ಹತ್ತಿ ಉತ್ಪಾದಕತೆ ಗುರಿ (Mission for Cotton Productivity), 2026–31

ಅರ್ಥವ್ಯವಸ್ಥೆ

ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿದೆ:

ಕೇಂದ್ರ ಸಚಿವ ಸಂಪುಟವು 2026-27 ರಿಂದ 2030-31ರವರೆಗಿನ ಅವಧಿಗೆ ‘ಹತ್ತಿ ಉತ್ಪಾದಕತೆ ಗುರಿ’ (Mission for Cotton Productivity) ಯೋಜನೆಗಾಗಿ ಒಟ್ಟು ರೂ. 5,659.22 ಕೋಟಿ ಮೊತ್ತವನ್ನು ಮಂಜೂರು ಮಾಡಿದೆ.

ಹತ್ತಿ ಉತ್ಪಾದಕತೆ ಗುರಿಯ ಬಗ್ಗೆ (Mission for Cotton Productivity):

ಈ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ‘ಕಪಾಸ್ ಕ್ರಾಂತಿ’ ಎಂತಲೂ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಉದ್ದೇಶ: ದೇಶದಲ್ಲಿ ಪ್ರಸ್ತುತ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತಿರುವ ಹತ್ತಿ ಇಳುವರಿಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಹತ್ತಿ ನಾರಿನ ಗುಣಮಟ್ಟವನ್ನು ಉತ್ತಮಪಡಿಸುವುದು ಇದರ ಪ್ರಮುಖ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿದೆ. ಈ ಮೂಲಕ ಭಾರತವನ್ನು ಜವಳಿ (ಬಟ್ಟೆ) ಉತ್ಪಾದನೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ವಾವಲಂಬಿ ಹಾಗೂ ಜಾಗತಿಕ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಪ್ರಬಲ ಕೇಂದ್ರವನ್ನಾಗಿ ಮಾಡುವುದು ಇದರ ಗುರಿಯಾಗಿದೆ.
ಗಮನಹರಿಸುವ ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶಗಳು:
- ಅಧಿಕ ಸಾಂದ್ರತೆಯ ನಾಟಿ ಅಂದರೆ ದಟ್ಟವಾಗಿ ಬೀಜ ಬಿತ್ತುವ ಪದ್ಧತಿಯ (High-Density Planting System – HDPS) ಅಳವಡಿಕೆ.
- ಹವಾಮಾನ ವೈಪರೀತ್ಯಗಳನ್ನು ತಡೆದುಕೊಳ್ಳಬಲ್ಲ 24 ಹೊಸ ಹತ್ತಿ ತಳಿಗಳ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ.
- ಅಧಿಕ ಉದ್ದನೆಯ ಹತ್ತಿಯ ನಾರನ್ನು (Extra Long Staple – ELS) ಬೆಳೆಯಲು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹ.
- ಭಾರತೀಯ ಹತ್ತಿಗೆ ಜಾಗತಿಕ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ “ಕಸ್ತೂರಿ ಕಾಟನ್ ಭಾರತ್” ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಬ್ರ್ಯಾಂಡಿಂಗ್ ಒದಗಿಸುವುದು.
ಆಧುನೀಕರಣ: ರೈತರಿಗೆ ಉತ್ತಮ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಸೌಲಭ್ಯ ಕಲ್ಪಿಸಲು 2,000 ಜಿನ್ನಿಂಗ್ (ಹತ್ತಿ ಮತ್ತು ಬೀಜ ಬೇರ್ಪಡಿಸುವ ಯಂತ್ರಗಳು) ಘಟಕಗಳನ್ನು ಮೇಲ್ದರ್ಜೆಗೇರಿಸುವುದು ಮತ್ತು ವ್ಯವಹಾರದಲ್ಲಿ ಡಿಜಿಟಲ್ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವನ್ನು ಬಳಸುವುದು.

ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಹತ್ತಿ ಬೇಸಾಯ:

ಹತ್ತಿಯನ್ನು ಅದರ ಆರ್ಥಿಕ ಮೌಲ್ಯದಿಂದಾಗಿ ಅನ್ವರ್ಥವಾಗಿ ‘ಬಿಳಿ ಚಿನ್ನ’ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಇದು ಲಕ್ಷಾಂತರ ರೈತರ ಜೀವನಾವಶ್ಯಕ ಬೆಳೆಯಾಗಿದ್ದು, ಭಾರತದ ಜವಳಿ ಉದ್ಯಮದ ಬೆನ್ನೆಲುಬಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವ ಪ್ರಮುಖ ವಾಣಿಜ್ಯ ಬೆಳೆಯಾಗಿದೆ.

ಹವಾಮಾನ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ: ಇದು ಉಪ-ಉಷ್ಣವಲಯದ ‘ಖಾರಿಫ್’ ಬೆಳೆಯಾಗಿದೆ. ಇದು ಬೆಳೆದು ಕಟಾವಿಗೆ ಬರಲು 6 ರಿಂದ 8 ತಿಂಗಳುಗಳು ಬೇಕು. ಹತ್ತಿ ಬೆಳೆಗೆ 21°C ನಿಂದ 30°C ನಷ್ಟು ಬೆಚ್ಚಗಿನ, ಬಿಸಿಲಿನಿಂದ ಕೂಡಿದ ತಾಪಮಾನ ಹಾಗೂ ಕನಿಷ್ಠ 210 ದಿನಗಳ ಕಾಲ ಹಿಮ-ಮುಕ್ತ (ಮಂಜು ಬೀಳದ) ವಾತಾವರಣ ಇರಬೇಕು.
ಮಳೆ: ಇದಕ್ಕೆ 50 ರಿಂದ 100 ಸೆಂ.ಮೀ. ನಷ್ಟು ಸಾಧಾರಣ ಮಳೆಯ ಅಗತ್ಯವಿದೆ.
ಮಣ್ಣು: ತೇವಾಂಶವನ್ನು ಹಿಡಿದಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುವ ಕಪ್ಪು ಹತ್ತಿ ಮಣ್ಣು (ರೆಗೂರ್ ಮಣ್ಣು) ಹತ್ತಿ ಬೆಳೆಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಸೂಕ್ತವಾಗಿದೆ.
- ಆದರೆ, ಬೇರಿಗೆ ನೀರು ನಿಲ್ಲದಂತೆ ಉತ್ತಮ ಬಸಿಗಾಲುವೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಇದ್ದರೆ, ಮೆಕ್ಕಲು ಮಣ್ಣು ಅಥವಾ ಕೆಂಪು ಮಣ್ಣಿನಲ್ಲೂ ಹತ್ತಿಯನ್ನು ಹುಲುಸಾಗಿ ಬೆಳೆಯಬಹುದು.

ಉತ್ಪಾದನೆ: ಭಾರತವು ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಹೆಚ್ಚು ಹತ್ತಿ ಬೆಳೆಯುವ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ ಮತ್ತು ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಹೆಚ್ಚು ಹತ್ತಿಯನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸುತ್ತದೆ.
ಪ್ರಮುಖ ಹತ್ತಿ ಉತ್ಪಾದಕ ರಾಜ್ಯಗಳು: ಗುಜರಾತ, ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ ಮತ್ತು ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶ ರಾಜ್ಯಗಳು ಹತ್ತಿ ಉತ್ಪಾದನೆಯಲ್ಲಿ ಮುಂಚೂಣಿಯಲ್ಲಿವೆ.
ಪ್ರಮುಖ ಸವಾಲುಗಳು: ‘ಗುಲಾಬಿ ಕಾಯಿಕೊರಕ’ (Pink Bollworm – PBW) ಎಂಬ ಕೀಟವು ಕೀಟನಾಶಕಗಳಿಗೆ ಪ್ರತಿರೋಧ ಬೆಳೆಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿರುವುದು ಹತ್ತಿ ಬೇಸಾಯಕ್ಕಿರುವ ದೊಡ್ಡ ಸವಾಲಾಗಿದೆ.

ಭಾರತದ ಇ-ತ್ಯಾಜ್ಯ ನಿರ್ವಹಣೆ (India’s E-waste Management)

ಪರಿಸರ

ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿದೆ:

2024ರ ಆರ್ಥಿಕ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ (FY24) ಭಾರತವು ಸುಮಾರು 6.2 ದಶಲಕ್ಷ (ಮಿಲಿಯನ್) ಟನ್‌ಗಳಷ್ಟು ಇ-ತ್ಯಾಜ್ಯವನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸಿದೆ.
2030ರ ವೇಳೆಗೆ ಈ ಪ್ರಮಾಣವು ದ್ವಿಗುಣಗೊಂಡು 14 ದಶಲಕ್ಷ ಟನ್‌ಗಳಿಗೆ ತಲುಪುವ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಿದೆ ಎಂದು ವರದಿಗಳು ತಿಳಿಸಿವೆ.

ಇ-ತ್ಯಾಜ್ಯ ಎಂದರೇನು?:

ಕಂಪ್ಯೂಟರ್‌ಗಳು, ವಿದ್ಯುನ್ಮಾನ ಮಂಡಲ ಫಲಕಗಳು (Circuit boards), ಮೊಬೈಲ್ ಫೋನ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಗೃಹೋಪಯೋಗಿ ವಸ್ತುಗಳಂತಹ, ಬಳಸಿ ಬಿಸಾಡಿದ ಅಥವಾ ಹಾಳಾದ ವಿದ್ಯುತ್ ಮತ್ತು ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ ಉಪಕರಣಗಳನ್ನು ‘ಇ-ತ್ಯಾಜ್ಯ’ (ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ ತ್ಯಾಜ್ಯ) ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಈ ತ್ಯಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಸೀಸ, ಪಾದರಸ, ಕ್ಯಾಡ್ಮಿಯಂ ಮತ್ತು ಬ್ರೋಮಿನೇಟೆಡ್ ಫ್ಲೇಮ್ ರಿಟಾರ್ಡೆಂಟ್‌ಗಳಂತಹ ಅತ್ಯಂತ ಅಪಾಯಕಾರಿ ರಾಸಾಯನಿಕ ವಸ್ತುಗಳಿರುತ್ತವೆ.
ಇವುಗಳನ್ನು ವೈಜ್ಞಾನಿಕವಾಗಿ ವಿಲೇವಾರಿ ಮಾಡದಿದ್ದರೆ, ಅದು ಮಣ್ಣು ಮತ್ತು ಜಲ ಮಾಲಿನ್ಯಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗುವುದಲ್ಲದೆ, ಮನುಷ್ಯರಲ್ಲಿ ಹಾಗೂ ಪ್ರಾಣಿಗಳಲ್ಲಿ ಗಂಭೀರವಾದ ಆರೋಗ್ಯ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆ.

ಅಸಮರ್ಪಕ ಇ-ತ್ಯಾಜ್ಯ ನಿರ್ವಹಣೆಯ ದುಷ್ಪರಿಣಾಮಗಳು:

ಜಲ ಮಾಲಿನ್ಯ: ಇ-ತ್ಯಾಜ್ಯದಲ್ಲಿರುವ ಸೈನೈಡ್ ಮತ್ತು ಸಲ್ಫ್ಯೂರಿಕ್ ಆಮ್ಲದಂತಹ ವಿಷಕಾರಿ ವಸ್ತುಗಳು ಮಳೆಯ ನೀರಿನೊಂದಿಗೆ ಬೆರೆತು ಜಲಮೂಲಗಳನ್ನು (ಕೆರೆ, ನದಿಗಳನ್ನು) ಸೇರುವುದರಿಂದ, ಜಲಚರಗಳು ಮತ್ತು ಪರಿಸರದ ಮೇಲೆ ತೀವ್ರ ಹಾನಿಯಾಗುತ್ತದೆ.
ವಾಯು ಮಾಲಿನ್ಯ: ಇ-ತ್ಯಾಜ್ಯದಲ್ಲಿರುವ ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ಹಾಗೂ ಇತರ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಸುಡುವುದರಿಂದ ಸೀಸದಂತಹ ವಿಷಾನಿಲಗಳು ಗಾಳಿಯನ್ನು ಸೇರಿ ತೀವ್ರವಾದ ವಾಯುಮಾಲಿನ್ಯ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ.
ಮಣ್ಣಿನ ಮಾಲಿನ್ಯ: ತ್ಯಾಜ್ಯದಲ್ಲಿರುವ ಅಪಾಯಕಾರಿ ವಸ್ತುಗಳು ಮಣ್ಣಿನಲ್ಲಿ ಬೆರೆತು, ಮಣ್ಣಿನ ಫಲವತ್ತತೆಯನ್ನು ನಾಶಪಡಿಸುತ್ತವೆ. ಇದರಿಂದ ಕೃಷಿ ಭೂಮಿ ಮತ್ತು ಜೀವವೈವಿಧ್ಯತೆಗೆ ಭಾರಿ ಹಾನಿಯಾಗುತ್ತದೆ.
ಆರ್ಥಿಕ ನಷ್ಟ: ಇ-ತ್ಯಾಜ್ಯದಿಂದ ಮರುಬಳಕೆ ಮಾಡಬಹುದಾಗಿದ್ದ, ಸುಮಾರು ₹80,000 ಕೋಟಿಗೂ ಅಧಿಕ ಮೌಲ್ಯದ ಬೆಲೆಬಾಳುವ ಲೋಹಗಳನ್ನು ಭಾರತವು ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ಅಂದಾಜಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಇ-ತ್ಯಾಜ್ಯ ನಿರ್ವಹಣೆಗಾಗಿ ಸರ್ಕಾರದ ಪ್ರಮುಖ ಉಪಕ್ರಮಗಳು:

ವಿಸ್ತೃತ ಉತ್ಪಾದಕರ ಜವಾಬ್ದಾರಿ (Extended Producer Responsibility – EPR): ಯಾವುದೇ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ ಉತ್ಪನ್ನವನ್ನು ತಯಾರಿಸುವವರು, ಆಮದು ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವವರು ಮತ್ತು ಬ್ರ್ಯಾಂಡ್ ಮಾಲೀಕರು, ಆ ವಸ್ತುಗಳು ಹಾಳಾದ ನಂತರ ಬರುವ ತ್ಯಾಜ್ಯವನ್ನು ತಾವೇ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯುತವಾಗಿ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿ, ಸಮರ್ಪಕವಾಗಿ ನಿರ್ವಹಿಸಬೇಕು ಎಂಬ ನಿಯಮ ಇದಾಗಿದೆ.
EPR ಇ-ತ್ಯಾಜ್ಯ ಪೋರ್ಟಲ್: ಕೇಂದ್ರ ಮಾಲಿನ್ಯ ನಿಯಂತ್ರಣ ಮಂಡಳಿಯು (CPCB) ಇದಕ್ಕಾಗಿ ‘EPR ಇ-ತ್ಯಾಜ್ಯ ಪೋರ್ಟಲ್’ ಎಂಬ ಆನ್‌ಲೈನ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ರೂಪಿಸಿದೆ. ಇ-ತ್ಯಾಜ್ಯವನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸುವವರು, ತಯಾರಕರು ಮತ್ತು ಮರುಬಳಕೆ ಮಾಡುವವರು ಈ ಪೋರ್ಟಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿ ನೋಂದಾಯಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು.
ಹೊಸ ನಿಯಮಗಳು: ಕೇಂದ್ರ ಪರಿಸರ, ಅರಣ್ಯ ಮತ್ತು ಹವಾಮಾನ ಬದಲಾವಣೆ ಸಚಿವಾಲಯವು 2016ರ ಇ-ತ್ಯಾಜ್ಯ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಪರಿಷ್ಕರಿಸಿ, ಹೊಸ ‘ಇ-ತ್ಯಾಜ್ಯ (ನಿರ್ವಹಣೆ) ನಿಯಮಗಳು, 2022’ ಅನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತಂದಿದೆ.
ಇ-ತ್ಯಾಜ್ಯ ಕ್ಲಿನಿಕ್: ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶದ ಭೋಪಾಲ್ ನಗರದಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಮೊಟ್ಟಮೊದಲ ‘ಇ-ತ್ಯಾಜ್ಯ ಕ್ಲಿನಿಕ್’ (E-waste clinic) ಅನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಗಿದೆ. ಮನೆ ಮತ್ತು ಅಂಗಡಿಗಳಿಂದ ಬರುವ ಇ-ತ್ಯಾಜ್ಯವನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕಿಸಿ, ಸಂಸ್ಕರಿಸಿ, ವೈಜ್ಞಾನಿಕವಾಗಿ ವಿಲೇವಾರಿ ಮಾಡುವ ವಿಶೇಷ ಕೇಂದ್ರ ಇದಾಗಿದೆ.
ಮರುಬಳಕೆ ಅಭಿಯಾನ: ಸರ್ಕಾರಿ ಕಚೇರಿಗಳಲ್ಲಿ ‘ಸ್ವಚ್ಛತೆ’ಯನ್ನು ಕಾಪಾಡಲು ಮತ್ತು ಇ-ತ್ಯಾಜ್ಯದಿಂದ ಉಪಯುಕ್ತ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳನ್ನು ಮರುಪಡೆಯಲು, ಕೇಂದ್ರ ಗಣಿ ಸಚಿವಾಲಯವು 2025ರ ವಿಶೇಷ ಅಭಿಯಾನ 5.0ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ‘ರಾಷ್ಟ್ರ ಮಟ್ಟದ ಇ-ತ್ಯಾಜ್ಯ ಮರುಬಳಕೆ ಅಭಿಯಾನ’ವನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿದೆ.

ಬಾಸೆಲ್ ಸಮಾವೇಶ (Basel Convention):

ಬಾಸೆಲ್ ಸಮಾವೇಶವು ಅತ್ಯಂತ ಅಪಾಯಕಾರಿ ತ್ಯಾಜ್ಯಗಳನ್ನು ಒಂದು ದೇಶದಿಂದ ಮತ್ತೊಂದು ದೇಶಕ್ಕೆ ಸಾಗಿಸುವುದನ್ನು ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ವಿಲೇವಾರಿಯನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುವ ಒಂದು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಜಾಗತಿಕ ಒಪ್ಪಂದವಾಗಿದೆ. ಇಂತಹ ತ್ಯಾಜ್ಯಗಳನ್ನು ಪರಿಸರಕ್ಕೆ ಹಾನಿಯಾಗದಂತೆ ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿ ನಿರ್ವಹಿಸುವುದು ಇದರ ಮುಖ್ಯ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿದೆ.
ಈ ಒಪ್ಪಂದವನ್ನು 1989ರಲ್ಲಿ ಅಂಗೀಕರಿಸಲಾಯಿತು ಮತ್ತು 1992ರಲ್ಲಿ ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಜಾರಿಗೆ ತರಲಾಯಿತು.
ಭಾರತವು ಈ ಬಾಸೆಲ್ ಸಮಾವೇಶಕ್ಕೆ ಸಹಿ ಹಾಕಿದ ಪ್ರಮುಖ ಸದಸ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರವಾಗಿದೆ.

ತೀಸ್ತಾ ನದಿ (Teesta River)

ಭೂಗೋಳ

ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿದೆ:

ದೀರ್ಘಕಾಲದಿಂದ ಬಾಕಿ ಉಳಿದಿರುವ ‘ತೀಸ್ತಾ ನದಿ ನೀರು ಹಂಚಿಕೆ ಒಪ್ಪಂದ’ವನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಲು ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳುವಂತೆ ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶವು ಭಾರತಕ್ಕೆ ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಮನವಿ ಮಾಡಿದೆ.

ತೀಸ್ತಾ ನದಿಯ ಬಗ್ಗೆ:

ತೀಸ್ತಾ ನದಿಯು ಬ್ರಹ್ಮಪುತ್ರ ನದಿಯ ಉಪನದಿಯಾಗಿದೆ.
ಇದು ಉತ್ತರ ಸಿಕ್ಕಿಂನ ಹಿಮಾಲಯದ ‘ತ್ಸೋ ಲಾಮೋ’ (Tso Lhamo) ಸರೋವರದಲ್ಲಿ ಉಗಮಿಸುತ್ತದೆ.
ಇದು ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶವನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸುವ ಮುನ್ನ ಸಿಕ್ಕಿಂನಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 150 ಕಿ.ಮೀ. ಮತ್ತು ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳದಲ್ಲಿ 123 ಕಿ.ಮೀ.ಗಳಷ್ಟು ದೂರ ಹರಿಯುತ್ತದೆ.
ನಂತರ ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶದಲ್ಲಿ 140 ಕಿ.ಮೀ. ಹರಿದು ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಬಂಗಾಳಕೊಲ್ಲಿಯನ್ನು ಸೇರುತ್ತದೆ.

ತೀಸ್ತಾ ನದಿ ನೀರು ಹಂಚಿಕೆ ಒಪ್ಪಂದ:

ಹಿನ್ನೆಲೆ: ತೀಸ್ತಾ ನದಿ ನೀರನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳುವ ಕುರಿತು ಭಾರತ ಮತ್ತು ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶಗಳು 2011 ರಲ್ಲಿ ತಾತ್ವಿಕ ಒಪ್ಪಂದಕ್ಕೆ ಬಂದಿದ್ದವು. ಆದರೆ, ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರ ಮತ್ತು ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರದ ನಡುವೆ ಒಮ್ಮತ ಮೂಡದ ಕಾರಣ ಇದು ಅಂತಿಮ ರೂಪ ಪಡೆಯಲಿಲ್ಲ.
ಪ್ರಸ್ತುತ ಬೆಳವಣಿಗೆ: ಪ್ರಸ್ತುತ ಬದಲಾಗಿರುವ ರಾಜಕೀಯ ಸನ್ನಿವೇಶದಲ್ಲಿ, 2011ರ ಈ ಒಪ್ಪಂದವನ್ನು ಮರುಪರಿಶೀಲಿಸಬಹುದು ಎಂಬ ಭರವಸೆಯನ್ನು ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶವು ಇದೀಗ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದೆ.