PM-UDAY ಯೋಜನೆ | ಪ್ಯಾರಟ್ ಬೋರ್ನಾವೈರಸ್ 4 (PaBV-4) | ನೇರ ಬಿತ್ತನೆ ಭತ್ತದ ಪದ್ಧತಿ (DSR) | ಲಾಂಗ್ ಮಾರ್ಚ್ 10B ರಾಕೆಟ್ | ಭಾರತ-ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್ ‘ಕಾರ್ಯತಂತ್ರದ ಪಾಲುದಾರಿಕೆ’ | ಭಾರತದ ಜವಳಿ ವಲಯ | ಪಿನಾಕಾ ದೀರ್ಘ ಶ್ರೇಣಿಯ ನಿರ್ದೇಶಿತ ರಾಕೆಟ್ (LRGR) | ಆಕ್ಸಿಟೋಸಿನ್ (Oxytocin)

PM-UDAY ಯೋಜನೆ

ಸರ್ಕಾರದ ಯೋಜನೆಗಳು

ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿ: 

• ಇತ್ತೀಚೆಗೆ, ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ರಾಜಧಾನಿಯಲ್ಲಿ ಪರಿಷ್ಕೃತ PM-UDAY ಯೋಜನೆಯನ್ನು (ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ – ದೆಹಲಿ ಅನಧಿಕೃತ ಕಾಲೊನಿಗಳ ವಸತಿ ಹಕ್ಕು ಯೋಜನೆ) ಅನುಷ್ಠಾನಗೊಳಿಸಲು ದೆಹಲಿ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಯವರು ಮೊದಲ ಹಂತದ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರದ ಹಣಕಾಸು ನೆರವಾಗಿ 100 ಕೋಟಿ ರೂಪಾಯಿಗಳನ್ನು ಕೋರಿದ್ದಾರೆ.

ಯೋಜನೆಯ ಪ್ರಮುಖ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯಗಳು:

• ಹಣಕಾಸು ಸ್ವರೂಪ: ಇದು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಕೇಂದ್ರ ವಲಯದ ಉಪಕ್ರಮವಾಗಿದೆ.
• ಪ್ರಾರಂಭ: ಈ ಯೋಜನೆಯನ್ನು 2019 ರ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಾಯಿತು.
• ಮುಖ್ಯ ಉದ್ದೇಶ: ದೆಹಲಿಯ ಅನಧಿಕೃತ ಕಾಲೋನಿಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವ ನಿವಾಸಿಗಳಿಗೆ ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ಮಾಲೀಕತ್ವ, ವರ್ಗಾವಣೆ ಮತ್ತು ಅಡಮಾನ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುವುದು ಈ ಯೋಜನೆಯ ಆಶಯವಾಗಿದೆ.
• ಅನುಷ್ಠಾನ ಸಂಸ್ಥೆ: ಈ ಯೋಜನೆಯು ಕೇಂದ್ರ ವಸತಿ ಮತ್ತು ನಗರ ವ್ಯವಹಾರಗಳ ಸಚಿವಾಲಯದ (MoHUA) ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವ ದೆಹಲಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಪ್ರಾಧಿಕಾರದಿಂದ (DDA) ನಿರ್ವಹಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ.

ಪ್ಯಾರಟ್ ಬೋರ್ನಾವೈರಸ್ 4 (PaBV-4)

ವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ

ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿ: 

• ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಇದೇ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಪಕ್ಷಿಗಳಿಗೆ ಹರಡುವ ಮಾರಕ ವೈರಸ್ ಆದ ಪ್ಯಾರಟ್ ಬೋರ್ನಾವೈರಸ್ 4 (PaBV-4) ಅನ್ನು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಲಾಗಿದೆ.

ವೈರಸ್‌ನ ಪ್ರಮುಖ ವಿವರಗಳು:

• ಪಂಜರದಲ್ಲಿ ಸಾಕಲಾದ ಗಿಳಿ ಪ್ರಭೇದಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಪಕ್ಷಿ ವೈರಸ್ ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಭಾರತದ ಅಸ್ಸಾಂ, ಕರ್ನಾಟಕ ಮತ್ತು ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಪತ್ತೆಯಾಗಿದೆ.
• ವೈರಸ್‌ನ ಸ್ವರೂಪ: ಇದು ಬೋರ್ನಾವಿರಿಡೇ (Bornaviridae) ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಹೊದಿಕೆಯುಳ್ಳ, ನೆಗೆಟಿವ್-ಸೆನ್ಸ್, ಏಕ-ಸುರುಳಿಯ (Single-stranded) RNA ವೈರಸ್ ಆಗಿದೆ.
• ಪ್ರಾಣಿಜನ್ಯ ಸ್ಥಿತಿ (Zoonotic Status): ಇದು ಪ್ರಾಣಿಗಳಿಂದ ಮನುಷ್ಯರಿಗೆ ಹರಡುವ ಕಾಯಿಲೆಯಲ್ಲ; ಅಂದರೆ, ಈ ವೈರಸ್ ಮನುಷ್ಯರಿಗೆ ಸೋಂಕನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ.
• ಬಾಧಿತ ಪಕ್ಷಿಗಳು: ಇದು ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಮಕಾವ್, ಕಾಕಟೂ, ಸಾಮಾನ್ಯ ಗಿಳಿಗಳು ಮತ್ತು ಬಡ್ಗರಿಗರ್‌ ಸೇರಿದಂತೆ ಸಿಟ್ಟಾಸಿನ್ (Psittacine) ಪ್ರಭೇದದ ಪಕ್ಷಿಗಳನ್ನು ಬಾಧಿಸುತ್ತದೆ.

ಸಂಬಂಧಿತ ಕಾಯಿಲೆ ಮತ್ತು ಲಕ್ಷಣಗಳು:

• ಈ ವೈರಸ್ ಪಕ್ಷಿಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರೊವೆಂಟ್ರಿಕ್ಯುಲರ್ ಡೈಲಟೇಶನ್ ಕಾಯಿಲೆಯನ್ನು (PDD) ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ಜಾಗತಿಕವಾಗಿ “ಮಕಾವ್ ವೇಸ್ಟಿಂಗ್ (ಕ್ಷೀಣಿಸುವ) ಕಾಯಿಲೆ” ಎಂದೂ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.
• ಜೀರ್ಣಾಂಗವ್ಯೂಹದ ಮೇಲಿನ ಪರಿಣಾಮ: ಇದು ಜೀರ್ಣಾಂಗ ನಾಳದಲ್ಲಿನ ನರಗಳನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ನಾಶಪಡಿಸುತ್ತದೆ. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಹೊಟ್ಟೆ ಉಬ್ಬರ (ದೊಡ್ಡದಾಗುವುದು), ತೂಕ ನಷ್ಟ ಮತ್ತು ಮಲದಲ್ಲಿ ಜೀರ್ಣವಾಗದ ಧಾನ್ಯದ ಬೀಜಗಳು ಹೊರಬರುವುದು ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ.
• ನರಮಂಡಲದ ಮೇಲಿನ ಪರಿಣಾಮ: ಇದು ಪಕ್ಷಿಗಳಲ್ಲಿ ನಡುಕ, ದೇಹದ ಸಮನ್ವಯತೆಯ ಕೊರತೆ, ಮೂರ್ಛೆ ರೋಗ ಮತ್ತು ಪಾರ್ಶ್ವವಾಯುವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆ.

ಹರಡುವಿಕೆ ಮತ್ತು ನಿರ್ವಹಣೆ:

• ರೋಗ ಪ್ರಸರಣ: ಈ ವೈರಸ್ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಸೋಂಕಿತ ಪಕ್ಷಿಗಳ ಮಲ, ಜೊಲ್ಲು ಮತ್ತು ಗರಿಗಳ ಧೂಳಿನ ಸಂಪರ್ಕದಿಂದ ಇತರ ಪಕ್ಷಿಗಳಿಗೆ ಹರಡುತ್ತದೆ. ಇದರ ಜೊತೆಗೆ, ಈ ಸೋಂಕು ತಾಯಿಯಿಂದ ಮೊಟ್ಟೆಯ ಮೂಲಕ ಮುಂದಿನ ಪೀಳಿಗೆಗೆ ನೇರವಾಗಿ ಕೂಡ ವ್ಯಾಪಿಸುತ್ತದೆ.

• ಪ್ರಮುಖ ಸವಾಲು: ಸೋಂಕಿತ ಪಕ್ಷಿಗಳು ಯಾವುದೇ ಬಾಹ್ಯ ರೋಗಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ತೋರಿಸದೆಯೂ ವೈರಸ್‌ ಅನ್ನು ಪರಿಸರಕ್ಕೆ ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿ ಹರಡಬಲ್ಲವು.
• ನಿಯಂತ್ರಣ ಕ್ರಮಗಳು: ಪ್ರಸ್ತುತ ಇದಕ್ಕೆ ಯಾವುದೇ ಲಸಿಕೆ ಅಥವಾ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ಲಭ್ಯವಿಲ್ಲ. RT-PCR ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಮೂಲಕ ಇದನ್ನು ರೋಗನಿರ್ಣಯ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಸೋಂಕಿತ ಪಕ್ಷಿಗಳ ಪ್ರತ್ಯೇಕೀಕರಣ ಹಾಗೂ ಪೂರಕ ಆರೈಕೆಯ ಮೂಲಕ ಇದನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ನೇರ ಬಿತ್ತನೆ ಭತ್ತದ ಪದ್ಧತಿ (DSR)

ಆರ್ಥಿಕತೆ

ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿ:

• ಇತ್ತೀಚೆಗೆ, ಎಲ್ ನಿನೊ ಪ್ರಭಾವದಿಂದಾಗಿ ಉಂಟಾಗಿರುವ ಮುಂಗಾರು ಮಳೆಯ ಅನಿಶ್ಚಿತತೆಯ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ, ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಸಸಿ ನಾಟಿ ವಿಧಾನದ ಬದಲಿಗೆ ನೇರ ಬಿತ್ತನೆ ಭತ್ತದ (Direct Seeded Rice –DSR) ಪದ್ಧತಿಗೆ ಆದ್ಯತೆ ನೀಡುವಂತೆ ಛತ್ತೀಸ್‌ಗಢ ಸರ್ಕಾರವು ರೈತರಿಗೆ ಅಧಿಕೃತ ಸಲಹೆಗಳನ್ನು ನೀಡಿದೆ.

ಕೃಷಿ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ವಿವರ:

• ಇದು ಅತ್ಯಂತ ಸಂಪನ್ಮೂಲ-ದಕ್ಷ ಕೃಷಿ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವಾಗಿದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಭತ್ತದ ಬೀಜಗಳನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ಮುಖ್ಯ ಗದ್ದೆಯಲ್ಲಿ ಬಿತ್ತಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಮತ್ತು ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ನೀರು ಬೇಡುವ ಮಡಿಗಳಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಸುವುದು, ಕೈಯಿಂದ ಸಸಿ ನಾಟಿ ಮಾಡುವುದು ಮತ್ತು ಗದ್ದೆ ಕೆಸರು ಮಾಡುವ ಹಂತಗಳನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಹೊರತುಪಡಿಸುತ್ತದೆ.
• ಇದನ್ನು ಸ್ಥಳೀಯವಾಗಿ ‘ತಾರ್-ವತ್ತಾರ್’ (Tar-wattar) ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ (ತೇವಾಂಶವುಳ್ಳ ಮಣ್ಣಿನಲ್ಲಿ ಬಿತ್ತನೆ ಮಾಡುವುದು) ಎಂದೂ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.
• ತೀವ್ರ ಅಂತರ್ಜಲ ಕುಸಿತ ಮತ್ತು ಮುಂಗಾರು ಕೊರತೆಯನ್ನು ಎದುರಿಸಲು ಪಂಜಾಬ್ ಮತ್ತು ಹರಿಯಾಣದಂತಹ ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಕೃಷಿ ಪದ್ಧತಿಯು ಹೆಚ್ಚಿನ ನೀತಿ ಅಳವಡಿಕೆಯನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿದೆ.

ಕೃಷಿ ವಿಧಾನಗಳ ಹೋಲಿಕೆ: DSR ಮತ್ತು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಕೆಸರು ನಾಟಿ ಭತ್ತದ ಪದ್ಧತಿ (PTR)

ಲಾಂಗ್ ಮಾರ್ಚ್ 10B ರಾಕೆಟ್

ವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ

ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿ:

• ಚೀನಾ ದೇಶವು ವೆನ್‌ಚಾಂಗ್ ವಾಣಿಜ್ಯ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಉಡಾವಣಾ ಕೇಂದ್ರದಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಮೊದಲ ಮರುಬಳಕೆ ಮಾಡಬಹುದಾದ ರಾಕೆಟ್ ಲ್ಯಾಂಡಿಂಗ್ ಅನ್ನು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಸಾಧಿಸಿದೆ. ಪ್ರತ್ಯೇಕಗೊಂಡ ನಂತರ ಈ ರಾಕೆಟ್ ಅನ್ನು ಸಮುದ್ರದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಅತ್ಯಂತ ನಿಖರವಾಗಿ ಮರಳಿಪಡೆಯಲಾಗಿದೆ.

ರಾಕೆಟ್‌ನ ತಾಂತ್ರಿಕ ವಿವರಗಳು:

• ಇದನ್ನು ಸ್ಥಳೀಯವಾಗಿ ಚಾಂಗ್‌ಝೆಂಗ್ 10B (Changzheng 10B) ಎಂದೂ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.
• ಇದನ್ನು ಮುಂದಿನ ಪೀಳಿಗೆಯ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಪರಿಶೋಧನೆಯನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸಲು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ.
• ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದ ಸಂಸ್ಥೆ: ಚೀನಾ ಅಕಾಡೆಮಿ ಆಫ್ ಲಾಂಚ್ ವೆಹಿಕಲ್ ಟೆಕ್ನಾಲಜಿ (CALT).
• ಮುಖ್ಯ ಉದ್ದೇಶ: ಚೀನಾದ ಮಾನವಸಹಿತ ಚಂದ್ರಯಾನ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳಿಗಾಗಿ ಮೆಂಗ್‌ಝೌ (ಮಾನವಸಹಿತ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ನೌಕೆ) ಮತ್ತು ಲಾನ್ಯುಯೆ (ಚಂದ್ರನ ಲ್ಯಾಂಡರ್) ಅನ್ನು ಉಡಾವಣೆ ಮಾಡುವುದು ಇದರ ಮುಖ್ಯ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯಾಗಿದೆ.
• ಕಾಲಮಿತಿ: ಇದರ ಮೊದಲ ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಹಾರಾಟವನ್ನು 2027 ರ ಸುಮಾರಿಗೆ ಯೋಜಿಸಲಾಗಿದ್ದು, 2030 ರ ವೇಳೆಗೆ ಚಂದ್ರನ ಮೇಲೆ ಮಾನವಸಹಿತ ಲ್ಯಾಂಡಿಂಗ್ ಮಾಡುವ ಗುರಿಯನ್ನು ಚೀನಾ ಹೊಂದಿದೆ.

ಭಾರತ-ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್ ‘ಕಾರ್ಯತಂತ್ರದ ಪಾಲುದಾರಿಕೆ’

ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ

ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿ: 

• ಭಾರತದ ಪ್ರಧಾನಮಂತ್ರಿಯವರ ಆಕ್ಲೆಂಡ್ ಭೇಟಿಯು, ಕಳೆದ ನಾಲ್ಕು ದಶಕಗಳಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಪ್ರಧಾನಮಂತ್ರಿಯೊಬ್ಬರು ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್‌ಗೆ ನೀಡಿದ ಮೊದಲ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಭೇಟಿಯಾಗಿದೆ.
• ಪ್ರಧಾನಮಂತ್ರಿ ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿಯವರನ್ನು ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್‌ನ ಸ್ಥಳೀಯ ಪ್ರಜೆಗಳಾದ ಮಾವುರಿ ಜನಾಂಗದ ಅಧಿಕೃತ ಸ್ವಾಗತ ಸಮಾರಂಭವಾದ ಮಾವುರಿ ಪೋವಿರಿ ಮೂಲಕ ಗೌರವಿಸಲಾಯಿತು. ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ‘ಹಾಕಾ’ (Haka) ನೃತ್ಯವನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಲಾಯಿತು.

ಭೇಟಿಯ ಪ್ರಮುಖ ಫಲಿತಾಂಶಗಳು:

• ಮಾರ್ಗಸೂಚಿ 2030 (Roadmap 2030): ಉಭಯ ದೇಶಗಳ ನಡುವಿನ ದ್ವಿಪಕ್ಷೀಯ ಸಂಬಂಧಗಳನ್ನುಅತ್ಯುನ್ನತವಾದ ‘ಕಾರ್ಯತಂತ್ರದ ಪಾಲುದಾರಿಕೆ’ ಮಟ್ಟಕ್ಕೆ ಉನ್ನತೀಕರಿಸಲಾಗಿದೆ.
• ಇಂಡೋ-ಪೆಸಿಫಿಕ್ ಸಾಗರಗಳ ಉಪಕ್ರಮ (IPOI): ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್ ತನ್ನ ಏಳು ಆಧಾರಸ್ತಂಭಗಳ IPOI ಚೌಕಟ್ಟಿನಡಿಯಲ್ಲಿ ‘ಕಡಲ ಭದ್ರತೆ’ಯನ್ನು ತನ್ನ ಆದ್ಯತೆಯ ಕ್ಷೇತ್ರವನ್ನಾಗಿ ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ.
• ಹವಾಮಾನ ಮತ್ತು ಇಂಧನ ವೇದಿಕೆಗಳು: ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್ ಜಾಗತಿಕ ಜೈವಿಕ ಇಂಧನ ಒಕ್ಕೂಟಕ್ಕೆ ಸೇರ್ಪಡೆಯಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ವಿಪತ್ತು ನಿರೋಧಕ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ಒಕ್ಕೂಟದ (CDRI) ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಸಹಕಾರವನ್ನು ಮರುದೃಢೀಕರಿಸಿದೆ.
• ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಮತ್ತು ನಾಗರಿಕ ಸಂಬಂಧಗಳು: ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಮತ್ತು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಸಹಕಾರವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದರೊಂದಿಗೆ ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್ ಕಡಲ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯ ಮತ್ತು ಭಾರತದ ಲೋಥಾಲ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಡಲ ಪರಂಪರೆ ಸಂಕೀರ್ಣದ (NMHC) ನಡುವೆ ಸಹಕಾರ ಚೌಕಟ್ಟನ್ನು ರೂಪಿಸಲಾಗಿದೆ.

ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್ ದೇಶದ ಬಗ್ಗೆ: 

• ದ್ವೀಪ ರಾಷ್ಟ್ರ: ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್ ದಕ್ಷಿಣ ಪೆಸಿಫಿಕ್ ಸಾಗರದಲ್ಲಿರುವ ಒಂದು ದ್ವೀಪ ರಾಷ್ಟ್ರವಾಗಿದ್ದು, ಇದು ಎರಡು ಪ್ರಮುಖ ದ್ವೀಪಗಳು (ಉತ್ತರ ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣ) ಹಾಗೂ ಹಲವಾರು ಸಣ್ಣ ದ್ವೀಪಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.
• ಇದು ಯಾವುದೇ ಭೂ ಗಡಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ಇದರ ಹತ್ತಿರದ ನೆರೆಹೊರೆಯ ರಾಷ್ಟ್ರವಾದ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ ವಾಯವ್ಯಕ್ಕೆ ಸುಮಾರು 1,600 ಕಿ.ಮೀ ದೂರದಲ್ಲಿದೆ.
• ಭೌಗೋಳಿಕ ರಾಜಕೀಯ ಸ್ಥಾನ: ಇದು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದೊಂದಿಗೆ ಆಸ್ಟ್ರಲೇಶಿಯಾದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದೆ ಮತ್ತು ತಾಸ್ಮನ್ ಸಮುದ್ರ ಹಾಗೂ ಪೆಸಿಫಿಕ್ ಸಾಗರದಿಂದ ಆವೃತವಾಗಿರುವ ಪಾಲಿನೇಷ್ಯಾದ ನೈಋತ್ಯ ಗಡಿಯನ್ನು ಗುರುತಿಸುತ್ತದೆ.

ಭಾರತದ ಜವಳಿ ವಲಯ

ಆರ್ಥಿಕತೆ

ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿ:

• ಕೇಂದ್ರ ಜವಳಿ ಸಚಿವಾಲಯವು ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ‘ಭಾರತದ ಜವಳಿ ವಲಯದ ಭವಿಷ್ಯದ’ (India’s Textile Future) ಕುರಿತಾದ ಮಹತ್ವದ ವರದಿಯೊಂದನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದೆ.
• ಈ ವರದಿಯು, ಸಂಪೂರ್ಣ ಜವಳಿ ಮೌಲ್ಯ ಸರಪಳಿಯಾದ್ಯಂತ ವೃತ್ತಾಕಾರದ ಆರ್ಥಿಕತೆಯ ತತ್ವಗಳನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ತುರ್ತು ಅಗತ್ಯವನ್ನು ಒತ್ತಿಹೇಳಿದೆ.

ಜವಳಿ ವಲಯದ ಮಹತ್ವ:

• ಇದನ್ನು ಭಾರತದ ಕೈಗಾರಿಕಾ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ “ಚರಕ” (Spinning Wheel) ಎಂದೂ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.
• ಜವಳಿ ಮತ್ತು ಉಡುಪು ವಲಯವು ಭಾರತದ ಒಟ್ಟು ದೇಶೀಯ ಉತ್ಪನ್ನಕ್ಕೆ (GDP) ಸುಮಾರು 2% ಮತ್ತು ಉತ್ಪಾದನಾ ವಲಯದ ಒಟ್ಟು ಮೌಲ್ಯವರ್ಧನೆಗೆ (GVA) ಸುಮಾರು 11% ಕೊಡುಗೆ ನೀಡುತ್ತದೆ.
• ಇದು ಕೃಷಿ ವಲಯದ ನಂತರ ಭಾರತದ 2ನೇ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಉದ್ಯೋಗದಾತ ಕ್ಷೇತ್ರವಾಗಿದ್ದು, 45 ಮಿಲಿಯನ್‌ಗಿಂತಲೂ (4.5 ಕೋಟಿ) ಹೆಚ್ಚು ಜನರಿಗೆ ನೇರ ಜೀವನೋಪಾಯವನ್ನು ಒದಾಗಿಸಿದೆ.
• ಭಾರತವು ಜಾಗತಿಕವಾಗಿ 4% ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಪಾಲನ್ನು ಹೊಂದುವ ಮೂಲಕ ವಿಶ್ವದ 6ನೇ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಜವಳಿ ಮತ್ತು ಉಡುಪು ರಫ್ತುದಾರ ದೇಶವಾಗಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿದೆ.

ಸರ್ಕಾರದ ಪ್ರಮುಖ ಉಪಕ್ರಮಗಳು:

• PM MITRA ಪಾರ್ಕ್‌ಗಳು: ಸುಸ್ಥಿರ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಬೃಹತ್ ಜವಳಿ ಪಾರ್ಕ್‌ಗಳಾಗಿವೆ. ಇವು ನೀರಿನ ಮರುಬಳಕೆಯನ್ನು ಉತ್ತಮಗೊಳಿಸಲು ತ್ಯಾಜ್ಯನೀರು ಸಂಸ್ಕರಣಾ ಘಟಕಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿವೆ.
• ಭಾರತೀಯ ಇಂಗಾಲದ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ (ICM) ಸಂಯೋಜನೆ: ಹೆಚ್ಚು ಇಂಗಾಲವನ್ನು ಹೊರಸೂಸುವ ಜವಳಿ ವಲಯವನ್ನು ವ್ಯಾಪ್ತಿ (ಸ್ಕೋಪ್) 1 ಮತ್ತು 2 ಹಸಿರುಮನೆ ಅನಿಲ (GHG) ಹೊರಸೂಸುವಿಕೆಗಳನ್ನು ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸುವ ಕಡ್ಡಾಯ ಅಗತ್ಯತೆಗಳಿಗೆ ಸರ್ಕಾರ ಸೇರಿಸಿದೆ.
• RAMP ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ: ಸಣ್ಣ ಉದ್ಯಮಗಳಿಗೆ ಧನಸಹಾಯ ನೀಡಲು ವೃತ್ತಾಕಾರದ ವಿಧಾನಗಳಿಗಾಗಿ 25% ಬಂಡವಾಳ ಸಬ್ಸಿಡಿಯೊಂದಿಗೆ MSE-SPICE ಮತ್ತು ಹಸಿರು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಮೇಲ್ದರ್ಜೀಕರಣಕ್ಕಾಗಿ 2% ಬಡ್ಡಿ ಸಬ್ಸಿಡಿಯೊಂದಿಗೆ MSE-GIFT ಅನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಲಾಗಿದೆ.
• ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ತಾಂತ್ರಿಕ ಜವಳಿ ಮಿಷನ್ (NTTM): ಇದು ಗಟ್ಟಿಯಾದ ಜವಳಿ ತ್ಯಾಜ್ಯವನ್ನು ರಾಸಾಯನಿಕ ಮತ್ತು ಯಾಂತ್ರಿಕವಾಗಿ ಕೈಗಾರಿಕಾ ಸುಧಾರಿತ ವಸ್ತುಗಳಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸಲು ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಸಂಶೋಧನೆಗೆ ಧನಸಹಾಯ ನೀಡುತ್ತದೆ.
• ಎಕೋ ಮಾರ್ಕ್ ಯೋಜನೆ: ಜವಳಿ ಉತ್ಪನ್ನಗಳಿಗಾಗಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪರಿಸರ-ಲೇಬಲಿಂಗ್ ಮಾನದಂಡಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಾದ ಪರಿಸರ ಮಾನದಂಡಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಜಾಗತಿಕ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳಿಗೆ ಪ್ರವೇಶವನ್ನು ಸುಲಭಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ.
• ಮಿಷನ್ ಲೈಫ್ (Mission LiFE): ಜೀವನಶೈಲಿ ಬದಲಾವಣೆಯ ಮೂಲಕ ಬಟ್ಟೆಗಳ ಮರುಬಳಕೆ, ಅದಲು-ಬದಲು, ವೃತ್ತಾಕಾರದ ಆರ್ಥಿಕತೆ ಮತ್ತು ಫಾಸ್ಟ್-ಫ್ಯಾಶನ್ ಬಳಕೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಲು ಉತ್ತೇಜಿಸುತ್ತದೆ.
• ಕೈಗಾರಿಕಾ ಆವಿಷ್ಕಾರ: SURE ಉಪಕ್ರಮವು, ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಉಡುಪು ತಯಾರಕರ ಸಂಘ (CMAI) ಮತ್ತು ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ (UN) ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ ಕೈಗೊಳ್ಳಲಾದ ಫ್ಯಾಷನ್ ವಲಯದ ಅತ್ಯಂತ ದೊಡ್ಡ ಸ್ವಯಂಪ್ರೇರಿತ ಸುಸ್ಥಿರತೆಯ ಬದ್ಧತೆಯಾಗಿದೆ.

ಪಿನಾಕಾ ದೀರ್ಘ ಶ್ರೇಣಿಯ ನಿರ್ದೇಶಿತ ರಾಕೆಟ್ (LRGR)

ವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ

ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿ:

• ರಕ್ಷಣಾ ಸಂಶೋಧನೆ ಮತ್ತು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಸಂಸ್ಥೆಯು (DRDO) ಚಾಂಡೀಪುರದ ಇಂಟಿಗ್ರೇಟೆಡ್ ಟೆಸ್ಟ್ ರೇಂಜ್‌ (ITR) ನಲ್ಲಿ ಪಿನಾಕಾ ದೀರ್ಘ ಶ್ರೇಣಿಯ ನಿರ್ದೇಶಿತ ರಾಕೆಟ್‌ನ ಯಶಸ್ವಿ ಹಾರಾಟ ಪರೀಕ್ಷೆಯನ್ನು ನಡೆಸಿದೆ.

ತಾಂತ್ರಿಕ ವಿವರಗಳು:

• ಇದು ಪಿನಾಕಾ ಬಹು-ನಳಿಕೆಯ ರಾಕೆಟ್ ಉಡಾವಕ (Multi-Barrel Rocket Launcher – MBRL) ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಾಗಿ ದೇಶೀಯವಾಗಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಲಾದ ನಿಖರ-ಮಾರ್ಗದರ್ಶಿತ (Precision-Guided) ರಾಕೆಟ್ ಆಗಿದೆ.
• ಇದನ್ನು ರಷ್ಯಾ ಮೂಲದ BM-21 ಗ್ರಾಡ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಬದಲಿಸಲು ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ.
• ವ್ಯಾಪ್ತಿ: ಇದು ಸುಮಾರು 120 ಕಿ.ಮೀ ವರೆಗಿನ ದೂರದ ಗುರಿಗಳನ್ನು ನಿಖರವಾಗಿ ಧ್ವಂಸ ಮಾಡುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.
• ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ ವ್ಯವಸ್ಥೆ: ಅತ್ಯಂತ ನಿಖರವಾದ ಸಂಚರಣೆಗಾಗಿ ಇದು ಜಡತ್ವ ಸಂಚರಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು (Inertial Navigation System – INS) ಭಾರತದ ಸ್ವದೇಶಿ NavIC (IRNSS) ಉಪಗ್ರಹ ಜಾಲದೊಂದಿಗೆ ಸಂಯೋಜಿಸುತ್ತದೆ.

ಆಕ್ಸಿಟೋಸಿನ್ (Oxytocin)

ವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ

ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿ:

• ನಕಲಿ ಆಕ್ಸಿಟೋಸಿನ್ ಹಾರ್ಮೋನ್ ಬಳಕೆಯಿಂದಾಗಿ ತಾಯಂದಿರ ಮರಣ ಸಂಭವಿಸುತ್ತಿರುವ ವರದಿಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ವಿಶ್ವ ಆರೋಗ್ಯ ಸಂಸ್ಥೆಯು (WHO) ಭಾರತದಿಂದ ಅಧಿಕೃತ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಕೋರಿದೆ.

ಜೈವಿಕ ಸ್ವರೂಪ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯಗಳು:

• ಇದು ಹೈಪೋಥಾಲಮಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಸಂಶ್ಲೇಷಿಸಲ್ಪಟ್ಟು ಪೋಸ್ಟೀರಿಯರ್ ಪಿಟ್ಯುಟರಿ ಗ್ರಂಥಿಯಿಂದ ರಕ್ತಪ್ರವಾಹಕ್ಕೆ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗುವ ಒಂದು ನ್ಯೂರೋಪೆಪ್ಟೈಡ್ ಹಾರ್ಮೋನ್ ಆಗಿದೆ.
• ಇದನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ “ಪ್ರೀತಿಯ ಹಾರ್ಮೋನ್” (Love Hormone) ಎಂದೂ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.
• ಮುಖ್ಯ ಕಾರ್ಯ: ಇದು ಕೇಂದ್ರ ನರಮಂಡಲದಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ರಾಸಾಯನಿಕ ಸಂದೇಶವಾಹಕವಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ಹೆರಿಗೆ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ, ಹಾಲುಣಿಸುವಿಕೆ ಹಾಗೂ ಮಾನವನ ಸಾಮಾಜಿಕ ಬಾಂಧವ್ಯವನ್ನು ವೃದ್ಧಿಸುವಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಗತ್ಯ ಪಾತ್ರವನ್ನು ವಹಿಸುತ್ತದೆ.

ಕಾನೂನು ನಿಯಂತ್ರಣಗಳು:

• ಜಾನುವಾರುಗಳಿಗೆ ಆಕ್ಸಿಟೋಸಿನ್ ನೀಡುವುದು, ‘ಪ್ರಾಣಿ ಹಿಂಸೆ ತಡೆ ಕಾಯ್ದೆ’ಯ ಸೆಕ್ಷನ್ 12 ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ಸಂಜ್ಞೇಯ ಅಪರಾಧವಾಗಿದೆ.
• ಇದರೊಂದಿಗೆ, ಆಕ್ಸಿಟೋಸಿನ್ ಹಾರ್ಮೋನ್‌ನ ಅನಧಿಕೃತ ತಯಾರಿಕೆ ಅಥವಾ ಮಾರಾಟವನ್ನು ಔಷಧಗಳು ಮತ್ತು ಸೌಂದರ್ಯವರ್ಧಕಗಳ ಕಾಯ್ದೆ 1940 ರ ಸೆಕ್ಷನ್ 18(a) ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ನಿಷೇಧಿಸಲಾಗಿದೆ.