ಡ್ಯುರಾಂಡ್ ರೇಖೆ
ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿದ್ಯಮಾನಗಳು
ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿದೆ:
- ಇತ್ತೀಚಿಗೆ, ಪಾಕಿಸ್ತಾನವು ವಿವಾದಿತ ಡ್ಯುರಾಂಡ್ ರೇಖೆಯುದ್ದಕ್ಕೂ ಅಫ್ಘಾನ್ ತಾಲಿಬಾನ್ ನೆಲೆಗಳ ಮೇಲೆ ಗಡಿಯಾಚೆಗಿನ ದಾಳಿಗಳ ಸರಣಿಯಾದ ‘ಆಪರೇಷನ್ ಗಜಬ್ ಲಿಲ್-ಹಕ್’ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದೆ.
ಡ್ಯುರಾಂಡ್ ರೇಖೆಯ ಬಗ್ಗೆ:
- 2,640 ಕಿ.ಮೀ. ಉದ್ದದ ಡ್ಯುರಾಂಡ್ ರೇಖೆಯನ್ನು 1893 ರಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕ ಅಧಿಕಾರಿ ಸರ್ ಮಾರ್ಟಿಮರ್ ಡ್ಯುರಾಂಡ್ ಮತ್ತು ಅಫ್ಘಾನ್ ಅಮೀರ್ ಅಬ್ದುರ್ ರಹಮಾನ್ ಖಾನ್ ಜಂಟಿಯಾಗಿ ರೂಪಿಸಿದರು.
- ಇದು ಪಾಕಿಸ್ತಾನವನ್ನು ಅಫ್ಘಾನಿಸ್ತಾನದಿಂದ ಪ್ರತ್ಯೇಕಿಸುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ಅಲ್ಲಿನ ಪಶ್ತೂನ್ ಬುಡಕಟ್ಟು ಜನಾಂಗವನ್ನು ವಿಭಜಿಸುತ್ತದೆ.
- ಅಫ್ಘಾನಿಸ್ತಾನವು ಈ ಗಡಿಯನ್ನು ಎಂದಿಗೂ ಅಧಿಕೃತವೆಂದು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡಿಲ್ಲ; ಬದಲಾಗಿ ಇದನ್ನು ವಸಾಹತುಶಾಹಿ ಹೇರಿಕೆ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸುತ್ತದೆ.
- ಈ ಗಡಿ ರೇಖೆಯ ಕುರಿತಾದ ವಿವಾದಗಳು, ಗಡಿ ಬೇಲಿ ನಿರ್ಮಾಣದ ಪ್ರಯತ್ನಗಳು ಮತ್ತು ಉಗ್ರರ ಒಳನುಗ್ಗುವಿಕೆ ಸೇರಿದಂತೆ ದಶಕಗಳ ಕಾಲದ ಉದ್ವಿಗ್ನತೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗಿವೆ.
ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಜ್ಞಾನ ದಿನ, 2026
ವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ
ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿದೆ:
- ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ ಸರ್ ಸಿ.ವಿ. ರಾಮನ್ ಅವರು ‘ರಾಮನ್ ಪರಿಣಾಮ’ವನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿದ ದಿನದ ಸ್ಮರಣಾರ್ಥವಾಗಿ ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಫೆಬ್ರವರಿ 28 ರಂದು ‘ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಜ್ಞಾನ ದಿನ’ವನ್ನು ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
‘ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಜ್ಞಾನ ದಿನ’ದ ಬಗ್ಗೆ:
- ಉದ್ದೇಶ:- ಜನರಲ್ಲಿ ವಿಜ್ಞಾನದ ಮಹತ್ವ ಮತ್ತು ಅದರ ದೈನಂದಿನ ಅನ್ವಯಗಳ ಕುರಿತು ಅರಿವು ಮೂಡಿಸುವುದು.
- 2026ರ ಘೋಷವಾಕ್ಯ:- “ವಿಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರು: ವಿಕಸಿತ ಭಾರತದ ವೇಗವರ್ಧನೆ”
ಸರ್ ಸಿ.ವಿ. ರಾಮನ್ ಅವರ ಬಗ್ಗೆ:
- ರಾಮನ್ ಪರಿಣಾಮದ ಆವಿಷ್ಕಾರಕ್ಕಾಗಿ ಅವರಿಗೆ 1930 ರಲ್ಲಿ ನೊಬೆಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ನೀಡಿ ಗೌರವಿಸಲಾಯಿತು.
- ಇವರು 1926 ರಲ್ಲಿ ‘ಇಂಡಿಯನ್ ಜರ್ನಲ್ ಆಫ್ ಫಿಸಿಕ್ಸ್’ ಪತ್ರಿಕೆಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು.
- ಇವರು 1933 ರಲ್ಲಿ ‘ಭಾರತೀಯ ವಿಜ್ಞಾನ ಸಂಸ್ಥೆ’ಯ (IISc) ಮೊದಲ ಭಾರತೀಯ ನಿರ್ದೇಶಕರಾಗಿ ನೇಮಕಗೊಂಡರು.
- ಇವರು 1948 ರಲ್ಲಿ ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ‘ರಾಮನ್ ಸಂಶೋಧನಾ ಸಂಸ್ಥೆ’ಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು.
- 1954 ರಲ್ಲಿ ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರವು ಇವರಿಗೆ ದೇಶದ ಅತ್ಯುನ್ನತ ನಾಗರಿಕ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯಾದ ‘ಭಾರತ ರತ್ನ’ ನೀಡಿ ಗೌರವಿಸಿತು.
ರಾಮನ್ ಪರಿಣಾಮ:
- ಪಾರದರ್ಶಕ ಮಾಧ್ಯಮದ (ದ್ರವ ಅಥವಾ ಅನಿಲದಂತಹ) ಮೂಲಕ ಬೆಳಕಿನ ಕಿರಣವು ಹಾದುಹೋದಾಗ, ಚದುರಿದ ಬೆಳಕಿನ ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಭಾಗವು ತನ್ನ ತರಂಗಾಂತರದಲ್ಲಿ ಬದಲಾವಣೆಯನ್ನು ಹೊಂದುತ್ತದೆ.
- ಮಾಧ್ಯಮದಲ್ಲಿರುವ ಅಣುಗಳ ಕಂಪನ ಮತ್ತು ಭ್ರಮಣ ಶಕ್ತಿಯ ಮಟ್ಟಗಳೊಂದಿಗೆ ಬೆಳಕಿನ ಪರಸ್ಪರ ಕ್ರಿಯೆಯಿಂದಾಗಿ ಈ ಬದಲಾವಣೆಯು ಸಂಭವಿಸುತ್ತದೆ.
ಎಪ್ಸ್ಟೀನ್-ಬಾರ್ ವೈರಸ್ (EBV) ಲಸಿಕೆಯತ್ತ ಪ್ರಗತಿ
ಆರೋಗ್ಯ
ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿದೆ:
- EBV ಸೋಂಕನ್ನು ತಡೆಗಟ್ಟಬಲ್ಲ ಮೊನೋಕ್ಲೋನಲ್ ಪ್ರತಿಕಾಯಗಳನ್ನು ಸಂಶೋಧಕರು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.
ಎಪ್ಸ್ಟೀನ್-ಬಾರ್ ವೈರಸ್ ಬಗ್ಗೆ:
- ಇದನ್ನು ‘ಹ್ಯೂಮನ್ ಹರ್ಪಿಸ್ವೈರಸ್ 4’ (HHV-4) ಎಂತಲೂ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.
- ಇದು ಜಾಗತಿಕ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ಸುಮಾರು 95% ರಷ್ಟು ಜನರಿಗೆ ಸೋಂಕು ತಗುಲಿಸುವ, ಮಾನವರಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ಅತ್ಯಂತ ಸಾಮಾನ್ಯ ವೈರಸ್ಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ.
- ಇದು ಹರ್ಪಿಸ್ವೈರಸ್ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ದ್ವಿ-ತಂತು ವರ್ಣ ಡಿಎನ್ಎ ವೈರಸ್ ಆಗಿದೆ.
- ಹೆಚ್ಚು ಸಾಂಕ್ರಾಮಿಕ:- ಇದು ಪ್ರಧಾನವಾಗಿ ಲಾಲಾರಸದಂತಹ ದೈಹಿಕ ದ್ರವಗಳ ಮೂಲಕ ಹರಡುತ್ತದೆ; ಆದ್ದರಿಂದಲೇ ಇದನ್ನು “ಕಿಸ್ಸಿಂಗ್ ಡಿಸೀಸ್” ಎಂಬ ಅಡ್ಡಹೆಸರಿನಿಂದ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅಲ್ಲದೆ, ರಕ್ತ ವರ್ಗಾವಣೆ ಮತ್ತು ಅಂಗಾಂಗ ಕಸಿಯ ಮೂಲಕವೂ ಇದು ಹರಡಬಹುದು.
- ತೊಡಕುಗಳು:- ಇದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಹಾನಿಕರವಲ್ಲದಿದ್ದರೂ, ಗಂಭೀರ ಆರೋಗ್ಯ ಸಮಸ್ಯೆಗಳಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗಬಹುದು:
- ಸಾಂಕ್ರಾಮಿಕ ಮೊನೊನ್ಯೂಕ್ಲಿಯೊಸಿಸ್:- ಜ್ವರ, ಗಂಟಲು ನೋವು, ತೀವ್ರ ಆಯಾಸ ಮತ್ತು ದುಗ್ಧರಸ ಗ್ರಂಥಿಗಳ ಊತ ಇದರ ಪ್ರಮುಖ ಲಕ್ಷಣಗಳಾಗಿವೆ.
- ಕ್ಯಾನ್ಸರ್ ಕಾರಕ:- ಇದು ಬರ್ಕಿಟ್ಸ್ ಲಿಂಫೋಮಾ, ಹಾಡ್ಗ್ಕಿನ್ಸ್ ಲಿಂಫೋಮಾ ಮತ್ತು ನಾಸೊಫಾರ್ಂಜಿಯಲ್ ಕಾರ್ಸಿನೋಮಾದಂತಹ ಮಾರಣಾಂತಿಕ ಗೆಡ್ಡೆಗಳೊಂದಿಗೆ ತಳುಕುಹಾಕಿಕೊಂಡಿದೆ.
- ಸ್ವಯಂ ನಿರೋಧಕ ಕಾಯಿಲೆಗಳು:- ಇತ್ತೀಚಿನ ಸಂಶೋಧನೆಗಳು ಮಲ್ಟಿಪಲ್ ಸ್ಕ್ಲೆರೋಸಿಸ್ (MS), ಸಿಸ್ಟಮಿಕ್ ಲೂಪಸ್ ಎರಿಥೆಮಾಟೋಸಸ್ (SLE), ಮತ್ತು ರುಮಟಾಯ್ಡ್ ಸಂಧಿವಾತದಂತಹ ಕಾಯಿಲೆಗಳಿಗೆ EBV ಯೊಂದಿಗೆ ಬಲವಾದ ಸಂಬಂಧವಿರುವುದನ್ನು ದೃಢಪಡಿಸಿವೆ.
- ಯಾವುದೇ ಅಧಿಕೃತ ಅನುಮೋದಿತ ಲಸಿಕೆ ಲಭ್ಯವಿಲ್ಲ:- ಆದರೆ ಸಂಶೋಧಕರು ವೈರಲ್ ಪ್ರೋಟೀನ್ಗಳನ್ನು (gp42 ಮತ್ತು gp350) ಗುರಿಯಾಗಿಸುವ ಮೊನೋಕ್ಲೋನಲ್ ಪ್ರತಿಕಾಯಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರಗತಿ ಸಾಧಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.
ಮೆನಿಂಗೊಕೊಕಲ್ ಕಾಯಿಲೆ
ಆರೋಗ್ಯ
ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿದೆ:
- ಶಿಲ್ಲಾಂಗ್ನ ಅಸ್ಸಾಂ ರೆಜಿಮೆಂಟಲ್ ಕೇಂದ್ರದಲ್ಲಿ ಶಂಕಿತ ಮೆನಿಂಗೊಕೊಕಲ್ ಸೋಂಕಿನಿಂದ ಇಬ್ಬರು ಅಗ್ನಿವೀರ ತರಬೇತಿದಾರರು ಮೃತಪಟ್ಟ ನಂತರ ಮೇಘಾಲಯ ಸರ್ಕಾರವು ಉನ್ನತ ಮಟ್ಟದ ಆರೋಗ್ಯ ಎಚ್ಚರಿಕೆಯನ್ನು ಘೋಷಿಸಿದೆ.
ಮೆನಿಂಗೊಕೊಕೀಮಿಯಾ ಸೋಂಕು:
-
- ಇದು ‘ನೈಸ್ಸೇರಿಯಾ ಮೆನಿಂಜೈಟಿಡಿಸ್’ ಬ್ಯಾಕ್ಟೀರಿಯಾದಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ತೀವ್ರವಾದ ಮತ್ತು ವೇಗವಾಗಿ ಹರಡುವ ಕಾಯಿಲೆಯಾಗಿದೆ.
- ಇದು ಜೀವಕ್ಕೆ ಅಪಾಯಕಾರಿಯಾದ ಮೆನಿಂಜೈಟಿಸ್ (ಮೆದುಳಿನ ಪದರದ ಸೋಂಕು) ಅಥವಾ ಮೆನಿಂಗೊಕೊಕೀಮಿಯಾ (ರಕ್ತದ ವಿಷಶಕ್ತಿ) ಕಾಯಿಲೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ.
- ಈ ಬ್ಯಾಕ್ಟೀರಿಯಾವು ಮೆದುಳು ಮತ್ತು ಬೆನ್ನುಹುರಿಯನ್ನು ಆವರಿಸಿರುವ ಪೊರೆಗಳಾದ ‘ಮೆನಿಂಜಸ್’ ಗೆ ಸೋಂಕು ತಗುಲಿಸಿ, ಉರಿಯೂತವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆ.
- ಹರಡುವಿಕೆ:-
- ಮನುಷ್ಯರಿಂದ – ಮನುಷ್ಯರಿಗೆ:- ಉಸಿರಾಟ ಮತ್ತು ಗಂಟಲಿನ ಸ್ರವಿಸುವಿಕೆಯನ್ನು (ಉದಾಹರಣೆಗೆ: ಲಾಲಾರಸ ಅಥವಾ ಉಗುಳು) ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳುವ ಮೂಲಕ ಜನರು ಮೆನಿಂಗೊಕೊಕಲ್ ಬ್ಯಾಕ್ಟೀರಿಯಾವನ್ನು ಇತರರಿಗೆ ಹರಡುತ್ತಾರೆ.
- ಸಾಮಾನ್ಯ ಶೀತ ಅಥವಾ ಜ್ವರವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುವ ಸೂಕ್ಷ್ಮಾಣುಜೀವಿಗಳಷ್ಟು ಇದು ಸಾಂಕ್ರಾಮಿಕವಲ್ಲ.
- ಪ್ರಮುಖ ಲಕ್ಷಣಗಳು:- ವಿಪರೀತ ಜ್ವರ, ತೀವ್ರವಾದ ತಲೆನೋವು, ಕುತ್ತಿಗೆ ಬಿಗಿತ, ಮತ್ತು ಮಂಕಾಗದ ದದ್ದುಗಳು.
- ಪ್ರತಿಜೀವಕಗಳ (Antibiotics) ಮೂಲಕ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಐಎನ್ಎಸ್ ಅಂಜದೀಪ್
ರಕ್ಷಣೆ
ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿದೆ:
- ಐಎನ್ಎಸ್ ಅಂಜದೀಪ್ ನೌಕೆಯನ್ನು ಭಾರತೀಯ ನೌಕಾಪಡೆಯ ಸೇವೆಗೆ ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ನಿಯೋಜಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಐಎನ್ಎಸ್ ಅಂಜದೀಪ್ ಬಗ್ಗೆ:
- ‘ಅಂಜದೀಪ್’ ನೌಕೆಯು 8 ‘ಜಲಾಂತರ್ಗಾಮಿ-ನಿಗ್ರಹ ಆಳವಿಲ್ಲದ ಜಲಪ್ರದೇಶದ ನೌಕೆ’ಗಳ (ASW SWC) ಸರಣಿಯಲ್ಲಿ 3ನೇ ನೌಕೆಯಾಗಿದೆ.
- ಇದನ್ನು ಕೋಲ್ಕತ್ತಾದ ಗಾರ್ಡನ್ ರೀಚ್ ಶಿಪ್ಬಿಲ್ಡರ್ಸ್ ಅಂಡ್ ಇಂಜಿನಿಯರ್ಸ್ (GRSE) ಸಂಸ್ಥೆಯು ಸ್ವದೇಶಿಯಾಗಿ ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಿ ನಿರ್ಮಿಸಿದೆ.
- ನೌಕಾಪಡೆಯ ಹಳೆಯದಾದ ‘ಅಭಯ್-ಕ್ಲಾಸ್’ ನೌಕೆಗಳನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಈ ASW-SWC ಯುದ್ಧನೌಕೆಗಳನ್ನು ಸ್ವದೇಶಿಯಾಗಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ.
- ಈ ನೌಕೆಯನ್ನು ಶತ್ರು ಜಲಾಂತರ್ಗಾಮಿಗಳನ್ನು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಲು, ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ ಮಾಡಲು ಮತ್ತು ತಟಸ್ಥಗೊಳಿಸಲು ಗಮನಹರಿಸುವ ‘ಡಾಲ್ಫಿನ್ ಹಂಟರ್’ ನಂತೆ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಲು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ.
ರಾಜ್ಯ ನಾವೀನ್ಯತಾ ಮಿಷನ್ (SIM)
ಸರ್ಕಾರದ ಉಪಕ್ರಮಗಳು
ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿದೆ:
- ನೀತಿ ಆಯೋಗದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿರುವ ಅಟಲ್ ನಾವೀನ್ಯತಾ ಮಿಷನ್ (AIM), ತ್ರಿಪುರಾದಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಚೊಚ್ಚಲ ‘ರಾಜ್ಯ ನಾವೀನ್ಯತಾ ಮಿಷನ್’ (SIM) ಅನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದೆ.
ರಾಜ್ಯ ನಾವೀನ್ಯತಾ ಮಿಷನ್ ಬಗ್ಗೆ:
- ಈ ಉಪಕ್ರಮವನ್ನು ನೀತಿ ಆಯೋಗವು ಅಟಲ್ ನಾವೀನ್ಯತಾ ಮಿಷನ್ (AIM) 2.0 ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಜಾರಿಗೆ ತಂದಿದೆ.
- ಮೊದಲ ಅನುಷ್ಠಾನ:- ಫೆಬ್ರವರಿ 26, 2026 ರಂದು ತನ್ನದೇ ಆದ ‘ರಾಜ್ಯ ನಾವೀನ್ಯತಾ ಮಿಷನ್’ ಅನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದ ಭಾರತದ ಮೊದಲ ರಾಜ್ಯವಾಗಿ ತ್ರಿಪುರಾ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿದೆ.
- ಉದ್ದೇಶ:- ರಾಜ್ಯಗಳಿಗೆ ತಮ್ಮದೇ ಆದ ನಾವೀನ್ಯತಾ ಕಾರ್ಯತಂತ್ರಗಳನ್ನು ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಲು, ಸ್ಥಳೀಯ ನವೋದ್ಯಮಗಳನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸಲು ಮತ್ತು ‘ಅಟಲ್ ಟಿಂಕರಿಂಗ್ ಲ್ಯಾಬ್’ಗಳ ಮೂಲಕ ಶಾಲಾ-ಮಟ್ಟದ ನಾವೀನ್ಯತೆಯನ್ನು ಬಲಪಡಿಸಲು ಅಗತ್ಯ ಸಾಧನಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸಿ, ನಾವೀನ್ಯತೆಯನ್ನು ವಿಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸುವುದು ಇದರ ಮುಖ್ಯ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿದೆ.
- ಮಹತ್ವ:- ರಾಜ್ಯಗಳು ತಮ್ಮದೇ ಆದ ವಿಶಿಷ್ಟ ಸಾಮಾಜಿಕ-ಆರ್ಥಿಕ ಸನ್ನಿವೇಶಗಳಿಗೆ ತಕ್ಕಂತೆ ನಾವೀನ್ಯತೆಯ ನೇತೃತ್ವ ವಹಿಸಲು ಅನುವು ಮಾಡಿಕೊಡುವ ಮೂಲಕ, ಇದು ದೇಶದಲ್ಲಿ ಸಹಕಾರಿ ಮತ್ತು ಸ್ಪರ್ಧಾತ್ಮಕ ಒಕ್ಕೂಟ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುತ್ತದೆ.
ನಿಮ್ಮದೊಂದು ಉತ್ತರ