ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಆವರ್ತಕ ಜೈವಿಕ ಇಂಧನ ಯೋಜನೆ (ಗೋಬರ್‌ಧನ್ ಯೋಜನೆ) | ಉತ್ತಮ ಸಮರಿಟನ್ ಯೋಜನೆ | ಫರಾಕ್ಕಾ ಒಪ್ಪಂದ (Farakka Treaty) | ಅಗ್ನಿ-4 ಕ್ಷಿಪಣಿ | ಡಾ. ಎಂ.ಎಸ್. ಸ್ವಾಮಿನಾಥನ್ ಪರಿಸರ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಪ್ರಶಸ್ತಿ

ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಆವರ್ತಕ ಜೈವಿಕ ಇಂಧನ ಯೋಜನೆ (ಗೋಬರ್‌ಧನ್ ಯೋಜನೆ)

ಸರ್ಕಾರಿ ಯೋಜನೆಗಳು

ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿ :

ಇತ್ತೀಚೆಗೆ, ಕೇಂದ್ರ ಸಚಿವ ಸಂಪುಟವು ₹23,731 ಕೋಟಿಗಳ ಒಟ್ಟು ವೆಚ್ಚದೊಂದಿಗೆ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಆವರ್ತಕ ಜೈವಿಕ ಇಂಧನ ಯೋಜನೆ (ಗೋಬರ್‌ಧನ್) ಯನ್ನು ಅನುಮೋದಿಸಿದೆ.

ಗೋಬರ್‌ಧನ್ (ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಆವರ್ತಕ ಜೈವಿಕ ಇಂಧನ ಯೋಜನೆ) ಬಗ್ಗೆ:

  • ​ಇದು 10-ವರ್ಷಗಳ ಉಪಕ್ರಮವಾಗಿದೆ (ಹಣಕಾಸು ವರ್ಷ 2026-27 ರಿಂದ 2035-36 ರವರೆಗೆ).
  • ಅನುಷ್ಠಾನ – ಪೆಟ್ರೋಲಿಯಂ ಮತ್ತು ನೈಸರ್ಗಿಕ ಅನಿಲ ಸಚಿವಾಲಯ.

ಪ್ರಮುಖ ಉದ್ದೇಶಗಳು ಮತ್ತು ಘಟಕಗಳು :

  • ಗುರಿ: ಸಂಕುಚಿತ ಜೈವಿಕ ಅನಿಲ (CBG) ಉತ್ಪಾದನೆಯನ್ನು 5 MMSCMD ಗೆ ಹತ್ತು ಪಟ್ಟು ಹೆಚ್ಚಿಸುವುದು.
  • ಏಕೀಕೃತ ಚೌಕಟ್ಟು: ಇದು ಸತತ್ (SATAT), ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ನೆರವು (MDA), ಮತ್ತು ಜೀವರಾಶಿ ಒಟ್ಟುಗೂಡಿಸುವ ಯಂತ್ರೋಪಕರಣ (BAM) ಗಳಂತಹ ಹಿಂದಿನ ಉಪಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಕ್ರೋಢೀಕರಿಸುತ್ತದೆ.

ಜೈವಿಕ ಇಂಧನಗಳು (Biofuels): 

  • ವ್ಯಾಖ್ಯಾನ: ಜೈವಿಕ ಇಂಧನಗಳು ಸಸ್ಯ ಮತ್ತು ಸಸ್ಯ-ಮೂಲದ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳಿಂದ ತಯಾರಿಸಲಾದ ಪರ್ಯಾಯ ಇಂಧನಗಳಾಗಿವೆ.
  • ಉದಾಹರಣೆ: ಬಯೋಎಥೆನಾಲ್, ಬಯೋಡೀಸೆಲ್, ಹಸಿರು ಡೀಸೆಲ್, ಜೈವಿಕ ಅನಿಲ (Biogas) ಇತ್ಯಾದಿ.

ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಜೈವಿಕ ಇಂಧನ ನೀತಿ, 2018 :

  • ​ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಜೈವಿಕ ಇಂಧನ ನೀತಿ 2018 (2022 ರಲ್ಲಿ ತಿದ್ದುಪಡಿ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ) ಇಂಧನ ಭದ್ರತೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಜೈವಿಕ ಇಂಧನಗಳ ಬಳಕೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವ ಚೌಕಟ್ಟನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ.

ಜೈವಿಕ ಇಂಧನ ವಿಸ್ತರಣೆಗಾಗಿ ಸರ್ಕಾರದ ಪ್ರಯತ್ನಗಳು –

  • ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ ಜಿ-ವನ್ ಯೋಜನೆ: ಇದು ಕೃಷಿ ತ್ಯಾಜ್ಯ ಮತ್ತು ಅವಶೇಷಗಳಿಂದ 2G ಎಥೆನಾಲ್ ಉತ್ಪಾದನೆಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುತ್ತದೆ.
  • ಸತತ್ ಯೋಜನೆ (SATAT): ಇದು ಇಂಧನ ಪರ್ಯಾಯವಾಗಿ ಸಂಕುಚಿತ ಜೈವಿಕ ಅನಿಲ (CBG) ಉತ್ಪಾದನೆಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುತ್ತದೆ.

ಉತ್ತಮ ಸಮರಿಟನ್ ಯೋಜನೆ

ಸರ್ಕಾರಿ ಯೋಜನೆಗಳು

ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿ :

2021-22 ರಿಂದ 2025-26 ರವರೆಗಿನ ಕಳೆದ ಐದು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಉತ್ತಮ ಸಮರಿಟನ್ ಯೋಜನೆಯ (Good Samaritan Scheme) ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಕೇವಲ 813 ಜನರಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ನೀಡಲಾಗಿದೆ.

ಯೋಜನೆಯಬಗ್ಗೆ :

  • ಪ್ರಾರಂಭ: ​ಇದನ್ನು 2021 ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಾಯಿತು.
  • ಅನುಷ್ಠಾನ: ರಸ್ತೆ ಸಾರಿಗೆ ಮತ್ತು ಹೆದ್ದಾರಿ ಸಚಿವಾಲಯ (MoRTH).
  • ಉದ್ದೇಶ – ರಸ್ತೆ ಅಪಘಾತದ ಸಂತ್ರಸ್ತರನ್ನು “ಸುವರ್ಣ ಘಳಿಗೆ” (Golden Hour – ಅಪಘಾತದ ನಂತರದ ನಿರ್ಣಾಯಕ ಮೊದಲ ಗಂಟೆ) ಯೊಳಗೆ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗೆ ದಾಖಲಿಸುವಂತೆ ದಾರಿಹೋಕರನ್ನು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸುವ ಮೂಲಕ ರಸ್ತೆ ಅಪಘಾತದ ಸಾವುಗಳನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವುದು.

ಪ್ರಮುಖ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯಗಳು :

  • ಬಹುಮಾನ: ಪ್ರತಿ ಘಟನೆಗೆ ₹25,000 ನಗದು ಬಹುಮಾನ ಮತ್ತು ಮೆಚ್ಚುಗೆಯ ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ.
  • ಅವಧಿ – 2026-27 ರಿಂದ 2030-31 ರ ಆವರ್ತ (Cycle).
  • ಹಣಕಾಸು ವ್ಯವಸ್ಥೆ – ಇದು ಕೇಂದ್ರ ಪ್ರಾಯೋಜಿತ ಯೋಜನೆಯಾಗಿದೆ.
  • ಸಂಯೋಜನೆ: ಇದು ಅಪಘಾತದ ಸಂತ್ರಸ್ತರಿಗೆ ₹1.5 ಲಕ್ಷದವರೆಗೆ ನಗದು ರಹಿತ (Cashless) ವೈದ್ಯಕೀಯ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ನೀಡುವ ಪಿಎಂ ರಾಹತ್ (PM RAHAT) ಯೋಜನೆಯೊಂದಿಗೆ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ.

ಪಿಎಂ ರಾಹತ್ (PM RAHAT – Road Accident Victim Hospitalization and Assured Treatment) :

  • ​ಇದು ರಸ್ತೆ ಸಾರಿಗೆ ಮತ್ತು ಹೆದ್ದಾರಿ ಸಚಿವಾಲಯವು (MoRTH) ಹೊಸದಾಗಿ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದ ಉಪಕ್ರಮವಾಗಿದೆ.
  • ಉದ್ದೇಶ – ಭಾರತದಾದ್ಯಂತ ರಸ್ತೆ ಅಪಘಾತದ ಸಂತ್ರಸ್ತರಿಗೆ ತಕ್ಷಣದ, ನಗದು ರಹಿತ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯನ್ನು ಒದಗಿಸುವುದು.
  • ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ – ಇದು “ಸುವರ್ಣ ಘಳಿಗೆ” (Golden Hour) ಯಲ್ಲಿ ಸಾವು-ನೋವುಗಳನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವ ಗುರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.

ಈ ಯೋಜನೆಯ ಪ್ರಮುಖ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯಗಳು –

  • ​ಇದು 7 ದಿನಗಳವರೆಗೆ ₹1.5 ಲಕ್ಷದವರೆಗಿನ ನಗದು ರಹಿತ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.
  • ​ಇದು ಪ್ರಾಣಾಪಾಯವಿಲ್ಲದ ಪ್ರಕರಣಗಳಲ್ಲಿ ಗರಿಷ್ಠ 24 ಗಂಟೆಗಳ ಕಾಲ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಣಾಪಾಯವಿರುವ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ 48 ಗಂಟೆಗಳ ಕಾಲ ಸ್ಥಿರೀಕರಣ ಆರೈಕೆಯನ್ನು (Stabilization care) ನೀಡುತ್ತದೆ.
  • ​ಈ ಯೋಜನೆಯು ಎಲ್ಲಾ ರೀತಿಯ ರಸ್ತೆಗಳಲ್ಲಿನ ಎಲ್ಲಾ ರಸ್ತೆ ಅಪಘಾತದ ಸಂತ್ರಸ್ತರನ್ನು ಒಳಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.
  • ​ತುರ್ತು ಸ್ಥಿರೀಕರಣಕ್ಕಾಗಿ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳು ರೋಗಿಗಳಿಂದ ಮುಂಗಡ ಪಾವತಿಯನ್ನು (Advance payments) ಕೇಳುವಂತಿಲ್ಲ.
  • ​ತುರ್ತು ಸ್ಪಂದನೆಗಾಗಿ ಇದರ ಅನುಷ್ಠಾನವನ್ನು 112 ಸಹಾಯವಾಣಿಯೊಂದಿಗೆ (112 helpline) ಜೋಡಿಸಲಾಗಿದೆ.
  • ಆಯುಷ್ಮಾನ್ ಭಾರತ್ (PM-JAY) ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ನೊಂದಾಯಿತಗೊಂಡ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳಲ್ಲಿ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ಲಭ್ಯವಿದೆ.
  • ​ವರದಿ ಮಾಡುವಿಕೆ ಮತ್ತು ಕ್ಲೈಮ್ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಾಗಿ (Claim processing) ಡಿಜಿಟಲ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು eDAR ಮತ್ತು TMS 2.0 ಅನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸುತ್ತದೆ.
  • ಮೋಟಾರು ವಾಹನ ಅಪಘಾತ ನಿಧಿಯಿಂದ (MVAF) ಯೋಜನೆಗೆ ಅನುದಾನ ಬರುತ್ತದೆ.
  • ​ಜಿಲ್ಲಾ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಕುಂದುಕೊರತೆ ನಿವಾರಣಾ ಅಧಿಕಾರಿಯು ಕುಂದುಕೊರತೆಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಾರೆ.

ಫರಾಕ್ಕಾ ಒಪ್ಪಂದ (Farakka Treaty)

ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂಬಂಧಗಳು

ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿ :

1996 ರ ಫರಾಕ್ಕಾ ಒಪ್ಪಂದವು (Farakka Treaty) ಡಿಸೆಂಬರ್ 12, 2026 ರಂದು ಮುಕ್ತಾಯಗೊಳ್ಳಲಿದ್ದು, ಬಿಹಾರದ ಭವಿಷ್ಯದ ನೀರಿನ ಅಗತ್ಯತೆಗಳ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಇದರ ನಿಬಂಧನೆಗಳನ್ನು ಮರುಪರಿಶೀಲಿಸುವಂತೆ ಬೇಡಿಕೆಗಳು ಕೇಳಿಬರುತ್ತಿವೆ.

ಫರಾಕ್ಕಾ ಒಪ್ಪಂದ (Farakka Treaty) ಬಗ್ಗೆ :

  • ​ಇದನ್ನು ಗಂಗಾ ಜಲ ಒಪ್ಪಂದ (Ganga Water Treaty) ಎಂದೂ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.
  • ​ಡಿಸೆಂಬರ್ 12, 1996 ರಂದು ಭಾರತದ ಪ್ರಧಾನಿ ಹೆಚ್.ಡಿ. ದೇವೇಗೌಡ ಮತ್ತು ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶದ ಪ್ರಧಾನಿ ಶೇಖ್ ಹಸೀನಾ ಅವರ ನಡುವೆ ಈ ಒಪ್ಪಂದಕ್ಕೆ ಸಹಿ ಹಾಕಲಾಯಿತು.
  • ​ಇದು ಫರಾಕ್ಕಾ ಆಣೆಕಟ್ಟು (Farakka Barrage) ಬಳಿ ಗಂಗಾ ನದಿ ನೀರಿನ ಹಂಚಿಕೆಯನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುತ್ತದೆ.
  • ​ಫರಾಕ್ಕಾ ಆಣೆಕಟ್ಟು ಅನ್ನು ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳದ ಭಗೀರಥಿ ನದಿಗೆ ಅಡ್ಡಲಾಗಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ.
  • ​ಹೂಗ್ಲಿ ನದಿಗೆ ನೀರನ್ನು ಹರಿಸುವ ಮೂಲಕ ಕೋಲ್ಕತ್ತಾ ಬಂದರಿನ ಸಂಚರಣಾ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಸುಧಾರಿಸಲು ಈ ಆಣೆಕಟ್ಟನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಪದ್ಮಾ ನದಿ (Padma River) :

  • ​ಪದ್ಮಾ ನದಿಯು ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಮತ್ತು ಪ್ರಮುಖ ನದಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ.
  • ​ಗಂಗಾ ನದಿಯು ಭಾರತದಿಂದ ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶವನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಿದ ನಂತರ, ಇದು ಗಂಗಾ ನದಿಯ ಪ್ರಮುಖ ಕವಲು ನದಿಯಾಗಿದೆ.
  • ​ಪದ್ಮಾ ನದಿಯು ಆಗ್ನೇಯ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಹರಿದು, ಜಮುನಾ ನದಿಯನ್ನು (ಕೆಳ ಬ್ರಹ್ಮಪುತ್ರ) ಸೇರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ನಂತರ ಬಂಗಾಳ ಕೊಲ್ಲಿಗೆ (Bay of Bengal) ಸೇರುವ ಮೊದಲು ಮೇಘನಾ ನದಿಯೊಂದಿಗೆ ವಿಲೀನಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.
  • ​ಇದು ವಿಶ್ವದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ನದಿ ಮುಖಜಭೂಮಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆ (ಡೆಲ್ಟಾ)ಯಾದ ಗಂಗಾ-ಬ್ರಹ್ಮಪುತ್ರ-ಮೇಘನಾ ನದಿ ಮುಖಜಭೂಮಿಯ ಪ್ರಮುಖ ಭಾಗವಾಗಿದೆ.

ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಮಾಹಿತಿ – ಗಂಗಾ ನದಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆ

​ಗಂಗಾ ನದಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ಭಾರತದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ನದಿ ಜಲಾನಯನ ಪ್ರದೇಶವಾಗಿದೆ.

  • ಉಗಮ : ಈ ನದಿಯು ಗಂಗೋತ್ರಿ ಹಿಮನದಿಯಿಂದ (Gangotri Glacier) ಭಗೀರಥಿಯಾಗಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ.
  • ಹೆಸರು: ದೇವಪ್ರಯಾಗದಲ್ಲಿ ಅಲಕನಂದಾ ನದಿಯನ್ನು ಸೇರಿದಾಗ ಇದು ಗಂಗಾ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತದೆ.
  • ನದಿಯ ಉದ್ದ : ಇದು 2,525 ಕಿ.ಮೀ ಉದ್ದವಿದೆ.
  • ರಾಜ್ಯಗಳು : ಇದು ಒಟ್ಟು ಐದು ರಾಜ್ಯಗಳ ಮೂಲಕ ಹರಿಯುತ್ತದೆ: ಉತ್ತರಾಖಂಡ, ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶ, ಬಿಹಾರ, ಜಾರ್ಖಂಡ್ ಮತ್ತು ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ.
  • ಮುಖಜಭೂಮಿ : ಇದು ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳದಲ್ಲಿ ಇಬ್ಭಾಗವಾಗುತ್ತದೆ. ಇದರ ಒಂದು ಭಾಗವು ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶಕ್ಕೆ ಹರಿಯುತ್ತದೆ (ಇದನ್ನು ಪದ್ಮಾ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ). ಇದು ವಿಶ್ವದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ನದಿ ಮುಖಜ ಭೂಮಿ(ಡೆಲ್ಟಾ)ಯಾದ ಸುಂದರಬನ್ಸ್ ಡೆಲ್ಟಾವನ್ನು ರೂಪಿಸಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ.

ಗಂಗಾ ನದಿಯ ಪ್ರಮುಖ ಉಪನದಿಗಳು :

  • ಎಡದಂಡೆ ನದಿಗಳು (ಉತ್ತರ) : ರಾಮಗಂಗಾ, ಗೋಮತಿ, ಘಾಗ್ರಾ, ಗಂಡಕ್, ಕೋಸಿ.
  • ಬಲದಂಡೆ ನದಿಗಳು (ದಕ್ಷಿಣ) : ಯಮುನಾ (ಅತಿ ಉದ್ದವಾದ ಉಪನದಿ) ಮತ್ತು ಸೋನ್.

ಪರೀಕ್ಷಾ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶಗಳು : 

  • ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ನದಿ : 2008 ರಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಭಾರತದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ನದಿ ಎಂದು ಘೋಷಿಸಲಾಯಿತು.
  • ಗಂಗಾ ಡಾಲ್ಫಿನ್ : ಇದು ಭಾರತದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಜಲಚರ ಪ್ರಾಣಿಯಾಗಿದೆ. ಇದು ಅಳಿವಿನಂಚಿನಲ್ಲಿರುವ (Endangered) ಜೀವಿಯಾಗಿದೆ.
  • ನಮಾಮಿ ಗಂಗೆ : ಇದು ನದಿಯನ್ನು ಸ್ವಚ್ಛಗೊಳಿಸಲು ಮತ್ತು ರಕ್ಷಿಸಲು ಇರುವ ಸರ್ಕಾರದ ಪ್ರಮುಖ ಯೋಜನೆಯಾಗಿದೆ.

ಅಗ್ನಿ-4 ಕ್ಷಿಪಣಿ

ರಕ್ಷಣೆ

ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿ :

ಒಡಿಶಾದ ಚಾಂಡೀಪುರದಲ್ಲಿರುವ ಸಮಗ್ರ ಪರೀಕ್ಷಾ ವಲಯದಿಂದ (Integrated Test Range) ಮಧ್ಯಮ-ಶ್ರೇಣಿಯ ಬ್ಯಾಲಿಸ್ಟಿಕ್ ಕ್ಷಿಪಣಿಯಾದ ಅಗ್ನಿ-4 ನ್ನು ಭಾರತವು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಪರೀಕ್ಷಿಸಿದೆ.

ಅಗ್ನಿ-4 ಕ್ಷಿಪಣಿ ಬಗ್ಗೆ :

  • ​ಇದು ಅಣ್ವಸ್ತ್ರ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಹೊಂದಿರುವ, ಭೂ ಮೇಲ್ಮೈಯಿಂದ ಭೂ ಮೇಲ್ಮೈಗೆ ಹಾರುವ ಬ್ಯಾಲಿಸ್ಟಿಕ್ ಕ್ಷಿಪಣಿಯಾಗಿದೆ.
  • ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದವರು : ರಕ್ಷಣಾ ಸಂಶೋಧನೆ ಮತ್ತು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಸಂಸ್ಥೆ (DRDO).
  • ವಿಧ : ಇದು ಎರಡು-ಹಂತದ ಘನ-ಇಂಧನ ಆಧಾರಿತ ಮಧ್ಯಮ-ಶ್ರೇಣಿಯ ಬ್ಯಾಲಿಸ್ಟಿಕ್ ಕ್ಷಿಪಣಿಯಾಗಿದೆ (MRBM).
  • ವ್ಯಾಪ್ತಿ : ಸುಮಾರು 4,000 ಕಿ.ಮೀ.
  • ಪೇಲೋಡ್ : ಇದು 1,000 ಕೆಜಿ ತೂಕದ ಅಣ್ವಸ್ತ್ರ ಅಥವಾ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಸಿಡಿತಲೆಗಳನ್ನು ಹೊತ್ತೊಯ್ಯಬಲ್ಲ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಹೊಂದಿದೆ.
  • ಚಲನಶೀಲತೆ : ಕಾರ್ಯತಂತ್ರದ ನಮ್ಯತೆಗಾಗಿ (Strategic flexibility) ಇದನ್ನು ರಸ್ತೆ-ಸಂಚಾರಿ ಲಾಂಚರ್‌ನಿಂದ (Road-mobile launcher) ಉಡಾವಣೆ ಮಾಡಬಹುದಾಗಿದೆ.
  • ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ : ಇದು ನ್ಯಾವಿಗೇಷನ್‌ಗಾಗಿ ಅತ್ಯಾಧುನಿಕ ‘ರಿಂಗ್ ಲೇಸರ್ ಗೈರೊಸ್ಕೋಪ್’ (Ring Laser Gyroscope) ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಬಳಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶದಿಂದ ವಾತಾವರಣಕ್ಕೆ ಮರು-ಪ್ರವೇಶಿಸುವಾಗ ಉಂಟಾಗುವ 4,000°C ತಾಪಮಾನವನ್ನು ತಡೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಶಾಖ ಕವಚವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.
  • ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ : ಭಾರತದ ‘ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹ ಕನಿಷ್ಠ ತಡೆಗಟ್ಟುವಿಕೆ’ (Credible Minimum Deterrence) ಮತ್ತು ‘ಮೊದಲು ಬಳಸದಿರುವಿಕೆ’ (No-First-Use policy) ನೀತಿಯನ್ನು ಜಾರಿಗೊಳಿಸಲು ‘ಕಾರ್ಯತಂತ್ರ ಪಡೆಗಳ ಆಜ್ಞೆ’ (SFC – Strategic Forces Command) ಇದನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ.

ಡಾ. ಎಂ.ಎಸ್. ಸ್ವಾಮಿನಾಥನ್ ಪರಿಸರ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಪ್ರಶಸ್ತಿ

ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು

ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿ :

ರಾಮನಾಥಪುರಂನ ಪಿ. ಪೆಚ್ಚಿಯಮ್ಮಾಳ್ (P. Pechiyammal) ಮತ್ತು ವಿಲ್ಲುಪುರಂನ ಗೋವಿಂದಮ್ಮಾಳ್ (Govindhammal) ಅವರಿಗೆ 2026 ನೇ ಸಾಲಿನ ಡಾ. ಎಂ.ಎಸ್. ಸ್ವಾಮಿನಾಥನ್ ಪರಿಸರ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಪ್ರದಾನ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ.

  • ಪಿ. ಪೆಚ್ಚಿಯಮ್ಮಾಳ್: ಕರಾವಳಿ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಂದ ಘೋಸ್ಟ್ ಫಿಶಿಂಗ್ ಗೇರ್ (Ghost fishing gear – ಕೈಬಿಡಲಾದ ಮೀನುಗಾರಿಕೆ ಬಲೆಗಳು, ನೈಲಾನ್ ಹಗ್ಗಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ತ್ಯಾಜ್ಯ) ಗಳನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸುವ ಪ್ರವರ್ತಕ ಕಾರ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ಇವರನ್ನು ಗುರುತಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈ ಕ್ರಮವು ಸಮುದ್ರ ಮಾಲಿನ್ಯವನ್ನು ತಗ್ಗಿಸಲು ಬಹುದೊಡ್ಡ ಸಹಾಯ ಮಾಡಿದೆ.
  • ಗೋವಿಂದಮ್ಮಾಳ್: ಸುಸ್ಥಿರ ಕೃಷಿಯನ್ನು (Sustainable agriculture) ಉತ್ತೇಜಿಸುವ ಮೂಲಕ ಮತ್ತು ಉತ್ತಮ ಬೀಜಗಳು ಹಾಗೂ ಸುಧಾರಿತ ಕೃಷಿ ಪದ್ಧತಿಗಳೊಂದಿಗೆ ರೈತರನ್ನು ಸಬಲೀಕರಣಗೊಳಿಸುವಲ್ಲಿನ ಕೊಡುಗೆಗಾಗಿ ಇವರನ್ನು ಗುರುತಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಡಾ. ಎಂ.ಎಸ್. ಸ್ವಾಮಿನಾಥನ್ ಪರಿಸರ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಬಗ್ಗೆ :

  • ​ಇದನ್ನು ರೋಟರಿ ಕ್ಲಬ್ ಆಫ್ ಮದ್ರಾಸ್ ಈಸ್ಟ್ (RCME – Rotary Club of Madras East) ಸಂಸ್ಥೆಯು ತನ್ನ ಗೌರವಾನ್ವಿತ ಸದಸ್ಯ ಮತ್ತು ಖ್ಯಾತ ಕೃಷಿ ವಿಜ್ಞಾನಿ ದಿವಂಗತ ಎಂ.ಎಸ್. ಸ್ವಾಮಿನಾಥನ್ ಅವರ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಿತು.
  • ​ಇದಕ್ಕೆ ಕೆವಿನ್‌ಕೇರ್ ಪ್ರೈವೇಟ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್ ಸಂಸ್ಥೆಯು ಬೆಂಬಲ ನೀಡುತ್ತಿದೆ.
  • ಇದನ್ನ ​ಪರಿಸರ ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಮತ್ತು ಜಾಗೃತಿಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷವಾಗಿ ಅಥವಾ ಪರೋಕ್ಷವಾಗಿ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡಿದ ವ್ಯಕ್ತಿ, ಕಂಪನಿ ಅಥವಾ NGO ಗೆ ಪ್ರದಾನ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಎಂ.ಎಸ್. ಸ್ವಾಮಿನಾಥನ್ ಅವರ ಬಗ್ಗೆ :

    • ​ಇವರನ್ನು ಭಾರತದ ಹಸಿರು ಕ್ರಾಂತಿಯ ಪಿತಾಮಹ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.
    • ​’ಹಸಿರು ಕ್ರಾಂತಿ’ ಎಂಬ ಪದವನ್ನು 1968 ರಲ್ಲಿ ವಿಲಿಯಂ ಎಸ್. ಗೌಡ್ ಅವರು ಮೊದಲು ಪರಿಚಯಿಸಿದರು.
    • ಭಾರತದಲ್ಲಿನ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು :
  • ​ಲಾಲ್ ಬಹದ್ದೂರ್ ಶಾಸ್ತ್ರಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿ 
    • ​ಇಂದಿರಾ ಗಾಂಧಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ 
    • ​1967 ರಲ್ಲಿ ಪದ್ಮಶ್ರೀ 
    • ​1972 ರಲ್ಲಿ ಪದ್ಮಭೂಷಣ 
    • ​1989 ರಲ್ಲಿ ಪದ್ಮವಿಭೂಷಣ 
    • ​2024 ರಲ್ಲಿ ಭಾರತ ರತ್ನ 

ಪ್ರಮುಖ ಕ್ರಾಂತಿಗಳು

  • ಹಸಿರು ಕ್ರಾಂತಿ (Green Revolution): ಇದು ಆಧುನಿಕ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ, ಅಧಿಕ ಇಳುವರಿ ನೀಡುವ ತಳಿಗಳ ಬೀಜಗಳು (HYV), ರಾಸಾಯನಿಕ ರಸಗೊಬ್ಬರಗಳು, ನೀರಾವರಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮತ್ತು ಕೃಷಿ ಯಾಂತ್ರೀಕರಣದ ಅಳವಡಿಕೆಯಿಂದಾಗಿ ಕೃಷಿ ಉತ್ಪಾದನೆಯಲ್ಲಿ ಗಣನೀಯ ಹೆಚ್ಚಳವಾದ ಅವಧಿಯನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ.
  • ಶ್ವೇತ ಕ್ರಾಂತಿ (White Revolution): 1970 ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಾದ ‘ಆಪರೇಷನ್ ಫ್ಲಡ್’  ಶ್ವೇತ ಕ್ರಾಂತಿಗೆ ನಾಂದಿ ಹಾಡಿತು ಮತ್ತು ಭಾರತದ ಹೈನುಗಾರಿಕೆ ಕ್ಷೇತ್ರವನ್ನು ಪರಿವರ್ತಿಸಿತು.
  • ಹಳದಿ ಕ್ರಾಂತಿ (Yellow Revolution): ಇದನ್ನು ಎಣ್ಣೆಕಾಳುಗಳ ಉತ್ಪಾದನೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ವಾವಲಂಬನೆ ಸಾಧಿಸಲು 1990 ರ ದಶಕದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಾಯಿತು.
  • ನೀಲಿ ಕ್ರಾಂತಿ (Blue Revolution): ಇದನ್ನು 2015-26 ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಾಗಿದ್ದು, ಮೀನುಗಾರಿಕೆ ಕ್ಷೇತ್ರವನ್ನು ಪರಿವರ್ತಿಸುವ ಗುರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.
  • ಕಪ್ಪು ಕ್ರಾಂತಿ (Black Revolution): ಕಚ್ಚಾ ತೈಲ/ಪೆಟ್ರೋಲಿಯಂ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಸ್ವಾವಲಂಬನೆ ಸಾಧಿಸುವ ಗುರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.
  • ಚಿನ್ನದ ಕ್ರಾಂತಿ (Golden Revolution): ಜೇನುತುಪ್ಪ ಮತ್ತು ತೋಟಗಾರಿಕೆ ಉತ್ಪಾದನೆಯಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಳ ಸಾಧಿಸುವ ಗುರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.
  • ಬೆಳ್ಳಿ ಕ್ರಾಂತಿ (Silver Revolution): ಇದನ್ನು ಮೊಟ್ಟೆ ಉತ್ಪಾದನೆ ಮತ್ತು ಕೋಳಿ ಸಾಕಣೆ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಬೆಳವಣಿಗೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಲು 1970 ಮತ್ತು 1980 ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಾಯಿತು.

Comments

ನಿಮ್ಮದೊಂದು ಉತ್ತರ

ನಿಮ್ಮ ಮಿಂಚೆ ವಿಳಾಸ ಎಲ್ಲೂ ಪ್ರಕಟವಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಅತ್ಯಗತ್ಯ ವಿವರಗಳನ್ನು * ಎಂದು ಗುರುತಿಸಲಾಗಿದೆ

More posts