ವರ್ಗ: State Current Affairs Kannada

ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಮಿಕ ಸಂಹಿತೆ ನಿಯಮಗಳಿಗಾಗಿ ತ್ರಿಪಕ್ಷೀಯ ಸಮಿತಿಗಳು

ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿದೆ:

• ರಾಜ್ಯ-ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಪರಿಷ್ಕರಿಸಲು ಮತ್ತು ಅಂತಿಮಗೊಳಿಸಲು ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರವು ಕೇಂದ್ರದ ನಾಲ್ಕು ಕಾರ್ಮಿಕ ಸಂಹಿತೆಗಳಿಗೆ ತಲಾ ಒಂದರಂತೆ ಒಟ್ಟು ನಾಲ್ಕು ತ್ರಿಪಕ್ಷೀಯ ಸಮಿತಿಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದೆ.
• ಅಧಿಕಾರಿಗಳು, ಕಾರ್ಮಿಕ ಸಂಘದ ಸದಸ್ಯರು ಮತ್ತು ಉದ್ಯೋಗದಾತರ ಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ಈ ಸಮಿತಿಗಳು ವೇತನ, ಕೈಗಾರಿಕಾ ಸಂಬಂಧಗಳು, ಸಾಮಾಜಿಕ ಭದ್ರತೆ ಮತ್ತು ಸುರಕ್ಷತೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಕರಡು ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಲಿವೆ.
• ಇವುಗಳನ್ನು ಏಪ್ರಿಲ್ 1, 2026 ರೊಳಗೆ ಜಾರಿಗೆ ತರುವ ಗುರಿಯನ್ನು ಸರ್ಕಾರ ಹೊಂದಿದೆ.

ಪ್ರಮುಖ ವಿವರಗಳು:

• ಉದ್ದೇಶ:- ಸ್ವೀಕರಿಸಲಾದ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ರಾಜ್ಯದ ಕರಡು ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಪರಿಷ್ಕರಿಸುವುದು. ಅಲ್ಲದೆ, ಕೆಲಸದ ಸಮಯ ಮತ್ತು ಮುಷ್ಕರಗಳ ಕುರಿತು ಕಾರ್ಮಿಕ ಸಂಘಗಳು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದ ಕಳವಳಗಳನ್ನು ಇವು ಪರಿಹರಿಸಲಿವೆ.
• ನಾಲ್ಕು ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಸಮಿತಿಗಳ ರಚನೆ:- ಕೇಂದ್ರದ ಈ ಕೆಳಗಿನ ನಾಲ್ಕು ಕಾರ್ಮಿಕ ಸಂಹಿತೆಗಳ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಸೂಕ್ಷ್ಮತೆಗಳನ್ನು ಪರಿಹರಿಸಲು ರಚಿಸಲಾಗಿದೆ:
  • ವೇತನ ಸಂಹಿತೆ
  • ಕೈಗಾರಿಕಾ ಸಂಬಂಧಗಳ ಸಂಹಿತೆ
  • ಸಾಮಾಜಿಕ ಭದ್ರತಾ ಸಂಹಿತೆ
  • ವೃತ್ತಿಪರ ಸುರಕ್ಷತೆ, ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ಕೆಲಸದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳ ಸಂಹಿತೆ
• ಹಿನ್ನೆಲೆ:- ಈ ಕ್ರಮಗಳು ಹೊಸ ಕಾನೂನುಗಳನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತರುವ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರದ ನಿರ್ದೇಶನಕ್ಕೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿವೆ. ಇದು ಕಾರ್ಮಿಕ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಸುಗಮಗೊಳಿಸಲು ಮತ್ತು ಕಾನೂನು ಜಾರಿಗೊಳಿಸುವಿಕೆಯಲ್ಲಿ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಬಳಕೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತದೆ.
• ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ:- ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಕಾರ್ಮಿಕ ಆಡಳಿತವನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತರುವಲ್ಲಿ ಒಮ್ಮತದ ವಿಧಾನವನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಈ ಉಪಕ್ರಮದ ಪ್ರಮುಖ ಗುರಿಯಾಗಿದೆ.

ಗ್ರಾಮೀಣ ಸ್ಮಾರ್ಟ್ ವಿಲೇಜ್ ಸೆಂಟರ್ ಯೋಜನೆ

ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿದೆ:

• GNA ಇಂಡಿಯಾ ಪ್ರೈವೇಟ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್, BSNL ಮತ್ತು Acer ಇಂಡಿಯಾ ಸಹಯೋಗದೊಂದಿಗೆ ಉತ್ತರ ಕನ್ನಡದ ಕುಗ್ರಾಮ ಪ್ರವಾಸಿ ತಾಣಗಳಾದ ಯಾಣ, ಸಹಸ್ರಲಿಂಗ, ಸಾತೋಡಿ ಜಲಪಾತ ಮತ್ತು ಮಾಗೋಡು ಜಲಪಾತಗಳಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಧಿಕ ವೇಗದ ವೈ-ಫೈ 7 (Wi-Fi 7) ಸಂಪರ್ಕವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಗ್ರಾಮೀಣ ಸ್ಮಾರ್ಟ್ ವಿಲೇಜ್ ಸೆಂಟರ್ ಯೋಜನೆ:

• ಈ ಉಪಕ್ರಮವು ದಟ್ಟವಾದ ಅರಣ್ಯ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿನ “ಬ್ಲೈಂಡ್ ಸ್ಪಾಟ್‌ಗಳನ್ನು” (ಸಂಪರ್ಕವಿಲ್ಲದ ಪ್ರದೇಶಗಳು) ನಿವಾರಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ಪ್ರವಾಸಿಗರಿಗೆ ಡಿಜಿಟಲ್ ಪಾವತಿ, ಭದ್ರತೆ ಮತ್ತು ಅಂತರ್ಜಾಲ ಸಂಪರ್ಕವನ್ನು ಸುಗಮಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ.
• ಗುರಿ:- ಪ್ರವಾಸಿಗರ ಅನುಭವಗಳನ್ನು ಉತ್ತಮಗೊಳಿಸುವುದು, ಗ್ರಾಮೀಣ ಡಿಜಿಟಲ್ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯವನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುವುದು ಮತ್ತು “ಗ್ರಾಮೀಣ ಸ್ಮಾರ್ಟ್ ವಿಲೇಜ್ ಸೆಂಟರ್ ಯೋಜನೆ”ಗೆ ಬೆಂಬಲ ನೀಡುವುದು.
• ಉದ್ದೇಶ:- ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳ ದಟ್ಟವಾದ ಅರಣ್ಯ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರವಾಸಿಗರ ಸುರಕ್ಷತೆ ಮತ್ತು ಸಂಪರ್ಕವನ್ನು ಸುಧಾರಿಸುವುದು. ಇದು ಡಿಜಿಟಲ್ ಪಾವತಿಗಳನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ನೈಜ-ಸಮಯದ ಮಾಹಿತಿ ಲಭ್ಯತೆಯನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ.

‘ಯಾಣ’ದ ಬಂಡೆಗಳು ಮತ್ತು ಗುಹೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ:

• ದಟ್ಟವಾದ ಸಹ್ಯಾದ್ರಿ ಅರಣ್ಯದ ನಡುವೆ ಎತ್ತರವಾಗಿ ನಿಂತಿರುವ ಎರಡು ಬೃಹತ್, ಕಪ್ಪು ಸುಣ್ಣದ ಕಲ್ಲಿನ ಏಕಶಿಲಾ ಬಂಡೆಗಳಾದ ಭೈರವೇಶ್ವರ ಶಿಖರ ಮತ್ತು ಮೋಹಿನಿ ಶಿಖರಗಳಿಗೆ ಇದು ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ.
• ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶ:- ಭೈರವೇಶ್ವರ ಬಂಡೆಯ ತಳಭಾಗದಲ್ಲಿ ಶಿವನಿಗೆ ಸಮರ್ಪಿತವಾದ ಗುಹಾಂತರ ದೇವಾಲಯವು ನೆಲೆಗೊಂಡಿದೆ.

ಸಹಸ್ರಲಿಂಗ:

• ಇದು ಶಾಲ್ಮಲಾ ನದಿಯ ದಡದಲ್ಲಿರುವ ಒಂದು ವಿಶಿಷ್ಟವಾದ ಯಾತ್ರಾಸ್ಥಳ ಮತ್ತು ಪಾರಂಪರಿಕ ತಾಣವಾಗಿದೆ. ಇಲ್ಲಿ ನದಿಯ ಪಾತ್ರದ ಬಂಡೆಗಳ ಮೇಲೆ ಸಾವಿರಾರು ಶಿವಲಿಂಗಗಳು ಮತ್ತು ನಂದಿ ವಿಗ್ರಹಗಳನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ಕೆತ್ತಲಾಗಿದೆ.
• ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶ:- ನೀರಿನ ಹರಿವು ಕಡಿಮೆಯಿರುವ ಋತುವಿನಲ್ಲಿ ಈ ಸಂಕೀರ್ಣ ಕೆತ್ತನೆಗಳು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಗೋಚರಿಸುತ್ತವೆ. ಆದರೆ ಮಳೆಗಾಲದಲ್ಲಿ ಲಿಂಗಗಳ ಮೇಲೆ ನೀರು ಹರಿಯುವ ದೃಶ್ಯವು ಈ ತಾಣವನ್ನು ದಿವ್ಯವಾಗಿ ಕಾಣುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ.
• ವಾತಾವರಣ:- ನದಿಗೆ ಇಳಿಯುವ ಮೆಟ್ಟಿಲುಗಳು ಮತ್ತು ಕಿರು ನಡಿಗೆಯ ಮೂಲಕ ಪ್ರವೇಶಿಸಬಹುದಾದ ಈ ತಾಣವು ಅತ್ಯಂತ ಶಾಂತ ಮತ್ತು ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ವಾತಾವರಣವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.

ಸಾತೋಡಿ ಜಲಪಾತ:

• “ಕರ್ನಾಟಕದ ಮಿನಿ-ನಯಾಗರಾ” ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಈ 15 ಮೀಟರ್ ಎತ್ತರದ ಜಲಪಾತವು ಹಲವಾರು ಸಣ್ಣ ತೊರೆಗಳಿಂದ ರೂಪುಗೊಂಡಿದೆ. ಇದು ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಕೊಡಸಳ್ಳಿ ಅಣೆಕಟ್ಟಿನ ಹಿನ್ನೀರನ್ನು ಸೇರುತ್ತದೆ.
• ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶ:- ಇತರ ಅನೇಕ ಜಲಪಾತಗಳಿಗಿಂತ ಭಿನ್ನವಾಗಿ, ಇದರ ತಳಭಾಗದಲ್ಲಿರುವ ಕೊಳವು ಈಜಲು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಇದು ಜನಪ್ರಿಯ ವಿಹಾರ ತಾಣವಾಗಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿದೆ.

ಮಾಗೋಡು ಜಲಪಾತ:

• ಇದು ಎರಡು ಹಂತಗಳ ಅದ್ಭುತ ಜಲಪಾತವಾಗಿದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಬೇಡ್ತಿ ನದಿಯು ಸುಮಾರು 200 ಮೀಟರ್ (650 ಅಡಿ) ಎತ್ತರದಿಂದ ಆಳವಾದ, ಕಲ್ಲಿನ ಕಣಿವೆಗೆ ಧುಮುಕುತ್ತದೆ.
• ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶ:- ಕಣಿವೆಯಾದ್ಯಂತ ಉತ್ತಮವಾಗಿ ನಿರ್ವಹಿಸಲಾದ ವೀಕ್ಷಣಾ ಸ್ಥಳಗಳಿಂದ ಜಲಪಾತದ ಸೌಂದರ್ಯವನ್ನು ಕಣ್ತುಂಬಿಕೊಳ್ಳಲು ಅವಕಾಶ ಕಲ್ಪಿಸಲಾಗಿದೆ.
• ಸಮೀಪದ ಸ್ಥಳಗಳು:- ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳ ವಿಹಂಗಮ ಸೂರ್ಯಾಸ್ತವನ್ನು ವೀಕ್ಷಿಸಲು ಸಮೀಪದ ಜೇನುಕಲ್ಲು ಗುಡ್ಡ ವೀಕ್ಷಣಾ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಬಹುದಾಗಿದೆ.

ತುಳು ಭಾಷೆಗೆ ಎರಡನೇ ಅಧಿಕೃತ ಭಾಷಾ ಸ್ಥಾನಮಾನದ ಶಿಫಾರಸು

ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿದೆ:

• ಇತ್ತೀಚಿಗೆ, ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರವು ತುಳು ಭಾಷೆಗೆ ರಾಜ್ಯದ ಎರಡನೇ ಅಧಿಕೃತ ಭಾಷೆಯ ಸ್ಥಾನಮಾನವನ್ನು ನೀಡುವಂತೆ ಉನ್ನತ ಮಟ್ಟದ ಸಮಿತಿಯು ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಶಿಫಾರಸು ಮಾಡಿದೆ.
• ಕರಾವಳಿ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಾದ ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ ಮತ್ತು ಉಡುಪಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಧಾನವಾಗಿ ನೆಲೆಸಿರುವ ತುಳು ಮಾತನಾಡುವ ಜನರ ದಶಕಗಳ ಬೇಡಿಕೆಯನ್ನು ಈಡೇರಿಸುವ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಈ ನಿರ್ಧಾರವು ಪ್ರಮುಖ ಹೆಜ್ಜೆಯಾಗಿದೆ.

ಸ್ಥಾನಮಾನದ ಮಾನ್ಯತೆ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿನ ಪ್ರಮುಖ ಬೆಳವಣಿಗೆಗಳು:

•  ಕೆ.ಎಂ. ಗಾಯತ್ರಿ ಸಮಿತಿಯ ಶಿಫಾರಸು:- ಕನ್ನಡ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಇಲಾಖೆಯ ಮಾಜಿ ನಿರ್ದೇಶಕಿ ಕೆ.ಎಂ. ಗಾಯತ್ರಿ ನೇತೃತ್ವದ ಆರು ಸದಸ್ಯರ ಸಮಿತಿಯು ಮಾರ್ಚ್ 4, 2026 ರಂದು ಕನ್ನಡ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಇಲಾಖೆಯ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಗೆ ತನ್ನ ವರದಿಯನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸಿದೆ.
• ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶದ ಮಾದರಿಯ ಅಳವಡಿಕೆ:- ತುಳು ಭಾಷೆಯ ಅನುಷ್ಠಾನವನ್ನು ಸುಗಮಗೊಳಿಸಲು, ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶ ರಾಜ್ಯವು ಉರ್ದು ಭಾಷೆಗೆ ಎರಡನೇ ಅಧಿಕೃತ ಭಾಷೆಯ ಸ್ಥಾನಮಾನ ನೀಡಲು ಬಳಸಿದ ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ಮತ್ತು ಕಾನೂನು ಚೌಕಟ್ಟನ್ನು ಈ ಸಮಿತಿಯು ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿದೆ.
• ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ಆಧಾರ:- ಭಾರತದ ಸಂವಿಧಾನದ 345ನೇ ವಿಧಿಯ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಈ ಸ್ಥಾನಮಾನವನ್ನು ನೀಡಲು ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರವು ಉದ್ದೇಶಿಸಿದೆ. ಈ ವಿಧಿಯು ಅಧಿಕೃತ ಉದ್ದೇಶಗಳಿಗಾಗಿ ಒಂದು ಅಥವಾ ಹೆಚ್ಚಿನ ಭಾಷೆಗಳನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ರಾಜ್ಯ ಶಾಸಕಾಂಗಗಳಿಗೆ ಅವಕಾಶ ನೀಡುತ್ತದೆ.

ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಭಾವ:

• ತುಳು ಭಾಷೆಯ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪರಂಪರೆಯನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವ ಗುರಿ:- ಈ ಭಾಷೆಯು 2,500 ರಿಂದ 3,000 ವರ್ಷಗಳ ದಾಖಲಿತ ಇತಿಹಾಸ ಮತ್ತು ತನ್ನದೇ ಆದ ವಿಶಿಷ್ಟ ಲಿಪಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವುದರಿಂದ ಈ ನಡೆಯು ಹೊಂದಿದೆ.

ಅಧಿಕೃತ ಸ್ಥಾನಮಾನವು ಈ ಕೆಳಗಿನ ಪರಿಣಾಮಗಳನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಲಿದೆ:

• ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ಪ್ರವೇಶದ ಸುಧಾರಣೆ:- ಕರಾವಳಿ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಸರ್ಕಾರಿ ಕಚೇರಿಗಳು, ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸಂಪರ್ಕಗಳು ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ತುಳು ಭಾಷೆಯ ಬಳಕೆಯನ್ನು ಇದು ಸುಗಮಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ.
• ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಸಂರಕ್ಷಣೆಗೆ ಉತ್ತೇಜನ:- ತುಳು ಸಾಹಿತ್ಯ, ಸಂಶೋಧನೆ ಮತ್ತು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ಇದು ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ಬೆಂಬಲವನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ.
• ಒಕ್ಕೂಟದ ಬೇಡಿಕೆಗಳಿಗೆ ಬೆಂಬಲ:- ಭಾರತೀಯ ಸಂವಿಧಾನದ 8ನೇ ಅನುಸೂಚಿಯಲ್ಲಿ ತುಳು ಭಾಷೆಯನ್ನು ಸೇರಿಸುವ ದೀರ್ಘಕಾಲದ ಒತ್ತಾಯವನ್ನು ಈ ನಿರ್ಧಾರವು ಬಲಪಡಿಸುತ್ತದೆ.

ಪ್ರಭಾವಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳು:

ಈ ಮಾನ್ಯತೆಯು “ತುಳುನಾಡು” ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ಅತ್ಯಂತ ಮಹತ್ವದ್ದಾಗಿದ್ದು, ಇದು ಈ ಕೆಳಗಿನ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ:

• ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆ (ಕರ್ನಾಟಕ)
• ಉಡುಪಿ ಜಿಲ್ಲೆ (ಕರ್ನಾಟಕ)
• ಕಾಸರಗೋಡು ಜಿಲ್ಲೆ (ಉತ್ತರ ಕೇರಳ – ಇಲ್ಲಿಯೂ ತುಳು ಭಾಷೆಯನ್ನು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಮಾತನಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ)

ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ಎರಡು ಸಮಗ್ರ ಘನತ್ಯಾಜ್ಯ ನಿರ್ವಹಣಾ ಪಾರ್ಕ್‌ಗಳು

ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿದೆ:

• ಬೆಂಗಳೂರು ಘನತ್ಯಾಜ್ಯ ನಿರ್ವಹಣಾ ನಿಯಮಿತವು (BSWML) ನಗರದ ಹೊರವಲಯದಲ್ಲಿ ಎರಡು ಸಮಗ್ರ ಘನತ್ಯಾಜ್ಯ ನಿರ್ವಹಣಾ (ISWM) ಪಾರ್ಕ್‌ಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲು 100 ಎಕರೆಗೂ ಹೆಚ್ಚು ಭೂಮಿಯನ್ನು ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಗುರುತಿಸಿದೆ.
• ಬೆಂಗಳೂರು ನಗರವು ಪ್ರತಿದಿನ ಉತ್ಪಾದಿಸುವ ಅಂದಾಜು 6,000 ಮೆಟ್ರಿಕ್ ಟನ್ ಪಾಲಿಕೆಯ ತ್ಯಾಜ್ಯವನ್ನು ವೈಜ್ಞಾನಿಕವಾಗಿ ಸಂಸ್ಕರಿಸಲು ಈ ಘಟಕಗಳನ್ನು ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಘಟಕಗಳ ಸ್ಥಳಗಳು ಮತ್ತು ವಿಶೇಷತೆಗಳು:

ತ್ಯಾಜ್ಯ ಸಾಗಾಣಿಕೆಯನ್ನು ಸುಗಮಗೊಳಿಸಲು ಈ ಎರಡು ಪಾರ್ಕ್‌ಗಳನ್ನು ಆಯಕಟ್ಟಿನ ಸ್ಥಳಗಳಾದ ಉತ್ತರ ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣ ಕಾರಿಡಾರ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ:

• ಗೊಲ್ಲಹಳ್ಳಿ (ಬೆಂಗಳೂರು ದಕ್ಷಿಣ):- ಈ ಘಟಕವನ್ನು ಸರ್ಕಾರಿ ಒಡೆತನದ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲು ಯೋಜಿಸಲಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಇದು ದಿನಕ್ಕೆ ಅಂದಾಜು 2,999 ಟನ್ (TPD) ತ್ಯಾಜ್ಯ ಸಂಸ್ಕರಣಾ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.
• ದೊಡ್ಡಬೆಳವಂಗಲ (ದೊಡ್ಡಬಳ್ಳಾಪುರ/ಉತ್ತರ):- ಗುಂಡಲಹಳ್ಳಿ ಗ್ರಾಮದ ಟೆರ್ರಾ ಫಾರ್ಮ್ ಬಳಿ ಈ ಘಟಕಕ್ಕಾಗಿ ಜಾಗವನ್ನು ಮೀಸಲಿಡಲಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಇದು ಪ್ರತಿದಿನ ಅಂದಾಜು 3,073 TPD ತ್ಯಾಜ್ಯವನ್ನು ನಿಭಾಯಿಸುವ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಿದೆ.

ಈ ಯೋಜನೆಯ ಪ್ರಮುಖ ವಿವರಗಳು:

• ಭೂಸ್ವಾಧೀನ:- ದೊಡ್ಡಬೆಳವಂಗಲ ಘಟಕಕ್ಕಾಗಿ 70 ಎಕರೆ ಖಾಸಗಿ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಸ್ವಾಧೀನಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತಿದ್ದು, ರೈತರಿಗೆ ಎಕರೆಗೆ ₹1.57 ಕೋಟಿ ಪರಿಹಾರವನ್ನು ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ.
• PPP ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆ ಮಾದರಿ:- ಈ ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಸಾರ್ವಜನಿಕ-ಖಾಸಗಿ ಸಹಭಾಗಿತ್ವ (PPP) ಮಾದರಿಯಡಿ ಕಾರ್ಯಗತಗೊಳಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ.
• ಪೂರಕ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ:- ಈ ಬೃಹತ್ ಘಟಕಗಳಿಗೆ ಪೂರಕವಾಗಿ, ರಸ್ತೆಬದಿಯ ತ್ಯಾಜ್ಯ ಸಂಗ್ರಹಣೆಯನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಲು BSWML ನಗರದಾದ್ಯಂತ 30 ಆಧುನಿಕ ವರ್ಗಾವಣೆ ಕೇಂದ್ರಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುತ್ತಿದೆ.
• ತ್ಯಾಜ್ಯದಿಂದ ಸಂಪನ್ಮೂಲಕ್ಕೆ ಆದ್ಯತೆ:- ಸಾವಯವ ತ್ಯಾಜ್ಯವನ್ನು ಜೈವಿಕ ಅನಿಲ, ಮಿಶ್ರಗೊಬ್ಬರ (ಕಾಂಪೋಸ್ಟ್) ಮತ್ತು ವಿದ್ಯುತ್ ಆಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸಲು ಈ ಪಾರ್ಕ್‌ಗಳು ವಿವಿಧ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಗಳನ್ನು ಬಳಸುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಒಣ ತ್ಯಾಜ್ಯವನ್ನು ತ್ಯಾಜ್ಯ ಸಂಸ್ಕರಿತ ಇಂಧನ (RDF – ರೆಫ್ಯೂಸ್ ಡಿರೈವ್ಡ್ ಫ್ಯುಯೆಲ್) ಉತ್ಪಾದನೆಗಾಗಿ ಸಂಸ್ಕರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಗರ್ಭಕಂಠದ ಕ್ಯಾನ್ಸರ್ ತಡೆಗಟ್ಟಲು ಎಚ್‌ಪಿವಿ (HPV) ಲಸಿಕಾ ಅಭಿಯಾನ

ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿದೆ:

• ರಾಷ್ಟ್ರವ್ಯಾಪಿ ಉಪಕ್ರಮಕ್ಕೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ, ಕಿಶೋರಿಯರಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ಗರ್ಭಕಂಠದ ಕ್ಯಾನ್ಸರ್‌  ಅನ್ನು ತಡೆಗಟ್ಟುವ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರವು ಫೆಬ್ರವರಿ 28, 2026 ರಂದು ಬೃಹತ್ ಹ್ಯೂಮನ್ ಪ್ಯಾಪಿಲೋಮವೈರಸ್ (HPV) ಲಸಿಕಾ ಅಭಿಯಾನಕ್ಕೆ ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಚಾಲನೆ ನೀಡಿದೆ.

ಈ ಲಸಿಕಾ ಅಭಿಯಾನದ ಪ್ರಮುಖ ವಿವರಗಳು:

• ಉದ್ದೇಶಿತ ಗುಂಪು:- 14 ವರ್ಷ ಪೂರೈಸಿರುವ ಆದರೆ 15 ವರ್ಷದೊಳಗಿನ ಕಿಶೋರಿಯರಲ್ಲಿ  ಈ ಅಭಿಯಾನವು ಪ್ರಾಥಮಿಕವಾಗಿ ಗುರಿಯಾಗಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ.
• ಯೋಜನೆಯ ವ್ಯಾಪ್ತಿ:- ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಟ್ಟದ ಸುಮಾರು 1.15 ಕೋಟಿ ಗುರಿಯ ಪೈಕಿ, ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಅಂದಾಜು 6 ಲಕ್ಷ ಬಾಲಕಿಯರನ್ನು ಅರ್ಹ ಫಲಾನುಭವಿಗಳೆಂದು ಗುರುತಿಸಲಾಗಿದೆ.
• ಲಸಿಕೆಯ ಪ್ರಕಾರ ಮತ್ತು ಡೋಸೇಜ್:- ಈ ಅಭಿಯಾನದಲ್ಲಿ ಕ್ವಾಡ್ರಿವೆಲೆಂಟ್ ಗಾರ್ಡಾಸಿಲ್-4 ಲಸಿಕೆಯನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಇದು ನಾಲ್ಕು ಸಾಮಾನ್ಯ HPV ತಳಿಗಳ (6, 11, 16 ಮತ್ತು 18) ವಿರುದ್ಧ ರಕ್ಷಣೆ ನೀಡುತ್ತದೆ. ಪ್ರಸ್ತುತ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಾರ್ಗಸೂಚಿಗಳ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ, ಇದನ್ನು ಒಂದೇ ಡೋಸ್‌ನ ಇಂಟ್ರಾಮಸ್ಕುಲರ್ (ಸ್ನಾಯುಗಳೊಳಗಿನ) ಚುಚ್ಚುಮದ್ದನ್ನಾಗಿ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ.
• ಉಚಿತ ಲಸಿಕೆ:- ಈ ಲಸಿಕೆಯನ್ನು ಸರ್ಕಾರಿ ಆರೋಗ್ಯ ಕೇಂದ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಉಚಿತವಾಗಿ ಒದಗಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
• ಅವಧಿ:- ಆರಂಭಿಕ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಈ ತೀವ್ರತರವಾದ ಅಭಿಯಾನವನ್ನು ಮಿಷನ್ ಮಾದರಿಯಲ್ಲಿ ಮೂರು ತಿಂಗಳವರೆಗೆ (90 ದಿನಗಳು) ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ತದನಂತರ, ಈ ಲಸಿಕೆಯನ್ನು ದಿನನಿತ್ಯದ ವಾಡಿಕೆಯ ರೋಗನಿರೋಧಕ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದೊಂದಿಗೆ ಸಂಯೋಜಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಹಾವಿನ ಕಡಿತ ಮತ್ತು ರೇಬೀಸ್ ನಿಯಂತ್ರಣಕ್ಕಾಗಿ ಕರ್ನಾಟಕದ ‘ರಾಜ್ಯ ಕ್ರಿಯಾ ಯೋಜನೆ’

ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿದೆ:

• ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರವು ಹಾವಿನ ಕಡಿತದ ವಿಷಬಾಧೆ ತಡೆಗಟ್ಟುವಿಕೆ ಮತ್ತು ನಿಯಂತ್ರಣಕ್ಕಾಗಿ ರಾಜ್ಯ ಕ್ರಿಯಾ ಯೋಜನೆ (SAPSE) ಹಾಗೂ ರೇಬೀಸ್ ನಿರ್ಮೂಲನೆಗಾಗಿ ರಾಜ್ಯ ಕ್ರಿಯಾ ಯೋಜನೆ (SAPRE) ಯನ್ನು ಜಾರಿಗೊಳಿಸಿದೆ.
• ಹಾವಿನ ಕಡಿತದ ಸಾವುಗಳನ್ನು ತೀವ್ರವಾಗಿ ತಗ್ಗಿಸುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾದ ಸಮಗ್ರ ಕ್ರಿಯಾ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಜಾರಿಗೊಳಿಸಿದ ಭಾರತದ ಮೊಟ್ಟಮೊದಲ ರಾಜ್ಯ ಕರ್ನಾಟಕವಾಗಿದೆ.
• 2030 ರ ವೇಳೆಗೆ ರೇಬೀಸ್ ಸಾವುಗಳನ್ನು ಶೂನ್ಯಕ್ಕೆ ಇಳಿಸುವುದು  ಮತ್ತು ಹಾವಿನ ಕಡಿತದ ಘಟನೆಗಳನ್ನು ಗಣನೀಯವಾಗಿ ತಗ್ಗಿಸುವುದು ಈ ಎರಡೂ ಯೋಜನೆಗಳ ಪ್ರಮುಖ ಗುರಿಯಾಗಿದೆ.

ಈ ಕ್ರಿಯಾ ಯೋಜನೆಗಳ ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶಗಳು:

SAPSE (ಹಾವಿನ ಕಡಿತಕ್ಕೇ ಕ್ರಿಯಾ ಯೋಜನೆ):

• ಘೋಷಿತ ಕಾಯಿಲೆ (Notifiable Disease):- ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಹಾವಿನ ಕಡಿತದ ಪ್ರಕರಣಗಳನ್ನು ಈಗ ‘ಘೋಷಿತ ಕಾಯಿಲೆ’ ಎಂದು ಘೋಷಿಸಲಾಗಿದ್ದು, ಇವುಗಳನ್ನು ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿ ವರದಿ ಮಾಡುವುದನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ.
• ಚಿಕಿತ್ಸೆ ಲಭ್ಯವಿದೆ:- ಎಲ್ಲಾ ಆರೋಗ್ಯ ಕೇಂದ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಹಾವಿನ ವಿಷನಿರೋಧಕ (ASV – ಆಂಟಿ-ಸ್ನೇಕ್ ವೆನಮ್) ಲಭ್ಯತೆಯನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸುವುದು ಹಾಗೂ ಯಾವುದೇ ಮುಂಗಡ ಪಾವತಿಯಿಲ್ಲದೆ ತ್ವರಿತ ಮತ್ತು ಉಚಿತ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯನ್ನು ಒದಗಿಸುವುದು.
• ಕ್ರಮಗಳು:- ಕಣ್ಗಾವಲು ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುವುದು, ವೈದ್ಯಕೀಯ ಸಿಬ್ಬಂದಿಗೆ ತರಬೇತಿ ನೀಡುವುದು ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕರಲ್ಲಿ ಜಾಗೃತಿ ಮೂಡಿಸುವುದರ ಮೇಲೆ ಗಮನಹರಿಸುತ್ತದೆ.

SAPRE (ರೇಬೀಸ್ ಕ್ರಿಯಾ ಯೋಜನೆ):

• ಘೋಷಿತ ಕಾಯಿಲೆ:- ಕಣ್ಗಾವಲು ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ, 2022 ರಲ್ಲಿಯೇ ರೇಬೀಸ್ ಅನ್ನು ‘ಘೋಷಿತ ಕಾಯಿಲೆ’ ಎಂದು ಘೋಷಿಸಲಾಗಿದೆ.
• ಗುರಿ:- 2030 ರ ವೇಳೆಗೆ ನಾಯಿಗಳಿಂದ ಮನುಷ್ಯರಿಗೆ ಹರಡುವ ರೇಬೀಸ್ ಅನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ನಿರ್ಮೂಲನೆ ಮಾಡುವುದು.
• ರೇಬೀಸ್-ಮುಕ್ತ ನಗರಗಳು:- ಬೀದಿ ನಾಯಿಗಳ ಗಣತಿ ಸಂಖ್ಯೆ ನಿರ್ವಹಣೆ ಮತ್ತು ಬೃಹತ್ ಲಸಿಕಾ ಅಭಿಯಾನದ ಮೇಲೆ ಗಮನಹರಿಸುವ ಮೂಲಕ 11 ಪ್ರಮುಖ ನಗರ ಕೇಂದ್ರಗಳಲ್ಲಿ “ರೇಬೀಸ್-ಮುಕ್ತ ನಗರಗಳು” ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸುವುದು.
• ಆರೋಗ್ಯ ಉಪಕ್ರಮಗಳು:- ಸರ್ಕಾರಿ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳಲ್ಲಿ ಉಚಿತ ರೇಬೀಸ್ ನಿರೋಧಕ ಲಸಿಕೆಗಳು ಮತ್ತು ಇಮ್ಯುನೊಗ್ಲಾಬ್ಯುಲಿನ್ ಅನ್ನು ಒದಗಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ.

ಮಹತ್ವ:

• ಮಾನವನ ಆರೋಗ್ಯ, ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ಪರಿಸರ ಇಲಾಖೆಗಳನ್ನು ಒಗ್ಗೂಡಿಸಿ ಸಮಗ್ರವಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವ “ಒಂದು ಆರೋಗ್ಯ” (ಒನ್ ಹೆಲ್ತ್) ವಿಧಾನದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಈ ಉಪಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಮುನ್ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ.

ಕುಸುಮ ಸಂಜೀವಿನಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ

ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿದೆ:

• ಅಪರೂಪದ ಅನುವಂಶಿಕ ರಕ್ತದ ಅಸ್ವಸ್ಥತೆಗಳಿಂದ ಬಳಲುತ್ತಿರುವವರ ಜೀವನಮಟ್ಟವನ್ನು ಸುಧಾರಿಸುವ ಮಹತ್ವದ ಹೆಜ್ಜೆಯಾಗಿ, ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರವು ‘ಕುಸುಮ ಸಂಜೀವಿನಿ’ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದೆ.

ಕುಸುಮ ಸಂಜೀವಿನಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ಬಗ್ಗೆ:

ವಿಶಿಷ್ಟತೆ:

• ಇದು ಹಿಮೋಫಿಲಿಯಾ ರೋಗಿಗಳಿಗೆ ಉಚಿತ ಮತ್ತು ಸುಧಾರಿತ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯನ್ನು ಒದಗಿಸಲು ಮೀಸಲಾದ ಭಾರತದ ಮೊಟ್ಟಮೊದಲ ರಾಜ್ಯವ್ಯಾಪಿ ರೋಗನಿರೋಧಕ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವಾಗಿದೆ.

ಪ್ರಮುಖ ಉದ್ದೇಶಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರಯೋಜನಗಳು: 

• ಹಿಮೋಫಿಲಿಯಾ ಆರೈಕೆಯನ್ನು ಕೇವಲ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಾತ್ಮಕ (ರಕ್ತಸ್ರಾವವಾದ ನಂತರ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ನೀಡುವುದು) ವಿಧಾನದಿಂದ ತಡೆಗಟ್ಟುವ ವಿಧಾನಕ್ಕೆ ಬದಲಾಯಿಸುವುದು ಹಾಗೂ ರೋಗಿಗಳಿಗೆ “ಶೂನ್ಯ ರಕ್ತಸ್ರಾವ” ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸುವುದು ಈ ಯೋಜನೆಯ ಗುರಿಯಾಗಿದೆ.
• ಉಚಿತ ಸುಧಾರಿತ ಔಷಧ:- ಅರ್ಹ ರೋಗಿಗಳಿಗೆ ‘ಎಮಿಸಿಜುಮಾಬ್’ ಎಂಬ ದುಬಾರಿಯಾದ ಏಕತಳಿ (ಮೊನೊಕ್ಲೋನಲ್) ಪ್ರತಿಕಾಯ ಚುಚ್ಚುಮದ್ದನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಉಚಿತವಾಗಿ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ. 
• ಚಿಕಿತ್ಸೆಯ ಸುಲಭತೆ:- ಪದೇ ಪದೇ ನೋವುಂಟುಮಾಡುವ ಹಾಗೂ ರಕ್ತನಾಳದ ಮೂಲಕ ದ್ರವ ಔಷಧ ನೀಡುವ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಚಿಕಿತ್ಸೆಗಿಂತ ಭಿನ್ನವಾಗಿ, ಈ ಪ್ರಗತಿದಾಯಕ ಔಷಧವನ್ನು ತಿಂಗಳಿಗೊಮ್ಮೆ ಕೇವಲ ಚರ್ಮದಡಿಯ ಚುಚ್ಚುಮದ್ದಾಗಿ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ.
• ಆರ್ಥಿಕ ನೆರವು:- ಈ ಚಿಕಿತ್ಸೆಗೆ ವಾರ್ಷಿಕವಾಗಿ ಪ್ರತಿ ರೋಗಿಗೆ ಸುಮಾರು ₹5 ಲಕ್ಷ ವೆಚ್ಚವಾಗುತ್ತಿದ್ದು, ಈ ಆರ್ಥಿಕ ಹೊರೆಯನ್ನು ಇದೀಗ ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರವೇ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಭರಿಸಲಿದೆ.
• ತುರ್ತು ಬೆಂಬಲ:- ರಾಜ್ಯದಾದ್ಯಂತ ಹಿಮೋಫಿಲಿಯಾ ರೋಗಿಗಳ ತ್ವರಿತ ತುರ್ತು ಸಾರಿಗೆಗಾಗಿ ಮೀಸಲಾದ ಉಚಿತ 108 ಆಂಬ್ಯುಲೆನ್ಸ್ ಸೇವೆಯನ್ನು ಈ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.
• ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ:- ಜಿಲ್ಲಾ ಮತ್ತು ತಾಲೂಕು ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾದ 36 ‘ಹಿಮೋಗ್ಲೋಬಿನೋಪತಿಗಳು ಮತ್ತು ಹಿಮೋಫಿಲಿಯಾ ಸಮಗ್ರ ಚಿಕಿತ್ಸಾ ಕೇಂದ್ರ’ಗಳಲ್ಲಿ (ICHH) ಈ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯು ಲಭ್ಯವಿದೆ.

ಹಿಮೋಫಿಲಿಯಾ ರೋಗದ ಬಗ್ಗೆ:

• ಅಪರೂಪದ ಅನುವಂಶಿಕ ರಕ್ತಸ್ರಾವದ ಅಸ್ವಸ್ಥತೆಯಾಗಿದೆ:- ಇದರಲ್ಲಿ ರಕ್ತ ಹೆಪ್ಪುಗಟ್ಟುವ ಅಂಶಗಳ ಕೊರತೆಯಿಂದಾಗಿ ರಕ್ತವು ಸರಿಯಾಗಿ ಹೆಪ್ಪುಗಟ್ಟುವುದಿಲ್ಲ.
• ಮೂಲ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳು:-

• ಅನುವಂಶಿಕ ಮಾದರಿ:- ಇದು ಎಕ್ಸ್-ವರ್ಣತಂತು ಸಂಬಂಧಿತ ಹಿಂಜರಿತದ (ರಿಸೆಸಿವ್) ಅಸ್ವಸ್ಥತೆ ಅಥವಾ ಕಾಯಿಲೆಯಾಗಿದೆ. ದೋಷಪೂರಿತ ಜೀನ್ X ವರ್ಣತಂತುವಿನಲ್ಲಿ (ಕ್ರೋಮೋಸೋಮ್) ಇರುವುದರಿಂದ, ಪುರುಷರು ಈ ರೋಗಕ್ಕೆ ತುತ್ತಾಗುವ ಅಪಾಯ ಹೆಚ್ಚಾಗಿರುತ್ತದೆ.

• ಹರಡುವಿಕೆ:- ಇದು ಜಾಗತಿಕವಾಗಿ ಅಂದಾಜು 10,000 ಜನರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುತ್ತದೆ.
• ಭಾರತದ ಸ್ಥಿತಿಗತಿ:- ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲೇ ಅತ್ಯಂತ ಹೆಚ್ಚು ಹಿಮೋಫಿಲಿಯಾ ರೋಗಿಗಳು ಭಾರತದಲ್ಲಿದ್ದಾರೆ (ಸುಮಾರು 19,000 ರಿಂದ 20,000 ನೋಂದಾಯಿತ ಪ್ರಕರಣಗಳು).

ಹಿಮೋಫಿಲಿಯಾ ಪ್ರಕಾರಗಳು:

• ಹಿಮೋಫಿಲಿಯಾ ಎ:- ಇದು ಅತ್ಯಂತ ಸಾಮಾನ್ಯ ರೂಪವಾಗಿದ್ದು (“ಕ್ಲಾಸಿಕ್ ಹಿಮೋಫಿಲಿಯಾ”), ಒಟ್ಟು ಪ್ರಕರಣಗಳಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 80% ರಷ್ಟಿದೆ.
• ಹಿಮೋಫಿಲಿಯಾ ಬಿ:- ಇದನ್ನು ‘ಕ್ರಿಸ್ಮಸ್ ಕಾಯಿಲೆ’ ಎಂತಲೂ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.
• ಹಿಮೋಫಿಲಿಯಾ ಸಿ:- ಇದು ಅಪರೂಪದ ಆಟೋಸೋಮಲ್ (ದೈಹಿಕ ವರ್ಣತಂತು ಸಂಬಂಧಿತ) ರೂಪವಾಗಿದ್ದು, ಪುರುಷರು ಮತ್ತು ಮಹಿಳೆಯರ ಮೇಲೆ ಸಮಾನವಾಗಿ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುತ್ತದೆ.

ಹಿಮೋಫಿಲಿಯಾ ರೋಗಕ್ಕೇ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ಮತ್ತು ನಾವೀನ್ಯತೆಗಳು:

• ಬದಲಿ ಚಿಕಿತ್ಸೆ:- ರಕ್ತದಲ್ಲಿ ಕೊರತೆಯಿರುವ ಹೆಪ್ಪುಗಟ್ಟುವ ಅಂಶವನ್ನು ನಿಯಮಿತವಾಗಿ ಅಭಿದಮನಿ ಮೂಲಕ ಸೇರಿಸುವುದು ಪ್ರಮಾಣಿತ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯಾಗಿದೆ.
• ವಂಶವಾಹಿ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ಪ್ರಗತಿ:- ರೋಗಿಯ ಕಾಂಡಕೋಶಗಳಿಗೆ ಕ್ರಿಯಾತ್ಮಕ ವಂಶವಾಹಿಯನ್ನು ಸೇರಿಸಲು ಲೆಂಟಿವೈರಲ್ ವೆಕ್ಟರ್ (Lentiviral vector) ಬಳಸುವ ಮೂಲಕ, ‘ಹಿಮೋಫಿಲಿಯಾ ಎ’ ಗಾಗಿ ಭಾರತವು ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ತನ್ನ ಮೊದಲ ಮಾನವ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಪ್ರಯೋಗವನ್ನು ನಡೆಸಿತು.
• ರೋಗನಿರೋಧಕ (ತಡೆಗಟ್ಟುವಿಕೆ):- ದೀರ್ಘಕಾಲೀನ ಕೀಲು ಹಾನಿಯನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಲು, ರಕ್ತಸ್ರಾವ ಪ್ರಾರಂಭವಾದ ನಂತರ ನೀಡುವ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯಿಂದ ‘ತಡೆಗಟ್ಟುವ ಆರೈಕೆ’ಯತ್ತ ಗಮನಹರಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಪ್ರಮುಖ ದಿನಾಚರಣೆಗಳು:

• ವಿಶ್ವ ಹಿಮೋಫಿಲಿಯಾ ದಿನ – ಏಪ್ರಿಲ್ 17:- ಇದನ್ನು ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
• 2025ರ ಧ್ಯೇಯವಾಕ್ಯ:- “ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಲಭ್ಯತೆ – ಮಹಿಳೆಯರು ಮತ್ತು ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳಿಗೂ ಋತುಸ್ರಾವವಾಗುತ್ತದೆ” (Access for All – Women and Girls Bleed Too).

ಆಶಾ ಕಿರಣ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ

ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿದೆ:

• ಕರ್ನಾಟಕದಾದ್ಯಂತ 1.4 ಕೋಟಿ ಜನರನ್ನು ‘ಆಶಾ ಕಿರಣ’ ಯೋಜನೆಯು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ತಲುಪಿದೆ.
• ಜಿಲ್ಲಾ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳು, ತಾಲೂಕು ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳು ಮತ್ತು ಸಮುದಾಯ ಆರೋಗ್ಯ ಕೇಂದ್ರಗಳಾದ್ಯಂತ 393 ಶಾಶ್ವತ ದೃಷ್ಟಿ ಕೇಂದ್ರಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಆಶಾ ಕಿರಣ- ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯ ನೇತ್ರ ಆರೈಕೆ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ಬಗ್ಗೆ:

• ಇದು ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರವು ಕೈಗೊಂಡಿರುವ ಪ್ರಮುಖ ನೇತ್ರ-ಆರೈಕೆ ಉಪಕ್ರಮವಾಗಿದೆ.
• ಇದನ್ನು ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ಕುಟುಂಬ ಕಲ್ಯಾಣ ಇಲಾಖೆಯು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದೆ.
• ಉದ್ದೇಶ:- ರಾಜ್ಯದಾದ್ಯಂತ ತಡೆಗಟ್ಟಬಹುದಾದ ಅಂಧತ್ವವನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ನಿರ್ಮೂಲನೆ ಮಾಡುವುದು ಈ ಸಮಗ್ರ ದೃಷ್ಟಿ ಆರೈಕೆ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ಪ್ರಮುಖ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿದೆ.
• ಪ್ರಮುಖ ಸೇವೆಗಳು:- ಈ ಯೋಜನೆಯು ಉಚಿತ ನೇತ್ರ ತಪಾಸಣೆ, ದೃಷ್ಟಿ ದೋಷ ಸರಿಪಡಿಸಲು ಕನ್ನಡಕಗಳು ಮತ್ತು ಉಚಿತ ಕಣ್ಣಿನ ಪೊರೆ ಶಸ್ತ್ರಚಿಕಿತ್ಸೆಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ.

ಸ್ವಚ್ಛ ಭಾರತ ಅಭಿಯಾನ (SBM) – ನಗರ 2.0

ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿದೆ: 

• ಸ್ವಚ್ಛ ಭಾರತ ಅಭಿಯಾನ-ನಗರ 2.0 ಯೋಜನೆಯ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರವು ಕರ್ನಾಟಕಕ್ಕೆ ₹2,245.30 ಕೋಟಿ ಅನುದಾನವನ್ನು ಮಂಜೂರು ಮಾಡಿದೆ.
• ಈ ನಡೆಯ ಮಹತ್ವ:- ನಗರ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯಗಳನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುವುದು, ನಗರಗಳನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಕಸಮುಕ್ತಗೊಳಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಕರ್ನಾಟಕದಾದ್ಯಂತ ತ್ಯಾಜ್ಯ ಸಂಸ್ಕರಣಾ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನು ಸುಧಾರಿಸುವುದು ಈ ಅನುದಾನದ ಪ್ರಮುಖ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿದೆ.

ಸ್ವಚ್ಛ ಭಾರತ ಅಭಿಯಾನ-ನಗರ 2.0 ಉಪಕ್ರಮದ ಬಗ್ಗೆ:

• ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದ ದಿನಾಂಕ:- ಅಕ್ಟೋಬರ್ 1, 2021 
• 2026 ರ ವೇಳೆಗೆ ಎಲ್ಲಾ ಭಾರತದ ನಗರಗಳನ್ನು “ಕಸಮುಕ್ತ” ನಗರಗಳನ್ನಾಗಿ ಮಾಡುವ ಗುರಿಯನ್ನು ಇದು ಹೊಂದಿದೆ.
• ಅನುಷ್ಠಾನ ಸಚಿವಾಲಯ:- ವಸತಿ ಮತ್ತು ನಗರ ವ್ಯವಹಾರಗಳ ಸಚಿವಾಲಯ (MoHUA)

ಈ ಅಭಿಯಾನದ ಪ್ರಮುಖ ಉದ್ದೇಶಗಳು ಮತ್ತು ದೃಷ್ಟಿಕೋನ:

• ಕಸಮುಕ್ತ ನಗರಗಳು:- ಎಲ್ಲಾ ಶಾಸನಬದ್ಧ ನಗರಗಳಲ್ಲಿ ಉತ್ಪತ್ತಿಯಾಗುವ ಪುರಸಭೆ/ನಗರಸಭೆಯ ಘನ ತ್ಯಾಜ್ಯವನ್ನು 100% ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಸಂಸ್ಕರಣೆಗೆ ಒಳಪಡಿಸುವ ಗುರಿಯನ್ನು ಇದು ಹೊಂದಿದೆ.
• ಬಯಲು ಶೌಚ ಮುಕ್ತ ಸ್ಥಾನಮಾನವನ್ನು ಕಾಯ್ದುಕೊಳ್ಳುವುದು (ODF):- ಕೇವಲ ಬಯಲು ಶೌಚ ಮುಕ್ತ (ODF) ಸಾಧನೆಯಿಂದಾಚೆಗೆ ಸಾಗಿ, ODF+ (ಕ್ರಿಯಾತ್ಮಕ ಮತ್ತು ನೈರ್ಮಲ್ಯಯುತ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಶೌಚಾಲಯಗಳು) ಮತ್ತು ODF++ (ಸಮಗ್ರ ಮಲತ್ಯಾಜ್ಯ ನಿರ್ವಹಣೆ) ಸ್ಥಾನಮಾನವನ್ನು ಸಾಧಿಸುವುದಾಗಿದೆ.
• ವಾಟರ್+ ಪ್ರಮಾಣೀಕರಣ:- ಯಾವುದೇ ಸಂಸ್ಕರಿಸದ ತ್ಯಾಜ್ಯನೀರನ್ನು ತೆರೆದ ಪರಿಸರಕ್ಕೆ ಅಥವಾ ಜಲಮೂಲಗಳಿಗೆ ಬಿಡದಿರುವುದನ್ನು ಇದು ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಾಗಿ ಖಚಿತಪಡಿಸುತ್ತದೆ.
• ಪರಂಪರಾಗತ ತ್ಯಾಜ್ಯದ ವಿಲೇವಾರಿ:- ತ್ಯಾಜ್ಯ ಸುರಿಯುವ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ವರ್ಷಗಟ್ಟಲೆ ಸಂಗ್ರಹವಾಗಿರುವ ಹಳೆಯ ತ್ಯಾಜ್ಯವನ್ನು ಸಂಸ್ಕರಿಸಿ, ಭೂಮಿಯನ್ನು ಮರುಪಡೆಯುವುದು ಮತ್ತು ಪರಿಸರಕ್ಕೆ ಉಂಟಾಗುವ ಅಪಾಯಗಳನ್ನು ತಡೆಯುವುದು ಇದರ ಪ್ರಮುಖ ಆದ್ಯತೆಯಾಗಿದೆ.
• ವೃತ್ತಾಕಾರದ ಆರ್ಥಿಕತೆ:- ತ್ಯಾಜ್ಯವನ್ನು ಒಂದು ಸಂಪನ್ಮೂಲವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲು 3R ತತ್ವಗಳನ್ನು (ಕಡಿತಗೊಳಿಸುವುದು – Reduce, ಮರುಬಳಕೆ – Reuse, ಮರುಚಕ್ರೀಕರಣ – Recycle) ಇದು ಉತ್ತೇಜಿಸುತ್ತದೆ.

ಕರ್ನಾಟಕ ಮಾಹಿತಿ ಆಯೋಗ (KIC)

ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿದೆ:

• ಮಾಹಿತಿ ಹಕ್ಕು ಕಾಯ್ದೆ (RTI Act) ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಸಲ್ಲಿಕೆಯಾಗುವ ದ್ವಿತೀಯ ಮೇಲ್ಮನವಿಗಳ ವಿಲೇವಾರಿಯಲ್ಲಿ, ದೇಶದಲ್ಲೇ ಅತ್ಯಂತ ವೇಗವಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿರುವ ಆಯೋಗ ಎಂಬ ಹೆಗ್ಗಳಿಕೆಗೆ ‘ಕರ್ನಾಟಕ ಮಾಹಿತಿ ಆಯೋಗ’ (KIC) ಪಾತ್ರವಾಗಿದೆ.

ಕರ್ನಾಟಕ ಮಾಹಿತಿ ಆಯೋಗದ (KIC) ಬಗ್ಗೆ:

• ಇದು ಮಾಹಿತಿ ಹಕ್ಕು (RTI) ಕಾಯ್ದೆ, 2005 ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಮಾರ್ಚ್ 2, 2006 ರಂದು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾದ ಒಂದು ಸ್ವಾಯತ್ತ ಶಾಸನಬದ್ಧ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ.
• ಇದು ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದೊಳಗಿನ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಪ್ರಾಧಿಕಾರಗಳಿಂದ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಕೋರುವ ನಾಗರಿಕರಿಗೆ ಅಂತಿಮ ಮೇಲ್ಮನವಿ ಪ್ರಾಧಿಕಾರವಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ.

ಪ್ರಮುಖ ನಾಯಕತ್ವ ಮತ್ತು ರಚನೆ:

• ರಾಜ್ಯ ಮುಖ್ಯ ಮಾಹಿತಿ ಆಯುಕ್ತರು (ಪ್ರಭಾರ):- ಡಾ. ಹೆಚ್.ಸಿ. ಸತ್ಯನ್.
• ಪೀಠಗಳು:- ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿರುವ ತನ್ನ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿಯ ಜೊತೆಗೆ, ಆಯೋಗವು ಸಾರ್ವಜನಿಕರಿಗೆ ಸುಲಭವಾಗಿ ಲಭ್ಯವಾಗುವಂತೆ ಬೆಳಗಾವಿ ಮತ್ತು ಕಲಬುರಗಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಪೀಠಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದೆ.

ಪ್ರಮುಖ ಕಾರ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಅಧಿಕಾರಗಳು:

• ನ್ಯಾಯನಿರ್ಣಯ:- ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಮಾಹಿತಿ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು (PIOs) ಮಾಹಿತಿ ನೀಡಲು ನಿರಾಕರಿಸಿದಾಗ ಅಥವಾ ವಿಳಂಬ ಮಾಡಿದಾಗ ಸಲ್ಲಿಕೆಯಾಗುವ ‘ಎರಡನೇ ಮೇಲ್ಮನವಿಗಳು’ ಮತ್ತು ದೂರುಗಳ ವಿಚಾರಣೆಯನ್ನು ಆಯೋಗವು ನಡೆಸುತ್ತದೆ.
• ದಂಡ ವಿಧಿಸುವಿಕೆ:- ಮಾಹಿತಿ ಒದಗಿಸಲು ವಿಳಂಬ ಮಾಡುವ ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ಮೇಲೆ ₹25,000 ದವರೆಗೆ ಆರ್ಥಿಕ ದಂಡವನ್ನು ವಿಧಿಸುವ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಆಯೋಗ ಹೊಂದಿದೆ.

ನ್ಯಾಯಾಂಗ ಅಧಿಕಾರ:- ಇದು ‘ನಾಗರಿಕ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ’ ಅಧಿಕಾರಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಸಾಕ್ಷಿಗಳಿಗೆ ಸಮನ್ಸ್ ಜಾರಿ ಮಾಡುವುದು, ಪ್ರಮಾಣ ವಚನದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಮೌಖಿಕ ಅಥವಾ ಲಿಖಿತ ಸಾಕ್ಷ್ಯವನ್ನು ಒದಗಿಸುವಂತೆ ಕೇಳುವುದು ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸುವ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.