ಇ-ಪ್ರತ್ಯಾರೋಪಣ್ ಪೋರ್ಟಲ್

ರಾಜಕೀಯ

ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿ :

ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಅಂಗದಾನ ಮತ್ತು ಕಸಿಗಾಗಿ ಒಂದು ಏಕೀಕೃತ ಡಿಜಿಟಲ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಅಂಗ ಮತ್ತು ಅಂಗಾಂಶ ಕಸಿ ಸಂಸ್ಥೆ (NOTTO – National Organ and Tissue Transplant Organisation) ಯು NOTTO ಮೊಬೈಲ್ ಅಪ್ಲಿಕೇಶನ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಇ-ಪ್ರತ್ಯಾರೋಪಣ್ ಪೋರ್ಟಲ್ ಅನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದೆ.

ಇ-ಪ್ರತ್ಯಾರೋಪಣ್ ಪೋರ್ಟಲ್ ಬಗ್ಗೆ :

ಇದು ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ಕುಟುಂಬ ಕಲ್ಯಾಣ ಸಚಿವಾಲಯದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಅಂಗ ಮತ್ತು ಅಂಗಾಂಶ ಕಸಿ ಸಂಸ್ಥೆ (NOTTO) ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದ ಒಂದು ಕೇಂದ್ರೀಕೃತ ಡಿಜಿಟಲ್ ವೇದಿಕೆಯಾಗಿದೆ.
ಉದ್ದೇಶ – ಭಾರತದ ಅಂಗದಾನ ಮತ್ತು ಕಸಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಡಿಜಿಟಲೀಕರಣಗೊಳಿಸುವುದು.

ಪ್ರಮುಖ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯಗಳು :

ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತ ಹಂಚಿಕೆ: ಮಾನವ ಹಸ್ತಕ್ಷೇಪ ಅಥವಾ ತಾರತಮ್ಯವನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕಿ, ಅಲ್ಗಾರಿದಮ್‌ಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಅಂಗಗಳನ್ನು ಪಾರದರ್ಶಕವಾಗಿ ಹಂಚಿಕೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ.
ಏಕೀಕೃತ ನೋಂದಣಿ: ಆಸ್ಪತ್ರೆ, ರಾಜ್ಯ, ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ನೈಜ-ಸಮಯದ ಕಾಯುವಿಕೆ ಪಟ್ಟಿಗಳನ್ನು ಸಮನ್ವಯಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ.
ನೇರ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ: ಹಸಿರು ಕಾರಿಡಾರ್‌ಗಳ ಮೂಲಕ ಅಂಗಗಳ ಸಾಗಾಟವನ್ನು ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ ಮಾಡಲು NOTTO ಅಪ್ಲಿಕೇಶನ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಸಂಯೋಜನೆ ಹೊಂದಿದೆ.
ತುರ್ತು ಆದ್ಯತೆ: ಇದು ತಕ್ಷಣದ, ಜೀವ ಉಳಿಸುವ ಹೊಂದಾಣಿಕೆಗಾಗಿ “ಅತಿ ತುರ್ತು” ಪ್ರಕರಣಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಲು ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳಿಗೆ ಅವಕಾಶ ನೀಡುತ್ತದೆ.

ದೆಹಲಿ ಲಕ್ಷ್ಮಿ ಯೋಜನೆ

ಸರ್ಕಾರಿ ಯೋಜನೆಗಳು

ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿ :

ದೆಹಲಿ ಲಕ್ಷ್ಮಿ ಯೋಜನೆಗಾಗಿ ಆನ್‌ಲೈನ್ ನೋಂದಣಿ ಪೋರ್ಟಲ್ ಅನ್ನು ತೆರೆಯಲಾಗಿದೆ.

ಯೋಜನೆಯ ಬಗ್ಗೆ :

ಪ್ರಾರಂಭ : ಇದನ್ನು ಜುಲೈ 2026 ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಉದ್ದೇಶ – ಆರ್ಥಿಕವಾಗಿ ಹಿಂದುಳಿದ ವರ್ಗಗಳ ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಪ್ರತಿ ತಿಂಗಳು ₹2,500 ಒದಗಿಸುವುದು. ಇದು ₹5,110 ಕೋಟಿ ಬಜೆಟ್‌ನೊಂದಿಗೆ 17 ಲಕ್ಷಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಫಲಾನುಭವಿಗಳನ್ನು ತಲುಪುವ ಗುರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.

ಯೋಜನೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶಗಳು :

ಅರ್ಹತೆ: 10 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ದೆಹಲಿಯ ನಿವಾಸಿಯಾಗಿರಬೇಕು, 21-60 ವಯಸ್ಸಿನವರಾಗಿರಬೇಕು ಮತ್ತು ವಾರ್ಷಿಕ ಕೌಟುಂಬಿಕ ಆದಾಯ ₹2.5 ಲಕ್ಷಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಇರಬೇಕು. ಪ್ರತಿ ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ಅರ್ಹರಾದ ಹಿರಿಯ ಮಹಿಳೆಗೆ ಮಾತ್ರ ಅವಕಾಶವಿದೆ.
ಹೊರಗಿಡುವಿಕೆಗಳು: ತೆರಿಗೆದಾರರು, ಸರ್ಕಾರಿ ನೌಕರರು, ಪಿಂಚಣಿ ಪಡೆಯುವವರು ಮತ್ತು ಮೂರಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಮಕ್ಕಳಿರುವ ಕುಟುಂಬಗಳನ್ನು ಈ ಯೋಜನೆಯಿಂದ ಹೊರಗಿಡಲಾಗಿದೆ.
ಆಡಳಿತ: ಸ್ಥಳೀಯ ಶಾಸಕರು (MLA) ಅಥವಾ ಸಂಸದರಿಂದ (MP) ಕಡ್ಡಾಯ ಶಿಫಾರಸು ಪತ್ರದ ಅಗತ್ಯವಿದೆ ಮತ್ತು ಇದು 4-ಹಂತದ ಡಿಜಿಟಲ್ ಪರಿಶೀಲನೆಯನ್ನು ಬಳಸುತ್ತದೆ.
ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ: ಇದು ಆರ್ಥಿಕ ಸೇರ್ಪಡೆ ಮತ್ತು ಮಹಿಳೆಯರ ಸ್ವಾಯತ್ತತೆಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ರಾಜಕೀಯ ಹಸ್ತಕ್ಷೇಪ (MLA/MP ಪತ್ರಗಳು) ಮತ್ತು ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಾದ ಹೊರಗಿಡುವಿಕೆಯ ಮಾನದಂಡಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಟೀಕೆಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸುತ್ತಿದೆ.

ಗ್ಲಾವ್ ಸರೋವರವು ಭಾರತದ 101ನೇ ರಾಮ್ಸರ್ ತಾಣವಾಗಿದೆ

ಪರಿಸರ

ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿ :

ಭಾರತದ ಮತ್ತೊಂದು ಜೌಗು ಪ್ರದೇಶವಾದ ಅರುಣಾಚಲ ಪ್ರದೇಶದ ಗ್ಲಾವ್ ಸರೋವರವನ್ನು ರಾಮ್ಸರ್ ತಾಣವಾಗಿ ಜಾಗತಿಕ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಜೌಗು ಪ್ರದೇಶಗಳ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಗ್ಲಾವ್ ಸರೋವರದ ಬಗ್ಗೆ :

ಸ್ಥಳ: ಅರುಣಾಚಲ ಪ್ರದೇಶದ ಲೋಹಿತ್ ಜಿಲ್ಲೆ.
ಇದನ್ನು ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಭಾರತದ 101ನೇ ರಾಮ್ಸರ್ ತಾಣವಾಗಿ ಘೋಷಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈ ಮೂಲಕ ಈ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮನ್ನಣೆ ಪಡೆದ ರಾಜ್ಯದ ಮೊಟ್ಟಮೊದಲ ಜೌಗು ಪ್ರದೇಶ ಇದಾಗಿದೆ.

ಪರಿಸರ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ :

ಇದು ಪೂರ್ವ ಹಿಮಾಲಯದ ಕಮ್ಲಾಂಗ್ ಹುಲಿ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶ ಮತ್ತು ವನ್ಯಜೀವಿ ಅಭಯಾರಣ್ಯದ ದಟ್ಟವಾದ ಕಾಡಿನ ನಡುವೆ ಇರುವ ಎತ್ತರದ ಸಿಹಿನೀರಿನ ಸರೋವರವಾಗಿದೆ.
ಜೀವವೈವಿಧ್ಯತೆಯ ಬಿಸಿತಾಣ: ಈ ಜೌಗು ಪ್ರದೇಶ ಮತ್ತು ಅದರ ಜಲಾನಯನ ಪ್ರದೇಶವು ಅತ್ಯಂತ ಶ್ರೀಮಂತ ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು 150 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಮರಗಳ ಪ್ರಭೇದಗಳು ಮತ್ತು 49 ಆರ್ಕಿಡ್ ಪ್ರಭೇದಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.
ವನ್ಯಜೀವಿ ಅಭಯಾರಣ್ಯ: ಇದು ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಪಕ್ಷಿ ಮತ್ತು ಜೀವವೈವಿಧ್ಯ ಪ್ರದೇಶವಾಗಿ (IBA) ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ.
ಇದು ತೀವ್ರ ಅಳಿವಿನಂಚಿನಲ್ಲಿರುವ ಬಿಳಿ ಹೊಟ್ಟೆಯ ಹೆರಾನ್ ಪಕ್ಷಿಗಳಿಗೆ ಚಳಿಗಾಲದ ಪ್ರಮುಖ ಆಶ್ರಯ ತಾಣವಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ಜೊತೆಗೆ ಹುಲಿ, ಚಿರತೆ, ಮೇಘ ಚಿರತೆ ಮತ್ತು ಹಿಮ ಚಿರತೆ ಸೇರಿದಂತೆ ನಾಲ್ಕು ಬೃಹತ್ ಮಾರ್ಜಾಲ ಪ್ರಭೇದಗಳನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸುತ್ತದೆ.
ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಬೇರುಗಳು: ಈ ಸರೋವರವು ಸ್ಥಳೀಯ ಮಿಶ್ಮಿ ಸಮುದಾಯಕ್ಕೆ ಪವಿತ್ರವಾದ ಮೌಲ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ರಕ್ಷಕ ದೇವತೆಗಳು ಇದರ ಪವಿತ್ರ ನೀರನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುತ್ತಾರೆ ಎಂಬುದು ಅವರ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ನಂಬಿಕೆಯಾಗಿದೆ.

ರಾಮ್ಸರ್ ಸಮಾವೇಶ:

ರಾಮ್ಸರ್ ತಾಣವು ರಾಮ್ಸರ್ ಸಮಾವೇಶದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಎಂದು ಘೋಷಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಜೌಗು ಪ್ರದೇಶವಾಗಿದೆ.
ರಾಮ್ಸರ್ ಸಮಾವೇಶ: ಇದು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಯ ಜೌಗು ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ಸಂರಕ್ಷಿಸಲು ಇರುವ ಅಂತರ-ಸರ್ಕಾರಿ ಒಪ್ಪಂದಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ.
ಇದಕ್ಕೆ ಫೆಬ್ರವರಿ 2, 1971 ರಂದು ಇರಾನ್‌ನ ರಾಮ್ಸರ್‌ನಲ್ಲಿ ಸಹಿ ಹಾಕಲಾಯಿತು ಮತ್ತು 1975 ರಲ್ಲಿ ಇದು ಜಾರಿಗೆ ಬಂದಿತು.
ಭಾರತವು 1982 ರಲ್ಲಿ ರಾಮ್ಸರ್ ಸಮಾವೇಶಕ್ಕೆ ಸಹಿ ಹಾಕಿತು.

ರಾಮ್ಸರ್ ತಾಣಗಳ ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶಗಳು :

ಒಟ್ಟು: 101 ತಾಣಗಳು (ಜೂನ್ 2026 ರ ಮಾಹಿತಿಯಂತೆ).
ಏಷ್ಯಾದಲ್ಲಿಯೇ ಭಾರತವು ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ತಾಣಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.
100ನೇ ತಾಣ: ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶದ ಜೈ ಪ್ರಕಾಶ್ ನಾರಾಯಣ್ ಪಕ್ಷಿಧಾಮ (ಸುರ್ಹಾ ತಾಲ್) (ಜೂನ್ 2026 ರಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಲಾಗಿದೆ).
ಮೊದಲ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿರುವ ರಾಜ್ಯ: ತಮಿಳುನಾಡು (20 ತಾಣಗಳು), ನಂತರದ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶ (13 ತಾಣಗಳು).
ಮೊದಲ ತಾಣಗಳು: 1981 ರಲ್ಲಿ ಸೇರ್ಪಡೆಯಾದ ಒಡಿಶಾದ ಚಿಲ್ಕಾ ಸರೋವರ ಮತ್ತು ರಾಜಸ್ಥಾನದ ಕಿಯೋಲಾಡಿಯೋ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನ.
ಗಾತ್ರಗಳು: ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳದ ಸುಂದರ್‌ಬನ್ ಅತಿ ದೊಡ್ಡದಾಗಿದೆ. ಹಿಮಾಚಲ ಪ್ರದೇಶದ ರೇಣುಕಾ ಅತಿ ಚಿಕ್ಕದಾಗಿದೆ.

ಮಾಂಟ್ರಿಯಕ್ಸ್ ರೆಕಾರ್ಡ್ (ಅಪಾಯದಲ್ಲಿರುವ ತಾಣಗಳು):

ಇದು ಏನು: ಇದು ಮಾಲಿನ್ಯ ಅಥವಾ ಮಾನವನ ಹಸ್ತಕ್ಷೇಪದಿಂದಾಗಿ ಪರಿಸರ ನಾಶದ ಅಪಾಯವನ್ನು ಎದುರಿಸುತ್ತಿರುವ ರಾಮ್ಸರ್ ತಾಣಗಳ ಒಂದು ನೋಂದಣಿಯಾಗಿದೆ (Register).
ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿರುವ ಭಾರತೀಯ ತಾಣಗಳು: ಕೇವಲ ಎರಡು ತಾಣಗಳು—ರಾಜಸ್ಥಾನದ ಕಿಯೋಲಾಡಿಯೋ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನ ಮತ್ತು ಮಣಿಪುರದ ಲೋಕ್ಟಾಕ್ ಸರೋವರ.
ತೆಗೆದುಹಾಕಲ್ಪಟ್ಟ ತಾಣ: ಯಶಸ್ವಿ ಚೇತರಿಕೆಯ ನಂತರ ಚಿಲ್ಕಾ ಸರೋವರವನ್ನು ಈ ಪಟ್ಟಿಯಿಂದ ತೆಗೆದುಹಾಕಲಾಯಿತು.

ಉತ್ಕಲ್ಮಣಿ ಪಂಡಿತ್ ಗೋಪಬಂಧು ದಾಸ್

ಇತಿಹಾಸ

ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿ :

ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿ ದ್ರೌಪದಿ ಮುರ್ಮು ಅವರು ನವದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ ಉತ್ಕಲ್ಮಣಿ ಪಂಡಿತ್ ಗೋಪಬಂಧು ದಾಸ್ ಅವರ ಪ್ರತಿಮೆಯನ್ನು ಅನಾವರಣಗೊಳಿಸಿದರು.

ಪಂಡಿತ್ ಗೋಪಬಂಧು ದಾಸ್ ಅವರ ಬಗ್ಗೆ –

ಇವರನ್ನು ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿ ಉತ್ಕಲ್ಮಣಿ (ಒಡಿಶಾದ ರತ್ನ) ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಇವರು ಒಡಿಶಾದ ಪ್ರಮುಖ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟಗಾರ, ಸಮಾಜ ಸುಧಾರಕ, ಶಿಕ್ಷಣತಜ್ಞ, ಕವಿ ಮತ್ತು ಪತ್ರಕರ್ತರಾಗಿದ್ದರು.
ಇವರು ಬಡವರ ಸೇವೆ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಉನ್ನತಿಗೆ ತಮ್ಮನ್ನು ಮುಡಿಪಾಗಿಟ್ಟಿದ್ದರು.
ಶಿಕ್ಷಣದ ಮೂಲಕ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯವಾದಿ ಆದರ್ಶಗಳನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸಲು ಇವರು ಸಾಕ್ಷಿಗೋಪಾಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಸತ್ಯಬಾದಿ ಬನ ವಿದ್ಯಾಲಯವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು.
ಇವರು 1917 ರಲ್ಲಿ ವಿಧಾನಪರಿಷತ್ತಿಗೆ ಆಯ್ಕೆಯಾದರು ಮತ್ತು ಭಾರತೀಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ (INC) ನ ಸದಸ್ಯರಾಗಿ ಭಾರತದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಚಳವಳಿಯಲ್ಲಿ ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದರು.
ಇವರು 1919 ರಲ್ಲಿ ‘ದಿ ಸಮಾಜ’ (The Samaja) ಎಂಬ ಒಡಿಯಾ ದಿನಪತ್ರಿಕೆಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು. ಇದು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯತೆ ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಜಾಗೃತಿಯನ್ನು ಮೂಡಿಸುವ ಪ್ರಮುಖ ವೇದಿಕೆಯಾಯಿತು.
ಇವರು ಒಡಿಯಾ ಸಾಹಿತ್ಯಕ್ಕೂ ಗಮನಾರ್ಹ ಕೊಡುಗೆಗಳನ್ನು ನೀಡಿದ್ದಾರೆ.
ಇವರ ಗಮನಾರ್ಹ ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ ಅಬಕಾಶ ಚಿಂತಾ, ಗೋ-ಮಹಾತ್ಮ್ಯ, ನಚಿಕೇತ ಉಪಾಖ್ಯಾನ, ಕಾರಕಬಿತಾ, ಧರ್ಮಪದ ಮತ್ತು ಬಂದಿರ ಆತ್ಮಕಥಾ ಸೇರಿವೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನವು ಇವರು ರಾವೆನ್‌ಶಾ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ಇದ್ದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ರಚಿತವಾದವು.

ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ಲಸಿಕಾ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ (UIP)

ವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ

ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿ :

ಕೇಂದ್ರ ಆರೋಗ್ಯ ಸಚಿವಾಲಯದ ಅಧ್ಯಯನದ ಪ್ರಕಾರ, ಭಾರತದ ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ಲಸಿಕಾ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ (UIP) ದಲ್ಲಿ ಹೆಕ್ಸಾವಲೆಂಟ್ ಲಸಿಕೆಯನ್ನು (Hexavalent vaccine) ಪರಿಚಯಿಸುವುದರಿಂದ ಬಾಲ್ಯದ ಲಸಿಕಾ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳ ದಕ್ಷತೆಯನ್ನು ಸುಧಾರಿಸಬಹುದು.

ಹೆಕ್ಸಾವಲೆಂಟ್ ಲಸಿಕೆಯ ಬಗ್ಗೆ :

ಹೆಕ್ಸಾವಲೆಂಟ್ ಲಸಿಕೆಯು ಡಿಫ್ತೀರಿಯಾ, ಟೆಟನಸ್, ಪೆರ್ಟುಸಿಸ್ (ನಾಯಿಕೆಮ್ಮು), ಹೆಪಟೈಟಿಸ್ ಬಿ, ಪೋಲಿಯೊ ಮತ್ತು ಹಿಮೋಫಿಲಸ್ ಇನ್ಫ್ಲುಯೆಂಜಾ ಟೈಪ್ ಬಿ (Hib) ವಿರುದ್ಧ ಶಿಶುಗಳನ್ನು ಕೇವಲ ಒಂದೇ ಚುಚ್ಚುಮದ್ದಿನ ಮೂಲಕ ರಕ್ಷಿಸುವ ಒಂದು ಸಂಯೋಜಿತ ಲಸಿಕೆಯಾಗಿದೆ.
ಇದು ಮುಂಚೂಣಿ ಆರೋಗ್ಯ ಕಾರ್ಯಕರ್ತರ ಕೆಲಸದ ಹೊರೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ, ಶಿತಲ ಸರಪಳಿ(Cold-chain) ನಿರ್ವಹಣೆಯ ಅಗತ್ಯತೆಗಳನ್ನು ತಗ್ಗಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಪೋಷಕರ ಅಥವಾ ಆರೈಕೆದಾರರ ಸಮಯವನ್ನು ಉಳಿಸುತ್ತದೆ.

ಭಾರತದ ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ಲಸಿಕಾ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ (UIP) –

ಪ್ರಾರಂಭ – ಭಾರತವು 1978 ರಲ್ಲಿ ವಿಸ್ತೃತ ರೋಗನಿರೋಧಕ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ (EPl – Expanded Programme on Immunization) ಅನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು, ನಂತರ 1985 ರಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ಲಸಿಕಾ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ (UIP – Universal Immunization Programme) ಎಂದು ಮರುನಾಮಕರಣ ಮಾಡಲಾಯಿತು.

ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಮಾಹಿತಿ – ತೀವ್ರಗೊಳಿಸಿದ ಮಿಷನ್ ಇಂದ್ರಧನುಷ್ (IMI 5.0)

ಅನುಷ್ಠಾನ – ಇದು ಕೇಂದ್ರ ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ಕುಟುಂಬ ಕಲ್ಯಾಣ ಸಚಿವಾಲಯದ ಪ್ರಮುಖ ವಾಡಿಕೆಯ ಲಸಿಕಾ ಅಭಿಯಾನವಾಗಿದೆ.
ಉದ್ದೇಶ – ಇದು ದೇಶದಾದ್ಯಂತ ಲಸಿಕೆ ಪಡೆಯದ ಮತ್ತು ಅರ್ಧಕ್ಕೆ ಲಸಿಕೆ ಬಿಟ್ಟ ಮಕ್ಕಳು ಹಾಗೂ ಗರ್ಭಿಣಿಯರಿಗೆ ವಾಡಿಕೆಯ ಲಸಿಕಾ ಸೇವೆಗಳು ತಲುಪುವುದನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸುತ್ತದೆ.
ವಿಶೇಷತೆ – ಈ ವರ್ಷ, ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ದೇಶದ ಎಲ್ಲಾ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಅಭಿಯಾನವನ್ನು ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಇದು 5 ವರ್ಷದವರೆಗಿನ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ (ಹಿಂದಿನ ಅಭಿಯಾನಗಳು 2 ವರ್ಷದವರೆಗಿನ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಮಾತ್ರ ಒಳಗೊಂಡಿದ್ದವು).
2023 ರ ವೇಳೆಗೆ ದಡಾರ ಮತ್ತು ರುಬೆಲ್ಲಾ (Measles & Rubella) ನಿರ್ಮೂಲನೆ ಮಾಡುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ, ಈ ಲಸಿಕಾ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯನ್ನು ಸುಧಾರಿಸುವ ಬಗ್ಗೆ ವಿಶೇಷ ಗಮನಹರಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಮಾಹಿತಿ – ಮಿಷನ್ ಇಂದ್ರಧನುಷ್

ಪ್ರಾರಂಭ – 2014
ಗುರಿ – ಎರಡು ವರ್ಷದವರೆಗಿನ ಮಕ್ಕಳು ಮತ್ತು ಗರ್ಭಿಣಿಯರಿಗೆ ಲಭ್ಯವಿರುವ ಎಲ್ಲಾ ಲಸಿಕೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ಲಸಿಕೆ ನೀಡುವುದನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು.

ಮಿಷನ್ ಇಂದ್ರಧನುಷ್ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಒಳಗೊಂಡಿರುವ 12 ರೋಗಗಳು –

ಬ್ಯಾಸಿಲಸ್ ಕಾಲ್ಮೆಟ್-ಗುರಿನ್ (BCG).
ಡಿಫ್ತೀರಿಯಾ, ಪೆರ್ಟುಸಿಸ್ ಮತ್ತು ಟೆಟನಸ್ (DPT).
ಟೆಟನಸ್ ಮತ್ತು ವಯಸ್ಕರ ಡಿಫ್ತೀರಿಯಾ (Td).
ಬೈವೇಲೆಂಟ್ ಓರಲ್ ಪೋಲಿಯೊ ಲಸಿಕೆ (bOPV).
ದಡಾರ-ರುಬೆಲ್ಲಾ (MR) ಲಸಿಕೆ.
ಹೆಪಟೈಟಿಸ್ ಬಿ (Hep B).
ಪೆಂಟಾವಲೆಂಟ್ — DPT + ಹೆಪಟೈಟಿಸ್ ಬಿ + ಹಿಮೋಫಿಲಸ್ ಇನ್ಫ್ಲುಯೆಂಜಾ ಟೈಪ್ ಬಿ (DPT + Hep B + Hib).
ರೋಟಾವೈರಸ್ ಲಸಿಕೆ (RVV).
ನ್ಯುಮೋಕಾಕಲ್ ಕಾಂಜುಗೇಟ್ ಲಸಿಕೆ (PCV).
ಜಪಾನೀಸ್ ಎನ್ಸೆಫಾಲಿಟಿಸ್ (JE) ಲಸಿಕೆ.