ವರ್ಗ: State Current Affairs Kannada

ಎತ್ತಿನಹೊಳೆ ಕುಡಿಯುವ ನೀರಿನ ಯೋಜನೆ

ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿದೆ:

• ಎತ್ತಿನಹೊಳೆ ಕುಡಿಯುವ ನೀರಿನ ಯೋಜನೆಗಾಗಿ ಹಾಸನ ಮತ್ತು ತುಮಕೂರು ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ 111.02 ಹೆಕ್ಟೇರ್ ಅರಣ್ಯ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಇತರ ಉದ್ದೇಶಗಳಿಗೆ ಬಳಸಲು ‘ಕೇಂದ್ರ ಪರಿಸರ, ಅರಣ್ಯ ಮತ್ತು ಹವಾಮಾನ ಬದಲಾವಣೆ ಸಚಿವಾಲಯವು’ (MoEFCC) ಅನುಮೋದನೆ ನೀಡಿದೆ.

ಎತ್ತಿನಹೊಳೆ ಸಮಗ್ರ ಕುಡಿಯುವ ನೀರು ಸರಬರಾಜು ಯೋಜನೆಯ ಬಗ್ಗೆ:

• ಉದ್ದೇಶ:- ಕೋಲಾರ, ಚಿಕ್ಕಬಳ್ಳಾಪುರ, ರಾಮನಗರ, ತುಮಕೂರು, ಬೆಂಗಳೂರು ಗ್ರಾಮಾಂತರ ಮತ್ತು ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರು ಜಿಲ್ಲೆಗಳ 75 ಲಕ್ಷಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಜನರಿಗೆ ಕುಡಿಯುವ ನೀರು ಒದಗಿಸುವ ಉದ್ದೇಶವನ್ನು ಈ ಯೋಜನೆಯು ಹೊಂದಿದೆ.
• ಸಾಮರ್ಥ್ಯ:- ಮೂಲತಃ 01 ಟಿಎಂಸಿ (TMC) ನೀರನ್ನು ತಿರುಗಿಸಲು ಉದ್ದೇಶಿಸಲಾಗಿತ್ತು, ಆದಾಗ್ಯೂ ವಾಸ್ತವಿಕ ಇಳುವರಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಕಳವಳಗಳು ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿವೆ.
• ಘಟಕಗಳು:- ನದಿಗಳಿಗೆ ಅಡ್ಡಲಾಗಿ ಸಣ್ಣ ತಡೆಗೋಡೆಗಳನ್ನು, ಪಂಪಿಂಗ್ ಕೇಂದ್ರಗಳನ್ನು (ಸಕಲೇಶಪುರದಲ್ಲಿ ಸೇರಿದಂತೆ) ಮತ್ತು 260 ಕಿ.ಮೀ ಉದ್ದದ ‘ಸ್ವಾಭಾವಿಕ ಹರಿವಿನ ಮುಖ್ಯ ಕಾಲುವೆ’ಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುವುದನ್ನು ಇದು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.

ಜಿಎಸ್‌ಟಿ (GST) ಸಂಗ್ರಹದಲ್ಲಿ ಕರ್ನಾಟಕಕ್ಕೆ ದ್ವಿತೀಯ ಸ್ಥಾನ

ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿದೆ:

• 2025-2026ನೇ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ರಾಜ್ಯಗಳ ಪೈಕಿ ಕರ್ನಾಟಕವು ಎರಡನೇ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಜಿಎಸ್‌ಟಿ (GST) ಸಂಗ್ರಹವನ್ನು ಸಾಧಿಸಿದೆ.

ಸರಕು ಮತ್ತು ಸೇವಾ ತೆರಿಗೆ (GST)ಯ ಬಗ್ಗೆ:

• ಸರಕು ಮತ್ತು ಸೇವಾ ತೆರಿಗೆ (GST)ಯು ಸರಕು ಮತ್ತು ಸೇವೆಗಳ ಪೂರೈಕೆಯ ಮೇಲೆ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ವಿಧಿಸಲಾಗುವ ಪರೋಕ್ಷ ತೆರಿಗೆಯಾಗಿದೆ.
• ಇದು ದೇಶೀಯ ಬಳಕೆಗೆ ಮಾರಾಟವಾಗುವ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸರಕು ಮತ್ತು ಸೇವೆಗಳ ಮೇಲೆ ವಿಧಿಸಲಾಗುವ ಮೌಲ್ಯವರ್ಧಿತ ತೆರಿಗೆಯಾಗಿದೆ.
• ಇಡೀ ದೇಶಕ್ಕೆ ಅನ್ವಯವಾಗುವ ಸಮಗ್ರ ಪರೋಕ್ಷ ತೆರಿಗೆಯಾಗಿ ಇದನ್ನು 2017 ರಲ್ಲಿ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಜಾರಿಗೆ ತರಲಾಯಿತು.
• ಇದು ಮೂರು ಪ್ರಕಾರದ ತೆರಿಗೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ:-
  • CGST:- ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರವು ವಿಧಿಸುವ ತೆರಿಗೆ.
  • SGST:- ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರಗಳು ವಿಧಿಸುವ ತೆರಿಗೆ.
  • IGST:- ಎಲ್ಲಾ ಅಂತರ-ರಾಜ್ಯ ಸರಕು ಮತ್ತು/ಅಥವಾ ಸೇವೆಗಳ ಪೂರೈಕೆಯ ಮೇಲೆ ವಿಧಿಸಲಾಗುವ ತೆರಿಗೆ.

ಜಿಎಸ್‌ಟಿ ಮಂಡಳಿ (GST Council)ಯ ಬಗ್ಗೆ:

• ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ:- 2016 ರ ಸಂವಿಧಾನದ (101 ನೇ ತಿದ್ದುಪಡಿ) ಕಾಯ್ದೆಯ ಮೂಲಕ ಪರಿಚಯಿಸಲಾದ ಇದು, ಸಂವಿಧಾನದ 279A ವಿಧಿಯ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾದ ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ.
• ಕಾರ್ಯಾಧಿಕಾರ:- ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಜಿಎಸ್‌ಟಿಯ (GST) ಚೌಕಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಕಾನೂನು ಅಥವಾ ನಿಯಂತ್ರಣವನ್ನು ಮಾರ್ಪಡಿಸುವ, ಹೊಂದಾಣಿಕೆ ಮಾಡುವ ಅಥವಾ ಜಾರಿಗೊಳಿಸುವ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಇದು ಹೊಂದಿದೆ.
• ಒಕ್ಕೂಟ ವ್ಯವಸ್ಥೆ:- ಕೇಂದ್ರ ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯಗಳೆರಡಕ್ಕೂ ಸೂಕ್ತ ಪ್ರಾತಿನಿಧ್ಯವನ್ನು ಒದಗಿಸುವ ‘ಒಕ್ಕೂಟ ಸಂಸ್ಥೆ’ ಎಂದೂ ಇದನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ.
• ಕಾರ್ಯಗಳು:- ಜಿಎಸ್‌ಟಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಸಮಸ್ಯೆಗಳ ಕುರಿತು ಕೇಂದ್ರ ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರಗಳಿಗೆ ಇದು ಶಿಫಾರಸುಗಳನ್ನು ಮಾಡುತ್ತದೆ.
• ಸಂಯೋಜನೆ:-

1. ಅಧ್ಯಕ್ಷರು:- ಕೇಂದ್ರ ಹಣಕಾಸು ಸಚಿವರು.

• ಸದಸ್ಯರು:- ಕೇಂದ್ರ ಕಂದಾಯ ಅಥವಾ ಹಣಕಾಸು ಖಾತೆ ರಾಜ್ಯ ಸಚಿವರು, ಮತ್ತು ಎಲ್ಲಾ ರಾಜ್ಯಗಳ ಹಣಕಾಸು ಅಥವಾ ತೆರಿಗೆ ಉಸ್ತುವಾರಿ ಸಚಿವರು.

KSRTC ಗೆ ವಿಶ್ವ ಮಾನವ ಸಂಪನ್ಮೂಲ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ (HRD) ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, 2026

ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿದೆ:

• ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯ ರಸ್ತೆ ಸಾರಿಗೆ ನಿಗಮಕ್ಕೆ (KSRTC) “ತರಬೇತಿ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯಲ್ಲಿ ಅತ್ಯುತ್ತಮ” ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ ‘ವಿಶ್ವ ಮಾನವ ಸಂಪನ್ಮೂಲ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ 2026’ (World HRD Congress Award 2026)ಅನ್ನು ನೀಡಿ ಗೌರವಿಸಲಾಗಿದೆ.
• ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯ ಸುರಕ್ಷತೆ ಮತ್ತು ದಕ್ಷತೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿದ್ದಕ್ಕಾಗಿ ಮನ್ನಣೆ ಪಡೆದಿರುವ ಕೆಎಸ್‌ಆರ್‌ಟಿಸಿಯು (KSRTC), ಅನುಕರಣಾ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ (ಸಿಮ್ಯುಲೇಶನ್) ಮತ್ತು ಇಂಧನ-ದಕ್ಷತೆಯ ತರಬೇತಿ ಘಟಕಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಆರು ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ 12,000 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಉದ್ಯೋಗಿಗಳಿಗೆ ತರಬೇತಿ ನೀಡಿದೆ.

KSRTC ಯ ತರಬೇತಿ ಉಪಕ್ರಮಗಳ ಪ್ರಮುಖ ವಿವರಗಳು:

• ಮನ್ನಣೆ:- ಉದ್ಯೋಗಿಗಳ ಕೌಶಲ್ಯಗಳನ್ನು ಉನ್ನತೀಕರಿಸುವ ಬದ್ಧತೆಯನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸುವ ಮೂಲಕ, ತರಬೇತಿಯಲ್ಲಿನ ಉತ್ಕೃಷ್ಟತೆಗಾಗಿ KSRTC ಯು ಈ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿದೆ.
• ಪ್ರಮುಖ ತರಬೇತಿ ಘಟಕಗಳು:- ಸಿಮ್ಯುಲೇಟರ್-ಆಧಾರಿತ ತರಬೇತಿ, ಅಪಘಾತ-ಮುಕ್ತ ಚಾಲನೆ, ರಸ್ತೆ ಸುರಕ್ಷತೆ ಮತ್ತು ಇಂಧನ ದಕ್ಷತೆಯ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳ ಮೇಲೆ ಗಮನಹರಿಸುತ್ತವೆ.
• ಸಿಬ್ಬಂದಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ:- ಕಳೆದ ಆರು ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ 12,000 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಸಿಬ್ಬಂದಿ ಸದಸ್ಯರು ತರಬೇತಿ ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ.
• ಸಾಮಾಜಿಕ ಉಪಕ್ರಮಗಳು:- ಪಿಎಂ-ಅಜಯ್ (PM-AJAY) ಯೋಜನೆಯ ಮೂಲಕ, ಸಾರಿಗೆ ಇಲಾಖೆಯ ಪಾಲುದಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಕೆಎಸ್‌ಆರ್‌ಟಿಸಿಯು ಪರಿಶಿಷ್ಟ ಜಾತಿಯ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಉಚಿತ ಭಾರಿ-ವಾಹನ ಚಾಲನಾ ತರಬೇತಿ ಮತ್ತು ಪರವಾನಗಿಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತಿದೆ.

ಉಪಶಮನಕಾರಿ ಆರೈಕೆ: ತಾಂತ್ರಿಕ ಸಲಹಾ ಸಮಿತಿ ರಚನೆ

ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿದೆ:

• ಗಂಭೀರ ಕಾಯಿಲೆಗಳಿರುವ ರೋಗಿಗಳ ಜೀವನದ ಗುಣಮಟ್ಟವನ್ನು ಸುಧಾರಿಸುವತ್ತ ಗಮನಹರಿಸಲು, ಉಪಶಮನಕಾರಿ ಆರೈಕೆ (Palliative care) ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಯೋಜಿಸಲು ಮತ್ತು ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ ಮಾಡಲು ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರವು ‘ರಾಜ್ಯ-ಮಟ್ಟದ ತಾಂತ್ರಿಕ ಸಲಹಾ ಸಮಿತಿ’ಯನ್ನು (TAC) ಸ್ಥಾಪಿಸಿದೆ.

ಈ ಉಪಕ್ರಮದ ಪ್ರಮುಖ ವಿವರಗಳು:

• ಉದ್ದೇಶಗಳು:- ಈ ತಾಂತ್ರಿಕ ಸಲಹಾ ಸಮಿತಿಯು (TAC) ನೀತಿ, ಚಿಕಿತ್ಸಾ ಶಿಷ್ಟಾಚಾರಗಳು ಮತ್ತು ಮೂಲಸೌಕರ್ಯಗಳ ಕುರಿತು ಸಲಹೆ ನೀಡುತ್ತದೆ ಹಾಗೂ ಅಗತ್ಯ ಮಾದಕ ದ್ರವ್ಯಗಳ (ಪ್ರಬಲ ನೋವು ನಿವಾರಕಗಳ) ಲಭ್ಯತೆಯನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸುತ್ತದೆ.
• ರಚನೆ:- ಈ ಸಮಿತಿಯು ಆರೋಗ್ಯ ಇಲಾಖೆಗಳ ಸದಸ್ಯರು, ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಪ್ರಮುಖ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ತಜ್ಞರು ಮತ್ತು ಸರ್ಕಾರೇತರ ಸಂಸ್ಥೆಗಳನ್ನು (NGOs) ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.
• ಗುರಿ:- ಪ್ರವೇಶ ಮತ್ತು ಗುಣಮಟ್ಟವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿರುವ ಆರೋಗ್ಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಉಪಶಮನಕಾರಿ ಆರೈಕೆಯನ್ನು ಸಂಯೋಜಿಸುವ (ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉಪಶಮನಕಾರಿ ಆರೈಕೆ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಕ್ಕೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ) ಬಗ್ಗೆ ಈ ಉಪಕ್ರಮವು ಗಮನಹರಿಸುತ್ತದೆ.
• ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಪದ್ಧತಿಗಳ:- ಮನೆ-ಆಧಾರಿತ ಮತ್ತು ಸಮುದಾಯ-ಆಧಾರಿತ ಆರೈಕೆಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ಮಾದರಿಗಳನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತರಲು ಈ ಉಪಕ್ರಮವು ಎದುರು ನೋಡುತ್ತಿದೆ.

ಉಡಾನ್ (UDAN) ಯೋಜನೆ

ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿದೆ:

• ಉಡಾನ್ ಯೋಜನೆಯಡಿ ಕರ್ನಾಟಕದ ಏಳು ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣಗಳನ್ನು ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗೊಳಿಸಲು ಕೇಂದ್ರ ನಾಗರಿಕ ವಿಮಾನಯಾನ ಸಚಿವಾಲಯವು ₹146.89 ಕೋಟಿ ಹಣವನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡಿದೆ.
• ಬೀದರ್, ಮೈಸೂರು, ವಿದ್ಯಾನಗರ, ಹುಬ್ಬಳ್ಳಿ, ಕಲಬುರಗಿ, ಬೆಳಗಾವಿ ಮತ್ತು ಶಿವಮೊಗ್ಗವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ಈ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣಗಳು 118 ಮಾರ್ಗಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ.

ಉಡಾನ್ (UDAN) ಯೋಜನೆಯ ಬಗ್ಗೆ:

• UDAN ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ ರೂಪ:- ಉಡೇ ದೇಶ ಕಾ ಆಮ್ ನಾಗರಿಕ್ (Ude Desh ka Aam Nagrik).
• ಇದು 2016 ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಾದ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಸಂಪರ್ಕ ಯೋಜನೆಯಾಗಿದೆ.
• ಮೊದಲ ಉಡಾನ್ ವಿಮಾನವು 2017 ರಲ್ಲಿ ಶಿಮ್ಲಾ ಮತ್ತು ದೆಹಲಿ ನಡುವೆ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆ ನಡೆಸಿತು.
• ಸಚಿವಾಲಯ:- ನಾಗರಿಕ ವಿಮಾನಯಾನ ಸಚಿವಾಲಯ.
• ಉದ್ದೇಶ:- 2ನೇ (Tier-2) ಮತ್ತು 3ನೇ ದರ್ಜೆಯ (Tier-3) ನಗರಗಳನ್ನು ಪ್ರಮುಖ ಕೇಂದ್ರಗಳಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕಿಸುವ ಮೂಲಕ ಸಾಮಾನ್ಯ ನಾಗರಿಕರಿಗೆ ವಿಮಾನಯಾನವನ್ನು ಕೈಗೆಟುಕುವಂತೆ ಮತ್ತು ಸುಲಭವಾಗಿ ಲಭ್ಯವಾಗುವಂತೆ ಮಾಡುವುದು.
• ಅನುಷ್ಠಾನ:-
  • ಕಾರ್ಯಸಾಧ್ಯತೆಯ ಕೊರತೆ ನಿಧಿ (VGF):- ಇದು ಕೈಗೆಟುಕುವ ದರವನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ವಿಮಾನಯಾನ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಗೆ ನೀಡುವ ಆರ್ಥಿಕ ಬೆಂಬಲವಾಗಿದೆ.
  • ವಿಮಾನ ದರದ ಮಿತಿ:- ಇದು ಪ್ರಯಾಣ ದರವು ಕೈಗೆಟುಕುವಂತೆ ಇರುವುದನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ವಿಧಿಸಲಾದ ಮಿತಿಯಾಗಿದೆ.

KSRTC ಗೆ ಸ್ಕೋಚ್ (SKOCH) ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, 2025

ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿದೆ:

• ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯ ರಸ್ತೆ ಸಾರಿಗೆ ನಿಗಮವನ್ನು (KSRTC) ತನ್ನ “ಪಾರದರ್ಶಕ ನೇಮಕಾತಿ ಮತ್ತು ತರಬೇತಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ”ಕ್ಕಾಗಿ 2025 ರ ಸ್ಕೋಚ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ನವದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ ನೀಡಿ ಗೌರವಿಸಲಾಗಿದೆ.
• ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತ ಚಾಲನಾ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳು ಮತ್ತು ಆನ್‌ಲೈನ್ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಂತೆ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ-ಚಾಲಿತ, ಪಾರದರ್ಶಕ ನೇಮಕಾತಿ ಪದ್ಧತಿಗಳ ಜೊತೆಗೆ ವ್ಯಾಪಕವಾದ ಉದ್ಯೋಗಿ ತರಬೇತಿ ಉಪಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಈ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯು ಗುರುತಿಸುತ್ತದೆ.

ಈ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಪ್ರಮುಖ ವಿವರಗಳು:

• ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪ್ರದಾನ ಸಮಾರಂಭ:- 2025 ರ ಸ್ಕೋಚ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಮಾರ್ಚ್ 28, 2026 ರಂದು ನವದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರದಾನ ಮಾಡಲಾಯಿತು.
• ನೇಮಕಾತಿ ವಿಧಾನಗಳು:- ಮಾನವ ಹಸ್ತಕ್ಷೇಪವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಲು ಮತ್ತು ಪಾರದರ್ಶಕತೆಯನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು KSRTC ಯು ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತ ಚಾಲನಾ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳು, ಆನ್‌ಲೈನ್ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳು, ಡಿಜಿಟಲ್ ದಾಖಲೆ ಪರಿಶೀಲನೆ ಮತ್ತು ವೆಬ್‌ಕಾಸ್ಟಿಂಗ್ ಅನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತಂದಿದೆ.
• ಸಾಧನೆಗಳು:- ಈ ಉಪಕ್ರಮವು 2,000 ಚಾಲಕರು/ನಿರ್ವಾಹಕರು, 300 ತಾಂತ್ರಿಕ ಸಿಬ್ಬಂದಿ ಮತ್ತು ಅನುಕಂಪದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ 441 ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳ ನೇಮಕಾತಿಯನ್ನು ಸುಗಮಗೊಳಿಸಿದೆ ಮತ್ತು ಆರು ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ 12,000 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಉದ್ಯೋಗಿಗಳಿಗೆ ತರಬೇತಿ ನೀಡಿದೆ.
• ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಸ್ವೀಕರಿಸಿದವರು:- KSRTC ವ್ಯವಸ್ಥಾಪಕ ನಿರ್ದೇಶಕ ಅಕ್ರಮ್ ಪಾಷಾ ಅವರು ಈ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿದರು.
• ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ:- ನವದೆಹಲಿ ಮೂಲದ ಚಿಂತಕರ ಚಾವಡಿಯಾದ ಸ್ಕೋಚ್ ಗ್ರೂಪ್ (SKOCH Group), ಆಡಳಿತ ಮತ್ತು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಅಳವಡಿಕೆಯಲ್ಲಿನ ಉತ್ಕೃಷ್ಟತೆಯನ್ನು ಗುರುತಿಸಲು ಈ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳನ್ನು ಪ್ರದಾನ ಮಾಡುತ್ತದೆ.

CALM – ಬ್ರೈನ್ ಉಪಕ್ರಮ

ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿದೆ:

• ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಾದ ‘CALM-ಬ್ರೈನ್’ (CALM-Brain), ವ್ಯಸನ, ಬೈಪೋಲಾರ್ ಅಸ್ವಸ್ಥತೆ, ಬುದ್ಧಿಮಾಂದ್ಯತೆ, OCD ಮತ್ತು ಸ್ಕಿಜೋಫ್ರೇನಿಯಾ ಸೇರಿದಂತೆ ಪ್ರಮುಖ ಮನೋವೈದ್ಯಕೀಯ ಕಾಯಿಲೆಗಳಿಗಾಗಿ ರೂಪಿಸಲಾದ ಭಾರತದ ಮೊದಲ ಮುಕ್ತ-ಮೂಲದ ಡಿಜಿಟಲ್ ದತ್ತಾಂಶ ಸಂಗ್ರಹವಾಗಿದೆ.
• ರೋಗನಿರ್ಣಯದ ನಿಖರತೆಯನ್ನು ಸುಧಾರಿಸಲು ಮತ್ತು ವೈಯಕ್ತಿಕಗೊಳಿಸಿದ ಚಿಕಿತ್ಸೆಗಳನ್ನು ನೀಡಲು, ಇದು 2,000 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಜನ ಭಾಗವಹಿಸುವವರಿಂದ ಬಹು-ಮಾದರಿಯ ದತ್ತಾಂಶವನ್ನು (ಚಿಕಿತ್ಸಕ, ಚಿತ್ರಣ, ನಡವಳಿಕೆ ಮತ್ತು ಆನುವಂಶಿಕ ದತ್ತಾಂಶ) ಸಂಗ್ರಹಿಸುತ್ತದೆ.

CALM-ಬ್ರೈನ್ ಉಪಕ್ರಮದ ಬಗ್ಗೆ:

• ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದವರು:- ನಿಮ್ಹಾನ್ಸ್ (NIMHANS) ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಜೀವವಿಜ್ಞಾನ ಕೇಂದ್ರದ (NCBS) ನಡುವಿನ ಪಾಲುದಾರಿಕೆಯಾದ ‘ರೋಹಿಣಿ ನಿಲೇಕಣಿ ಸೆಂಟರ್ ಫಾರ್ ಬ್ರೈನ್ ಅಂಡ್ ಮೈಂಡ್’ (CBM) ಈ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದೆ.
• ಉದ್ದೇಶಗಳು:- ಜೈವಿಕ-ಸೂಚಕಗಳನ್ನು (Biomarkers) ಗುರುತಿಸುವುದು, ರೋಗದ ಉಲ್ಬಣವನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಮತ್ತು ವೈಯಕ್ತಿಕಗೊಳಿಸಿದ, ದತ್ತಾಂಶ-ಚಾಲಿತ ಚಿಕಿತ್ಸಾ ತಂತ್ರಗಳಿಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡುವುದು ಈ ಡಿಜಿಟಲ್ ದತ್ತಾಂಶ ಸಂಗ್ರಾಹಕದ ಗುರಿಯಾಗಿದೆ.

ಕರ್ನಾಟಕದ ಮೊದಲ ನೀರಿನ ಚಿಲುಮೆ (ಬುಗ್ಗೆ) ಗಣತಿ

ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿದೆ:

• ಜಲಸಂರಕ್ಷಣೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ, ‘ಕರ್ನಾಟಕ ಸಣ್ಣ ನೀರಾವರಿ ಮತ್ತು ಅಂತರ್ಜಲ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಇಲಾಖೆ’ಯು, ‘ಅಂತರ್ಜಲ ನಿರ್ದೇಶನಾಲಯ’ದ ಬೆಂಬಲದೊಂದಿಗೆ, 31 ಜಿಲ್ಲೆಗಳಾದ್ಯಂತ 274 ನೈಸರ್ಗಿಕ ನೀರಿನ ಚಿಲುಮೆಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸುವ ಮೂಲಕ ರಾಜ್ಯದ ಮೊಟ್ಟಮೊದಲ ಡಿಜಿಟಲ್ ಗಣತಿಯನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿದೆ.

ನೀರಿನ ಚಿಲುಮೆ (ಬುಗ್ಗೆ) ಗಣತಿಯ ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶಗಳು:

• ಒಟ್ಟು ಎಣಿಕೆ:- 274 ನೀರಿನ ಚಿಲುಮೆಗಳನ್ನು ದಾಖಲಿಸಲಾಗಿದ್ದು, ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಬಹುಪಾಲು ಬೆಳಗಾವಿ, ಉತ್ತರ ಕನ್ನಡ, ಚಾಮರಾಜನಗರ ಮತ್ತು ಕೊಡಗಿನಂತಹ ಗುಡ್ಡಗಾಡು ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿವೆ.
• ವಿಶಿಷ್ಟ ಲಕ್ಷಣ:- ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆಯ “ಬೆಂದ್ರು ತೀರ್ಥ” ಎಂಬಲ್ಲಿ ಒಂದು ಬಿಸಿನೀರಿನ ಚಿಲುಮೆಯನ್ನು (Hot spring) ಈ ಗಣತಿಯು ಗುರುತಿಸಿದೆ.
• ದತ್ತಾಂಶ ಬಳಕೆ:- ಗ್ರಾಮೀಣ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಜಲ ಭದ್ರತೆಗೆ ನಿರ್ಣಾಯಕವಾಗಿರುವ ಚಿಲುಮೆ ಆಧಾರಿತ ಜಲಮೂಲಗಳನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಲು ಮತ್ತು ನಿರ್ವಹಿಸಲು ಈ ದತ್ತಾಂಶವನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
• ಅಗ್ರ ಜಿಲ್ಲೆಗಳು:- ಬೆಳಗಾವಿಯಲ್ಲಿ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಅಂದರೆ 59 ನೀರಿನ ಚಿಲುಮೆಗಳನ್ನು ವರದಿಯಾಗಿದ್ದಾರೆ, ನಂತರದ ಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿ ಉತ್ತರ ಕನ್ನಡ (31), ಚಾಮರಾಜನಗರ (23) ಮತ್ತು ಕೊಡಗು (23) ಇವೆ.
• ಪರಿಸರ ಆರೋಗ್ಯ:- 274 ಚಿಲುಮೆಗಳಲ್ಲಿ, 144 ಸಾರ್ವಕಾಲಿಕ (ವರ್ಷಪೂರ್ತಿ ಹರಿಯುವ), 114 ಋತುಮಾನ ಆಧಾರಿತವಾಗಿದ್ದು, ಮತ್ತು 16 ಚಿಲುಮೆಗಳು ಬತ್ತಿಹೋಗಿವೆ.
• ಪ್ರಮುಖ ನದಿಗಳ ಉಗಮಸ್ಥಾನ:-

1. ತಲಕಾವೇರಿಯಲ್ಲಿ ಕಾವೇರಿ,
2. ಜಾವಳಿಯಲ್ಲಿ ಹೇಮಾವತಿ, ಮತ್ತು
3. ಅಂಬುತೀರ್ಥದಲ್ಲಿ ಶರಾವತಿ ಸೇರಿದಂತೆ ನದಿಗಳ ಉಗಮಸ್ಥಾನಗಳಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವ ಚಿಲುಮೆಗಳನ್ನು ವರದಿಯು ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿ ಭೌಗೋಳಿಕವಾಗಿ ಗುರುತಿಸಿದೆ.

ನೀರಿನ ಚಿಲುಮೆಗಳ (Springs) ಬಗ್ಗೆ:

• ಇವು ಭೂಮಿಯ ಮೇಲ್ಮೈಗೆ ಅಂತರ್ಜಲದ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಹೊರಹರಿವುಗಳಾಗಿದ್ದು, ಬಿರುಕುಬಿಟ್ಟ, ನೀರಿನಿಂದ ಕರಗುವ ಕಲ್ಲುಗಳಿಂದ ರೂಪಗೊಂಡ ಭೂದೃಶ್ಯ (Karst) ಅಥವಾ ದೋಷಯುಕ್ತ ಭೂಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ.
• ಹಿಮಾಲಯದಲ್ಲಿನ ಜಲ ಭದ್ರತೆಗೆ ಇವು ನಿರ್ಣಾಯಕವಾಗಿವೆ, ಆದಾಗ್ಯೂ ಹವಾಮಾನ ಬದಲಾವಣೆಯಿಂದಾಗಿ ಇವು ಬತ್ತಿಹೋಗುತ್ತಿವೆ.
• ಪ್ರಕಾರಗಳು ಮತ್ತು ರಚನೆ:- ಅಂತರ್ಜಲ ಮಟ್ಟವು ಭೂಮಿಯ ಮೇಲ್ಮೈಯನ್ನು ತಲುಪಿದಾಗ ಅಥವಾ ಬಿರುಕುಗಳ ಮೂಲಕ ಇವು ರೂಪುಗೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ನೀರು ಇಂಗದ ಬಂಡೆಗಳಿಂದ ನಿರ್ಬಂಧಿಸಲ್ಪಟ್ಟ, ನೀರು ಇಂಗುವ ಪದರಗಳಲ್ಲಿ ಇವು ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ (ಇದನ್ನು ‘ಸಂಪರ್ಕ ಚಿಲುಮೆಗಳು’ಎನ್ನಲಾಗುತ್ತದೆ).
• ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಬಿಸಿನೀರಿನ ಚಿಲುಮೆಗಳು:- ಹಿಮಾಲಯ ಪ್ರದೇಶದಂತಹ (ಮಣಿಕರಣ್, ಪುಗಾ ಕಣಿವೆ, ಯುಮ್ಥಾಂಗ್) ಆಳವಾದ ಭೂ-ಬಿರುಕುಗಳ ಉದ್ದಕ್ಕೂ ಇವು ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ.
• ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ:- ನೀರಾವರಿ ಮತ್ತು ಕುಡಿಯಲು ನೀರನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತವೆ ಹಾಗೂ ಜೀವವೈವಿಧ್ಯತೆಗೆ ಇವು ಅತ್ಯಗತ್ಯವಾಗಿವೆ.
• 1000 ಚಿಲುಮೆಗಳ ಉಪಕ್ರಮ (1000 Springs Initiative):- ಗ್ರಾಮೀಣ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಸುಸ್ಥಿರ ನೀರು ಮತ್ತು ಜೀವನೋಪಾಯವನ್ನು ಒದಗಿಸಲು GIS ಆಧಾರಿತ ಚಿಲುಮೆಗಳ ಸ್ಥಳ-ದತ್ತಾಂಶ ನಕ್ಷೀಕರಣವನ್ನು ಬಳಸುವ ಬುಡಕಟ್ಟು ವ್ಯವಹಾರಗಳ ಸಚಿವಾಲಯದ ಯೋಜನೆಯಾಗಿದೆ.
• ಅಪಾಯಗಳು:- ಹವಾಮಾನ ಬದಲಾವಣೆ ಮತ್ತು ಅತಿಯಾಗಿ ಅಂತರ್ಜಲ ಹೊರತೆಗೆಯುವಿಕೆಯು, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಹಿಮಾಲಯದ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಸಾರ್ವಕಾಲಿಕ ಚಿಲುಮೆಗಳ ಕಡಿತಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತಿದೆ.

ಬನ್ನೇರುಘಟ್ಟ ಜೈವಿಕ ಉದ್ಯಾನವನ (BBP)

ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿದೆ:

• ರೋಹಿಣಿ ನಿಲೇಕಣಿ ದತ್ತಿ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಸಹಯೋಗದೊಂದಿಗೆ, ಬನ್ನೇರುಘಟ್ಟ ಜೈವಿಕ ಉದ್ಯಾನವನವು ಮಿರ್ಜಾ ಬೆಟ್ಟದ ಮೇಲೆ 25 ಮೀಟರ್ ಎತ್ತರದ, ಪರಿಸರ ಸ್ನೇಹಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವೀಕ್ಷಣಾ ಗೋಪುರವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುತ್ತಿದೆ.

ಹೊಸ ವೀಕ್ಷಣಾ ಗೋಪುರದ ಪ್ರಮುಖ ಲಕ್ಷಣಗಳು:

• ಸ್ಥಳ:- ಇದು ಬನ್ನೇರುಘಟ್ಟ ಜೈವಿಕ ಉದ್ಯಾನವನವನದ ಆವರಣದೊಳಗಿನ ಮಿರ್ಜಾ ಬೆಟ್ಟದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಗೊಂಡಿದೆ.
• ರಚನೆ:- ಇದು 50-70 ಸಂದರ್ಶಕರಿಗೆ ಅವಕಾಶ ಕಲ್ಪಿಸುವಂತೆ ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಲಾದ 25 ಮೀಟರ್ ಎತ್ತರದ ಗೋಪುರವಾಗಿದೆ.
• ಸುಸ್ಥಿರತೆ:- ಈ ಯೋಜನೆಯು ಸೌರಶಕ್ತಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು ಮತ್ತು ಮಳೆನೀರು ಕೊಯ್ಲು ಸೇರಿದಂತೆ ಪರಿಸರ ಸ್ನೇಹಿ ವಿನ್ಯಾಸದ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ.
• ವೀಕ್ಷಣೆ:- ಇದು ಬನ್ನೇರುಘಟ್ಟ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನ, ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಕಾಡುಗಳು ಮತ್ತು ಬೆಂಗಳೂರು ನಗರದ ಗಗನಚುಂಬಿ ಕಟ್ಟಡಗಳ ಸಾಲಿನ ವಿಹಂಗಮ ನೋಟವನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ.
• ಉದ್ದೇಶ:- ವನ್ಯಜೀವಿ ವೀಕ್ಷಣೆಯಲ್ಲಿ ಸುರಕ್ಷತೆಯನ್ನು ಸುಧಾರಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಜಾಗೃತಿಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವುದು.

ಬನ್ನೇರುಘಟ್ಟ ಜೈವಿಕ ಉದ್ಯಾನವನ (BBP)ದ ಬಗ್ಗೆ:

• ಇದು ಕರ್ನಾಟಕದ ಬೆಂಗಳೂರಿನ ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕೆ ಸುಮಾರು 22 ಕಿ.ಮೀ ದೂರದಲ್ಲಿರುವ ಆನೇಕಲ್ ಶ್ರೇಣಿಯ ಬೆಟ್ಟಗಳಲ್ಲಿ ನೆಲೆಗೊಂಡಪ್ರಮುಖ ವನ್ಯಜೀವಿ ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಮತ್ತು ಪರಿಸರ-ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿದೆ.
• ಇದನ್ನು ಬೃಹತ್ ಬನ್ನೇರುಘಟ್ಟ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನದಿಂದ (BNP) ಪ್ರತ್ಯೇಕಿಸಿ ರಚಿಸಲಾಗಿದೆ, ಮತ್ತು ಈ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನವನ್ನು 1974 ರಲ್ಲಿ ಘೋಷಿಸಲಾಗಿತ್ತು.
• ಆಡಳಿತ:- ‘ಕರ್ನಾಟಕ ಮೃಗಾಲಯ ಪ್ರಾಧಿಕಾರ‘ದ (ZAK) ಆಡಳಿತಕ್ಕೆ ಒಳಪಟ್ಟಿದ್ದು, ಭಾರತದ ‘ಕೇಂದ್ರ ಮೃಗಾಲಯ ಪ್ರಾಧಿಕಾರ’ದ (CZA) ಮಾರ್ಗಸೂಚಿಗಳನ್ನು ಅನುಸರಿಸುತ್ತದೆ.
• ಭಾರತದ ಮೊದಲ ಚಿಟ್ಟೆ ಉದ್ಯಾನವನ:- 2006 ರಲ್ಲಿ ಉದ್ಘಾಟನೆಗೊಂಡ ಇದು ಪಾರದರ್ಶಕ ಪಾಲಿಕಾರ್ಬೊನೇಟ್ ಛಾವಣಿಯ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಗೃಹ, ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯ ಮತ್ತು ಸಂಶೋಧನಾ ಪ್ರಯೋಗಾಲಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.
• ಸುರಕ್ಷಿತ ಬೇಲಿಯುಳ್ಳ ಆನೆಗಳ ಅಭಯಾರಣ್ಯ:- ಸೌರ-ಬೇಲಿಯಿಂದ ಆವೃತವಾದ, ಅರಣ್ಯ ಸ್ವರೂಪದ ವಿಶೇಷ ಆನೆ ಅಭಯಾರಣ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಭಾರತದ ಮೊದಲ ಜೈವಿಕ ಉದ್ಯಾನವನ ಇದಾಗಿದೆ.
• ಸಸ್ಯವರ್ಗ:- ಶುಷ್ಕ ಎಲೆ ಉದುರುವ ಕುರುಚಲು ಕಾಡುಗಳು, ದಕ್ಷಿಣದ ಉಷ್ಣವಲಯದ ಶುಷ್ಕ ಎಲೆ ಉದುರುವ ಕಾಡುಗಳು ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣದ ಉಷ್ಣವಲಯದ ತೇವಾಂಶ-ಮಿಶ್ರಿತ ಕಾಡುಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.
• ಜಲಮೂಲಗಳು:- ಸುವರ್ಣಮುಖಿ ಹೊಳೆಯು ಉದ್ಯಾನವನದ ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿ ಹರಿಯಲಿದ್ದು, ವನ್ಯಜೀವಿಗಳಿಗೆ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ನೀರಿನ ಮೂಲವಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ.
• ವನ್ಯಜೀವಿ ಸಂಚಾರ ಮಾರ್ಗ:- ಬನ್ನೇರುಘಟ್ಟ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನವು (BNP) ಬಿಳಿಗಿರಿರಂಗನ (BR) ಬೆಟ್ಟಗಳು ಮತ್ತು ಸತ್ಯಮಂಗಲಂ ಕಾಡುಗಳನ್ನು ಬೆಸೆಯುವ ಆನೆಗಳ ಪ್ರಮುಖ ಸಂಚಾರ ಮಾರ್ಗವಾಗಿ ರೂಪುಗೊಂಡಿದೆ.
• ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರಾಣಿಸಂಕುಲ:- ಅಳಿವಿನಂಚಿನಲ್ಲಿರುವ ಏಷ್ಯಾದ ಆನೆ, ಬಂಗಾಳದ ಹುಲಿ, ಕಾಡುಕೋಣ, ಚಿರತೆ, ಸೋಮಾರಿ ಕರಡಿ ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯ ಚಿಟ್ಟೆಯಾದ “ಸದರ್ನ್ ಬರ್ಡ್‌ವಿಂಗ್” ಚಿಟ್ಟೆಗಳಿಗೆ ಇದು ನೆಲೆಯಾಗಿದೆ.

ಕರ್ನಾಟಕ ಸೈಬರ್ ಭದ್ರತಾ ನೀತಿ, 2024

ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿದೆ:

• ಕರ್ನಾಟಕದ ಸೈಬರ್ ಭದ್ರತಾ ಉತ್ಕೃಷ್ಟತಾ ಕೇಂದ್ರ (CySecK) ವಾರ್ಷಿಕ ಕ್ರೋಢೀಕೃತ ವರದಿಯು, 2025-26ರ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಒಟ್ಟು ರ್‍ಯಾನ್ಸಮ್‌ವೇರ್ (Ransomware) ಪ್ರಕರಣಗಳಲ್ಲಿ ಕರ್ನಾಟಕವು ಶೇ. 9 ರಷ್ಟು ಪಾಲನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ ಎಂದು ದೃಢಪಡಿಸಿದೆ.

ಕರ್ನಾಟಕ ಸೈಬರ್ ಭದ್ರತಾ ನೀತಿ, 2024 ರ ಬಗ್ಗೆ:

• ಉದ್ದೇಶ:- ಸರ್ಕಾರಿ ಸೇವೆಗಳಿಗೆ (G2G, G2B, G2C) ಸುರಕ್ಷಿತ ಮತ್ತು ಸದೃಢ ಡಿಜಿಟಲ್ ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುವುದು.
• ಗುರಿ:- ದತ್ತಾಂಶ ರಕ್ಷಣೆಯನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುವ, ನವೋದ್ಯಮಗಳ ಆವಿಷ್ಕಾರವನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುವ ಮತ್ತು 35,000 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಉದ್ಯೋಗಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುವ ಗುರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಈ ನೀತಿಯು, 5 ವರ್ಷಗಳ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಇದರ ಅನುಷ್ಠಾನಕ್ಕಾಗಿ ₹100 ಕೋಟಿಗೂ ಹೆಚ್ಚು ಹಣವನ್ನು ಮೀಸಲಿಟ್ಟಿದೆ.

ಈ ನೀತಿಯ ಪ್ರಮುಖ ಆಧಾರಸ್ತಂಭಗಳು:

• ಕೌಶಲ್ಯ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಜಾಗೃತಿ:- ಸೈಬರ್ ಭದ್ರತೆಯಲ್ಲಿ 40,000 ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಿಗೆ ತರಬೇತಿ ನೀಡಲು ಸಿಸ್ಕೋ (CISCO) ಸಂಸ್ಥೆಯೊಂದಿಗೆ ಪಾಲುದಾರಿಕೆ ಹೊಂದಿದ್ದು, ಇದರಲ್ಲಿ ಶೇ. 50 ರಷ್ಟು ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಆದ್ಯತೆ ನೀಡಲಾಗಿದೆ.
• ನವೋದ್ಯಮ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಕಗಳು:- ಸಂಶೋಧನೆ ಮತ್ತು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ (R&D) ಯೋಜನೆಗಳಿಗೆ ₹50 ಲಕ್ಷದವರೆಗೆ ಅನುದಾನವನ್ನು ಮತ್ತು ಸೈಬರ್ ಭದ್ರತಾ ಲೆಕ್ಕಪರಿಶೋಧನೆಗಾಗಿ ₹1 ಲಕ್ಷದವರೆಗೆ ಮರುಪಾವತಿಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ.
• ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ರಕ್ಷಣೆ:- ರಾಜ್ಯದ ಐಟಿ (IT) ಸ್ವತ್ತುಗಳ ಸೈಬರ್ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುವ ಮತ್ತು ನಿರ್ಣಾಯಕ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯಗಳನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವ ಬಗ್ಗೆ ಗಮನಹರಿಸುತ್ತದೆ.
• ಸಹಯೋಗ:- ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಜಾಗೃತಿಗಾಗಿ ಕೈಗಾರಿಕಾ ವಲಯ, ಶಿಕ್ಷಣ ವಲಯ ಮತ್ತು ‘ಮೆಟಾ’ದಂತಹ ಸಂಸ್ಥೆಗಳೊಂದಿಗೆ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.

ಕರ್ನಾಟಕದ ಸೈಬರ್ ಭದ್ರತಾ ಉತ್ಕೃಷ್ಟತಾ ಕೇಂದ್ರ (CySecK)ದ ಬಗ್ಗೆ:

• ಇದು ರಾಜ್ಯದ ಡಿಜಿಟಲ್ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಬಲಪಡಿಸಲು 2017 ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾದ ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರದ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಉಪಕ್ರಮವಾಗಿದೆ.
• ಸಚಿವಾಲಯ:- ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರದ, ಮಾಹಿತಿ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ, ಜೈವಿಕ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ, ವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಸಚಿವಾಲಯ.