣ ನೀಡುವಂತೆ ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರವು ಕೋರಿದೆ.
• ವರದಾ-ಬೇಡ್ತಿ ಯೋಜನೆಯ ವಿವರಗಳು:- ಈ ಅಂತರ್ ರಾಜ್ಯ ನದಿಗಳ ಜೋಡಣೆಗಾಗಿ ವಿವರವಾದ ಯೋಜನಾ ವರದಿಯನ್ನು (DPR) ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಇದರ ಅಂದಾಜು ವೆಚ್ಚ ₹10,000 ಕೋಟಿಗಳಾಗಿದ್ದು, 90% ರಷ್ಟು ವೆಚ್ಚವನ್ನು ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರವೇ ಭರಿಸಲಿದೆ.

ಗೋದಾವರಿ-ಕಾವೇರಿ ನದಿಗಳ ಜೋಡಣೆ ಯೋಜನೆಯ ಬಗ್ಗೆ:

• • 3-ಹಂತದ ಮಾರ್ಗ ಜೋಡಣೆ):- ಈ ಯೋಜನೆಯು ಈ ಕೆಳಗಿನ ಮಾರ್ಗಗಳ ಮೂಲಕ ಭಾರೀ ಪ್ರಮಾಣದ ನೀರಿನ ವರ್ಗಾವಣೆಯನ್ನು ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸುತ್ತದೆ:

• ಗೋದಾವರಿ (ಇಂಚಂಪಲ್ಲಿ ಅಣೆಕಟ್ಟು) – ಕೃಷ್ಣಾ (ನಾಗಾರ್ಜುನಸಾಗರ ಅಣೆಕಟ್ಟು)

• ಕೃಷ್ಣಾ (ನಾಗಾರ್ಜುನಸಾಗರ ಅಣೆಕಟ್ಟು) – ಪೆನ್ನಾರ್ (ಸೋಮಶಿಲಾ ಅಣೆಕಟ್ಟು)

• ಪೆನ್ನಾರ್ (ಸೋಮಶಿಲಾ ಅಣೆಕಟ್ಟು) – ಕಾವೇರಿ (ಗ್ರಾಂಡ್ ಸ್ಟಾನ್ಲೆ ಆಣೆಕಟ್ಟು)

• ಪ್ರಮುಖ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳು:-
  • ಒಟ್ಟು ತಿರುವು:- ಗೋದಾವರಿ ಜಲಾನಯನ ಪ್ರದೇಶದಿಂದ ಬಳಕೆಯಾಗದ ಸುಮಾರು 148 ಟಿಎಂಸಿ (4,189 MCM) ನೀರು ಲಭ್ಯವಿದೆ.
  • ತಮಿಳುನಾಡಿನ ಪಾಲು:- ಚೆನ್ನೈಗೆ ನೀರಾವರಿ ಮತ್ತು ಕುಡಿಯುವ ನೀರು ಪೂರೈಕೆಗಾಗಿ 41 ಟಿಎಂಸಿ ನೀರನ್ನು ಮೀಸಲಿಡಲಾಗಿದೆ.
  • ಕರ್ನಾಟಕದ ನಿಲುವು:- ಯೋಜನೆಗೆ ಅನುಮೋದನೆ ನೀಡುವ ಮೊದಲು ರಾಜ್ಯವು 45 ಟಿಎಂಸಿ ನೀರಿನ ಹಕ್ಕನ್ನು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿದೆ.
• ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ಮತ್ತು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ:-
  • ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಮೂಲ:- ಗೋದಾವರಿ ನದಿಯ ಮೇಲ್ದಂಡೆಯಲ್ಲಿರುವ ಇಂಚಂಪಲ್ಲಿ ಅಣೆಕಟ್ಟು.
  • ಸಾಗಣೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆ:- ಆವಿಯಾಗುವಿಕೆಯಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ನೀರಿನ ನಷ್ಟವನ್ನು ಗಣನೀಯವಾಗಿ ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಲು, ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ವಿಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ತೆರೆದ ಕಾಲುವೆಗಳ ಬದಲಿಗೆ ಉಕ್ಕಿನ ಕೊಳವೆಗಳನ್ನು ಬಳಸುವುದನ್ನು ಈ ಯೋಜನೆಯು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.
• ಫಲಾನುಭವಿಗಳ ಶ್ರೇಣಿ:-
  • ಪ್ರಮುಖ ಫಲಾನುಭವಿಗಳು:- ತೆಲಂಗಾಣ, ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶ ಮತ್ತು ತಮಿಳುನಾಡು.
  • ಇತರ ಫಲಾನುಭವಿಗಳು:- ಪುದುಚೇರಿ ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶ.

ಬೇಡ್ತಿ- ವರದಾ ನದಿಗಳ ಜೋಡಣೆ ಯೋಜನೆಯ ಬಗ್ಗೆ:

• ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಿದವರು:- ಜಲ ಸಂಪನ್ಮೂಲ ಇಲಾಖೆ, ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರ. 
• ಮೂಲ ಉದ್ದೇಶ:- ಉತ್ತರ ಕರ್ನಾಟಕದ ನೀರಿನ ಕೊರತೆಯನ್ನು ತಗ್ಗಿಸಲು, ಪಶ್ಚಿಮಕ್ಕೆ ಹರಿಯುವ ಬೇಡ್ತಿ ನದಿಯಿಂದ ಸರಿಸುಮಾರು 22 ಟಿಎಂಸಿ “ಹೆಚ್ಚುವರಿ” ನೀರನ್ನು ಪೂರ್ವಕ್ಕೆ ಹರಿಯುವ ವರದಾ ನದಿಗೆ (ತುಂಗಭದ್ರಾದ ಉಪನದಿ) ತಿರುಗಿಸುವುದು ಇದರ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿದೆ.
• ಮಾರ್ಗ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯವಿಧಾನ:-
  • ಮೂಲ:- ಬೇಡ್ತಿ ನದಿ (ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳು, ಅರಬ್ಬೀ ಸಮುದ್ರವನ್ನು ಸೇರುತ್ತದೆ).
  • ಅಂತಿಮ ಸ್ಥಳ:- ವರದಾ ನದಿ (ಪೂರ್ವಕ್ಕೆ ಹರಿಯುತ್ತದೆ).
  • ತಾಂತ್ರಿಕ ವಿನ್ಯಾಸ:- ಪಟ್ಟಣಹಳ್ಳ ಮತ್ತು ಸುರೇಮನೆಯಲ್ಲಿ 6.8 ಕಿ.ಮೀ ಉದ್ದದ ಸುರಂಗಗಳು ಮತ್ತು ನೀರೆತ್ತುವ ಘಟಕಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಎರಡು ಸಂಯುಕ್ತ ಕೊಂಡಿಗಳನ್ನು ಈ ಯೋಜನೆಯು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.
• ಉದ್ದೇಶಿತ ಗುರಿಗಳು:-
  • ನೀರಾವರಿ:- ತುಂಗಭದ್ರಾ ಎಡದಂಡೆ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 1 ಲಕ್ಷ ಹೆಕ್ಟೇರ್‌ಗೆ ನೀರಾವರಿ ಒದಗಿಸಲು ಇದನ್ನು ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ.
  • ಬಳಕೆ:- ಕಡಿಮೆ ನೀರಿನ ಲಭ್ಯತೆ ಇರುವ ಪಟ್ಟಣಗಳಿಗೆ ಕುಡಿಯುವ ನೀರು ಒದಗಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಹತ್ತಿ ಹಾಗೂ ಜೋಳದಂತಹ ಮಳೆಯಾಶ್ರಿತ ಬೆಳೆಗಳನ್ನು ಸ್ಥಿರವಾಗಿಸುವುದು.
• ಫಲಾನುಭವಿಗಳು:- ರಾಯಚೂರು, ಗದಗ, ಹಾವೇರಿ ಮತ್ತು ಕೊಪ್ಪಳದ ಬರಪೀಡಿತ ಜಿಲ್ಲೆಗಳನ್ನು ಈ ಯೋಜನೆಯು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.
• ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ:-
  • ಅಣೆಕಟ್ಟು 1:- ಮೆಣಸಗೋಡದಲ್ಲಿ (ಪಟ್ಟಣಹಳ್ಳ ತೊರೆ).
  • ಅಣೆಕಟ್ಟು 2:- ಹಿರೇವಡ್ಡಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ (ಗದಗ ಜಿಲ್ಲೆ).
• ಹಣಕಾಸು:- ಅಂದಾಜು ವೆಚ್ಚವು ₹2,000 ಕೋಟಿಯಿಂದ ₹10,000 ಕೋಟಿಯವರೆಗೆ ಆಗಲಿದೆ (ಅಂತಿಮ ಯೋಜನೆಯ ಮಾರ್ಪಾಡುಗಳಿಗೆ ಒಳಪಟ್ಟಿರುತ್ತದೆ).
• ಸಂಘರ್ಷ ಮತ್ತು ಸ್ಥಿತಿ:-
  • ಪರ:- ಬರ ಪರಿಹಾರವನ್ನು ಬಯಸುವ ಉತ್ತರ ಕರ್ನಾಟಕದ ರೈತರು ಇದನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.
  • ವಿರೋಧ:- ಪರಿಸರವಾದಿಗಳು ಮತ್ತು ಉತ್ತರ ಕನ್ನಡದ ‘ಶಿರಸಿ’ ಭಾಗದ ಸ್ಥಳೀಯರು ಇದನ್ನು ವಿರೋಧಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. 2,100 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಎಕರೆ ಅರಣ್ಯ ನಾಶ ಮತ್ತು ಪರಿಸರ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ರಾಮಪತ್ರೆ (ಮೈರಿಸ್ಟಿಕಾ) ಜೌಗು ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ ಹಾನಿಯಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯನ್ನು ಇವರು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದ್ದಾರೆ.
  • ಪ್ರಸ್ತುತ ಸ್ಥಿತಿ:- ಇದು ಹೆಚ್ಚು ವಿವಾದಾತ್ಮಕವಾಗಿದೆ; “ವಿವರವಾದ ಯೋಜನಾ ವರದಿ”ಯನ್ನು (DPR) ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಲು ಸರ್ಕಾರ ಅನುಮೋದನೆ ನೀಡಿದ್ದರೂ, ಪ್ರತಿಭಟನೆಗಳ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ ವ್ಯಾಪಕ ಅನುಷ್ಠಾನವು ಸ್ಥಗಿತಗೊಂಡಿದೆ.

ಶಿರಸಿಯಲ್ಲಿ ಮಂಗನ ಕಾಯಿಲೆಯ ರಾಜ್ಯದ 2ನೇ ಪ್ರಯೋಗಾಲಯ

ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿದೆ:

• ‘ಕ್ಯಾಸನೂರು ಅರಣ್ಯ ಕಾಯಿಲೆ’ (KFD)ಯ 2ನೇ ಪರೀಕ್ಷಾ ಪ್ರಯೋಗಾಲಯವು ಶೀಘ್ರದಲ್ಲೇ ಉತ್ತರ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಶಿರಸಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗಲಿದೆ.

ಪ್ರಮುಖ ಮುಖ್ಯಾಂಶಗಳು:

• ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದವರು:- ಆರೋಗ್ಯ ಇಲಾಖೆ, ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರ.
• ಪ್ರಮುಖ ಗುರಿ:- ರೋಗವನ್ನು ಆರಂಭಿಕ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಪತ್ತೆ ಹಚ್ಚುವುದು ಮತ್ತು ನಿಯಂತ್ರಣ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುವುದು. 
• ಮೊದಲ ಪ್ರಯೋಗಾಲಯ:- ಪ್ರಸ್ತುತ ಶಿವಮೊಗ್ಗದಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದೆ.
• ಪ್ರಯೋಜನಗಳು:- ಹೊಸ ಪ್ರಯೋಗಾಲಯವು ತ್ವರಿತ ರೋಗನಿರ್ಣಯಕ್ಕೆ ಅನುವು ಮಾಡಿಕೊಡುವ ಮೂಲಕ ಶಿರಸಿ, ಸಿದ್ದಾಪುರ ಮತ್ತು ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಪ್ರದೇಶಗಳ ನಿವಾಸಿಗಳಿಗೆ ಪ್ರಯೋಜನವನ್ನು ನೀಡಲಿದೆ. ಇದು ಮರಣ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ಶೂನ್ಯಕ್ಕೆ ಇಳಿಸಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ ಎಂದು ನಿರೀಕ್ಷಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಕ್ಯಾಸನೂರು ಅರಣ್ಯ ಕಾಯಿಲೆ (ಮಂಗನ ಕಾಯಿಲೆ)ಯ ಬಗ್ಗೆ:

• ಮೂಲ:- ಇದನ್ನು 1957 ರಲ್ಲಿ ಕರ್ನಾಟಕದ ಕ್ಯಾಸನೂರು ಅರಣ್ಯದಲ್ಲಿ ಮೊದಲು ಪತ್ತೇಹಚ್ಚಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಇದನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ‘ಮಂಗನ ಕಾಯಿಲೆ’ ಎಂತಲೂ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.
• ಉಣ್ಣಿಗಳಿಂದ ಹರಡುವ ವೈರಾಣು ರಕ್ತಸ್ರಾವದ ಜ್ವರವಾಗಿದೆ:- ಇದು ‘ಕ್ಯಾಸನೂರು ಅರಣ್ಯ ಕಾಯಿಲೆ ವೈರಾಣು’ವಿನಿಂದ (ಫ್ಲಾವಿವಿರಿಡೆ ಕುಟುಂಬ) ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ.
• ಮನುಷ್ಯರಿಗೆ ಹರಡುವಿಕೆ:- ಇದು ಉಣ್ಣಿಗಳ ಕಚ್ಚುವಿಕೆಯಿಂದ (ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಹಿಮಾಫಿಸಾಲಿಸ್ ಸ್ಪಿನಿಗೆರಾ) ಅಥವಾ ಸೋಂಕಿತ ಪ್ರಾಣಿಗಳ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಅನಾರೋಗ್ಯಪೀಡಿತ ಅಥವಾ ಸತ್ತ ಮಂಗಗಳ ಸಂಪರ್ಕದಿಂದ ಮನುಷ್ಯರಿಗೆ ಹರಡುತ್ತದೆ. 
• ಈ ರೋಗವು ವ್ಯಕ್ತಿಯಿಂದ ವ್ಯಕ್ತಿಗೆ ಹರಡುವುದಿಲ್ಲ.
• ಋತುಮಾನ:- ಈ ಸಾಂಕ್ರಾಮಿಕ ರೋಗವು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಅಕ್ಟೋಬರ್‌ನಿಂದ ಜೂನ್‌ವರೆಗೆ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಜನವರಿ ಹಾಗೂ ಏಪ್ರಿಲ್ ನಡುವಿನ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಇದು ಉತ್ತುಂಗದಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ.
• ರೋಗಲಕ್ಷಣಗಳು:- ಹಠಾತ್ ತೀವ್ರ ಜ್ವರ, ತಲೆನೋವು ಮತ್ತು ವಾಂತಿ. ತೀವ್ರತರವಾದ ಪ್ರಕರಣಗಳು ರಕ್ತಸ್ರಾವ ಮತ್ತು ನರವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರಬಹುದು.
• ಮರಣ ಪ್ರಮಾಣ:- ಸುಮಾರು ಶೇಕಡಾ 5 ರಿಂದ 10 ರಷ್ಟಿದೆ.
• ಯಾವುದೇ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ಇಲ್ಲ:- ರೋಗ ನಿರ್ವಹಣೆಯು ಬೆಂಬಲಿತ ಆರೈಕೆಯನ್ನು (ಜಲಸಂಚಯನ, ಆಮ್ಲಜನಕ ಪೂರೈಕೆ ಮತ್ತು ರಕ್ತದೊತ್ತಡವನ್ನು ಕಾಪಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದು) ಅವಲಂಬಿಸಿದೆ.
• ಲಸಿಕೆ ಲಭ್ಯವಿದೆ:- ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಈ ಕಾಯಿಲೆ ಪೀಡಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಪಡೆಯಲು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಶಿಫಾರಸು ಮಾಡಲಾಗಿದೆ.

17ನೇ ಬೆಂಗಳೂರು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರೋತ್ಸವ

ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿದೆ: 

• 17ನೇ ಬೆಂಗಳೂರು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರೋತ್ಸವವು ಜನವರಿ 29 ರಂದು ಪ್ರಾರಂಭವಾಗಲಿದೆ.

ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶಗಳು:

• ರಾಯಭಾರಿ:- ನಟ ಪ್ರಕಾಶ್ ರಾಜ್ 
• ದಿನಾಂಕ:- ಜನವರಿ 29 ರಿಂದ ಫೆಬ್ರವರಿ 6
• ಸ್ಥಳ:- ಬೆಂಗಳೂರಿನ ರಾಜಾಜಿನಗರದ ಲುಲು ಮಾಲ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಸಿನಿಪೊಲಿಸ್‌.
• ಆಸ್ಕರ್ ಗೆ ಆಯ್ಕೆಯಾದ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳ ಪ್ರದರ್ಶನ:- 98ನೇ ಆಸ್ಕರ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗೆ ಆಯ್ಕೆಯಾದ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಲು ಸಜ್ಜಾಗಿದೆ.
• ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮೆಚ್ಚುಗೆ ಗಳಿಸಿದ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳ ಪ್ರದರ್ಶನ:- ಕಾನ್, ರೋಟರ್‌ಡ್ಯಾಮ್, ಬರ್ಲಿನ್, ಬುಸಾನ್ ಮತ್ತು ಲೊಕರ್ನೋದಂತಹ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ ಜಾಗತಿಕ ಚಲನಚಿತ್ರೋತ್ಸವಗಳಲ್ಲಿ ಮೆಚ್ಚುಗೆ ಗಳಿಸಿದ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಸಹ ಈ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
• 17ನೇ ಆವೃತ್ತಿಯ ಧ್ಯೇಯವಾಕ್ಯ:- “ಮಹಿಳಾ ಸಬಲೀಕರಣ” (‘ಮಹಿಳೆ: ಅವಳಂತೆಯೇ’ /‘Woman: As She Is’ ‘).

KPME (ತಿದ್ದುಪಡಿ) ಮಸೂದೆ, 2025

ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿದೆ: 

• KPME (ತಿದ್ದುಪಡಿ) ಮಸೂದೆ, 2025 ರ ಬಗ್ಗೆ ಖಾಸಗಿ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳು ಕಳವಳವನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿವೆ.

ಪ್ರಮುಖ ಆಕ್ಷೇಪಣೆಗಳು:

• ನೋಂದಣಿ ಮತ್ತು ಕುಂದುಕೊರತೆ ನಿವಾರಣಾ ಪ್ರಾಧಿಕಾರದಲ್ಲಿ ಖಾಸಗಿ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಪ್ರಾತಿನಿಧ್ಯವನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕಿರುವುದು ಪ್ರಮುಖ ಆಕ್ಷೇಪಣೆಯಾಗಿದೆ.
• ನಿರ್ಧಾರ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಿಂದ ಖಾಸಗಿ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳ ಆಡಳಿತಗಾರರನ್ನು ಹೊರಗಿಟ್ಟಿರುವುದು ಕಳವಳಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ.
• ಹಿಂದಿನ “ಅನುಮತಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸುವ” ನಿಬಂಧನೆಯನ್ನು 6 ತಿಂಗಳ ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ನೋಂದಣಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯೊಂದಿಗೆ ಬದಲಾಯಿಸಿರುವುದು ಆಕ್ಷೇಪಣೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ. ಮೂಲ ಕಾಯಿದೆಯ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ, ಈ ಅವಧಿಯು 3 ತಿಂಗಳುಗಳಿತ್ತು.

ಅರಣ್ಯ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಅರಣ್ಯೇತರ ಉದ್ದೇಶಗಳಿಗೆ ಬಳಸುವಂತಿಲ್ಲ: ಸರ್ವೋಚ್ಚ ನ್ಯಾಯಾಲಯ (SC)

ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿದೆ:

• 134 ಎಕರೆ ಅರಣ್ಯ ಭೂಮಿಯ ಗುತ್ತಿಗೆ ವಿಸ್ತರಣೆಯನ್ನು ಕೋರಿದ್ದ ‘ಗಾಂಧಿ ಜೀವನ್ ಸಾಮೂಹಿಕ ಕೃಷಿ ಸಹಕಾರ ಸಂಘ,’ v/s ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರವು ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದ ಮೇಲ್ಮನವಿಯನ್ನು ಸರ್ವೋಚ್ಚ ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ಪೀಠವು ಎತ್ತಿಹಿಡಿದಿದೆ.

ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶಗಳು:

• ತೀರ್ಪು ನೀಡಿದವರು:- ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿಗಳಾದ ವಿಕ್ರಮ್ ನಾಥ್ ಮತ್ತು ಸಂದೀಪ್ ಮೆಹ್ತಾ ಅವರನ್ನೊಳಗೊಂಡ ಭಾರತದ ಸರ್ವೋಚ್ಚ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಪೀಠವು ಈ ತೀರ್ಪನ್ನು ನೀಡಿದೆ.
• ತೀರ್ಪು:- ಅರಣ್ಯ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಅರಣ್ಯೇತರ ಉದ್ದೇಶಗಳಿಗೆ ಬಳಸುವಂತಿಲ್ಲ ಎಂದು ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ದೃಢವಾಗಿ ಹೇಳಿದೆ. ಕೃಷಿಯು ಮೂಲಭೂತವಾಗಿ ಕಾಡುಗಳನ್ನು ಕಡಿಯುವುದನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವುದರಿಂದ, ಅದು ಈ ನಿಷೇಧದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತದೆ ಎಂದು ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ತಿಳಿಸಿದೆ.
• ಪ್ರಕರಣದ ಹಿನ್ನೆಲೆ:- ‘ಗಾಂಧಿ ಜೀವನ್ ಸಾಮೂಹಿಕ ಕೃಷಿ ಸಹಕಾರ ಸಂಘ,’ v/s ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದ ಮೇಲ್ಮನವಿಯನ್ನು ಈ ತೀರ್ಪು ಎತ್ತಿಹಿಡಿದಿದೆ. ಈ ಸಂಘವು 134 ಎಕರೆ ಅರಣ್ಯ ಭೂಮಿಯ ಗುತ್ತಿಗೆ ವಿಸ್ತರಣೆಯನ್ನು ಕೋರಿತ್ತು ಮತ್ತು ಇದನ್ನು ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಕೃಷಿಗಾಗಿ ಅವರಿಗೆ “ಅಕ್ರಮವಾಗಿ ನೀಡಲಾಗಿತ್ತು” ಎಂದು ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ಗಮನಿಸಿದೆ.
• ಅರಣ್ಯ (ಸಂರಕ್ಷಣೆ) ಕಾಯ್ದೆ, 1980 ರ ಸೆಕ್ಷನ್ 2 ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ:- ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರದ ಪೂರ್ವಾನುಮತಿಯಿಲ್ಲದೆ ಅರಣ್ಯ ಭೂಮಿಯ ಮೀಸಲಾತಿಯನ್ನು ರದ್ದುಪಡಿಸುವುದನ್ನು ಅಥವಾ ಅರಣ್ಯೇತರ ಉದ್ದೇಶಗಳಿಗೆ ಬಳಸುವುದನ್ನು ತಡೆಯುವ ಈ ನಿರ್ಧಾರವನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ. 
• ಸರ್ವೋಚ್ಚ ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಅನುಮತಿ ಅಗತ್ಯ:- ಅರಣ್ಯ ಭೂಮಿಯ ಮೀಸಲಾತಿಯನ್ನು ರದ್ದುಪಡಿಸಲು ಸರ್ವೋಚ್ಚ ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಅನುಮತಿ ಅಗತ್ಯ ಎಂದು ಹೇಳುವ 2000 ಇಸವಿಯ ತೀರ್ಪನ್ನು ಪೀಠವು ಪುನರುಚ್ಚರಿಸಿತು.
• ಸರ್ವೋಚ್ಚ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ನಿರ್ದೇಶನ:- ಭೂಮಿಯನ್ನು ಹಿಂಪಡೆಯಲು ಮತ್ತು ಸ್ಥಳೀಯ ಮರಗಳೊಂದಿಗೆ ಅರಣ್ಯವನ್ನು ಮರುಸ್ಥಾಪಿಸಲು ರಾಜ್ಯಕ್ಕೆ ನಿರ್ದೇಶನ ನೀಡಿತು.
• ರಾಜ್ಯದ ನಿಲುವು:- ವಿವಾದಿತ ಭೂ ಪ್ರದೇಶಗಳು “ಅರಣ್ಯ” ವರ್ಗದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಅವು ರಾಜ್ಯ ಅರಣ್ಯ ಇಲಾಖೆಯ ಮಾಲೀಕತ್ವ ಮತ್ತು ಸ್ವಾಧೀನದಲ್ಲಿವೆ ಎಂದು ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರವು ಪ್ರಮಾಣ ಪತ್ರ (ಅಫಿಡವಿಟ್)ದ ಮೂಲಕ ದೃಢಪಡಿಸಿದೆ.

“ಮಿಷನ್ 40+” – ಕಲ್ಯಾಣ ಕರ್ನಾಟಕ ಶಿಕ್ಷಣದ ಉಪಕ್ರಮ

ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿದೆ: 

• ಕಲ್ಯಾಣ ಕರ್ನಾಟಕ ಭಾಗದ 7 ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಎಸ್‌ಎಸ್‌ಎಲ್‌ಸಿ (SSLC) ಫಲಿತಾಂಶಗಳನ್ನು ಸುಧಾರಿಸುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ವಿಶೇಷ (ಪರಿಹಾರ ಬೋಧನಾ) ತರಗತಿಗಳನ್ನು ಕೈಗೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ.

“ಮಿಷನ್ 40+” – ಕಲ್ಯಾಣ ಕರ್ನಾಟಕ ಶಿಕ್ಷಣದ ಉಪಕ್ರಮದ ಬಗ್ಗೆ:

• ಪರಿಹಾರ ಬೋಧನಾ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವನ್ನು:- ಕಲ್ಯಾಣ ಕರ್ನಾಟಕ ಭಾಗದ 7 ಜಿಲ್ಲೆಗಳಾದ– ಕಲಬುರಗಿ, ಬೀದರ್, ರಾಯಚೂರು, ಯಾದಗಿರಿ, ಕೊಪ್ಪಳ, ಬಳ್ಳಾರಿ, ವಿಜಯನಗರ ಜಿಲ್ಲೆಗಳ ಎಸ್‌ಎಸ್‌ಎಲ್‌ಸಿ (10ನೇ ತರಗತಿ) ಪರೀಕ್ಷೆಯ ಫಲಿತಾಂಶಗಳನ್ನು ಸುಧಾರಿಸುವುದು ಇದರ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿದೆ.
• ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದವರು:- ‘ಕಲ್ಯಾಣ ಕರ್ನಾಟಕ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಮಂಡಳಿ‘ (KKRDB) ಮತ್ತು ಕರ್ನಾಟಕ ಶಾಲಾ ಶಿಕ್ಷಣ ಇಲಾಖೆ.
• ಗುರಿ:- ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ತೇರ್ಗಡೆಯಾಗುವುದನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಮತ್ತು ಈ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟಾರೆ 90% ರಷ್ಟು ಉತ್ತೀರ್ಣ ಫಲಿತಾಂಶವನ್ನು ಸಾಧಿಸುವುದು ಇದರ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಗುರಿಯಾಗಿದೆ.
• ವಿಶೇಷ ತರಗತಿಗಳು:- “ನಿಧಾನವಾಗಿ ಕಲಿಯುವವರಿಗಾಗಿ” ಅಥವಾ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಹಾಯದ ಅಗತ್ಯವಿರುವ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗಾಗಿ ಜನವರಿಯಿಂದ ಮಾರ್ಚ್‌ವರೆಗೆ ವಿಶೇಷ ತರಗತಿಗಳನ್ನು ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
• ಹಣಕಾಸು:- ಈ ತರಗತಿಗಳನ್ನು ನಡೆಸುವ ಶಿಕ್ಷಕರು ತಿಂಗಳಿಗೆ ₹1,000 ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಗೌರವಧನವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ಪ್ರಯಾಣ ವೆಚ್ಚವನ್ನು ಭರಿಸಲು ಶಾಲೆಗಳು ₹6,000 ಹಣವನ್ನು  ಪಡೆಯುತ್ತವೆ.
• ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ:- ಏಳು ದಿನಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಕಾಲ ಗೈರುಹಾಜರಾದ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳನ್ನು ಮತ್ತೆ ತರಗತಿಗೆ ಕರೆತರಲು ಮನೆ ಭೇಟಿಗಳನ್ನು ನೀಡುವುದನ್ನು ಇದು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.

• ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರವು ಈ ಯೋಜನೆಗಾಗಿ ₹3.44 ಕೋಟಿ ಹಣವನ್ನು ಮೀಸಲಿಟ್ಟಿದೆ ಮತ್ತು ಇದನ್ನು ‘ಕಲ್ಯಾಣ ಕರ್ನಾಟಕ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಮಂಡಳಿ’ (KKRDB) ಭರಿಸಲಿದೆ.

ಅಭಯ್ ಮನೋಹರ್ ಸಪ್ರೆ ಸಮಿತಿ

ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿದೆ:

• ರಸ್ತೆ ಸುರಕ್ಷತಾ ಸಲಹಾ ಸಮಿತಿಯ ಅಧ್ಯಕ್ಷರು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹೆದ್ದಾರಿ 275 (NH 275) ರ ಪರಿಶೀಲನೆಯನ್ನು ನಡೆಸಿದರು.

ಪ್ರಮುಖ ಅವಲೋಕನಗಳು ಮತ್ತು ಶಿಫಾರಸುಗಳು:

• ಕೃತಕ ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆ (AI) ಸಕ್ರಿಯಗೊಳಿಸಿದ ಕ್ಯಾಮೆರಾಗಳ ಅಳವಡಿಕೆಯಿಂದ ಸಕಾರಾತ್ಮಕ ಬೆಳವಣಿಗೆ:- ಹೇಗೆಂದರೆ, ಹಿಂದಿನ ವರ್ಷಗಳಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ 2025 ರಲ್ಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹೆದ್ದಾರಿಗಳಲ್ಲಿ ರಸ್ತೆ ಅಪಘಾತಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿರುವುದನ್ನು ಅವರು ಶ್ಲಾಘಿಸಿದರು.
• ‘ಡಿಜಿಟಲ್ ವೇಗ ನಿಯಂತ್ರಣ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳನ್ನು’ ಅಳವಡಿಸಲು ಶಿಫಾರಸು:– ವಾಹನಗಳ ಅತಿಯಾದ ವೇಗವನ್ನು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿ ನಿಯಂತ್ರಿಸಲು ಮತ್ತು ತಡೆಯಲು ಈ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಅಳವಡಿಸಲು ಅವರು ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಿದರು.
• ಸೂಚನಾ ಫಲಕಗಳ ಅಳವಡಿಕೆಗೆ ಸಲಹೆ:- ವಾಹನ ಸವಾರರನ್ನು ಎಚ್ಚರಿಸಲು, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಅಪಘಾತ ಸಂಭವಿಸುವ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಕಷ್ಟು ಮತ್ತು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಗೋಚರಿಸುವಂತಹ ಸೂಚನಾ ಫಲಕಗಳನ್ನು ಅಳವಡಿಸಲು ಅವರು ಸಲಹೆ ನೀಡಿದರು.
• ಪಥ ಶಿಸ್ತಿನ ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಾದ ಕ್ರಮಗಳ ಶಿಫಾರಸು:- ಪಾಲನೆಯನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಮತ್ತು ಅತಿಯಾದ ವೇಗವನ್ನು ನಿರಂತರವಾಗಿ ತಡೆಯಲು ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಾದ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಕೈಗೊಳ್ಳುವುದನ್ನು ಅವರ ಶಿಫಾರಸುಗಳು ಒಳಗೊಂಡಿವೆ.

ವಿದ್ಯುತ್ ಚಾಲಿತ ಹಾರುವ ಪ್ರಯಾಣಿಕ ವಾಹನ (Electric flying taxi)

ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿದೆ:

• ಬೆಂಗಳೂರು ಮೂಲದ ಸರಳಾ ಏವಿಯೇಷನ್ ಕಂಪನಿಯು ವಿದ್ಯುತ್ ಚಾಲಿತ ಹಾರುವ ಪ್ರಯಾಣಿಕ ವಾಹನ ನೆಲಮಟ್ಟದ ಪರೀಕ್ಷೆಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದೆ.

ವಿದ್ಯುತ್ ಚಾಲಿತ ಹಾರುವ ಪ್ರಯಾಣಿಕ ವಾಹನದ ಬಗ್ಗೆ:

• ಇದು 6 ಆಸನಗಳುಳ್ಳ ವಿದ್ಯುತ್ ಚಾಲಿತ ಹಾರುವ ಪ್ರಯಾಣಿಕ ವಾಹನವಾಗಿದೆ.
• ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದವರು:- ಬೆಂಗಳೂರು ಮೂಲದ ಸರಳಾ ಏವಿಯೇಷನ್ ಕಂಪನಿ.
• ‘SYLLA SYL-X1’ ನ ನೆಲಮಟ್ಟದ ಪರೀಕ್ಷೆಯಾಗಿದೆ:- ಇದು ಅರ್ಧ-ಪ್ರಮಾಣದ “eVTOL – ಎಲೆಕ್ಟ್ರಿಕ್ ವರ್ಟಿಕಲ್ ಟೇಕ್-ಆಫ್ ಮತ್ತು ಲ್ಯಾಂಡಿಂಗ್” ಪ್ರದರ್ಶಕ ಮಾದರಿಯಾದ ‘SYLLA SYL-X1’ ನ ನೆಲಮಟ್ಟದ ಪರೀಕ್ಷೆಯಾಗಿದೆ.
• ಜಂಟಿಯಾಗಿ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದವರು:- ಬೆಂಗಳೂರು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ  ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ ನಿಯಮಿತ (BIAL) ಮತ್ತು ಸರಳಾ ಏವಿಯೇಷನ್ ಕಂಪನಿ.
• ಉದ್ದೇಶ:- ಬೆಂಗಳೂರು, ಮುಂಬೈ, ದೆಹಲಿ ಮತ್ತು ಪುಣೆಯಂತಹ ಭಾರತದ ಅತ್ಯಂತ ದಟ್ಟಣೆಯ ನಗರಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಯಾಣದ ಸಮಯವನ್ನು ಗಣನೀಯವಾಗಿ ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಲು ಇದನ್ನು ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ.

LLR ವಂಚನೆ ತಡೆಗಟ್ಟಲು ಸಾರಿಗೆ ಇಲಾಖೆಯಿಂದ ಎಐ-ಚಾಲಿತ ‘ಸ್ಮಾರ್ಟ್ ಲಾಕ್’ ವ್ಯವಸ್ಥೆ

ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿದೆ: 

• ಕರ್ನಾಟಕ ಸಾರಿಗೆ ಇಲಾಖೆಯು ಕೃತಕ ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆ (AI) ಚಾಲಿತ ‘ಸ್ಮಾರ್ಟ್ ಲಾಕ್’ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತಂದಿದೆ.

ಎಐ-ಚಾಲಿತ ‘ಸ್ಮಾರ್ಟ್ ಲಾಕ್’ ನ ಬಗ್ಗೆ:

• ಗುರಿ:- ಪರವಾನಗಿ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿನ ಅಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಕೊನೆಗಾಣಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಪಾರದರ್ಶಕತೆಯನ್ನು ಸುಧಾರಿಸುವುದು.
• ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದವರು:- ಕೇಂದ್ರ ರಸ್ತೆ ಸಾರಿಗೆ ಮತ್ತು ಹೆದ್ದಾರಿ ಸಚಿವಾಲಯವು.
• ಸಂಯೋಜನೆ:- ಇದನ್ನು ಸಾರಥಿ ಪರಿವಾಹನ ಸೇವಾ ಪೋರ್ಟಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಭದ್ರತಾ ಹಂತವಾಗಿ ಸಂಯೋಜಿಸಲಾಗಿದೆ.
• ಕಾರ್ಯ:- ಇದು ಕೃತಕ ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆ, ಮುಖ ಗುರುತಿಸುವಿಕೆ ಮತ್ತು ವರ್ತನೆಯ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆಯನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಕೇವಲ ನೈಜ ಅರ್ಜಿದಾರರು ಮಾತ್ರ ಪರೀಕ್ಷೆಯನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದಾರೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸುತ್ತದೆ.

ಕರ್ನಾಟಕದ ಕಿರು ಬಂದರುಗಳಲ್ಲಿ ಕಬ್ಬಿಣದ ಅದಿರು ನಿರ್ವಹಣಾ ನೀತಿ, 2025

ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿದೆ:

• ಕರ್ನಾಟಕದ ಕಿರು (ಪ್ರಮುಖವಲ್ಲದ) ಬಂದರುಗಳಿಂದ ಕಬ್ಬಿಣದ ಅದಿರನ್ನು ರಫ್ತು ಮಾಡಲು ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರವು ನೂತನ ನೀತಿಯನ್ನು ಅನುಮೋದಿಸಿದೆ.

ಹಿನ್ನೆಲೆ:

• ರಫ್ತನ್ನು ನಿಷೇಧಿಸಿತ್ತು:- ಕಬ್ಬಿಣದ ಅದಿರು ಹೊರತೆಗೆಯುವಿಕೆಯಲ್ಲಿನ ನಿಯಮಗಳ ವ್ಯಾಪಕ ಉಲ್ಲಂಘನೆ ಮತ್ತು ಭಾರಿ ಪ್ರಮಾಣದ ಕಬ್ಬಿಣದ ಅದಿರಿನ ಅಕ್ರಮ ರಫ್ತಿನ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ, ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರವು 2010ರಲ್ಲಿ ‘ಕರ್ನಾಟಕ ಬಂದರುಗಳ (ಬಂದಿಳಿಯುವಿಕೆ ಮತ್ತು ಸಾಗಾಣಿಕೆ /ಲ್ಯಾಂಡಿಂಗ್ ಮತ್ತು ಶಿಪ್ಪಿಂಗ್ ಶುಲ್ಕಗಳು) ಕಾಯ್ದೆ, 1961’ ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ 10 ಕಿರು ಬಂದರುಗಳಿಂದ ಕಬ್ಬಿಣದ ಅದಿರು ರಫ್ತನ್ನು ನಿಷೇಧಿಸಿತ್ತು. 
• ಆದಾಗ್ಯೂ, 2022ರಲ್ಲಿ ಸರ್ವೋಚ್ಚ ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರದ ನೀತಿಗಳ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಾಗಿ ಈ ಬಂದರುಗಳಿಂದ ಕಬ್ಬಿಣದ ಅದಿರನ್ನು ರಫ್ತು ಮಾಡಲು ಅನುಮತಿ ನೀಡಿತು. 
• ದೇಶದ ಉಳಿದ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಇರುವಂತೆಯೇ ಕರ್ನಾಟಕದ ಬಂದರುಗಳ ಮೂಲಕವೂ ಕಬ್ಬಿಣದ ಅದಿರು ರಫ್ತು ಮಾಡಲು ಸರ್ವೋಚ್ಚ ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಅನುಮತಿಸಿದೆ.

2025 ರ ನೂತನ ನೀತಿಯ ಬಗ್ಗೆ:

ಕರ್ನಾಟಕದ ಕಿರು ಬಂದರುಗಳಿಂದ ಕಬ್ಬಿಣದ ಅದಿರು ರಫ್ತಿಗೆ ದಾರಿಯನ್ನು ಸುಗಮಗೊಳಿಸಲು ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರವು ‘ಕರ್ನಾಟಕದ ಕಿರು ಬಂದರುಗಳಲ್ಲಿ ಕಬ್ಬಿಣದ ಅದಿರು ನಿರ್ವಹಣಾ ನೀತಿ, 2025’ ಕ್ಕೆ ಅನುಮೋದನೆ ನೀಡಿದೆ.

• ಉದ್ದೇಶ:- ಕರ್ನಾಟಕ ಸಮುದ್ರ ಸಾರಿಗೆ ಮಂಡಳಿಯ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಬರುವ ಕಿರು (ಪ್ರಮುಖವಲ್ಲದ) ಬಂದರುಗಳ ಮೂಲಕ ಕಬ್ಬಿಣದ ಅದಿರನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುವುದು ಈ ನೀತಿಯ ಮುಖ್ಯ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿದೆ.
• ಈ ನೀತಿಯು ಈ ಬಂದರುಗಳಿಂದ ಕಬ್ಬಿಣದ ಅದಿರು ರಫ್ತು ಮಾಡಲು ಅನುಸರಿಸಬೇಕಾದ ಒಂದು ಪ್ರಮಾಣಿತ ಕಾರ್ಯಾಚರಣಾ ವಿಧಾನವಾಗಿದೆ (SOP).

ಕರ್ನಾಟಕದ 13 ಕಿರು (ಪ್ರಮುಖವಲ್ಲದ) ಬಂದರುಗಳು: 

1. ಕಾರವಾರ (ಎಲ್ಲಾ ಹವಾಮಾನಕ್ಕೂ ಸೂಕ್ತವಾದ, ಆಳ ಸಮುದ್ರದ ಬಂದರು)
2. ಬೇಲಿಕೇರಿ
3. ತದ್ರಿ (ತಡದಿ)
4. ಪಾವಿನಕುರುವ (ಪಾವಿನಕುರ್ವೆ)
5. ಹೊನ್ನಾವರ
6. ಮಂಕಿ
7. ಭಟ್ಕಳ
8. ಕುಂದಾಪುರ
9. ಹಂಗರಕಟ್ಟೆ
10. ಮಲ್ಪೆ
11. ಪಡುಬಿದ್ರಿ
12. ಹಳೆಯ ಮಂಗಳೂರು
13. ಬೈಂದೂರು (ಉಡುಪಿ ಜಿಲ್ಲೆ)

ಡಿಜಿಟಲ್ ಸಂಚಾರಿ ತಾರಾಲಯ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ

ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿದೆ:

• ಉನ್ನತೀಕರಿಸಿದ ಡಿಜಿಟಲ್ ಸಂಚಾರಿ ತಾರಾಲಯ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವನ್ನು ನವೆಂಬರ್ 27, 2025 ರಂದು ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಚಾಲನೆ ನೀಡಲಾಯಿತು.

ಡಿಜಿಟಲ್ ಸಂಚಾರಿ ತಾರಾಲಯ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ಬಗ್ಗೆ:

• ಅನುಷ್ಠಾನಗೊಳಿಸುವವರು:- ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರದ ವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಇಲಾಖೆಯ 
• ಜಾರಿಗೊಳಿಸುವವರು:- ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯ ವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಕ ಸೊಸೈಟಿ (KSTePS) ಕಾರ್ಯಗತಗೊಳಿಸುತ್ತಿದೆ.
• ಉದ್ದೇಶ:– ವಿಜ್ಞಾನ ಶಿಕ್ಷಣದಲ್ಲಿನ ಗ್ರಾಮೀಣ ಮತ್ತು ನಗರ ಪ್ರದೇಶಗಳ ನಡುವಿನ ಅಂತರವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವುದು ಹಾಗೂ ನಗರ ಪ್ರದೇಶದ ತಾರಾಲಯಗಳನ್ನು ವೀಕ್ಷಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗದ ದೂರದ ಪ್ರದೇಶಗಳ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಲ್ಲಿ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಕುತೂಹಲವನ್ನು ಜಾಗೃತಗೊಳಿಸುವುದು.
• ಉದ್ದೇಶಿತ ಸಮುದಾಯ:– ರಾಜ್ಯದ ಗ್ರಾಮೀಣ ಭಾಗದ ಸರ್ಕಾರಿ ಶಾಲಾ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು.

ಪ್ರಮುಖ ತಾಂತ್ರಿಕ ಅಂಶಗಳು:

• ಸಂಚಾರಿ ಸೌಲಭ್ಯ:- ಈ ಉಪಕ್ರಮಕ್ಕಾಗಿ 5 ಮೀಟರ್ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯ ಗಾಳಿ ತುಂಬಬಹುದಾದ ಗುಮ್ಮಟವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಲಾದ ವಾಹನಗಳನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ.
• ಪ್ರಕ್ಷೇಪಣ ವ್ಯವಸ್ಥೆ:- ತಲ್ಲೀನಗೊಳಿಸುವ ಅನುಭವಕ್ಕಾಗಿ ಈ ವಾಹನಗಳಲ್ಲಿ 360-ಡಿಗ್ರಿ ಮೀನಿನ ಕಣ್ಣಿನ ರೀತಿಯ ಪ್ರಕ್ಷೇಪಣ  (ಫಿಶ್-ಐ ಪ್ರೊಜೆಕ್ಷನ್) ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಅಳವಡಿಸಲಾಗಿದೆ.
• ಆಧುನಿಕ ಸೌಕರ್ಯ:– ಈ ವಾಹನಗಳು ಸಂಪೂರ್ಣ ಹವಾನಿಯಂತ್ರಿತವಾಗಿದ್ದು, ಅತ್ಯಾಧುನಿಕ ಧ್ವನಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ.

ಕುವೆಂಪು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪುರಸ್ಕಾರ, 2025

ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿದೆ:

• ಖ್ಯಾತ ಕೊಂಕಣಿ ಸಾಹಿತಿ ಮಹಾಬಲೇಶ್ವರ ಸೈಲ್ ಅವರು 2025ರ ಸಾಲಿನ ‘ಕುವೆಂಪು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪುರಸ್ಕಾರ’ಕ್ಕೆ ಆಯ್ಕೆಯಾಗಿದ್ದಾರೆ.

ಕುವೆಂಪು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪುರಸ್ಕಾರ, 2025ರ ಬಗ್ಗೆ:

• ಪುರಸ್ಕೃತರು:- ಮಹಾಬಲೇಶ್ವರ ಸೈಲ್ (ಖ್ಯಾತ ಕೊಂಕಣಿ ಸಾಹಿತಿ)
• ಪ್ರದಾನ ಮಾಡುವ ಸಂಸ್ಥೆ:- ರಾಷ್ಟ್ರಕವಿ ಕುವೆಂಪು ಪ್ರತಿಷ್ಠಾನ (ರಾಷ್ಟ್ರಕವಿ ಕುವೆಂಪು ಟ್ರಸ್ಟ್).

ಕುವೆಂಪು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪುರಸ್ಕಾರದ ಬಗ್ಗೆ:

• ಇದು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಟ್ಟದ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಆಗಿದ್ದು, ಭಾರತದ ಸಂವಿಧಾನದಿಂದ ಮಾನ್ಯತೆ ಪಡೆದ ಯಾವುದೇ ಭಾಷೆಗೆ ಸಾಹಿತ್ಯಿಕವಾಗಿ ಮಹತ್ವದ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡಿರುವ ಸಾಹಿತಿಗಳಿಗೆ ಪ್ರತಿವರ್ಷ ಪ್ರದಾನ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ.
• ರಾಷ್ಟ್ರಕವಿ ಕುವೆಂಪು ಅವರ ಸ್ಮರಣಾರ್ಥವಾಗಿ ಈ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಗಿದ್ದು, ಇದನ್ನು ಅವರ ಜನ್ಮದಿನವಾದ ಡಿಸೆಂಬರ್ 29 ರಂದು ಪ್ರದಾನ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ದಿನವನ್ನು “ವಿಶ್ವ ಮಾನವ ದಿನ” (ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ಸಹೋದರತ್ವ ದಿನ) ಎಂದು ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
• ಈ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯು ₹5 ಲಕ್ಷ ನಗದು ಬಹುಮಾನ, ಬೆಳ್ಳಿ ಪದಕ ಮತ್ತು ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪತ್ರವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.

ಮಹಾಬಲೇಶ್ವರ ಸೈಲ್ ಅವರ ಬಗ್ಗೆ:

• ಮಹಾಬಲೇಶ್ವರ ಸೈಲ್ ಅವರು ಭಾರತೀಯ ಸೇನೆಯಲ್ಲಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದು, 1965ರ ಇಂಡೋ-ಪಾಕ್ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದ್ದರು.
• ಅವರು 1964-65ರಲ್ಲಿ ಇಸ್ರೇಲ್-ಈಜಿಪ್ಟ್ ಗಡಿಯಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ಶಾಂತಿ ಪಾಲನಾ ಪಡೆಯಲ್ಲಿಯೂ ಸಹ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಸೇನೆಯ ಸೇವೆ ನಂತರ ಅವರು ಅಂಚೆ ಇಲಾಖೆಯಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಿದರು.
• ಇವರ ಮೊದಲ ಕಾದಂಬರಿ ‘ಕಾಳಿ ಗಂಗಾ’ 1996ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾಯಿತು. ಇದು ಕಾರವಾರದ ಕಾಳಿ ನದಿ ತೀರದ ರೈತರ ಜೀವನವನ್ನು ಆಧರಿಸಿದೆ.
• ಇವರ ಕೆಲವು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಕೃತಿಗಳೆಂದರೆ: ಹಾವ್ ತಣ್, ಪಲ್ತಡ್ಚೊ ಮುನಿಸ್, ಯುಗ್ ಸಾಂವರ್ ಮತ್ತು ವಿಖಾರ್ ವಿಲ್ಖೊ.

‘ಗೃಹ ಆರೋಗ್ಯ’ ಯೋಜನೆ

ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿದೆ: 

• ಗೃಹ ಆರೋಗ್ಯ ಯೋಜನೆಯಡಿ 40 ಲಕ್ಷಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಜನರಿಗೆ ಕ್ಯಾನ್ಸರ್ ತಪಾಸಣೆ ನಡೆಸಲಾಗಿದೆ. 
• ಕಳೆದ ಆಗಸ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ರಾಜ್ಯ ಆರೋಗ್ಯ ಇಲಾಖೆಯು ‘ಗೃಹ ಆರೋಗ್ಯ’ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಕರ್ನಾಟಕದಾದ್ಯಂತ ವಿಸ್ತರಿಸಿದ ನಂತರ, ಗ್ರಾಮೀಣ ಭಾಗದ 40 ಲಕ್ಷಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಜನರನ್ನು ಬಾಯಿ, ಸ್ತನ ಮತ್ತು ಗರ್ಭಕಂಠದ ಕ್ಯಾನ್ಸರ್ ತಪಾಸಣೆಗೆ ಒಳಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ.

‘ಗೃಹ ಆರೋಗ್ಯ’ ಯೋಜನೆಯ ಬಗ್ಗೆ:

• ಪ್ರಾರಂಭದ ದಿನಾಂಕ:– ಅಕ್ಟೋಬರ್ 24, 2024
• ಸಚಿವಾಲಯ:- ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರದ ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ಕುಟುಂಬ ಕಲ್ಯಾಣ ಇಲಾಖೆ.
• ಧ್ಯೇಯವಾಕ್ಯ:- “ನಿಮ್ಮ ಮನೆ ಬಾಗಿಲಿಗೆ ಆರೋಗ್ಯ ಸೇವೆ” ಎಂಬ ಘೋಷವಾಕ್ಯದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ.
• ಉದ್ದೇಶ:- “ಅಸಾಂಕ್ರಾಮಿಕ ರೋಗಗಳ” ಆರಂಭಿಕ ಪತ್ತೆ ಮತ್ತು ನಿರ್ವಹಣೆ ಮಾಡುವ ಮೂಲಕ ರೋಗದ ಸಂಕೀರ್ಣತೆ ಹಾಗೂ ಅಕಾಲಿಕ ಮರಣವನ್ನು ತಡೆಯುವುದು.
• ಉದ್ದೇಶಿತ ಜನಸಂಖ್ಯೆ:- ಈ ಯೋಜನೆಯು ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ 30 ವರ್ಷ ಮತ್ತು ಅದಕ್ಕಿಂತ ಮೇಲ್ಪಟ್ಟ ವಯಸ್ಸಿನ 1.67 ಕೋಟಿ ಜನರನ್ನು ತಲುಪುವ ಗುರಿ ಹೊಂದಿದೆ.
• ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಣಾ ವಿಧಾನ:- ಆಶಾ ಕಾರ್ಯಕರ್ತೆಯರು ಮತ್ತು ಸಮುದಾಯ ಆರೋಗ್ಯ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ ಆರೋಗ್ಯ ಕಾರ್ಯಕರ್ತರು ನಿಗದಿತ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಅಂದರೆ ಮಂಗಳವಾರ, ಬುಧವಾರ, ಶುಕ್ರವಾರ ಮತ್ತು ಶನಿವಾರ ಮನೆ-ಮನೆಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿ ಆರೋಗ್ಯ ತಪಾಸಣೆ ನಡೆಸುತ್ತಾರೆ.
• ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ರೋಗಗಳು:– ಈ ತಪಾಸಣೆಯು ಅಧಿಕ ರಕ್ತದೊತ್ತಡ, ಮಧುಮೇಹ ಮತ್ತು ಮೂರು ಸಾಮಾನ್ಯ ವಿಧದ ಕ್ಯಾನ್ಸರ್‌ಗಳಾದ ಬಾಯಿ, ಸ್ತನ ಮತ್ತು ಗರ್ಭಕಂಠದ ಕ್ಯಾನ್ಸರ್‌ಗಳ ಮೇಲೆ ಗಮನ ಹರಿಸುತ್ತದೆ.
• ಪ್ರಯೋಜನಗಳು:- ಮಧುಮೇಹ ಮತ್ತು ಅಧಿಕ ರಕ್ತದೊತ್ತಡದಂತಹ ದೀರ್ಘಕಾಲದ ಕಾಯಿಲೆ ಇರುವವರಿಗೆ ಉಚಿತ ಔಷಧಿಗಳನ್ನು ಅವರ ಮನೆ ಬಾಗಿಲಿಗೆ 3 ತಿಂಗಳವರೆಗೆ ಪೂರೈಕೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ.
• ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಯೋಜನೆ:- ಈ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಕೋಲಾರ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಯೋಗಿಕವಾಗಿ ಜಾರಿಗೊಳಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಇದೀಗ ರಾಜ್ಯಾದ್ಯಂತ ವಿಸ್ತರಿಸಲಾಗಿದೆ.