ಗಿಗ್ ಕಾರ್ಮಿಕರಿಗಾಗಿ ‘ಸಮಗ್ರ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಕುಂದುಕೊರತೆ ನಿವಾರಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆ’

ಗಿಗ್ ಕಾರ್ಮಿಕರಿಗಾಗಿ ‘ಸಮಗ್ರ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಕುಂದುಕೊರತೆ ನಿವಾರಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆ’

ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿದೆ:

• ಡಿಜಿಟಲ್ ಪ್ಲಾಟ್‌ಫಾರ್ಮ್ ಆಧಾರಿತ ಗಿಗ್ ಕಾರ್ಮಿಕರಿಗಾಗಿ ಮೀಸಲಾದ ಡಿಜಿಟಲ್ ಕುಂದುಕೊರತೆ ನಿವಾರಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯಗತಗೊಳಿಸಿದ ಭಾರತದ ಮೊದಲ ರಾಜ್ಯ ಎಂಬ ಹೆಗ್ಗಳಿಕೆಗೆ ಕರ್ನಾಟಕ ಪಾತ್ರವಾಗಿದೆ.

ಸಮಗ್ರ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಕುಂದುಕೊರತೆ ನಿವಾರಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ವಿವರಗಳು:

• ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದವರು: ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರ.
• ಫಲಾನುಭವಿಗಳು: ಪ್ಲಾಟ್‌ಫಾರ್ಮ್ ಆಧಾರಿತ 12 ಲಕ್ಷ ಗಿಗ್ ಕಾರ್ಮಿಕರು.
• ಪರಿಹರಿಸಲಾಗುವ ಪ್ರಮುಖ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು: ಅಕೌಂಟ್ ರದ್ದತಿ, ಪಾವತಿಯನ್ನು ತಡೆಹಿಡಿಯುವುದು ಮತ್ತು ದಂಡ ವಿಧಿಸುವಿಕೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು.
• ಕಂಪನಿಗಳ ಕಾಲಮಿತಿ: ಪ್ಲಾಟ್‌ಫಾರ್ಮ್‌ಗಳು ಯಾವುದೇ ವಿವಾದವನ್ನು 45 ದಿನಗಳೊಳಗೆ ಇತ್ಯರ್ಥಪಡಿಸುವುದು ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿದೆ.
• ಮೇಲ್ಮನವಿ: ಪ್ಲಾಟ್‌ಫಾರ್ಮ್‌ಗಳ ನಿರ್ಧಾರದಿಂದ ಅಸಮಾಧಾನಗೊಂಡ ಕಾರ್ಮಿಕರು 30 ದಿನಗಳೊಳಗೆ ರಾಜ್ಯ ಕಲ್ಯಾಣ ಮಂಡಳಿಗೆ ಮೇಲ್ಮನವಿ ಸಲ್ಲಿಸಬಹುದು.

ಕರ್ನಾಟಕ ಪ್ಲಾಟ್‌ಫಾರ್ಮ್-ಆಧಾರಿತ ಗಿಗ್ ಕಾರ್ಮಿಕರ (ಸಾಮಾಜಿಕ ಭದ್ರತೆ ಮತ್ತು ಕಲ್ಯಾಣ) ಕಾಯ್ದೆ, 2025:

• ಉದ್ದೇಶ: ಸುಮಾರು 4 ಲಕ್ಷ ಗಿಗ್ ಕಾರ್ಮಿಕರಿಗೆ ಕಾನೂನು ಮಾನ್ಯತೆ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ರಕ್ಷಣೆಯನ್ನು ಒದಗಿಸುವುದು.
• ಮೇ 2025 ರಲ್ಲಿ ಹೊರಡಿಸಲಾಗಿದ್ದ ಸುಗ್ರೀವಾಜ್ಞೆಯ ಬದಲಿಗೆ ಈ ಕಾಯ್ದೆಯನ್ನು ತರಲಾಗಿದ್ದು, 12 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2025 ರಂದು ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಅಧಿಸೂಚನೆ ಹೊರಡಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಈ ಕಾಯ್ದೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಲಕ್ಷಣಗಳು:

• ಕಲ್ಯಾಣ ಮಂಡಳಿ ಮತ್ತು ನಿಧಿ: ನೋಂದಣಿ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಮತ್ತು ಯೋಜನೆಗಳ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆಗಾಗಿ ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ಕೇಂದ್ರ ಕಚೇರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ತ್ರಿಪಕ್ಷೀಯ ‘ಗಿಗ್ ಕಾರ್ಮಿಕರ ಕಲ್ಯಾಣ ಮಂಡಳಿ’ಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
• ಜೊತೆಗೆ, ಅಗ್ರಿಗೇಟರ್ ಪ್ಲಾಟ್‌ಫಾರ್ಮ್‌ಗಳ ಪ್ರತಿ ವಹಿವಾಟಿನ ಪಾವತಿಯ ಮೇಲೆ 1% ರಿಂದ 5% ರಷ್ಟು “ಕಲ್ಯಾಣ ಶುಲ್ಕ”ವನ್ನು ವಿಧಿಸುವ ಮೂಲಕ ಮೀಸಲಾದ ‘ಕಲ್ಯಾಣ ನಿಧಿ’ಯನ್ನು ರಚಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
• ನೋಂದಣಿ ಕಡ್ಡಾಯ: ಎಲ್ಲಾ ಗಿಗ್ ಕಾರ್ಮಿಕರು ನೋಂದಾಯಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಸೌಲಭ್ಯಗಳನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಎಲ್ಲಾ ಪ್ಲಾಟ್‌ಫಾರ್ಮ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಅನ್ವಯವಾಗುವಂತೆ ಅವರಿಗೆ ವಿಶಿಷ್ಟ ಗುರುತಿನ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು (Unique ID) ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ.
• ಅಲ್ಗಾರಿದಮಿಕ್ ಪಾರದರ್ಶಕತೆ: ಕಾರ್ಮಿಕರಿಗೆ ಕೆಲಸದ ಹಂಚಿಕೆ ಮತ್ತು ಗಳಿಕೆಯಲ್ಲಿ ನ್ಯಾಯಸಮ್ಮತತೆಯನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು, ಪ್ಲಾಟ್‌ಫಾರ್ಮ್‌ಗಳು ತಮ್ಮ ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ ಮತ್ತು ನಿರ್ಧಾರ-ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳ (ಅಲ್ಗಾರಿದಮ್‌ಗಳು) ವಿವರಗಳನ್ನು ಸರಳ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸುವುದು ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿದೆ.
• ಕುಂದುಕೊರತೆ ನಿವಾರಣೆ: ದೂರುಗಳ ನಿವಾರಣೆಗೆ ಎರಡು ಹಂತದ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಕಡ್ಡಾಯಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ: ಮೊದಲನೆಯದಾಗಿ ಪ್ಲಾಟ್‌ಫಾರ್ಮ್ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ‘ಆಂತರಿಕ ವಿವಾದ ಪರಿಹಾರ ಸಮಿತಿ’ (IDRC), ಮತ್ತು ಎರಡನೆಯದಾಗಿ ಕಲ್ಯಾಣ ಮಂಡಳಿಗೆ ಮೇಲ್ಮನವಿ.
• ಕೆಲಸದಿಂದ ವಜಾಗೊಳಿಸುವಿಕೆ: ಮಾನ್ಯವಾದ ಲಿಖಿತ ಕಾರಣ ಮತ್ತು 14 ದಿನಗಳ ಮುಂಚಿತ ನೋಟಿಸ್ (ದೈಹಿಕ ಹಾನಿಯ ಪ್ರಕರಣಗಳನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ) ನೀಡದೆ, ಪ್ಲಾಟ್‌ಫಾರ್ಮ್‌ಗಳು ಯಾವುದೇ ಕಾರ್ಮಿಕನನ್ನು ಕೆಲಸದಿಂದ ವಜಾಗೊಳಿಸುವಂತಿಲ್ಲ ಅಥವಾ ಅಕೌಂಟ್ ಅನ್ನು ರದ್ದುಗೊಳಿಸುವಂತಿಲ್ಲ.