ವರ್ಗ: State Current Affairs Kannada

ನೇಮಕಾತಿಗಳು

1. ಕಲ್ಕತ್ತಾ ಮತ್ತು ಬಾಂಬೆ ಹೈಕೋರ್ಟ್‌ಗಳಿಗೆ ಮುಖ್ಯ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿಗಳ ನೇಮಕ

• ಕಲ್ಕತ್ತಾ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ಮತ್ತು ಬಾಂಬೆ ಹೈಕೋರ್ಟ್‌ಗಳ ಮುಖ್ಯ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿಗಳಾಗಿ ಬಡ್ತಿ ನೀಡಲು ಕ್ರಮವಾಗಿ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ಆರ್.ವಿ. ಘುಗೆ ಮತ್ತು ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ಎಂ.ಸಿ. ತ್ರಿಪಾಠಿ ಅವರನ್ನು ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಕೊಲಿಜಿಯಂ ಶಿಫಾರಸು ಮಾಡಿದೆ.

• ಸಂವಿಧಾನದ 217ನೇ ವಿಧಿಯ ಅಡಿಯಲ್ಲಿರುವ ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯ ಪ್ರಕಾರ, ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ಘುಗೆ ಅವರು (ಈ ಹಿಂದೆ ಬಾಂಬೆ ಹೈಕೋರ್ಟ್‌ನ ಹಂಗಾಮಿ ಮುಖ್ಯ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ) ಕಲ್ಕತ್ತಾ ಹೈಕೋರ್ಟ್‌ನ ನೇತೃತ್ವ ವಹಿಸಲಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ತ್ರಿಪಾಠಿ ಅವರು (ಅಲಹಾಬಾದ್ ಹೈಕೋರ್ಟ್‌ನಿಂದ) ಬಾಂಬೆ ಹೈಕೋರ್ಟ್‌ನ 50ನೇ ಮುಖ್ಯ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿಯಾಗಿ ನೇಮಕಗೊಳ್ಳಲಿದ್ದಾರೆ.

2. ಭೂ ವಿಜ್ಞಾನ ಸಚಿವಾಲಯದ (MoES) ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯಾಗಿ ಡಾ. ಶ್ರೀನಿವಾಸ ಕುಮಾರ್ ತುಮ್ಮಲಾ ನೇಮಕ

ಡಾ. ಶ್ರೀನಿವಾಸ ಕುಮಾರ್ ತುಮ್ಮಲಾ ಅವರು ಭೂ ವಿಜ್ಞಾನ ಸಚಿವಾಲಯದ (MoES) ಹೊಸ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯಾಗಿ ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಅಧಿಕಾರ ವಹಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಸಾಗರಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ವಿಪತ್ತು ಮುನ್ಸೂಚನಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿನ ತಮ್ಮ ಅಪಾರ ಪರಿಣತಿಯೊಂದಿಗೆ, ಇವರು ಸಚಿವಾಲಯದ ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ಮತ್ತು ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಕಾರ್ಯಭಾರವನ್ನು ಮುನ್ನಡೆಸಲಿದ್ದು, ಭಾರತದ ಹವಾಮಾನ, ಹವಾಮಾನಶಾಸ್ತ್ರ, ಸಾಗರ ಮತ್ತು ಭೂಕಂಪನ ಸಂಶೋಧನಾ ಉಪಕ್ರಮಗಳಲ್ಲಿನ ನಿರ್ಣಾಯಕ ಪ್ರಗತಿಗಳ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ ನಡೆಸಲಿದ್ದಾರೆ.

ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು

1. 2026ನೇ ಸಾಲಿನ ಡಿರಾಕ್ ಪದಕ ಗೆದ್ದ ದೀಪಕ್ ಧರ್

ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿ: 

• ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಭಾರತೀಯ ಸೈದ್ಧಾಂತಿಕ ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ ಪ್ರೊ. ದೀಪಕ್ ಧರ್ ಅವರಿಗೆ ಸಂಖ್ಯಾಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರಕ್ಕೆ ಅವರು ನೀಡಿದ ಅದ್ಭುತ ಕೊಡುಗೆಗಳಿಗಾಗಿ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ ಡಿರಾಕ್ ಪದಕವನ್ನು ನೀಡಿ ಗೌರವಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶಗಳು:

• ಪ್ರಶಸ್ತಿ: 2026ರ ಡಿರಾಕ್ ಪದಕ (ICTP ಡಿರಾಕ್ ಪದಕ).

• ಪುರಸ್ಕೃತರು: ಪ್ರೊ. ದೀಪಕ್ ಧರ್ (ಬೆಂಗಳೂರಿನ ICTS-TIFR ನಲ್ಲಿ INSA ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರೊಫೆಸರ್).

• ಪ್ರದಾನ ಮಾಡುವ ಪ್ರಾಧಿಕಾರ: ಇಂಟರ್‌ನ್ಯಾಷನಲ್ ಸೆಂಟರ್ ಫಾರ್ ಥಿಯರೆಟಿಕಲ್ ಫಿಸಿಕ್ಸ್ (ICTP, ಟ್ರೈಸ್ಟೆ, ಇಟಲಿ).

• ಪ್ರಮುಖ ಸಾಧನೆ: ಸಂಖ್ಯಾಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ವಿಷಯಕ್ಕೆ ಅವರ ಮೂಲಭೂತ ಕೊಡುಗೆಗಳಿಗಾಗಿ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಅಬೆಲಿಯನ್ ಸ್ಯಾಂಡ್‌ಪೈಲ್ ಮಾದರಿ, ಸ್ವಯಂ-ಸಂಘಟಿತ ನಿರ್ಣಾಯಕತೆ ಮತ್ತು ಫ್ರ್ಯಾಕ್ಟಲ್ ಲ್ಯಾಟಿಸ್‌ಗಳ ಮೇಲಿನ ಸಂಖ್ಯಾಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರದ ಅವರ ಪ್ರವರ್ತಕ ಸಂಶೋಧನಾ ಕಾರ್ಯಗಳಿಗಾಗಿ ಈ ಗೌರವವನ್ನು ನೀಡಲಾಗಿದೆ.

ಪ್ರಶಸ್ತಿಯ ಕುರಿತು:

• ನೊಬೆಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ವಿಜೇತ ಪಾಲ್ ಡಿರಾಕ್ ಅವರ ಗೌರವಾರ್ಥವಾಗಿ 1985ರಲ್ಲಿ ಈ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು.

• ಸೈದ್ಧಾಂತಿಕ ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರಕ್ಕೆ ಗಮನಾರ್ಹವಾದ, ಮೂಲ ಕೊಡುಗೆಗಳನ್ನು ನೀಡಿದ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳಿಗೆ ICTP ವತಿಯಿಂದ ವಾರ್ಷಿಕವಾಗಿ ಈ ಪದಕವನ್ನು ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ.

2. 2026ರ ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಭಾಷಾಶಾಸ್ತ್ರ ಒಲಿಂಪಿಯಾಡ್‌ನಲ್ಲಿ 4 ಪದಕಗಳನ್ನು ಗೆದ್ದ ಭಾರತ ತಂಡ

ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿ: 

• ರೊಮೇನಿಯಾದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಭಾಷಾಶಾಸ್ತ್ರ ಸ್ಪರ್ಧೆಯಲ್ಲಿ ಭಾರತೀಯ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ನಾಲ್ಕು ಪದಕಗಳನ್ನು ಮುಡಿಗೇರಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ.

ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶಗಳು:

• ಪ್ರಶಸ್ತಿ: IOL 2026ರಲ್ಲಿ 1 ಚಿನ್ನ, 3 ಕಂಚಿನ ಪದಕಗಳು (ಮತ್ತು 1 ಗೌರವಾನ್ವಿತ ಉಲ್ಲೇಖ).

• ಪುರಸ್ಕೃತರು: ಶ್ರೀಲಕ್ಷ್ಮಿ ವೆಂಕಟರಾಮನ್ (ಚಿನ್ನ); ಆರವ್ ಅನಿಲ್ ರಾವ್, ನಿಶಾಂತ್ ಶಂಕರ್ ಲಕ್ಷ್ಮಣನ್ ಮತ್ತು ಅದ್ವೈ ಮಿಶ್ರಾ (ಕಂಚು).

• ಸ್ಥಳ: ಬುಚಾರೆಸ್ಟ್, ರೊಮೇನಿಯಾ.

• ಪ್ರಮುಖ ಸಾಧನೆ: IIIT ಹೈದರಾಬಾದ್‌ನಿಂದ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ ಪಡೆದ ಈ ತಂಡವು, 40ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ದೇಶಗಳ ಸ್ಪರ್ಧಿಗಳ ವಿರುದ್ಧ ಕಂಪ್ಯೂಟೇಶನಲ್ ಲಾಜಿಕ್ ಅನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಪರಿಚಯವಿಲ್ಲದ ಭಾಷೆಗಳನ್ನು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಡಿಕೋಡ್ ಮಾಡಿದೆ.

ಸ್ಪರ್ಧೆಯ ಕುರಿತು:

• ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಭಾಷಾಶಾಸ್ತ್ರ ಒಲಿಂಪಿಯಾಡ್ (IOL) ಎಂಬುದು ಪ್ರೌಢಶಾಲಾ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗಾಗಿ ನಡೆಯುವ ಜಾಗತಿಕ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಒಲಿಂಪಿಯಾಡ್ ಆಗಿದ್ದು, ಇದು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ಭಾಷಾಶಾಸ್ತ್ರದ ಪೂರ್ವ ಜ್ಞಾನಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ತಾರ್ಕಿಕ ತಾರ್ಕಿಕತೆ ಮತ್ತು ಮಾದರಿ ಗುರುತಿಸುವಿಕೆಯನ್ನು ಪರೀಕ್ಷಿಸುತ್ತದೆ.

• 2009ರಿಂದ ಈ ಸ್ಪರ್ಧೆಯಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸುತ್ತಿರುವ ಭಾರತವು, ಪ್ರಸ್ತುತ 37 ವೈಯಕ್ತಿಕ ಪದಕಗಳ ಸಂಚಿತ ದಾಖಲೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.

3. ಸಂಗೀತ ನಾಟಕ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು 2024-25

ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿ: 

• ಭಾರತದ ಪ್ರದರ್ಶನ ಕಲೆಗಳಿಗೆ ವಿಶಿಷ್ಟ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡಿದ 115 ಪ್ರಖ್ಯಾತ ಕಲಾವಿದರನ್ನು ಗುರುತಿಸಿ ನವದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿ ದೌಪದಿ ಮುರ್ಮು ಅವರು 2024 ಮತ್ತು 2025ನೇ ಸಾಲಿನ ಸಂಗೀತ ನಾಟಕ ಅಕಾಡೆಮಿ ಫೆಲೋಶಿಪ್ ಮತ್ತು ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳನ್ನು ಪ್ರದಾನ ಮಾಡಲಿದ್ದಾರೆ.

ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶಗಳು:

• ಪ್ರಶಸ್ತಿ: ಸಂಗೀತ ನಾಟಕ ಅಕಾಡೆಮಿ ಫೆಲೋಶಿಪ್ (ಅಕಾಡೆಮಿ ರತ್ನ) ಮತ್ತು ಸಂಗೀತ ನಾಟಕ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು (ಅಕಾಡೆಮಿ ಪುರಸ್ಕಾರ).

• ಪುರಸ್ಕೃತರು: ಭಾರತದಾದ್ಯಂತ ಇರುವ 115 ಕಲಾವಿದರು ಈ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗೆ ಭಾಜನರಾಗಿದ್ದು, ಇದರಲ್ಲಿ 7 ಅಕಾಡೆಮಿ ಫೆಲೋಗಳು ಮತ್ತು 108 ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ವಿಜೇತರು ಸೇರಿದ್ದಾರೆ.

• ಪ್ರದಾನ ಮಾಡುವ ಪ್ರಾಧಿಕಾರ: ಸಂಗೀತ ನಾಟಕ ಅಕಾಡೆಮಿ.

• ಪ್ರದಾನ ಮಾಡುವವರು: ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿ ದೌಪದಿ ಮುರ್ಮು ಅವರು, ನವದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ.

• ಪ್ರಮುಖ ಸಾಧನೆ: ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತ, ನೃತ್ಯ, ರಂಗಭೂಮಿ, ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಮತ್ತು ಜಾನಪದ ಕಲೆಗಳು ಹಾಗೂ ಸೂತ್ರದ ಬೊಂಬೆಯಾಟದ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿನ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಮತ್ತು ನಿರಂತರ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಕೊಡುಗೆಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಿ ಈ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಪ್ರಶಸ್ತಿಯ ಕುರಿತು:

• ಸಂಗೀತ, ನೃತ್ಯ ಮತ್ತು ನಾಟಕಗಳಿಗಾಗಿ ಭಾರತದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಅಕಾಡೆಮಿಯಾಗಿ ಸ್ಥಾಪಿತವಾಗಿರುವ ಈ ಸಂಸ್ಥೆಯು 1952ರಿಂದ ಈ ಅತ್ಯುನ್ನತ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಗೌರವಗಳನ್ನು ಪ್ರದಾನ ಮಾಡುತ್ತಿದೆ.

• ಅಕಾಡೆಮಿ ರತ್ನ (ಫೆಲೋಶಿಪ್): ಇದು ಸಂಸ್ಥೆಯ ಅತ್ಯುನ್ನತ ಮತ್ತು ಅತ್ಯಂತ ವಿಶೇಷವಾದ ಗೌರವವಾಗಿದೆ. ಈ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯು ₹3,00,000 ನಗದು ಪುರಸ್ಕಾರ, ತಾಮ್ರಪತ್ರ ಮತ್ತು ಅಂಗವಸ್ತ್ರವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ.

• ಅಕಾಡೆಮಿ ಪುರಸ್ಕಾರ (ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು): ಈ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯು ₹1,00,000 ನಗದು ಪುರಸ್ಕಾರ, ತಾಮ್ರಪತ್ರ ಮತ್ತು ಅಂಗವಸ್ತ್ರವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ.

2024-25ನೇ ಸಾಲಿನ ಅಕಾಡೆಮಿ ರತ್ನ (ಫೆಲೋಶಿಪ್) ಪುರಸ್ಕೃತರ ಪಟ್ಟಿ:

4. ಲೋಕಮಾನ್ಯ ತಿಲಕ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿ 2026

ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿ: 

• ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ ಪುಣೆಯಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಸಮಾರಂಭದಲ್ಲಿ ಕೇಂದ್ರ ಗೃಹ ಸಚಿವ ಅಮಿತ್ ಶಾ ಅವರು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಭದ್ರತಾ ಸಲಹೆಗಾರ (NSA) ಅಜಿತ್ ದೋವಲ್ ಅವರಿಗೆ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ ‘ಲೋಕಮಾನ್ಯ ತಿಲಕ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿ 2026’ ನ್ನು ಪ್ರದಾನ ಮಾಡಿದರು.

ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶಗಳು:

• ಪುರಸ್ಕೃತರು: ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಅತಿ ಸುದೀರ್ಘ ಕಾಲ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಭದ್ರತಾ ಸಲಹೆಗಾರ ಮತ್ತು ಮಲ್ಟಿ ಏಜೆನ್ಸಿ ಸೆಂಟರ್‌ನ (MAC) ಸಂಸ್ಥಾಪಕ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾದ NSA ಅಜಿತ್ ದೋವಲ್.

• ಪ್ರದಾನ ಮಾಡಿದವರು: ಕೇಂದ್ರ ಗೃಹ ಸಚಿವ ಅಮಿತ್ ಶಾ.

• ಪ್ರಶಸ್ತಿ ನೀಡುವ ಸಂಸ್ಥೆ: ಲೋಕಮಾನ್ಯ ತಿಲಕ್ ಸ್ಮಾರಕ ಟ್ರಸ್ಟ್.

• ಪ್ರಶಸ್ತಿಗೆ ಕಾರಣ: ಭಾರತದ ಆಂತರಿಕ ಮತ್ತು ಬಾಹ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಭದ್ರತಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುವಲ್ಲಿನ ಅವರ ಅಸಾಧಾರಣ ನಾಯಕತ್ವ ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸೇವೆಗಾಗಿನ ಅವರ ದೀರ್ಘಕಾಲದ ಸಮರ್ಪಣಾ ಭಾವವನ್ನು ಗುರುತಿಸಿ ಈ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ನೀಡಲಾಗಿದೆ.

• ಐತಿಹಾಸಿಕ ಹಿನ್ನೆಲೆ: ಶ್ರೇಷ್ಠ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯವಾದಿ ಮತ್ತು ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟಗಾರರಾದ ಲೋಕಮಾನ್ಯ ಬಾಲಗಂಗಾಧರ ತಿಲಕ್ ಅವರ ಪುಣ್ಯತಿಥಿಯ ಸ್ಮರಣಾರ್ಥವಾಗಿ ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಆಗಸ್ಟ್ 1ರಂದು ಈ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಪ್ರದಾನ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. 2026ರ ಸಮಾರಂಭವು ಅವರ 106ನೇ ಪುಣ್ಯತಿಥಿಯನ್ನು ಗುರುತಿಸಿದೆ.

ಪ್ರಶಸ್ತಿಯ ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶಗಳು:

ಪ್ರಮುಖ ದಿನಾಚರಣೆಗಳು

1. ವಿಶ್ವ ಆನೆಗಳ ದಿನ 2026 

• ಆಚರಿಸುವ ದಿನಾಂಕ: ಈ ದಿನವನ್ನು ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಆಗಸ್ಟ್ 12 ರಂದು ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
• ಆಯೋಜಿಸುವ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು: ವಿಶ್ವ ಆನೆಗಳ ಸೊಸೈಟಿ ಮತ್ತು ಜಾಗತಿಕ ವನ್ಯಜೀವಿ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಜಂಟಿಯಾಗಿ ಈ ದಿನವನ್ನು ಆಯೋಜಿಸುತ್ತವೆ.
• ಉದ್ದೇಶ: ಆನೆಗಳ ಸಂರಕ್ಷಣೆ, ಅವುಗಳ ನಿರ್ಣಾಯಕ ಆವಾಸಸ್ಥಾನಗಳ ರಕ್ಷಣೆ, ಮತ್ತು ಬೇಟೆಯಾಡುವಿಕೆ, ಅಕ್ರಮ ದಂತ ವ್ಯಾಪಾರ ಹಾಗೂ ಮಾನವ-ಆನೆ ಸಂಘರ್ಷದಂತಹ ಅಸ್ತಿತ್ವದ ಬೆದರಿಕೆಗಳನ್ನು ತಗ್ಗಿಸುವ ತುರ್ತು ಅಗತ್ಯದ ಬಗ್ಗೆ ಜಾಗತಿಕ ಅರಿವು ಮೂಡಿಸುವುದು ಇದರ ಪ್ರಮುಖ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿದೆ.
• ಧ್ಯೇಯವಾಕ್ಯ: ಈ ವರ್ಷದ ಧ್ಯೇಯವಾಕ್ಯವು “ಆನೆಗಳಿಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡಲು ಜಗತ್ತನ್ನು ಒಟ್ಟುಗೂಡಿಸುವುದು” (“Bringing the World Together to Help Elephants”) ಎಂಬುದಾಗಿದೆ.

2. ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಯುವ ದಿನ 2026

• ಆಚರಿಸುವ ದಿನಾಂಕ: ಈ ದಿನವನ್ನು ಆಗಸ್ಟ್ 12 ರಂದು ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
• ಆಯೋಜಿಸುವ ಸಂಸ್ಥೆ: ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆ (UN) ಈ ದಿನಾಚರಣೆಯನ್ನು ಆಯೋಜಿಸುತ್ತದೆ.
• ಉದ್ದೇಶ: ಸಾಮಾಜಿಕ, ಆರ್ಥಿಕ ಮತ್ತು ಸುಸ್ಥಿರ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುವಲ್ಲಿ ಯುವಜನರ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಗುರುತಿಸುವುದು, ಹಾಗೂ ನಿರುದ್ಯೋಗ, ಡಿಜಿಟಲ್ ಅಸಮಾನತೆ ಮತ್ತು ಹವಾಮಾನ ಬದಲಾವಣೆಯಂತಹ ಸವಾಲುಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸುವಲ್ಲಿ ಜಾಗತಿಕ ಸಹಕಾರವನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುವುದು ಇದರ ಮುಖ್ಯ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿದೆ.
• ಧ್ಯೇಯವಾಕ್ಯ: ಈ ವರ್ಷದ ಧ್ಯೇಯವಾಕ್ಯವು “ವಿಭಿನ್ನ ಸನ್ನಿವೇಶಗಳು, ಸಾಮಾನ್ಯ ಆಕಾಂಕ್ಷೆಗಳು” (“Different Contexts, Common Aspirations”) ಎಂಬುದಾಗಿದೆ.

ಸೇನಾ ಸಮರಾಭ್ಯಾಸಗಳು

ರೋಟರ್ ಕ್ಲ್ಯಾಪ್ III ಸಮರಾಭ್ಯಾಸ

ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿ: 

• ರಾಜಸ್ಥಾನದ ಜೈಸಲ್ಮೇರ್ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಪೋಖ್ರಾನ್ ಫೀಲ್ಡ್ ಫೈರಿಂಗ್ ರೇಂಜ್‌ನಲ್ಲಿ ಭಾರತೀಯ ವಾಯುಪಡೆಯು (IAF) ವಾರದ ಕಾಲ ನಡೆದ ತನ್ನ ವಿಶೇಷ ಡ್ರೋನ್-ನಿಗ್ರಹ ಸಮರಾಭ್ಯಾಸವಾದ ರೋಟರ್ ಕ್ಲ್ಯಾಪ್ III ಅನ್ನು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಮುಕ್ತಾಯಗೊಳಿಸಿದೆ.

ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶಗಳು:

• ಸ್ವರೂಪ ಮತ್ತು ಆವೃತ್ತಿ: ಇದು ಕೇವಲ ಭಾರತೀಯ ವಾಯುಪಡೆಯು (IAF) ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ನಡೆಸುವ ದೇಶೀಯ, ವಿಶೇಷ ರೋಟರಿ-ವಿಂಗ್ (ಹೆಲಿಕಾಪ್ಟರ್) ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯ ಸಮರಾಭ್ಯಾಸದ 3ನೇ ಆವೃತ್ತಿಯಾಗಿದೆ.
• ಮೂಲ ಉದ್ದೇಶ: ಆಧುನಿಕ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಶತ್ರುಗಳ ಡ್ರೋನ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ತಗ್ಗು ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಹಾರುವ ವೈಮಾನಿಕ ಬೆದರಿಕೆಗಳನ್ನು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚುವ, ಟ್ರ್ಯಾಕ್ ಮಾಡುವ ಮತ್ತು ತಟಸ್ಥಗೊಳಿಸುವ ಉದ್ದೇಶದೊಂದಿಗೆ ಇದು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ “UAS ನಿರೋಧಕ” ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳ ಸುತ್ತ ಕೇಂದ್ರೀಕೃತವಾಗಿದೆ.
• ಭೌಗೋಳಿಕ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ: ಗಡಿಯಾಚೆಗಿನ ಡ್ರೋನ್ ಕಣ್ಗಾವಲಿನ ವಿರುದ್ಧ ತಂತ್ರಗಳು, ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಗಳು ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯವಿಧಾನಗಳನ್ನು (TTPs) ಪರಿಷ್ಕರಿಸಲು ಹಾಗೂ ಲೈವ್-ಫೈರ್ ಕ್ಷಿಪಣಿ ಮತ್ತು ರಾಕೆಟ್ ದಾಳಿಗಳನ್ನು ಮೌಲ್ಯೀಕರಿಸಲು, ಇದನ್ನು ಪಶ್ಚಿಮ ಮರುಭೂಮಿ ವಲಯದ (ಪೋಖ್ರಾನ್) ಕಠಿಣ ಮರುಭೂಮಿ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ನಡೆಸಲಾಗಿದೆ.
• ಸಮಗ್ರ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳು: ಲೈವ್ ಫೈರಿಂಗ್ ಅನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ, ಇದು ಯುದ್ಧದ ಬೆದರಿಕೆ ಇರುವ ವಾತಾವರಣದಲ್ಲಿ ನಿಖರವಾದ ದಾಳಿಗಳು, ವೈಮಾನಿಕ ವಿಚಕ್ಷಣೆ, ಯುದ್ಧಭೂಮಿಯ ಬೆಂಬಲ, ಪಡೆಗಳ ನಿಯೋಜನೆ, ಮತ್ತು ಸಾವುನೋವುಗಳ ಸ್ಥಳಾಂತರಿಸುವಿಕೆ ಸೇರಿದಂತೆ ಸಮಗ್ರ ಯುದ್ಧತಂತ್ರದ ಡ್ರಿಲ್‌ಗಳನ್ನು ಸಂಯೋಜಿಸಿದೆ.

ಭಾಗವಹಿಸುವ ಹೆಲಿಕಾಪ್ಟರ್ ಪಡೆಯ ಬಗ್ಗೆ:

ಶ್ರೇಯಾಂಕಗಳು ಮತ್ತು ವರದಿಗಳು

ಬಾರ್ಕ್ಲೇಸ್-ಹುರುನ್ ಇಂಡಿಯಾ ಅತ್ಯಮೂಲ್ಯ ಕೌಟುಂಬಿಕ ಉದ್ಯಮಗಳ ಪಟ್ಟಿ 2026

ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದವರು: 

• ಬಾರ್ಕ್ಲೇಸ್ ಪ್ರೈವೇಟ್ ಕ್ಲೈಂಟ್ಸ್ ಮತ್ತು ಹುರುನ್ ಇಂಡಿಯಾ ಜಂಟಿಯಾಗಿ ಈ ಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿವೆ.

ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶಗಳು:

• ಒಟ್ಟು ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ: ಭಾರತದ ಅಗ್ರ 300 ಕೌಟುಂಬಿಕ ಉದ್ಯಮಗಳು ₹138 ಲಕ್ಷ ಕೋಟಿ ($1.46 ಟ್ರಿಲಿಯನ್) ಮೌಲ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಇದು ವಿಶ್ವದ 18ನೇ-ಅತಿದೊಡ್ಡ ಆರ್ಥಿಕತೆಗೆ ಸಮನಾಗಿದೆ.
• ಸಂಪತ್ತಿನ ಕ್ರೇಂದ್ರೀಕರಣ: ಅಗ್ರ ಮೂರು ಕುಟುಂಬಗಳು (ಅಂಬಾನಿ, ಬಿರ್ಲಾ, ಜಿಂದಾಲ್) ₹42 ಲಕ್ಷ ಕೋಟಿ ಮೌಲ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಇದು ಭಾರತದ ಒಟ್ಟು ಪಟ್ಟಿ ಮಾಡಲಾದ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಬಂಡವಾಳೀಕರಣದ ಸರಿಸುಮಾರು 9% ರಷ್ಟಿದೆ.
• ಮೊದಲ ತಲೆಮಾರಿನ ನಾಯಕರು: ಅದಾನಿ ಕುಟುಂಬವು ಮೊದಲ ತಲೆಮಾರಿನ ಉದ್ಯಮಗಳಲ್ಲಿ ₹19.57 ಲಕ್ಷ ಕೋಟಿ ಮೌಲ್ಯದೊಂದಿಗೆ ಅಗ್ರಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದೆ.

ಕಾರ್ಯಕ್ಷಮತೆಯ ಮಾಪನ (ಅಗ್ರ 10 ಪರಂಪರೆಯ ಕೌಟುಂಬಿಕ ಉದ್ಯಮಗಳು):

ಕ್ರೀಡೆಗಳು

2030 ರ ಶತಮಾನೋತ್ಸವ ಕಾಮನ್‌ವೆಲ್ತ್ ಗೇಮ್ಸ್ ಆತಿಥ್ಯ ವಹಿಸಲಿರುವ ಭಾರತ

ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿ: 

• ಅಹಮದಾಬಾದ್‌ನಲ್ಲಿ ನಡೆಯಲಿರುವ 2030 ರ ಶತಮಾನೋತ್ಸವ ಕಾಮನ್‌ವೆಲ್ತ್ ಕ್ರೀಡಾಕೂಟದ (CWG) ಆತಿಥ್ಯದ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಭಾರತಕ್ಕೆ ನೀಡಲಾಗಿದೆ. ಈ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಮೈಲಿಗಲ್ಲಿನ ಮೂಲಕ, ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ ಬಹು-ಕ್ರೀಡಾಕೂಟವನ್ನು ಎರಡು ಬಾರಿ ಆಯೋಜಿಸಿದ ಏಷ್ಯಾದ ಮೊದಲ ರಾಷ್ಟ್ರ ಎಂಬ ಹೆಗ್ಗಳಿಕೆಗೆ ಭಾರತ ಪಾತ್ರವಾಗಿದೆ.

ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶಗಳು:

• ಐತಿಹಾಸಿಕ ಹಿನ್ನೆಲೆ: ಈ ಕ್ರೀಡಾಕೂಟವು ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ 1930 ರಲ್ಲಿ ಕೆನಡಾದ ಹ್ಯಾಮಿಲ್ಟನ್‌ನಲ್ಲಿ ನಡೆಯಿತು, ಮೂಲತಃ ಇದನ್ನು “ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಎಂಪೈರ್ ಗೇಮ್ಸ್” ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಈ ಕ್ರೀಡಾಕೂಟವನ್ನು ಪ್ರತಿ ನಾಲ್ಕು ವರ್ಷಗಳಿಗೊಮ್ಮೆ ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
• 2030 ರ ಶತಮಾನೋತ್ಸವ ಆವೃತ್ತಿ: ಅಹಮದಾಬಾದ್ ಕ್ರೀಡಾಕೂಟವು ಉದ್ಘಾಟನಾ ಆವೃತ್ತಿಯ ನಂತರದ ನಿಖರವಾಗಿ 100 ವರ್ಷಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸಿದ ಸಂಕೇತವಾಗಿದೆ.
• ಭಾರತದ CWG ಪಯಣ: ಭಾರತವು 1934 ರ 2ನೇ ಆವೃತ್ತಿಯಲ್ಲಿ (ಲಂಡನ್) ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಭಾಗವಹಿಸಿತ್ತು. ಭಾರತವು ಈ ಹಿಂದೆ 2010 ರಲ್ಲಿ ನವದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ ಈ ಕ್ರೀಡಾಕೂಟವನ್ನು ಆಯೋಜಿಸಿತ್ತು.
• ಕಾಮನ್‌ವೆಲ್ತ್‌ನ ಮೂಲ: ಈ ರಾಜಕೀಯ ಸಂಘಟನೆಯ ಮೂಲವು 1926 ರ ಬಾಲ್ಫೋರ್ ಘೋಷಣೆಗೆ ಸೇರಿದ್ದು, ಇದು 1949 ರ ಲಂಡನ್ ಘೋಷಣೆಯ ಮೂಲಕ ಔಪಚಾರಿಕವಾಗಿ ಸ್ಥಾಪನೆಯಾಯಿತು.

CWG ಮತ್ತು ಕಾಮನ್‌ವೆಲ್ತ್‌ನ ರಚನಾತ್ಮಕ ಅವಲೋಕನ:

ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು

1. ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ದಿನಾಚರಣೆ 2026: ಶೌರ್ಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು

ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿ: 

• ಭಾರತದ 80ನೇ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ದಿನಾಚರಣೆಯ ಮುನ್ನಾದಿನದಂದು, ಸಶಸ್ತ್ರ ಪಡೆಗಳ ಮಹಾದಂಡನಾಯಕಿಯೂ ಆಗಿರುವ ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿ ದೌಪದಿ ಮುರ್ಮು ಅವರು ಸಶಸ್ತ್ರ ಪಡೆಗಳು ಮತ್ತು ಕೇಂದ್ರೀಯ ಸಶಸ್ತ್ರ ಪೊಲೀಸ್ ಪಡೆಗಳ (CAPF) ಸಿಬ್ಬಂದಿಗೆ 78 ಶೌರ್ಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು ಮತ್ತು 89 ಮೆನ್ಷನ್-ಇನ್-ಡೆಸ್ಪ್ಯಾಚಸ್ (Mention-in-Despatches) ಗೌರವಗಳನ್ನು ಪ್ರದಾನ ಮಾಡಲು ಅನುಮೋದನೆ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ.

ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶಗಳು:

• ಒಟ್ಟು ಶೌರ್ಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು: ಒಟ್ಟು 78 ಶೌರ್ಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳನ್ನು (13 ಮರಣೋತ್ತರ ಗೌರವಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಂತೆ) ಪ್ರದಾನ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ.

• ಒಟ್ಟು ಮೆನ್ಷನ್-ಇನ್-ಡೆಸ್ಪ್ಯಾಚಸ್: ರಕ್ಷಕ್, ಸ್ನೋ ಲೆಪರ್ಡ್ (ಹಿಮ ಚಿರತೆ) ಮತ್ತು ಮೇಘದೂತ್ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳಲ್ಲಿನ ವಿಶಿಷ್ಟ ಸೇವೆಯನ್ನು ಗುರುತಿಸಿ ಒಟ್ಟು 89 ಸಿಬ್ಬಂದಿಗೆ ಈ ಗೌರವವನ್ನು ನೀಡಲಾಗಿದೆ.

• ಪ್ರದಾನ ಮಾಡಲಾದ ಅತ್ಯುನ್ನತ ಶಾಂತಿಕಾಲದ ಪ್ರಶಸ್ತಿ: ಭಾರತದ 2ನೇ ಅತ್ಯುನ್ನತ ಶಾಂತಿಕಾಲದ ಶೌರ್ಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯಾದ ಕೀರ್ತಿ ಚಕ್ರವನ್ನು ಒಟ್ಟು 9 ಸಿಬ್ಬಂದಿಗೆ (7 ಮರಣೋತ್ತರ) ನೀಡಲಾಗಿದೆ.

• ಪ್ರಮುಖ ಕೀರ್ತಿ ಚಕ್ರ ಪುರಸ್ಕೃತರು: ಜಮ್ಮು ಮತ್ತು ಕಾಶ್ಮೀರ ಪೊಲೀಸ್/CAPF ಸದಸ್ಯರೊಂದಿಗೆ, 2 ಪ್ಯಾರಾ (ವಿಶೇಷ ಪಡೆಗಳು) ದ ಹವಾಲ್ದಾರ್ ಗಜೇಂದ್ರ ಸಿಂಗ್ (ಮರಣೋತ್ತರ) ಮುಂತಾದವರಿಗೆ ಈ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ನೀಡಲಾಗಿದೆ.

• ಮೆನ್ಷನ್-ಇನ್-ಡೆಸ್ಪ್ಯಾಚಸ್ ವಿಭಾಗ: ಇದು ಸೇನೆಯಿಂದ 75, ನೌಕಾಪಡೆಯಿಂದ 4, ವಾಯುಪಡೆಯಿಂದ 10 ಮತ್ತು ರಿಮೌಂಟ್ ವೆಟರ್ನರಿ ಕಾರ್ಪ್ಸ್‌ನ ‘ಟೈಸನ್’ ಎಂಬ ಸೇನಾ ಶ್ವಾನವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.

78 ಶೌರ್ಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳ ವಿಂಗಡಣೆ:

ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕ್ರೀಡಾ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು 2025

ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿ : 

• ಭಾರತೀಯ ಕ್ರೀಡಾ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಸಾಧನೆ ಮಾಡಿದ ಕ್ರೀಡಾಪಟುಗಳನ್ನು ಗೌರವಿಸಲು ಯುವ ವ್ಯವಹಾರ ಮತ್ತು ಕ್ರೀಡಾ ಸಚಿವಾಲಯವು 2025ರ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕ್ರೀಡಾ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳನ್ನು ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಪ್ರಕಟಿಸಿದೆ.

ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶಗಳು:

• ಖೇಲ್ ರತ್ನ ಸ್ಥಾನಮಾನ: 2025ನೇ ಸಾಲಿನ ಭಾರತದ ಅತ್ಯುನ್ನತ ಕ್ರೀಡಾ ಗೌರವವಾದ ಖೇಲ್ ರತ್ನ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗೆ ಯಾವುದೇ ಕ್ರೀಡಾಪಟು ಆಯ್ಕೆಯಾಗಿಲ್ಲ (ಇದು 2014ರ ನಂತರದ ಮೊದಲ ನಿದರ್ಶನವಾಗಿದೆ).

• ಅರ್ಜುನ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪುರಸ್ಕೃತರು: ನಾಲ್ಕು ವರ್ಷಗಳ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಪ್ರದರ್ಶನ ನೀಡಿದ 17 ಕ್ರೀಡಾಪಟುಗಳಿಗೆ ಅರ್ಜುನ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಪ್ರದಾನ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ.

• ಬಹುಮಾನದ ಮೊತ್ತದ ವಿವರ: ಖೇಲ್ ರತ್ನಕ್ಕೆ ₹25 ಲಕ್ಷ, ಅರ್ಜುನ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಮತ್ತು ದ್ರೋಣಾಚಾರ್ಯ ಜೀವಮಾನ ಸಾಧನೆ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗೆ ₹15 ಲಕ್ಷ, ಹಾಗೂ ಸಾಮಾನ್ಯ ದ್ರೋಣಾಚಾರ್ಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗೆ ₹10 ಲಕ್ಷ ನಿಗದಿಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಪ್ರಮುಖ ಪುರಸ್ಕೃತರು (2025):

2. 47ನೇ ಸರಳಾ ಪುರಸ್ಕಾರ 2026

ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿ: 

• ಆಧುನಿಕ ಒಡಿಯಾ ಕಾವ್ಯಕ್ಕೆ ನೀಡಿದ ವಿಶಿಷ್ಟ ಕೊಡುಗೆಯನ್ನು ಗುರುತಿಸಿ, ಖ್ಯಾತ ಒಡಿಯಾ ಕವಿ ಮತ್ತು ಮಾಜಿ CSIR ವಿಜ್ಞಾನಿ ಅವರನ್ನು ಒಡಿಶಾದ ಪ್ರಮುಖ ಸಾಹಿತ್ಯ ಗೌರವಕ್ಕೆ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ.

ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶಗಳು:

• ಪ್ರಶಸ್ತಿ: ಈ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯು 47ನೇ ಸರಳಾ ಪುರಸ್ಕಾರ (2026) ಆಗಿದೆ.

• ಪುರಸ್ಕೃತರು: ಡಾ. ಅಶುತೋಷ್ ಪರಿದಾ (ಒಡಿಯಾ ಕವಿ, ಪ್ರಬಂಧಕಾರ ಮತ್ತು CSIR-IMMT ಯ ಮಾಜಿ ವಿಜ್ಞಾನಿ) ಅವರು ಈ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗೆ ಭಾಜನರಾಗಿದ್ದಾರೆ.

• ಪ್ರಶಸ್ತಿ ನೀಡುವ ಸಂಸ್ಥೆ: ಇದು IMFA ದ ದತ್ತಿ ವಿಭಾಗವಾದ ಇಂಡಿಯನ್ ಮೆಟಲ್ಸ್ ಪಬ್ಲಿಕ್ ಚಾರಿಟಬಲ್ ಟ್ರಸ್ಟ್ (IMPaCT) ನೀಡುವ ಗೌರವವಾಗಿದೆ.

• ಪ್ರದಾನ ಸಮಾರಂಭ: IMPaCT ಆಯೋಜಿಸುವ ವಾರ್ಷಿಕ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪ್ರದಾನ ಸಮಾರಂಭದಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ.

• ಪ್ರಮುಖ ಸಾಧನೆ: ಅವರ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಕವನ ಸಂಕಲನವಾದ ‘ಬಿಶ್ವಾಸ್ ದೇ ಪೃಥ್ವಿ’ (2024 ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಿತ) ಗಾಗಿ ಈ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಒಲಿದು ಬಂದಿದ್ದು, ಇದು ₹7 ಲಕ್ಷ ನಗದು ಬಹುಮಾನ, ತಾಮ್ರದ ಫಲಕ ಮತ್ತು ಸ್ಮರಣಿಕೆಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.

ಪ್ರಶಸ್ತಿಯ ಬಗ್ಗೆ:

• IMPaCT ನ ಆಶ್ರಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಕೈಗಾರಿಕೋದ್ಯಮಿ ಡಾ. ಬನ್ಸಿಧರ್ ಪಾಂಡಾ ಮತ್ತು ಶ್ರೀಮತಿ ಇಳಾ ಪಾಂಡಾ ಅವರು 1979 ರಲ್ಲಿ ಈ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು.

• ಇದು ಒಡಿಯಾ ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯುನ್ನತ ಮತ್ತು ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ ಸರ್ಕಾರೇತರ ಸಾಹಿತ್ಯ ಗೌರವವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದು, 15ನೇ ಶತಮಾನದ ಪೌರಾಣಿಕ ಕವಿ ಸರಳಾ ದಾಸ್ ಅವರ ಹೆಸರನ್ನು ಇದಕ್ಕೆ ಇಡಲಾಗಿದೆ.

ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು

ಕೋಸ್ಪಾರ್ (COSPAR) ವಿಕ್ರಮ್ ಸಾರಾಭಾಯ್ ಪದಕ 2026

ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿ: 

• ಇಟಲಿಯ ಫ್ಲಾರೆನ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ನಡೆದ 46 ನೇ COSPAR ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಅಸೆಂಬ್ಲಿಯಲ್ಲಿ, ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಸಂಶೋಧನೆ ಮತ್ತು ನಕ್ಷತ್ರಿಕ ಖಗೋಳ ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರಕ್ಕೆ ಪ್ರವರ್ತಕ ಕೊಡುಗೆಗಳನ್ನು ನೀಡಿದ್ದಕ್ಕಾಗಿ ಪ್ರಮುಖ ಭಾರತೀಯ ಖಗೋಳ ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರೊಬ್ಬರು ಜಾಗತಿಕವಾಗಿ ಗುರುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ.

ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶಗಳು:

• ಪ್ರಶಸ್ತಿ: ಕೋಸ್ಪಾರ್ ವಿಕ್ರಮ್ ಸಾರಾಭಾಯ್ ಪದಕ 2026.

• ಪುರಸ್ಕೃತರು: ಪ್ರೊ. ಅನ್ನಪೂರ್ಣಿ ಸುಬ್ರಮಣ್ಯಂ (ನಿರ್ದೇಶಕರು, ಇಂಡಿಯನ್ ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಆಸ್ಟ್ರೋಫಿಸಿಕ್ಸ್, ಬೆಂಗಳೂರು).

• ನೀಡುವ ಪ್ರಾಧಿಕಾರ: ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಸಂಶೋಧನಾ ಸಮಿತಿ (COSPAR) ಮತ್ತು ಭಾರತೀಯ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಸಂಶೋಧನಾ ಸಂಸ್ಥೆ (ISRO) ಜಂಟಿಯಾಗಿ ಈ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಪ್ರದಾನ ಮಾಡಿವೆ.

• ಸ್ಥಳ: ಫ್ಲಾರೆನ್ಸ್, ಇಟಲಿ.

• ಪ್ರಮುಖ ಮೈಲಿಗಲ್ಲು: ಈ ಗೌರವವನ್ನು ಪಡೆದ ಮೊದಲ ಭಾರತೀಯ ಮಹಿಳೆ ಮತ್ತು ಜಾಗತಿಕವಾಗಿ ಕೇವಲ ಮೂರನೇ ಮಹಿಳೆಯಾಗಿದ್ದಾರೆ (ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ 4ನೇ ಭಾರತೀಯರು).

• ಪ್ರಮುಖ ಸಾಧನೆಗಳು: ನಾಕ್ಷತ್ರಿಕ ಖಗೋಳ ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿನ (ನೀಲಿ ಸ್ಟ್ರ್ಯಾಗ್ಲರ್ ನಕ್ಷತ್ರಗಳು, ನಕ್ಷತ್ರ ಸಮೂಹಗಳು) ಸಂಶೋಧನೆ, ಆಸ್ಟ್ರೋಸ್ಯಾಟ್‌ನ UVIT ಗೆ ಮಾಪನಾಂಕ ನಿರ್ಣಯ ವಿಜ್ಞಾನಿಯಾಗಿ ಸೇವೆ ಮತ್ತು ಹನ್ಲೆ ಡಾರ್ಕ್ ಸ್ಕೈ ರಿಸರ್ವ್ ಹಾಗೂ ಥರ್ಟಿ ಮೀಟರ್ ಟೆಲಿಸ್ಕೋಪ್ (TMT) ಯೋಜನೆಗಳಲ್ಲಿನ ನಾಯಕತ್ವಕ್ಕಾಗಿ ಅವರನ್ನು ಗುರುತಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಪ್ರಶಸ್ತಿಯ ಬಗ್ಗೆ:

• ಭಾರತೀಯ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ಪಿತಾಮಹ ಡಾ. ವಿಕ್ರಮ್ ಸಾರಾಭಾಯ್ ಅವರ ಸ್ಮರಣಾರ್ಥ 1990 ರಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು.

• ಅಭಿವೃದ್ಧಿಶೀಲ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಸಂಶೋಧನೆಗೆ ನೀಡಿದ ಅಸಾಧಾರಣ ಕೊಡುಗೆಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಲು ದ್ವೈವಾರ್ಷಿಕವಾಗಿ (ಎರಡು ವರ್ಷಗಳಿಗೊಮ್ಮೆ) ಪ್ರದಾನ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ.

• ಹಿಂದಿನ ಭಾರತೀಯ ಪುರಸ್ಕೃತರು: ಯು.ಆರ್. ರಾವ್ (1996), ಗುರ್ಬಕ್ಸ್ ಸಿಂಗ್ ಲಖಿನಾ (2014) ಮತ್ತು ಅನಿಲ್ ಭಾರದ್ವಾಜ್ (2024).

ಪ್ರಮುಖ ದಿನಾಚರಣೆಗಳು

1. ಹಿರೋಷಿಮಾ ದಿನ

• ಆಚರಿಸುವ ದಿನಾಂಕ: ಆಗಸ್ಟ್ 6

• ಆಚರಿಸುವ ಸಂಸ್ಥೆ: ಜಾಗತಿಕ ಶಾಂತಿ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಮತ್ತು ಹಿರೋಷಿಮಾ ನಗರ.

• ಉದ್ದೇಶ: 1945 ರ ಪರಮಾಣು ಬಾಂಬ್ ದಾಳಿಯ (ಅಮೆರಿಕ “ಲಿಟಲ್ ಬಾಯ್” ಬಾಂಬ್ ಅನ್ನು ಎಸೆದಾಗ) 81 ನೇ ವಾರ್ಷಿಕೋತ್ಸವವನ್ನು ಸ್ಮರಿಸುವುದು, ಸಂತ್ರಸ್ತರು ಮತ್ತು ‘ಹಿಬಾಕುಶಾ’ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಬದುಕುಳಿದವರನ್ನು ಗೌರವಿಸುವುದು ಹಾಗೂ ಶಾಂತಿ, ಅಹಿಂಸೆ ಮತ್ತು ಸಂಪೂರ್ಣ ಪರಮಾಣು ನಿಶ್ಯಸ್ತ್ರೀಕರಣದ ಜಾಗತಿಕ ಬದ್ಧತೆಯನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುವುದು.

• ಘೋಷವಾಕ್ಯ: “ಸ್ಮರಣೆ, ಜವಾಬ್ದಾರಿ ಮತ್ತು ಸ್ಥಿತಿಸ್ಥಾಪಕತ್ವ” (Remembrance, Responsibility, and Resilience).

2. ನಾಗಾಸಾಕಿ ದಿನ (81 ನೇ ವಾರ್ಷಿಕೋತ್ಸವ)

• ಆಚರಿಸುವ ದಿನಾಂಕ: ಆಗಸ್ಟ್ 9

• ಆಚರಿಸುವ ಸಂಸ್ಥೆ: ಜಾಗತಿಕ ಶಾಂತಿ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಮತ್ತು ನಾಗಾಸಾಕಿ ನಗರ.

• ಉದ್ದೇಶ: 1945 ರ ವಿನಾಶಕಾರಿ ಪರಮಾಣು ಬಾಂಬ್ ದಾಳಿಯ 81 ನೇ ವಾರ್ಷಿಕೋತ್ಸವವನ್ನು ಸ್ಮರಿಸುವುದು, ಸಂತ್ರಸ್ತರು ಮತ್ತು ಬದುಕುಳಿದವರನ್ನು (ಹಿಬಾಕುಶಾ) ಗೌರವಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಜಾಗತಿಕ ಪರಮಾಣು ನಿಶ್ಯಸ್ತ್ರೀಕರಣ, ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರ ನಿಯಂತ್ರಣ ಮತ್ತು ಶಾಶ್ವತ ಶಾಂತಿಗಾಗಿ ಪ್ರತಿಪಾದಿಸುವುದು.

3. ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕೈಮಗ್ಗ ದಿನ (12 ನೇ ಆವೃತ್ತಿ)

• ಆಚರಿಸುವ ದಿನಾಂಕ: ಆಗಸ್ಟ್ 7

• ಆಚರಿಸುವ ಸಂಸ್ಥೆ: ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರ.

• ಉದ್ದೇಶ: 1905 ರ ಸ್ವದೇಶಿ ಚಳವಳಿಯ ಆರಂಭವನ್ನು ಸ್ಮರಿಸುವುದು, ಭಾರತದ ವೈವಿಧ್ಯಮಯ ನೇಕಾರಿಕೆ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳನ್ನು ಆಚರಿಸುವುದು, ಮತ್ತು 35.22 ಲಕ್ಷ ಕೈಮಗ್ಗ ಕಾರ್ಮಿಕರ (ಅವರಲ್ಲಿ ಶೇ.72 ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಮಹಿಳೆಯರು) ಸಾಮಾಜಿಕ-ಆರ್ಥಿಕ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಕೊಡುಗೆಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸುವುದು, ವಿಕಸಿತ್ ಭಾರತ್ 2047 ರ ದೃಷ್ಟಿಕೋನಕ್ಕಾಗಿ ಸುಸ್ಥಿರ ಆರ್ಥಿಕ ಬೆಳವಣಿಗೆಯೊಂದಿಗೆ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪರಂಪರೆಯನ್ನು ಒಗ್ಗೂಡಿಸುವ ಗುರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.

ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶಗಳು:

• ಐತಿಹಾಸಿಕ ಹಿನ್ನೆಲೆ: ಈ ದಿನಾಂಕವು ಆಗಸ್ಟ್ 7, 1905 ರಂದು ಕಲ್ಕತ್ತಾ ಟೌನ್ ಹಾಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಸ್ವದೇಶಿ ಚಳವಳಿಯ ಅಧಿಕೃತ ಘೋಷಣೆಯನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ.

• ಪ್ರಾರಂಭ: ಈ ಆಚರಣೆಯನ್ನು ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರವು 2015 ರಲ್ಲಿ ಘೋಷಿಸಿತು.

• ಜನಸಂಖ್ಯಾ ಮಹತ್ವ: ಈ ವಲಯವು ಗ್ರಾಮೀಣ ಉದ್ಯೋಗದ ಪ್ರಮುಖ ಮೂಲವಾಗಿದ್ದು, 35.22 ಲಕ್ಷ ಕಾರ್ಮಿಕರನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸುತ್ತದೆ, ಇದರಲ್ಲಿ 25.46 ಲಕ್ಷ (ಶೇ. 72 ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು) ಮಹಿಳೆಯರಾಗಿದ್ದಾರೆ.

ಪ್ರಮುಖ ಸರ್ಕಾರಿ ಯೋಜನೆಗಳು:

4. ಕ್ವಿಟ್ ಇಂಡಿಯಾ ಚಳವಳಿ ದಿನ (84 ನೇ ವಾರ್ಷಿಕೋತ್ಸವ)

• ಆಚರಿಸುವ ದಿನಾಂಕ: ಆಗಸ್ಟ್ 8

• ಆಚರಿಸುವ ಸಂಸ್ಥೆ: ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರ / ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಆಚರಣೆ.

• ಉದ್ದೇಶ: 1942 ರ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಭಾರತ್ ಛೋಡೋ ಆಂದೋಲನದ (Bharat Chhodo Andolan) ಆರಂಭವನ್ನು ಸ್ಮರಿಸುವುದು, ಭಾರತದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟಗಾರರ ಸಾಮೂಹಿಕ ಶಾಸನಭಂಗ ಮತ್ತು ತ್ಯಾಗಗಳನ್ನು ಗೌರವಿಸುವುದು ಹಾಗೂ ಪ್ರಜಾಸತ್ತಾತ್ಮಕ ಮೌಲ್ಯಗಳು, ದೇಶಭಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಏಕತೆಗೆ ರಾಷ್ಟ್ರದ ಬದ್ಧತೆಯನ್ನು ಪುನರುಚ್ಚರಿಸುವುದು.

5. ವಿಶ್ವ ಸಾಗರಗಳ ದಿನ 2026

• ಆಚರಿಸುವ ದಿನಾಂಕ: ಜೂನ್ 8

• ಆಚರಿಸುವ ಸಂಸ್ಥೆ: ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆ (UN).

• ಉದ್ದೇಶ: ಸಾಗರವನ್ನು ಗೌರವಿಸುವುದು, ರಕ್ಷಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಸಂರಕ್ಷಿಸುವುದು, ಅತಿಯಾದ ಮೀನುಗಾರಿಕೆ ಮತ್ತು ಮಾಲಿನ್ಯದಂತಹ ಮಾನವ ಕ್ರಿಯೆಗಳ ಪ್ರಭಾವದ ಬಗ್ಗೆ ಜಾಗತಿಕ ಅರಿವು ಮೂಡಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಸಮುದ್ರ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳ ಸುಸ್ಥಿರ ನಿರ್ವಹಣೆಗಾಗಿ ವಿಶ್ವಾದ್ಯಂತ ಆಂದೋಲನವನ್ನು ಸಜ್ಜುಗೊಳಿಸುವುದು.

• ಘೋಷವಾಕ್ಯ: “ಮರುಕಲ್ಪನೆ: ನಮಗೆ ತಿಳಿದಿರುವ ಪ್ರಪಂಚದ ಆಚೆಗೆ, ನಮ್ಮ ಸಾಗರದೊಂದಿಗೆ ಹೊಸ ಸಂಬಂಧ” (REIMAGINE: Beyond the world we know, a new relationship with our ocean).

6. ವಿಶ್ವದ ಸ್ಥಳೀಯ ಜನರ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ದಿನ 2026

• ಆಚರಿಸುವ ದಿನಾಂಕ: ಆಗಸ್ಟ್ 9

• ಆಚರಿಸುವ ಸಂಸ್ಥೆ: ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆ (UN).

• ಉದ್ದೇಶ: ಸಮುದಾಯದ ಆರೋಗ್ಯವನ್ನು ಕಾಪಾಡುವಲ್ಲಿ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಸ್ಥಳೀಯ ಜ್ಞಾನದ ನಿರ್ಣಾಯಕ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಎತ್ತಿ ತೋರಿಸುವಾಗ, ಸ್ಥಳೀಯ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವುದು, ಅವರ ಸ್ಥಿತಿಸ್ಥಾಪಕತ್ವವನ್ನು ಆಚರಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಪರಿಸರ ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಹಾಗೂ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ವೈವಿಧ್ಯತೆಗೆ ಅವರ ಪ್ರಮುಖ ಕೊಡುಗೆಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸುವುದು.

• ಘೋಷವಾಕ್ಯ: “ಸ್ಥಳೀಯ ಸೂಲಗಿತ್ತಿಯರನ್ನು (ಶುಶ್ರೂಷಕರನ್ನು) ಗೌರವಿಸುವುದು: ಜೀವನ ಮತ್ತು ಯೋಗಕ್ಷೇಮದ ರಕ್ಷಣೆ” (Honouring Indigenous Midwives: Safeguarding Life and Well-being).

7. ವಿಶ್ವ ಸಿಂಹ ದಿನ 2026

• ಆಚರಿಸುವ ದಿನಾಂಕ: ಆಗಸ್ಟ್ 10

• ಆಚರಿಸುವ ಸಂಸ್ಥೆ: ಜಾಗತಿಕ ವನ್ಯಜೀವಿ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು (ಬಿಗ್ ಕ್ಯಾಟ್ ರೆಸ್ಕ್ಯೂ ನಿಂದ ಸ್ಥಾಪಿತವಾಗಿದೆ).

• ಉದ್ದೇಶ: ವೇಗವಾಗಿ ಕ್ಷೀಣಿಸುತ್ತಿರುವ ಅರಣ್ಯ ಸಿಂಹಗಳ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಜಾಗತಿಕ ಅರಿವು ಮೂಡಿಸುವುದು, ಪರಿಸರ ಸಮತೋಲನವನ್ನು ಕಾಪಾಡಿಕೊಳ್ಳುವಲ್ಲಿ ಅಗ್ರ ಪರಭಕ್ಷಕಗಳಾಗಿ ಅವುಗಳ ನಿರ್ಣಾಯಕ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಎತ್ತಿ ತೋರಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಆವಾಸಸ್ಥಾನ ವಿಘಟನೆ, ಬೇಟೆಯಾಡುವಿಕೆ ಮತ್ತು ಮಾನವ-ವನ್ಯಜೀವಿ ಸಂಘರ್ಷದಂತಹ ಬೆದರಿಕೆಗಳನ್ನು ತಗ್ಗಿಸಲು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರಯತ್ನಗಳನ್ನು ಸಜ್ಜುಗೊಳಿಸುವುದು.

ಕ್ರೀಡೆ (Sports)

1. 23ನೇ ಕಾಮನ್‌ವೆಲ್ತ್ ಗೇಮ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಭಾರತ (2026)

ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿ:

• ಸ್ಕಾಟ್ಲೆಂಡ್‌ನ ಗ್ಲಾಸ್ಗೋದಲ್ಲಿ ನಡೆದ 23ನೇ ಕಾಮನ್‌ವೆಲ್ತ್ ಗೇಮ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಭಾರತವು ಒಟ್ಟು 39 ಪದಕಗಳನ್ನು ಗೆಲ್ಲುವ ಮೂಲಕ ಜಾಗತಿಕ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕನೇ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಭದ್ರಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದರೊಂದಿಗೆ ತನ್ನ ಅಭಿಯಾನವನ್ನು ಮುಕ್ತಾಯಗೊಳಿಸಿದೆ.

ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶಗಳು:

• ಅತಿಥೇಯ ನಗರ ಮತ್ತು ಆವೃತ್ತಿ: ಗ್ಲಾಸ್ಗೊ, ಸ್ಕಾಟ್ಲೆಂಡ್ (23ನೇ ಆವೃತ್ತಿ).

• ಒಟ್ಟಾರೆ ಪದಕ ಪಟ್ಟಿ: ಭಾರತವು 39 ಪದಕಗಳೊಂದಿಗೆ (13 ಚಿನ್ನ, 17 ಬೆಳ್ಳಿ, 9 ಕಂಚು) 4ನೇ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡರೆ, ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ 171 ಪದಕಗಳೊಂದಿಗೆ ಜಾಗತಿಕ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಅಗ್ರಸ್ಥಾನವನ್ನು ಕಾಯ್ದುಕೊಂಡಿದೆ.

• ಬಾಕ್ಸಿಂಗ್ ಪ್ರಾಬಲ್ಯ: ಬಾಕ್ಸಿಂಗ್ ವಿಭಾಗವು ದಾಖಲೆಯ 10 ಪದಕಗಳನ್ನು (7 ಚಿನ್ನ, 3 ಬೆಳ್ಳಿ) ತಂದುಕೊಡುವ ಮೂಲಕ ಭಾರತದ ಪ್ರಮುಖ ಕೊಡುಗೆದಾರನಾಗಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿದೆ; ಇದು ಒಂದೇ ಕಾಮನ್‌ವೆಲ್ತ್ ಗೇಮ್ಸ್ ಆವೃತ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಬಾಕ್ಸಿಂಗ್ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ರಾಷ್ಟ್ರ ಗಳಿಸಿದ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಚಿನ್ನದ ಪದಕಗಳಾಗಿವೆ.

• ಕಡಿತಗೊಳಿಸಲಾದ ಕ್ರೀಡಾಪಟ್ಟಿಯ ಪ್ರಭಾವ: 2026ರ ಕ್ರೀಡಾಕೂಟವು ಭಾರತದ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಬಲಾಢ್ಯ ಕ್ರೀಡೆಗಳಾದ ಕುಸ್ತಿ, ಬ್ಯಾಡ್ಮಿಂಟನ್, ಟೇಬಲ್ ಟೆನಿಸ್, ಹಾಕಿ ಮತ್ತು ಶೂಟಿಂಗ್ ಅನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ ಕಡಿತಗೊಳಿಸಲಾದ ಕ್ರೀಡಾಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು.

• ಐತಿಹಾಸಿಕ ಮೈಲಿಗಲ್ಲುಗಳು: ಜುಡೋದಲ್ಲಿ ಭಾರತವು ತನ್ನ ಚೊಚ್ಚಲ ಕಾಮನ್‌ವೆಲ್ತ್ ಗೇಮ್ಸ್ ಚಿನ್ನದ ಪದಕಗಳನ್ನು ದಾಖಲಿಸಿದೆ ಮತ್ತು ಡೆಕಾಥ್ಲಾನ್ ಹಾಗೂ ಪ್ಯಾರಾ ಶಾಟ್ ಪುಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಚೊಚ್ಚಲ ಪದಕಗಳನ್ನು ಭದ್ರಪಡಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ.

ಸಾಧನೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಮುಖ ಸಾಧಕರು:

2. ಅನಾಹತ್ ಸಿಂಗ್: ಮೊಟ್ಟಮೊದಲ ಭಾರತೀಯ ವಿಶ್ವ ಜೂನಿಯರ್ ಸ್ಕ್ವಾಷ್ ಚಾಂಪಿಯನ್

ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿ: 

• ಕೆನಡಾದಲ್ಲಿ ನಡೆದ 2026ನೇ ಆವೃತ್ತಿಯ ವಿಶ್ವ ಜೂನಿಯರ್ ಸ್ಕ್ವಾಷ್ ಚಾಂಪಿಯನ್‌ಶಿಪ್‌ನ (ಬಾಲಕಿಯರ ಸಿಂಗಲ್ಸ್) ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಮುಡಿಗೇರಿಸಿಕೊಂಡ 18 ವರ್ಷದ ಅನಾಹತ್ ಸಿಂಗ್ ಅವರು ಈ ಸಾಧನೆ ಮಾಡಿದ ಮೊದಲ ಭಾರತೀಯರಾಗಿ ಇತಿಹಾಸ ನಿರ್ಮಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶಗಳು:

• ಐತಿಹಾಸಿಕ ಗೆಲುವು: ಫೈನಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಈಜಿಪ್ಟ್‌ನ ರುಖಯ್ಯಾ ಸೇಲಂ ಅವರನ್ನು ಸೋಲಿಸುವ ಮೂಲಕ ಬಾಲಕಿಯರ ಸಿಂಗಲ್ಸ್ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಈಜಿಪ್ಟ್‌ನ 15 ವರ್ಷಗಳ ಪ್ರಾಬಲ್ಯವನ್ನು ಅಂತ್ಯಗೊಳಿಸಿದ್ದಾರೆ.

• ಸ್ಥಳ: ಕೆನಡಾದ ನಯಾಗರಾ-ಆನ್-ದಿ-ಲೇಕ್

• ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶ: ಈ ಹಿಂದೆ 2022ರಲ್ಲಿ ಬರ್ಮಿಂಗ್‌ಹ್ಯಾಮ್‌ನಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಕಾಮನ್‌ವೆಲ್ತ್ ಗೇಮ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಕಿರಿಯ ಭಾರತೀಯ ಅಥ್ಲೀಟ್ (14ನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ) ಆಗಿ ಪಾಲ್ಗೊಂಡು ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಯನ್ನು ಗಳಿಸಿದ್ದರು.

3. ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕ್ರಿಕೆಟ್‌ಗೆ ಅಜಿಂಕ್ಯ ರಹಾನೆ ನಿವೃತ್ತಿ

ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿ: 

• ಭಾರತ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ತಂಡದ ಮಾಜಿ ಉಪನಾಯಕ ಅಜಿಂಕ್ಯ ರಹಾನೆ ಅವರು ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕ್ರಿಕೆಟ್‌ನ ಎಲ್ಲಾ ಸ್ವರೂಪಗಳಿಗೆ ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ನಿವೃತ್ತಿ ಘೋಷಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶಗಳು:

• ಅಜೇಯ ನಾಯಕತ್ವ: ಭಾರತದ ಟೆಸ್ಟ್ ನಾಯಕರಾಗಿ (6 ಪಂದ್ಯಗಳು) ಅಜೇಯ ದಾಖಲೆಯನ್ನು ಕಾಯ್ದುಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ; ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದಲ್ಲಿ (2020-21) ಐತಿಹಾಸಿಕ 2-1 ಬಾರ್ಡರ್-ಗವಾಸ್ಕರ್ ಟ್ರೋಫಿ ಸರಣಿ ಜಯದಲ್ಲಿ ಭಾರತ ತಂಡವನ್ನು ಮುನ್ನಡೆಸಿದ್ದರು.

• ವಿಶ್ವ ದಾಖಲೆ: ಒಂದೇ ಟೆಸ್ಟ್ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ಫೀಲ್ಡರ್ (ವಿಕೆಟ್-ಕೀಪರ್ ಅಲ್ಲದವರು) ಒಬ್ಬರು ಹಿಡಿದ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಕ್ಯಾಚ್‌ಗಳ ವಿಶ್ವ ದಾಖಲೆಯನ್ನು ಇವರು ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ (2015ರಲ್ಲಿ ಗಾಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಶ್ರೀಲಂಕಾ ವಿರುದ್ಧ 8 ಕ್ಯಾಚ್‌ಗಳು).

• ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಗೌರವ: 2016ರಲ್ಲಿ ಇವರಿಗೆ ಅರ್ಜುನ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಪ್ರದಾನ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ.

• ದೇಶೀಯ ದಾಖಲೆ: 2024ರಲ್ಲಿ ಮುಂಬೈ ತಂಡವನ್ನು ಮುನ್ನಡೆಸಿ ದಾಖಲೆಯ 42ನೇ ರಣಜಿ ಟ್ರೋಫಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಗೆದ್ದುಕೊಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ.

ವೃತ್ತಿಜೀವನದ ಅಂಕಿ-ಅಂಶಗಳು:

4. ಸೇಂಟ್ ಲೂಯಿಸ್ ರ್ಯಾಪಿಡ್ ಮತ್ತು ಬ್ಲಿಟ್ಜ್ 2026 ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಗೆದ್ದ ಪ್ರಜ್ಞಾನಂದ

ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿ: 

• 20 ವರ್ಷದ ಭಾರತೀಯ ಗ್ರ್ಯಾಂಡ್‌ಮಾಸ್ಟರ್ ಆರ್. ಪ್ರಜ್ಞಾನಂದ ಅವರು ಅಮೆರಿಕಾದ ಮಿಸೌರಿಯ ಸೇಂಟ್ ಲೂಯಿಸ್‌ನಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಗ್ರ್ಯಾಂಡ್ ಚೆಸ್ ಟೂರ್‌ನ (GCT) ಪ್ರಮುಖ ಘಟ್ಟವಾದ ‘ಸೇಂಟ್ ಲೂಯಿಸ್ ರ್ಯಾಪಿಡ್ ಮತ್ತು ಬ್ಲಿಟ್ಜ್’ ಪಂದ್ಯಾವಳಿಯಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಚೊಚ್ಚಲ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಮುಡಿಗೇರಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ.

ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶಗಳು:

• ಪ್ರಬಲ ಪ್ರದರ್ಶನ: ಪಂದ್ಯಾವಳಿಯ ರ್ಯಾಪಿಡ್ ಮತ್ತು ಬ್ಲಿಟ್ಜ್ ಎರಡೂ ವಿಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಅಗ್ರಸ್ಥಾನ ಪಡೆಯುವ ಮೂಲಕ ಅಸಾಧಾರಣ ಸ್ಥಿರತೆಯನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿದ್ದಾರೆ.

• ಅಂತಿಮ ಸ್ಕೋರ್ ಮತ್ತು ಅಂತರ: 23.5 ಅಂಕಗಳೊಂದಿಗೆ ಪಂದ್ಯಾವಳಿಯನ್ನು ಮುಕ್ತಾಯಗೊಳಿಸಿದ ಇವರು ($50,000 ನಗದು ಬಹುಮಾನ ಪಡೆದರು), ರನ್ನರ್ ಅಪ್ ಆದ ಉಜ್ಬೇಕಿಸ್ತಾನ್‌ನ ಜಾವೋಖಿರ್ ಸಿಂದಾರೋವ್ ಅವರಿಗಿಂತ 1.5 ಅಂಕಗಳ ನಿರ್ಣಾಯಕ ಮುನ್ನಡೆ ಸಾಧಿಸಿದ್ದರು.

5. FISU ವಿಶ್ವ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಸ್ಕ್ವಾಷ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಗೆದ್ದ ಸೂರಜ್ ಕುಮಾರ್ ಚಂದ್

ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿ: 

• FISU ವಿಶ್ವ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಸ್ಕ್ವಾಷ್ ಚಾಂಪಿಯನ್‌ಶಿಪ್‌ನ ಪುರುಷರ ವೈಯಕ್ತಿಕ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಚಿನ್ನದ ಪದಕ ಗೆದ್ದ ಮೊದಲ ಭಾರತೀಯ ಎಂಬ ಹೆಗ್ಗಳಿಕೆಗೆ ಸೂರಜ್ ಕುಮಾರ್ ಚಂದ್ ಪಾತ್ರರಾಗಿದ್ದಾರೆ.

ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶಗಳು:

• ಐತಿಹಾಸಿಕ ಗೆಲುವು: ಭಾರತದ ಮುಂಬೈನಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಫೈನಲ್ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ಹಂಗೇರಿಯ ಬೆನೆಡೆಕ್ ಟಕಾಕ್ಸ್ ಅವರನ್ನು ಸೋಲಿಸುವ ಮೂಲಕ ಈ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಮುಡಿಗೇರಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ.

• ಹಿಂದಿನ ಸಾಧನೆ: ಈ ಹಿಂದೆ ಜೋಹಾನ್ಸ್‌ಬರ್ಗ್‌ನಲ್ಲಿ ನಡೆದ 2024ರ ಆವೃತ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಇವರು ಕಂಚಿನ ಪದಕ ಗೆದ್ದಿದ್ದರು.

• ಮಹಿಳಾ ಪ್ರಶಸ್ತಿ: ಸ್ಪೇನ್‌ನ ಮಾರ್ಟಾ ಡೊಮಿಂಗ್ಯೂಜ್ (Marta Domínguez) ಅವರು ಮಹಿಳೆಯರ ಸಿಂಗಲ್ಸ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಗೆದ್ದುಕೊಂಡಿದ್ದು, ಪಂದ್ಯಾವಳಿಯ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಂಡ ಮೊಟ್ಟಮೊದಲ ಮಹಿಳೆ ಎಂಬ ಹೆಗ್ಗಳಿಕೆಗೆ ಪಾತ್ರರಾಗಿದ್ದಾರೆ.

ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು

ಬೂಕರ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ 2026

ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿ: 

• 13 ಆಯ್ದ ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ಬೂಕರ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ 2026 ರ ದೀರ್ಘ ಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಪ್ರಕಟಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶಗಳು:

• ಬೂಕರ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯ ಮಾನದಂಡ: ಮೂಲತಃ ಇಂಗ್ಲಿಷ್‌ನಲ್ಲಿ ಬರೆದ ಮತ್ತು ಅಕ್ಟೋಬರ್ 1 ಮತ್ತು ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 30 ರ ನಡುವೆ UK ಮತ್ತು/ಅಥವಾ ಐರ್ಲೆಂಡ್‌ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾದ ಕಾದಂಬರಿಗಾಗಿ ಲೇಖಕರಿಗೆ ವಾರ್ಷಿಕವಾಗಿ ಈ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ.

• ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಮೊತ್ತ: ವಿಜೇತರು £50,000 ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ, ಜೊತೆಗೆ ಅಂತಿಮ ಪಟ್ಟಿಗೆ (shortlist) ಆಯ್ಕೆಯಾದ ಉಳಿದ ಆರು ಲೇಖಕರು ತಲಾ £2,500 ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ.

• 2025 ರ ವಿಜೇತರು: ಡೇವಿಡ್ ಸ್ಜಾಲೇ (David Szalay) ಅವರು ತಮ್ಮ ಫ್ಲೆಶ್ (Flesh) ಕಾದಂಬರಿಗಾಗಿ 2025 ರ ಬೂಕರ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಗೆದ್ದಿದ್ದಾರೆ.

• ಭಾರತೀಯ ಬೂಕರ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ವಿಜೇತರು:

• ಅರುಂಧತಿ ರಾಯ್: ದಿ ಗಾಡ್ ಆಫ್ ಸ್ಮಾಲ್ ಥಿಂಗ್ಸ್ (1997)

• ಕಿರಣ್ ದೇಸಾಯಿ: ದಿ ಇನ್ಹೆರಿಟೆನ್ಸ್ ಆಫ್ ಲಾಸ್ (2006)

• ಅರವಿಂದ್ ಅಡಿಗ: ದಿ ವೈಟ್ ಟೈಗರ್ (2008)

• (ಸೂಚನೆ: ವಿ.ಎಸ್. ನೈಪಾಲ್ ಅವರು 1971 ರಲ್ಲಿ ‘ಇನ್ ಎ ಫ್ರೀ ಸ್ಟೇಟ್’ ಕೃತಿಗಾಗಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಗೆದ್ದಿದ್ದಾರೆ).

ವಿಜ್ಞಾನ

1. ಇಂಡಿಯನ್ ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್ ಫಾರ್ ದಿ ಕಲ್ಟಿವೇಶನ್ ಆಫ್ ಸೈನ್ಸ್ (IACS)

ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿ: 

• ಭಾರತದ ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಸಂಶೋಧನಾ ಸಂಸ್ಥೆಯಾದ IACS, 2026 ರಲ್ಲಿ ತನ್ನ 150 ನೇ ವಾರ್ಷಿಕೋತ್ಸವವನ್ನು ಆಚರಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ.

ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶಗಳು:

• ಸ್ಥಾಪನೆ: 1876 ರಲ್ಲಿ ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳದ ಕೋಲ್ಕತ್ತಾದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು.

• ಸ್ಥಾಪಕರು: ಡಾ. ಮಹೇಂದ್ರಲಾಲ್ ಸರ್ಕಾರ್.

• ಮಹತ್ವ: ಭಾರತೀಯರ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಸಂಶೋಧನೆಗೆ ಮೀಸಲಾದ ಭಾರತದ ಮೊದಲ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ.

• ಪ್ರಸ್ತುತ ಸ್ಥಿತಿ: ಇದು ವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಇಲಾಖೆ (DST) ಮತ್ತು ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ ಸರ್ಕಾರದ ಜಂಟಿ ಅನುದಾನದೊಂದಿಗೆ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿರುವ ಸ್ವಾಯತ್ತ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ.

• ಐತಿಹಾಸಿಕ ಮೈಲಿಗಲ್ಲು: ಪ್ರೊ. ಸಿ.ವಿ. ರಾಮನ್ ಅವರು IACS ಪ್ರಯೋಗಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ರಾಮನ್ ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿದರು, ಇದು ಅವರಿಗೆ 1930 ರ ನೊಬೆಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ತಂದುಕೊಟ್ಟಿತು.

ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಪ್ರಮುಖ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು:

2. ಭಾರತದ ಮೊದಲ ಟೆಲಿಕಾಂ ಉತ್ಪಾದನಾ ವಲಯ (TMZ)

ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿ: 

• ದೂರಸಂಪರ್ಕ ಇಲಾಖೆ (DoT) ಮತ್ತು ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶ ಸರ್ಕಾರವು ಗ್ವಾಲಿಯರ್‌ನಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಮೊದಲ ಮೀಸಲಾದ ಟೆಲಿಕಾಂ ಉತ್ಪಾದನಾ ವಲಯವನ್ನು (TMZ) ಸ್ಥಾಪಿಸಲು ತಿಳುವಳಿಕಾ ಒಪ್ಪಂದಕ್ಕೆ (MoU) ಸಹಿ ಹಾಕಿವೆ.

ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶಗಳು:

• ಸ್ಥಳ: ಗ್ವಾಲಿಯರ್, ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶ.

• ವ್ಯಾಪ್ತಿ: ಇದು 350 ಎಕರೆ ವಿಸ್ತೀರ್ಣದ ಸಮಗ್ರ ಪ್ಲಗ್-ಅಂಡ್-ಪ್ಲೇ ಕೈಗಾರಿಕಾ ಕ್ಲಸ್ಟರ್ ಆಗಿದೆ (ಇದರ ಹಂತ-I 170 ಎಕರೆಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ).

• ಆಡಳಿತ: ಇದು ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶ ಸರ್ಕಾರದ ಶೇ.51 ರಷ್ಟು ಷೇರು ಮತ್ತು ದೂರಸಂಪರ್ಕ ಇಲಾಖೆಯ (DoT) ಶೇ.49 ರಷ್ಟು ಷೇರುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ವಿಶೇಷ ಉದ್ದೇಶದ ವಾಹಕ (SPV) ಮೂಲಕ ನಿರ್ವಹಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ.

• ಉದ್ದೇಶ: ಆಮದು ಮಾಡಿಕೊಂಡ ಟೆಲಿಕಾಂ ಯಂತ್ರಾಂಶಗಳ ಮೇಲಿನ ಅವಲಂಬನೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವುದು, ದೇಶೀಯ ಉತ್ಪಾದನೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವುದು (ಮೇಕ್ ಇನ್ ಇಂಡಿಯಾ) ಮತ್ತು 5G/6G ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಗಳಿಗಾಗಿ ಸಂಶೋಧನೆ ಮತ್ತು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯನ್ನು (R&D) ವೇಗಗೊಳಿಸುವುದು.

ಪ್ರಮುಖ ದಿನಾಚರಣೆಗಳು

1. ಶಹೀದ್ ಉಧಮ್ ಸಿಂಗ್ ಹುತಾತ್ಮ ದಿನ

• ಆಚರಿಸುವ ದಿನಾಂಕ: ಜುಲೈ 31

• ಆಚರಿಸುವ ಸಂಸ್ಥೆ: ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರ (ಪಂಜಾಬ್ ಮತ್ತು ಹರಿಯಾಣ ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರಗಳು).

• ಉದ್ದೇಶ: 1919ರ ಜಲಿಯನ್ ವಾಲಾಬಾಗ್ ಹತ್ಯಾಕಾಂಡಕ್ಕೆ ಸೇಡು ತೀರಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಲಂಡನ್‌ನಲ್ಲಿ ಮೈಕೇಲ್ ಒ’ಡ್ವೈಯರ್‌ನನ್ನು ಹತ್ಯೆಗೈದ ಮತ್ತು “ರಾಮ್ ಮೊಹಮ್ಮದ್ ಸಿಂಗ್ ಆಜಾದ್” ಎಂಬ ಗುರುತಿನ ಮೂಲಕ ಜಾತ್ಯತೀತ ಏಕತೆಯನ್ನು ಸಂಕೇತಿಸಿದ ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿ ನಾಯಕನ ಅತ್ಯುನ್ನತ ತ್ಯಾಗವನ್ನು ಸ್ಮರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

2. ವಿಶ್ವ ಶ್ವಾಸಕೋಶದ ಕ್ಯಾನ್ಸರ್ ದಿನ

• ಆಚರಿಸುವ ದಿನಾಂಕ: ಆಗಸ್ಟ್ 1

• ಆಚರಿಸುವ ಸಂಸ್ಥೆ: ಫೋರಮ್ ಆಫ್ ಇಂಟರ್ನ್ಯಾಷನಲ್ ರೆಸ್ಪಿರೇಟರಿ ಸೊಸೈಟೀಸ್ (FIRS) ಮತ್ತು ಜಾಗತಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು.

• ಉದ್ದೇಶ: ಶ್ವಾಸಕೋಶದ ಕ್ಯಾನ್ಸರ್‌ನ ಹೊರೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಜಾಗತಿಕ ಅರಿವು ಮೂಡಿಸುವುದು, ಕಡಿಮೆ-ಡೋಸ್ ಕಂಪ್ಯೂಟೆಡ್ ಟೊಮೊಗ್ರಫಿ (LDCT) ಸ್ಕ್ರೀನಿಂಗ್ ಮೂಲಕ ಆರಂಭಿಕ ಪತ್ತೆಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುವುದು, ತಡೆಗಟ್ಟುವಿಕೆಯನ್ನು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸುವುದು ಮತ್ತು ವಿಶ್ವಾದ್ಯಂತ ಸಕಾಲಿಕ ರೋಗನಿರ್ಣಯ ಹಾಗೂ ಜೀವ ಉಳಿಸುವ ಚಿಕಿತ್ಸೆಗಳಿಗೆ ಸಮಾನ ಪ್ರವೇಶವನ್ನು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸುವುದು ಇದರ ಪ್ರಮುಖ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿದೆ.

• ಘೋಷವಾಕ್ಯ: “ಶ್ವಾಸಕೋಶದ ಕ್ಯಾನ್ಸರ್ ವಿರುದ್ಧ ಒಟ್ಟಾಗಿ” (Together through lung cancer).

3. ವರ್ಲ್ಡ್ ವೈಡ್ ವೆಬ್ (World Wide Web) ದಿನ

• ಆಚರಿಸುವ ದಿನಾಂಕ: ಆಗಸ್ಟ್ 1

• ಆಚರಿಸುವ ಸಂಸ್ಥೆ: ಜಾಗತಿಕ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಸಮುದಾಯ / ವರ್ಲ್ಡ್ ವೈಡ್ ವೆಬ್ ಕನ್ಸೋರ್ಟಿಯಂ (W3C).

• ಉದ್ದೇಶ: ಸರ್ ಟಿಮ್ ಬರ್ನರ್ಸ್-ಲೀ (1989) ಅವರು ವರ್ಲ್ಡ್ ವೈಡ್ ವೆಬ್ ಅನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿದುದನ್ನು ಗೌರವಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಜಾಗತಿಕ ಸಂವಹನ, ಮಾಹಿತಿಯ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವೀಕರಣ ಮತ್ತು ಡಿಜಿಟಲ್ ನಾವೀನ್ಯತೆಯನ್ನು ಕ್ರಾಂತಿಗೊಳಿಸುವಲ್ಲಿ ವೆಬ್‌ನ ಪರಿವರ್ತಕ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಎತ್ತಿ ತೋರಿಸುವುದು.

• ಘೋಷವಾಕ್ಯ: “ಭವಿಷ್ಯದ ಸಬಲೀಕರಣ: ಅಂತರ್ಗತ, ಸುರಕ್ಷಿತ ಮತ್ತು ಮುಕ್ತ ವೆಬ್ ನಿರ್ಮಾಣ” (Empowering the Future: Building an Inclusive, Safe, and Open Web).

ವರದಿಗಳು ಮತ್ತು ಶ್ರೇಯಾಂಕಗಳು

1. ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ವಿರೂಪಗಳ ಕಾರ್ಯಕ್ಷಮತೆ ಸೂಚ್ಯಂಕ ವರದಿ

ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದವರು: ಕಾಂಪಿಟೆರೆ ಫೌಂಡೇಶನ್ (CTIL ಮತ್ತು IIFT ಸಹಯೋಗದೊಂದಿಗೆ).

ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶಗಳು:

• ಶ್ರೇಯಾಂಕದಲ್ಲಿ ಮಹತ್ವದ ಜಿಗಿತ: ರಚನಾತ್ಮಕ ಮತ್ತು ಸ್ಪರ್ಧಾತ್ಮಕ-ಪರವಾದ ಸುಧಾರಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಭಾರತವು 25 ಸ್ಥಾನಗಳಷ್ಟು ಮೇಲೇರಿ, ಜಾಗತಿಕವಾಗಿ 57 ನೇ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಗಳಿಸಿದೆ (2010 ರಲ್ಲಿ 82 ನೇ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿತ್ತು).

• ಮೌಲ್ಯಮಾಪನದ ಆಧಾರಸ್ತಂಭಗಳು: ಆಸ್ತಿ ಹಕ್ಕುಗಳ ರಕ್ಷಣೆ, ದೇಶೀಯ ಪೈಪೋಟಿ ಮತ್ತು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪೈಪೋಟಿ ಎಂಬ ಮೂರು ಪ್ರಮುಖ ಆಧಾರಸ್ತಂಭಗಳ ಮೇಲೆ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳನ್ನು ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ ಮಾಡುತ್ತದೆ.

• ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಚಾಲಕಶಕ್ತಿಗಳು: ಪ್ರಮುಖ ರಚನಾತ್ಮಕ ಸುಧಾರಣೆಗಳು, ಪ್ರಾಥಮಿಕವಾಗಿ ಸರಕು ಮತ್ತು ಸೇವಾ ತೆರಿಗೆ (GST) ಹಾಗೂ ದಿವಾಳಿ ಮತ್ತು ದಿವಾಳಿತನ ಸಂಹಿತೆ (IBC) ಈ ಸುಧಾರಣೆಗೆ ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣವಾಗಿವೆ.

ಕಾರ್ಯಕ್ಷಮತೆಯ ಮಾಪನ:

2. ಪರಿಸರ ಕಾರ್ಯಕ್ಷಮತೆ ಸೂಚ್ಯಂಕ (EPI) 2026

ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದವರು: ಯೇಲ್ ಸೆಂಟರ್ ಫಾರ್ ಎನ್ವಿರಾನ್ಮೆಂಟಲ್ ಲಾ & ಪಾಲಿಸಿ (YCELP) ಮತ್ತು ಕೊಲಂಬಿಯಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ (CIESIN).

ಪ್ರಮುಖ ಲಕ್ಷಣಗಳು ಮತ್ತು ಅಂಶಗಳು:

• ಜಾಗತಿಕ ನಾಯಕರು: ಎಸ್ಟೋನಿಯಾ 74.79 ಅಂಕಗಳೊಂದಿಗೆ ಜಾಗತಿಕವಾಗಿ 1 ನೇ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಗಳಿಸಿದೆ, ಹಾಗೂ ಯುರೋಪಿಯನ್ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು ಮೊದಲ ಐದು ಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು ಆಕ್ರಮಿಸಿಕೊಂಡಿವೆ.

• ಭಾರತದ ಸ್ಥಾನಮಾನ: 177 ದೇಶಗಳ ಪೈಕಿ ಭಾರತವು 22.46 ಅಂಕಗಳೊಂದಿಗೆ 176 ನೇ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಪಡೆದಿದೆ, ಇದು ಕೇವಲ ಲಾವೋಸ್ ದೇಶದ ಮುಂದಿದ್ದು, ಕೆಳಗಿಂದ ಎರಡನೇ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದೆ.

• ವಲಯವಾರು ಕಾರ್ಯಕ್ಷಮತೆ (ಭಾರತ): ಭಾರತವು ಪರಿಸರ ಆರೋಗ್ಯ, ಗಾಳಿಯ ಗುಣಮಟ್ಟ ಮತ್ತು ಜೀವವೈವಿಧ್ಯತೆಯಂತಹ ನಿರ್ಣಾಯಕ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಕಳಪೆ ಪ್ರದರ್ಶನ ನೀಡಿದೆ. ಆದರೆ ಹವಾಮಾನ ಬದಲಾವಣೆ ತಗ್ಗಿಸುವಿಕೆ ಮತ್ತು ತ್ಯಾಜ್ಯ ನಿರ್ವಹಣೆಯಲ್ಲಿ ತುಲನಾತ್ಮಕ ಪ್ರಗತಿಯನ್ನು ತೋರಿಸಿದೆ.

• ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ ಚೌಕಟ್ಟು: ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ಸುಸ್ಥಿರ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಗುರಿಗಳು (SDGs) ಮತ್ತು ಪ್ಯಾರಿಸ್ ಒಪ್ಪಂದದ ಕಡೆಗೆ ಪ್ರಗತಿಯನ್ನು ಅಳೆಯಲು, ಈ ದ್ವೈವಾರ್ಷಿಕ ಸೂಚ್ಯಂಕವು 12 ಪರಿಸರ ವಿವಾದ ವಿಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ 47 ಸೂಚಕಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ರಾಷ್ಟ್ರಗಳನ್ನು ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ ಮಾಡುತ್ತದೆ.

ಕಾರ್ಯಕ್ಷಮತೆಯ ಮಾಪನ:

ರಾಜ್ಯಾದ್ಯಂತ ಪಲ್ಸ್ ಪೋಲಿಯೊ ಲಸಿಕಾ ಅಭಿಯಾನ

ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿ:

• ಕರ್ನಾಟಕ ಆರೋಗ್ಯ ಇಲಾಖೆಯು ಜೂನ್ 28, 2026 ರ ಭಾನುವಾರದಂದು ರಾಜ್ಯಾದ್ಯಂತ ಬೃಹತ್ ಪಲ್ಸ್ ಪೋಲಿಯೊ ಲಸಿಕಾ ಅಭಿಯಾನವನ್ನು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ನಡೆಸಿದೆ.

ಪೋಲಿಯೊ ಬಗ್ಗೆ:

• ರೋಗಕಾರಕ: ಇದು ಪೋಲಿಯೊವೈರಸ್ (Poliovirus) ನಿಂದ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ.
• ಹರಡುವಿಕೆ: ಇದು ಕಲುಷಿತ ಆಹಾರ ಅಥವಾ ನೀರಿನ ಮೂಲಕ ಪ್ರಾಥಮಿಕವಾಗಿ ಮಲ-ಬಾಯಿ (fecal-oral) ಮಾರ್ಗದ ಮೂಲಕ ಹರಡುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಮನುಷ್ಯನ ಕರುಳಿನಲ್ಲಿ ವೃದ್ಧಿಯಾಗುತ್ತದೆ.
• ರೋಗಲಕ್ಷಣಗಳು: ಶೇಕಡಾ 90-95% ರಷ್ಟು ಸೋಂಕುಗಳು ಯಾವುದೇ ರೋಗಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವುದಿಲ್ಲ.
• ರೋಗಲಕ್ಷಣಗಳು ಕಂಡುಬರುವ ಪ್ರಕರಣಗಳಲ್ಲಿ ಜ್ವರ, ಆಯಾಸ, ತಲೆನೋವು, ಕುತ್ತಿಗೆ ಬಿಗಿತ ಮತ್ತು ಕೈಕಾಲು ನೋವು ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.
• ಪ್ರತಿ 200 ಪ್ರಕರಣಗಳಲ್ಲಿ 1 ಪ್ರಕರಣವು ತೀವ್ರ ಸ್ವರೂಪದ ಪಾರ್ಶ್ವವಾಯು (AFP) ಗೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ, ಇದು ಕಾಲುಗಳು ಅಥವಾ ಉಸಿರಾಟದ ಸ್ನಾಯುಗಳ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರಿ ಪ್ರಾಣಾಪಾಯವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಬಹುದು.
• ಚಿಕಿತ್ಸೆ: ಪೋಲಿಯೊ ರೋಗಕ್ಕೆ ಯಾವುದೇ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ಇಲ್ಲ. ಸಕಾಲಿಕ ಲಸಿಕೆ ಹಾಕಿಸುವ ಮೂಲಕ ಮಾತ್ರ ಇದನ್ನು ತಡೆಗಟ್ಟಬಹುದು.

ತೋತಾಪುರಿ ಮಾವು

ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿ:

• ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರವು ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಮಧ್ಯಸ್ಥಿಕೆ ಯೋಜನೆಯ (MIS) ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಜುಲೈ 2026 ರಲ್ಲಿ ಕರ್ನಾಟಕದಿಂದ 96,879 ಮೆಟ್ರಿಕ್ ಟನ್ ತೋತಾಪುರಿ ಮಾವು ಖರೀದಿಸಲು ಅನುಮೋದನೆ ನೀಡಿದೆ.

ತೋತಾಪುರಿ ಮಾವಿನ ಬಗ್ಗೆ: 

• ಬೆಳೆಯುವ ಪ್ರದೇಶಗಳು: ಇವುಗಳನ್ನು ಪ್ರಾಥಮಿಕವಾಗಿ ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶ (ತಿರುಪತಿ/ಚಿತ್ತೂರು), ಕರ್ನಾಟಕ (ಕೋಲಾರ) ಮತ್ತು ತಮಿಳುನಾಡಿನಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.
• ಆಕಾರ: ಇದು ವಿಶಿಷ್ಟವಾದ ಕೊಕ್ಕಿನಂತಹ ಚೂಪಾದ ತುದಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ (ಆದ್ದರಿಂದ ಇದನ್ನು ಗಿಣಿಮೂತಿ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ).
• ಬಳಕೆ: ಭಾರತೀಯ ಮಾವಿನ ತಿರುಳು ಮತ್ತು ಹಣ್ಣಿನ ರಸದ (ಜ್ಯೂಸ್) ಸಂಸ್ಕರಣಾ ಉದ್ಯಮಗಳಿಗೆ ಇದು ಪ್ರಮುಖ ಕಚ್ಚಾ ವಸ್ತುವಾಗಿದೆ.
• ಆರ್ಥಿಕತೆ: ಈ ಬೆಳೆಯು ಬೆಲೆ ಏರಿಳಿತಗಳಿಗೆ ಒಳಪಟ್ಟಿರುವುದರಿಂದ, ಇದು ಆಗಾಗ್ಗೆ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಮಧ್ಯಸ್ಥಿಕೆ ಯೋಜನೆ (MIS) ಜಾರಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ.

ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಮಧ್ಯಸ್ಥಿಕೆ ಯೋಜನೆಯ (MIS) ಪ್ರಮುಖ ಉದ್ದೇಶಗಳು

• • ಸಂಕಷ್ಟದ ಮಾರಾಟ ತಡೆಗಟ್ಟುವಿಕೆ: ಬಂಪರ್ / ಹೆಚ್ಚು ಬೆಳೆ ಬಂದಾಗ ಸ್ಥಳೀಯ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯ ಬೆಲೆಗಳು ಕುಸಿದು ರೈತರು ಅನುಭವಿಸುವ ಹಠಾತ್ ಆರ್ಥಿಕ ನಷ್ಟವನ್ನು ಇದು ತಡೆಯುತ್ತದೆ.
  • ಲಾಭದಾಯಕ ಬೆಲೆ: ಇದು ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಬೆಲೆಗಳ ಏರಿಳಿತಗಳನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಿ, ರೈತರಿಗೆ ಕನಿಷ್ಠ ಉತ್ಪಾದನಾ ವೆಚ್ಚವಾದರೂ ಸಿಗುವಂತೆ ಖಚಿತಪಡಿಸುತ್ತದೆ.
  • ಬೆಳೆ ವೈವಿಧ್ಯೀಕರಣ: ಇದು ಬೆಲೆ ಕುಸಿತದ ಅಪಾಯಗಳನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವ ಮೂಲಕ, ಅಧಿಕ ಮೌಲ್ಯದ ತೋಟಗಾರಿಕಾ ಬೆಳೆಗಳನ್ನು ಬೆಳೆಯಲು ರೈತರನ್ನು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸುತ್ತದೆ.

ಬಿಡದಿಯಲ್ಲಿ ಸರ್ಕಾರಿ ಮಹಿಳಾ ಚಾಲನಾ ತರಬೇತಿ ಸಂಸ್ಥೆ

ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿ:

• ಸಾರಿಗೆ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಉದ್ಯೋಗವನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರವು ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಮಹಿಳಾ ಚಾಲನಾ ತರಬೇತಿ ಸಂಸ್ಥೆಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲು ನಿರ್ಧರಿಸಿದೆ.

ಯೋಜನೆಯ ಬಗ್ಗೆ: 

• ಉದ್ದೇಶ: ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ಆರ್ಥಿಕವಾಗಿ ಸಬಲೀಕರಣಗೊಳಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಸಾರಿಗೆ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಅವರಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಉದ್ಯೋಗಾವಕಾಶಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುವುದು ಇದರ ಪ್ರಮುಖ ಗುರಿಯಾಗಿದೆ.
• ಸ್ಥಳ: ಈ ಸಂಸ್ಥೆಯನ್ನು ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಹೊರವಲಯದಲ್ಲಿರುವ ಬಿಡದಿ ಕೈಗಾರಿಕಾ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗುವುದು.
• ದೇಶದಲ್ಲೇ ಮೊದಲು: ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರವೊಂದರಿಂದ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಮಹಿಳೆಯರಿಗಾಗಿಯೇ ಸ್ಥಾಪನೆಯಾಗುತ್ತಿರುವ ದೇಶದ ಮೊಟ್ಟಮೊದಲ ಚಾಲನಾ ತರಬೇತಿ ಸಂಸ್ಥೆ ಇದಾಗಿದೆ.
• ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ: ಮುಖ್ಯ ಕಟ್ಟಡ ಹಾಗೂ ಮಹಿಳಾ ತರಬೇತಿಗಾರ್ತಿಯರಿಗಾಗಿಯೇ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾದ ಡ್ರೈವಿಂಗ್ ಟ್ರ್ಯಾಕ್ ಸೇರಿದಂತೆ ಅಗತ್ಯ ಸೌಲಭ್ಯಗಳನ್ನು ಬೆಂಗಳೂರು ಮಹಾನಗರ ಸಾರಿಗೆ ಸಂಸ್ಥೆ (BMTC) ನಿರ್ಮಿಸಲಿದೆ.
• ಕೌಶಲ್ಯ ತರಬೇತಿ: ಎಲ್ಲಾ ರೀತಿಯ ವಾಹನಗಳ ವೃತ್ತಿಪರ ಚಾಲನಾ ತರಬೇತಿ ಮತ್ತು ಇತರ ವೃತ್ತಿಪರ ಕೋರ್ಸ್‌ಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುವ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯನ್ನು ಕರ್ನಾಟಕ ಮಹಿಳಾ ಉದ್ಯಮಿಗಳ ಸಂಘವು (AWAKE) ನಿರ್ವಹಿಸಲಿದೆ.

ಕರ್ನಾಟಕದ ಜಲಾಶಯಗಳು

ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿ:

• ಜೂನ್ ತಿಂಗಳ ನೈರುತ್ಯ ಮುಂಗಾರಿನ ಕೊರತೆಯಿಂದಾಗಿ ಕರ್ನಾಟಕದ ಪ್ರಮುಖ ಜಲಾಶಯಗಳಲ್ಲಿ ನೀರಿನ ಮಟ್ಟವು ಅಪಾಯಕಾರಿ ಮಟ್ಟಕ್ಕೆ ಕುಸಿದಿದ್ದು, ಇದು ನೀರು ಹಂಚಿಕೆ ಮತ್ತು ಕೃಷಿಯ ಬಗ್ಗೆ ತೀವ್ರ ಆತಂಕವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದೆ.

ಜಲಾಶಯಗಳ ವಿವರ: 

ಕೇಂದ್ರೀಯ ಕಾರಾಗೃಹದ ಕೈದಿಗಳಿಂದ ‘ಫ್ರೀ ಬರ್ಡ್’ ಉಡುಪು ಬ್ರ್ಯಾಂಡ್ ಬಿಡುಗಡೆ

ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿ:

• ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಪರಪ್ಪನ ಅಗ್ರಹಾರ ಕೇಂದ್ರೀಯ ಕಾರಾಗೃಹವು ಜೈಲಿನ ಕೈದಿಗಳಿಂದಲೇ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಕೈಯಿಂದ ತಯಾರಾದ ಪ್ರೀಮಿಯಂ ಸಿದ್ಧ ಉಡುಪು ಬ್ರ್ಯಾಂಡ್ ಆದ “ಫ್ರೀ ಬರ್ಡ್” (Free Bird) ಅನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದೆ.

ಈ ಉಪಕ್ರಮದ ಬಗ್ಗೆ:

• ಕೈದಿಗಳ ಪುನರ್ವಸತಿ ಮತ್ತು ವೃತ್ತಿಪರ ಕೌಶಲ್ಯಾಭಿವೃದ್ಧಿಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಕರ್ನಾಟಕ ಕಾರಾಗೃಹ ಮತ್ತು ಸುಧಾರಣಾ ಸೇವೆಗಳ ಇಲಾಖೆ ಹಾಗೂ HCL ಸಹಯೋಗದಲ್ಲಿ ಈ ಉಪಕ್ರಮವನ್ನು ಹಮ್ಮಿಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ.
• ಬಟ್ಟೆ ಮತ್ತು ವಿನ್ಯಾಸ: ಸೂರತ್‌ನಿಂದ ತರಿಸಲಾದ ಉತ್ತಮ ಗುಣಮಟ್ಟದ ಲಿನೆನ್ (linen) ಬಟ್ಟೆಯನ್ನು ಬಳಸಿ ಈ ಶರ್ಟ್‌ಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಬ್ರ್ಯಾಂಡ್‌ನ ಲೋಗೋ ಆಗಿ ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದ ಲಾಂಛನವಾದ ‘ಗಂಡಭೇರುಂಡ’ವನ್ನು ಬಳಸಲಾಗಿದೆ.

ತಿಪಟೂರು ತೆಂಗು, ಹೊಯ್ಸಳ ಶೈಲಿಯ ಶಿಲ್ಪ ಕಲೆಗೆ GI ಮಾನ್ಯತೆ

ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿ:

• ಕರ್ನಾಟಕದ ನಾಲ್ಕು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಉತ್ಪನ್ನಗಳಿಗೆ ಭೌಗೋಳಿಕ ಸೂಚ್ಯಂಕ (GI) ಮಾನ್ಯತೆ ಒಲಿಯುವ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಿದೆ.

ಉತ್ಪನ್ನಗಳ ಬಗ್ಗೆ

• ತಿಪಟೂರು ತೆಂಗು: ಇದು ಉತ್ತಮ ಗುಣಮಟ್ಟದ ಕೊಬ್ಬರಿ, ದೀರ್ಘಕಾಲದ ಬಾಳಿಕೆ ಮತ್ತು ವಿಶಿಷ್ಟವಾದ ಸಿಹಿ ರುಚಿಗೆ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದೆ.
• ಹೊಯ್ಸಳ ಶೈಲಿಯ ಶಿಲ್ಪ ಕಲೆ: ಹೊಯ್ಸಳ ದೇವಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ಸಂಕೀರ್ಣವಾದ ಮತ್ತು ಜಾಗತಿಕವಾಗಿ ಮೆಚ್ಚುಗೆ ಪಡೆದ ಶಿಲಾ-ಕೆತ್ತನೆಯ ಸಂಪ್ರದಾಯವನ್ನು ಇದು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತದೆ.
• ಸಾಣಿಕಟ್ಟೆ ಉಪ್ಪು: ತನ್ನ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಉತ್ಪಾದನಾ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚಿನ ಖನಿಜಾಂಶದ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ ಇದು ಹೆಚ್ಚು ಮೌಲ್ಯಯುತವಾಗಿದೆ.
• ಕುಣಬಿ ಮುಡ್ಲಿ: ಇದು ಕೆಸವು/ಕೊಲೊಕಾಸಿಯಾ (taro/Colocasia) ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ವಿಶಿಷ್ಟವಾದ ಹಾಗೂ ಹವಾಮಾನ-ಚೇತರಿಕೆ ಗೆಡ್ಡೆಯಾಗಿದೆ.

ವರ್ಗವಾರು ಕರ್ನಾಟಕದ ಸಂಪೂರ್ಣ GI ಮಾನ್ಯತೆಗಳ ಪಟ್ಟಿ

• 2026ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಕರ್ನಾಟಕವು 51 ನೋಂದಾಯಿತ ಭೌಗೋಳಿಕ ಸೂಚ್ಯಂಕ (GI) ಮಾನ್ಯತೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಉತ್ಪನ್ನಗಳ ವಿಚಾರದಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಅಗ್ರಗಣ್ಯ ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ.
• ವಾಣಿಜ್ಯ ಮತ್ತು ಕೈಗಾರಿಕಾ ಸಚಿವಾಲಯದ DPIIT ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಬರುವ ಚೆನ್ನೈನ ಭೌಗೋಳಿಕ ಸೂಚ್ಯಂಕಗಳ ನೋಂದಣಾಧಿಕಾರಿ ಇದನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಾರೆ.
• ಈ ಮಾನ್ಯತೆಗಳು ರಾಜ್ಯದ ವಿಶಿಷ್ಟ ಬೌದ್ಧಿಕ ಆಸ್ತಿ, ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಮತ್ತು ಕೃಷಿ ಪರಂಪರೆಯನ್ನು ಸಂರಕ್ಷಿಸುತ್ತವೆ.

ಅಪರಿಚಿತ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟಗಾರರ ಕುರಿತ ಸಂಶೋಧನಾ ಉಪಕ್ರಮ

ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿ:

• ಕರ್ನಾಟಕ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿಯು ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟಗಾರರ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಬೆಳಕಿಗೆ ತರಲು ಒಂದು ವಿಶೇಷ ಸಂಶೋಧನಾ ಉಪಕ್ರಮವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದೆ.

ಈ ಉಪಕ್ರಮದ ಬಗ್ಗೆ: 

• ಉದ್ದೇಶ: ಬ್ರಿಟಿಷರಿಂದ ಅಂಡಮಾನ್ ಮತ್ತು ನಿಕೋಬಾರ್ ದ್ವೀಪಗಳ ಸೆಲ್ಯುಲಾರ್ ಜೈಲಿಗೆ (ಕಾಳಾಪಾನಿ) ಗಡಿಪಾರು ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟ ಕರ್ನಾಟಕದ 59 ಅಪರಿಚಿತ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟಗಾರರ ಜೀವನವನ್ನು ದಾಖಲಿಸುವುದು ಇದರ ಗುರಿಯಾಗಿದೆ.
• ಈ ಯೋಜನೆಯು ಅಕಾಡೆಮಿ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾದ ಎಲ್. ಎನ್. ಮುಕುಂದರಾಜ್ ಅವರ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತಿದೆ.
• ಮಹತ್ವ: ಈ ಅಪ್ರತಿಮ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳನ್ನು ಭಾರತದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಇತಿಹಾಸದಿಂದ ಅಳಿಸಿಹಾಕುವುದನ್ನು ತಡೆಯುವುದು ಈ ಯೋಜನೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಆಶಯವಾಗಿದೆ.

ಉಪಕ್ರಮದ ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶಗಳು

• ಐತಿಹಾಸಿಕ ಹಿನ್ನೆಲೆ: 1857 ರ ಸಿಪಾಯಿ ದಂಗೆ ಮತ್ತು ಸಂಬಂಧಿತ ಸ್ಥಳೀಯ ದಂಗೆಗಳಲ್ಲಿ ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದ್ದಕ್ಕಾಗಿ ಈ 59 ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟಗಾರರನ್ನು ಜೈಲಿನಲ್ಲಿರಿಸಲಾಗಿತ್ತು.
• ಮುಂಬರುವ ಪ್ರಕಟಣೆ: ಈ ಸಂಶೋಧನಾ ವರದಿಗಳನ್ನು “ಯಾರೂ ಅರಿಯದ ವೀರರು” (The Unknown Heroes) ಎಂಬ ಶೀರ್ಷಿಕೆಯ ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ ಸಂಕಲಿಸಲಾಗುವುದು.
• ಸಂಶೋಧನಾ ತಂತ್ರ: ಪ್ರಾಥಮಿಕ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಕಲೆಹಾಕಲು, ಸಂಶೋಧಕರು ಕರ್ನಾಟಕದಾದ್ಯಂತ ಈ ಹೋರಾಟಗಾರರ ಹುಟ್ಟೂರುಗಳಲ್ಲಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಬ್ಯಾನರ್‌ಗಳನ್ನು ಅಳವಡಿಸುತ್ತಿದ್ದು, ಕುಟುಂಬಸ್ಥರು ಮೌಖಿಕ ಇತಿಹಾಸ, ಪತ್ರಗಳು ಅಥವಾ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳುವಂತೆ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.

ಯೋಜನೆಯಲ್ಲಿ ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರದೇಶಗಳು

• ಗದಗ (ನರಗುಂದ): ಫರಾಸ್ ಖಾನ್ ಮತ್ತು ಬಿಕಾಜಿ ಗಣೇಶ್ ಗೋಖಲೆ ಅವರಂತಹ ಹೋರಾಟಗಾರರ ತವರೂರು.
• ಉತ್ತರ ಕನ್ನಡ (ಕಾರವಾರ): ಗೋಪಾಲ್ ಭಂಡಾರಿ ಮತ್ತು ವಿಠು ಗಾವಳಿಯಂತಹ ಬಂಡುಕೋರರ ತವರೂರು.
• ಬಾಗಲಕೋಟೆ (ಮುಧೋಳ): ಬ್ರಿಟಿಷರ ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರ ನಿಷೇಧ ಕಾನೂನುಗಳ ವಿರುದ್ಧ ಹೋರಾಡಿದ ಬುಡಕಟ್ಟು ಬೇಟೆಗಾರರಾದ ಹಳಗಳಿ ಬೇಡರ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಇದು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.

ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಯುವ ಉದ್ಯೋಗ ಮತ್ತು ಅವಕಾಶಗಳ ವರದಿ

ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿ:

• ಫ್ಯೂಚರ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾನವು ಪ್ರಕಟಿಸಿದ “ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯ ಯುವ ಅವಕಾಶಗಳ ಕೈಪಿಡಿ” ವರದಿಯು, 35 ವರ್ಷದೊಳಗಿನ ಯುವಕರಲ್ಲಿ ಶೇ. 22.6 ರಷ್ಟು ಯುವಕರು ಉದ್ಯೋಗ, ಶಿಕ್ಷಣ ಅಥವಾ ತರಬೇತಿಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡಿಲ್ಲ (Not in Employment, Education, or Training – NEET) ಎಂದು ತನ್ನ ವರದಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದೆ.

ಪ್ರಮುಖ ಅಂಕಿ-ಅಂಶಗಳು

• ಶಿಕ್ಷಣ ಅಥವಾ ತರಬೇತಿಯಿಲ್ಲದ ದರ (NEET Rate): 35 ವರ್ಷದೊಳಗಿನ ಯುವಕರಲ್ಲಿ ಶೇ. 22.6 ರಷ್ಟು ಯುವಕರು ಉದ್ಯೋಗ, ಶಿಕ್ಷಣ ಅಥವಾ ತರಬೇತಿಯಿಂದ ವಂಚಿತರಾಗಿದ್ದಾರೆ.
• ಕಾರ್ಮಿಕ ಶಕ್ತಿ: ಕಾರ್ಮಿಕ ಶಕ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಯುವಕರ ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳುವಿಕೆಯ ಪ್ರಮಾಣವು ಶೇ. 45.6 ರಷ್ಟಿದೆ.
• ನಿರುದ್ಯೋಗ: ಯುವಕರ ನಿರುದ್ಯೋಗ ದರವು ಶೇ. 8.6 ಕ್ಕೆ ಇಳಿಕೆಯಾಗಿದೆ.
• ಉದ್ಯೋಗದ ಸ್ವರೂಪ: ಶೇ. 44 ರಷ್ಟು ಯುವಕರು ನಿಯಮಿತ ಸಂಬಳದ ಉದ್ಯೋಗಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರೆ, ಶೇ. 42 ರಷ್ಟು ಯುವಕರು ಅನೌಪಚಾರಿಕ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.
• ತರಬೇತಿ: ವೃತ್ತಿಪರ ಮತ್ತು ತಾಂತ್ರಿಕ ತರಬೇತಿಯನ್ನು ಪಡೆದವರ ಪ್ರಮಾಣವು ಶೇ. 28.5 ರಷ್ಟಿದೆ.

ಸವಾಲುಗಳು

• ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಅಸಮಾನತೆ: ಬೆಂಗಳೂರು ನಗರ ಜಿಲ್ಲೆಯು 65 ಅಂಕಗಳೊಂದಿಗೆ ಮುಂಚೂಣಿಯಲ್ಲಿದ್ದರೆ, ಯಾದಗಿರಿ ಜಿಲ್ಲೆಯು 42 ಅಂಕಗಳೊಂದಿಗೆ ತೀವ್ರವಾಗಿ ಹಿಂದುಳಿದಿದೆ.
• ಉದ್ಯೋಗಗಳ ಕೇಂದ್ರೀಕರಣ: ಉದ್ಯೋಗವಕಾಶಗಳು ಬಹುಪಾಲು ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿಯೇ ಕೇಂದ್ರೀಕೃತವಾಗಿರುವುದರಿಂದ, ಇದು ಸಾಮೂಹಿಕ ವಲಸೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತಿದೆ.
• ಲಿಂಗ ಅಸಮಾನತೆ: ಕಾರ್ಮಿಕ ಶಕ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳುವಿಕೆಯ ಪ್ರಮಾಣವು ಶೇ. 24.5 ರಷ್ಟು ಕಡಿಮೆಯಿದೆ.
• ಸಾಮಾಜಿಕ ಅಡೆತಡೆಗಳು: ನಿರ್ಬಂಧಿತ ಓಡಾಟದ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ ಶೇ. 24 ರಷ್ಟು ಪದವೀಧರ ಮಹಿಳೆಯರು ನಿರುದ್ಯೋಗವನ್ನು ಎದುರಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.

ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿನ ಯುವ ಉದ್ಯೋಗ ಯೋಜನೆಗಳು

ಯುವ ನಿಧಿ ಯೋಜನೆ

• ಆರ್ಥಿಕ ಬೆಂಬಲ: ನಿರುದ್ಯೋಗಿ ಯುವಕರಿಗೆ ಉದ್ಯೋಗ ದೊರೆಯುವವರೆಗೆ ಅಥವಾ ಗರಿಷ್ಠ ಎರಡು ವರ್ಷಗಳವರೆಗೆ ಮಾಸಿಕ ನಿರುದ್ಯೋಗ ಭತ್ಯೆಯನ್ನು ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ; ಇದರಲ್ಲಿ ಅರ್ಹ ಪದವೀಧರರಿಗೆ ತಿಂಗಳಿಗೆ ₹3,000 ಮತ್ತು ಡಿಪ್ಲೊಮಾದಾರರಿಗೆ ₹1,500 ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ.
• ಅರ್ಹತೆ: ಇತ್ತೀಚಿನ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ (2023 ರಿಂದೀಚೆಗೆ) ಪದವಿ ಅಥವಾ ಡಿಪ್ಲೊಮಾ ಕೋರ್ಸ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಉತ್ತೀರ್ಣರಾಗಿ, ಉನ್ನತ ವ್ಯಾಸಂಗ ಅಥವಾ ಸ್ವಯಂ ಉದ್ಯೋಗ ಮಾಡದೆ ನಿರುದ್ಯೋಗಿಗಳಾಗಿ ಉಳಿದಿರುವ ಕರ್ನಾಟಕದ ನಿವಾಸಿಗಳು ಈ ಯೋಜನೆಗೆ ಅರ್ಹರಾಗಿದ್ದಾರೆ.
• ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಕೆ: ಅರ್ಹ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳು ‘ಸೇವಾ ಸಿಂಧು ಪೋರ್ಟಲ್’ ಅಥವಾ ಸ್ಥಳೀಯ ಉದ್ಯೋಗ ವಿನಿಮಯ ಕಚೇರಿಗಳ ಮೂಲಕ ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸಬಹುದಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಪ್ರತಿ ಮೂರು ತಿಂಗಳಿಗೊಮ್ಮೆ ಸ್ವಯಂ-ಘೋಷಣೆಯನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸುವುದು ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿದೆ.

ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಗಳ ಕೌಶಲ್ಯ ಕರ್ನಾಟಕ ಯೋಜನೆ (CMKKY)

• ವೃತ್ತಿಪರ ಕೌಶಲ್ಯಾಭಿವೃದ್ಧಿ: ಇದು 18 ರಿಂದ 35 ವರ್ಷ ವಯಸ್ಸಿನ ಯುವಕರಿಗೆ ಅಲ್ಪಾವಧಿಯ ತರಬೇತಿಯನ್ನು ನೀಡುವ ರಾಜ್ಯದ ಪ್ರಮುಖ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವಾಗಿದೆ.
• ತರಬೇತಿಯ ವ್ಯಾಪ್ತಿ: IT, ಚಿಲ್ಲರೆ ವ್ಯಾಪಾರ, ಆಟೋಮೋಟಿವ್ ಮತ್ತು ಆರೋಗ್ಯ ರಕ್ಷಣಾ ವಲಯಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಂತೆ 35 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಕೈಗಾರಿಕಾ ವಲಯಗಳಲ್ಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಾನದಂಡಗಳಿಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಉಚಿತ ತರಬೇತಿಯನ್ನು ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ.
• ಉದ್ಯೋಗಾವಕಾಶ: ರಾಜ್ಯಾದ್ಯಂತ ಇರುವ ತರಬೇತಿ ಕೇಂದ್ರಗಳು ಪ್ರಮಾಣೀಕೃತ ತರಬೇತಿದಾರರಿಗೆ ಉದ್ಯೋಗಾವಕಾಶ ಮತ್ತು ಸ್ವಯಂ-ಉದ್ಯೋಗದ ಮಾರ್ಗಗಳನ್ನು ಕಂಡುಕೊಳ್ಳಲು ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿ ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತವೆ.

ನಿಪುಣ ಕರ್ನಾಟಕ

• ಸುಧಾರಿತ ತಾಂತ್ರಿಕ ಕೌಶಲ್ಯಗಳು: ಕೃತಕ ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆ (AI), ಡೇಟಾ ಸೈನ್ಸ್, ಸೈಬರ್ ಭದ್ರತೆ ಮತ್ತು ಸುಧಾರಿತ ಉತ್ಪಾದನಾ ವಲಯಗಳಂತಹ ಉದಯೋನ್ಮುಖ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಯುವಕರಿಗೆ ತರಬೇತಿ ನೀಡಲು ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಲಾದ ವಿಶೇಷ ಕಾರ್ಯಪಡೆ ಸಬಲೀಕರಣ ಉಪಕ್ರಮವಾಗಿದೆ.
• ಉದ್ಯಮಗಳ ಸಹಭಾಗಿತ್ವ: ಹೈಬ್ರಿಡ್ ಕಲಿಕಾ ಮಾದರಿಗಳು, ಇಂಟರ್ನ್‌ಶಿಪ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಜಾಗತಿಕವಾಗಿ ಮಾನ್ಯತೆ ಪಡೆದ ಪ್ರಮಾಣೀಕರಣಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸಲು ಜಾಗತಿಕ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಕಂಪನಿಗಳು ಮತ್ತು ನವೋದ್ಯಮಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಹಕರಿಸುತ್ತದೆ.

ಮಾಹಿತಿ ಅಸ್ವಸ್ಥತೆ ನಿಭಾಯಿಸುವ ಘಟಕ (IDTU)

ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿ:

• ನಕಲಿ ಸುದ್ದಿಗಳು, ಡೀಪ್‌ಫೇಕ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ದ್ವೇಷ ಭಾಷಣಗಳನ್ನು ತಡೆಗಟ್ಟುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರವು ಮಾಹಿತಿ ಅಸ್ವಸ್ಥತೆ ನಿಭಾಯಿಸುವ ಘಟಕವನ್ನು (Information Disorder Tackling Unit – IDTU) ಮರುಸ್ಥಾಪಿಸುತ್ತಿದೆ.

ರಚನೆ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳು

• ಕಮಾಂಡ್ ಘಟಕ: ಇದು DGP ಶ್ರೇಣಿಯ ಅಧಿಕಾರಿಯ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ ರಾಜ್ಯದ ಸೈಬರ್ ಕಮಾಂಡ್ ಘಟಕದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ.
• ತ್ವರಿತ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ: ಆಕ್ಷೇಪಾರ್ಹ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ತ್ವರಿತವಾಗಿ ತೆಗೆದುಹಾಕಲು ಪ್ರಮುಖ ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಲತಾಣ ವೇದಿಕೆಗಳೊಂದಿಗೆ ವೇಗದ ಸಂವಹನ ಮಾರ್ಗಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುತ್ತದೆ.
• ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ: ಬಾಟ್ ನೆಟ್‌ವರ್ಕ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ತಿರುಚಿದ ಮಾಧ್ಯಮಗಳನ್ನು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಲು AI-ಆಧಾರಿತ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣಾ ಸಾಧನಗಳನ್ನು ನಿಯೋಜಿಸುತ್ತದೆ.

ಗೋದಾವರಿ-ಕೃಷ್ಣಾ-ಕಾವೇರಿ ನದಿ ಜೋಡಣೆ ಯೋಜನೆ

ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿ: 

• ಗೋದಾವರಿ-ಕೃಷ್ಣಾ-ಕಾವೇರಿ ನದಿ ಜೋಡಣೆ ಯೋಜನೆಗೆ ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರವು ಒಪ್ಪಿಗೆ ನೀಡಿರುವುದನ್ನು ಕೇಂದ್ರ ಸಚಿವ ಹೆಚ್.ಡಿ. ಕುಮಾರಸ್ವಾಮಿ ಅವರು ತೀವ್ರವಾಗಿ ಟೀಕಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಯೋಜನೆಯ ಬಗ್ಗೆ

• ಗೋದಾವರಿ-ಕೃಷ್ಣಾ-ಕಾವೇರಿ ನದಿ ಜೋಡಣೆ ಯೋಜನೆಯು ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದಲ್ಲಿನ ತೀವ್ರ ನೀರಿನ ಕೊರತೆಯನ್ನು ನಿವಾರಿಸಲು ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಲಾದ ಬೃಹತ್ ಜಲ ನಿರ್ವಹಣಾ ಉಪಕ್ರಮವಾಗಿದೆ.
• ಉದ್ದೇಶ: ಗೋದಾವರಿ ಜಲಾನಯನ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿನ ಬಳಕೆಯಾಗದ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ನೀರನ್ನು ನೀರಿನ ಕೊರತೆಯಿರುವ ಕೃಷ್ಣಾ, ಪೆನ್ನಾರ್ ಮತ್ತು ಕಾವೇರಿ ಜಲಾನಯನ ಪ್ರದೇಶಗಳತ್ತ ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕೆ ತಿರುಗಿಸುವುದು ಇದರ ಪ್ರಮುಖ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿದೆ.

ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಸಂಚಾರಿ ನ್ಯಾಯವಿಜ್ಞಾನ ಪ್ರಯೋಗಾಲಯಗಳು ಮತ್ತು ಪೊಲೀಸ್ ವಾಹನಗಳ ಚಾಲನೆ

ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿ:

• ರಾಜ್ಯದ ಕ್ರಿಮಿನಲ್ ನ್ಯಾಯಾಂಗ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಆಧುನೀಕರಣಗೊಳಿಸಲು ಮತ್ತು ತುರ್ತು ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಸುಧಾರಿಸುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಕರ್ನಾಟಕದ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಡಿ.ಕೆ. ಶಿವಕುಮಾರ್ ಅವರು 32 ಸಂಚಾರಿ ನ್ಯಾಯವಿಜ್ಞಾನ ಪ್ರಯೋಗಾಲಯಗಳಿಗೆ (Mobile FSLs) ಚಾಲನೆ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ.

ಯೋಜನೆಯ ಬಗ್ಗೆ

• ಸಂಚಾರಿ ಪ್ರಯೋಗಾಲಯಗಳು: ಅಪರಾಧ ಸ್ಥಳದ ತನಿಖಾಧಿಕಾರಿಗಳಿಗೆ ತಕ್ಷಣದ ಸ್ಥಳದಲ್ಲೇ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳನ್ನು ನಡೆಸಲು ಇವು ಸಂಚಾರಿ ಪ್ರಯೋಗಾಲಯಗಳಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತವೆ.
• ಸಾಕ್ಷ್ಯಗಳ ರಕ್ಷಣೆ: ಸಾಕ್ಷ್ಯಗಳು ಕಲುಷಿತಗೊಳ್ಳುವುದನ್ನು ತಡೆಯಲು ಡಿಜಿಟಲ್ ವಿಂಗಡಣೆ ಮತ್ತು ಸುರಕ್ಷಿತ ಸಾಗಾಣಿಕೆಗಾಗಿ ಇವುಗಳನ್ನು ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ.
• ಮಾದಕವಸ್ತು ನಿಯಂತ್ರಣ: ಹೆಚ್ಚಿನ ಅಪಾಯವಿರುವ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡ ಮಾದಕವಸ್ತುಗಳ ಮೇಲೆ ತಕ್ಷಣದ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಪರೀಕ್ಷೆಯನ್ನು ನಡೆಸಲು ಇವುಗಳನ್ನು ಸಜ್ಜುಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ.
• ಒಟ್ಟು ವೆಚ್ಚ: ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರದ ಬೆಂಬಲದೊಂದಿಗೆ ಈ ಅತ್ಯಾಧುನಿಕ ವಾಹನಗಳನ್ನು ₹20.40 ಕೋಟಿ ವೆಚ್ಚದಲ್ಲಿ ಖರೀದಿಸಲಾಗಿದೆ.
• ರಾಜ್ಯಾದ್ಯಂತ ನಿಯೋಜನೆ: ಕರ್ನಾಟಕದಾದ್ಯಂತ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಪೊಲೀಸ್ ಜಿಲ್ಲಾ ಘಟಕಕ್ಕೆ ಒಂದು ಸಂಚಾರಿ ನ್ಯಾಯವಿಜ್ಞಾನ ವಾಹನವನ್ನು ಖಾಯಂ ಆಗಿ ನಿಯೋಜಿಸಲಾಗಿದೆ.
• ದಕ್ಷತೆಯ ಹೆಚ್ಚಳ: ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಸಾಕ್ಷ್ಯಗಳ ಮೂಲಕ ನ್ಯಾಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಬಾಕಿ ಉಳಿದಿರುವ ಪ್ರಕರಣಗಳನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವುದು ಮತ್ತು ಅಪರಾಧ ಸಾಬೀತು ದರವನ್ನು ವೇಗಗೊಳಿಸುವುದು ಇದರ ಮುಖ್ಯ ಗುರಿಯಾಗಿದೆ.

ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯ ಪರಿಶಿಷ್ಟ ಜಾತಿ ಮತ್ತು ಪರಿಶಿಷ್ಟ ಪಂಗಡಗಳ ಆಯೋಗ

ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿ:

• ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯ ಪರಿಶಿಷ್ಟ ಜಾತಿ (SC) ಮತ್ತು ಪರಿಶಿಷ್ಟ ಪಂಗಡಗಳ (ST) ಆಯೋಗದ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾದ ಎಲ್. ಮೂರ್ತಿ ಅವರು, ಅಲೆಮಾರಿ ಮತ್ತು ಬುಡಕಟ್ಟು ಸಮುದಾಯಗಳ ಸಾಮಾಜಿಕ-ಆರ್ಥಿಕ ಸ್ಥಿತಿಗತಿಯ ಕುರಿತಾದ ಸಮಗ್ರ ವರದಿಯನ್ನು ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಸಲ್ಲಿಸಲಾಗುವುದು ಎಂದು ಪ್ರಕಟಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಪ್ರಮುಖ ಸಂಶೋಧನೆಗಳು ಮತ್ತು ನಿರ್ದೇಶನಗಳು

• ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು: ಆಯೋಗವು ಕರ್ನಾಟಕದಾದ್ಯಂತ 18 ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರವಾಸ ಕೈಗೊಂಡಿದ್ದು, ಈ ಶೋಷಿತ ಸಮುದಾಯಗಳು ಎದುರಿಸುತ್ತಿರುವ ಮೂಲಭೂತ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು ಎಲ್ಲೆಡೆ ಒಂದೇ ರೀತಿಯಾಗಿವೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಗುರುತಿಸಿದೆ.
• ಪ್ರಮುಖ ಬೇಡಿಕೆಗಳು: ಮುಂಬರುವ ವರದಿಯು ಈ ಸಮುದಾಯಗಳಿಗೆ ವ್ಯವಸ್ಥಿತವಾಗಿ ಭೂಮಿ, ಶಿಕ್ಷಣ, ವಸತಿ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕ ನೆರವು ಒದಗಿಸುವ ತುರ್ತು ಅಗತ್ಯವನ್ನು ಎತ್ತಿ ತೋರಿಸುತ್ತದೆ.

ಆಯೋಗದ ಸ್ವರೂಪ

• ಶಾಸನಬದ್ಧ ಸಂಸ್ಥೆ: ಇದು 2002 ರ ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯ ಪರಿಶಿಷ್ಟ ಜಾತಿ ಮತ್ತು ಪರಿಶಿಷ್ಟ ಪಂಗಡಗಳ ಆಯೋಗ ಕಾಯ್ದೆಯ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ರಚನೆಯಾದ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ.
• ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ವ್ಯತ್ಯಾಸ: ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ಸ್ಥಾನಮಾನ ಹೊಂದಿರುವ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಆಯೋಗಗಳಿಗಿಂತ (ಸಂವಿಧಾನದ 338 ಮತ್ತು 338A ವಿಧಿಗಳು) ಭಿನ್ನವಾಗಿ, ಇದು ರಾಜ್ಯ ಮಟ್ಟದ ಶಾಸನಬದ್ಧ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ.

ರಚನೆ ಮತ್ತು ಸಂಯೋಜನೆ

• ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿ: ಬೆಂಗಳೂರು.
• ನಾಯಕತ್ವ: SC / ST  ವಿಷಯಗಳಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷ ಜ್ಞಾನ ಹೊಂದಿರುವ ಅಧ್ಯಕ್ಷರು ಇದರ ನೇತೃತ್ವ ವಹಿಸುತ್ತಾರೆ.
• ಆಡಳಿತ: ಸಮಾಜ ಕಲ್ಯಾಣ ಇಲಾಖೆಯ ಆಯುಕ್ತರು ಇದರ ಸದಸ್ಯ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಾರೆ.

ಅಧಿಕಾರಗಳು ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯಗಳು

• ವಿಚಾರಣೆ ಮತ್ತು ತನಿಖೆ: ಹಕ್ಕುಗಳು ಮತ್ತು ರಕ್ಷಣೆಗಳ ವಂಚನೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ದೂರುಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸುತ್ತದೆ.
• ಸಿವಿಲ್ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಅಧಿಕಾರ: ವಿಚಾರಣೆಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಸಾಕ್ಷಿಗಳನ್ನು ಕರೆಯಿಸುವ ಮತ್ತು ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುವಂತೆ ಆದೇಶಿಸುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯಾತ್ಮಕ ಅಧಿಕಾರಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.
• ನೀತಿ-ನಿಯಮಗಳ ಸಲಹೆ: SC / ST ಸಮುದಾಯಗಳ ಸಾಮಾಜಿಕ-ಆರ್ಥಿಕ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗಾಗಿ ರಾಜ್ಯ ಮಟ್ಟದ ಯೋಜನೆಗಳ ಕುರಿತು ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಸಲಹೆ ನೀಡುತ್ತದೆ.

ನಿರ್ಣಾಯಕ ನ್ಯಾಯಾಂಗ ಮಿತಿಗಳು

• ತೀರ್ಪು ನೀಡುವ ಅಧಿಕಾರವಿಲ್ಲ: ಆಯೋಗವು ವಿವಾದಗಳನ್ನು ಬಗೆಹರಿಸಲು ಅಥವಾ ಮಧ್ಯಂತರ/ಅಂತಿಮ ಆದೇಶಗಳನ್ನು ಹೊರಡಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ ಎಂದು ಕರ್ನಾಟಕ ಉಚ್ಚ ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ತೀರ್ಪು ನೀಡಿದೆ.
• ನ್ಯಾಯಾಲಯವಲ್ಲ: ಇದರ ಸಿವಿಲ್ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಅಧಿಕಾರಗಳು ಕೇವಲ ತನಿಖಾ ಹಂತಕ್ಕೆ ಮಾತ್ರ ಸೀಮಿತವಾಗಿವೆ; ಇದು ಪರ್ಯಾಯ ನ್ಯಾಯಾಧಿಕರಣ (tribunal) ಅಥವಾ ಸೇವಾ ನ್ಯಾಯಾಲಯವಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವಂತಿಲ್ಲ.

ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ KPSC ಅಧ್ಯಕ್ಷರ ಅಮಾನತು

ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿ:

• ಕೈಗಾರಿಕಾ ವಿಸ್ತರಣಾಧಿಕಾರಿಗಳ ಹುದ್ದೆಗೆ ತಮ್ಮ ಇಬ್ಬರು ಪುತ್ರಿಯರ ಅಕ್ರಮ ಆಯ್ಕೆಗೆ ಅನುಕೂಲ ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ ಎಂಬ ಆರೋಪದ ಮೇಲೆ, ಕರ್ನಾಟಕದ ರಾಜ್ಯಪಾಲರಾದ ಥಾವರ್‌ಚಂದ್ ಗೆಹ್ಲೋಟ್ ಅವರು ಕರ್ನಾಟಕ ಲೋಕಸೇವಾ ಆಯೋಗದ (KPSC) ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಶಿವಶಂಕರಪ್ಪ ಎಸ್. ಸಾಹುಕಾರ್ ಅವರನ್ನು 13 ಜುಲೈ 2026 ರಂದು ಅಮಾನತುಗೊಳಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಕೇಂದ್ರ ಲೋಕಸೇವಾ ಆಯೋಗ (UPSC) ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯ ಲೋಕಸೇವಾ ಆಯೋಗ (SPSC) ನಡುವಿನ ಹೋಲಿಕೆ

• ಕೇಂದ್ರ ಲೋಕಸೇವಾ ಆಯೋಗವು ರಾಷ್ಟ್ರಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವ ಭಾರತದ ಪ್ರಮುಖ ಕೇಂದ್ರ ನೇಮಕಾತಿ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿದ್ದರೆ, ರಾಜ್ಯ ಲೋಕಸೇವಾ ಆಯೋಗವು ಆಯಾ ರಾಜ್ಯದೊಳಗೆ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವ ಸ್ವತಂತ್ರ ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ.
• ಈ ಎರಡೂ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಒಂದೇ ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ಚೌಕಟ್ಟಿನಿಂದ (ಸಂವಿಧಾನದ XIV ನೇ ಭಾಗದ 315 ರಿಂದ 323 ನೇ ವಿಧಿಗಳು) ನಿಯಂತ್ರಿಸಲ್ಪಡುತ್ತವೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಇವೆರಡರ ನಡುವೆ ಪ್ರಮುಖ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳಿವೆ.

ಪ್ರಮುಖ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳು

ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ರೋಪ್‌ವೇ ಯೋಜನೆಗಳ ವೇಗವರ್ಧನೆ

ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿ:

• ರಾಜ್ಯದಾದ್ಯಂತ ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಲಾಗಿರುವ 13 ರೋಪ್‌ವೇ ಯೋಜನೆಗಳ ಅನುಷ್ಠಾನವನ್ನು ತ್ವರಿತಗೊಳಿಸುವಂತೆ ಇಂಧನ ಮತ್ತು ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ಸಚಿವ ಕೆ.ಜೆ. ಜಾರ್ಜ್ ಅವರು ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ಇಲಾಖೆಯ ಅಧಿಕಾರಿಗಳಿಗೆ ನಿರ್ದೇಶನ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ.

ಯೋಜನೆಯ ಬಗ್ಗೆ

• ಕಾರ್ಯಸಾಧ್ಯತಾ ಸಂಸ್ಥೆ: ಎಲ್ಲಾ 13 ರೋಪ್‌ವೇ ಯೋಜನೆಗಳ ಕಾರ್ಯಸಾಧ್ಯತಾ ಅಧ್ಯಯನವನ್ನು ರೈಲ್ ಇಂಡಿಯಾ ಟೆಕ್ನಿಕಲ್ ಅಂಡ್ ಎಕನಾಮಿಕ್ ಸರ್ವೀಸಸ್ (RITES) ಸಂಸ್ಥೆಗೆ ವಹಿಸಲಾಗಿದೆ.
• ಅಧ್ಯಯನದ ಸ್ಥಿತಿಗತಿ: 13 ಯೋಜನೆಗಳ ಪೈಕಿ 8 ಯೋಜನೆಗಳ ಕಾರ್ಯಸಾಧ್ಯತಾ ವರದಿಗಳು ಈಗಾಗಲೇ ಪೂರ್ಣಗೊಂಡಿವೆ.

ಆಯ್ಕೆಯಾದ 13 ಸ್ಥಳಗಳು:

1. ಮಧುಗಿರಿ ಕೋಟೆ (ತುಮಕೂರು)
2. ಮಲ್ಲಳ್ಳಿ ಜಲಪಾತ (ಕೊಡಗು)
3. ಅಂಜನಾದ್ರಿ ಬೆಟ್ಟ (ಕೊಪ್ಪಳ)
4. ಬಳ್ಳಾರಿ ಕೋಟೆ (ಬಳ್ಳಾರಿ)
5. ನೃಪತುಂಗ ಬೆಟ್ಟ (ಧಾರವಾಡ)
6. ಯಾದಗಿರಿ ಕೋಟೆ (ಯಾದಗಿರಿ)
7. ಮೈಲಾರಲಿಂಗೇಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನ (ಯಾದಗಿರಿ)
8. ಹೊಳಲಮ್ಮ ದೇವಸ್ಥಾನ (ಗದಗ)
9. ಕಾಲಕಾಲೇಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನ (ಗದಗ)
10. ಸವದತ್ತಿ ಯಲ್ಲಮ್ಮ ದೇವಸ್ಥಾನ (ಬೆಳಗಾವಿ)
11. ದೇವರಗುಡ್ಡ ಮಾಲತೇಶ ದೇವಸ್ಥಾನ (ಹಾವೇರಿ)
12. ಗೋಕಾಕ್ ಜಲಪಾತ (ಬೆಳಗಾವಿ)
13. ಮುಳ್ಳಯ್ಯನಗಿರಿ ಶಿಖರ (ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರು)

ಪರ್ವತಮಾಲಾ ಯೋಜನೆ (ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ರೋಪ್‌ವೇ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ)

• ಇದು 2022-23 ರ ಕೇಂದ್ರ ಬಜೆಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಘೋಷಿಸಲಾದ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ಉಪಕ್ರಮವಾಗಿದೆ.
• ಉದ್ದೇಶ: ಸವಾಲಿನ ಗುಡ್ಡಗಾಡು ಪ್ರದೇಶಗಳು ಮತ್ತು ದಟ್ಟಣೆಯಿಂದ ಕೂಡಿದ ನಗರ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಕೊನೆಯ-ಮೈಲಿ ಸಂಪರ್ಕವನ್ನು ಸುಧಾರಿಸಲು ಇದು ರೋಪ್‌ವೇಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುತ್ತದೆ.

• ನೋಡಲ್ ಸಚಿವಾಲಯ: ರಸ್ತೆ ಸಾರಿಗೆ ಮತ್ತು ಹೆದ್ದಾರಿ ಸಚಿವಾಲಯ (MoRTH).
• ಅನುಷ್ಠಾನ ಸಂಸ್ಥೆ: ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹೆದ್ದಾರಿಗಳ ಲಾಜಿಸ್ಟಿಕ್ಸ್ ನಿರ್ವಹಣಾ ನಿಯಮಿತ (NHLML) (ಇದು NHAI ನ ಅಂಗಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ).
• ಅನುಷ್ಠಾನ ಮಾದರಿ: ಸಾರ್ವಜನಿಕ-ಖಾಸಗಿ ಸಹಭಾಗಿತ್ವ (PPP).
• ಆರ್ಥಿಕ ಬೆಂಬಲ: ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರದಿಂದ ಶೇ. 60 ರಷ್ಟು ಆರ್ಥಿಕ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ.
• ಗುರಿಯ ವ್ಯಾಪ್ತಿ: 1,200 ಕಿ.ಮೀ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿ 250 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ರೋಪ್‌ವೇ ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುವ ಗುರಿ ಹೊಂದಿದೆ.
• ಸ್ಥಳೀಯ ಖರೀದಿ: ಕನಿಷ್ಠ ಶೇ. 50 ರಷ್ಟು ಸ್ಥಳೀಯ ಘಟಕಗಳನ್ನು (ಮೇಕ್ ಇನ್ ಇಂಡಿಯಾ) ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಕಾರ್ಯತಂತ್ರದ ಉದ್ದೇಶಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರಯೋಜನಗಳು

• ದುರ್ಗಮ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಚಾರ: ಉತ್ತರಾಖಂಡ, ಹಿಮಾಚಲ ಪ್ರದೇಶ, ಜಮ್ಮು ಮತ್ತು ಕಾಶ್ಮೀರ ಹಾಗೂ ಈಶಾನ್ಯ ರಾಜ್ಯಗಳಂತಹ ಭೂಕುಸಿತ ಪೀಡಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಇದು ಸುರಕ್ಷಿತ ಪರ್ಯಾಯ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ.
• ನಗರ ದಟ್ಟಣೆ ನಿಯಂತ್ರಣ: ರಸ್ತೆ ಅಥವಾ ಮೆಟ್ರೋ ಜಾಲಗಳನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಲು ಭೌತಿಕವಾಗಿ ಅಸಾಧ್ಯವಾದ ನಗರ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ, ಇದು ಸಮೂಹ ಸಾರಿಗೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ.
• ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ಮತ್ತು ಗಡಿ ಪ್ರದೇಶ: ಎತ್ತರದ ಯಾತ್ರಾ ಸ್ಥಳಗಳಿಗೆ ಸುಲಭ ಪ್ರವೇಶವನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಗಡಿ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯಗಳ ಬಳಿ ‘ವೈಬ್ರೆಂಟ್ ವಿಲೇಜಸ್ ಪ್ರೋಗ್ರಾಂ’ ಅನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸುತ್ತದೆ.
• ಪರಿಸರ ಸ್ನೇಹಿ: ಬೃಹತ್ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಅಗೆಯುವುದು ಮತ್ತು ಅರಣ್ಯನಾಶ ಮಾಡುವುದನ್ನು ತಪ್ಪಿಸುವ ಮೂಲಕ, ಇದು ಪರಿಸರದ ಮೇಲಿನ ಹಾನಿಯನ್ನು ತಗ್ಗಿಸುತ್ತದೆ.

ಪ್ರಮುಖ ಯೋಜನೆಗಳು

• ಸೋನಪ್ರಯಾಗದಿಂದ ಕೇದಾರನಾಥ (ಉತ್ತರಾಖಂಡ): ಈ 12.9 ಕಿ.ಮೀ ಉದ್ದದ ರೋಪ್‌ವೇಯು 8 ಗಂಟೆಗಳ ಚಾರಣವನ್ನು ಕೇವಲ 36 ನಿಮಿಷಗಳಿಗೆ ಇಳಿಸುತ್ತದೆ.
• ಗೋವಿಂದಘಾಟ್‌ನಿಂದ ಹೇಮಕುಂಡ್ ಸಾಹಿಬ್ (ಉತ್ತರಾಖಂಡ): ಈ 12.4 ಕಿ.ಮೀ ಉದ್ದದ ರೋಪ್‌ವೇಯು 21 ಕಿ.ಮೀ ಕಾಲ್ನಡಿಗೆಯ ಚಾರಣವನ್ನು ತಪ್ಪಿಸುತ್ತದೆ.

ಭಾರತ ಜೋಡೋ ಯುವ ಸಂಘಗಳು

ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿ:

• ರಾಜ್ಯದಾದ್ಯಂತ 10,000 ಭಾರತ ಜೋಡೋ ಯುವ ಸಂಘಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲು ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರವು ಮಾರ್ಗಸೂಚಿಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಅನುದಾನ ಬಿಡುಗಡೆ ವೇಳಾಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದೆ.

ಭಾರತ ಜೋಡೋ ಯುವ ಸಂಘಗಳ ಬಗ್ಗೆ: 

• ಭಾರತ ಜೋಡೋ ಯುವ ಸಂಘವು ಕರ್ನಾಟಕದ ಒಂದು ಯುವ ಕಲ್ಯಾಣ ಯೋಜನೆಯಾಗಿದೆ. ಇದು ನಾಯಕತ್ವ, ಕ್ರೀಡೆ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಸಾಮರಸ್ಯವನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸಲು ಸ್ಥಳೀಯ ಸಮುದಾಯ ಕ್ಲಬ್‌ಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುವ ಗುರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.

ಪ್ರಮುಖ ವೈಶಿಷ್ಯಗಳು: 

• ಉದ್ದೇಶಿತ ಗುಂಪು: 16 ರಿಂದ 35 ವರ್ಷ ವಯಸ್ಸಿನ ಯುವಕರು.
• ವ್ಯಾಪ್ತಿ: ಗ್ರಾಮೀಣ ಮತ್ತು ನಗರ ಸ್ಥಳೀಯ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಾದ್ಯಂತ ಒಟ್ಟು 10,000 ಘಟಕಗಳ ಸ್ಥಾಪನೆ.
• ಅನುದಾನ: ಪ್ರತಿ ಯುವ ಕ್ಲಬ್‌ಗೆ ವಾರ್ಷಿಕ ₹10 ಲಕ್ಷ ಅನುದಾನ ಒದಗಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
• ಒಟ್ಟು ಬಜೆಟ್: ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರವು ₹1,010 ಕೋಟಿ ಅನುದಾನವನ್ನು ಮೀಸಲಿಟ್ಟಿದೆ.
• ರಚನೆ: ಪ್ರತಿ ಘಟಕವು ಚುನಾಯಿತ ಸಮಿತಿಯೊಂದಿಗೆ 100 ರಿಂದ 250 ಸದಸ್ಯರನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ.

ವಿವಾದ –

• ಚರ್ಚೆ: ರಾಜಕೀಯ ಪಕ್ಷದ ಕಾರ್ಯಕರ್ತರನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಲು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಹಣವನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷಗಳು ಆರೋಪಿಸುತ್ತಿವೆ, ಆದರೆ ಸರ್ಕಾರವು ಇದೊಂದು ತಟಸ್ಥ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಕಲ್ಯಾಣ ಉಪಕ್ರಮ ಎಂದು ಸಮರ್ಥಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ.

ತ್ಯಾಜ್ಯದಿಂದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ (ತ್ಯಾಜ್ಯ ಮುಕ್ತ) ಅಭಿಯಾನ

ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿ:

• ‘ತ್ಯಾಜ್ಯದಿಂದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ’ ಅಭಿಯಾನವು ಆಗಸ್ಟ್ 1, 2026 ರಂದು ಬೆಂಗಳೂರಿನಾದ್ಯಂತ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುವ ಒಂದು ತಿಂಗಳ ಸುದೀರ್ಘ ಸ್ವಚ್ಛತಾ ಆಂದೋಲನವಾಗಿದೆ.
• ಗ್ರೇಟರ್ ಬೆಂಗಳೂರು ಪ್ರಾಧಿಕಾರ (GBA) ನೇತೃತ್ವದ ಈ ಆಂದೋಲನವು, 22,700 ಟನ್ ಹಳೆಯ ತ್ಯಾಜ್ಯವನ್ನು ತೆರವುಗೊಳಿಸುವ ಮತ್ತು 1,616 ಕಸದ ಬ್ಲಾಕ್‌ಸ್ಪಾಟ್‌ಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮೂಲನೆ ಮಾಡುವ ಗುರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.
• ಆಳವಾದ ಸ್ವಚ್ಛತೆ: ಮೇಲ್ಸೇತುವೆಗಳು, ಸ್ಕೈವಾಕ್‌ಗಳು, ಕೆಳಸೇತುವೆಗಳು ಮತ್ತು ಬಸ್ ನಿಲ್ದಾಣಗಳನ್ನು ಗುರಿಯಾಗಿಸಿ ಸ್ವಚ್ಛಗೊಳಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
• ಪಾದಚಾರಿ ಮಾರ್ಗಗಳ ತೆರವು: ಹಳೆಯ ವಿದ್ಯುತ್ ಕಂಬಗಳು, ಟ್ರಾನ್ಸ್‌ಫಾರ್ಮರ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ನೇತಾಡುವ ತಂತಿಗಳನ್ನು ತೆರವುಗೊಳಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
• ತ್ಯಾಜ್ಯ ನಿಗಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆ : ನಿರ್ಮಾಣ ತ್ಯಾಜ್ಯವನ್ನು ‘ClearIt’ ಆ್ಯಪ್ ಮತ್ತು GPS ಮೂಲಕ ನಿಗಾವಹಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
• ಸಂಸ್ಕರಣಾ ಘಟಕಗಳು: ಸಂಗ್ರಹಿಸಿದ ತ್ಯಾಜ್ಯವನ್ನು ಮಂಡೂರು, ವಿಟ್ಟಸಂದ್ರ, ಚಿಕ್ಕಜಾಲ ಮತ್ತು ಯರಪ್ಪನಹಳ್ಳಿಯಲ್ಲಿರುವ ಘಟಕಗಳಿಗೆ ಕಳುಹಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಖಾಸಗಿ ನಿವೇಶನ ಮಾಲೀಕರಿಗೆ ನಿಯಮಗಳು: 

• ಆಗಸ್ಟ್ 15, 2026: ಖಾಲಿ ನಿವೇಶನಗಳಲ್ಲಿನ ಕಳೆಗಳು, ಕಸ ಮತ್ತು ತ್ಯಾಜ್ಯವನ್ನು ತೆರವುಗೊಳಿಸಲು ನಿಗದಿಪಡಿಸಿದ ಅಂತಿಮ ದಿನಾಂಕವಾಗಿದೆ.
• ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಉಲ್ಲಂಘಿಸುವವರಿಗೆ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ₹25,000 ದಂಡ ವಿಧಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
• ₹50,000 – ₹1,00,000 ದಂಡ: ನಿಯಮ ಉಲ್ಲಂಘನೆಯನ್ನು ಪುನರಾವರ್ತಿಸಿದರೆ ಈ ದಂಡವನ್ನು ವಿಧಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
• ತೆರಿಗೆ ದಂಡ (Tax Penalty): ನಿಯಮ ಪಾಲಿಸದ ನಿವೇಶನಗಳನ್ನು GBA ವತಿಯಿಂದಲೇ ಸ್ವಚ್ಛಗೊಳಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಅದರ ವೆಚ್ಚವನ್ನು ಆಯಾ ಮಾಲೀಕರ ಆಸ್ತಿ ತೆರಿಗೆಗೆ ಸೇರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ನಾಗರಿಕರ ಕ್ರಮ ಮತ್ತು ವರದಿ ಮಾಡುವಿಕೆ: 

• ಉಲ್ಲಂಘನೆಗಳ ವರದಿ: ಕಸದ ಬ್ಲಾಕ್‌ಸ್ಪಾಟ್‌ಗಳ ಫೋಟೋಗಳು ಮತ್ತು GPS ಸ್ಥಳಗಳನ್ನು 9448197197 ಸಂಖ್ಯೆಗೆ ವಾಟ್ಸಾಪ್ ಮೂಲಕ ಕಳುಹಿಸಬಹುದು.
• ಗೌಪ್ಯತೆ (Anonymity): ಮಾಹಿತಿ ನೀಡುವವರ ಗುರುತನ್ನು ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಾಗಿ ಗೌಪ್ಯವಾಗಿಡಲಾಗುತ್ತದೆ.
• ಮನೆಯ ಕರ್ತವ್ಯ: ನಾಗರಿಕರು ಹಸಿ, ಒಣ ಮತ್ತು ನೈರ್ಮಲ್ಯ ತ್ಯಾಜ್ಯವನ್ನು ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಬೇಕು.

ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಮೊದಲ ಸರ್ಕಾರಿ-ಚಾಲಿತ AI ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ

ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿ: 

• ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯವನ್ನು “AI -ನೇಟಿವ್” ರಾಜ್ಯವಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸುವ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ, ಸರ್ಕಾರವು ಭಾರತದ ಮೊದಲ ಸರ್ಕಾರಿ-ಚಾಲಿತ ಕೃತಕ ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆ (AI) ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುತ್ತಿದೆ.
• ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ: ಈ ಯೋಜನೆಯು ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಜವಾಬ್ದಾರಿಯುತ AI ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ಜಾಗತಿಕ ಕೇಂದ್ರವನ್ನಾಗಿ ರೂಪಿಸುತ್ತದೆ.

ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ಮತ್ತು ಸ್ಥಳಗಳು: 

• ಮುಖ್ಯ ಕ್ಯಾಂಪಸ್: ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ 100 ಎಕರೆ ವಿಸ್ತೀರ್ಣದಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯ ಕ್ಯಾಂಪಸ್ ತಲೆ ಎತ್ತಲಿದೆ.
• ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಕೇಂದ್ರಗಳು: ಕಲಬುರಗಿ, ಬೆಳಗಾವಿ, ಹುಬ್ಬಳ್ಳಿ-ಧಾರವಾಡ, ಮಂಗಳೂರು ಮತ್ತು ಮೈಸೂರಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಕೇಂದ್ರಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
• ಬೆಂಬಲ ಸೌಲಭ್ಯಗಳು: ಸಂಯೋಜಿತ AI ಸಂಶೋಧನಾ ಇನ್ಕ್ಯುಬೇಷನ್ ಕೇಂದ್ರ ಮತ್ತು ಎರಡು ಹೈಪರ್‌ಸ್ಕೇಲ್ ಗ್ರೀನ್ ಡೇಟಾ ಸೆಂಟರ್‌ಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ.

ಕಾಲಮಿತಿ ಮತ್ತು ಮುಂದಿನ ಹೆಜ್ಜೆಗಳು: 

• ಪ್ರಾರಂಭದ ಯೋಜನೆ: ಮೂರು ವರ್ಷಗಳ ಒಳಗೆ (2029 ರ ವೇಳೆಗೆ) ಪೂರ್ಣ ಪ್ರಮಾಣದ ಸ್ವತಂತ್ರ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸುವ ಗುರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಲಾಗಿದೆ.
• ಮಧ್ಯಂತರ ಕಾರ್ಯತಂತ್ರ: ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿರುವ ಉನ್ನತ ಶಿಕ್ಷಣ ಜಾಲಗಳ ಮೂಲಕ ತಕ್ಷಣವೇ AI ಕೋರ್ಸ್‌ಗಳನ್ನು ನಿಯೋಜಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
• ಆಡಳಿತ: ಭೂಸ್ವಾಧೀನ ಮತ್ತು ಪಠ್ಯಕ್ರಮವನ್ನು ಅಂತಿಮಗೊಳಿಸಲು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ದಿಗ್ಗಜರ ನೇತೃತ್ವದ ತಜ್ಞರ ಸಮಿತಿಯನ್ನು ರಚಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಮೂಲ ಉದ್ದೇಶಗಳು: 

• ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವಲಯಗಳು: ಆರೋಗ್ಯ ರಕ್ಷಣೆಯ ರೋಗನಿರ್ಣಯ ಸಾಧನಗಳು, ಕೃಷಿ ಸಲಹಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು ಮತ್ತು ಆಡಳಿತವನ್ನು ಉನ್ನತೀಕರಿಸುವುದು.
• ಪ್ರತಿಭಾನ್ವಿತರ ಸೃಷ್ಟಿ: ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಉಪಕ್ರಮಗಳನ್ನು 6 ನೇ ತರಗತಿಯಿಂದಲೇ ಶಾಲಾ ಮಟ್ಟದ AI ಶಿಕ್ಷಣದೊಂದಿಗೆ ಸಂಯೋಜಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಕರ್ನಾಟಕದ ನಾಡಗೀತೆಯಲ್ಲಿ ‘ಬೌದ್ಧ’ ಪದದ ಮರು-ಸೇರ್ಪಡೆ

ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿ:

• ಕನ್ನಡ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಪ್ರಾಧಿಕಾರದ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಪುರುಷೋತ್ತಮ ಬಿಳಿಮಲೆ ಅವರ ನೇತೃತ್ವದ ಉನ್ನತ ಮಟ್ಟದ ಸಮಿತಿಯು, ರಾಷ್ಟ್ರಕವಿ ಕುವೆಂಪು ಅವರ 1924ರ ಮೂಲ ಕರಡನ್ನು ಗೌರವಿಸುವ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಕರ್ನಾಟಕದ ನಾಡಗೀತೆಗೆ ‘ಬೌದ್ಧ’ ಪದವನ್ನು ಸೇರಿಸಲು ಶಿಫಾರಸು ಮಾಡಿದೆ.

ಪ್ರಸ್ತಾವಿತ ಬದಲಾವಣೆ ಮತ್ತು ತಾರ್ಕಿಕತೆ: 

• ಬದಲಾವಣೆ: ನಾಡಗೀತೆಯ ಆರನೇ ಕಂಡಿಕೆಯಲ್ಲಿನ “ಪಾರಸಿಕ ಜೈನರುದ್ಯಾನ” ಎಂಬ ಸಾಲನ್ನು “ಪಾರಸಿಕ ಜೈನ ಬೌದ್ಧರುದ್ಯಾನ” ಎಂದು ಮಾರ್ಪಡಿಸಲು ಸೂಚಿಸಲಾಗಿದೆ.
• ಮೂಲ ದೃಷ್ಟಿಕೋನ: ಕುವೆಂಪು ಅವರು 1924ರಲ್ಲಿ ಬರೆದಿದ್ದ ಮೂಲ ಕವಿತೆಯ ಮೊದಲ ಕರಡಿನಲ್ಲಿ “ಬೌದ್ಧರುದ್ಯಾನ” ಎಂಬ ಪದವಿತ್ತು.
• ಲಯ ಮತ್ತು ನಾದ: ಸೇರಿಸಲಾದ ಹೊಸ ಪದವು ಹಾಡಿನ ಲಯ, ನಾದ ಅಥವಾ ಅಧಿಕೃತ ಅವಧಿಗೆ ಯಾವುದೇ ಅಡ್ಡಿಯುಂಟುಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಸಮಿತಿ ಖಚಿತಪಡಿಸಿದೆ.

ಪ್ರಸ್ತುತ ಸ್ಥಿತಿ ಮತ್ತು ಹಿನ್ನೆಲೆ

• ಅನುಮೋದನೆ ಬಾಕಿ: ಈ ಬಗ್ಗೆ ಅಂತಿಮ ನಿರ್ಧಾರ ಕೈಗೊಳ್ಳಲು ಔಪಚಾರಿಕ ಶಿಫಾರಸನ್ನು ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರದ ಮುಂದಿಡಲಾಗಿದೆ.
• ಒಳಗೊಳ್ಳುವಿಕೆ: ಈ ನಿರ್ಧಾರವು ಕುವೆಂಪು ಅವರ ‘ಸರ್ವ ಜನಾಂಗದ ಶಾಂತಿಯ ತೋಟ’ ಎಂಬ ದೃಷ್ಟಿಕೋನಕ್ಕೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಬೆಂಬಲಿಗರು ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ.

ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ 46 ವನ್ಯಜೀವಿ ಕಾರಿಡಾರ್‌ಗಳ ಮೊದಲ ದಾಖಲೀಕರಣ

ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿ:

• 2026ರ ಜುಲೈ 16ರಂದು ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ‘ದಿ ಲಾಸ್ಟ್ ಪಾಥ್‌ವೇಸ್: ವೈಲ್ಡ್‌ಲೈಫ್ ಕಾರಿಡಾರ್ಸ್ ಆಫ್ ಕರ್ನಾಟಕ’ ಪುಸ್ತಕ ಬಿಡುಗಡೆಗೊಂಡಿತು. ಇದು ಭಾರತದಲ್ಲೇ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ರಾಜ್ಯವ್ಯಾಪಿ 46 ಬಹು-ಪ್ರಭೇದಗಳ ವನ್ಯಜೀವಿ ಕಾರಿಡಾರ್‌ಗಳನ್ನು ದಾಖಲಿಸಿದ ಕೃತಿಯಾಗಿದೆ.

ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶಗಳು: 

• ಪುಸ್ತಕದ ಹೆಸರು: ದಿ ಲಾಸ್ಟ್ ಪಾಥ್‌ವೇಸ್: ವೈಲ್ಡ್‌ಲೈಫ್ ಕಾರಿಡಾರ್ಸ್ ಆಫ್ ಕರ್ನಾಟಕ.
• ಲೇಖಕರು: ವನ್ಯಜೀವಿ ಜೀವಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ ಸಂಜಯ್ ಗುಬ್ಬಿ.
• ಬಿಡುಗಡೆ: 2026ರ ಜುಲೈ 16ರಂದು ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗಿದೆ.
• ವ್ಯಾಪ್ತಿ: 5 ವರ್ಷಗಳ ಸುದೀರ್ಘ ಅಧ್ಯಯನದ ಮೂಲಕ 46 ಬಹು-ಪ್ರಭೇದಗಳ ಕಾರಿಡಾರ್‌ಗಳನ್ನು ದಾಖಲಿಸಲಾಗಿದೆ.
• ಪ್ರಭಾವ: ಅರಣ್ಯ ಮತ್ತು ಮಾನವ ವಸತಿ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಮೂಲಕ ಆನೆಗಳು, ಚಿರತೆಗಳು ಮತ್ತು ಕರಡಿಗಳು ಚಲಿಸುವ ಮಾರ್ಗಗಳನ್ನು ಇದು ಪರಿಶೋಧಿಸುತ್ತದೆ.
• ಕ್ರಮ: ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಸಮೀಪವಿರುವ ಎರಡು ಕಾರಿಡಾರ್‌ಗಳನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಲು ಬೆಂಗಳೂರು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಪ್ರಾಧಿಕಾರ (BDA) ಬದ್ಧತೆ ತೋರಿದೆ.

ನಾಲ್ಕು ಹೊಸ ನವೀಕೃತ ರೈಲು ನಿಲ್ದಾಣಗಳು

ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿ: 

• ಪ್ರಧಾನಿ ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿಯವರು 2026ರ ಜುಲೈ 17ರಂದು ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕು ಹೊಸದಾಗಿ ನವೀಕರಿಸಲಾದ ರೈಲು ನಿಲ್ದಾಣಗಳನ್ನು ವರ್ಚುವಲ್ ಆಗಿ ಉದ್ಘಾಟಿಸಿದರು.
• ಅಳ್ನಾವರ, ಬಾದಾಮಿ, ಬಂಟ್ವಾಳ ಮತ್ತು ಕೊಪ್ಪಳ ನಿಲ್ದಾಣಗಳನ್ನು ನವೀಕರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈ ನವೀಕರಣ ಕಾರ್ಯಗಳು ‘ಅಮೃತ್ ಭಾರತ್ ನಿಲ್ದಾಣ ಯೋಜನೆ’ಯಡಿ ರಾಷ್ಟ್ರವ್ಯಾಪಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಲಾಗುತ್ತಿರುವ 75 ನಿಲ್ದಾಣಗಳ ಯೋಜನೆಯ ಭಾಗವಾಗಿದೆ.

ನಿಲ್ದಾಣಗಳ ವೆಚ್ಚ ಮತ್ತು ನವೀಕರಣದ ವಿವರ

• ಅಳ್ನಾವರ: ಈ ನಿಲ್ದಾಣವನ್ನು ₹17.2 ಕೋಟಿ ವೆಚ್ಚದಲ್ಲಿ ಮರು-ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ.
• ಬಾದಾಮಿ: ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಬಳಸಿ ಬಾದಾಮಿ ನಿಲ್ದಾಣವನ್ನು ₹15.10 ಕೋಟಿ ವೆಚ್ಚದಲ್ಲಿ ನವೀಕರಿಸಲಾಗಿದೆ.
• ಬಂಟ್ವಾಳ: ಸ್ಥಳೀಯ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಕಲಾಕೃತಿಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಂತೆ ಬಂಟ್ವಾಳ ನಿಲ್ದಾಣವನ್ನು ₹26.18 ಕೋಟಿ ವೆಚ್ಚದಲ್ಲಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ.
• ಕೊಪ್ಪಳ: ಹೊಸ ಲಿಫ್ಟ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಎಸ್ಕಲೇಟರ್‌ಗಳ ಸೌಲಭ್ಯದೊಂದಿಗೆ ಕೊಪ್ಪಳ ನಿಲ್ದಾಣವನ್ನು ₹21.14 ಕೋಟಿ ವೆಚ್ಚದಲ್ಲಿ ನವೀಕರಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಹಂಪಿಯಲ್ಲಿ ‘ಟ್ರಾವೆಲರ್ಸ್ ನೂಕ್ಸ್’ ಯೋಜನೆ

ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿ: 

• ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರವು ‘ಸ್ವದೇಶ ದರ್ಶನ 2.0’ ಯೋಜನೆಯಡಿ ಹಂಪಿಯಲ್ಲಿ ಹೈಟೆಕ್ ‘ಟ್ರಾವೆಲರ್ಸ್ ನೂಕ್ಸ್’ (ಪ್ರವಾಸಿಗರ ವಿಶ್ರಾಂತಿ ತಾಣಗಳು) ಗಳನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದೆ.

ಪ್ರಮುಖ ವಿವರಗಳು: 

• ವೆಚ್ಚ: ಕೇಂದ್ರ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ಸಚಿವಾಲಯದಿಂದ ₹25.64 ಕೋಟಿ ವೆಚ್ಚಕ್ಕೆ ಅನುಮೋದನೆ ದೊರೆತಿದೆ.
• ನಿರ್ಮಾಣ: ಹಂಪಿಯ ಪಾರಂಪರಿಕ ಭೂದೃಶ್ಯವನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ, ಮರು-ಬಳಕೆಯ ಶಿಪ್ಪಿಂಗ್ ಕಂಟೇನರ್‌ಗಳಿಂದ ಇವುಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ.
• ಸ್ಥಳ: ಶ್ರೀ ಕೃಷ್ಣಸ್ವಾಮಿ ದೇವಾಲಯದ ಸಮೀಪ ಮೊದಲ ಘಟಕವನ್ನು ತೆರೆಯಲಾಗಿದೆ.

ಒದಗಿಸಲಾದ ಸೌಲಭ್ಯಗಳು: 

• ನೈರ್ಮಲ್ಯ: ಸ್ವಚ್ಛ ಶೌಚಾಲಯಗಳು ಮತ್ತು ಸ್ಯಾನಿಟರಿ ಪ್ಯಾಡ್ ವಿತರಣಾ ಯಂತ್ರಗಳ ಸೌಲಭ್ಯ ಒದಗಿಸಲಾಗಿದೆ.
• ಕುಟುಂಬ: ಖಾಸಗಿ ಶಿಶು ಪೋಷಣೆ ಮತ್ತು ತಾಯಿ-ಮಗುವಿನ ಆರೈಕೆ ಕೊಠಡಿಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ.
• ಉಪಯುಕ್ತತೆಗಳು: ಕುಡಿಯುವ ನೀರಿನ ಘಟಕಗಳು, ATMಗಳು ಮತ್ತು ನೆರಳಿರುವ ಆಸನ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸಲಾಗಿದೆ.

ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿ: ‘ಮಿಥ್ಯ’ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಕನ್ನಡ ಚಿತ್ರ

ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿ:

• 72ನೇ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಸಮಾರಂಭದಲ್ಲಿ ‘ಮಿಥ್ಯ’ ಚಿತ್ರವು ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಕನ್ನಡ ಚಲನಚಿತ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಮುಡಿಗೇರಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ. 
• ಇದರ ಜೊತೆಗೆ ಚಿತ್ರದ ನಟರಾದ ಅತೀಶ್ ಎಸ್. ಶೆಟ್ಟಿ ಮತ್ತು ರೂಪಶ್ರೀ ವರ್ಕಾಡಿ ಅವರು ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಅಭಿನಯದ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ.

ಪ್ರಶಸ್ತಿ ವಿವರಗಳು: 

• ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಕನ್ನಡ ಚಲನಚಿತ್ರ: ಸುಮಂತ್ ಭಟ್ ನಿರ್ದೇಶನದ ಮತ್ತು ‘ಪರಂವಃ ಸ್ಟುಡಿಯೋಸ್’ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ರಕ್ಷಿತ್ ಶೆಟ್ಟಿ ನಿರ್ಮಿಸಿದ ಈ ಚಿತ್ರ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಚಿತ್ರವಾಗಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿದೆ.
• ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಬಾಲನಟ: ಅತೀಶ್ ಎಸ್. ಶೆಟ್ಟಿ ಅವರು ತಮ್ಮ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರಕ್ಕಾಗಿ ಈ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ.
• ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಪೋಷಕ ನಟಿ: ರೂಪಶ್ರೀ ವರ್ಕಾಡಿ ಅವರಿಗೆ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಪೋಷಕ ನಟಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಒಲಿದಿದೆ.

IIIT ರಾಯಚೂರಿನಲ್ಲಿ ₹12-ಕೋಟಿ ವೆಚ್ಚದ ‘AI ಉತ್ಕೃಷ್ಟತಾ ಕೇಂದ್ರ’

ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿ:

• ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಆಚೆಗೂ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವನ್ನು ವಿಕೇಂದ್ರೀಕರಣಗೊಳಿಸುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ, ರಾಯಚೂರಿನ ‘ಭಾರತೀಯ ಮಾಹಿತಿ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಸಂಸ್ಥೆ’ಯಲ್ಲಿ (IIIT) ₹12 ಕೋಟಿ ವೆಚ್ಚದ ಕೃತಕ ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆ ಉತ್ಕೃಷ್ಟತಾ ಕೇಂದ್ರವನ್ನು (CoE-AI) ಸ್ಥಾಪಿಸಲು ಕರ್ನಾಟಕ ಸಚಿವ ಸಂಪುಟ ಅನುಮೋದನೆ ನೀಡಿದೆ.

ಪ್ರಮುಖ ವಿವರಗಳು: 

• ಅನುದಾನ: ರಾಜ್ಯ ಬಜೆಟ್ ಮತ್ತು ‘ಲೀಪ್’ (LEAP) ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ಮೂಲಕ ಐದು ವರ್ಷಗಳ ಅವಧಿಗೆ ₹12 ಕೋಟಿ ಅನುದಾನ ನೀಡಲಾಗುವುದು.
• ನಿರ್ವಹಣೆ: ಇದನ್ನು ‘IIIT ರಾಯಚೂರು ಆರ್ಯ’ (IIIT Raichur ARIA) ಎಂಬ ವಿಶೇಷ ಉದ್ದೇಶದ ಘಟಕದ ಮೂಲಕ ನಿರ್ವಹಿಸಲಾಗುವುದು.
• ಭೌಗೋಳಿಕ ವ್ಯಾಪ್ತಿ: ಇದು ಉತ್ತರ ಮತ್ತು ಕಲ್ಯಾಣ ಕರ್ನಾಟಕದಾದ್ಯಂತ 13 ಜಿಲ್ಲೆಗಳಿಗೆ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಲಿದೆ.
• ಪ್ರಮುಖ ವಲಯಗಳು: ಕೃಷಿ, ಆರೋಗ್ಯ, ಶಿಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ಅತಿಸಣ್ಣ, ಸಣ್ಣ ಮತ್ತು ಮಧ್ಯಮ ಗಾತ್ರದ ಉದ್ಯಮಗಳಿಗೆ (MSMEs) ಅಗತ್ಯವಿರುವ AI ಉಪಕರಣಗಳನ್ನು ಇದು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸುತ್ತದೆ.
• ಸೌಲಭ್ಯಗಳು: ಮುಂದುವರಿದ ಕಂಪ್ಯೂಟಿಂಗ್ ಲ್ಯಾಬ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಸ್ಟಾರ್ಟ್‌ಅಪ್ ಇನ್‌ಕ್ಯುಬೇಶನ್ ಕೇಂದ್ರಗಳನ್ನು ಇದು ಒದಗಿಸಲಿದೆ.

ಲೀಪ್ (LEAP – ಸ್ಥಳೀಯ ಆರ್ಥಿಕ ವೇಗವರ್ಧಕ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ (ಲೀಪ್)

• ಇದು ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಹೊರಗೆ ಪ್ರಬಲವಾದ ಸ್ಟಾರ್ಟ್-ಅಪ್ ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲು ಮತ್ತು ಸಮಾನ ಆರ್ಥಿಕ ಬೆಳವಣಿಗೆಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸಲು ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಲಾದ ರಾಜ್ಯಮಟ್ಟದ ಉಪಕ್ರಮವಾಗಿದೆ.
• ನೋಡಲ್ ಸಂಸ್ಥೆ: ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರದ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ಸ್, ಐಟಿ, ಬಿಟಿ ಮತ್ತು ವಿಜ್ಞಾನ ಹಾಗೂ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಇಲಾಖೆಯು ಇದರ ನೋಡಲ್ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ.
• ಹಣಕಾಸು / ಬಜೆಟ್ ವೆಚ್ಚ: 5 ವರ್ಷಗಳ ಅವಧಿಗೆ ₹1,000 ಕೋಟಿ ಬಜೆಟ್ ನಿಗದಿಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ.
• ಮೂಲ ಉದ್ದೇಶಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರಮುಖ ಲಕ್ಷಣಗಳು: ಮೈಸೂರು, ಮಂಗಳೂರು, ಹುಬ್ಬಳ್ಳಿ, ತುಮಕೂರು, ಕಲಬುರಗಿ ಮತ್ತು ಶಿವಮೊಗ್ಗದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ನಾವೀನ್ಯತಾ ವಲಯಗಳನ್ನು ಪೋಷಿಸುವ ಮೂಲಕ 5 ಲಕ್ಷ ಉದ್ಯೋಗಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುವ ಗುರಿಯನ್ನು ಇದು ಹೊಂದಿದೆ.

ಭಾರತೀಯ ಮಾಹಿತಿ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಸಂಸ್ಥೆ (IIIT) ರಾಯಚೂರು:

• ಇದು 2019ರಲ್ಲಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕ-ಖಾಸಗಿ ಸಹಭಾಗಿತ್ವ (PPP) ಮಾದರಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾದ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ತಾಂತ್ರಿಕ ಮತ್ತು ಸಂಶೋಧನಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯವಾಗಿದೆ. ಆರಂಭದಲ್ಲಿ IIT ಹೈದರಾಬಾದ್ ಇದರ ಮಾರ್ಗದರ್ಶಕ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿತ್ತು.
• ನೋಡಲ್ ಸಚಿವಾಲಯ : ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರದ ಶಿಕ್ಷಣ ಸಚಿವಾಲಯ.
• ಮೂಲ ಉದ್ದೇಶಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರಮುಖ ಲಕ್ಷಣಗಳು: ಮುಂದುವರಿದ IT ಶಿಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ಸಂಶೋಧನೆಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ, 2020ರ IIIT ಕಾಯ್ದೆ (ತಿದ್ದುಪಡಿ) ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ‘ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಯ ಸಂಸ್ಥೆ’ (INI) ಎಂದು ಗುರುತಿಸಲಾಗಿದೆ.

“ಬೆಂಗಳೂರು ಹಸಿರೂರು” ಅಭಿಯಾನ

ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿ:

• ಬೃಹತ್ ಬೆಂಗಳೂರು ಪ್ರಾಧಿಕಾರವು (GBA) 2026 ರ ಆಗಸ್ಟ್ 15 ರಿಂದ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 15 ರವರೆಗೆ “ಬೆಂಗಳೂರು ಹಸಿರೂರು” ಹಸಿರು ಅಭಿಯಾನವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಿದೆ.

 “ಬೆಂಗಳೂರು ಹಸಿರೂರು” ಅಭಿಯಾನದ ಬಗ್ಗೆ:

• ಈ ಅಭಿಯಾನದಡಿಯಲ್ಲಿ ಕೆರೆಗಳ ಸುತ್ತಮುತ್ತ, ರಸ್ತೆ ಬದಿಗಳಲ್ಲಿ ಹಾಗೂ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟು 64,000 ಸಸಿಗಳನ್ನು ನೆಡಲಾಗುತ್ತದೆ.

• ನಾಗರಿಕರು ಹಾಗೂ ನಿವಾಸಿ ಕ್ಷೇಮಾಭಿವೃದ್ಧಿ ಸಂಘಗಳಿಗೆ (RWAs) 40,000 ಸಸಿಗಳನ್ನು ಉಚಿತವಾಗಿ ವಿತರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

• ಗಿಡ ನೆಡುವುದು  ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ಬೆಳವಣಿಗೆಯನ್ನು ನಿರಂತರವಾಗಿ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ ಮಾಡಲು ಜಿಯೋ-ಟ್ಯಾಗ್ ಮಾಡಿದ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

• GBA ನಿಗಮಗಳ ಮೂಲಕ ಈ ಗಿಡಗಳ ಪೋಷಣೆ ಮತ್ತು ನಿರ್ವಹಣೆಗೆ 4 ವರ್ಷಗಳ ಮೀಸಲು ಸೇವೆಯನ್ನು ಒದಗಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

• ಈ ಅಭಿಯಾನದಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಲು ಮತ್ತು ಸಸಿಗಳನ್ನು ಪಡೆಯಲು ನೋಂದಾಯಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು 2026 ರ ಆಗಸ್ಟ್ 10 ಅಂತಿಮ ದಿನಾಂಕವಾಗಿದೆ.

• ನಾಗರಿಕರು ‘GBA ಪ್ಲಾಂಟೇಶನ್ ಪೋರ್ಟಲ್’ ಅಥವಾ ಇಮೇಲ್ ಮೂಲಕ ತಮ್ಮ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ನೋಂದಾಯಿಸಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು.

ಸೈಬರ್ ಅಪರಾಧಗಳ ವರದಿಗೆ e-zero FIR

ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿ:

• ಸೈಬರ್ ಅಪರಾಧಗಳ ವರದಿಯನ್ನು ಸುಲಭಗೊಳಿಸಲು ಹಾಗೂ ಅಕ್ರಮ ಹಣ ವರ್ಗಾವಣೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಖಾತೆಗಳನ್ನು ತಕ್ಷಣವೇ ಮುಟ್ಟುಗೋಲು ಹಾಕಿಕೊಳ್ಳಲು ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯ ಪೊಲೀಸರು ಶೀಘ್ರದಲ್ಲೇ e-zero FIR ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತರಲಿದ್ದಾರೆ.

ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶಗಳು: 

• ತಕ್ಷಣದ ಕ್ರಮ: ನಾಗರಿಕರು ಸೈಬರ್ ಅಪರಾಧ ಸಂಭವಿಸಿದ ತಕ್ಷಣವೇ 1930 ಸಹಾಯವಾಣಿಗೆ ಕರೆ ಮಾಡಿ ದೂರು ದಾಖಲಿಸಬಹುದು.

• ತಕ್ಷಣದ ಖಾತೆ ತಡೆ: ತಂತ್ರಾಂಶದ ಮೂಲಕ ಬಾಧಿತ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಖಾತೆಗಳ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಬ್ಯಾಂಕುಗಳಿಗೆ ತಕ್ಷಣವೇ ರವಾನಿಸಿ, ಅಕ್ರಮ ಹಣದ ವಹಿವಾಟನ್ನು ಸ್ಥಗಿತಗೊಳಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

• 3 ದಿನಗಳ ಕಾಲಾವಕಾಶ: ಸಂತ್ರಸ್ತರು ಘಟನೆ ಸಂಭವಿಸಿದ 72 ಗಂಟೆಗಳ ಒಳಗೆ (3 ದಿನಗಳು) ಖುದ್ದಾಗಿ ಪೊಲೀಸ್ ಠಾಣೆಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.

• FIR ಪರಿವರ್ತನೆ: ಸಂತ್ರಸ್ತರು ನಿಗದಿತ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ನೇರವಾಗಿ ಪೊಲೀಸ್ ಠಾಣೆಗೆ ಹಾಜರಾಗದಿದ್ದರೆ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಖಾತೆಗಳ ಮೇಲಿನ ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ತಡೆಯನ್ನು ಸ್ವಯಂಪ್ರೇರಿತವಾಗಿ ರದ್ದುಗೊಳಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಕಳಸಾ-ಬಂಡೂರಿ ಯೋಜನೆ

ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿ: 

• ರಾಜ್ಯಗಳ ನಡುವಿನ ಜಲ ವಿವಾದದ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ, ಕಳಸಾ-ಬಂಡೂರಿ ಯೋಜನೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದ ವನ್ಯಜೀವಿ ಮಂಜೂರಾತಿ ಪ್ರಸ್ತಾವನೆಯನ್ನು ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರವು ಹಿಂತಿರುಗಿಸಿದೆ.

ಕಳಸಾ-ಬಂಡೂರಿ ಯೋಜನೆಯ ಬಗ್ಗೆ: 

• ಮೂಲ ಉದ್ದೇಶ: ಮಹದಾಯಿ ನದಿ ಪಾತ್ರದಿಂದ ಮಲಪ್ರಭಾ ನದಿ ಪಾತ್ರಕ್ಕೆ ನೀರನ್ನು ತಿರುಗಿಸುವುದು ಈ ಯೋಜನೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿದೆ.

• ಕಾರ್ಯವಿಧಾನ: ಮಹದಾಯಿ ನದಿಯ ಉಪನದಿಗಳಾದ ಕಳಸಾ ಮತ್ತು ಬಂಡೂರಿ ಹಳ್ಳಗಳಿಗೆ ಅಡ್ಡಲಾಗಿ ಬ್ಯಾರೇಜ್‌ಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

• ತಲುಪುವ ಸ್ಥಳ: ಈ ಹಳ್ಳಗಳ ನೀರನ್ನು ಕೃಷ್ಣಾ ನದಿಯ ಉಪನದಿಯಾದ ಮಲಪ್ರಭಾ ನದಿಗೆ ಹರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

• ಫಲಾನುಭವಿ ಪ್ರದೇಶಗಳು: ಈ ಯೋಜನೆಯು ಬೆಳಗಾವಿ, ಧಾರವಾಡ, ಬಾಗಲಕೋಟೆ ಮತ್ತು ಗದಗ ಜಿಲ್ಲೆಗಳ ಕುಡಿಯುವ ನೀರಿನ ತೀವ್ರ ಅಭಾವವನ್ನು ಬಗೆಹರಿಸುತ್ತದೆ.

• ನೀರಿನ ಪ್ರಮಾಣ: ಒಟ್ಟು 3.9 TMC ನೀರನ್ನು ತಿರುಗಿಸಲು ಯೋಜಿಸಲಾಗಿದೆ (ಇದರಲ್ಲಿ ಕಳಸಾ ಯೋಜನೆಯಿಂದ 1.72 TMC ಹಾಗೂ ಬಂಡೂರಿ ಯೋಜನೆಯಿಂದ 2.18 TMC ನೀರು ಸೇರಿದೆ).

ಮಹದಾಯಿ (ಮಾಂಡೋವಿ) ನದಿಯ ಬಗ್ಗೆ: 

• ಉಗಮ: ಈ ನದಿಯು ಕರ್ನಾಟಕದ ಬೆಳಗಾವಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಭೀಮಗಡ ವನ್ಯಜೀವಿ ಅಭಯಾರಣ್ಯದ ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳಲ್ಲಿ ಉಗಮವಾಗುತ್ತದೆ.

• ಹರಿವಿನ ಮಾರ್ಗ: ಇದು ಕರ್ನಾಟಕ, ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ ಮತ್ತು ಗೋವಾ ರಾಜ್ಯಗಳ ಮೂಲಕ ಹರಿದು ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಅರೇಬಿಯನ್ ಸಮುದ್ರವನ್ನು ಸೇರುತ್ತದೆ.

• ಗೋವಾದ ಜೀವನಾಡಿ: ಗೋವಾ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಈ ನದಿಯನ್ನು ‘ಮಾಂಡೋವಿ ನದಿ’ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಇದು ಆ ರಾಜ್ಯದ ಪ್ರಮುಖ ಕುಡಿಯುವ ನೀರಿನ ಆಕರವಾಗಿದೆ.

ಅಂತರರಾಜ್ಯ ಜಲ ವಿವಾದ: 

• ಕರ್ನಾಟಕ: ತನ್ನ ಒಣ ಮತ್ತು ಬರಪೀಡಿತ ಉತ್ತರ ಕರ್ನಾಟಕ ಜಿಲ್ಲೆಗಳ ಕುಡಿಯುವ ನೀರಿನ ತೀವ್ರ ಅಗತ್ಯವನ್ನು ಪೂರೈಸಲು ನೀರಿನ ಹಂಚಿಕೆಯನ್ನು ಕೋರುತ್ತಿದೆ.

• ಗೋವಾ: ನೀರು ತಿರುಗಿಸುವುದರಿಂದ ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳ ಪರಿಸರಕ್ಕೆ ಹಾನಿಯಾಗುತ್ತದೆ ಹಾಗೂ ಮಾಂಡೋವಿ ನದಿಯಲ್ಲಿ ಉಪ್ಪು ನೀರಿನ ಪ್ರಮಾಣ ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ವಿರೋಧಿಸುತ್ತಿದೆ.

• ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ: ತನ್ನ ‘ವಿರ್ಡಿ’ ಪ್ರದೇಶದ ನೀರಾವರಿ ಅಗತ್ಯಗಳಿಗಾಗಿ ಈ ನದಿ ಪಾತ್ರದ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಪಾಲು ಕೋರುತ್ತಿದೆ.

ವಿವಾದ ಪರಿಹಾರದ ಪ್ರಸ್ತುತ ಸ್ಥಿತಿ

• ನ್ಯಾಯಾಧಿಕರಣದ ತೀರ್ಪು: ಮಹದಾಯಿ ಜಲ ವಿವಾದ ನ್ಯಾಯಾಧಿಕರಣವು (MWDT) 2018 ರಲ್ಲಿ ಕರ್ನಾಟಕಕ್ಕೆ 13.42 TMC ನೀರನ್ನು ಹಂಚಿಕೆ ಮಾಡಿದೆ.

• ಪ್ರಸ್ತುತ ಅಡಚಣೆ: ಈ ಯೋಜನೆಯು ಕಾಳಿ ಹುಲಿ ರಕ್ಷಿತಾರಣ್ಯದ ಹತ್ತಿರವಿರುವುದರಿಂದ ಅರಣ್ಯ ಮತ್ತು ವನ್ಯಜೀವಿ ಮಂಜೂರಾತಿ ಪಡೆಯುವಲ್ಲಿ ವಿಳಂಬವನ್ನು ಎದುರಿಸುತ್ತಿದೆ.

ಧಾರವಾಡ ಪೀಠದಲ್ಲಿ ಸಂಪೂರ್ಣ ಮಹಿಳಾ ನ್ಯಾಯಪೀಠ

ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿ:

• ಕರ್ನಾಟಕ ಉಚ್ಚ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಧಾರವಾಡ ಪೀಠವು 2026 ರ ಆಗಸ್ಟ್ 1 ರಂದು ಇತಿಹಾಸ ಸೃಷ್ಟಿಸಲಿದ್ದು, ಅಂದಿನ ಎಲ್ಲಾ 7 ನ್ಯಾಯಪೀಠಗಳ ಅಧ್ಯಕ್ಷತೆಯನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಮಹಿಳಾ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿಗಳೇ ವಹಿಸಲಿದ್ದಾರೆ.

ನ್ಯಾಯಪೀಠಗಳ ರಚನೆ

• ದ್ವಿಪೀಠ 1: ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ಅನು ಸಿವರಾಮನ್ ಮತ್ತು ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ಕೆ.ಜಿ. ಶಾಂತಿ.

• ದ್ವಿಪೀಠ 2: ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ಜ್ಯೋತಿ ಎಮ್ ಮತ್ತು ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ಪಿ. ಶ್ರೀ ಸುಧಾ.

• ದ್ವಿಪೀಠ 3: ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ಲಲಿತಾ ಕನ್ನೆಗಂಟಿ ಮತ್ತು ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ಕೆ.ಎಸ್. ಹೇಮಲೇಖಾ.

• ಏಕಸದಸ್ಯ ಪೀಠಗಳು: ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿಗಳಾದ ಚಿಲ್ಲಕೂರು ಸುಮಾಲತಾ, ತಾರಾ ವಿತಾಸ್ತಾ ಗಂಜೂ, ಗೀತಾ ಕೆ.ಬಿ., ಮತ್ತು ರಾಜೇಶ್ವರಿ ಎನ್. ಹೆಗಡೆ.

ಮುಖ್ಯ ವಿವರಗಳು

• ಪ್ರೇರಕ ಶಕ್ತಿ: ಈ ವಿಶೇಷ ನ್ಯಾಯಪೀಠದ ರಚನೆಯನ್ನು ಧಾರವಾಡ ಬಾರ್ ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್ (ಧಾರವಾಡ ವಕೀಲರ ಸಂಘ) ವಿನಂತಿಸಿಕೊಂಡಿತ್ತು.

• ಸಮಯ: ಈ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಕಲಾಪವನ್ನು ವಿಶೇಷ ಶನಿವಾರದ ಕಲಾಪವಾಗಿ ಆಯೋಜಿಸಲಾಗಿದೆ.

• ಪರಿಣಾಮ: ಇದು ಭಾರತದ ಉನ್ನತ ನ್ಯಾಯಾಂಗ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಲೈಂಗಿಕ ಪ್ರಾತಿನಿಧ್ಯ ಮತ್ತು ಸಮಾನತೆಗೆ ಹೊಸ ಮೈಲಿಗಲ್ಲಾಗಿದೆ.

ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು

ಫೀಲ್ಡ್ಸ್ ಮೆಡಲ್ 2026 ಪುರಸ್ಕೃತರು

ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿ:

• ನಾಲ್ವರು ಶ್ರೇಷ್ಠ ಗಣಿತ ತಜ್ಞರಾದ ಹಾಂಗ್ ವಾಂಗ್, ಯು ಡೆಂಗ್, ಜಾನ್ ಪಾರ್ಡನ್ ಮತ್ತು ಜೇಕಬ್ ತ್ಸಿಮರ್‌ಮ್ಯಾನ್ ಅವರುಗಳಿಗೆ ಫಿಲಾಡೆಲ್ಫಿಯಾದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಗಣಿತ ತಜ್ಞರ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್‌ನಲ್ಲಿ (ICM) 2026ನೇ ಸಾಲಿನ ಫೀಲ್ಡ್ಸ್ ಮೆಡಲ್ ನೀಡಿ ಗೌರವಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಪ್ರಮುಖ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶಗಳು:

• ಪ್ರಶಸ್ತಿಯ ಬಗ್ಗೆ: ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿ “ಗಣಿತಶಾಸ್ತ್ರದ ನೊಬೆಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ” ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಈ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು 1936 ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಇದನ್ನು ಪ್ರತಿ ನಾಲ್ಕು ವರ್ಷಗಳಿಗೊಮ್ಮೆ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಗಣಿತ ಒಕ್ಕೂಟವು (IMU) ಪ್ರದಾನ ಮಾಡುತ್ತದೆ.
• ವಯೋಮಿತಿ: ಗಣಿತಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿನ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಆವಿಷ್ಕಾರಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಲು, ಇದನ್ನು ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಾಗಿ 40 ವರ್ಷದೊಳಗಿನ ಸಂಶೋಧಕರಿಗೆ ಮಾತ್ರ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ.
• ಐತಿಹಾಸಿಕ ಮೈಲಿಗಲ್ಲುಗಳು (2026ರ ಆವೃತ್ತಿ):
  • ಹಾಂಗ್ ವಾಂಗ್ ಅವರು ಫೀಲ್ಡ್ಸ್ ಮೆಡಲ್ ಗೆದ್ದ ಇತಿಹಾಸದ ಮೂರನೇ ಮಹಿಳೆ ಎಂಬ ಹೆಗ್ಗಳಿಕೆಗೆ ಪಾತ್ರರಾಗಿದ್ದಾರೆ (2014 ರಲ್ಲಿ ಮರ್ಯಮ್ ಮಿರ್ಜಾಖಾನಿ ಮತ್ತು 2022 ರಲ್ಲಿ ಮರಿನಾ ವಯಾಜೋವ್ಸ್ಕಾ ಅವರ ನಂತರ).
  • ಹಾಂಗ್ ವಾಂಗ್ ಮತ್ತು ಯು ಡೆಂಗ್ ಅವರು ಈ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಗೆದ್ದ ಮೊದಲ ಚೀನೀ ಗಣಿತ ತಜ್ಞರಾಗಿದ್ದಾರೆ.
• ಭಾರತೀಯ ಸಂಪರ್ಕ : ಮಂಜುಳ ಭಾರ್ಗವ ಅವರು 2014 ರಲ್ಲಿ ಈ ಪದಕವನ್ನು ಗೆದ್ದ ಭಾರತೀಯ ಮೂಲದ ಮೊದಲ ವ್ಯಕ್ತಿಯಾಗಿದ್ದಾರೆ. ನಂತರ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ ಅಕ್ಷಯ್ ವೆಂಕಟೇಶ್ ಅವರು 2018 ರಲ್ಲಿ ಈ ಪದಕವನ್ನು ಮುಡಿಗೇರಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ.

ಪ್ರಮುಖ ದಿನಾಚರಣೆಗಳು

1. ವಿಶ್ವ ಹೆಪಟೈಟಿಸ್ ದಿನ

• ಆಚರಿಸುವ ದಿನಾಂಕ : ಜುಲೈ 28.
• ಆಚರಿಸುವ ಸಂಸ್ಥೆ : ವಿಶ್ವ ಆರೋಗ್ಯ ಸಂಸ್ಥೆ (WHO).
• ಉದ್ದೇಶ : ನೊಬೆಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪುರಸ್ಕೃತ ಡಾ. ಬರುಚ್ ಸ್ಯಾಮ್ಯುಯೆಲ್ ಬ್ಲಮ್‌ಬರ್ಗ್ (ಇವರು ಹೆಪಟೈಟಿಸ್ ಬಿ ವೈರಸ್ ಅನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿದರು ಮತ್ತು ಅದರ ಮೊದಲ ರೋಗನಿರ್ಣಯ ಪರೀಕ್ಷೆ ಹಾಗೂ ಲಸಿಕೆಯನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದರು) ಅವರ ಜನ್ಮದಿನೋತ್ಸವವನ್ನು ಸ್ಮರಿಸುವುದು ಮತ್ತು 2030 ರ ವೇಳೆಗೆ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಆರೋಗ್ಯಕ್ಕೆ ಮಾರಕವಾಗಿರುವ ವೈರಲ್ ಹೆಪಟೈಟಿಸ್ ಅನ್ನು ತೊಡೆದುಹಾಕುವ ಗುರಿಯನ್ನು ಸಾಧಿಸಲು ಜಾಗತಿಕ ಅರಿವನ್ನು ಮೂಡಿಸುವುದು ಇದರ ಪ್ರಮುಖ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿದೆ.
• ಧ್ಯೇಯವಾಕ್ಯ : “ಹೆಪಟೈಟಿಸ್: ಇದರ ಬಗ್ಗೆ ವಿವರವಾಗಿ ಅರಿಯೋಣ” (Hepatitis: Let’s Break It Down) ಎಂಬುದು ಜಾಗತಿಕ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಆರೋಗ್ಯದ ಕುರಿತು ಅರಿವು ಮೂಡಿಸುವ ಅಧಿಕೃತ ಧ್ಯೇಯವಾಕ್ಯವಾಗಿದೆ.

2. ವಿಶ್ವ ಪರಿಸರ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ದಿನ: 

• ಆಚರಿಸುವ ದಿನಾಂಕ: ಜುಲೈ 28.
• ಆಚರಿಸುವ ಸಂಸ್ಥೆ: ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪರಿಸರ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಒಕ್ಕೂಟ (IUCN) ಮತ್ತು ಜಾಗತಿಕ ಪರಿಸರ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು.
• ಉದ್ದೇಶ: ಭವಿಷ್ಯದ ಪೀಳಿಗೆಗೆ ಆರೋಗ್ಯಕರ ಪರಿಸರವನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ನೈಸರ್ಗಿಕ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳನ್ನು ಸಂರಕ್ಷಿಸುವ, ಜೀವವೈವಿಧ್ಯತೆಯನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವ ಮತ್ತು ಸುಸ್ಥಿರ ಅಭ್ಯಾಸಗಳನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುವ ನಿರ್ಣಾಯಕ ಅಗತ್ಯತೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಜಾಗತಿಕ ಅರಿವನ್ನು ಮೂಡಿಸುವುದು ಇದರ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿದೆ.

• ಧ್ಯೇಯವಾಕ್ಯ: “ಜನರು ಮತ್ತು ಸಸ್ಯಗಳ ನಡುವೆ ಸಂಪರ್ಕ ಕಲ್ಪಿಸುವುದು: ವನ್ಯಜೀವಿ ಸಂರಕ್ಷಣೆಯಲ್ಲಿ ಡಿಜಿಟಲ್ ನಾವೀನ್ಯತೆಯ ಅನ್ವೇಷಣೆ” ಎಂಬುದು ಈ ಪರಿಸರ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ದಿನದ ಅಧಿಕೃತ ಧ್ಯೇಯವಾಕ್ಯವಾಗಿದೆ.

3. ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹುಲಿ ದಿನ

• ಆಚರಿಸುವ ದಿನಾಂಕ: ಜುಲೈ 29.
• ಆಚರಿಸುವ ಸಂಸ್ಥೆ: ಜಾಗತಿಕ ಹುಲಿ ವೇದಿಕೆ (GTF) / ವಿಶ್ವ ಪ್ರಕೃತಿ ನಿಧಿ (WWF) / ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹುಲಿ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಪ್ರಾಧಿಕಾರ (NTCA).
• ಉದ್ದೇಶ: ಐತಿಹಾಸಿಕ 2010 ರ ಸೇಂಟ್ ಪೀಟರ್ಸ್ಬರ್ಗ್ ಹುಲಿ ಶೃಂಗಸಭೆಯನ್ನು (ಕಾಡು ಹುಲಿಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ದ್ವಿಗುಣಗೊಳಿಸಲು T X 2 ಗುರಿಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ ಶೃಂಗಸಭೆ) ಸ್ಮರಿಸುವುದು, ಹುಲಿ ಸಂರಕ್ಷಣೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಜಾಗತಿಕ ಅರಿವು ಮೂಡಿಸುವುದು, ನೈಸರ್ಗಿಕ ಹುಲಿ ಭೂದೃಶ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಜೀವವೈವಿಧ್ಯ ಕಾರಿಡಾರ್‌ಗಳನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವುದು ಹಾಗೂ ಬೇಟೆಯಾಡುವಿಕೆ ಮತ್ತು ಮಾನವ-ವನ್ಯಜೀವಿ ಸಂಘರ್ಷವನ್ನು ತಡೆಯುವುದು ಇದರ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿದೆ.
• ಧ್ಯೇಯವಾಕ್ಯ: “ಮೂಲನಿವಾಸಿಗಳು ಮತ್ತು ಸ್ಥಳೀಯ ಸಮುದಾಯಗಳನ್ನು ಕೇಂದ್ರಬಿಂದುವಾಗಿರಿಸಿ ಹುಲಿಗಳ ಭವಿಷ್ಯವನ್ನು ಸುರಕ್ಷಿತಗೊಳಿಸುವುದು” ಎಂಬುದು ಇದರ ಧ್ಯೇಯವಾಕ್ಯವಾಗಿದೆ. 

ಕ್ರೀಡೆಗಳು

ISSF ವಿಶ್ವಕಪ್ 2026: ಇಶಾ ಸಿಂಗ್‌ಗೆ ಚಿನ್ನ, ಮನು ಭಾಕರ್‌ಗೆ ಕಂಚು

ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿ: 

• ಚೀನಾದ ಹ್ಯಾಂಗ್‌ಝೌನಲ್ಲಿ ನಡೆದ ISSF ವಿಶ್ವಕಪ್ 2026 ರ ಮಹಿಳೆಯರ 25 ಮೀಟರ್ ಪಿಸ್ತೂಲ್ ಸ್ಪರ್ಧೆಯಲ್ಲಿ ಭಾರತೀಯ ಶೂಟರ್‌ಗಳಾದ ಇಶಾ ಸಿಂಗ್ ಮತ್ತು ಮನು ಭಾಕರ್ ಅವರು ಎರಡು ಪದಕಗಳನ್ನು ಗೆಲ್ಲುವ ಮೂಲಕ ವೇದಿಕೆಯಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು ಭದ್ರಪಡಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ.

ಪ್ರಮುಖ ಮುಖ್ಯಾಂಶಗಳು :

• ವಿಜೇತರು: 21 ವರ್ಷದ ಇಶಾ ಸಿಂಗ್ ಅವರು ಚಿನ್ನದ ಪದಕವನ್ನು ಗೆದ್ದರೆ (40 ಹಿಟ್ಸ್), ಎರಡು ಬಾರಿಯ ಒಲಿಂಪಿಕ್ ಪದಕ ವಿಜೇತೆ ಮನು ಭಾಕರ್ ಅವರು ಕಂಚಿನ ಪದಕವನ್ನು ಒಲಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ (28 ಹಿಟ್ಸ್).
• ಇಶಾ ಸಿಂಗ್ ಅವರ ಆವೃತ್ತಿ: ಮೇ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಮ್ಯೂನಿಚ್ ವಿಶ್ವಕಪ್ ವಿಜಯದ ನಂತರ, ಇದು 2026 ರ ಸಾಲಿನ ಅವರ ಎರಡನೇ 25 ಮೀಟರ್ ಪಿಸ್ತೂಲ್ ವಿಶ್ವಕಪ್ ಚಿನ್ನದ ಪದಕವಾಗಿದೆ.
• ಭಾರತದ ಪದಕ ಪಟ್ಟಿ: ಹ್ಯಾಂಗ್‌ಝೌ ಕೂಟದಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಒಟ್ಟು ಪದಕಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ 3 ಪದಕಗಳಿಗೆ ಏರಿಕೆಯಾಗಿದೆ (1 ಚಿನ್ನ, 10 ಮೀಟರ್ ಏರ್ ಪಿಸ್ತೂಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಸೈನ್ಯಮ್ ವಿಜ್ ಅವರಿಂದ 1 ಬೆಳ್ಳಿ ಮತ್ತು 1 ಕಂಚು).

ನೇಮಕಾತಿಗಳು

FIU ನಿರ್ದೇಶಕರಾಗಿ ಸತ್ಯಪಾಲ್ ಕುಮಾರ್ ನೇಮಕ

• ಕ್ಯಾಬಿನೆಟ್ ನೇಮಕಾತಿ ಸಮಿತಿಯು (ACC) ಸತ್ಯಪಾಲ್ ಕುಮಾರ್ (IRS ಅಧಿಕಾರಿ) ಅವರನ್ನು ಭಾರತದ ಹಣಕಾಸು ಗುಪ್ತಚರ ಘಟಕದ (FIU-IND) ನಿರ್ದೇಶಕರನ್ನಾಗಿ ನೇಮಿಸಿದೆ.
• ಅಕ್ರಮ ಹಣ ವರ್ಗಾವಣೆ ಮತ್ತು ಭಯೋತ್ಪಾದಕ ಉದ್ದೇಶಕ್ಕೆ ಹಣಕಾಸು ಪೂರೈಕೆಯನ್ನು ತಡೆಗಟ್ಟಲು ಶಂಕಿತ ಹಣಕಾಸು ವಹಿವಾಟುಗಳನ್ನು ವಿಶ್ಲೇಷಿಸುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ 2004 ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾದ ಕಂದಾಯ ಇಲಾಖೆಯ (ಹಣಕಾಸು ಸಚಿವಾಲಯ) ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಬರುವ ಈ ಸಂಸ್ಥೆಯು ಕೇಂದ್ರ ಹಣಕಾಸು ಸಚಿವರ ನೇತೃತ್ವದ ಆರ್ಥಿಕ ಗುಪ್ತಚರ ಮಂಡಳಿಗೆ (EIC) ನೇರವಾಗಿ ವರದಿ ಮಾಡುತ್ತದೆ.

ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು

ತೇನ್ಸಿಂಗ್ ನಾರ್ಗೆ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಾಹಸ ಪ್ರಶಸ್ತಿ

ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿ: 

• ಯುವಜನ ವ್ಯವಹಾರ ಮತ್ತು ಕ್ರೀಡಾ ಸಚಿವಾಲಯವು ತೇನ್ಸಿಂಗ್ ನಾರ್ಗೆ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಾಹಸ ಪ್ರಶಸ್ತಿ 2025 ಕ್ಕೆ ನಾಮನಿರ್ದೇಶನಗಳನ್ನು ಆಹ್ವಾನಿಸಿದೆ.

ಪ್ರಮುಖ ವೈಶಿಷ್ಯಗಳು:

• ಸ್ಥಾಪನೆ ಮತ್ತು ಸ್ಥಾನಮಾನ: 1993 ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪನೆಯಾದ ಈ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯು, ಸಾಹಸ ಕ್ರೀಡೆಗಳಿಗಾಗಿ ನೀಡುವ ದೇಶದ ಅತ್ಯುನ್ನತ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯಾಗಿದೆ. ಇದು ಅರ್ಜುನ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳಿಗೆ ಸಮಾನವಾದ ಅಧಿಕೃತ ಸ್ಥಾನಮಾನವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.
• ಐತಿಹಾಸಿಕ ಹಿನ್ನೆಲೆ: 1953 ರಲ್ಲಿ ಎಡ್ಮಂಡ್ ಹಿಲರಿ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಮೌಂಟ್ ಎವರೆಸ್ಟ್ ಅನ್ನು ಏರಿದ ಮೊದಲ ವ್ಯಕ್ತಿ ಎಂಬ ಹೆಗ್ಗಳಿಕೆಗೆ ಪಾತ್ರರಾದ ತೇನ್ಸಿಂಗ್ ನಾರ್ಗೆ ಅವರ ಗೌರವಾರ್ಥವಾಗಿ ಈ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಹೆಸರಿಸಲಾಗಿದೆ.
• ನೋಡಲ್ ಪ್ರಾಧಿಕಾರ: ಸಾಹಸ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿನ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಸಾಧನೆಗಳು, ನಾಯಕತ್ವ ಮತ್ತು ಜೀವಮಾನದ ಕೊಡುಗೆಯನ್ನು ಗುರುತಿಸಿ ಯುವಜನ ವ್ಯವಹಾರ ಮತ್ತು ಕ್ರೀಡಾ ಸಚಿವಾಲಯವು ಈ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ವಾರ್ಷಿಕವಾಗಿ ಪ್ರದಾನ ಮಾಡುತ್ತದೆ.

ಪ್ರಮುಖ ದಿನಾಚರಣೆಗಳು

1. ಕಾರ್ಗಿಲ್ ವಿಜಯ್ ದಿವಸ್

• ಆಚರಿಸುವ ದಿನಾಂಕ: ಜುಲೈ 26 
• ಆಚರಿಸುವ ಸಂಸ್ಥೆ: ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರ ಮತ್ತು ಭಾರತೀಯ ಸಶಸ್ತ್ರ ಪಡೆಗಳು ಜಂಟಿಯಾಗಿ ಈ ದಿನವನ್ನು ಆಚರಿಸುತ್ತವೆ.
• ಉದ್ದೇಶ: 1999 ರ ಕಾರ್ಗಿಲ್ ಯುದ್ಧದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಪಾಕಿಸ್ತಾನಿ ಒಳನುಸುಳುಕೋರರ ವಿರುದ್ಧ ಭಾರತೀಯ ಸಶಸ್ತ್ರ ಪಡೆಗಳು ಮಾಡಿದ ಸರ್ವೋಚ್ಚ ತ್ಯಾಗ ಮತ್ತು ಸಾಧಿಸಿದ ಕಾರ್ಯತಂತ್ರದ ವಿಜಯವನ್ನು ಗೌರವಿಸುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಈ ದಿನವನ್ನು ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಆಪರೇಷನ್ ವಿಜಯ್ (ಭೂಸೇನೆ), ಆಪರೇಷನ್ ಸಫೇದ್ ಸಾಗರ್ (ವಾಯುಪಡೆ) ಮತ್ತು ಆಪರೇಷನ್ ತಲ್ವಾರ್ (ನೌಕಾಪಡೆ) ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳ ಯಶಸ್ಸನ್ನು ಸ್ಮರಿಸುತ್ತದೆ.

2. CRPF ಸಂಸ್ಥಾಪನಾ ದಿನ

• ಆಚರಿಸುವ ದಿನಾಂಕ: ಜುಲೈ 27
• ಆಚರಿಸುವ ಸಂಸ್ಥೆ: ಕೇಂದ್ರ ಮೀಸಲು ಪೊಲೀಸ್ ಪಡೆ (CRPF) ಮತ್ತು ಗೃಹ ಸಚಿವಾಲಯವು ಈ ದಿನವನ್ನು ಆಚರಿಸುತ್ತವೆ.
• ಉದ್ದೇಶ: ಭಾರತದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಕೇಂದ್ರ ಸಶಸ್ತ್ರ ಪೊಲೀಸ್ ಪಡೆಯ (CAPF) ರಚನೆಯನ್ನು ಸ್ಮರಿಸಲು ಈ ದಿನವನ್ನು ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಮೂಲತಃ ಜುಲೈ 27, 1939 ರಂದು ಕ್ರೌನ್ ರೆಪ್ರೆಸೆಂಟೇಟಿವ್ಸ್ ಪೊಲೀಸ್ ಆಗಿ ಸ್ಥಾಪನೆಯಾಯಿತು ಮತ್ತು ನಂತರ ಸರ್ದಾರ್ ವಲ್ಲಭಭಾಯಿ ಪಟೇಲ್ ಅವರ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನದಲ್ಲಿ 1949 ರ CRPF ಕಾಯ್ದೆಯ ಮೂಲಕ ಮರುನಾಮಕರಣಗೊಂಡಿತು. ಆಂತರಿಕ ಭದ್ರತೆ, ಬಂಡುಕೋರ ನಿಗ್ರಹ ಮತ್ತು ನಕ್ಸಲ್ ನಿಗ್ರಹ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಪಡೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಈ ದಿನವು ಗೌರವಿಸುತ್ತದೆ.

ಕ್ರೀಡಾ ಸುದ್ದಿಗಳು