ಭಾರತದ ಮೊದಲ ಜಲ-ತಟಸ್ಥ ರೈಲು ಬೋಗಿ ನಿರ್ವಹಣಾ ಘಟಕ

ಇತರೆ

ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿದೆ:

ಅಹಮದಾಬಾದ್‌ನ ಕಾಂಕರಿಯಾ ಬೋಗಿ ನಿರ್ವಹಣಾ ಕೇಂದ್ರವು ನವೀನ ತ್ಯಾಜ್ಯನೀರು ಸಂಸ್ಕರಣೆ ಮತ್ತು ಮರುಬಳಕೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಮೂಲಕ ಭಾರತದ ಮೊದಲ ‘ಜಲ-ತಟಸ್ಥ’ (Water-neutral) ರೈಲ್ವೆ ನಿರ್ವಹಣಾ ಘಟಕವಾಗಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿದೆ.

ಕಾಂಕರಿಯಾ ಬೋಗಿ ನಿರ್ವಹಣಾ ಘಟಕದ ಬಗ್ಗೆ:

ಇದು ಪ್ರತಿದಿನ ಸುಮಾರು 1.60 ಲಕ್ಷ ಲೀಟರ್ ಮತ್ತು ವಾರ್ಷಿಕವಾಗಿ ಸುಮಾರು 5.84 ಕೋಟಿ ಲೀಟರ್ ನೀರನ್ನು ಉಳಿಸುತ್ತದೆ, ಇದರಿಂದ ಸಿಹಿನೀರಿನ ಮೇಲಿನ ಅವಲಂಬನೆ ಗಣನೀಯವಾಗಿ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತದೆ.
ಇದು ‘ಸಸ್ಯ-ಆಧಾರಿತ ಮಾಲಿನ್ಯ ನಿವಾರಣಾ’ (ಫೈಟೊರೆಮಿಡಿಯೇಶನ್) ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವನ್ನು ಬಳಸುತ್ತದೆ, ಅಲ್ಲಿ ಸಸ್ಯಗಳು ತ್ಯಾಜ್ಯನೀರನ್ನು ಶುದ್ಧೀಕರಿಸಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತವೆ. ಇದರ ನಂತರ ಜೌಗು ಪ್ರದೇಶದ ಸಂಸ್ಕರಣೆ ಹಾಗೂ ಇಂಗಾಲ ಮತ್ತು ಮರಳು ಶೋಧನೆ ನಡೆಯುತ್ತದೆ.
ಭೌತಿಕ ಶೋಧನೆ ಮತ್ತು ಅತಿನೇರಳೆ (UV) ಕಿರಣಗಳ ಮೂಲಕ ಸೋಂಕುನಿವಾರಣೆ ಮಾಡುವ ಮೂಲಕ ನೀರನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಶುದ್ಧೀಕರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದರಿಂದ ನೀರನ್ನು ಹೊರಹಾಕುವ ಬದಲು ರೈಲ್ವೆ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಮರುಬಳಕೆ ಮಾಡಲು ಇದು ಸಂಪೂರ್ಣ ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗುತ್ತದೆ.

ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ:

ಇದು ನೀರಿನ ಬಳಕೆ ಮತ್ತು ನಿರ್ವಹಣಾ ವೆಚ್ಚವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ಪರಿಸರ ಸುಸ್ಥಿರತೆಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಹಸಿರು ಮತ್ತು ದಕ್ಷ ರೈಲ್ವೆ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯಕ್ಕೆ ಒಂದು ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಮಾದರಿಯಾಗಿದೆ.

ಫೈಟೊರೆಮಿಡಿಯೇಶನ್ (Phytoremediation) (ಸಸ್ಯ-ಆಧಾರಿತ ಮಾಲಿನ್ಯ ನಿವಾರಣೆ):

ಇದು ಕಲುಷಿತ ಮಣ್ಣು, ನೀರು ಅಥವಾ ಅಂತರ್ಜಲವನ್ನು ಶುದ್ಧೀಕರಿಸುವ ಒಂದು ನೈಸರ್ಗಿಕ ಜೈವಿಕ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಾಗಿದ್ದು, ಇದರಲ್ಲಿ ಸಸ್ಯಗಳು ಲೋಹಗಳು, ಕೀಟನಾಶಕಗಳು, ಸ್ಫೋಟಕಗಳು ಮತ್ತು ತೈಲದಂತಹ ಮಾಲಿನ್ಯಕಾರಕಗಳನ್ನು ಹೀರಿಕೊಳ್ಳುವ ಅಥವಾ ವಿಭಜಿಸುವ ಮೂಲಕ ಸ್ವಚ್ಛಗೊಳಿಸುತ್ತವೆ.
ಕಡಿಮೆ ಮಾಲಿನ್ಯ ಇರುವ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಇದು ಅತ್ಯುತ್ತಮವಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ, ಏಕೆಂದರೆ ಅತಿಯಾದ ಮಾಲಿನ್ಯದ ಮಟ್ಟವು ಸಸ್ಯಗಳ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಬೆಳವಣಿಗೆಯನ್ನು ಕುಂಠಿತಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ.

ಭಾರತದ ಬಾವಲಿಗಳ ಸ್ಥಿತಿಗತಿ ವರದಿ, 2024-25

ಪರಿಸರ

ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿದೆ:

‘ನೇಚರ್ ಕನ್ಸರ್ವೇಶನ್ ಫೌಂಡೇಶನ್’, ‘ಬ್ಯಾಟ್ ಕನ್ಸರ್ವೇಶನ್ ಇಂಟರ್‌ನ್ಯಾಷನಲ್’, ವರ್ಲ್ಡ್ ವೈಡ್ ಫಂಡ್ ಫಾರ್ ನೇಚರ್ (WWF) ಮತ್ತು ‘ಸೆಂಟರ್ ಫಾರ್ ವೈಲ್ಡ್‌ಲೈಫ್ ಸ್ಟಡೀಸ್’ ಸಹಯೋಗದೊಂದಿಗೆ, ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಬಾವಲಿಗಳ ಸ್ಥಿತಿ, ಜೀವವೈವಿಧ್ಯತೆ ಮತ್ತು ಅಪಾಯಗಳನ್ನು ಎತ್ತಿ ತೋರಿಸುವ ಮೊದಲ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ ವರದಿಯಾದ “ಭಾರತದ ಬಾವಲಿಗಳ ಸ್ಥಿತಿಗತಿ, 2024-25” (State of India’s Bats, 2024–25) ಅನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ.

ಈ ವರದಿಯ ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶಗಳು:

ಭೌಗೋಳಿಕ ಹಂಚಿಕೆ: ಭಾರತವು ಸುಮಾರು 135 ಬಾವಲಿ ಪ್ರಭೇದಗಳಿಗೆ ನೆಲೆಯಾಗಿದೆ.
ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳವು 68 ಬಾವಲಿ ಪ್ರಭೇದಗಳೊಂದಿಗೆ ಮುಂಚೂಣಿಯಲ್ಲಿದೆ, ನಂತರದ ಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿ ಮೇಘಾಲಯ (66), ಉತ್ತರಾಖಂಡ (52), ಸಿಕ್ಕಿಂ (43), ಹಾಗೂ ಕೇರಳ ಮತ್ತು ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ತಲಾ 41 ಪ್ರಭೇದಗಳಿದ್ದು, ಈ ಜೀವವೈವಿಧ್ಯತೆಯನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತವೆ.
ನಗರಗಳ ಪೈಕಿ, ನಗರೀಕರಣದ ತೀವ್ರ ಒತ್ತಡದ ನಡುವೆಯೂ ದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ 15 ಬಾವಲಿ ಪ್ರಭೇದಗಳು ಕಂಡುಬಂದಿವೆ.
ಸ್ಥಳೀಯತೆ ಮತ್ತು ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಸ್ಥಿತಿ:-
- 16 ಪ್ರಭೇದಗಳು ಭಾರತಕ್ಕೆ ಮಾತ್ರ ಸ್ಥಳೀಯವಾಗಿವೆ.
- 7 ಪ್ರಭೇದಗಳನ್ನು IUCN ‘ಅಪಾಯಕ್ಕೊಳಗಾದ ಪ್ರಭೇದಗಳ’ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಿದೆ.
- 35 ಪ್ರಭೇದಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಸಾಕಷ್ಟು ದತ್ತಾಂಶವಿಲ್ಲ (DD) ಅಥವಾ ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ ಮಾಡಲಾಗಿಲ್ಲ.
ಅಪಾಯಗಳು:- ನಗರೀಕರಣ, ಅರಣ್ಯನಾಶ, ಭೂ-ಬಳಕೆಯ ಬದಲಾವಣೆ ಮತ್ತು ಹವಾಮಾನ ಬದಲಾವಣೆಯ ಪರಿಣಾಮಗಳು.

ಬಾವಲಿಗಳ ಕುರಿತಾದ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಸಂಗತಿಗಳು:

ಬಾವಲಿಗಳು ‘ಕೈರೋಪ್ಟೆರಾ’ ಗಣಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಸಸ್ತನಿಗಳಾಗಿವೆ. ಇವು ನಿರಂತರವಾಗಿ ಹಾರಬಲ್ಲ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವಿರುವ ಏಕೈಕ ಸಸ್ತನಿಗಳಾಗಿದ್ದು.
ಇವುಗಳ ಉದ್ದವಾದ ಬೆರಳಿನ ಮೂಳೆಗಳ ಮೇಲೆ ಹಿಗ್ಗಿದ ಚರ್ಮದಿಂದ ರಚಿತವಾದ ರೆಕ್ಕೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ.
ಪ್ರಪಂಚದಾದ್ಯಂತ 1,400 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಬಾವಲಿ ಪ್ರಭೇದಗಳಿವೆ.
ಅಂಟಾರ್ಕ್ಟಿಕಾವನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ ಬಹುತೇಕ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಖಂಡದಲ್ಲೂ ಇವು ವಾಸಿಸುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಉಷ್ಣವಲಯದ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದುತ್ತವೆ.
ಪರಾಗಸ್ಪರ್ಶಕಗಳಾಗಿ, ಬೀಜ ಪ್ರಸರಣದ ವಾಹಕಗಳಾಗಿ ಮತ್ತು ಕೃಷಿ ಕೀಟಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ ಹಾನಿಕಾರಕ ಕೀಟಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುವ ನೈಸರ್ಗಿಕ ನಿಯಂತ್ರಕಗಳಾಗಿ ಇವು ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ನಿರ್ಣಾಯಕ ಪಾತ್ರವಹಿಸುತ್ತವೆ.
ಬಹುಪಾಲು ಬಾವಲಿಗಳು ಕತ್ತಲೆಯಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸಲು ಮತ್ತು ಬೇಟೆಯಾಡಲು ಪ್ರತಿಧ್ವನಿ-ಸ್ಥಳ-ಪತ್ತೆ (Echolocation – ಹೆಚ್ಚಿನ ಆವರ್ತನದ ಧ್ವನಿ ತರಂಗಗಳು) ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಬಳಸುತ್ತವೆ. ಇದು ರಾತ್ರಿಯ ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಅವುಗಳಿಗೆ ಅನುವು ಮಾಡಿಕೊಡುವ ವಿಶಿಷ್ಟ ಹೊಂದಾಣಿಕೆಯಾಗಿದೆ.

ಪಕ್ಷಿಗಳಂತೆ ಬಾವಲಿಗಳು ನೆಲದ ಮೇಲಿಂದ ಸುಲಭವಾಗಿ ಹಾರಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ; ಅವು ಹಾರಾಟವನ್ನು ಆರಂಭಿಸಲು ತಲೆಕೆಳಗಾಗಿ ನೇತಾಡುತ್ತವೆ.
ಅವು ಹಗಲಿನಲ್ಲಿ ಗುಹೆಗಳಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಮರಗಳ ಪೊಟರೆಗಳಲ್ಲಿ ವಿಶ್ರಾಂತಿ ಪಡೆಯುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ವಿವಿಧ ಗಾತ್ರದ ಸಮೂಹಗಳನ್ನು (Colonies) ರಚಿಸುತ್ತವೆ.
ಇಂಡಿಯನ್ ಫ್ಲೈಯಿಂಗ್ ಫಾಕ್ಸ್ (ಭಾರತೀಯ ಹಾರುವ ನರಿ – ಪ್ಟೆರೋಪುಸ್ ಜಿಗಂಟೆಕ್ಸ್) ಭಾರತದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಬಾವಲಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಇದು ಪರಾಗಸ್ಪರ್ಶ ಹಾಗೂ ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಆರೋಗ್ಯ ಕಾಪಾಡುವಲ್ಲಿ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರಭೇದವಾಗಿದೆ.
ಬಾವಲಿಗಳು ಕರೋನಾವೈರಸ್, ನಿಪಾಹ್ ವೈರಸ್ ಮತ್ತು ಎಬೋಲಾ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವಾರು ವೈರಸ್‌ಗಳ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಆಶ್ರಯ ತಾಣಗಳಾಗಿವೆ. ಆದರೂ ಅವು ಅಸಾಧಾರಣ ರೋಗನಿರೋಧಕ ಶಕ್ತಿ ಮತ್ತು ದೀರ್ಘಾಯುಷ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ, ಇದು ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳಿಗೆ ಸಂಶೋಧನೆಯ ವಿಷಯವಾಗಿದೆ.