18ನೇ ನಾಗರಿಕ ಸೇವಾ ದಿನ
ಆಡಳಿತ
ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿದೆ:
- ಏಪ್ರಿಲ್ 21, 2026 ರಂದು 18ನೇ ನಾಗರಿಕ ಸೇವಾ ದಿನವನ್ನು ಆಚರಿಸಲಾಯಿತು.
- ನಾಗರಿಕ ಸೇವಕರ ಕೊಡುಗೆಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಲು ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸೇವೆಗೆ ಅವರು ತಮ್ಮನ್ನು ತಾವು ಮರು-ಸಮರ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಅನುವು ಮಾಡಿಕೊಡಲು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿವರ್ಷ ಈ ದಿನವನ್ನು ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
- 2026 ರ ಧ್ಯೇಯವಾಕ್ಯ:- “ವಿಕಸಿತ ಭಾರತ: ನಾಗರಿಕ-ಕೇಂದ್ರಿತ ಆಡಳಿತ ಮತ್ತು ತಳಮಟ್ಟದವರೆಗೆ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ”.
ನಾಗರಿಕ ಸೇವಾ ದಿನದ ಬಗ್ಗೆ:
- ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ:- 2006 ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾದ ಈ ದಿನವು, 1947 ರಲ್ಲಿ ಮೊದಲ IAS ಬ್ಯಾಚ್ ಅನ್ನು ಉದ್ದೇಶಿಸಿ ಸರ್ದಾರ್ ವಲ್ಲಭಭಾಯಿ ಪಟೇಲರು ಮಾಡಿದ ಭಾಷಣವನ್ನು ಸ್ಮರಿಸುತ್ತದೆ. ಆ ಭಾಷಣದಲ್ಲಿ ಅವರು ನಾಗರಿಕ ಸೇವಕರನ್ನು ಭಾರತದ “ಆಡಳಿತದ ಉಕ್ಕಿನ ಚೌಕಟ್ಟು” (Steel frame of India) ಎಂದು ಕರೆದಿದ್ದರು.
- ಆಯೋಜಕರು:- ‘ಆಡಳಿತ ಸುಧಾರಣೆಗಳು ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಕುಂದುಕೊರತೆಗಳ ಇಲಾಖೆ’ (DARPG), ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರ ಈ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವನ್ನು ಆಯೋಜಿಸುತ್ತದೆ.
ನಾಗರಿಕ ಸೇವೆಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ನಿಬಂಧನೆಗಳು:
- ವಿಧಿ 309:- ನೇಮಕಾತಿ ಮತ್ತು ಸೇವಾ ಷರತ್ತುಗಳನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುವ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಸಂಸತ್ತು ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯ ಶಾಸಕಾಂಗಗಳಿಗೆ ನೀಡುತ್ತದೆ.
- ವಿಧಿ 310:- ಒಕ್ಕೂಟ ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯಗಳ ನಾಗರಿಕ ಸೇವಕರು ಕ್ರಮವಾಗಿ ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿ ಅಥವಾ ರಾಜ್ಯಪಾಲರ ಇಚ್ಛೆಯಿರುವವರೆಗೆ ತಮ್ಮ ಹುದ್ದೆಯಲ್ಲಿ ಮುಂದುವರಿಯುತ್ತಾರೆ ಎಂದು ಈ ವಿಧಿ ಹೇಳುತ್ತದೆ.
- ವಿಧಿ 311:- ಅನಿಯಂತ್ರಿತ ವಜಾಗೊಳಿಸುವಿಕೆಯ ವಿರುದ್ಧ ನಾಗರಿಕ ಸೇವಕರಿಗೆ ರಕ್ಷಣೆಯನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ.
- ವಿಧಿ 312:- ಭಾರತೀಯ ಆಡಳಿತ ಸೇವೆ (IAS), ಭಾರತೀಯ ಪೊಲೀಸ್ ಸೇವೆ (IPS) ಮತ್ತು ಭಾರತೀಯ ಅರಣ್ಯ ಸೇವೆಯಂತಹ (IFoS) ‘ಅಖಿಲ ಭಾರತ ಸೇವೆಗಳನ್ನು’ ಸೃಷ್ಟಿಸುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಇದು ವಿವರಿಸುತ್ತದೆ.
- ವಿಧಿ 315 ರಿಂದ 323:- ಒಕ್ಕೂಟಕ್ಕೆ (UPSC) ಮತ್ತು ಪ್ರತಿಯೊಂದು ರಾಜ್ಯಕ್ಕೂ (SPSC) ‘ನಾಗರಿಕ ಸೇವಾ ಆಯೋಗಗಳನ್ನು’ (PSCs) ಸ್ಥಾಪಿಸಲು ಭಾರತೀಯ ಸಂವಿಧಾನದ ಈ ವಿಧಿಗಳು ಅವಕಾಶ ಕಲ್ಪಿಸುತ್ತವೆ.
ಭಾರತದಲ್ಲಿ ನಾಗರಿಕ ಸೇವೆಗಳ ಇತಿಹಾಸ:
- ಲಾರ್ಡ್ ಕಾರ್ನ್ವಾಲಿಸ್:- ಇವರನ್ನು ‘ಭಾರತದ ನಾಗರಿಕ ಸೇವೆಗಳ ಪಿತಾಮಹ’ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ.
- ಲಾರ್ಡ್ ವೆಲ್ಲೆಸ್ಲಿ:- ನಾಗರಿಕ ಸೇವೆಗಳಿಗೆ ಹೊಸದಾಗಿ ನೇಮಕಗೊಂಡವರಿಗೆ ಶಿಕ್ಷಣ ನೀಡಲು 1800 ರಲ್ಲಿ ಕಲ್ಕತ್ತಾದಲ್ಲಿ ‘ಫೋರ್ಟ್ ವಿಲಿಯಂ ಕಾಲೇಜನ್ನು’ ಇವರು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು.
- ಗಮನಿಸಿ:- ಸತ್ಯೇಂದ್ರನಾಥ್ ಟ್ಯಾಗೋರ್ ಅವರು 1864 ರಲ್ಲಿ ‘ಭಾರತೀಯ ನಾಗರಿಕ ಸೇವಾ’ (ICS) ಪರೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಉತ್ತೀರ್ಣರಾದ ಮೊಟ್ಟಮೊದಲ ಭಾರತೀಯರಾಗಿದ್ದಾರೆ.
ಆಡಳಿತ ಯಂತ್ರದ ದಕ್ಷತೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವ ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ಸುಧಾರಣೆಗಳು:
- ಮಿಷನ್ ಕರ್ಮಯೋಗಿ:- ಇದು ನಾಗರಿಕ ಸೇವಕರ ತರಬೇತಿಗಾಗಿ 2020 ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾದ ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರದ ಪ್ರಮುಖ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವಾಗಿದೆ.
- ಇ-ಆಡಳಿತ ಉಪಕ್ರಮಗಳು:- ಕುಂದುಕೊರತೆಗಳ ನಿವಾರಣೆಗಾಗಿ ‘ಕೇಂದ್ರೀಕೃತ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಕುಂದುಕೊರತೆ ನಿವಾರಣೆ ಮತ್ತು ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆ’ (CPGRAMS), ಕಾರ್ಯಕ್ಷಮತೆಯ ಮೌಲ್ಯಮಾಪನಕ್ಕಾಗಿ ‘ಸ್ಪ್ಯಾರೋ’ (SPARROW) ಮತ್ತು ಸೇವಾ ದಾಖಲೆಗಳ ಡಿಜಿಟಲೀಕರಣ.
ಆದಿ ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯ
ಇತಿಹಾಸ
ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿ:
- ಭಾರತದ ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿಯವರು ಆದಿ ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯರ ಜಯಂತಿಯಂದು ಅವರಿಗೆ ಗೌರವ ನಮನಗಳನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸಿದರು.
ಆದಿ ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯರ ಬಗ್ಗೆ:
- ಇವರು ಸುಮಾರು ಕ್ರಿ.ಶ 788-820 ರ ಕಾಲಘಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಜೀವಿಸಿದ್ದರು.
- ಜನನ:- ಕೇರಳದ ‘ಕಾಲಡಿ’ಯಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು.
- ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮವನ್ನು ಪುನರುಜ್ಜೀವನಗೊಳಿಸಿದ ಮತ್ತು ‘ಅದ್ವೈತ ವೇದಾಂತ’ ತತ್ತ್ವಶಾಸ್ತ್ರದ ಮೂಲಕ ಭಾರತದ ವೈವಿಧ್ಯಮಯ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಪರಂಪರೆಗಳನ್ನು ಒಗ್ಗೂಡಿಸಿದ ಕೀರ್ತಿ ಇವರಿಗೆ ಸಲ್ಲುತ್ತದೆ.
ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯರ ತತ್ತ್ವಶಾಸ್ತ್ರ – “ಅದ್ವೈತ” ವೇದಾಂತ (ಎರಡಲ್ಲ, ಒಂದೇ):
- ಬ್ರಹ್ಮನ ಪರಿಕಲ್ಪನೆ:- ‘ಬ್ರಹ್ಮ’ನೆ ಅಂತಿಮ ಸತ್ಯ ಎಂದು ಇದು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸುತ್ತದೆ. ಬ್ರಹ್ಮನು ನಿರಾಕಾರ (ನಿರ್ಗುಣ), ಅನಂತ ಮತ್ತು ಅವನೇ ಏಕೈಕ ಸತ್ಯ.
- ಆತ್ಮ ಮತ್ತು ಬ್ರಹ್ಮ:- ವೈಯಕ್ತಿಕ ಆತ್ಮ (ಆತ್ಮನ್) ಮೂಲಭೂತವಾಗಿ ಬ್ರಹ್ಮನಿಗೆ ಸಮಾನವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಇವರು ಬೋಧಿಸಿದರು. ಇವೆರಡರ ನಡುವೆ ನಾವು ಕಾಣುವ ಪ್ರತ್ಯೇಕತೆಯು ಕೇವಲ ಒಂದು ಭ್ರಮೆಯಾಗಿದೆ.
- ಮಾಯೆ:- ಈ ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಜಗತ್ತನ್ನು ಇವರು ‘ಮಾಯೆ’ ಎಂದು ವಿವರಿಸಿದರು. ಒಂದೇ ಆಗಿರುವ ಸತ್ಯವು ಹಲವು ರೂಪಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣುವಂತೆ ಮಾಡುವ ಸೃಜನಶೀಲ ಶಕ್ತಿಯೇ ಮಾಯೆಯಾಗಿದೆ.
- ಮೋಕ್ಷದ ಮಾರ್ಗ:- ಮೋಕ್ಷವನ್ನು ಸಾಧಿಸಲು ಆಚರಣೆಗಳಿಗಿಂತ ಜ್ಞಾನಕ್ಕೆ ಇವರು ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ ನೀಡಿದರು.
ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯರ ಪ್ರಮುಖ ಕೊಡುಗೆಗಳು ಮತ್ತು ಪರಂಪರೆ:
- ಮಠಗಳ ಸ್ಥಾಪನೆ:- ದೇಶವನ್ನು ಒಗ್ಗೂಡಿಸಲು ಮತ್ತು ವೈದಿಕ ಚಿಂತನೆಯನ್ನು ಸಂರಕ್ಷಿಸಲು, ಇವರು ನಾಲ್ಕು ದಿಕ್ಕುಗಳಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕು ಪ್ರಮುಖ ಮಠಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು:
- ಉತ್ತರದಲ್ಲಿ ಜ್ಯೋತಿರ್ ಮಠ (ಬದರಿನಾಥ್/ಜೋಶಿಮಠ, ಉತ್ತರಾಖಂಡ) – ಇದು ಅಥರ್ವ ವೇದದ ರಕ್ಷಕ ಮಠವಾಗಿದೆ.
- ದಕ್ಷಿಣದಲ್ಲಿ ಶೃಂಗೇರಿ ಶಾರದಾ ಪೀಠ (ಕರ್ನಾಟಕ) – ಇದು ಯಜುರ್ ವೇದದ ರಕ್ಷಕ ಮಠವಾಗಿದೆ.
- ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ಗೋವರ್ಧನ ಮಠ (ಪುರಿ, ಒಡಿಶಾ) – ಇದು ಋಗ್ವೇದದ ರಕ್ಷಕ ಮಠವಾಗಿದೆ.
- ಪಶ್ಚಿಮದಲ್ಲಿ ದ್ವಾರಕಾ ಶಾರದಾ ಪೀಠ (ಗುಜರಾತ್) – ಇದು ಸಾಮ ವೇದದ ರಕ್ಷಕ ಮಠವಾಗಿದೆ.
- ಷಣ್ಮತ ಆರಾಧನಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆ:- ಆರು ಪ್ರಮುಖ ದೇವರುಗಳ (ಶಿವ, ವಿಷ್ಣು, ಶಕ್ತಿ, ಗಣೇಶ, ಸೂರ್ಯ ಮತ್ತು ಸ್ಕಂದ) ಆರಾಧನೆಯನ್ನು ಸಮನ್ವಯಗೊಳಿಸುವ ಮೂಲಕ ಇವರು ಪಂಥೀಯ ಘರ್ಷಣೆಗಳನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಿದರು.
- ದಶನಾಮಿ ಸಂಪ್ರದಾಯ:- ಸನ್ಯಾಸಿಗಳಿಗಾಗಿ ಇವರು ದಶನಾಮಿ ಸಂಪ್ರದಾಯ ಎಂಬ ಸನ್ಯಾಸಿ-ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಸಂಘಟಿಸಿದರು, ಅದು ಇಂದಿಗೂ ಪ್ರಭಾವಶಾಲಿಯಾಗಿದೆ.
ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯರ ಪ್ರಮುಖ ಸಾಹಿತ್ಯಿಕ ಕೊಡುಗೆಗಳು:
- ಭಾಷ್ಯಗಳು:- ‘ಬ್ರಹ್ಮಸೂತ್ರ ಭಾಷ್ಯ‘ವನ್ನು (ಬ್ರಹ್ಮಸೂತ್ರಗಳ ಮೇಲಿನ ಹಳೆಯ ಜೀವಂತ ಭಾಷ್ಯ) ಬರೆದರು. ಇದರೊಂದಿಗೆ ಭಗವದ್ಗೀತೆ ಮತ್ತು 12 ಪ್ರಮುಖ ಉಪನಿಷತ್ತುಗಳಿಗೂ ಭಾಷ್ಯ ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ.
- ತಾತ್ವಿಕ ಗ್ರಂಥಗಳು:- ವಿವೇಕ ಚೂಡಾಮಣಿ, ಆತ್ಮಬೋಧ ಮತ್ತು ಉಪದೇಶ ಸಾಹಸ್ರಿ.
- ಭಕ್ತಿ ಸ್ತೋತ್ರಗಳು:- ಭಜ ಗೋವಿಂದಂ, ನಿರ್ವಾಣ ಶತಕಂ ಮತ್ತು ಸೌಂದರ್ಯ ಲಹರಿಯಂತಹ ಕೃತಿಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿದರು.
ಸ್ಮೈಲ್ ಯೋಜನೆ (SMILE Scheme)
ಯೋಜನೆಗಳು
ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿದೆ:
- ಅಂಚಿನಲ್ಲಿರುವ ದುರ್ಬಲ ಸಮುದಾಯಗಳಿಗೆ ಸಮಗ್ರ ಪುನರ್ವಸತಿ ಕಲ್ಪಿಸುವ ಮತ್ತು ಅವರನ್ನು ಸಮಾಜದ ಮುಖ್ಯವಾಹಿನಿಗೆ ತರುವ ಮೂಲಕ, ‘ಸ್ಮೈಲ್ (SMILE) ಯೋಜನೆ’ಯು ಭಾರತದಾದ್ಯಂತ ಜನರ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಮಹತ್ತರ ಬದಲಾವಣೆ ತರುತ್ತಿದೆ.
ಸ್ಮೈಲ್ ಯೋಜನೆ (ಜೀವನೋಪಾಯ ಮತ್ತು ಉದ್ಯಮಕ್ಕಾಗಿ ಅಂಚಿನಲ್ಲಿರುವ ದುರ್ಬಲ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ಬೆಂಬಲ):
- SMILE ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ ರೂಪ:- ಸಪೋರ್ಟ್ ಫಾರ್ ಮಾರ್ಜಿನಲೈಜಿಡ್ ಇಂಡಿವಿದುಯಲ್ಸ್ ಫಾರ್ ಲೈವ್ಲಿಹುಡ್ ಅಂಡ್ ಎಂಟರ್ಪ್ರೈಸಸ್ (Support for Marginalised Individuals for Livelihood and Enterprise)
- ಪ್ರಾರಂಭ:- 2022
- ಅನುಷ್ಠಾನ ಸಚಿವಾಲಯ:- ಕೇಂದ್ರ ಸಾಮಾಜಿಕ ನ್ಯಾಯ ಮತ್ತು ಸಬಲೀಕರಣ ಸಚಿವಾಲಯ.
- ಉದ್ದೇಶ:- ಸಮಾಜದ ದುರ್ಬಲ ವರ್ಗಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸುವ ಮತ್ತು ರಕ್ಷಿಸುವ ಹಂತದಿಂದ ಆರಂಭಿಸಿ; ಅವರಿಗೆ ಆರೋಗ್ಯ ರಕ್ಷಣೆ, ಪುನರ್ವಸತಿ, ಶಿಕ್ಷಣ, ಆಪ್ತಸಮಾಲೋಚನೆ, ಕೌಶಲ್ಯಾಭಿವೃದ್ಧಿ ಮತ್ತು ದೀರ್ಘಕಾಲೀನ ಆರ್ಥಿಕ ಸ್ವಾವಲಂಬನೆಯನ್ನು ಒದಗಿಸುವವರೆಗೆ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಹಂತದಲ್ಲಿಯೂ ಬೆಂಬಲ ನೀಡುವುದು.
ಈ ಯೋಜನೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಲಕ್ಷಣಗಳು:
- ಭಿಕ್ಷಾಟನೆಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿರುವವರ ಪುನರ್ವಸತಿ:- ಈ ಯೋಜನೆಯ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಉಪ-ಯೋಜನೆಯು, ಭಿಕ್ಷಾಟನೆಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿರುವ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳನ್ನು ಅವರ ಸಮ್ಮತಿಯೊಂದಿಗೆ ಗುರುತಿಸಿ, ಅವರ ಸಮಗ್ರ ವಿವರಗಳನ್ನು ದಾಖಲಿಸುವ ಮತ್ತು ಅವರಿಗೆ ಸೂಕ್ತ ಪುನರ್ವಸತಿ ಕಲ್ಪಿಸುವ ಗುರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.
- ತೃತೀಯಲಿಂಗಿಗಳ ಸಬಲೀಕರಣ:- ಯೋಜನೆಯ ಮತ್ತೊಂದು ಪ್ರಮುಖ ಘಟಕವು, ತೃತೀಯಲಿಂಗಿ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ಸರ್ವಾಂಗೀಣ ಸಬಲೀಕರಣಕ್ಕಾಗಿ ಮೀಸಲಾಗಿದೆ.
“ಶೇಖಾ ಜೀಲ್ ಪಕ್ಷಿಧಾಮ” (ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶ): 99ನೇ ರಾಮ್ಸರ್ ತಾಣ
ಪರಿಸರ
ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿದೆ:
- ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶದ ‘ಶೇಖಾ ಜೀಲ್ ಪಕ್ಷಿಧಾಮ’ವನ್ನು ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರವು ತನ್ನ 99ನೇ ರಾಮ್ಸರ್ ತಾಣವಾಗಿ ಘೋಷಿಸಿದೆ. ಇದರೊಂದಿಗೆ ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶವು ರಾಮ್ಸರ್ ತಾಣಗಳ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ 12 ತಾಣಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದಂತಾಗಿದೆ.
ಶೇಖಾ ಜೀಲ್ ಪಕ್ಷಿಧಾಮದ ಬಗ್ಗೆ:
- ಇದೊಂದು ಸಿಹಿನೀರಿನ ಜೌಗು ಪ್ರದೇಶದ ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಾಗಿದ್ದು , ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶದ ಅಲಿಗಢದಲ್ಲಿ “ಗಂಗಾ ಮೇಲ್ದಂಡೆ ಕಾಲುವೆ”ಯಿಂದ ರೂಪುಗೊಂಡಿದೆ.
- ಇದು ‘ಮಧ್ಯ ಏಷ್ಯಾದ ವಲಸೆ ಮಾರ್ಗ’ದಲ್ಲಿ (Central Asian Flyway) ವಲಸೆ ಹಕ್ಕಿಗಳಿಗೆ ಪ್ರಮುಖ ಆವಾಸಸ್ಥಾನವಾಗಿದೆ. ಅಲ್ಲದೆ, ಪಟ್ಟೆ-ತಲೆಯ ಬಾತುಕೋಳಿ (Bar-headed Goose), ಬಣ್ಣದ ಕೊಕ್ಕರೆ (Painted Stork) ಹಾಗೂ ವಿವಿಧ ಪ್ರಜಾತಿಯ ಬಾತುಕೋಳಿಗಳು ಮತ್ತು ಜಲಪಕ್ಷಿಗಳಿಗೆ ಚಳಿಗಾಲದ ಆಶ್ರಯ ತಾಣವಾಗಿದೆ.
ಭಾರತದ ಇತ್ತೀಚಿನ ರಾಮ್ಸರ್ ತಾಣಗಳ ಸೇರ್ಪಡೆ:
- ಸಿಲಿಸೇರ್ ಸರೋವರ (ರಾಜಸ್ಥಾನ): 95ನೇ ರಾಮ್ಸರ್ ತಾಣ
- ಕೊಪ್ರಾ ಜಲಾಶಯ (ಛತ್ತೀಸ್ಗಢ): 96ನೇ ರಾಮ್ಸರ್ ತಾಣ
- ಪಾಟ್ನಾ ಪಕ್ಷಿಧಾಮ (ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶ): 97ನೇ ರಾಮ್ಸರ್ ತಾಣ
- ಛರಿ-ಧಂಡ್ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಮೀಸಲು (ಗುಜರಾತ್): 98ನೇ ರಾಮ್ಸರ್ ತಾಣ
ರಾಮ್ಸರ್ ಸಮಾವೇಶ (Ramsar Convention)ದ ಬಗ್ಗೆ:
- ರಾಮ್ಸರ್ ತಾಣ:- ರಾಮ್ಸರ್ ಸಮಾವೇಶದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಯನ್ನು ಪಡೆದ ಜೌಗು ಪ್ರದೇಶವನ್ನು (Wetland) ‘ರಾಮ್ಸರ್ ತಾಣ’ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.
- ರಾಮ್ಸರ್ ಸಮಾವೇಶ: ಇದು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಯ ಜೌಗು ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ಸಂರಕ್ಷಿಸಲು ಮಾಡಿಕೊಂಡಿರುವ ಅಂತರ-ಸರ್ಕಾರಿ ಒಪ್ಪಂದಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ.
- ಇದು ಫೆಬ್ರವರಿ 2, 1971 ರಂದು ಇರಾನ್ನ ‘ರಾಮ್ಸರ್’ ನಗರದಲ್ಲಿ ಈ ಒಪ್ಪಂದಕ್ಕೆ ಸಹಿ ಹಾಕಲಾಯಿತು ಮತ್ತು 1975 ರಲ್ಲಿ ಜಾರಿಗೆ ಬಂದಿತು.
- ಭಾರತವು 1982 ರಲ್ಲಿ ರಾಮ್ಸರ್ ಸಮಾವೇಶಕ್ಕೆ ಸಹಿ ಹಾಕುವ ಮೂಲಕ ಅದರ ಭಾಗವಾಯಿತು.
ನಿಮ್ಮದೊಂದು ಉತ್ತರ