ವರ್ಗ: State Current Affairs Kannada

CALM – ಬ್ರೈನ್ ಉಪಕ್ರಮ

ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿದೆ:

• ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಾದ ‘CALM-ಬ್ರೈನ್’ (CALM-Brain), ವ್ಯಸನ, ಬೈಪೋಲಾರ್ ಅಸ್ವಸ್ಥತೆ, ಬುದ್ಧಿಮಾಂದ್ಯತೆ, OCD ಮತ್ತು ಸ್ಕಿಜೋಫ್ರೇನಿಯಾ ಸೇರಿದಂತೆ ಪ್ರಮುಖ ಮನೋವೈದ್ಯಕೀಯ ಕಾಯಿಲೆಗಳಿಗಾಗಿ ರೂಪಿಸಲಾದ ಭಾರತದ ಮೊದಲ ಮುಕ್ತ-ಮೂಲದ ಡಿಜಿಟಲ್ ದತ್ತಾಂಶ ಸಂಗ್ರಹವಾಗಿದೆ.
• ರೋಗನಿರ್ಣಯದ ನಿಖರತೆಯನ್ನು ಸುಧಾರಿಸಲು ಮತ್ತು ವೈಯಕ್ತಿಕಗೊಳಿಸಿದ ಚಿಕಿತ್ಸೆಗಳನ್ನು ನೀಡಲು, ಇದು 2,000 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಜನ ಭಾಗವಹಿಸುವವರಿಂದ ಬಹು-ಮಾದರಿಯ ದತ್ತಾಂಶವನ್ನು (ಚಿಕಿತ್ಸಕ, ಚಿತ್ರಣ, ನಡವಳಿಕೆ ಮತ್ತು ಆನುವಂಶಿಕ ದತ್ತಾಂಶ) ಸಂಗ್ರಹಿಸುತ್ತದೆ.

CALM-ಬ್ರೈನ್ ಉಪಕ್ರಮದ ಬಗ್ಗೆ:

• ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದವರು:- ನಿಮ್ಹಾನ್ಸ್ (NIMHANS) ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಜೀವವಿಜ್ಞಾನ ಕೇಂದ್ರದ (NCBS) ನಡುವಿನ ಪಾಲುದಾರಿಕೆಯಾದ ‘ರೋಹಿಣಿ ನಿಲೇಕಣಿ ಸೆಂಟರ್ ಫಾರ್ ಬ್ರೈನ್ ಅಂಡ್ ಮೈಂಡ್’ (CBM) ಈ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದೆ.
• ಉದ್ದೇಶಗಳು:- ಜೈವಿಕ-ಸೂಚಕಗಳನ್ನು (Biomarkers) ಗುರುತಿಸುವುದು, ರೋಗದ ಉಲ್ಬಣವನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಮತ್ತು ವೈಯಕ್ತಿಕಗೊಳಿಸಿದ, ದತ್ತಾಂಶ-ಚಾಲಿತ ಚಿಕಿತ್ಸಾ ತಂತ್ರಗಳಿಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡುವುದು ಈ ಡಿಜಿಟಲ್ ದತ್ತಾಂಶ ಸಂಗ್ರಾಹಕದ ಗುರಿಯಾಗಿದೆ.

ಕರ್ನಾಟಕದ ಮೊದಲ ನೀರಿನ ಚಿಲುಮೆ (ಬುಗ್ಗೆ) ಗಣತಿ

ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿದೆ:

• ಜಲಸಂರಕ್ಷಣೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ, ‘ಕರ್ನಾಟಕ ಸಣ್ಣ ನೀರಾವರಿ ಮತ್ತು ಅಂತರ್ಜಲ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಇಲಾಖೆ’ಯು, ‘ಅಂತರ್ಜಲ ನಿರ್ದೇಶನಾಲಯ’ದ ಬೆಂಬಲದೊಂದಿಗೆ, 31 ಜಿಲ್ಲೆಗಳಾದ್ಯಂತ 274 ನೈಸರ್ಗಿಕ ನೀರಿನ ಚಿಲುಮೆಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸುವ ಮೂಲಕ ರಾಜ್ಯದ ಮೊಟ್ಟಮೊದಲ ಡಿಜಿಟಲ್ ಗಣತಿಯನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿದೆ.

ನೀರಿನ ಚಿಲುಮೆ (ಬುಗ್ಗೆ) ಗಣತಿಯ ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶಗಳು:

• ಒಟ್ಟು ಎಣಿಕೆ:- 274 ನೀರಿನ ಚಿಲುಮೆಗಳನ್ನು ದಾಖಲಿಸಲಾಗಿದ್ದು, ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಬಹುಪಾಲು ಬೆಳಗಾವಿ, ಉತ್ತರ ಕನ್ನಡ, ಚಾಮರಾಜನಗರ ಮತ್ತು ಕೊಡಗಿನಂತಹ ಗುಡ್ಡಗಾಡು ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿವೆ.
• ವಿಶಿಷ್ಟ ಲಕ್ಷಣ:- ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆಯ “ಬೆಂದ್ರು ತೀರ್ಥ” ಎಂಬಲ್ಲಿ ಒಂದು ಬಿಸಿನೀರಿನ ಚಿಲುಮೆಯನ್ನು (Hot spring) ಈ ಗಣತಿಯು ಗುರುತಿಸಿದೆ.
• ದತ್ತಾಂಶ ಬಳಕೆ:- ಗ್ರಾಮೀಣ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಜಲ ಭದ್ರತೆಗೆ ನಿರ್ಣಾಯಕವಾಗಿರುವ ಚಿಲುಮೆ ಆಧಾರಿತ ಜಲಮೂಲಗಳನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಲು ಮತ್ತು ನಿರ್ವಹಿಸಲು ಈ ದತ್ತಾಂಶವನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
• ಅಗ್ರ ಜಿಲ್ಲೆಗಳು:- ಬೆಳಗಾವಿಯಲ್ಲಿ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಅಂದರೆ 59 ನೀರಿನ ಚಿಲುಮೆಗಳನ್ನು ವರದಿಯಾಗಿದ್ದಾರೆ, ನಂತರದ ಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿ ಉತ್ತರ ಕನ್ನಡ (31), ಚಾಮರಾಜನಗರ (23) ಮತ್ತು ಕೊಡಗು (23) ಇವೆ.
• ಪರಿಸರ ಆರೋಗ್ಯ:- 274 ಚಿಲುಮೆಗಳಲ್ಲಿ, 144 ಸಾರ್ವಕಾಲಿಕ (ವರ್ಷಪೂರ್ತಿ ಹರಿಯುವ), 114 ಋತುಮಾನ ಆಧಾರಿತವಾಗಿದ್ದು, ಮತ್ತು 16 ಚಿಲುಮೆಗಳು ಬತ್ತಿಹೋಗಿವೆ.
• ಪ್ರಮುಖ ನದಿಗಳ ಉಗಮಸ್ಥಾನ:-

1. ತಲಕಾವೇರಿಯಲ್ಲಿ ಕಾವೇರಿ,
2. ಜಾವಳಿಯಲ್ಲಿ ಹೇಮಾವತಿ, ಮತ್ತು
3. ಅಂಬುತೀರ್ಥದಲ್ಲಿ ಶರಾವತಿ ಸೇರಿದಂತೆ ನದಿಗಳ ಉಗಮಸ್ಥಾನಗಳಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವ ಚಿಲುಮೆಗಳನ್ನು ವರದಿಯು ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿ ಭೌಗೋಳಿಕವಾಗಿ ಗುರುತಿಸಿದೆ.

ನೀರಿನ ಚಿಲುಮೆಗಳ (Springs) ಬಗ್ಗೆ:

• ಇವು ಭೂಮಿಯ ಮೇಲ್ಮೈಗೆ ಅಂತರ್ಜಲದ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಹೊರಹರಿವುಗಳಾಗಿದ್ದು, ಬಿರುಕುಬಿಟ್ಟ, ನೀರಿನಿಂದ ಕರಗುವ ಕಲ್ಲುಗಳಿಂದ ರೂಪಗೊಂಡ ಭೂದೃಶ್ಯ (Karst) ಅಥವಾ ದೋಷಯುಕ್ತ ಭೂಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ.
• ಹಿಮಾಲಯದಲ್ಲಿನ ಜಲ ಭದ್ರತೆಗೆ ಇವು ನಿರ್ಣಾಯಕವಾಗಿವೆ, ಆದಾಗ್ಯೂ ಹವಾಮಾನ ಬದಲಾವಣೆಯಿಂದಾಗಿ ಇವು ಬತ್ತಿಹೋಗುತ್ತಿವೆ.
• ಪ್ರಕಾರಗಳು ಮತ್ತು ರಚನೆ:- ಅಂತರ್ಜಲ ಮಟ್ಟವು ಭೂಮಿಯ ಮೇಲ್ಮೈಯನ್ನು ತಲುಪಿದಾಗ ಅಥವಾ ಬಿರುಕುಗಳ ಮೂಲಕ ಇವು ರೂಪುಗೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ನೀರು ಇಂಗದ ಬಂಡೆಗಳಿಂದ ನಿರ್ಬಂಧಿಸಲ್ಪಟ್ಟ, ನೀರು ಇಂಗುವ ಪದರಗಳಲ್ಲಿ ಇವು ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ (ಇದನ್ನು ‘ಸಂಪರ್ಕ ಚಿಲುಮೆಗಳು’ಎನ್ನಲಾಗುತ್ತದೆ).
• ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಬಿಸಿನೀರಿನ ಚಿಲುಮೆಗಳು:- ಹಿಮಾಲಯ ಪ್ರದೇಶದಂತಹ (ಮಣಿಕರಣ್, ಪುಗಾ ಕಣಿವೆ, ಯುಮ್ಥಾಂಗ್) ಆಳವಾದ ಭೂ-ಬಿರುಕುಗಳ ಉದ್ದಕ್ಕೂ ಇವು ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ.
• ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ:- ನೀರಾವರಿ ಮತ್ತು ಕುಡಿಯಲು ನೀರನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತವೆ ಹಾಗೂ ಜೀವವೈವಿಧ್ಯತೆಗೆ ಇವು ಅತ್ಯಗತ್ಯವಾಗಿವೆ.
• 1000 ಚಿಲುಮೆಗಳ ಉಪಕ್ರಮ (1000 Springs Initiative):- ಗ್ರಾಮೀಣ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಸುಸ್ಥಿರ ನೀರು ಮತ್ತು ಜೀವನೋಪಾಯವನ್ನು ಒದಗಿಸಲು GIS ಆಧಾರಿತ ಚಿಲುಮೆಗಳ ಸ್ಥಳ-ದತ್ತಾಂಶ ನಕ್ಷೀಕರಣವನ್ನು ಬಳಸುವ ಬುಡಕಟ್ಟು ವ್ಯವಹಾರಗಳ ಸಚಿವಾಲಯದ ಯೋಜನೆಯಾಗಿದೆ.
• ಅಪಾಯಗಳು:- ಹವಾಮಾನ ಬದಲಾವಣೆ ಮತ್ತು ಅತಿಯಾಗಿ ಅಂತರ್ಜಲ ಹೊರತೆಗೆಯುವಿಕೆಯು, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಹಿಮಾಲಯದ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಸಾರ್ವಕಾಲಿಕ ಚಿಲುಮೆಗಳ ಕಡಿತಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತಿದೆ.

ಬನ್ನೇರುಘಟ್ಟ ಜೈವಿಕ ಉದ್ಯಾನವನ (BBP)

ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿದೆ:

• ರೋಹಿಣಿ ನಿಲೇಕಣಿ ದತ್ತಿ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಸಹಯೋಗದೊಂದಿಗೆ, ಬನ್ನೇರುಘಟ್ಟ ಜೈವಿಕ ಉದ್ಯಾನವನವು ಮಿರ್ಜಾ ಬೆಟ್ಟದ ಮೇಲೆ 25 ಮೀಟರ್ ಎತ್ತರದ, ಪರಿಸರ ಸ್ನೇಹಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವೀಕ್ಷಣಾ ಗೋಪುರವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುತ್ತಿದೆ.

ಹೊಸ ವೀಕ್ಷಣಾ ಗೋಪುರದ ಪ್ರಮುಖ ಲಕ್ಷಣಗಳು:

• ಸ್ಥಳ:- ಇದು ಬನ್ನೇರುಘಟ್ಟ ಜೈವಿಕ ಉದ್ಯಾನವನವನದ ಆವರಣದೊಳಗಿನ ಮಿರ್ಜಾ ಬೆಟ್ಟದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಗೊಂಡಿದೆ.
• ರಚನೆ:- ಇದು 50-70 ಸಂದರ್ಶಕರಿಗೆ ಅವಕಾಶ ಕಲ್ಪಿಸುವಂತೆ ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಲಾದ 25 ಮೀಟರ್ ಎತ್ತರದ ಗೋಪುರವಾಗಿದೆ.
• ಸುಸ್ಥಿರತೆ:- ಈ ಯೋಜನೆಯು ಸೌರಶಕ್ತಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು ಮತ್ತು ಮಳೆನೀರು ಕೊಯ್ಲು ಸೇರಿದಂತೆ ಪರಿಸರ ಸ್ನೇಹಿ ವಿನ್ಯಾಸದ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ.
• ವೀಕ್ಷಣೆ:- ಇದು ಬನ್ನೇರುಘಟ್ಟ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನ, ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಕಾಡುಗಳು ಮತ್ತು ಬೆಂಗಳೂರು ನಗರದ ಗಗನಚುಂಬಿ ಕಟ್ಟಡಗಳ ಸಾಲಿನ ವಿಹಂಗಮ ನೋಟವನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ.
• ಉದ್ದೇಶ:- ವನ್ಯಜೀವಿ ವೀಕ್ಷಣೆಯಲ್ಲಿ ಸುರಕ್ಷತೆಯನ್ನು ಸುಧಾರಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಜಾಗೃತಿಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವುದು.

ಬನ್ನೇರುಘಟ್ಟ ಜೈವಿಕ ಉದ್ಯಾನವನ (BBP)ದ ಬಗ್ಗೆ:

• ಇದು ಕರ್ನಾಟಕದ ಬೆಂಗಳೂರಿನ ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕೆ ಸುಮಾರು 22 ಕಿ.ಮೀ ದೂರದಲ್ಲಿರುವ ಆನೇಕಲ್ ಶ್ರೇಣಿಯ ಬೆಟ್ಟಗಳಲ್ಲಿ ನೆಲೆಗೊಂಡಪ್ರಮುಖ ವನ್ಯಜೀವಿ ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಮತ್ತು ಪರಿಸರ-ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿದೆ.
• ಇದನ್ನು ಬೃಹತ್ ಬನ್ನೇರುಘಟ್ಟ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನದಿಂದ (BNP) ಪ್ರತ್ಯೇಕಿಸಿ ರಚಿಸಲಾಗಿದೆ, ಮತ್ತು ಈ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನವನ್ನು 1974 ರಲ್ಲಿ ಘೋಷಿಸಲಾಗಿತ್ತು.
• ಆಡಳಿತ:- ‘ಕರ್ನಾಟಕ ಮೃಗಾಲಯ ಪ್ರಾಧಿಕಾರ‘ದ (ZAK) ಆಡಳಿತಕ್ಕೆ ಒಳಪಟ್ಟಿದ್ದು, ಭಾರತದ ‘ಕೇಂದ್ರ ಮೃಗಾಲಯ ಪ್ರಾಧಿಕಾರ’ದ (CZA) ಮಾರ್ಗಸೂಚಿಗಳನ್ನು ಅನುಸರಿಸುತ್ತದೆ.
• ಭಾರತದ ಮೊದಲ ಚಿಟ್ಟೆ ಉದ್ಯಾನವನ:- 2006 ರಲ್ಲಿ ಉದ್ಘಾಟನೆಗೊಂಡ ಇದು ಪಾರದರ್ಶಕ ಪಾಲಿಕಾರ್ಬೊನೇಟ್ ಛಾವಣಿಯ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಗೃಹ, ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯ ಮತ್ತು ಸಂಶೋಧನಾ ಪ್ರಯೋಗಾಲಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.
• ಸುರಕ್ಷಿತ ಬೇಲಿಯುಳ್ಳ ಆನೆಗಳ ಅಭಯಾರಣ್ಯ:- ಸೌರ-ಬೇಲಿಯಿಂದ ಆವೃತವಾದ, ಅರಣ್ಯ ಸ್ವರೂಪದ ವಿಶೇಷ ಆನೆ ಅಭಯಾರಣ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಭಾರತದ ಮೊದಲ ಜೈವಿಕ ಉದ್ಯಾನವನ ಇದಾಗಿದೆ.
• ಸಸ್ಯವರ್ಗ:- ಶುಷ್ಕ ಎಲೆ ಉದುರುವ ಕುರುಚಲು ಕಾಡುಗಳು, ದಕ್ಷಿಣದ ಉಷ್ಣವಲಯದ ಶುಷ್ಕ ಎಲೆ ಉದುರುವ ಕಾಡುಗಳು ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣದ ಉಷ್ಣವಲಯದ ತೇವಾಂಶ-ಮಿಶ್ರಿತ ಕಾಡುಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.
• ಜಲಮೂಲಗಳು:- ಸುವರ್ಣಮುಖಿ ಹೊಳೆಯು ಉದ್ಯಾನವನದ ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿ ಹರಿಯಲಿದ್ದು, ವನ್ಯಜೀವಿಗಳಿಗೆ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ನೀರಿನ ಮೂಲವಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ.
• ವನ್ಯಜೀವಿ ಸಂಚಾರ ಮಾರ್ಗ:- ಬನ್ನೇರುಘಟ್ಟ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನವು (BNP) ಬಿಳಿಗಿರಿರಂಗನ (BR) ಬೆಟ್ಟಗಳು ಮತ್ತು ಸತ್ಯಮಂಗಲಂ ಕಾಡುಗಳನ್ನು ಬೆಸೆಯುವ ಆನೆಗಳ ಪ್ರಮುಖ ಸಂಚಾರ ಮಾರ್ಗವಾಗಿ ರೂಪುಗೊಂಡಿದೆ.
• ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರಾಣಿಸಂಕುಲ:- ಅಳಿವಿನಂಚಿನಲ್ಲಿರುವ ಏಷ್ಯಾದ ಆನೆ, ಬಂಗಾಳದ ಹುಲಿ, ಕಾಡುಕೋಣ, ಚಿರತೆ, ಸೋಮಾರಿ ಕರಡಿ ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯ ಚಿಟ್ಟೆಯಾದ “ಸದರ್ನ್ ಬರ್ಡ್‌ವಿಂಗ್” ಚಿಟ್ಟೆಗಳಿಗೆ ಇದು ನೆಲೆಯಾಗಿದೆ.

ಕರ್ನಾಟಕ ಸೈಬರ್ ಭದ್ರತಾ ನೀತಿ, 2024

ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿದೆ:

• ಕರ್ನಾಟಕದ ಸೈಬರ್ ಭದ್ರತಾ ಉತ್ಕೃಷ್ಟತಾ ಕೇಂದ್ರ (CySecK) ವಾರ್ಷಿಕ ಕ್ರೋಢೀಕೃತ ವರದಿಯು, 2025-26ರ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಒಟ್ಟು ರ್‍ಯಾನ್ಸಮ್‌ವೇರ್ (Ransomware) ಪ್ರಕರಣಗಳಲ್ಲಿ ಕರ್ನಾಟಕವು ಶೇ. 9 ರಷ್ಟು ಪಾಲನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ ಎಂದು ದೃಢಪಡಿಸಿದೆ.

ಕರ್ನಾಟಕ ಸೈಬರ್ ಭದ್ರತಾ ನೀತಿ, 2024 ರ ಬಗ್ಗೆ:

• ಉದ್ದೇಶ:- ಸರ್ಕಾರಿ ಸೇವೆಗಳಿಗೆ (G2G, G2B, G2C) ಸುರಕ್ಷಿತ ಮತ್ತು ಸದೃಢ ಡಿಜಿಟಲ್ ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುವುದು.
• ಗುರಿ:- ದತ್ತಾಂಶ ರಕ್ಷಣೆಯನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುವ, ನವೋದ್ಯಮಗಳ ಆವಿಷ್ಕಾರವನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುವ ಮತ್ತು 35,000 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಉದ್ಯೋಗಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುವ ಗುರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಈ ನೀತಿಯು, 5 ವರ್ಷಗಳ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಇದರ ಅನುಷ್ಠಾನಕ್ಕಾಗಿ ₹100 ಕೋಟಿಗೂ ಹೆಚ್ಚು ಹಣವನ್ನು ಮೀಸಲಿಟ್ಟಿದೆ.

ಈ ನೀತಿಯ ಪ್ರಮುಖ ಆಧಾರಸ್ತಂಭಗಳು:

• ಕೌಶಲ್ಯ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಜಾಗೃತಿ:- ಸೈಬರ್ ಭದ್ರತೆಯಲ್ಲಿ 40,000 ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಿಗೆ ತರಬೇತಿ ನೀಡಲು ಸಿಸ್ಕೋ (CISCO) ಸಂಸ್ಥೆಯೊಂದಿಗೆ ಪಾಲುದಾರಿಕೆ ಹೊಂದಿದ್ದು, ಇದರಲ್ಲಿ ಶೇ. 50 ರಷ್ಟು ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಆದ್ಯತೆ ನೀಡಲಾಗಿದೆ.
• ನವೋದ್ಯಮ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಕಗಳು:- ಸಂಶೋಧನೆ ಮತ್ತು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ (R&D) ಯೋಜನೆಗಳಿಗೆ ₹50 ಲಕ್ಷದವರೆಗೆ ಅನುದಾನವನ್ನು ಮತ್ತು ಸೈಬರ್ ಭದ್ರತಾ ಲೆಕ್ಕಪರಿಶೋಧನೆಗಾಗಿ ₹1 ಲಕ್ಷದವರೆಗೆ ಮರುಪಾವತಿಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ.
• ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ರಕ್ಷಣೆ:- ರಾಜ್ಯದ ಐಟಿ (IT) ಸ್ವತ್ತುಗಳ ಸೈಬರ್ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುವ ಮತ್ತು ನಿರ್ಣಾಯಕ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯಗಳನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವ ಬಗ್ಗೆ ಗಮನಹರಿಸುತ್ತದೆ.
• ಸಹಯೋಗ:- ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಜಾಗೃತಿಗಾಗಿ ಕೈಗಾರಿಕಾ ವಲಯ, ಶಿಕ್ಷಣ ವಲಯ ಮತ್ತು ‘ಮೆಟಾ’ದಂತಹ ಸಂಸ್ಥೆಗಳೊಂದಿಗೆ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.

ಕರ್ನಾಟಕದ ಸೈಬರ್ ಭದ್ರತಾ ಉತ್ಕೃಷ್ಟತಾ ಕೇಂದ್ರ (CySecK)ದ ಬಗ್ಗೆ:

• ಇದು ರಾಜ್ಯದ ಡಿಜಿಟಲ್ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಬಲಪಡಿಸಲು 2017 ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾದ ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರದ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಉಪಕ್ರಮವಾಗಿದೆ.
• ಸಚಿವಾಲಯ:- ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರದ, ಮಾಹಿತಿ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ, ಜೈವಿಕ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ, ವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಸಚಿವಾಲಯ.

ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು, 2025

ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿದೆ:

• ಇತ್ತೀಚಿಗೆ, ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿಯು ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಸಾಹಿತ್ಯಕ ಕೊಡುಗೆಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಿ 24 ಭಾರತೀಯ ಭಾಷೆಗಳಿಗೆ ನೀಡಲಾಗುವ, 2025ನೇ ಸಾಲಿನ ತನ್ನ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ ವಾರ್ಷಿಕ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳನ್ನು ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಪ್ರಕಟಿಸಿದೆ.

ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು, 2025 ರ ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶಗಳು:

• ಒಟ್ಟು ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪುರಸ್ಕೃತರು:- 24 ಭಾಷೆಗಳ ಒಟ್ಟು 24 ಲೇಖಕರಿಗೆ ಈ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ನೀಡಲಾಗಿದೆ.
• ಪ್ರಶಸ್ತಿಯ ಸ್ವರೂಪ:- ಈ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯು ತಾಮ್ರದ ಫಲಕ, ಶಾಲು ಮತ್ತು ₹1,00,000 ನಗದು ಬಹುಮಾನವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.
• ಕ್ಷೇತ್ರ:- ಸಾಹಿತ್ಯ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ (ವಿವಿಧ ಪ್ರಕಾರಗಳಲ್ಲಿ) ಈ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ.

• ವೈವಿಧ್ಯಮಯ ಪ್ರಕಾರಗಳು:- 2025 ರ ಈ ಗೌರವವು ಬಹುಮುಖಿ ಸಾಹಿತ್ಯ ಕೃತಿಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸುತ್ತದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ 8 ಕವನ ಸಂಕಲನಗಳು, 4 ಕಾದಂಬರಿಗಳು, 6 ಸಣ್ಣ ಕಥಾ ಸಂಕಲನಗಳು, 2 ಪ್ರಬಂಧಗಳು, 1 ಸಾಹಿತ್ಯ ವಿಮರ್ಶೆ, 1 ಆತ್ಮಚರಿತ್ರೆ ಮತ್ತು 2 ಸ್ಮರಣಿಕೆಗಳು ಸೇರಿವೆ.
• ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಭಾಷೆಯ ವಿಜೇತರು:- ಮಾಜಿ ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕ ನವತೇಜ್ ಸರ್ನಾ ಅವರ ಕ್ರಿಮ್ಸನ್ ಸ್ಪ್ರಿಂಗ್ ಕೃತಿ.
• ಹಿಂದಿ ಭಾಷೆಯ ವಿಜೇತರು:- ಖ್ಯಾತ ಲೇಖಕಿ ಮಮತಾ ಕಲಿಯಾ ಅವರ ಸ್ಮರಣಿಕೆಯಾದ ಜೀತೆ ಜೀ ಅಲಹಾಬಾದ್  ಕೃತಿ.

ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳ ಬಗ್ಗೆ:

• ಪ್ರಾರಂಭ:- 1954
• ಪ್ರಶಸ್ತಿಯ ವರ್ಗ:- ಇದು ಭಾರತದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿಯ ಗೌರವವಾಗಿದ್ದು, ಜ್ಞಾನಪೀಠ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯ ನಂತರದ ದೇಶದ ಎರಡನೇ ಅತ್ಯುನ್ನತ ಸಾಹಿತ್ಯ ಗೌರವವಾಗಿದೆ.
• ವಿಶೇಷತೆ:- ಕಳೆದ 5 ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾದ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಮೂಲ ಪುಸ್ತಕಗಳ ಲೇಖಕರಿಗೆ ಇದನ್ನು ವಾರ್ಷಿಕವಾಗಿ ಪ್ರದಾನ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ.
• 24 ಭಾಷೆಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ:- ಈ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯು ಭಾರತದ ಸಂವಿಧಾನದ 8ನೇ ಅನುಸೂಚಿಯಲ್ಲಿ ಪಟ್ಟಿ ಮಾಡಲಾದ 22 ಭಾಷೆಗಳ ಜೊತೆಗೆ, ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಮತ್ತು ರಾಜಸ್ಥಾನಿ ಭಾಷೆಗಳಿಗೆ ಈ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ.
• ಇದು ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಸಾಹಿತ್ಯವನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸಲು ಮತ್ತು ಭಾರತದ ಭಾಷಾ ವೈವಿಧ್ಯತೆಯನ್ನು ಸಂರಕ್ಷಿಸಲು ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ವೇದಿಕೆಯಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ.

ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ 2025 – ಕನ್ನಡ ವಿಜೇತರು:

• ಹೆಸರು:- ಅಮರೇಶ್ ನುಗಡೋಣಿ
• ಕೃತಿ:- ‘ದಡ ಸೇರಿಸು ತಂದೆ’ (ಸಣ್ಣ ಕಥೆಗಳ ಸಂಕಲನ)

ಸಕಾಲ ಯೋಜನೆ

ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿದೆ:

• ಪ್ರಸಕ್ತ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ರಾಜ್ಯದ ಸಕಾಲ ಯೋಜನೆಯಡಿ ಸ್ವೀಕರಿಸಲಾದ ಶೇಕಡಾ 99.35% ರಷ್ಟು ಅರ್ಜಿಗಳನ್ನು ನಿಗದಿತ ಕಾಲಮಿತಿಯೊಳಗೆ ವಿಲೇವಾರಿ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ಕರ್ನಾಟಕದ ಕಂದಾಯ ಸಚಿವರಾದ ಕೃಷ್ಣ ಬೈರೇಗೌಡ ಅವರು ಪ್ರಕಟಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಸಕಾಲ ಯೋಜನೆಯ ಬಗ್ಗೆ:

• ಈ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ‘ಕರ್ನಾಟಕ ನಾಗರಿಕರಿಗೆ ಸೇವೆಗಳ ಖಾತರಿ ಕಾಯ್ದೆ, 2011’ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.
• ಉದ್ದೇಶ:- ಸರ್ಕಾರಿ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ನಾಗರಿಕರಿಗೆ ಸಕಾಲದಲ್ಲಿ (ನಿಗದಿತ ಸಮಯದಲ್ಲಿ) ಒದಗಿಸುವುದನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸುವುದು.
• ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ “ಸಕಾಲ” ಎಂದರೆ “ಸರಿಯಾದ ಸಮಯಕ್ಕೆ” ಅಥವಾ “ಸೂಕ್ತ ಸಮಯದಲ್ಲಿ” ಎಂದರ್ಥವಾಗಿದೆ.

ಸಕಾಲ ಯೋಜನೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಲಕ್ಷಣಗಳು:

• ಕಾಲಮಿತಿಯ ಸೇವೆ ವಿತರಣೆ:- ಈ ಯೋಜನೆಯಡಿಯ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಸೇವೆಗೂ ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾದ ಮತ್ತು ಪೂರ್ವ-ನಿಗದಿತ ಕಾಲಮಿತಿಯನ್ನು ನಿಗದಿಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ.
• 15-ಅಂಕಿಯ ಖಾತರಿ ಸೇವಾ ಸಂಖ್ಯೆ (GSC):- ಅರ್ಜಿಯನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸಿದ ನಂತರ, ನಾಗರಿಕರಿಗೆ 15-ಅಂಕಿಯ ವಿಶಿಷ್ಟವಾದ ‘ಖಾತರಿ ಸೇವಾ ಸಂಖ್ಯೆ’ಯನ್ನು ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ.
• ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ ಮತ್ತು ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆ:- ನಾಗರಿಕರು ತಮ್ಮ GSC ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು, ಅಧಿಕೃತ ಸಕಾಲ ಪೋರ್ಟಲ್ ಮೂಲಕ ತಮ್ಮ ಅರ್ಜಿಯ ಸ್ಥಿತಿಗತಿಗಳನ್ನು ಆನ್‌ಲೈನ್‌ನಲ್ಲಿ ಪರಿಶೀಲಿಸಬಹುದು.
• ವಿಳಂಬಕ್ಕೆ ದಂಡ:- ನಿಗದಿತ ಸಮಯದೊಳಗೆ ಸೇವೆಯನ್ನು ಒದಗಿಸದಿದ್ದರೆ, ಅದಕ್ಕೆ ಕಾರಣರಾದ ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟ ಅಧಿಕಾರಿಗೆ ದಂಡ ವಿಧಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಉದ್ದೇಶಿತ ಸಕಾಲ 2.0 ಯೋಜನೆಯ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ, ವಿಳಂಬವಾದ ಪ್ರತಿ ದಿನಕ್ಕೆ ಅಂದಾಜು ₹250 ದಂಡವನ್ನು ವಿಧಿಸಲು ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಲಾಗಿದೆ.
• ವ್ಯಾಪಕ ವ್ಯಾಪ್ತಿ:- ಈ ಯೋಜನೆಯು ಕಂದಾಯ, ಸಾರಿಗೆ, ಶಿಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ಆರೋಗ್ಯ ಸೇರಿದಂತೆ ವಿವಿಧ ಇಲಾಖೆಗಳಾದ್ಯಂತ 725 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.

ಕಲ್ಯಾಣ ಕರ್ನಾಟಕ

ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿದೆ: 

• ಕರ್ನಾಟಕ ಆರ್ಥಿಕ ಸಮೀಕ್ಷೆ, 2025-26ರ ಪ್ರಕಾರ, ರಾಜ್ಯದ ತಲಾ ಆದಾಯದ (PCI) ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಕಲಬುರಗಿ ಜಿಲ್ಲೆಯು ಅತ್ಯಂತ ಕೆಳಹಂತದಲ್ಲಿದೆ. ಇದು ಕಲ್ಯಾಣ ಕರ್ನಾಟಕ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತಿರುವ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಅಸಮತೊಲನೆಯನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ತೋರಿಸುತ್ತದೆ.

ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರದ ಪ್ರದೇಶ ಆಧಾರಿತ ಉಪಕ್ರಮಗಳು:

ಈ ಯೋಜನೆಗಳು ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿ ಕಲ್ಯಾಣ ಕರ್ನಾಟಕ ಜಿಲ್ಲೆಗಳನ್ನು ಗುರಿಯಾಗಿಸಿಕೊಂಡಿವೆ ಅವುಗಳೆಂದರೆ- ಕಲಬುರಗಿ, ಯಾದಗಿರಿ, ರಾಯಚೂರು, ಬೀದರ, ಕೊಪ್ಪಳ, ವಿಜಯನಗರ ಮತ್ತು ಬಳ್ಳಾರಿ:

• ಕಲ್ಯಾಣ ಪಥ:- 38 ಕಲ್ಯಾಣ ಕರ್ನಾಟಕ ವಿಧಾನಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಾದ್ಯಂತ 1,150 ಕಿ.ಮೀ ಉದ್ದದ ಗ್ರಾಮೀಣ ರಸ್ತೆಗಳನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಲು ₹1,000 ಕೋಟಿ ಮೊತ್ತದ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ರೂಪಿಸಲಾಗಿದೆ.
• ಕಲ್ಯಾಣ ಕರ್ನಾಟಕ ಸಮಗ್ರ ಆರೋಗ್ಯ ಯೋಜನೆ:- ₹873 ಕೋಟಿ ಮೊತ್ತದ ಈ ಯೋಜನೆಯಡಿ, 

• ಬೀದರ್ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಕ್ಯಾನ್ಸರ್ ರೋಗನಿರ್ಣಯ ಘಟಕ ಸ್ಥಾಪನೆ.
• ಕೊಪ್ಪಳ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಸೂಪರ್ ಸ್ಪೆಷಾಲಿಟಿ ಆಸ್ಪತ್ರೆ ಸ್ಥಾಪನೆ.

• ಎಲಿವೇಟ್ ಕಲ್ಯಾಣ ಕರ್ನಾಟಕ:- ಈ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಉದ್ಯಮಶೀಲತೆಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸಲು ವಿಶೇಷವಾದ ‘ಸ್ಟಾರ್ಟ್ ಅಪ್’ (ನವೋದ್ಯಮ) ನಿಧಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತರಲಾಗಿದೆ.
• ನನ್ನ ಗುರುತು:- 1,000 ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯಿತಿಗಳಲ್ಲಿ ‘ಡಿಜಿಲಾಕರ್’ ಅಪ್ಲಿಕೇಶನ್ ಮೂಲಕ ಪರಿಶಿಷ್ಟ ಜಾತಿ ಮತ್ತು ಪರಿಶಿಷ್ಟ ಪಂಗಡದ (SC/ST) ಗ್ರಾಮೀಣ ನಿವಾಸಿಗಳಿಗೆ ಸರ್ಕಾರಿ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿ ಒದಗಿಸುವುದು ಈ ಯೋಜನೆಯ ಗುರಿಯಾಗಿದೆ.
• ಶಿಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ಕೌಶಲ್ಯ ತರಬೇತಿ:- ಯಲಬುರ್ಗಾ, ಜೇವರ್ಗಿ ಮತ್ತು ಯಾದಗಿರಿ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಹೊಸ ನರ್ಸಿಂಗ್ ಕಾಲೇಜುಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಹಾಗೂ 18 ರಿಂದ 35 ವರ್ಷದೊಳಗಿನ ನಿರುದ್ಯೋಗಿ ಯುವಕರಿಗೆ ಕೌಶಲ್ಯ ತರಬೇತಿಯನ್ನು ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಪ್ರಮುಖ ಕಲ್ಯಾಣ ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯ ಯೋಜನೆಗಳು:

ಈ ಭಾಗದ ನಿವಾಸಿಗಳು ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರದ ಪ್ರಮುಖ “ಐದು ಗ್ಯಾರಂಟಿ” ಯೋಜನೆಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ಇಲಾಖಾ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳ ಲಾಭವನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಅರ್ಹರಾಗಿದ್ದಾರೆ:

ಐದು ಗ್ಯಾರಂಟಿ ಯೋಜನೆಗಳು:

• ಗೃಹ ಲಕ್ಷ್ಮಿ:- ಕುಟುಂಬದ ಮಹಿಳಾ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರಿಗೆ ಮಾಸಿಕ ₹2,000 ಆರ್ಥಿಕ ನೆರವು ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ.
• ಗೃಹ ಜ್ಯೋತಿ:- ಪ್ರತಿ ತಿಂಗಳು 200 ಯೂನಿಟ್‌ಗಳವರೆಗೆ ವಿದ್ಯುತ್ ಬಳಸುವ ಮನೆಗಳಿಗೆ ಉಚಿತ ವಿದ್ಯುತ್ ಒದಗಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
• ಅನ್ನ ಭಾಗ್ಯ:- ಬಡತನ ರೇಖೆಗಿಂತ ಕೆಳಗಿರುವ (BPL) ಕುಟುಂಬಗಳಿಗೆ 10 ಕೆಜಿ ಉಚಿತ ಆಹಾರ ಧಾನ್ಯಗಳನ್ನು ವಿತರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
• ಶಕ್ತಿ:- ರಾಜ್ಯದೊಳಗೆ ಪ್ರಯಾಣಿಸುವ ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಉಚಿತ ಬಸ್ ಪ್ರಯಾಣದ ಸೌಲಭ್ಯವನ್ನು ಕಲ್ಪಿಸಲಾಗಿದೆ.
• ಯುವ ನಿಧಿ:- ನಿರುದ್ಯೋಗಿ ಪದವೀಧರರು ಮತ್ತು ಡಿಪ್ಲೊಮಾ ಹೊಂದಿರುವ ಯುವಕರಿಗೆ ನಿರುದ್ಯೋಗ ಭತ್ಯೆಯನ್ನು ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಇತರೆ ಯೋಜನೆಗಳು:

• ಗಂಗಾ ಕಲ್ಯಾಣ ಯೋಜನೆ:- ಪರಿಶಿಷ್ಟ ಜಾತಿ, ಪರಿಶಿಷ್ಟ ಪಂಗಡ (SC/ST) ಮತ್ತು ಅಲ್ಪಸಂಖ್ಯಾತ ಸಮುದಾಯಗಳಿಗೆ ಸೇರಿದ ಸಣ್ಣ ಮತ್ತು ಅತಿ ಸಣ್ಣ ರೈತರಿಗೆ ಕೊಳವೆಬಾವಿ, ಪಂಪ್‌ಸೆಟ್ ಮತ್ತು ವಿದ್ಯುದ್ದೀಕರಣ ಸೌಲಭ್ಯಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
• ಉದ್ಯೋಗಿನಿ ಯೋಜನೆ:- ಸಣ್ಣ ಉದ್ಯಮಗಳನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲು ಮಹಿಳಾ ಉದ್ಯಮಿಗಳಿಗೆ ಶೇಕಡಾ 50% ರಷ್ಟು ಸಬ್ಸಿಡಿಯೊಂದಿಗೆ ಸಾಲ ಸೌಲಭ್ಯವನ್ನು ಒದಗಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಉಡಾನ್ (UDAN) ಯೋಜನೆ

ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿದೆ: 

• ಉಡಾನ್ (UDAN) ಯೋಜನೆಯ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ವಿಮಾನಯಾನ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಗೆ ನೀಡಲಾಗುವ ಮೂರು ವರ್ಷಗಳ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಕ ಅವಧಿಯ ನಂತರ, 2ನೇ ದರ್ಜೆಯ (ಟೈರ್-II) ನಗರಗಳಲ್ಲಿನ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣಗಳು ಆರ್ಥಿಕವಾಗಿ ಲಾಭದಾಯಕವಾಗಿ ಉಳಿದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಕರ್ನಾಟಕದ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಸಚಿವ ಎಂ.ಬಿ. ಪಾಟೀಲ್ ಅವರು ಇತ್ತೀಚಿಗೆ ಹೇಳಿಕೆ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ.

ಉಡಾನ್ (ಉಡೇ ದೇಶ್ ಕಾ ಆಮ್ ನಾಗರಿಕ್) ಯೋಜನೆ:

• ಪ್ರಾರಂಭವಾದ ವರ್ಷ:- ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2016.
• ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಸಂಪರ್ಕ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವಾಗಿದೆ:- ಇದು ಸಾಮಾನ್ಯ ನಾಗರಿಕರಿಗೂ ವಿಮಾನಯಾನವನ್ನು ಕೈಗೆಟುಕುವ ದರದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಸುಲಭವಾಗಿ ಲಭ್ಯವಾಗುವಂತೆ ಮಾಡಲು ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಲಾದ ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರದ ಪ್ರಮುಖ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವಾಗಿದೆ.
• ಈ ಯೋಜನೆಯು  2ನೇ ದರ್ಜೆಯ (Tier-2) ಮತ್ತು 3ನೇ ದರ್ಜೆಯ (Tier-3) ನಗರಗಳಲ್ಲಿ ವಿಮಾನಯಾನ ಸೇವೆ ಇಲ್ಲದ ಅಥವಾ ಅತ್ಯಂತ ಕಡಿಮೆ ಸೇವೆಯಿರುವ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣಗಳನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸುವತ್ತ ಗಮನಹರಿಸುತ್ತದೆ.

ಉಡಾನ್ ಯೋಜನೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಲಕ್ಷಣಗಳು:

• ಕೈಗೆಟುಕುವ ದರಗಳು:- ಪ್ರತಿ ವಿಮಾನದಲ್ಲಿನ ಶೇಕಡಾ 50% ರಷ್ಟು ಆಸನಗಳಿಗೆ ವಿಮಾನಯಾನ ದರವನ್ನು ಮಿತಿಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಒಂದು ಗಂಟೆಯ ವಿಮಾನ ಪ್ರಯಾಣಕ್ಕೆ (ಅಂದಾಜು 500 ಕಿ.ಮೀ ದೂರ) ಗರಿಷ್ಠ ₹2,500 ದರವನ್ನು ನಿಗದಿಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ.
• ಕಾರ್ಯಸಾಧ್ಯತಾ ಕೊರತೆ ನಿಧಿ (VGF):- ಕಡಿಮೆ ಲಾಭದಾಯಕವಾದ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಮಾರ್ಗಗಳಲ್ಲಿ ವಿಮಾನಯಾನ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸಲು ವಿಮಾನಯಾನ ಸಂಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುವುದು ಇದರ ಪ್ರಮುಖ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿದೆ. ವಿಮಾನ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯ ಒಟ್ಟು ವೆಚ್ಚ ಮತ್ತು ಮಿತಿಗೊಳಿಸಿದ ಟಿಕೆಟ್ ದರದಿಂದ ಬರುವ ಆದಾಯದ ನಡುವಿನ ಆರ್ಥಿಕ ಅಂತರವನ್ನು ಸರಿದೂಗಿಸಲು ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರವು ಈ ನಿಧಿಯ ಮೂಲಕ ಆರ್ಥಿಕ ನೆರವು (ಸಬ್ಸಿಡಿ) ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ.

ಇವ ನಮ್ಮವ ಇವ ನಮ್ಮವ ಮಸೂದೆ

ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿದೆ:

• ‘ಇವ ನಮ್ಮವ ಇವ ನಮ್ಮವ ಮಸೂದೆ’ಯನ್ನು ಮಾರ್ಚ್ 2026 ರಲ್ಲಿ ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯ ಶಾಸಕಾಂಗವು ಅಂಗೀಕರಿಸಿದ್ದು, ಇದೊಂದು ಐತಿಹಾಸಿಕ ಶಾಸನವಾಗಿದೆ. ಇದನ್ನು ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ‘ಕರ್ನಾಟಕ ವಿವಾಹದ ಆಯ್ಕೆಯ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಮತ್ತು ಮರ್ಯಾದೆ ಹಾಗೂ ಸಂಪ್ರದಾಯದ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ಅಪರಾಧಗಳ ತಡೆಗಟ್ಟುವಿಕೆ ಮತ್ತು ನಿಷೇಧ ಕಾಯ್ದೆ, 2026’ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಇವ ನಮ್ಮವ ಇವ ನಮ್ಮವ ಮಸೂದೆಯ ಬಗ್ಗೆ:

• ಕಾರ್ಯಾದೇಶ:- “ಮರ್ಯಾದೆ ಹತ್ಯೆಗಳನ್ನು” ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ತಡೆಗಟ್ಟುವುದು ಇದರ ಪ್ರಮುಖ ಗುರಿಯಾಗಿದೆ. ಅಲ್ಲದೆ, ಯಾವುದೇ ಕುಟುಂಬ, ಜಾತಿ ಅಥವಾ ಸಮುದಾಯದ ಮುಖಂಡರ ಹಸ್ತಕ್ಷೇಪವಿಲ್ಲದೆ ವಯಸ್ಕರು ತಮ್ಮ ಜೀವನ ಸಂಗಾತಿಯನ್ನು ಮುಕ್ತವಾಗಿ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಲು ಇದನ್ನು ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿ ರೂಪಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಈ ಮಸೂದೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಲಕ್ಷಣಗಳು:

• ಆಯ್ಕೆಯ ಹಕ್ಕು:- ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ವಯಸ್ಕ ಪ್ರಜೆಯು ತನ್ನ ಸಂಗಾತಿಯನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡುವ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತಾನೆ ಎಂದು ಈ ಮಸೂದೆ ಖಾತರಿಪಡಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ನಿರ್ಧಾರದಲ್ಲಿ ಹಸ್ತಕ್ಷೇಪ ಮಾಡಲು ಯಾವುದೇ ಕುಟುಂಬದ ಸದಸ್ಯರಿಗೆ, ಜಾತಿ ಗುಂಪಿಗೆ ಅಥವಾ ಸಮುದಾಯದ ಮುಖಂಡರಿಗೆ ಅಧಿಕಾರವಿಲ್ಲ ಎಂದು ಇದು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸುತ್ತದೆ.
• ಅಪರಾಧಗಳ ವಿಸ್ತೃತ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನ:- ಕೇವಲ ದೈಹಿಕ ಹಿಂಸೆಯನ್ನಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೆ, ಸಾಮಾಜಿಕ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕ ಬಹಿಷ್ಕಾರ, ಮಾನಸಿಕ ಹಿಂಸೆ (ಉದಾಹರಣೆಗೆ: ಜೀವಂತ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಿಗೆ ಅಂತಿಮ ಸಂಸ್ಕಾರ ಮಾಡುವುದು) ಹಾಗೂ ಪ್ರೇಮಿಗಳನ್ನು ಬಲವಂತವಾಗಿ ಬೇರ್ಪಡಿಸುವಿಕೆಯನ್ನು ಸಹ ಈ ಕಾನೂನು ಅಪರಾಧವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸುತ್ತದೆ.
• ಇವ ನಮ್ಮವ ಜಿಲ್ಲಾ ಮಟ್ಟದ ವೇದಿಕೆ/ಸಮಿತಿ:- ಇಂತಹ ವಿವಾಹಗಳನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಲು ಮತ್ತು ಆಪ್ತ ಸಮಾಲೋಚನೆ ಒದಗಿಸಲು ನಿವೃತ್ತ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರು ಮತ್ತು ಪೊಲೀಸ್ ಅಧಿಕಾರಿಗಳನ್ನು ಈ ವೇದಿಕೆಯು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.
• ಪ್ರತಿ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಸುರಕ್ಷಿತ ಮನೆಗಳು ಮತ್ತು 24/7 ಸಹಾಯವಾಣಿಗಳು:- ಬೆದರಿಕೆ ಎದುರಿಸುತ್ತಿರುವ ಜೋಡಿಗಳಿಗಾಗಿ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲೂ 24/7 ಸಹಾಯವಾಣಿಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರದ ಧನಸಹಾಯದೊಂದಿಗೆ ನಡೆಯುವ ಸುರಕ್ಷಿತ ಮನೆಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುವುದನ್ನು ಇದು ಕಡ್ಡಾಯಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ.
• ತ್ವರಿತ ಸ್ಪಂದನೆ:- ದೂರು ಸ್ವೀಕರಿಸಿದ ಕೇವಲ 6 ಗಂಟೆಗಳ ಒಳಗೆ ಪೊಲೀಸರು ದೂರುದಾರರಿಗೆ ಸೂಕ್ತ ರಕ್ಷಣೆ ಒದಗಿಸುವುದು ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿದೆ.
• ಸಂಜ್ಞೇಯ (Cognizable) ಮತ್ತು ಜಾಮೀನು ರಹಿತ ದಂಡನೆಗಳು:- ಮರ್ಯಾದಾ ಹತ್ಯೆಗಳಿಗೆ ಕನಿಷ್ಠ 5 ವರ್ಷಗಳ ಜೈಲು ಶಿಕ್ಷೆಯನ್ನು ವಿಧಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅದೇ ರೀತಿ ಗಾಯಗೊಳಿಸುವ ಪ್ರಕರಣಗಳಲ್ಲಿ 2 ರಿಂದ 3 ವರ್ಷಗಳವರೆಗೆ ಕಠಿಣ ಜೈಲು ಶಿಕ್ಷೆ ವಿಧಿಸಬಹುದಾಗಿದೆ.

ಕ್ರಿಸ್ ಗೋಪಾಲಕೃಷ್ಣನ್ ಸಮಿತಿ – ಜವಾಬ್ದಾರಿಯುತ ಕೃತಕ ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆ (AI)

ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿದೆ: 

• ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರವು ಇನ್ಫೋಸಿಸ್‌ನ ಸಹ-ಸ್ಥಾಪಕ ಕ್ರಿಸ್ ಗೋಪಾಲಕೃಷ್ಣನ್ ಅವರ ಅಧ್ಯಕ್ಷತೆಯಲ್ಲಿ ‘ಜವಾಬ್ದಾರಿಯುತ ಕೃತಕ ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆ’ ಕುರಿತಾದ ಸಮಿತಿಯನ್ನು ರಚಿಸಿದೆ.

ಈ ಸಮಿತಿಯ ಪ್ರಮುಖ ಉದ್ದೇಶಗಳು:

• ಪ್ರಮುಖ ಉದ್ದೇಶ:- ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸೇವೆಗಳಲ್ಲಿ ಸುರಕ್ಷಿತ, ನೈತಿಕ ಮತ್ತು ಪಾರದರ್ಶಕವಾದ AI (ಕೃತಕ ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆ) ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಅಳವಡಿಕೆಗಾಗಿ ಸೂಕ್ತ ಚೌಕಟ್ಟನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸುವುದು.
• ಕೃತಕ ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆ (AI) ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಯನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಉದ್ಯಮ ತಜ್ಞರು ಮತ್ತು ಅಧಿಕಾರಿಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ಈ ಸಮಿತಿಯು ಇತ್ತೀಚಿಗೆ ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ಸಭೆ ಸೇರಿತು. ಈ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ AI ನೈತಿಕತೆ, ಅಪಾಯದ ವರ್ಗೀಕರಣ ಮತ್ತು ದತ್ತಾಂಶ ಗೌಪ್ಯತೆಯ ಕುರಿತು ವಿವರವಾಗಿ ಚರ್ಚಿಸಲಾಯಿತು.

ಜವಾಬ್ದಾರಿಯುತ AI ಸಮಿತಿಯ ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶಗಳು:

• ಸದಸ್ಯ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ:- ‘ಕರ್ನಾಟಕ ನಾವೀನ್ಯತೆ ಮತ್ತು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಸೊಸೈಟಿ’ಯ (KITS) ವ್ಯವಸ್ಥಾಪಕ ನಿರ್ದೇಶಕರು.
• ಕಾರ್ಯಾದೇಶ:- ಸರ್ಕಾರಿ ಆಡಳಿತದಲ್ಲಿ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯುತವಾಗಿ AI ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು, ಕೇವಲ 90 ದಿನಗಳೊಳಗೆ ಸೂಕ್ತ ನೀತಿ ಮತ್ತು ಅನುಷ್ಠಾನದ ಮಾರ್ಗಸೂಚಿಯನ್ನು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸುವುದು ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿದೆ.
• ಆದ್ಯತಾ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳು:- AI ತತ್ವಗಳನ್ನು ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಾಗಿ ಜಾರಿಗೆ ತರುವುದು ಹಾಗೂ ಸರ್ಕಾರದ AI ಅನ್ವಯಿಕೆಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಅಪಾಯದ ವರ್ಗೀಕರಣಗಳನ್ನು ರಚಿಸುವುದು ಇದರ ಆದ್ಯತೆಯಾಗಿದೆ. ಅಲ್ಲದೆ, ದತ್ತಾಂಶ ಆಡಳಿತ, ಗೌಪ್ಯತೆ ಮತ್ತು ಸೈಬರ್ ಭದ್ರತೆಗಾಗಿ ಮಾರ್ಗಸೂಚಿಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸುವ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯನ್ನು ಇದು ಹೊಂದಿದೆ.
• ಪ್ರಮುಖ ನಾಗರಿಕ-ಕೇಂದ್ರಿತ ವಲಯಗಳು:- ಈ ಹೊಸ ಚೌಕಟ್ಟು ಆರೋಗ್ಯ, ಶಿಕ್ಷಣ, ಕಲ್ಯಾಣ ಯೋಜನೆಗಳ ವಿತರಣೆ ಮತ್ತು ಪೊಲೀಸ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಂತಹ ನಾಗರಿಕ-ಕೇಂದ್ರಿತ ವಲಯಗಳಲ್ಲಿ AI ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಬಳಕೆಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ.