Blog

  • ಭಾರತ-ವೆನೆಜುವೆಲಾ | ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ ಸಂಶೋಧನಾ ಪೀಠ ಯೋಜನೆ 2026 (PMRC) | ವಿಶ್ವಬ್ಯಾಂಕ್ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಾಹಕ ನಿರ್ದೇಶಕರಾಗಿ ನೀಲಕಂಠ್ ಮಿಶ್ರಾ ನೇಮಕ | ಭಾರತ-ಯುಕೆ ನಿರ್ಣಾಯಕ ಖನಿಜಗಳ ಜಾಗತಿಕ ಪೂರೈಕೆ ಸರಪಳಿ ವೀಕ್ಷಣಾಲಯ (GSCO)

    ಭಾರತ-ವೆನೆಜುವೆಲಾ

    ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ

    ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿ:

    • ವೆನೆಜುವೆಲಾದ ಹಂಗಾಮಿ ಅಧ್ಯಕ್ಷೆ ಡೆಲ್ಸಿ ರೊಡ್ರಿಗಸ್ ಅವರು ಭಾರತಕ್ಕೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿ ಪ್ರಧಾನಿ ಮೋದಿ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಮಾತುಕತೆ ನಡೆಸಿದರು.

    ಭೇಟಿಯ ಪ್ರಮುಖ ಫಲಿತಾಂಶಗಳು: 

    • ದೀರ್ಘಾವಧಿಯ ಇಂಧನ ಪಾಲುದಾರಿಕೆಯತ್ತ ಮಾತುಕತೆ: ತಕ್ಷಣದ ಖರೀದಿಗಳಿಂದ (Spot purchases) ದೀರ್ಘಾವಧಿಯ ಕಚ್ಚಾ ತೈಲ ಪೂರೈಕೆ ಒಪ್ಪಂದಗಳಿಗೆ ಚಲಿಸುವ ಬಗ್ಗೆ ಉಭಯ ಮುಖಂಡರು ಚರ್ಚಿಸಿದರು.
    • ನಿರ್ಣಾಯಕ ಖನಿಜಗಳಲ್ಲಿ ಸಹಕಾರ: ಚರ್ಚೆಗಳು ನಿರ್ಣಾಯಕ ಖನಿಜಗಳು, ಚಿನ್ನ ಮತ್ತು ವಜ್ರ ಗಣಿಗಾರಿಕೆಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದ್ದವು.
    • ಇತರ ವಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಸಹಕಾರ: ಕೃಷಿ ಮತ್ತು ಕೃಷಿ ಯಾಂತ್ರೀಕರಣ, ಪಶುಸಂಗೋಪನೆ, ಸಾರಿಗೆ ಮತ್ತು ಲಾಜಿಸ್ಟಿಕ್ಸ್, ಆಟೋಮೋಟಿವ್ ಉತ್ಪಾದನೆ, ವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿ ಸಹಕಾರವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವ ಕುರಿತು ಚರ್ಚಿಸಲಾಗಿದೆ.

    ಭಾರತಕ್ಕೆ ವೆನೆಜುವೆಲಾದ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ: 

    • ಇಂಧನ ಭದ್ರತೆ: ವೆನೆಜುವೆಲಾ ವಿಶ್ವದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ದೃಢೀಕೃತ ಕಚ್ಚಾ ತೈಲ ನಿಕ್ಷೇಪಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.
    • ಭಾರತವು ವಿಶ್ವದ ಮೂರನೇ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಕಚ್ಚಾ ತೈಲ ಗ್ರಾಹಕವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ತನ್ನ ತೈಲ ಅಗತ್ಯಗಳ 85% ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ಆಮದು ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.
    • ಭಾರತೀಯ ಸಂಸ್ಕರಣಾಗಾರಗಳು ವೆನೆಜುವೆಲಾದ ಭಾರೀ ಕಚ್ಚಾ ತೈಲವನ್ನು ಸಂಸ್ಕರಿಸಲು ಸುಸಜ್ಜಿತವಾಗಿವೆ.
    • ಲ್ಯಾಟಿನ್ ಅಮೆರಿಕನ್ ಪ್ರದೇಶದೊಂದಿಗೆ ಬಲವಾದ ದ್ವಿಪಕ್ಷೀಯ ಸಂಬಂಧಗಳನ್ನು ಬೆಳೆಸುವುದರಿಂದ, ಆ ಭೌಗೋಳಿಕ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವಲ್ಲಿ ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ.
    • ಜೊತೆಗೆ, ಈ ಕಾರ್ಯತಂತ್ರದ ಒಡಂಬಡಿಕೆಯು ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯದಂತಹ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಇಂಧನ ಪೂರೈಕೆದಾರರ ಮೇಲಿನ ಭಾರತದ ಅತಿಯಾದ ಅವಲಂಬನೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಲು ಗಣನೀಯವಾಗಿ ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ.
    • ಭವಿಷ್ಯದ ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳಿಗಾಗಿ ನಿರ್ಣಾಯಕ ಖನಿಜಗಳನ್ನು ಭದ್ರಪಡಿಸುವುದು:  ವಿರಳ ಭೂ ಧಾತುಗಳು, ನಿಕ್ಕಲ್ ಮತ್ತು ಇತರ ಆಯಕಟ್ಟಿನ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಂತೆ ನಿರ್ಣಾಯಕ ಖನಿಜಗಳ ಗಮನಾರ್ಹ ನಿಕ್ಷೇಪಗಳನ್ನು ವೆನೆಜುವೆಲಾ ಹೊಂದಿದೆ.
    • ಲ್ಯಾಟಿನ್ ಅಮೇರಿಕಾ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಭಾರತವು ತನ್ನ ಆರ್ಥಿಕ ಮತ್ತು ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕ ಒಡನಾಟವನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಲು, ವೆನೆಜುವೆಲಾ ದೇಶವು ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರವೇಶ ದ್ವಾರವಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ.

    ‘ವೆನೆಜುವೆಲಾ’ ದೇಶದ ಬಗ್ಗೆ: 

    • ಸ್ಥಳ: ವೆನೆಜುವೆಲಾ ದಕ್ಷಿಣ ಅಮೆರಿಕಾದ ಉತ್ತರ ಕರಾವಳಿಯಲ್ಲಿದೆ.
    • ಇದು ಪಶ್ಚಿಮಕ್ಕೆ ಕೊಲಂಬಿಯಾ, ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕೆ ಬ್ರೆಜಿಲ್, ಪೂರ್ವಕ್ಕೆ ಗಯಾನಾ ಗಡಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ ಮತ್ತು ಕೆರಿಬಿಯನ್ ಸಮುದ್ರವು ಉತ್ತರದ ಕಡೆಗೆ ಇದೆ.
    • ರಾಜಧಾನಿ: ಕ್ಯಾರಕಾಸ್.

    ಪ್ರಮುಖ ಭೌಗೋಳಿಕ ಪ್ರದೇಶಗಳು:

    • ಆಂಡಿಸ್ ಪರ್ವತ ಶ್ರೇಣಿಯ ಈಶಾನ್ಯ ವಿಸ್ತರಣೆಯು ವಾಯುವ್ಯ ವೆನೆಜುವೆಲಾದ ಭೂಭಾಗದಲ್ಲಿ ಹರಡಿಕೊಂಡಿದೆ.
    • ಮರಕೈಬೊ ಸರೋವರದ ಜಲಾನಯನ ಪ್ರದೇಶವು ವಾಯುವ್ಯ ವೆನೆಜುವೆಲಾದ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಮುಖ ಭೂವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಮತ್ತು ಭೌಗೋಳಿಕ ಪ್ರದೇಶವಾಗಿದೆ.
    • ಲ್ಯಾನೋಸ್ ಎಂಬುದು ಮಧ್ಯ ವೆನೆಜುವೆಲಾದಲ್ಲಿ 250,000 ಚದರ ಕಿಲೋಮೀಟರ್‌ಗಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚು ವಿಸ್ತೀರ್ಣವನ್ನು ಆಕ್ರಮಿಸಿಕೊಂಡಿರುವ ಒಂದು ವಿಶಾಲವಾದ ಉಷ್ಣವಲಯದ ಸವನ್ನಾ ಹುಲ್ಲುಗಾವಲು ಪ್ರದೇಶವಾಗಿದೆ.

    ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ ಸಂಶೋಧನಾ ಪೀಠ ಯೋಜನೆ 2026 (PMRC)

    ಸರ್ಕಾರಿ ಯೋಜನೆಗಳು

    ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿ: 

    • ಉನ್ನತ ಶಿಕ್ಷಣ ಇಲಾಖೆಯು 2026 ರ ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ ಸಂಶೋಧನಾ ಪೀಠ (Prime Minister Research Chair – PMRC) ಯೋಜನೆಗಾಗಿ ಅರ್ಜಿಗಳನ್ನು ಆಹ್ವಾನಿಸಿದೆ.

    ಯೋಜನೆಯ ಬಗ್ಗೆ:

    • ಪ್ರಾರಂಭ : 2026
    • ಅನುಷ್ಠಾನ: ಇದು ಶಿಕ್ಷಣ ಸಚಿವಾಲಯದ ಉನ್ನತ ಶಿಕ್ಷಣ ಇಲಾಖೆಯ ಪ್ರಮುಖ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉಪಕ್ರಮವಾಗಿದೆ.
    • ಉದ್ದೇಶ: ಆದ್ಯತೆಯ ವಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ-ಪ್ರಭಾವದ ಸಂಶೋಧನೆಗಾಗಿ ವಿದೇಶದಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿರುವ ಭಾರತೀಯ-ಮೂಲದ ಸಂಶೋಧಕರನ್ನು ಪ್ರಮುಖ ಭಾರತೀಯ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಗೆ ಕರೆತರುವುದು ಇದರ ಗುರಿಯಾಗಿದೆ.

    ಪ್ರಮುಖ ವಿವರಗಳು: 

    • ಉದ್ದೇಶ : ಅಗ್ರ ಜಾಗತಿಕ ಭಾರತೀಯ ಪ್ರತಿಭೆಗಳನ್ನು ಭಾರತಕ್ಕೆ ಮರಳಿ ಕರೆತರುವುದಾಗಿದೆ.
    • ಗುರಿ : 5 ವರ್ಷಗಳ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ 120 ಸಂಶೋಧಕರನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ.
    • ಹಣಕಾಸು ನಿಧಿ: ಅನುದಾನವಾಗಿ ₹5 ಕೋಟಿವರೆಗೆ (ಮತ್ತು ಒಟ್ಟು ಪ್ಯಾಕೇಜ್ ಆಗಿ ₹14 ಕೋಟಿವರೆಗೆ) ಒದಗಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

    ಯಾರು ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸಬಹುದು?

    ವಿದೇಶದಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿರುವ ಭಾರತೀಯ ಪ್ರಜೆಗಳು (Indian Citizens), ಸಾಗರೋತ್ತರ ಭಾರತೀಯ ನಾಗರಿಕರು (Overseas Citizens of India – OCIs) ಮತ್ತು ಭಾರತೀಯ ಮೂಲದ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು (Persons of Indian Origin – PIOs) ಈ ಕೆಳಗಿನ ಮೂರು ವಿಭಾಗಗಳ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸಲು ಅರ್ಹರಾಗಿರುತ್ತಾರೆ:

    • ಯುವ ಸಂಶೋಧನಾ ಫೆಲೋಗಳು (Young Research Fellows): ತಮ್ಮ PhD ಪದವಿಯನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿದ ನಂತರ 5 ವರ್ಷಗಳವರೆಗಿನ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿರುವ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳು ಈ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸಬಹುದು.
    • ಹಿರಿಯ ಫೆಲೋಗಳು (Senior Fellows): ತಮ್ಮ PhD ಪದವಿಯನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿದ ನಂತರ 5 ರಿಂದ 10 ವರ್ಷಗಳ ಸಂಶೋಧನಾ ಅನುಭವವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳು ಈ ವಿಭಾಗಕ್ಕೆ ಅರ್ಹರಾಗುತ್ತಾರೆ.
    • ಸಂಶೋಧನಾ ಪೀಠ (Research Chairs): ತಮ್ಮ PhD ಪದವಿಯನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿದ ನಂತರ 10 ಅಥವಾ ಅದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ವರ್ಷಗಳ ವ್ಯಾಪಕ ಅನುಭವವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳು ಈ ವಿಭಾಗದಡಿ ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸಲು ಅರ್ಹರಾಗಿರುತ್ತಾರೆ.

    ಗಮನಹರಿಸುವ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳು ಮತ್ತು ಸ್ಥಳಗಳು: 

    • ವಲಯಗಳು: ಕೃತಕ ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆ (AI), ಅರೆವಾಹಕಗಳು (Semiconductors), ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ, ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ಹಸಿರು ಶಕ್ತಿಯಂತಹ (Green Energy) 13 ಕ್ಷೇತ್ರಗಳು.
    • ಆತಿಥೇಯ ಸ್ಥಳಗಳು: IISc, ಪ್ರಮುಖ IIT ಗಳು ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರಯೋಗಾಲಯಗಳಂತಹ ಉನ್ನತ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು.

    ವಿಶ್ವಬ್ಯಾಂಕ್ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಾಹಕ ನಿರ್ದೇಶಕರಾಗಿ ನೀಲಕಂಠ್ ಮಿಶ್ರಾ ನೇಮಕ

    ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ

    ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿ:

    • ಕ್ಯಾಬಿನೆಟ್‌ನ ನೇಮಕಾತಿ ಸಮಿತಿಯು ಮೂರು ವರ್ಷಗಳ ಅವಧಿಗೆ ವಾಷಿಂಗ್ಟನ್ ಡಿ.ಸಿ.ಯ ವಿಶ್ವಬ್ಯಾಂಕ್ ಪ್ರಧಾನ ಕಛೇರಿಯ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಾಹಕ ನಿರ್ದೇಶಕರಾಗಿ ನೀಲಕಂಠ್ ಮಿಶ್ರಾ ಅವರ ನೇಮಕಕ್ಕೆ ಅನುಮೋದನೆ ನೀಡಿದೆ.
    • ಫೆಬ್ರವರಿ 2023 ರಿಂದ ಈ ಹುದ್ದೆಯನ್ನು ಅಲಂಕರಿಸಿದ್ದ ಪರಮೇಶ್ವರನ್ ಅಯ್ಯರ್ ಅವರ ನಂತರ ಇವರು ಅಧಿಕಾರ ವಹಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಿದ್ದಾರೆ.
    • ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಾಹಕ ನಿರ್ದೇಶಕರು ವಿಶ್ವಬ್ಯಾಂಕ್‌ನ ಮಂಡಳಿಯ ಭಾಗವಾಗಿದ್ದು, ಇದು ನೀತಿಗಳು, ಸಾಲ ನೀಡುವ ನಿರ್ಧಾರಗಳು ಮತ್ತು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಆದ್ಯತೆಗಳನ್ನು ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.

    ‘ವಿಶ್ವಬ್ಯಾಂಕ್’ ಬಗ್ಗೆ: 

    • ಇದನ್ನು 1944 ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು.
    • ವಿಶ್ವಬ್ಯಾಂಕ್ ಒಂದು ಸಹಕಾರ ಸಂಘದಂತಿದ್ದು, ಇದು 189 ಸದಸ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.
    • ಇದು ಬಡತನವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಲು ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸಲು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಶೀಲ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಿಗೆ ಆರ್ಥಿಕ ಮತ್ತು ತಾಂತ್ರಿಕ ನೆರವು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ.

    ವಿಶ್ವ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಗುಂಪಿನ ಪ್ರಮುಖ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು:

    • ಪುನರ್ನಿರ್ಮಾಣ ಮತ್ತು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗಾಗಿ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಬ್ಯಾಂಕ್ (IBRD): ಈ ಸಂಸ್ಥೆಯು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಮಧ್ಯಮ-ಆದಾಯದ ಮತ್ತು ಸಾಲ-ಯೋಗ್ಯ ಕಡಿಮೆ-ಆದಾಯದ ದೇಶಗಳ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಕಾರ್ಯಗಳಿಗಾಗಿ ಆರ್ಥಿಕ ಸಾಲಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ.
    • ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಸಂಸ್ಥೆ (IDA): ಈ ಸಂಸ್ಥೆಯು ವಿಶ್ವದ ಅತ್ಯಂತ ಬಡ ದೇಶಗಳಿಗೆ ಶೂನ್ಯ-ಬಡ್ಡಿಯ ಸಾಲಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕ ಅನುದಾನಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುವ ಮೂಲಕ ನೆರವಾಗುತ್ತದೆ.
    • ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹಣಕಾಸು ನಿಗಮ (IFC): ಈ ಸಂಸ್ಥೆಯು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಶೀಲ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಉದ್ಯೋಗ ಸೃಷ್ಟಿ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕ ಪ್ರಗತಿಗಾಗಿ ಖಾಸಗಿ ವಲಯದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸುತ್ತದೆ.
    • ಬಹುಪಕ್ಷೀಯ ಹೂಡಿಕೆ ಖಾತರಿ ಸಂಸ್ಥೆ (MIGA): ಈ ಸಂಸ್ಥೆಯು ರಾಜಕೀಯ ಅಪಾಯಗಳ ವಿರುದ್ಧ ವಿಮಾ ಖಾತರಿಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುವ ಮೂಲಕ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಶೀಲ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಲ್ಲಿ ವಿದೇಶಿ ಹೂಡಿಕೆಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುತ್ತದೆ.
    • ಹೂಡಿಕೆ ವಿವಾದಗಳ ಇತ್ಯರ್ಥಕ್ಕಾಗಿ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕೇಂದ್ರ (ICSID): ಈ ಸಂಸ್ಥೆಯು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಸರ್ಕಾರಗಳು ಮತ್ತು ವಿದೇಶಿ ಹೂಡಿಕೆದಾರರ ನಡುವೆ ಉದ್ಭವಿಸುವ ಹೂಡಿಕೆ ವಿವಾದಗಳನ್ನು ಮಧ್ಯಸ್ಥಿಕೆಯ ಮೂಲಕ ಪರಿಹರಿಸುತ್ತದೆ.

    ವಿಶ್ವಬ್ಯಾಂಕ್‌ನ ಪ್ರಮುಖ ವರದಿಗಳು: 

    • ವಿಶ್ವ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ವರದಿ (WDR): ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರದ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ, ನಿರ್ಣಾಯಕ ಅಂಶದ ಮೇಲೆ (ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಉದ್ಯೋಗಗಳು, ಡಿಜಿಟಲ್ ಲಾಭಾಂಶಗಳು ಅಥವಾ ಹವಾಮಾನ ಬದಲಾವಣೆ) ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸುವ ಪ್ರಮುಖ ವಾರ್ಷಿಕ ವರದಿ ಇದಾಗಿದೆ.
    • ಜಾಗತಿಕ ಆರ್ಥಿಕ ಮುನ್ನೋಟಗಳು (GEP): ಇದು ಉದಯೋನ್ಮುಖ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳು ಮತ್ತು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಶೀಲ ಆರ್ಥಿಕತೆಗಳ ಮೇಲೆ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಗಮನಹರಿಸಿ, ಜಾಗತಿಕ ಆರ್ಥಿಕ ಪ್ರವೃತ್ತಿಗಳು ಮತ್ತು ಭವಿಷ್ಯವನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸುತ್ತದೆ.
    • ಬಡತನ ಮತ್ತು ಹಂಚಿಕೆಯ ಸಮೃದ್ಧಿಯ ವರದಿ: ಇದು ವಿಪರೀತ ಬಡತನವನ್ನು ಕೊನೆಗೊಳಿಸುವ ಮತ್ತು ಹಂಚಿಕೆಯ ಸಮೃದ್ಧಿಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವ ವಿಶ್ವಬ್ಯಾಂಕ್‌ನ ಗುರಿಗಳನ್ನು ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ.
    • ಮಾನವ ಬಂಡವಾಳ ಸೂಚ್ಯಂಕ (HCI): ಇದು ಮುಂದಿನ ಪೀಳಿಗೆಯ ಕಾರ್ಮಿಕರ ಉತ್ಪಾದಕತೆಗೆ ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಣದ ಕೊಡುಗೆಗಳನ್ನು ಅಳೆಯುತ್ತದೆ.

    ಭಾರತ-ಯುಕೆ ನಿರ್ಣಾಯಕ ಖನಿಜಗಳ ಜಾಗತಿಕ ಪೂರೈಕೆ ಸರಪಳಿ ವೀಕ್ಷಣಾಲಯ (GSCO)

    ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ

    ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿ:

    • ಭಾರತ-ಯುಕೆ ನಿರ್ಣಾಯಕ ಖನಿಜಗಳ ಜಾಗತಿಕ ಪೂರೈಕೆ ಸರಪಳಿ ವೀಕ್ಷಣಾಲಯವನ್ನು (India–UK Critical Minerals Global Supply Chain Observatory – GSCO) ಔಪಚಾರಿಕವಾಗಿ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಾಗಿದೆ.

    ಈ ಉಪಕ್ರಮದ ಕುರಿತು: 

    • ಇದು ಜೂನ್ 4, 2026 ರಂದು ನವದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾದ ಜಂಟಿ ಡಿಜಿಟಲ್ ವೇದಿಕೆಯಾಗಿದೆ.
    • ಪ್ರಾರಂಭ: IIT-ISM ಧನ್ಬಾದ್ (ಟೆಕ್ಸ್‌ಮಿನ್ ಫೌಂಡೇಶನ್ ಮೂಲಕ) ಮತ್ತು ಕೇಂಬ್ರಿಡ್ಜ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ.
    • ಉದ್ದೇಶ: ಇದು ಜಗತ್ತಿನಾದ್ಯಂತ ಲಿಥಿಯಂ, ಕೋಬಾಲ್ಟ್ ಮತ್ತು ನಿಕ್ಕಲ್ ಮುಂತಾದ ಖನಿಜಗಳ ಮೇಲೆ ನಿಗಾ ವಹಿಸುತ್ತದೆ; ಜೊತೆಗೆ ಇದು ಯುದ್ಧ, ರಫ್ತು ನಿರ್ಬಂಧಗಳು ಅಥವಾ ಬೆಲೆ ಬದಲಾವಣೆಗಳಂತಹ ಅಪಾಯಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಎಚ್ಚರಿಸುತ್ತದೆ. 

    ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ:

    • ಇದು ಸರ್ಕಾರಗಳಿಗೆ ವ್ಯಾಪಾರವನ್ನು ಯೋಜಿಸಲು ಮತ್ತು ಖನಿಜಗಳ ಸಂಗ್ರಹವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ.
    • ಈ ಖನಿಜಗಳು ಎಲೆಕ್ಟ್ರಿಕ್ ವಾಹನಗಳು, ಸೌರ ಫಲಕಗಳು ಮತ್ತು ರಕ್ಷಣಾ ಸಾಧನಗಳಿಗೆ ಶಕ್ತಿ ನೀಡುತ್ತವೆ.
    • ಕಚ್ಚಾ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಭದ್ರಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಮತ್ತು ಚೀನಾದಂತಹ ಕೆಲವೇ ಕೆಲವು ದೇಶಗಳ ಮೇಲಿನ ಅವಲಂಬನೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಲು ಈ ಯೋಜನೆಯು ಎರಡೂ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಿಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ.

    ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ನಿರ್ಣಾಯಕ ಖನಿಜ ಮಿಷನ್ (NCMM)

    • ಪ್ರಾರಂಭ: ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ನಿರ್ಣಾಯಕ ಖನಿಜ ಮಿಷನ್ ಅನ್ನು ಜನವರಿ 2025 ರಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಕೇಂದ್ರ ಸಚಿವ ಸಂಪುಟವು ಅನುಮೋದಿಸಿತು, ಇದು 7 ವರ್ಷಗಳ ಅವಧಿಗೆ (2030-31 ರವರೆಗೆ) ಅಂದಾಜು ₹16,300 ಕೋಟಿಗಳ ಒಟ್ಟು ವೆಚ್ಚವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.
    • ಇದನ್ನು ಗಣಿ ಸಚಿವಾಲಯದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ನಿರ್ವಹಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ.
    • ಉದ್ದೇಶಗಳು: ಲಿಥಿಯಂ, ಕೋಬಾಲ್ಟ್, ನಿಕ್ಕಲ್, ಗ್ರ್ಯಾಫೈಟ್, ವಿರಳ ಭೂ ಧಾತುಗಳು (REEs), ಟೈಟಾನಿಯಂ ಮತ್ತು ಇತರ ನಿರ್ಣಾಯಕ ಖನಿಜಗಳ ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹ ಮತ್ತು ಸುಸ್ಥಿರ ದೇಶೀಯ ಪೂರೈಕೆಯನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಇದರ ಗುರಿಯಾಗಿದೆ.
    • ಈ ಉಪಕ್ರಮವು ಇಂಧನ ಪರಿವರ್ತನೆ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಿಕ್ ವಾಹನಗಳು, ಸೌರ ಫಲಕಗಳು, ಪವನ ಯಂತ್ರಗಳು (Wind Turbines) ಮತ್ತು ಬ್ಯಾಟರಿಗಳ ಉತ್ಪಾದನೆ ಹಾಗೂ ರಕ್ಷಣಾ ಮತ್ತು ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ಸ್ ವಲಯಗಳಿಗೆ ಅತ್ಯಗತ್ಯವಾಗಿರುವ ನಿರ್ಣಾಯಕ ಖನಿಜಗಳ ಮೇಲಿನ ಭಾರತದ ಆಮದು ಅವಲಂಬನೆಯನ್ನು ಗಣನೀಯವಾಗಿ ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ.

    Related Articles

  • ಸೂಚ್ಯಂಕಗಳು ಮತ್ತು ವರದಿಗಳು

    ಸೂಚ್ಯಂಕಗಳು ಮತ್ತು ವರದಿಗಳು

    1. ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕುಟುಂಬ ಆರೋಗ್ಯ ಸಮೀಕ್ಷೆ-6 (NFHS-6) ವರದಿ

    • ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದವರು: ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ಕುಟುಂಬ ಕಲ್ಯಾಣ ಸಚಿವಾಲಯ 
    • ನೋಡಲ್ ಸಂಸ್ಥೆ: ಜನಸಂಖ್ಯಾ ವಿಜ್ಞಾನಗಳ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂಸ್ಥೆ, ಮುಂಬೈ (International Institute for Population Sciences, Mumbai)
    • ಪ್ರಮುಖ ಅವಲೋಕನಗಳು: 2023-24 ರಲ್ಲಿ 715 ಜಿಲ್ಲೆಗಳಾದ್ಯಂತ ಸರಿಸುಮಾರು 6.79 ಲಕ್ಷ ಕುಟುಂಬಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ಈ ವರದಿಯು ತಾಯಿಯ ಆರೋಗ್ಯ ರಕ್ಷಣೆ, ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ಹೆರಿಗೆಗಳು (ಶೇ 90.6 ಕ್ಕೆ ತಲುಪಿದೆ) ಮತ್ತು ಸಂಪೂರ್ಣ ರೋಗನಿರೋಧಕ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿನ (ಶೇ 87.1) ದೃಢವಾದ ಪ್ರಗತಿಯ ಮೇಲೆ ಬೆಳಕು ಚೆಲ್ಲುತ್ತದೆ. ಮಹಿಳಾ ಸಬಲೀಕರಣದಲ್ಲಿ ಗಮನಾರ್ಹ ಪ್ರಗತಿಯು ಅಂತರ್ಜಾಲ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿನ (ಶೇ 64.3) ಮತ್ತು ಬ್ಯಾಂಕ್ ಖಾತೆ ಹೊಂದಿರುವವರಲ್ಲಿನ (ಶೇ 89.0) ಗಮನಾರ್ಹ ಏರಿಕೆಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ, ಇದರ ಜೊತೆಗೆ ವಿಸ್ತರಿತ ಆರೋಗ್ಯ ವಿಮಾ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯು ಇದೀಗ ಶೇಕಡಾ 60.2 ರಷ್ಟು ಕುಟುಂಬಗಳನ್ನು ತಲುಪಿದೆ.

    2. ಕಾರ್ಯಕ್ಷಮತೆಯ ಸೂಚಕ:

    • ಮಕ್ಕಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ಕುಂಠಿತ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಪ್ರಮಾಣವು ಶೇಕಡಾ 29.3 ಕ್ಕೆ ಇಳಿಕೆಯಾಗಿದೆ.
    • ಇದರ ಜೊತೆಗೆ, ಎತ್ತರಕ್ಕೆ ತಕ್ಕಂತೆ ತೂಕ ಇಲ್ಲದಿರುವ ಕಡಿಮೆ ತೂಕದ ಸಮಸ್ಯೆಯು ಶೇಕಡಾ 5.2 ಕ್ಕೆ ಕುಸಿದಿದೆ.
    • ಇದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ, ದೇಶದಲ್ಲಿ ದೀರ್ಘಕಾಲದ ಅಪೌಷ್ಟಿಕತೆಯ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಗಮನಾರ್ಹ ಕಡಿತವನ್ನು ಸಾಧಿಸಲಾಗಿದೆ.
    • ಈ ಸಕಾರಾತ್ಮಕ ಬೆಳವಣಿಗೆಯು, ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರದ ಪೋಷಣ್ 2.0 ಮತ್ತು ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ಲಸಿಕಾ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದಂತಹ ವಿವಿಧ ಆರೋಗ್ಯ ಹಾಗೂ ಪೌಷ್ಟಿಕಾಂಶ ಉಪಕ್ರಮಗಳ ಸಂಯೋಜಿತ ಯಶಸ್ಸನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುತ್ತದೆ.

    Related Articles

  • ಸುದ್ಧಿಯಲ್ಲಿರುವ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು

    ಸುದ್ಧಿಯಲ್ಲಿರುವ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು

    1. ಹಿರಿಯ ಉರ್ದು ಕವಿ ಬಶೀರ್ ಬದ್ರ್ ನಿಧನ

    • ಭಾವನಾತ್ಮಕ ಸರಳತೆಯ ಮೂಲಕ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಗಜಲ್‌ಗಳನ್ನು ಜನಪ್ರಿಯಗೊಳಿಸಿದ್ದಕ್ಕಾಗಿ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದ್ದ ಪದ್ಮಶ್ರೀ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ವಿಜೇತ ಉರ್ದು ಸಾಹಿತ್ಯದ ದಿಗ್ಗಜ ಡಾ. ಬಶೀರ್ ಬದ್ರ್ ಅವರು ತಮ್ಮ 91 ನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಮೇ 28, 2026 ರಂದು ಭೋಪಾಲ್‌ನಲ್ಲಿ ನಿಧನರಾಗಿದ್ದಾರೆ. 
    • ಇವರು ಆಸ್, ಆಹತ್ ಮತ್ತು ಕುಲ್ಲಿಯತೆ ಬಶೀರ್ ಬದ್ರ್ ನಂತಹ ಮೆಚ್ಚುಗೆ ಪಡೆದ ಕವನ ಸಂಕಲನಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿದ್ದಾರೆ.

    2. ಹಿರಿಯ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಗಾಯಕಿ ಸುಮನ್ ಕಲ್ಯಾಣಪುರ್ ನಿಧನ

    • 1960-70ರ ದಶಕದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಗಾಯಕಿ ಸುಮನ್ ಕಲ್ಯಾಣಪುರ್ ಅವರು ವಯೋಸಹಜ ಕಾಯಿಲೆಗಳಿಂದಾಗಿ ತಮ್ಮ 89 ನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಮೇ 31, 2026 ರಂದು ಮುಂಬೈನಲ್ಲಿ ನಿಧನರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಇವರು ಬಹುಭಾಷಾ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಗಾಯನದ ಜೊತೆಗೆ, ‘ಆಜ್‌ಕಲ್ ತೇರೆ ಮೇರೆ ಪ್ಯಾರ್ ಕೆ ಚರ್ಚೆ’ ಯಂತಹ ಸಾರ್ವಕಾಲಿಕ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಹಿಂದಿ ಗೀತೆಗಳಿಗೆ ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿದ್ದರು.

    3. ಹಿರಿಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ನಿರ್ಮಾಪಕ ಭಾರತಿ ರಾಜಾ ನಿಧನ

    • ಪೌರಾಣಿಕ ಗೀತೆಗಳ ಸಂಯೋಜಕ ಇಳಯರಾಜ ಅವರೊಂದಿಗೆ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ಚಲನಚಿತ್ರೋದ್ಯಮದಲ್ಲಿ ವಾಸ್ತವಿಕ ಗ್ರಾಮೀಣ ಕಥೆಗಳನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಿದ್ದಕ್ಕಾಗಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧರಾಗಿದ್ದ, ಆರು ಬಾರಿ ರಾಷ್ಟ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ವಿಜೇತ ತಮಿಳು ಚಲನಚಿತ್ರ ನಿರ್ಮಾಪಕ ಭಾರತಿ ರಾಜಾ ಅವರು ತಮ್ಮ 84 ನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಜೂನ್ 10, 2026 ರಂದು ಚೆನ್ನೈನಲ್ಲಿ ನಿಧನರಾಗಿದ್ದಾರೆ.

    4. ಶೂಟಿಂಗ್ ದಿಗ್ಗಜ ಜಸ್ಪಾಲ್ ರಾಣಾ ನಿಧನ

    • ಒಲಂಪಿಕ್ ಪದಕ ವಿಜೇತೆ ಮನು ಭಾಕರ್‌ಗೆ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ ನೀಡಿದ್ದ ಭಾರತೀಯ ಪಿಸ್ತೂಲ್ ಶೂಟಿಂಗ್‌ನ ಪ್ರವರ್ತಕ, ಏಷ್ಯನ್ ಗೇಮ್ಸ್ ಚಿನ್ನದ ಪದಕ ವಿಜೇತ ಮತ್ತು ದ್ರೋಣಾಚಾರ್ಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ವಿಜೇತ ತರಬೇತುದಾರ ಜಸ್ಪಾಲ್ ರಾಣಾ ಅವರು ತಮ್ಮ 49 ನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಜೂನ್ 11, 2026 ರಂದು ನಿಧನರಾಗಿದ್ದಾರೆ. 
    • ಅರ್ಜುನ ಪ್ರಶಸ್ತಿ (1994) ಮತ್ತು ಪದ್ಮಶ್ರೀ (1997) ಪುರಸ್ಕೃತರಾಗಿದ್ದ ಇವರು, ತಮ್ಮ ಶಿಸ್ತಿನ ತರಬೇತಿ ಮತ್ತು ಉನ್ನತ-ಕಾರ್ಯಕ್ಷಮತೆಯ ತಾಂತ್ರಿಕ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನದ ಮೂಲಕ ಭಾರತದ ಆಧುನಿಕ ಶೂಟಿಂಗ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿ, ಬಲಪಡಿಸುವಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿದ್ದರು.

    Related Articles

  • ಕಾಜಿರಂಗದಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಹಳದಿ-ಗಂಟಲಿನ ಮಾರ್ಟೆನ್ (ಮರನಾಯಿ) ಪತ್ತೆ | ಪದ್ಮಾ ಬ್ಯಾರೇಜ್ (Padma Barrage) | ಜಿಂಬಾಬ್ವೆ | ಇ-ಆಡಳಿತಕ್ಕಾಗಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು 2026 (NAeG) | ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ ಕೌಶಲ್ ವಿಕಾಸ್ ಯೋಜನೆ (PMKVY)

    ಕಾಜಿರಂಗದಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಹಳದಿ-ಗಂಟಲಿನ ಮಾರ್ಟೆನ್ (ಮರನಾಯಿ) ಪತ್ತೆ

    ಪರಿಸರ

    ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿ: 

    • ಕಾಜಿರಂಗ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನವು ಇದೇ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಹಳದಿ-ಗಂಟಲಿನ ಮಾರ್ಟೆನ್ (Yellow-throated marten) ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿರುವುದನ್ನು ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಖಚಿತಪಡಿಸಿದೆ.

    ಹಳದಿ-ಗಂಟಲಿನ ಮಾರ್ಟೆನ್ (Yellow-throated Marten) ಬಗ್ಗೆ

    • ಇದರ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಹೆಸರು ಮಾರ್ಟೆಸ್ ಫ್ಲಾವಿಗುಲಾ (Martes flavigula) ಆಗಿದೆ.
    • ಇದು ನೀರುನಾಯಿಗಳು, ಬ್ಯಾಡ್ಜರ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ವೊಲ್ವೆರಿನ್‌ಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ವೀಸೆಲ್ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ (Mustelidae) ಸೇರಿದೆ.
    • ಇದು ಹಗಲಿನಲ್ಲಿ ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿರುವ (Diurnal), ಮರ ಏರುವ ಮಸ್ಟೆಲಿಡ್ (Mustelid) ಪ್ರಾಣಿಯಾಗಿದ್ದು, ಬೀಜ ಪ್ರಸರಣಕ್ಕೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ; ಈ ಪಾತ್ರವು ಅರಣ್ಯದ ಆರೋಗ್ಯಕರ ಪುನರುತ್ಪಾದನೆ ಮತ್ತು ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಸಮತೋಲನವನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸುತ್ತದೆ.
    • ಹಂಚಿಕೆ: ಇದು ಹಿಮಾಲಯ, ದಕ್ಷಿಣ ಏಷ್ಯಾ, ಆಗ್ನೇಯ ಏಷ್ಯಾ, ಚೀನಾ, ಕೊರಿಯಾ ಮತ್ತು ರಷ್ಯಾದ ಕೆಲವು ಭಾಗಗಳಾದ್ಯಂತ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ.
    • ಭಾರತದಲ್ಲಿ, ಹಳದಿ-ಗಂಟಲಿನ ಮಾರ್ಟೆನ್ ಹಿಮಾಲಯ ಪ್ರದೇಶ ಮತ್ತು ಅಸ್ಸಾಂ ಸೇರಿದಂತೆ ಈಶಾನ್ಯ ಪ್ರದೇಶದ ಇತರ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ.
    • IUCN ಸ್ಥಿತಿಗತಿ: ಕನಿಷ್ಠ ಕಾಳಜಿ (LC).
    • ಭಾರತದ ವನ್ಯಜೀವಿ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಕಾಯ್ದೆ (WPA) ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ‘ಅನುಸೂಚಿ II’ (Schedule II) ಪ್ರಾಣಿಯಾಗಿ ಸಂರಕ್ಷಿಸಲಾಗಿದೆ.

    ‘ಕಾಜಿರಂಗ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನ’ದ ಬಗ್ಗೆ

    • ಇದು ಈಶಾನ್ಯ ರಾಜ್ಯವಾದ ಅಸ್ಸಾಂನಲ್ಲಿದೆ.
    • ಇದನ್ನು 1908 ರಲ್ಲಿ ಮೀಸಲು ಅರಣ್ಯವಾಗಿ (Reserve forest) ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು ಮತ್ತು 1974 ರಲ್ಲಿ ಇದು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನವಾಗಿ ಮೇಲ್ದರ್ಜೆಗೇರಿತು.
    • ಇದನ್ನು 1985 ರಲ್ಲಿ ಯುನೆಸ್ಕೋ (UNESCO) ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆಯ ತಾಣವೆಂದು ಘೋಷಿಸಲಾಯಿತು.
    • ಇದು ಭಾರತೀಯ ಘೇಂಡಾಮೃಗದ (Indian rhinoceros – Rhinoceros unicornis) ಅತಿದೊಡ್ಡ ಆವಾಸಸ್ಥಾನವಾಗಿದೆ.

    ಪದ್ಮಾ ಬ್ಯಾರೇಜ್ (Padma Barrage)

    ಭೂಗೋಳಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ಪರಿಸರ

    ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿ:

    • ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶವು ರಾಜಬಾರಿ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಗಂಗಾ ನದಿಯ ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶದ ವಿಸ್ತರಣೆಯಾಗಿರುವ ಪದ್ಮಾ ನದಿಯ ಮೇಲೆ ‘ಪದ್ಮಾ ಬ್ಯಾರೇಜ್’ ಎಂಬ ಬೃಹತ್ ನದಿ ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಯೋಜನೆಗೆ ಅನುಮೋದನೆ ನೀಡಿದೆ.

    ‘ಪದ್ಮಾ ನದಿ’ಯ ಬಗ್ಗೆ

    • ಪದ್ಮಾ ನದಿಯು ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಮತ್ತು ಪ್ರಮುಖ ನದಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ.
    • ಗಂಗಾ ನದಿಯು ಭಾರತದಿಂದ ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶವನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಿದ ನಂತರ, ಇದು ಗಂಗಾ ನದಿಯ ಮುಖ್ಯ ಉಪನದಿಯಾಗಿದೆ.
    • ಪದ್ಮಾ ನದಿಯು ಆಗ್ನೇಯ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಹರಿದು ಜಮುನಾ ನದಿಯನ್ನು (ಕೆಳ ಬ್ರಹ್ಮಪುತ್ರ) ಸೇರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ನಂತರ ಬಂಗಾಳ ಕೊಲ್ಲಿಗೆ ಸೇರುವ ಮೊದಲು ಮೇಘನಾ ನದಿಯೊಂದಿಗೆ ವಿಲೀನಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.
    • ಇದು ವಿಶ್ವದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಮುಖಜ ಭೂಮಿ (ಡೆಲ್ಟಾ) ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಾದ ಗಂಗಾ-ಬ್ರಹ್ಮಪುತ್ರ-ಮೇಘನಾ ಮುಖಜ ಭೂಮಿಯ (Ganges–Brahmaputra–Meghna Delta) ಪ್ರಮುಖ ಭಾಗವಾಗಿದೆ.

    ‘ಗಂಗಾ ನದಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆ’ಯ ಬಗ್ಗೆ

    • ಗಂಗಾ ನದಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ಭಾರತದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ನದಿ ಜಲಾನಯನ ಪ್ರದೇಶವಾಗಿದೆ.
    • ಉಗಮ: ಈ ನದಿಯು ಗಂಗೋತ್ರಿ ಹಿಮನದಿಯಿಂದ ಭಾಗೀರಥಿಯಾಗಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ.
    • ಹೆಸರು: ದೇವಪ್ರಯಾಗದಲ್ಲಿ ಅಲಕನಂದಾ ನದಿಯನ್ನು ಸೇರಿದಾಗ ಇದು ಗಂಗಾ ನದಿಯಾಗುತ್ತದೆ.
    • ನದಿಯ ಉದ್ದ: ಇದು 2,525 ಕಿ.ಮೀ ಉದ್ದವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.
    • ರಾಜ್ಯಗಳು: ಇದು ಉತ್ತರಾಖಂಡ, ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶ, ಬಿಹಾರ, ಜಾರ್ಖಂಡ್ ಮತ್ತು ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ ಎಂಬ ಐದು ರಾಜ್ಯಗಳ ಮೂಲಕ ಹರಿಯುತ್ತದೆ.
    • ನದಿ ಮುಖಜ ಭೂಮಿ (ಡೆಲ್ಟಾ): ಇದು ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳದಲ್ಲಿ ವಿಭಜನೆಯಾಗುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಒಂದು ಭಾಗವು ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶಕ್ಕೆ (ಪದ್ಮಾ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ) ಹರಿಯುತ್ತದೆ; ಇದು ವಿಶ್ವದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ನದಿ ಮುಖಜ ಭೂಮಿಯಾದ ಸುಂದರಬನ್ಸ್ ಅನ್ನು ರೂಪಿಸಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ.

    ಪ್ರಮುಖ ಉಪನದಿಗಳು

    • ಎಡ-ದಂಡೆ (ಉತ್ತರ): ರಾಮಗಂಗಾ, ಗೋಮತಿ, ಘಾಘರಾ, ಗಂಡಕ್ ಮತ್ತು ಕೋಸಿ.
    • ಬಲ-ದಂಡೆ (ದಕ್ಷಿಣ): ಯಮುನಾ (ಅತಿ ಉದ್ದವಾದ ಉಪನದಿ) ಮತ್ತು ಸೋನ್.

    ಪ್ರಮುಖ ಪರೀಕ್ಷಾ ಅಂಶಗಳು

    • ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ನದಿ: 2008 ರಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಭಾರತದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ನದಿ ಎಂದು ಘೋಷಿಸಲಾಯಿತು.
    • ಗಂಗಾ ಡಾಲ್ಫಿನ್: ಇದು ಭಾರತದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಜಲಚರ ಪ್ರಾಣಿಯಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಇದು ಅಳಿವಿನಂಚಿನಲ್ಲಿರುವ ಪ್ರಭೇದವಾಗಿದೆ.
    • ನಮಾಮಿ ಗಂಗೆ: ಇದು ಗಂಗಾ ನದಿಯನ್ನು ಸ್ವಚ್ಛಗೊಳಿಸಲು ಮತ್ತು ರಕ್ಷಿಸಲು ಇರುವ ಸರ್ಕಾರದ ಮುಖ್ಯ ಯೋಜನೆಯಾಗಿದೆ.

    ಜಿಂಬಾಬ್ವೆ

    ಭೂಗೋಳಶಾಸ್ತ್ರ

    ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿ:

    • ಭಾರತ ಮತ್ತು ಜಿಂಬಾಬ್ವೆ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿರುವ ಸಹಕಾರವನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸುವ ಮೂಲಕ ದ್ವಿಪಕ್ಷೀಯ ರಕ್ಷಣಾ ಸಂಬಂಧಗಳನ್ನು ಬಲಪಡಿಸಲು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡಿವೆ.

    ಜಿಂಬಾಬ್ವೆ ದೇಶದ ಬಗ್ಗೆ: 

    • ಜಿಂಬಾಬ್ವೆ ದಕ್ಷಿಣ-ಮಧ್ಯ ಆಫ್ರಿಕಾದ ‘ಲಿಂಪೋಪೊ’ ಮತ್ತು ‘ಜಾಂಬೆಜಿ’ ನದಿಗಳ ನಡುವೆ ಇರುವ, 390,000 ಚದರ ಕಿ.ಮೀ ಗಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚು ವಿಸ್ತೀರ್ಣವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ದೇಶವಾಗಿದ್ದು, ಎಲ್ಲ ಭಾಗಗಳಿಂದಲೂ ಭೂಪ್ರದೇಶದಿಂದ ಆವೃತವಾಗಿದೆ. (Landlocked country).
    • ಇದು ಉತ್ತರ ಮತ್ತು ವಾಯುವ್ಯಕ್ಕೆ ಜಾಂಬಿಯಾ, ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕೆ ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾ, ಪೂರ್ವ ಮತ್ತು ಈಶಾನ್ಯಕ್ಕೆ ಮೊಜಾಂಬಿಕ್ ಮತ್ತು ನೈಋತ್ಯಕ್ಕೆ ಬೋಟ್ಸ್ವಾನಾದಿಂದ ಗಡಿಯನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಂಡಿದೆ.
    • ಜಿಂಬಾಬ್ವೆ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಮಕರ ಸಂಕ್ರಾಂತಿ ವೃತ್ತದ ಉತ್ತರದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಗೊಂಡಿದೆ ಮತ್ತು ಇದು ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾದ ಪ್ರಸ್ಥಭೂಮಿಯ ಭಾಗವಾಗಿದೆ.
    • ಜಿಂಬಾಬ್ವೆ ಮತ್ತು ಜಾಂಬಿಯಾ ಗಡಿಯಲ್ಲಿರುವ ವಿಕ್ಟೋರಿಯಾ ಜಲಪಾತವು ಒಂದೇ ಬಾರಿಗೆ ಅತ್ಯಂತ ವಿಸ್ತಾರವಾಗಿ ಕೆಳಗೆ ಧುಮ್ಮಿಕ್ಕುವ ವಿಶ್ವದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಜಲಪಾತವಾಗಿದೆ.

    ಇ-ಆಡಳಿತಕ್ಕಾಗಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು 2026 (NAeG)

    ರಾಜಕೀಯ ಮತ್ತು ಆಡಳಿತ

    ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿ:

    • ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರವು 2026 ರ ಇ-ಆಡಳಿತಕ್ಕಾಗಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳ (NAeG) ವಿಜೇತರನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದೆ.
    • ಒಟ್ಟು 17 ಉಪಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಏಳು ಪ್ರಶಸ್ತಿ ವಿಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಲಾಗಿದ್ದು, ಇದರಲ್ಲಿ 10 ಚಿನ್ನದ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು, 6 ಬೆಳ್ಳಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು ಮತ್ತು 1 ತೀರ್ಪುಗಾರರ (Jury) ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಸೇರಿವೆ.

    ಇ-ಆಡಳಿತಕ್ಕಾಗಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು (NAeG)

    • ಉದ್ದೇಶ: ಇ-ಆಡಳಿತ ಮತ್ತು ಡಿಜಿಟಲ್ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸೇವಾ ವಿತರಣೆಯಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠತೆಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸಲು ಈ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳನ್ನು ವಾರ್ಷಿಕವಾಗಿ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ.
    • ಆಡಳಿತ, ಪಾರದರ್ಶಕತೆ, ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆ ಮತ್ತು ನಾಗರಿಕ-ಕೇಂದ್ರಿತ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಸುಧಾರಿಸುವ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ನವೀನ ಬಳಕೆಯನ್ನು ಇವು ಗುರುತಿಸುತ್ತವೆ.
    • ಈ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳನ್ನು ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ಸುಧಾರಣೆಗಳು ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಕುಂದುಕೊರತೆಗಳ ಇಲಾಖೆಯು (DARPG) ಸ್ಥಾಪಿಸಿದೆ.
    • ಈ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು ಸಚಿವಾಲಯಗಳು, ಇಲಾಖೆಗಳು, ರಾಜ್ಯಗಳು, ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳು, ಜಿಲ್ಲೆಗಳು, ನಗರ ಸ್ಥಳೀಯ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಮತ್ತು ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯಿತಿಗಳು ಜಾರಿಗೆ ತಂದ ಉಪಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಳ್ಳುತ್ತವೆ.

    ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ವಿಜೇತ ಉಪಕ್ರಮಗಳು: 

    • ಅಗ್ರಿ ಸ್ಟಾಕ್ (Agri Stack): ಇದನ್ನು ಕೃಷಿ ಮತ್ತು ರೈತರ ಕಲ್ಯಾಣ ಸಚಿವಾಲಯವು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದೆ.
    • ಇದು ಅನನ್ಯ ರೈತರ ಗುರುತುಗಳು ಮತ್ತು ಭೂ-ಸಂಯೋಜಿತ ಡೇಟಾಬೇಸ್‌ಗಳ ಮೂಲಕ ರೈತರಿಗೆ ಡಿಜಿಟಲ್ ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುತ್ತದೆ.
    • ಇದು ಸಬ್ಸಿಡಿಗಳು, ಬೆಳೆ ವಿಮೆ, ಸಾಲ, ಸಲಹೆಗಳು ಮತ್ತು ಸರ್ಕಾರಿ ಯೋಜನೆಗಳ ಉದ್ದೇಶಿತ ವಿತರಣೆಯನ್ನು ಸುಗಮಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ.
    • ಇ-ಜಾಗೃತಿ (e-Jagriti): ಇದು ಗ್ರಾಹಕರ ದೂರುಗಳನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸಲು ಮತ್ತು ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ ಮಾಡಲು ನಿರ್ಮಿಸಲಾದ ಡಿಜಿಟಲ್ ವೇದಿಕೆಯಾಗಿದ್ದು, ಇದನ್ನು ಗ್ರಾಹಕ ವ್ಯವಹಾರಗಳ ಸಚಿವಾಲಯ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದೆ.
    • ಮಹಾಕುಂಭ 2025 ಡಿಜಿಟಲ್ ಆಡಳಿತ ಮಾದರಿ: ಇದನ್ನು ಪ್ರಯಾಗರಾಜ್ ಮೇಳ ಪ್ರಾಧಿಕಾರವು ಜಾರಿಗೆ ತಂದಿದೆ. ವಿಶ್ವದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಧಾರ್ಮಿಕ ಕೂಟಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುವಲ್ಲಿ ಇದು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಬೃಹತ್ ಪ್ರಮಾಣದ ಬಳಕೆಯನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿದೆ.
    • ರಕ್ತದ ಚೀಲ ಪತ್ತೆಹಚ್ಚುವಿಕೆ ಮತ್ತು ನಾಗರಿಕರ ಸಂವಾದ ಪೋರ್ಟಲ್: ಇದನ್ನು ಕೇರಳ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಮತ್ತು ನಾವೀನ್ಯತೆ ಕಾರ್ಯತಂತ್ರದ ಮಂಡಳಿಯು (K-DISC) ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದ್ದು, ಇದು ರಕ್ತದಾನದಿಂದ ರಕ್ತ ವರ್ಗಾವಣೆಯವರೆಗೆ ರಕ್ತದ ಘಟಕಗಳ ಸಂಪೂರ್ಣ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆಯನ್ನು ಸಕ್ರಿಯಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ.
    • ಇ-ಸಂಜೀವನಿ ಟೆಲಿಮೆಡಿಸಿನ್ ಸೇವೆಯಲ್ಲಿ ಕೃತಕ ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆ ಆಧಾರಿತ ‘ವೈದ್ಯಕೀಯ ನಿರ್ಧಾರ ಬೆಂಬಲ ವ್ಯವಸ್ಥೆ’ (AI-enabled Clinical Decision Support System in eSanjeevani): ಇದನ್ನು ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ಕುಟುಂಬ ಕಲ್ಯಾಣ ಸಚಿವಾಲಯ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದೆ.

    ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ ಕೌಶಲ್ ವಿಕಾಸ್ ಯೋಜನೆ (PMKVY)

    ಸರ್ಕಾರಿ ಯೋಜನೆಗಳು

    ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿ:

    • ಸಂಸತ್ತಿನ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಲೆಕ್ಕಪತ್ರ ಸಮಿತಿಯು (PAC) ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ ಕೌಶಲ್ ವಿಕಾಸ್ ಯೋಜನೆ (PMKVY) ಅನುಷ್ಠಾನದ ಬಗ್ಗೆ ಗಂಭೀರ ಕಳವಳ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದೆ, ಏಕೆಂದರೆ ಈ ಯೋಜನೆಯು ಉದ್ಯೋಗ ನೇಮಕಾತಿ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳದ ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳಿಗೆ ಜನರಿಗೆ ತರಬೇತಿ ನೀಡುತ್ತಿರುವಂತೆ ತೋರುತ್ತಿದೆ.

    ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ ಕೌಶಲ್ ವಿಕಾಸ್ ಯೋಜನೆ (PMKVY)ಯ ಬಗ್ಗೆ

    • ಉದ್ದೇಶ: ಇದು ಯುವಕರಿಗೆ ಉಪಯುಕ್ತ ಉದ್ಯೋಗ ಕೌಶಲ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ತರಬೇತಿ ನೀಡುವ ಸರ್ಕಾರಿ ಯೋಜನೆಯಾಗಿದೆ.
    • ಸ್ಕಿಲ್ ಇಂಡಿಯಾ ಮಿಷನ್ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು 2015 ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಾಯಿತು.
    • ಅನುಷ್ಠಾನ: ಕೌಶಲ್ಯಾಭಿವೃದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಉದ್ಯಮಶೀಲತೆ ಸಚಿವಾಲಯ (MSDE).
    • ಉದ್ದೇಶಿತ ಫಲಾನುಭವಿಗಳು: ಶಾಲೆಯಿಂದ ಹೊರಗುಳಿದವರು ಮತ್ತು ನಿರುದ್ಯೋಗಿ ಯುವಕರು.

    ಪ್ರಮುಖ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯಗಳು:

    • ಅಲ್ಪಾವಧಿ ತರಬೇತಿ (STT): ಡಿಜಿಟಲ್ ಕೌಶಲ್ಯಗಳು, ಜೀವನ ಕೌಶಲ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ವ್ಯಾಪಾರ ಕೆಲಸಗಳಲ್ಲಿ ಉಚಿತ ತರಬೇತಿಯನ್ನು ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ.
    • ಪೂರ್ವ ಕಲಿಕೆಯ ಮಾನ್ಯತೆ (RPL): ಕೌಶಲ್ಯಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರೂ ಅಧಿಕೃತ ಪದವಿ ಇಲ್ಲದ ಜನರಿಗೆ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
    • ವಿಶೇಷ ಯೋಜನೆಗಳು (Special Projects): ವಿಶಿಷ್ಟ ಉದ್ಯೋಗಗಳಿಗಾಗಿ ಅಥವಾ ಬುಡಕಟ್ಟು ಪ್ರದೇಶಗಳಂತಹ ಕಠಿಣ ವಲಯಗಳಿಗಾಗಿ ವಿಶೇಷ ತರಬೇತಿಯನ್ನು ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ.

    PMKVY 4.0

    • ಆಧುನಿಕ ಕೌಶಲ್ಯಗಳು: ಕೃತಕ ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆ (AI), ರೊಬೊಟಿಕ್ಸ್, ಡ್ರೋನ್‌ಗಳು ಮತ್ತು 5G ಯಂತಹ ಹೊಸ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಗಳ ಮೇಲೆ ಇದು ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸುತ್ತದೆ.
    • ನೈಜ ಕೆಲಸದ ಅನುಭವ: ಇದು ಕೆಲಸದ ಮೇಲಿನ ತರಬೇತಿಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.
    • ಸ್ಕಿಲ್ ಇಂಡಿಯಾ ಡಿಜಿಟಲ್ ಹಬ್: ಸುಲಭವಾದ ಸೈನ್‌ಅಪ್ ಮತ್ತು ಟ್ರ್ಯಾಕಿಂಗ್‌ಗಾಗಿ ಇದು ಡಿಜಿಟಲ್ ಅಪ್ಲಿಕೇಶನ್ ಅನ್ನು ಬಳಸುತ್ತದೆ.

    Related Articles

  • ಜಲ ಸಂಚಯ ಜನ ಭಾಗೀದಾರಿ (JSJB) ಉಪಕ್ರಮ | ಮಿಷನ್ ಸಿನೆಹಜೋರಿ (Mission Senehjori) | ಮರೆತು ಹೋಗುವ ಹಕ್ಕು (Right to be Forgotten) | ಉಲ್ಕಾಶಿಲೆ ಸ್ಫೋಟ (Meteor Explosion) | ರುದ್ರಮ್-II (RudraM-II)

    ಜಲ ಸಂಚಯ ಜನ ಭಾಗೀದಾರಿ (JSJB) ಉಪಕ್ರಮ

    ಆಡಳಿತ

    ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿದೆ:

    • ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರದ ಜಲ ಸಂಚಯ ಜನ ಭಾಗೀದಾರಿ (JSJB) ಉಪಕ್ರಮದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ದೇಶಾದ್ಯಂತ 5 ಕೋಟಿಗೂ ಹೆಚ್ಚು ಕೃತಕ ಅಂತರ್ಜಲ ಮರುಪೂರಣ ಮತ್ತು ಸಂಗ್ರಹಣಾ ಕಾಮಗಾರಿಗಳ ನಿರ್ಮಾಣವನ್ನು ವರದಿ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ಕೇಂದ್ರ ಜಲ ಶಕ್ತಿ ಸಚಿವರು ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ.

    ಜಲ ಸಂಚಯ ಜನ ಭಾಗೀದಾರಿ (JSJB) ಉಪಕ್ರಮದ ಬಗ್ಗೆ

    • ಇದು 2024 ರಲ್ಲಿ ಜಲ ಶಕ್ತಿ ಸಚಿವಾಲಯವು ‘ಜಲ ಶಕ್ತಿ ಅಭಿಯಾನ: ಮಳೆನೀರು ಹಿಡಿಯಿರಿ’ (ಕ್ಯಾಚ್ ದಿ ರೈನ್)(JSA: CTR) ಅಭಿಯಾನದ ಭಾಗವಾಗಿ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದ ರಾಷ್ಟ್ರವ್ಯಾಪಿ ಸಮುದಾಯ-ಚಾಲಿತ ಜಲ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಉಪಕ್ರಮವಾಗಿದೆ.
    • ಗುರಿ: ಸಾರ್ವಜನಿಕರು, ಸ್ಥಳೀಯ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು, ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳು ಮತ್ತು ಸರ್ಕಾರಿ ಏಜೆನ್ಸಿಗಳ ಸಕ್ರಿಯ ಭಾಗವಹಿಸುವಿಕೆಯ ಮೂಲಕ ಜಲ ಸಂರಕ್ಷಣೆಯನ್ನು ಒಂದು ಜನಾಂದೋಲನವಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸುವುದು ಇದರ ಪ್ರಮುಖ ಗುರಿಯಾಗಿದೆ.
    • ಈ ಉಪಕ್ರಮವು ಸಮುದಾಯ (Community), ಕಾರ್ಪೊರೇಟ್ ಸಾಮಾಜಿಕ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆ (CSR) ಮತ್ತು ವೆಚ್ಚ (Cost) ಎಂಬ 3C ಗಳ ಮಂತ್ರದಿಂದ ಪ್ರೇರಿತವಾಗಿದೆ.
    • ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ: ಇದು ದೀರ್ಘಕಾಲೀನ ನೀರಿನ ಭದ್ರತೆಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುವ ಮತ್ತು ನೀರಿನ ಕೊರತೆಯ ವಿರುದ್ಧ ಹೋರಾಡುವ ಅಂತರ್ಗತ ಮಾದರಿಯನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ.
    • ಈ ಉಪಕ್ರಮದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಕನಿಷ್ಠ 10,000 ಕೃತಕ ಮರುಪೂರಣ ಮತ್ತು ಸಂಗ್ರಹಣಾ ರಚನೆಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲು ಎಲ್ಲಾ ರಾಜ್ಯಗಳನ್ನು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

    ಮಿಷನ್ ಸಿನೆಹಜೋರಿ (Mission Senehjori)

    ಸರ್ಕಾರಿ ಯೋಜನೆಗಳು

    ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿ:

    • ಇತ್ತೀಚಿಗೆ ಕೇಂದ್ರ ಈಶಾನ್ಯ ಪ್ರದೇಶ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಸಚಿವರು (MDoNER) ಮಿಷನ್ ಸಿನೆಹಜೋರಿ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಉದ್ಘಾಟಿಸಿದ್ದಾರೆ.
    • ಇದು ಅಸ್ಸಾಂನ ಮುಗಾ ರೇಷ್ಮೆ ವಲಯವನ್ನು ಜಾಗತಿಕವಾಗಿ ಸ್ಪರ್ಧಾತ್ಮಕ ಐಷಾರಾಮಿ ಜವಳಿ ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸಲು ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಉಪಕ್ರಮವಾಗಿದೆ.

    ಯೋಜನೆಯ ಬಗ್ಗೆ;

    • ಈ ಯೋಜನೆಯು ಆಶ್ರಯ-ಸಸ್ಯ ಕೃಷಿಯನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುವುದು, ನೂಲು ತೆಗೆಯುವ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯವನ್ನು ಆಧುನೀಕರಿಸುವುದು, ರೈತ ಉತ್ಪಾದಕ ಸಂಸ್ಥೆಗಳನ್ನು (FPOs) ಉತ್ತೇಜಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಏಕೀಕೃತ “ಸಿನೆಹಜೋರಿ” ಬ್ರ್ಯಾಂಡ್ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಜಾಗತಿಕ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಪ್ರವೇಶವನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸುವ ಗುರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.
    • ಅನುಷ್ಠಾನ: ಈ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಅಸ್ಸಾಂ ಸರ್ಕಾರ, ಕೇಂದ್ರೀಯ ರೇಷ್ಮೆ ಮಂಡಳಿ, ಜವಳಿ ಸಚಿವಾಲಯ ಮತ್ತು ಇತರ ಕೇಂದ್ರ ಏಜೆನ್ಸಿಗಳು ಜಾರಿಗೊಳಿಸುತ್ತವೆ.

    ಕೇಂದ್ರೀಯ ರೇಷ್ಮೆ ಮಂಡಳಿ (Central Silk Board)ಯ ಬಗ್ಗೆ

    • ಇದು ಕೇಂದ್ರ ಜವಳಿ ಸಚಿವಾಲಯದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಬರುವ ಒಂದು ಶಾಸನಬದ್ಧ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿದ್ದು, ಇದನ್ನು 1948 ರ ಕೇಂದ್ರೀಯ ರೇಷ್ಮೆ ಮಂಡಳಿ ಕಾಯ್ದೆಯ (ನಂತರ ಕೇಂದ್ರೀಯ ರೇಷ್ಮೆ ಮಂಡಳಿ (ತಿದ್ದುಪಡಿ) ಕಾಯ್ದೆ, 2006 ಎಂದು ತಿದ್ದುಪಡಿ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ) ಮೂಲಕ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಗಿದೆ.
    • ಕಾರ್ಯಾದೇಶ: ರೇಷ್ಮೆ ಕೃಷಿ ಮತ್ತು ರೇಷ್ಮೆ ಉದ್ಯಮದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗಾಗಿ ನೀತಿಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸುವ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಅನುಷ್ಠಾನಗೊಳಿಸುವ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯನ್ನು ಈ ಮಂಡಳಿಯು ಹೊಂದಿದೆ.
    • ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿ: ಬೆಂಗಳೂರು

    ರೇಷ್ಮೆ ಕೃಷಿಯ (Sericulture) ಬಗ್ಗೆ

    • ಜಾಗತಿಕ ರೇಷ್ಮೆ ಉತ್ಪಾದನೆಯಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ಶೇಕಡಾ 25 ರಷ್ಟು ಪಾಲು ಹೊಂದುವ ಮೂಲಕ ಭಾರತವು ಪ್ರಸ್ತುತ ಚೀನಾದ ನಂತರ ವಿಶ್ವದ 2 ನೇ ಅತಿದೊಡ್ಡ ರೇಷ್ಮೆ ಉತ್ಪಾದಕ ರಾಷ್ಟ್ರವಾಗಿದೆ.
    • ರೇಷ್ಮೆ ಕೃಷಿಯು ರೇಷ್ಮೆ ಹುಳುಗಳನ್ನು (ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಹಿಪ್ಪುನೇರಳೆ ರೇಷ್ಮೆಗಾಗಿ ಬಾಂಬಿಕ್ಸ್ ಮೋರಿ) ಬೆಳೆಸುವುದನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ, ಇವು ಮಲ್ಬರಿ(ಹಿಪ್ಪುನೇರಳೆ), ಓಕ್, ಕ್ಯಾಸ್ಟರ್ ಮತ್ತು ಅರ್ಜುನ್‌ನಂತಹ ಎಲೆಗಳನ್ನು ತಿಂದು ಗೂಡುಗಳನ್ನು ಕಟ್ಟುತ್ತವೆ.
    • ಈ ಗೂಡುಗಳನ್ನು ಸಂಸ್ಕರಿಸಿ ನೂಲು ಮತ್ತು ಬಟ್ಟೆಯನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ, ಇದು ಕೃಷಿ ಮತ್ತು ಕೈಗಾರಿಕೆಯ ಸಮ್ಮಿಶ್ರಣವಾಗಿದೆ.
    • ಗಮನಿಸಿ: ಪ್ರಪಂಚದ ಎಲ್ಲಾ 4 ಪ್ರಮುಖ ನೈಸರ್ಗಿಕ ರೇಷ್ಮೆ ಪ್ರಭೇದಗಳನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸುವ ಏಕೈಕ ದೇಶ ಭಾರತವಾಗಿದೆ.
    • ಹಿಪ್ಪುನೇರಳೆ (ಮಲ್ಬೆರಿ) ರೇಷ್ಮೆ (ಭಾರತದ ಒಟ್ಟು ಉತ್ಪಾದನೆಯ 70%)
    • ಟಸರ್ (Tasar) ರೇಷ್ಮೆ (ಕಾಡು ರೇಷ್ಮೆ ಹುಳುಗಳಿಂದ ಪಡೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ);
    • ಎರಿ (Eri) ರೇಷ್ಮೆ (ಇದನ್ನು ‘ಅಹಿಂಸಾ ರೇಷ್ಮೆ’ ಎಂದೂ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ);
    • ಮುಗಾ (Muga) ರೇಷ್ಮೆ (ಭೌಗೋಳಿಕ ಸೂಚ್ಯಂಕ (GI) ಮಾನ್ಯತೆ ಪಡೆದ ಉತ್ಪನ್ನ).
    • ಪ್ರಪಂಚದ ಸುಮಾರು ಶೇಕಡಾ 90 ರಷ್ಟು ಮುಗಾ ರೇಷ್ಮೆಯನ್ನು ಅಸ್ಸಾಂ ಉತ್ಪಾದಿಸುತ್ತದೆ.

    ಮರೆತು ಹೋಗುವ ಹಕ್ಕು (Right to be Forgotten)

    ಆಡಳಿತ

    ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿದೆ:

    • ಮರೆತು ಹೋಗುವ ಹಕ್ಕು ಸಂವಿಧಾನದ 21 ನೇ ವಿಧಿಯ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಬರುವ ಮೂಲಭೂತ ಖಾಸಗಿತನದ ಹಕ್ಕಿನ (Right to privacy) ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಭಾಗವಾಗಿದೆ ಎಂದು ದೆಹಲಿ ಉಚ್ಚ ನ್ಯಾಯಾಲಯ ತೀರ್ಪು ನೀಡಿದೆ.

    ಮರೆತು ಹೋಗುವ ಹಕ್ಕಿನ ಬಗ್ಗೆ

    • ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳಲ್ಲಿ ಇಂಟರ್ನೆಟ್, ಸರ್ಚ್ ಇಂಜಿನ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಡೇಟಾಬೇಸ್‌ಗಳಿಂದ ತಮ್ಮ ವೈಯಕ್ತಿಕ ದತ್ತಾಂಶ (ಡೇಟಾ)ವನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕುವಂತೆ ಸಂಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಕೇಳುವ ಹಕ್ಕು ಇದಾಗಿದೆ.
    • ಹಿಂದಿನ ತಪ್ಪುಗಳು ಅಥವಾ ಹಳೆಯ ಮಾಹಿತಿಯಿಂದಾಗಿ ಶಾಶ್ವತವಾಗಿ ನಿರ್ಣಯಿಸಲ್ಪಡದಿರಲು ಮತ್ತು ತಮ್ಮ ಆನ್‌ಲೈನ್ ಪ್ರತಿಷ್ಠೆ ಹಾಗೂ ಖಾಸಗಿತನವನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಈ ಹಕ್ಕು ಜನರಿಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ.

    ಇದು ಹೇಗೆ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ?

    • ಮರೆತು ಹೋಗುವ ಹಕ್ಕನ್ನು, ಅಳಿಸಿಹಾಕುವ ಹಕ್ಕು (Right to erasure) ಎಂದೂ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.
    • ಇದು ನಿಮ್ಮ ಬಗ್ಗೆ ಇರುವ ಲಿಂಕ್‌ಗಳನ್ನು ಅಳಿಸಲು ಅಥವಾ ಮರೆಮಾಡಲು ಗೂಗಲ್‌ನಂತಹ ಕಂಪನಿ ಅಥವಾ ಸರ್ಚ್ ಇಂಜಿನ್ ಅನ್ನು ಕೇಳಲು ನಿಮಗೆ ಅನುಮತಿಸುತ್ತದೆ.
    • ಮಾಹಿತಿಯು ಹಳೆಯದಾಗಿದ್ದರೆ, ತಪ್ಪಾಗಿದ್ದರೆ ಅಥವಾ ಅಪ್ರಸ್ತುತವಾಗಿದ್ದರೆ ನಿಮ್ಮ ಡೇಟಾವನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕಲು ನೀವು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ವಿನಂತಿಸಬಹುದು.

    ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಮರೆತು ಹೋಗುವ ಹಕ್ಕಿನ ಪ್ರಸ್ತುತ ಸ್ಥಿತಿ

    • ಮರೆತು ಹೋಗುವ ಹಕ್ಕಿನ ಕುರಿತು ಭಾರತವು ಇನ್ನೂ ಯಾವುದೇ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಕಾನೂನನ್ನು ರೂಪಿಸಿಲ್ಲ.
    • ಆದಾಗ್ಯೂ, ವೈಯಕ್ತಿಕ ದತ್ತಾಂಶ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಮಸೂದೆ, 2019 ಮತ್ತು ಹಲವಾರು ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ತೀರ್ಪುಗಳು ಈ ಹಕ್ಕನ್ನು ಗುರುತಿಸಿವೆ.
    • ಸರ್ವೋಚ್ಚ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಕೆ.ಎಸ್. ಪುಟ್ಟಸ್ವಾಮಿ ತೀರ್ಪು (2017) ಮಾಹಿತಿಯ ಗೌಪ್ಯತೆಯನ್ನು, ಖಾಸಗಿತನದ ಹಕ್ಕಿನ ಒಂದು ಭಾಗವೆಂದು ಗುರುತಿಸಿದೆ.

    ಉಲ್ಕಾಶಿಲೆ ಸ್ಫೋಟ (Meteor Explosion)

    ವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ

    ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿ:

    • ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾದ ಬೆಂಕಿಯ ಚೆಂಡಿನಂತಹ ಉಲ್ಕೆಯೊಂದು (Meteor) ಸ್ಫೋಟಗೊಂಡಿದೆ ಎಂದು NASA ಖಚಿತಪಡಿಸಿದೆ.

    ಕ್ಷುದ್ರಗ್ರಹ (Asteroid), ಉಲ್ಕಾಭ (Meteoroid), ಉಲ್ಕೆ (Meteor) ಮತ್ತು ಉಲ್ಕಾಶಿಲೆ (Meteorite) ನಡುವಿನ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳು:

    • ಕ್ಷುದ್ರಗ್ರಹ (Asteroid): ಸೂರ್ಯನ ಸುತ್ತ ಸುತ್ತುವ ಸಣ್ಣ ಕಲ್ಲಿನ ಆಕಾಶಕಾಯಗಳನ್ನು ಕ್ಷುದ್ರಗ್ರಹ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.
    • ಉಲ್ಕಾಭ (Meteoroid): ಸೂರ್ಯನ ಸುತ್ತ ಸುತ್ತುವ ಕ್ಷುದ್ರಗ್ರಹ ಅಥವಾ ಧೂಮಕೇತುವಿನಿಂದ ಬೇರ್ಪಟ್ಟ ಸಣ್ಣ ಕಣಗಳನ್ನು ಉಲ್ಕಾಭ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.
    • ಉಲ್ಕೆ (Meteor): ಭೂಮಿಯ ವಾತಾವರಣವನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸುವಾಗ ಬೆಳಕಿನ ರೇಖೆಯನ್ನು (ಬೀಳುವ ನಕ್ಷತ್ರ) ಸೃಷ್ಟಿಸುವ ಉಲ್ಕಾಭವನ್ನು ಉಲ್ಕೆ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.
    • ಉಲ್ಕಾಶಿಲೆ (Meteorite): ಭೂಮಿಯ ವಾತಾವರಣವನ್ನು ದಾಟಿ ಬಂದು, ಭೂಮಿಯ ಮೇಲ್ಮೈಗೆ ಅಪ್ಪಳಿಸುವ ಉಲ್ಕೆಯನ್ನು ಉಲ್ಕಾಶಿಲೆ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.

    ಜಾಗತಿಕ ಕ್ಷುದ್ರಗ್ರಹ ಮಿಷನ್ ಗಳು (Global Asteroid Missions)

    • ಡಾರ್ಟ್ ಮಿಷನ್ (DART Mission – NASA, 2022): ಇದು ಕ್ಷುದ್ರಗ್ರಹಕ್ಕೆ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ನೌಕೆಯನ್ನು ಡಿಕ್ಕಿ ಹೊಡೆಸುವ ಮೂಲಕ ಅದರ ಪಥವನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸುವ ಗುರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಮೊದಲ ಗ್ರಹಗಳ ರಕ್ಷಣಾ ಪರೀಕ್ಷೆಯಾಗಿದೆ, ಇದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿ ಡಿಡಿಮೋಸ್ ಎಂಬ ದ್ವಿಮಾನ ಕ್ಷುದ್ರಗ್ರಹವನ್ನು ಗುರಿಯಾಗಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ.
    • ಒಸಿರಿಸ್-ರೆಕ್ಸ್ (OSIRIS-REx – NASA, 2016-2023): ಇದು ಬೆನ್ನು (Bennu) ಕ್ಷುದ್ರಗ್ರಹದಿಂದ ಮಾದರಿಗಳನ್ನು ಹಿಂದಕ್ಕೆ ತರುವ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯಾಗಿದ್ದು, ಇದು ಸೌರವ್ಯೂಹದ ರಚನೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಪ್ರಮುಖ ಒಳನೋಟಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸಿದೆ.
    • ಹಯಾಬುಸಾ 2 (Hayabusa2 – JAXA, 2014-2020): ಈ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯು ರ್ಯುಗು (Ryugu) ಕ್ಷುದ್ರಗ್ರಹದಿಂದ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಮಾದರಿಗಳನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿದೆ, ಇದರಲ್ಲಿ ಜೀವಸೃಷ್ಟಿಗೆ ಅಗತ್ಯವಾದ ಮೂಲಭೂತ ಅಂಶಗಳು ಕೂಡ ಸೇರಿವೆ.
    • ಲೂಸಿ ಮಿಷನ್ (Lucy Mission – NASA, 2021-ಪ್ರಸ್ತುತ): ಇದು ಗುರುಗ್ರಹದ ಹಲವಾರು ಟ್ರೋಜನ್ ಕ್ಷುದ್ರಗ್ರಹಗಳನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಲು ಕೈಗೊಂಡಿರುವ 12 ವರ್ಷಗಳ ಸುದೀರ್ಘ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯಾಗಿದೆ.
    • ಹೆರಾ ಮಿಷನ್ (Hera Mission – ESA, 2024 ಉಡಾವಣೆ): DART ಮಿಷನ್ ನಿಂದ ಉಂಟಾದ ಪ್ರಭಾವದ ಕುಳಿಯನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಲು ಮತ್ತು ಅದರ ಪಥ ಬದಲಾವಣೆಯ ಯಶಸ್ಸನ್ನು ವಿಶ್ಲೇಷಿಸಲು ಈ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯನ್ನು ಕೈಗೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತಿದೆ.
    • ಟಿಯಾನ್ವೆನ್-2 (Tianwen-2 – ಚೀನಾ, 2025 ರ ಯೋಜನೆ): ಇದು ಭೂಮಿಯ ಸಮೀಪವಿರುವ ಕಾಮೋ’ಓಲೆವಾ (Kamo’oalewa) ಕ್ಷುದ್ರಗ್ರಹದಿಂದ ಮಾದರಿಗಳನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಲು ಯೋಜಿಸಲಾದ ಮಹತ್ವದ ಮಿಷನ್ ಆಗಿದೆ.

    ರುದ್ರಮ್-II (RudraM-II)

    ವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ

    ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿ:

    • ಭಾರತವು ದೇಶೀಯವಾಗಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದ ರುದ್ರಮ್-II (RudraM-II) ಆಕಾಶದಿಂದ ಭೂಮೇಲ್ಮೈಗೆ ಹಾರುವ ಕ್ಷಿಪಣಿಯನ್ನು (Air-to-Surface Missile) ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಪರೀಕ್ಷಿಸಿದೆ, ಇದು ದೇಶದ ರಕ್ಷಣಾ ಮತ್ತು ನಿಖರ-ದಾಳಿಯ ಸಾಮರ್ಥ್ಯಗಳನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಬಲಪಡಿಸಿದೆ.

    ರುದ್ರಮ್-II (RudraM-II) ಕ್ಷಿಪಣಿಯ ಬಗ್ಗೆ

    • ಕ್ಷಿಪಣಿಯ ಪ್ರಕಾರ: ಇದು ಆಕಾಶದಿಂದ ಭೂಮಿಯ ಮೇಲ್ಮೈಗೆ ಹಾರುವ (Air-to-surface) ಕ್ಷಿಪಣಿಯಾಗಿದೆ.
    • ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದವರು: ಹೈದರಾಬಾದ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ರಕ್ಷಣಾ ಸಂಶೋಧನೆ ಮತ್ತು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಸಂಸ್ಥೆಯ (DRDO) ನೋಡಲ್ ಪ್ರಯೋಗಾಲಯವಾದ ಇಮಾರತ್ ಸಂಶೋಧನಾ ಕೇಂದ್ರ (RCI)ವು ಇದನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದೆ.
    • ವೇಗ: ಈ ಕ್ಷಿಪಣಿಯು ಮ್ಯಾಕ್ 5 (Mach 5.5) ವೇಗದಲ್ಲಿ ಚಲಿಸುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.
    • ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯ ವ್ಯಾಪ್ತಿ: ಇದು 300 ಕಿಲೋಮೀಟರ್‌ಗಳವರೆಗೆ ಕ್ರಮಿಸುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.
    • ಪೇಲೋಡ್ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ: ಇದು 200 ಕೆ.ಜಿ. ತೂಕದ ಸಿಡಿತಲೆಗಳನ್ನು ಹೊತ್ತೊಯ್ಯುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.
    • ಮಹತ್ವ: ಇದನ್ನು 3 ರಿಂದ 15 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ಎತ್ತರದಲ್ಲಿ ಹಾರಾಟ ನಡೆಸುವ ಸುಖೋಯ್‌ನಂತಹ ಯುದ್ಧ ವಿಮಾನಗಳಿಂದ ಸುಲಭವಾಗಿ ಉಡಾವಣೆ ಮಾಡಬಹುದು.
    • ಪ್ರಸ್ತುತ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿರುವ ಹಳೆಯ ರಷ್ಯಾ ಮೂಲದ Kh-31 ಆಂಟಿ-ರೇಡಿಯೇಶನ್ (ವಿಕಿರಣ-ವಿರೋಧಿ) ಕ್ಷಿಪಣಿಗಳ ಬದಲಿಗೆ ಈ ಹೊಸ ಕ್ಷಿಪಣಿಯನ್ನು ಭವಿಷ್ಯದಲ್ಲಿ ಸೇವೆಗೆ ನಿಯೋಜಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

    ನಿಮಗೆ ತಿಳಿದಿರಲಿ:

    • ರುದ್ರಮ್ ಸರಣಿಯ ಹಿಂದಿನ ಆವೃತ್ತಿಯಾದ ರುದ್ರಮ್-I (RudraM-I) ಕ್ಷಿಪಣಿಯು 100 ರಿಂದ 250 ಕಿಲೋಮೀಟರ್‌ಗಳ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಮ್ಯಾಕ್ 2 ರವರೆಗಿನ ವೇಗವನ್ನು ತಲುಪುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.

    Related Articles

  • ಪ್ರಮುಖ ದಿನಾಚರಣೆಗಳು (Important Days)

    ಪ್ರಮುಖ ದಿನಾಚರಣೆಗಳು (Important Days)

    1. ರಾಶ್ ಬಿಹಾರಿ ಬೋಸ್ ಅವರ ಜನ್ಮ ವಾರ್ಷಿಕೋತ್ಸವ

    • ಆಚರಿಸುವ ದಿನಾಂಕ: ಮೇ 25
    • ಆಚರಿಸುವ ಸಂಸ್ಥೆ: ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರ
    • ಉದ್ದೇಶ: ಭಾರತದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಸಂಗ್ರಾಮವನ್ನು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಟ್ಟಕ್ಕೆ ಕೊಂಡೊಯ್ದ, 1912 ರ ದೆಹಲಿ ಪಿತೂರಿ ಪ್ರಕರಣವನ್ನು (ಲಾರ್ಡ್ ಹಾರ್ಡಿಂಜ್ ಮೇಲಿನ ಬಾಂಬ್ ದಾಳಿ) ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ರೂಪಿಸಿದ ಹಾಗೂ ಗದರ್ ಚಳವಳಿ ಮತ್ತು ಇಂಡಿಯನ್ ಇಂಡಿಪೆಂಡೆನ್ಸ್ ಲೀಗ್‌ನ ಮುಂಚೂಣಿಯಲ್ಲಿದ್ದ ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿ ನಾಯಕ ರಾಶ್ ಬಿಹಾರಿ ಬೋಸ್ ಅವರನ್ನು ಸ್ಮರಿಸುತ್ತದೆ.

    2. ವಿಶ್ವ ಥೈರಾಯ್ಡ್ ದಿನ

    • ಆಚರಿಸುವ ದಿನಾಂಕ: ಮೇ 25
    • ಆಚರಿಸುವ ಸಂಸ್ಥೆ: ಥೈರಾಯ್ಡ್ ಫೆಡರೇಶನ್ ಇಂಟರ್ನ್ಯಾಷನಲ್ (TFI) ಮತ್ತು ಜಾಗತಿಕ ಪಾಲುದಾರ ಸಂಘಗಳು
    • ಉದ್ದೇಶ: ಜಾಗತಿಕವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ಥೈರಾಯ್ಡ್ ಕಾಯಿಲೆಗಳ ಹೊರೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಜಾಗೃತಿ ಮೂಡಿಸುವುದು, ಮುಂಚಿತವಾಗಿ ರೋಗನಿರ್ಣಯದ ತಪಾಸಣೆಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಥೈರಾಯ್ಡ್-ಸಂಬಂಧಿತ ಕಾಯಿಲೆಗಳ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ ಕ್ಲಿನಿಕಲ್ ನಿರ್ವಹಣೆಗಾಗಿ ಪ್ರತಿಪಾದಿಸುವುದು.
    • ಧ್ಯೇಯವಾಕ್ಯ: “ಥೈರಾಯ್ಡ್ ಮತ್ತು ಪೋಷಣೆ” (Thyroid and Nutrition)

    3. ವಿಶ್ವ ಫುಟ್ಬಾಲ್ ದಿನ

    • ಆಚರಿಸುವ ದಿನಾಂಕ: ಮೇ 25
    • ಆಚರಿಸುವ ಸಂಸ್ಥೆ: ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ಸಾಮಾನ್ಯ ಸಭೆ (UNGA)
    • ಉದ್ದೇಶ: ಸಂಸ್ಕೃತಿಗಳನ್ನು ಒಗ್ಗೂಡಿಸಲು, ಯುವಕರಿಗೆ ಅಧಿಕಾರ ನೀಡಲು ಮತ್ತು ಸುಸ್ಥಿರ ಜಾಗತಿಕ ಶಾಂತಿಯನ್ನು ಮುನ್ನಡೆಸಲು ಕ್ರೀಡೆಯ ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಎತ್ತಿ ತೋರಿಸುವ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯು 1924 ರ ಒಲಂಪಿಕ್ ಫುಟ್ಬಾಲ್ ಪಂದ್ಯಾವಳಿಯ ಸ್ಮರಣಾರ್ಥ ಈ ದಿನವನ್ನು ಆಚರಿಸುತ್ತದೆ.

    4. ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ಶಾಂತಿಪಾಲಕರ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ದಿನ

    • ಆಚರಿಸುವ ದಿನಾಂಕ: ಮೇ 29
    • ಆಚರಿಸುವ ಸಂಸ್ಥೆ: ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ಸಾಮಾನ್ಯ ಸಭೆ (UNGA)
    • ಉದ್ದೇಶ: ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ಶಾಂತಿಪಾಲನಾ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತಿರುವ ಮಿಲಿಟರಿ, ಪೊಲೀಸ್ ಮತ್ತು ನಾಗರಿಕ ಸಿಬ್ಬಂದಿಯ ವೃತ್ತಿಪರತೆ, ಸಮರ್ಪಣೆ ಮತ್ತು ಧೈರ್ಯವನ್ನು ಗುರುತಿಸುವುದು ಹಾಗೂ ಜಾಗತಿಕ ಶಾಂತಿಗಾಗಿ ತಮ್ಮ ಪ್ರಾಣವನ್ನು ತ್ಯಾಗ ಮಾಡಿದವರನ್ನು ಗೌರವಿಸುವುದು.

    5. ವಿಶ್ವ ತಂಬಾಕು ರಹಿತ ದಿನ

    • ಆಚರಿಸುವ ದಿನಾಂಕ:  ಮೇ 31 
    • ಆಚರಿಸುವ ಸಂಸ್ಥೆ: ವಿಶ್ವ ಆರೋಗ್ಯ ಸಂಸ್ಥೆ (WHO)
    • ಉದ್ದೇಶ: ತಂಬಾಕು ಬಳಕೆಯಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ರೋಗಗಳ ಜಾಗತಿಕ ಹೊರೆಯ ಕುರಿತು ಗಮನ ಸೆಳೆಯುವುದು ಈ ದಿನದ ಪ್ರಮುಖ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿದೆ. ಇದು ತಂಬಾಕು ಉದ್ಯಮದ ಮೋಸದ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ತಂತ್ರಗಳನ್ನು ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸುವ ಗುರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.
    • ಇದು ನಿಕೋಟಿನ್ ವ್ಯಸನದಿಂದ ಯುವಜನತೆಯನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಲು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಟ್ಟದ ನೀತಿಗಳನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುವ ಉದ್ದೇಶವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.
    • ಧ್ಯೇಯವಾಕ್ಯ: ಈ ವರ್ಷದ ಧ್ಯೇಯವಾಕ್ಯವು “ಆಕರ್ಷಣೆಯ ಹಿಂದಿನ ಮುಖವಾಡ ಕಳಚುವಿಕೆ: ನಿಕೋಟಿನ್ ಮತ್ತು ತಂಬಾಕು ವ್ಯಸನಕ್ಕೆ ಪ್ರತ್ಯುತ್ತರ” (Unmasking the Appeal: Countering Nicotine and Tobacco Addiction) ಎಂಬುದಾಗಿದೆ.

    6. ವಿಶ್ವ ಸೈಕಲ್ ದಿನ

    • ಆಚರಿಸುವ ದಿನಾಂಕ: ಜೂನ್ 3 
    • ಆಚರಿಸುವ ಸಂಸ್ಥೆ: ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ಸಾಮಾನ್ಯ ಸಭೆ (UNGA)
    • ಉದ್ದೇಶ: ಸೈಕಲ್ ಅನ್ನು ಒಂದು ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹ, ಪರಿಸರ ಸ್ನೇಹಿ ಮತ್ತು ಕೈಗೆಟುಕುವ ಸಾರಿಗೆ ಸಾಧನವೆಂದು ಗುರುತಿಸುವುದು ಈ ದಿನದ ಪ್ರಮುಖ ಗುರಿಯಾಗಿದೆ. ಇದು ನಗರ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿನ ಮಾಲಿನ್ಯವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಆರೋಗ್ಯವನ್ನು ವೃದ್ಧಿಸುವಲ್ಲಿ ಸೈಕಲ್‌ನ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಎತ್ತಿ ತೋರಿಸುತ್ತದೆ. ಜೊತೆಗೆ, ಇದು ಸುಸ್ಥಿರ ಆರ್ಥಿಕ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ಪೂರಕವಾದ ವಾತಾವರಣವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುವ ಉದ್ದೇಶವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.
    • ಧ್ಯೇಯವಾಕ್ಯ: ಈ ವರ್ಷದ ಧ್ಯೇಯವಾಕ್ಯವು “ಹಸಿರು ಭವಿಷ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ಸೈಕ್ಲಿಂಗ್” (Cycling for a Greener Future) ಎಂಬುದಾಗಿದೆ.

    7. ವಿಶ್ವ ಪರಿಸರ ದಿನ

    • ಆಚರಿಸುವ ದಿನಾಂಕ: ಜೂನ್ 5 
    • ಆಚರಿಸುವ ಸಂಸ್ಥೆ: ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ಪರಿಸರ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ (UNEP)
    • ಉದ್ದೇಶ: ಹಸಿರುಮನೆ ಅನಿಲ ಹೊರಸೂಸುವಿಕೆ ಮತ್ತು ಜೀವವೈವಿಧ್ಯತೆಯ ನಷ್ಟವನ್ನು ತಡೆಗಟ್ಟಲು ತ್ವರಿತ ಹಾಗೂ ಪ್ರಕೃತಿ ಆಧಾರಿತ ಪರಿಹಾರಗಳನ್ನು ಕಂಡುಕೊಳ್ಳುವುದು ಈ ದಿನದ ಪ್ರಮುಖ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿದೆ. ಜಾಗತಿಕ ಹವಾಮಾನ ಬದಲಾವಣೆಯನ್ನು ಸಮರ್ಥವಾಗಿ ಎದುರಿಸಲು, ವಿವಿಧ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ನಡುವೆ ಗಡಿಯಾಚೆಗಿನ ಸಹಕಾರವನ್ನು ಹಾಗೂ ಬಹುಪಕ್ಷೀಯ ಸಮನ್ವಯತೆಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುವ ಪ್ರಮುಖ ವೇದಿಕೆಯಾಗಿ ಇದು ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ.
    • ಧ್ಯೇಯವಾಕ್ಯ: ಈ ವರ್ಷದ ಧ್ಯೇಯವಾಕ್ಯವು “ಪ್ರಕೃತಿಯಿಂದ ಸ್ಫೂರ್ತಿ: ಹವಾಮಾನಕ್ಕಾಗಿ. ನಮ್ಮ ಭವಿಷ್ಯಕ್ಕಾಗಿ.” (Inspired by Nature: For Climate. For Our Future.) ಎಂಬುದಾಗಿದೆ.

    8. ವಿಶ್ವ ಸಾಗರಗಳ ದಿನ 

    • ಆಚರಿಸುವ ದಿನಾಂಕ: ಜೂನ್ 8 
    • ಆಚರಿಸುವ ಸಂಸ್ಥೆ: ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ಸಾಮಾನ್ಯ ಸಭೆ (UNGA).
    • ಉದ್ದೇಶ: ಭೂಮಂಡಲದ ಜೀವಸಂಕುಲವನ್ನು ಪೋಷಿಸುವಲ್ಲಿ, ಜಾಗತಿಕ ಹವಾಮಾನ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುವಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಸುಸ್ಥಿರ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಗುರಿ-14 (SDG-14) ರ ಅನ್ವಯ ಸುಸ್ಥಿರ ಸಾಗರ ಸಂರಕ್ಷಣೆಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುವಲ್ಲಿ ಸಾಗರಗಳ ನಿರ್ಣಾಯಕ ಪಾತ್ರದ ಕುರಿತು ಜಾಗೃತಿ ಮೂಡಿಸುವುದು ಇದರ ಪ್ರಮುಖ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿದೆ.
    • ಧ್ಯೇಯವಾಕ್ಯ: ಈ ವರ್ಷದ ಧ್ಯೇಯವಾಕ್ಯವು “ಮರುಕಲ್ಪನೆ: ನಮಗೆ ತಿಳಿದಿರುವ ಪ್ರಪಂಚವನ್ನು ಮೀರಿ, ನಮ್ಮ ಸಾಗರದೊಂದಿಗಿನ ಹೊಸ ಸಂಬಂಧ” (Reimagine: Beyond the World We Know, a New Relationship with Our Ocean) ಎಂಬುದಾಗಿದೆ.

    9. ವಿಶ್ವ ಬಾಲಕಾರ್ಮಿಕ ಪದ್ಧತಿ ವಿರೋಧಿ ದಿನ 

    • ಆಚರಿಸುವ ದಿನಾಂಕ:  ಜೂನ್ 12 
    • ಆಚರಿಸುವ ಸಂಸ್ಥೆ: ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾರ್ಮಿಕ ಸಂಸ್ಥೆ (ILO).
    • ಉದ್ದೇಶ: ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ಸಾಮಾಜಿಕ ರಕ್ಷಣೆಯನ್ನು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸುವ ಮೂಲಕ ಮಕ್ಕಳ ಶೋಷಣೆಯನ್ನು ತೊಡೆದುಹಾಕಲು ಜಾಗತಿಕ ಪ್ರಯತ್ನಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವುದು, ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಗುಣಮಟ್ಟದ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಒದಗಿಸುವುದು ಮತ್ತು ವಯಸ್ಕರಿಗೆ ಯೋಗ್ಯವಾದ ಉದ್ಯೋಗವನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸಲು ಬಲವಾದ ಕಾರ್ಮಿಕ ಕಾನೂನುಗಳನ್ನು ಜಾರಿಗೊಳಿಸುವುದು ಇದರ ಮುಖ್ಯ ಗುರಿಯಾಗಿದೆ.
    • ಧ್ಯೇಯವಾಕ್ಯ: ಈ ವರ್ಷದ ಧ್ಯೇಯವಾಕ್ಯವು “ಬಾಲಕಾರ್ಮಿಕ ಪದ್ಧತಿಗೆ ಕೆಂಪು ಕಾರ್ಡ್: ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ನ್ಯಾಯಸಮ್ಮತ ಆಟ, ವಯಸ್ಕರಿಗೆ ಯೋಗ್ಯ ಉದ್ಯೋಗ” (Red Card to Child Labour: Fair Play for Children, Decent Work for Adults) ಎಂಬುದಾಗಿದೆ.

    10. ಜಾಗತಿಕ ಪವನ ದಿನ

    • ಆಚರಿಸುವ ದಿನಾಂಕ: ಜೂನ್ 15 
    • ಆಚರಿಸುವ ಸಂಸ್ಥೆ: ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರದ ಹೊಸ ಮತ್ತು ನವೀಕರಿಸಬಹುದಾದ ಇಂಧನ ಸಚಿವಾಲಯ (MNRE) 
    • ಉದ್ದೇಶ: ಸ್ವಚ್ಛ ಇಂಧನ ಪರಿವರ್ತನೆಗಾಗಿ ದೇಶೀಯ ವಿಸ್ತರಣೆ, ಕಡಲಾಚೆಯ (Offshore) ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪಾಲುದಾರಿಕೆಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಪವನ ಶಕ್ತಿಯ ಕುರಿತು ಜಾಗೃತಿಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುವುದು ಈ ಜಾಗತಿಕ ಅಭಿಯಾನದ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿದೆ.
    • ಧ್ಯೇಯವಾಕ್ಯ: ಈ ವರ್ಷದ ಧ್ಯೇಯವಾಕ್ಯವು “ಪವನ ಶಕ್ತಿ: ಮಹತ್ವಾಕಾಂಕ್ಷೆಯಿಂದ ವೇಗವರ್ಧನೆಯೆಡೆಗೆ” (Wind Energy: From Ambition to Acceleration) ಎಂಬುದಾಗಿದೆ.

    11. ವಿಶ್ವ ಮೊಸಳೆ ದಿನ

    • ಆಚರಿಸುವ ದಿನಾಂಕ: ಜೂನ್ 17, 2026 
    • ಆಚರಿಸುವ ಸಂಸ್ಥೆ: ಭಾರತದ ಮೊಸಳೆ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಯೋಜನೆ ಸೇರಿದಂತೆ ಜಾಗತಿಕವಾಗಿ ಈ ದಿನವನ್ನು ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
    • ಉದ್ದೇಶ: ಜಲಮೂಲದ ಉನ್ನತ ಪರಭಕ್ಷಕಗಳಾಗಿ (Apex predators) ಮೊಸಳೆಗಳ ಪರಿಸರ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಅರಿವು ಮೂಡಿಸುವುದು, ಆವಾಸಸ್ಥಾನದ ವಿಘಟನೆ ಹಾಗೂ ಬೇಟೆಯಾಡುವಿಕೆಯಂತಹ ಬೆದರಿಕೆಗಳನ್ನು ಎತ್ತಿತೋರಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಜಲವಾಸಿ ಜೌಗು ಪ್ರದೇಶಗಳ ಸಂರಕ್ಷಣೆಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುವುದು ಈ ದಿನದ ಪ್ರಮುಖ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿದೆ.
    • ಧ್ಯೇಯವಾಕ್ಯ : “ಪ್ರತಿ ‘ಹುರುಪೆ’ಯಲ್ಲೂ ಪರಂಪರೆ” (“Legacy in Every Scale”)

    12. ಮರುಭೂಮೀಕರಣ ಮತ್ತು ಬರಗಾಲದ ವಿರುದ್ಧ ಹೋರಾಡುವ ವಿಶ್ವ ದಿನ

    • ಆಚರಿಸುವ ದಿನಾಂಕ: ಜೂನ್ 17, 2026 
    • ಆಚರಿಸುವ ಸಂಸ್ಥೆ : ಇದನ್ನು ಮರುಭೂಮೀಕರಣವನ್ನು ತಡೆಗಟ್ಟುವ ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ಒಪ್ಪಂದದ (UNCCD) ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
    • ಉದ್ದೇಶ: ಭೂಮಿಯ ಸವೆತ ಮತ್ತು ಬರಗಾಲದ ಕುರಿತು ಜಾಗತಿಕ ಅರಿವು ಮೂಡಿಸುವುದು, ಸುಸ್ಥಿರ ಭೂ ನಿರ್ವಹಣೆಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಹುಲ್ಲುಗಾವಲು ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವ ಹಾಗೂ ಮರುಸ್ಥಾಪಿಸುವ ನಿರ್ಣಾಯಕ ಅಗತ್ಯವನ್ನು ಗುರುತಿಸುವುದು ಇದರ ಪ್ರಮುಖ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿದೆ.
    • ಧ್ಯೇಯವಾಕ್ಯ : “ಹುಲ್ಲುಗಾವಲುಗಳು: ಗುರುತಿಸಿ. ಗೌರವಿಸಿ. ಮರುಸ್ಥಾಪಿಸಿ.” (“Rangelands: Recognize. Respect. Restore.”)

    13. ಆಟಿಸ್ಟಿಕ್ ಪ್ರೈಡ್ ಡೇ / ಸ್ವಲೀನತೆಯ ಹೆಮ್ಮೆಯ ದಿನ (Autistic Pride Day)

    • ಆಚರಿಸುವ ದಿನಾಂಕ : ಜೂನ್ 18, 2026 
    • ಆಚರಿಸುವ ಸಂಸ್ಥೆ: ಮೂಲತಃ ಆಸ್ಪೀಸ್ ಫಾರ್ ಫ್ರೀಡಂ (Aspies For Freedom) ಸಂಘಟನೆಯಿಂದ ಪ್ರಾರಂಭವಾದ ಈ ದಿನವನ್ನು ಜಾಗತಿಕವಾಗಿ ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
    • ಉದ್ದೇಶ: ನರ-ವೈವಿಧ್ಯತೆಯನ್ನು ಆಚರಿಸುವುದು, ಸ್ವಲೀನತೆಯ (Autism) ಮೇಲಿರುವ ನಕಾರಾತ್ಮಕ ಸಾಮಾಜಿಕ ಗ್ರಹಿಕೆಗಳನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಇದನ್ನು ಮಾನವನ ಸಹಜ ವೈವಿಧ್ಯತೆಯೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಿ, ಆಟಿಸ್ಟಿಕ್ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ (Autistic individuals) ಸ್ವೀಕಾರ ಹಾಗೂ ಒಳಗೊಳ್ಳುವಿಕೆಯನ್ನು (Inclusion) ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಉತ್ತೇಜಿಸುವುದೇ ಇದರ ಪ್ರಮುಖ ಗುರಿ ಮತ್ತು ಉದ್ದೇಶವಾಗಿದೆ.
    • ಧ್ಯೇಯವಾಕ್ಯ : “ಒಳಗೊಳ್ಳುವಿಕೆಯ ಮೂಲಕ ಸಬಲೀಕರಣ” (“Empowerment Through Inclusion”).

    14. ವಿಶ್ವ ನಿರಾಶ್ರಿತರ ದಿನ 

    • ಆಚರಿಸುವ ದಿನಾಂಕ: ಜೂನ್ 20, 2026 
    • ಆಚರಿಸುವ ಸಂಸ್ಥೆ: ಇದನ್ನು ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ನಿರಾಶ್ರಿತರ ಹೈಕಮಿಷನರ್ (UNHCR) ವತಿಯಿಂದ ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
    • ಉದ್ದೇಶ: ಸಂಘರ್ಷ ಅಥವಾ ಕಿರುಕುಳದಿಂದ ಪಾರಾಗಲು ತಮ್ಮ ತಾಯ್ನಾಡಿನಿಂದ ಪಲಾಯನ ಮಾಡಲು ಒತ್ತಾಯಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಲಕ್ಷಾಂತರ ಜನರ ಧೈರ್ಯ ಮತ್ತು ಸ್ಥೈರ್ಯವನ್ನು ಗೌರವಿಸುವುದು ಹಾಗೂ ಸುರಕ್ಷತೆ, ಘನತೆ ಮತ್ತು ದೀರ್ಘಕಾಲೀನ ಒಳಗೊಳ್ಳುವಿಕೆಯನ್ನು ಪಡೆಯುವ ಅವರ ಮೂಲಭೂತ ಹಕ್ಕನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವುದು ಇದರ ಮುಖ್ಯ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿದೆ.
    • ಧ್ಯೇಯವಾಕ್ಯ: “ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರೂ ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿರುವವರೆಗೆ” (“Until Everyone Is Safe”)

    15. ಒಲಿಂಪಿಕ್ ದಿನ

    • ಆಚರಿಸುವ ದಿನಾಂಕ: ಜೂನ್ 23, 2026 
    • ಆಚರಿಸುವ ಸಂಸ್ಥೆ: ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಒಲಿಂಪಿಕ್ ಸಮಿತಿ (IOC)
    • ಉದ್ದೇಶ: ಶ್ರೇಷ್ಠತೆ, ಸ್ನೇಹ ಮತ್ತು ಗೌರವದಂತಹ ಒಲಿಂಪಿಕ್ ಮೌಲ್ಯಗಳನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುವುದು, 1894 ರಲ್ಲಿ IOC ಸ್ಥಾಪನೆಯಾದದ್ದನ್ನು ಸ್ಮರಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಚಲಿಸಿ, ಕಲಿಯಿರಿ ಹಾಗೂ ಅನ್ವೇಷಿಸಿ (Move, Learn, and Discover) ಎಂಬ ಆಧಾರಸ್ವಾಮ್ಯಗಳ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಕ್ರೀಡೆಗಳು, ಫಿಟ್ನೆಸ್ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು ಮತ್ತು ಸಮುದಾಯ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಜಾಗತಿಕವಾಗಿ ಜನರನ್ನು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸುವುದು ಇದರ ಮುಖ್ಯ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿದೆ.
    • ಧ್ಯೇಯವಾಕ್ಯ: “ನೀವು ಇದನ್ನು ಮಾಡಬಹುದು: ಬನ್ನಿ ಚಲಿಸೋಣ” (“You Can Do This: Let’s Move”)

    Related Articles

  • ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮತ್ತು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರಚಲಿತ ವಿದ್ಯಮಾನಗಳ ಬಹು ಆಯ್ಕೆ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು (MCQs)

    ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮತ್ತು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರಚಲಿತ ವಿದ್ಯಮಾನಗಳ ಬಹು ಆಯ್ಕೆ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು (MCQs)

    1. ಕೇಂದ್ರೀಯ ರೇಷ್ಮೆ ಮಂಡಳಿಯ ಪ್ರಧಾನ ಕಛೇರಿ ಎಲ್ಲಿದೆ?

         A. ಚೆನ್ನೈ

         B. ಹೈದರಾಬಾದ್

         C. ಬೆಂಗಳೂರು

         D. ಗುವಾಹಟಿ

    ಉತ್ತರ: C

     

    2. ಮರೆಯುವ ಹಕ್ಕಿಗೆ (Right to be Forgotten) ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಈ ಕೆಳಗಿನ ಹೇಳಿಕೆಗಳನ್ನು ಗಮನಿಸಿ:

    1. ಮರೆಯುವ ಹಕ್ಕನ್ನು ಅಳಿಸಿಹಾಕುವ ಹಕ್ಕು (Right to Erasure) ಎಂದೂ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.
    2. ಭಾರತವು ಪ್ರಸ್ತುತ ಮರೆಯುವ ಹಕ್ಕನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ನಿಭಾಯಿಸುವ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಕಾನೂನನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.

               ಮೇಲೆ ನೀಡಲಾದ ಹೇಳಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಯಾವುದು ಸರಿಯಾಗಿದೆ?

               A. 1 ಮಾತ್ರ

               B. 2 ಮಾತ್ರ

               C. 1 ಮತ್ತು 2 ಎರಡೂ

               D. 1 ಅಥವಾ 2 ಯಾವುದೂ ಅಲ್ಲ

    ಉತ್ತರ: A

     

    3. ಈ ಕೆಳಗಿನ ಹೇಳಿಕೆಗಳನ್ನು ಗಮನಿಸಿ:

    1. ಡಾರ್ಟ್ ಮಿಷನ್ (DART Mission) ಸೃಷ್ಟಿಸಿದ ಪ್ರಭಾವದ ಕುಳಿಯನ್ನು ಹೆರಾ ಮಿಷನ್ (Hera Mission) ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡುತ್ತದೆ.
    2. ಬೆನ್ನು (Bennu) ಕ್ಷುದ್ರಗ್ರಹದಿಂದ ಮಾದರಿಗಳನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಲು ಟಿಯಾನ್ವೆನ್-2 (Tianwen-2) ಅನ್ನು ಯೋಜಿಸಲಾಗಿದೆ.

               ಮೇಲೆ ನೀಡಲಾದ ಹೇಳಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಯಾವುದು ಸರಿಯಾಗಿದೆ?

               A. 1 ಮಾತ್ರ

               B. 2 ಮಾತ್ರ

               C. 1 ಮತ್ತು 2 ಎರಡೂ

               D. 1 ಅಥವಾ 2 ಯಾವುದೂ ಅಲ್ಲ

    ಉತ್ತರ: A

     

    4. ರುದ್ರಮ್-II (RudraM-II) ಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ, ಈ ಕೆಳಗಿನ ಯಾವ ಹೇಳಿಕೆಯು ಸರಿಯಾಗಿದೆ?

         A. ಇದು ಇಸ್ರೋ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದ ಭೂ ಮೇಲ್ಮೈಯಿಂದ ಆಕಾಶಕ್ಕೆ ಹಾರುವ ಕ್ಷಿಪಣಿಯಾಗಿದೆ.

         B. ಇದು DRDO ನ ಇಮಾರತ್ ಸಂಶೋಧನಾ ಕೇಂದ್ರದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದ ಆಕಾಶದಿಂದ ಭೂಮೇಲ್ಮೈಗೆ ಹಾರುವ ಕ್ಷಿಪಣಿಯಾಗಿದೆ.

         C. ಇದು HAL ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದ ಟ್ಯಾಂಕ್ ವಿರೋಧಿ ಮಾರ್ಗದರ್ಶಿ ಕ್ಷಿಪಣಿಯಾಗಿದೆ.

         D. ಇದು DRDO ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದ ಜಲಾಂತರ್ಗಾಮಿಯಿಂದ ಉಡಾವಣೆ ಮಾಡುವ ಕ್ರೂಸ್ ಕ್ಷಿಪಣಿಯಾಗಿದೆ.

    ಉತ್ತರ: B

    Related Articles

  • ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮತ್ತು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ರಸಪ್ರಶ್ನೆ – ಜೂನ್ 3, 2026

    ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮತ್ತು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ರಸಪ್ರಶ್ನೆ – ಜೂನ್ 3, 2026

    Related Articles

  • ಬನ್ನಿ ಹುಲ್ಲುಗಾವಲು (Banni Grasslands) | ಮಜುಲಿ ದ್ವೀಪ (Majuli Island) | ಆಕಸ್ (AUKUS) ಮೈತ್ರಿಕೂಟ | ಅರಣ್ಯ ಹಕ್ಕುಗಳ ಕಾಯ್ದೆ ಮತ್ತು PESA | ಸಗಟು ಬೆಲೆ ಸೂಚ್ಯಂಕದ (WPI) ಮೂಲ ವರ್ಷದ ಪರಿಷ್ಕರಣೆ

    ಬನ್ನಿ ಹುಲ್ಲುಗಾವಲು (Banni Grasslands)

    ಪರಿಸರ

    ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿ:

    • ಗುಜರಾತ್‌ನ ಬನ್ನಿ ಹುಲ್ಲುಗಾವಲಿನಲ್ಲಿ NTPC ರಿನ್ಯೂವಬಲ್ ಎನರ್ಜಿ ಲಿಮಿಟೆಡ್ (NTPC ನವೀಕರಿಸಬಹುದಾದ ಇಂಧನ ನಿಯಮಿತ) ಸಂಸ್ಥೆಯು ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಿರುವ ಸೌರ ವಿದ್ಯುತ್ ಯೋಜನೆಯು, ಸ್ಥಳೀಯ ಸಮುದಾಯಗಳು, ಜೀವವೈವಿಧ್ಯ ಮತ್ತು ಜೌಗು ಪ್ರದೇಶಗಳ ಮೇಲಿನ ಅದರ ಪ್ರತಿಕೂಲ ಪ್ರಭಾವದ ಕುರಿತು ತೀವ್ರ ಕಳವಳವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಿದೆ.

    ಬನ್ನಿ ಹುಲ್ಲುಗಾವಲುಗಳ ಬಗ್ಗೆ

    • ಸ್ಥಳ: ಬನ್ನಿ ಹುಲ್ಲುಗಾವಲುಗಳು ಗುಜರಾತ್‌ನ ಕಚ್ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಗೊಂಡಿವೆ.
    • ವಿಶೇಷತೆ: ಇದು ಏಷ್ಯಾ ಖಂಡದ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಹುಲ್ಲುಗಾವಲು ಪ್ರದೇಶವೆಂದು ಗುರುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ.
    • ಪಶುಪಾಲನಾ ಸಮುದಾಯಗಳು: ಈ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಫಕಿರಾಣಿ ಜಾಟ್ ಎಂಬ ಅಲೆಮಾರಿ ಪಶುಪಾಲನಾ ಸಮುದಾಯವು ವಾಸಿಸುತ್ತಿದೆ.
    • ಈ ಪ್ರದೇಶವು 70 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಭೇದದ ಪೌಷ್ಟಿಕ ಹುಲ್ಲುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಒಂಟೆ, ಎಮ್ಮೆ, ಕುರಿ ಮತ್ತು ಮೇಕೆಗಳ ಮೇಯುವಿಕೆಗೆ ಅಪಾರ ಬೆಂಬಲವನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ.
    • ಸಮೀಪದ ಪ್ರದೇಶ: ಇದರ ಸಮೀಪದಲ್ಲಿರುವ ಛಾರಿ ಧಂಡ್ ಜೌಗು ಪ್ರದೇಶ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಮೀಸಲು ವಲಸೆ ಹಕ್ಕಿಗಳು ಮತ್ತು ಸ್ಥಳೀಯ ಜೀವವೈವಿಧ್ಯತೆಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಮುಖವಾದ ಒಂದು ರಾಮ್‌ಸಾರ್ ತಾಣವಾಗಿದೆ.

    ಕಳವಳಗಳು

    • ಈ ಬೃಹತ್ ಯೋಜನೆಯಿಂದಾಗಿ ತಮ್ಮ ಮೇವುಭೂಮಿ, ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಸ್ಥಳಗಳು, ಸ್ಮಶಾನಗಳು ಮತ್ತು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಜೀವನೋಪಾಯಗಳು ನಷ್ಟವಾಗಬಹುದು ಎಂದು ಸ್ಥಳೀಯ ಸಮುದಾಯಗಳು ತೀವ್ರ ಆತಂಕ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿವೆ.
    • ಸೌರ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ, ಬೆಳಕಿನ ಮಾಲಿನ್ಯ ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ಮಾನವ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು ಪಕ್ಷಿಗಳ ಆವಾಸಸ್ಥಾನಗಳು ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ವಲಸೆ ಮಾರ್ಗಗಳಿಗೆ ಅಡ್ಡಿಯಾಗಬಹುದು ಎಂದು ಪರಿಸರ ಸಂರಕ್ಷಣಾವಾದಿಗಳು ಎಚ್ಚರಿಸಿದ್ದಾರೆ.

    ಮಜುಲಿ ದ್ವೀಪ (Majuli Island)

    ಭೂಗೋಳ

    ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿ:

    • ಬೀರಬಲ್ ಸಾಹ್ನಿ ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಪೇಲಿಯೊಸೈನ್ಸಸ್ (Birbal Sahni Institute of Palaeosciences) ಸಂಸ್ಥೆಯ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ನಡೆಸಿದ ಅಧ್ಯಯನವು, ಮಜುಲಿ ದ್ವೀಪದ ಸುಮಾರು 4,000 ವರ್ಷಗಳ ಹವಾಮಾನ, ಸಸ್ಯವರ್ಗ ಮತ್ತು ನದಿಯ ಗತಿಶೀಲತೆಯ ಚರಿತ್ರೆಯನ್ನು ಮರುಸೃಷ್ಟಿಸಿದೆ.

    ‘ಮಜುಲಿ ದ್ವೀಪ’ದ ಬಗ್ಗೆ

    • ಮಜುಲಿ ದ್ವೀಪವು ಅಸ್ಸಾಂ ರಾಜ್ಯದ ಬ್ರಹ್ಮಪುತ್ರ ನದಿ ಜಲಾನಯನ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ನೆಲೆಗೊಂಡಿದೆ.
    • ವಿಶೇಷತೆ: ಇದು ಪ್ರಪಂಚದ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಜನವಸತಿ ಹೊಂದಿರುವ ನದಿ ದ್ವೀಪವಾಗಿದೆ.
    • ಇದು ಬ್ರಹ್ಮಪುತ್ರ ನದಿ ಮತ್ತು ಅದರ ಉಪನದಿಗಳಿಂದ ರೂಪುಗೊಂಡ ವಿಶಿಷ್ಟವಾದ ನದೀಮುಖ ದ್ವೀಪ (Fluvial island) ವಾಗಿದ್ದು, ಸುಮಾರು 875 ಚದರ ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ವಿಸ್ತೀರ್ಣವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.
    • ಇದು ಉತ್ತರದಲ್ಲಿ ಸುಬನ್ಸಿರಿ ನದಿ, ಈಶಾನ್ಯದಲ್ಲಿ ಖೆರ್ಕಾಟಿಯಾ ಸುತಿ ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣದಲ್ಲಿ ಬ್ರಹ್ಮಪುತ್ರ ನದಿಯಿಂದ ಸುತ್ತುವರೆದಿದೆ.
    • ಭೌಗೋಳಿಕ ಲಕ್ಷಣಗಳು: ಇದರ ಭೂದೃಶ್ಯವು ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಮೆಕ್ಕಲು ಮಣ್ಣಿನ ಬಯಲು ಪ್ರದೇಶಗಳು ಹಾಗೂ ಜಾಲಬಂಧ / ಪರಸ್ಪರ ಹೆಣೆಯಲ್ಪಟ್ಟ ಕಾಲುವೆಗಳನ್ನು (Braided channels) ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಜೊತೆಗೆ, ಈ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಜೌಗು ಪ್ರದೇಶಗಳು (ಬೀಲ್ಸ್ – Beels) ಮತ್ತು ‘ಚಾಪೊರಿಸ್’ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ನದಿಪಾತ್ರದ ಮರಳಿನ ದಿಬ್ಬಗಳು ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ.
    • ಈ ದ್ವೀಪವು ‘ಶ್ರೀಮಂತ ಶಂಕರದೇವರು’ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ ನವ-ವೈಷ್ಣವ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಪ್ರಮುಖ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ.
    • ಇದು ಸುಮಾರು 30 ಸತ್ರಗಳನ್ನು (ವೈಷ್ಣವ ಮಠಗಳು) ಹೊಂದಿದ್ದು, ಇವು ಧರ್ಮ, ಸಂಸ್ಕೃತಿ, ಶಿಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ಸಮುದಾಯ ಆಡಳಿತದ ಕೇಂದ್ರಗಳಾಗಿ ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತವೆ.
    • ಇದು ಮಿಸಿಂಗ್, ಡಿಯೋರಿ ಮತ್ತು ಸೊನೊವಾಲ್ ಕಚಾರಿ ಬುಡಕಟ್ಟುಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಂತೆ ಅನೇಕ ಸ್ಥಳೀಯ ಬುಡಕಟ್ಟು ಸಮುದಾಯಗಳಿಗೆ ಆಶ್ರಯ ತಾಣವಾಗಿದೆ.
    • ಬೆದರಿಕೆಗಳು: ಈ ದ್ವೀಪವು ಪದೇ ಪದೇ ಸಂಭವಿಸುವ ಭೀಕರ ಪ್ರವಾಹಗಳು, ನದಿ ತೀರದ ಸವೆತ, ಅರಣ್ಯನಾಶ ಮತ್ತು ಭೂಮಿ ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುವಿಕೆಯಂತಹ ಗಂಭೀರ ಬೆದರಿಕೆಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸುತ್ತಿದೆ.

    ‘ಬ್ರಹ್ಮಪುತ್ರ ನದಿ’ಯ ಬಗ್ಗೆ

    • ಬ್ರಹ್ಮಪುತ್ರ ನದಿಯು ಏಷ್ಯಾ ಖಂಡದ ಪ್ರಮುಖ ಗಡಿಯಾಚೆಗಿನ ನದಿಯಾಗಿದೆ.
    • ಇದು ಟಿಬೆಟ್‌ನ ಮಾನಸ ಸರೋವರದ (ಮಾಪಮ್ ಯುಮ್ಕೊ) ಸಮೀಪವಿರುವ ಚೆಮಾಯುಂಗ್‌ಡುಂಗ್ ಹಿಮನದಿಯಿಂದ ಉಗಮಿಸುತ್ತದೆ.
    • ಇದನ್ನು ಟಿಬೆಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಯಾರ್ಲುಂಗ್ ತ್ಸಾಂಗ್ಪೋ, ಅರುಣಾಚಲ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಸಿಯಾಂಗ್ ಅಥವಾ ದಿಹಾಂಗ್, ಅಸ್ಸಾಂನಲ್ಲಿ ಬ್ರಹ್ಮಪುತ್ರ ಮತ್ತು ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶದಲ್ಲಿ ಜಮುನಾ ಎಂದು ವಿವಿಧ ಹೆಸರುಗಳಿಂದ ಗುರುತಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
    • ಇದು ಟಿಬೆಟ್ ಪ್ರಸ್ಥಭೂಮಿಯ ಮೂಲಕ ಪೂರ್ವಾಭಿಮುಖವಾಗಿ ಹರಿದು, ಅರುಣಾಚಲ ಪ್ರದೇಶದ ಮೂಲಕ ಭಾರತವನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸುತ್ತದೆ; ತದನಂತರ ಅಸ್ಸಾಂನ ಬಯಲು ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ವಿಸ್ತಾರಗೊಂಡು, ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶದಲ್ಲಿ ಗಂಗಾ ನದಿಯೊಂದಿಗೆ ವಿಲೀನವಾಗಿ ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಬಂಗಾಳ ಕೊಲ್ಲಿಯನ್ನು ಸೇರುತ್ತದೆ.

    ಆಕಸ್ (AUKUS) ಮೈತ್ರಿಕೂಟ

    ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ

    ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿ:

    • ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ, ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್‌ಡಮ್ ಮತ್ತು ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ನಡುವಿನ ಆಕಸ್ (AUKUS) ಮೈತ್ರಿಕೂಟವು 5 ವರ್ಷಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸಿದೆ. ಈ ಒಕ್ಕೂಟವು ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಕಡಲ ರಕ್ಷಣೆ ಮತ್ತು ಸುಧಾರಿತ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಗಳಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಸಹಕಾರವನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಿದೆ.

    ಆಕಸ್ (AUKUS) ಮೈತ್ರಿಕೂಟದ ಬಗ್ಗೆ

    • ಈ ಮೈತ್ರಿಕೂಟವನ್ನು ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2021 ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಾಯಿತು.
    • ಇದು ಮೂರು ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ನಡುವಿನ ತ್ರಿಪಕ್ಷೀಯ ಕಾರ್ಯತಂತ್ರದ ಭದ್ರತಾ ಪಾಲುದಾರಿಕೆಯಾಗಿದೆ.
    • ಉದ್ದೇಶ: ಇಂಡೋ-ಪೆಸಿಫಿಕ್ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ರಕ್ಷಣಾ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ, ತಾಂತ್ರಿಕ ಸಹಕಾರ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯತಂತ್ರದ ಸ್ಥಿರತೆಯನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುವುದು ಇದರ ಪ್ರಮುಖ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿದೆ.

    ಆಕಸ್ ಮೈತ್ರಿಕೂಟದ ಎರಡು ಪ್ರಮುಖ ಆಧಾರಸ್ತಂಭಗಳು:

    • ಆಧಾರಸ್ತಂಭ 1 (Pillar I): ಇದು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾಕ್ಕೆ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಶಸ್ತ್ರಸಜ್ಜಿತ ಪರಮಾಣು ಚಾಲಿತ ಜಲಾಂತರ್ಗಾಮಿ ನೌಕೆಗಳನ್ನು (SSN) ಪಡೆಯಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುವತ್ತ ಗಮನಹರಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಮೂಲಕ ಪರಮಾಣು ಚಾಲಿತ ಜಲಾಂತರ್ಗಾಮಿ ನೌಕೆಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುವ ವಿಶ್ವದ 7 ನೇ ದೇಶವಾಗಿ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ ಹೊರಹೊಮ್ಮಲಿದೆ.
    • ಆಧಾರಸ್ತಂಭ 2 (Pillar II): ಕೃತಕ ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆ, ಕ್ವಾಂಟಮ್ ಕಂಪ್ಯೂಟಿಂಗ್, ಸೈಬರ್ ಸಾಮರ್ಥ್ಯಗಳು, ಸಮುದ್ರದೊಳಗಿನ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಗಳು ಮತ್ತು ಸುಧಾರಿತ ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳಂತಹ ಉನ್ನತ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಗಳ ಸಹಕಾರದ ಮೇಲೆ ಇದು ಗಮನಹರಿಸುತ್ತದೆ.

    ಅರಣ್ಯ ಹಕ್ಕುಗಳ ಕಾಯ್ದೆ ಮತ್ತು PESA

    ರಾಜಕೀಯ ಮತ್ತು ಆಡಳಿತ

    ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿ:

    • ಅರಣ್ಯ ಹಕ್ಕುಗಳ ಕಾಯ್ದೆ-2006 ಮತ್ತು ಪಂಚಾಯತ್‌ಗಳ (ಅನುಸೂಚಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ ವಿಸ್ತರಣೆ) ಕಾಯ್ದೆ-1996 ರಂತಹ ಕಾನೂನುಗಳ ಅನುಷ್ಠಾನವನ್ನು ಚುರುಕುಗೊಳಿಸಲು ಛತ್ತೀಸ್‌ಗಢದಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯಪಡೆಯೊಂದನ್ನು ರಚಿಸಲಾಗಿದೆ. ಸರ್ಕಾರದ ಈ ಕ್ರಮವು ಪ್ರಸ್ತುತ ವಿವಾದಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ.

    ಅರಣ್ಯ ಹಕ್ಕುಗಳ ಕಾಯ್ದೆ – 2006 ರ ಬಗ್ಗೆ

    • ಇದನ್ನು ಪರಿಶಿಷ್ಟ ಪಂಗಡಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಅರಣ್ಯವಾಸಿಗಳ (ಅರಣ್ಯ ಹಕ್ಕುಗಳ ಮಾನ್ಯತೆ) ಕಾಯ್ದೆ, 2006 ಎಂದು ಸಹ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.
    • ಧ್ಯೇಯ: ಪರಿಶಿಷ್ಟ ಪಂಗಡಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ ಅರಣ್ಯದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವ ಸಮುದಾಯಗಳಿಗೆ ಅರಣ್ಯ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳ ಮೇಲಿನ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಮಾನ್ಯ ಮಾಡುವುದು ಈ ಕಾಯ್ದೆಯ ಗುರಿಯಾಗಿದೆ.
    • ನೋಡಲ್ ಸಚಿವಾಲಯ: ಈ ಕಾಯ್ದೆಯು ಬುಡಕಟ್ಟು ವ್ಯವಹಾರಗಳ ಸಚಿವಾಲಯದ (MoTA) ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ.

    ಕಾಯ್ದೆಯ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಬರುವ ನಾಲ್ಕು ಪ್ರಮುಖ ಹಕ್ಕುಗಳು:

    • ಮಾಲಿಕತ್ವದ ಹಕ್ಕುಗಳು: ಇದು ಗರಿಷ್ಠ 4 ಹೆಕ್ಟೇರ್‌ವರೆಗಿನ ಕೃಷಿ ಅರಣ್ಯ ಭೂಮಿಯ ಮಾಲೀಕತ್ವವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ.
    • ಬಳಕೆಯ ಹಕ್ಕುಗಳು: ಇದು ಬಿದಿರು ಮತ್ತು ಜೇನುತುಪ್ಪದಂತಹ ಕಿರು ಅರಣ್ಯ ಉತ್ಪನ್ನಗಳನ್ನು (MFP) ಸಂಗ್ರಹಿಸಲು, ಬಳಸಲು ಮತ್ತು ಮಾರಾಟ ಮಾಡಲು ಹಕ್ಕನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ.
    • ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹಕ್ಕುಗಳು: ಇದು ಸ್ಥಳೀಯ ಶಾಲೆಗಳು, ಚಿಕಿತ್ಸಾಲಯಗಳು ಮತ್ತು ರಸ್ತೆಗಳ ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕಾಗಿ ಅರಣ್ಯ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಬಳಸುವ ಹಕ್ಕನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ.
    • ಅರಣ್ಯ ನಿರ್ವಹಣೆ: ಇದು ತಮ್ಮ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಅರಣ್ಯಗಳನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವ ಮತ್ತು ನಿರ್ವಹಿಸುವ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಸಮುದಾಯಗಳಿಗೆ ನೀಡುತ್ತದೆ.

    PESA ಕಾಯ್ದೆ, 1996:

    • PESA ಎಂದರೆ ಪಂಚಾಯತ್‌ಗಳ (ಅನುಸೂಚಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ ವಿಸ್ತರಣೆ) ಕಾಯ್ದೆ, 1996 ಎಂದರ್ಥ.
    • ಈ ಕಾಯ್ದೆಯು ಭಾರತದ 10 ರಾಜ್ಯಗಳಾದ್ಯಂತ ಬುಡಕಟ್ಟು ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ ಸ್ವಯಂ-ಆಡಳಿತದ ಹಕ್ಕನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ.
    • ಗ್ರಾಮಸಭೆಯ ಅಧಿಕಾರ: ಗ್ರಾಮ ಸಭೆಗಳು ಬುಡಕಟ್ಟು ಸಂಸ್ಕೃತಿಯನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಎಲ್ಲಾ ಸ್ಥಳೀಯ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಯೋಜನೆಗಳಿಗೆ ಅನುಮೋದನೆಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತವೆ.
    • ಭೂ ರಕ್ಷಣೆ: ಮರಳು ಮತ್ತು ಕಲ್ಲು ಗಣಿಗಾರಿಕೆ ಮಾಡಲು ಅಥವಾ ಭೂಮಿಯನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಮೊದಲು ಗ್ರಾಮಸಭೆಯ ಅನುಮತಿಯನ್ನು ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿ ಪಡೆಯಬೇಕು.
    • ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳ ಮಾಲೀಕತ್ವ: ಇದು ಕಿರು ಅರಣ್ಯ ಉತ್ಪನ್ನಗಳ (ಹಣ್ಣುಗಳು, ಜೇನುತುಪ್ಪ) ಮತ್ತು ಸಣ್ಣ ಜಲಮೂಲಗಳ ಮೇಲೆ ಸಮುದಾಯಗಳಿಗೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ಹಕ್ಕನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ.
    • ಆರ್ಥಿಕ ನಿಯಂತ್ರಣ: ಇದು ಸ್ಥಳೀಯ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುವ, ಶೋಷಣೆ ಮಾಡುವ ಲೇವಾದೇವಿಗಾರರನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುವ ಮತ್ತು ಮದ್ಯಪಾನವನ್ನು ನಿಷೇಧಿಸುವ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.
    • ಬುಡಕಟ್ಟು ನಾಯಕತ್ವ: ಪಂಚಾಯತ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಕನಿಷ್ಠ 50% ಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಎಲ್ಲಾ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು ಪರಿಶಿಷ್ಟ ಪಂಗಡಗಳಿಗೆ ಮೀಸಲಿಡಬೇಕು.

    ಸಗಟು ಬೆಲೆ ಸೂಚ್ಯಂಕದ (WPI) ಮೂಲ ವರ್ಷದ ಪರಿಷ್ಕರಣೆ

    ಆರ್ಥಿಕತೆ

    ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿದೆ:

    • ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರವು ಸಗಟು ಬೆಲೆ ಸೂಚ್ಯಂಕದ (WPI) ಮೂಲ ವರ್ಷವನ್ನು 2011-12 ರಿಂದ 2022-23 ಕ್ಕೆ ಪರಿಷ್ಕರಿಸಲು ಅನುಮೋದನೆ ನೀಡಿದೆ.

    ಸಗಟು ಬೆಲೆ ಸೂಚ್ಯಂಕ (WPI)ದ ಬಗ್ಗೆ

    • ಉದ್ದೇಶ: ಸಗಟು ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳಿಂದ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಮಾರಾಟವಾಗುವ ಸರಕುಗಳ ಬೆಲೆಗಳಲ್ಲಿನ ಬದಲಾವಣೆಗಳನ್ನು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚುವುದು ಇದರ ಪ್ರಮುಖ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿದೆ.
    • ಪ್ರಕಟಣೆ: ಇದನ್ನು ವಾಣಿಜ್ಯ ಮತ್ತು ಕೈಗಾರಿಕಾ ಸಚಿವಾಲಯದ ಆರ್ಥಿಕ ಸಲಹೆಗಾರರ ಕಚೇರಿಯು (Office of the Economic Adviser) ಪ್ರಕಟಿಸುತ್ತದೆ.
    • ಈ ಸೂಚ್ಯಂಕವು ಕೇವಲ ಸರಕುಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರ ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ ಹೊರತು ಸೇವೆಗಳ ಬೆಲೆಗಳನ್ನು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚುವುದಿಲ್ಲ.
    • ಮೂಲ ವರ್ಷ: ಇದರ ಪ್ರಸ್ತುತ ಮೂಲ ವರ್ಷ 2022-23 ಆಗಿದೆ (ಇದನ್ನು 2026 ರಲ್ಲಿ 2011-12 ರಿಂದ ನವೀಕರಿಸಲಾಗಿದೆ).
    • ಸೂಚನೆ: ಸಗಟು ಬೆಲೆ ಸೂಚ್ಯಂಕವನ್ನು (WPI) 2031 ರ ವೇಳೆಗೆ ಹಂತಹಂತವಾಗಿ ರದ್ದುಗೊಳಿಸಲಾಗುವುದು ಮತ್ತು ಭಾರತವು ಹೊಸ ಉತ್ಪಾದಕರ ಬೆಲೆ ಸೂಚ್ಯಂಕಕ್ಕೆ (Producer Price Index – PPI) ಪರಿವರ್ತನೆಗೊಳ್ಳುತ್ತಿದೆ.

    WPI ಮತ್ತು CPI ನಡುವಿನ ಪ್ರಮುಖ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳು

    ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯ

    ಸಗಟು ಬೆಲೆ ಸೂಚ್ಯಂಕ (WPI)

    ಗ್ರಾಹಕ ಬೆಲೆ ಸೂಚ್ಯಂಕ (CPI)

    ವಹಿವಾಟಿನ ಹಂತ

    ಇದು ವ್ಯವಹಾರಗಳ ನಡುವೆ ಸರಕುಗಳನ್ನು ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ವಿನಿಮಯ ಮಾಡುವ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಬೆಲೆಗಳನ್ನು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚುತ್ತದೆ.

    ಇದು ಕುಟುಂಬಗಳು ಖರೀದಿಸುವ ಅಂತಿಮ ಚಿಲ್ಲರೆ ವ್ಯಾಪಾರದ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಬೆಲೆಗಳನ್ನು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚುತ್ತದೆ.

    ಸರಕುಗಳ ವ್ಯಾಪ್ತಿ

    ಇದು ಕೇವಲ ಸರಕುಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರ ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಸೇವಾ ವಲಯವನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಹೊರಗಿಡುತ್ತದೆ.

    ಇದು ಸರಕು ಮತ್ತು ಸೇವೆಗಳೆರಡನ್ನೂ (ಉದಾಹರಣೆಗೆ: ಶಿಕ್ಷಣ, ವೈದ್ಯಕೀಯ ಆರೈಕೆ, ವಸತಿ) ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.

    ಪ್ರಕಟಣೆ

    ವಾಣಿಜ್ಯ ಮತ್ತು ಕೈಗಾರಿಕಾ ಸಚಿವಾಲಯದ ಆರ್ಥಿಕ ಸಲಹೆಗಾರರ ಕಚೇರಿಯು (Office of the Economic Adviser) ಇದನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸುತ್ತದೆ.

    ಸಾಂಖ್ಯಿಕ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ಅನುಷ್ಠಾನ ಸಚಿವಾಲಯದ (MoSPI) ಅಡಿಯಲ್ಲಿರುವ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಾಂಖ್ಯಿಕ ಕಚೇರಿಯು (NSO) ಇದನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸುತ್ತದೆ.

    ಮೂಲ ವರ್ಷ

    2011-12 (ಇದನ್ನು 2022-23 ಕ್ಕೆ ಅಥವಾ PPI ಗೆ ಪರಿವರ್ತಿಸುವ ಅಧಿಕೃತ ಸಮಿತಿಯ ಕಾರ್ಯ ಪ್ರಗತಿಯಲ್ಲಿದೆ).

    2024 (ಆಧುನಿಕ ವೆಚ್ಚಗಳನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸಲು MoSPI ಇದನ್ನು 2012 ರಿಂದ ನವೀಕರಿಸಿದೆ).

    ನೀತಿಯ ಗುರಿ

    ಉತ್ಪಾದಕರ ಮಟ್ಟದ ಸಮಗ್ರ ಆರ್ಥಿಕ ಬೆಲೆಗಳ ಪ್ರವೃತ್ತಿಯನ್ನು ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ ಮಾಡಲು ಇದನ್ನು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

    ಹಣದುಬ್ಬರದ ಗುರಿಯನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸಲು ಭಾರತೀಯ ರಿಸರ್ವ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ (RBI) ಇದನ್ನು ಪ್ರಮುಖ ಮಾಪನವಾಗಿ ಬಳಸುತ್ತದೆ.

     

    Related Articles

  • ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು

    ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು

    1. ಮೇಜರ್ ಅಭಿಲಾಷಾ ಬರಾಕ್ ಅವರಿಗೆ ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ಶಾಂತಿಪಾಲನಾ ಗೌರವ

    ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿ: 

    • ಪಶ್ಚಿಮ ಏಷ್ಯಾದ ನಿಯೋಜನೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳಾ ಸಬಲೀಕರಣ ಮತ್ತು ಅಂತರ್ಗತ ಶಾಂತಿಪಾಲನೆಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸಿದ್ದಕ್ಕಾಗಿ ಭಾರತೀಯ ಸೇನಾ ಅಧಿಕಾರಿಯೊಬ್ಬರಿಗೆ ಜಾಗತಿಕ ಮಟ್ಟದ ಮನ್ನಣೆ ದೊರೆತಿದೆ.

    ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶಗಳು:

    • ಪ್ರಶಸ್ತಿ: 2025ರ ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ಮಿಲಿಟರಿ ಲಿಂಗ ಸಮಾನತಾ ಪ್ರತಿಪಾದಕ (United Nations Military Gender Advocate of the Year) ಪ್ರಶಸ್ತಿ.
    • ಪುರಸ್ಕೃತರು: ಮೇಜರ್ ಅಭಿಲಾಷಾ ಬರಾಕ್ (ಭಾರತೀಯ ಸೇನೆಯ ಮೊದಲ ಮಹಿಳಾ ಯುದ್ಧ ಹೆಲಿಕಾಪ್ಟರ್ ಪೈಲಟ್).
    • ನೀಡುವ ಪ್ರಾಧಿಕಾರ: ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ಶಾಂತಿ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳ ಇಲಾಖೆ (UN Department of Peace Operations).
    • ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪ್ರದಾನ : ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ನ UN ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿಯಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ಪ್ರಧಾನ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ ಆಂಟೋನಿಯೊ ಗುಟೆರಸ್ ಅವರಿಂದ.
    • ಪ್ರಮುಖ ಸಾಧನೆ: 5,000 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಸ್ಥಳೀಯ ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸುವ 539 ಲಿಂಗ-ಕೇಂದ್ರಿತ ಕ್ಷೇತ್ರ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ನಡೆಸಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ಲಿಂಗ ಆಧಾರಿತ ಹಿಂಸೆಯನ್ನು ವರದಿ ಮಾಡಲು ಎಐ-ಆಧಾರಿತ ವೇದಿಕೆಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದ್ದಾರೆ.

    ಪ್ರಶಸ್ತಿಯ ಕುರಿತು:

    • ಈ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು 2016 ರಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ಮಿಲಿಟರಿ ವ್ಯವಹಾರಗಳ ಕಚೇರಿಯು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದೆ.
    • ಮಹಿಳೆಯರು, ಶಾಂತಿ ಮತ್ತು ಭದ್ರತೆಯ ಕುರಿತಾದ ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ಭದ್ರತಾ ಮಂಡಳಿಯ ನಿರ್ಣಯ 1325 ರ ತತ್ವಗಳನ್ನು ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿ ಮುನ್ನಡೆಸುವ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಮಿಲಿಟರಿ ಸಿಬ್ಬಂದಿಯನ್ನು ಈ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯು ಗುರುತಿಸುತ್ತದೆ.

    2. ಸಂಸದ್ ರತ್ನ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳಿಗೆ 12 ಸಂಸದರು ಆಯ್ಕೆ

    ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿ:

    • ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಶಾಸಕಾಂಗ ಪಾರದರ್ಶಕತೆ, ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆ ಮತ್ತು ಸಕ್ರಿಯ ಕಾರ್ಯಕ್ಷಮತೆಗಾಗಿ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಸಾಧನೆ ಮಾಡಿದ ಶಾಸಕರು ಮತ್ತು ಸಂಸದೀಯ ಸಮಿತಿಗಳನ್ನು ಗೌರವಿಸುವ ನಾಗರಿಕ ಸಮಾಜದ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಲಾಗಿದೆ.

    ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶಗಳು:

    • ಪ್ರಶಸ್ತಿ: ಸಂಸದ್ ರತ್ನ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು.
    • ಪುರಸ್ಕೃತರು: 12 ಸಂಸತ್ ಸದಸ್ಯರು (10 ಲೋಕಸಭೆ ಮತ್ತು 2 ರಾಜ್ಯಸಭೆ) ಹಾಗೂ 4 ಸಂಸದೀಯ ಸ್ಥಾಯಿ ಸಮಿತಿಗಳು.
    • ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪ್ರದಾನ: ಪ್ರೈಮ್ ಪಾಯಿಂಟ್ ಫೌಂಡೇಶನ್ (ಚೆನ್ನೈ ಮೂಲದ ಎನ್‌ಜಿಒ) ಹಾಗೂ PRS ಲೆಜಿಸ್ಲೇಟಿವ್ ರಿಸರ್ಚ್.
    • ಮೂಲ ಮಾನದಂಡಗಳು: ಸದನದಲ್ಲಿ ಹಾಜರಾತಿ, ಎತ್ತಿದ ಒಟ್ಟು ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು, ಪಾಲ್ಗೊಂಡ ಸಕ್ರಿಯ ಚರ್ಚೆಗಳು ಮತ್ತು ಮಂಡಿಸಿದ ಖಾಸಗಿ ಸದಸ್ಯರ ಮಸೂದೆಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ತೀರ್ಪು ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ.
    • ರಾಜ್ಯದ ಸಾಧನೆ: ಐವರು ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಸಂಸದರು ಈ ಗೌರವವನ್ನು ಪಡೆಯುವ ಮೂಲಕ ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರವು ವೈಯಕ್ತಿಕ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಬಲ್ಯ ಸಾಧಿಸಿದೆ.

    ಪ್ರಶಸ್ತಿಯ ಕುರಿತು:

    • ಮಾಜಿ ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿ ಡಾ. ಎ.ಪಿ.ಜೆ. ಅಬ್ದುಲ್ ಕಲಾಂ ಅವರ ರಚನಾತ್ಮಕ ಶಿಫಾರಸಿನ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ 2010 ರಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು.
    • ಇದು ವೈಯಕ್ತಿಕ ಸಂಸದರಿಂದ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಪ್ರಜಾಸತ್ತಾತ್ಮಕ ಪ್ರಾತಿನಿಧ್ಯ ಮತ್ತು ಶಾಸಕಾಂಗ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆಯನ್ನು ಸ್ಮರಿಸುತ್ತದೆ.
    • ನವದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆಯಲಿರುವ ಮುಂಬರುವ 2026 ರ ಸಮಾರಂಭವು ಈ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯ 150 ನೇ ಸಂಚಿತ ಗೌರವ ಪ್ರದಾನವನ್ನು ಗುರುತಿಸುತ್ತದೆ.

    3. 2026 ರ ಪದ್ಮ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳ ಪ್ರದಾನ ಮಾಡಿದ ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿಗಳು

    ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿ: 

    • ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವ್ಯವಹಾರಗಳು, ವಿಜ್ಞಾನ, ಕ್ರೀಡೆ ಮತ್ತು ಸಮಾಜ ಕಾರ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಅಸಾಧಾರಣ ಜೀವಮಾನದ ಕೊಡುಗೆಗಳನ್ನು ನೀಡಿದ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಿ, ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿಯವರು ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪ್ರಧಾನ ಸಮಾರಂಭದಲ್ಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರದ ಅತ್ಯುನ್ನತ ನಾಗರಿಕ ಗೌರವಗಳನ್ನು ಪ್ರದಾನ ಮಾಡಿದರು.

    ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶಗಳು:

    • ಪ್ರಶಸ್ತಿ: ಪದ್ಮ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು 2026
    • ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪ್ರದಾನ : ನವದೆಹಲಿಯ ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿ ಭವನದಲ್ಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿ ದ್ರೌಪದಿ ಮುರ್ಮು.
    • ನೀಡಲಾದ ಸಂಖ್ಯೆ: ಅನುಮೋದಿತ ಒಟ್ಟು 131 ಗೌರವಗಳಲ್ಲಿ 66 ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳನ್ನು ಪ್ರದಾನ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ (2 ಪದ್ಮವಿಭೂಷಣ, 6 ಪದ್ಮಭೂಷಣ, ಮತ್ತು 58 ಪದ್ಮಶ್ರೀ ಒಳಗೊಂಡಿದೆ).

    ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಕುರಿತು:

    • ಇದನ್ನು ಆರಂಭದಲ್ಲಿ 1954 ರಲ್ಲಿ ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರವು ಸ್ಥಾಪಿಸಿತು.
    • ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಗಣರಾಜ್ಯೋತ್ಸವದ ಮುನ್ನಾದಿನದಂದು ಈ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳನ್ನು ಔಪಚಾರಿಕವಾಗಿ ಘೋಷಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
    • ಸಲ್ಲಿಸಿದ ವಿಶಿಷ್ಟ ಸೇವೆಯ ಮಟ್ಟವನ್ನು ಆಧರಿಸಿ ಇದನ್ನು ರಚನಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಮೂರು ಶ್ರೇಣಿಯ ಹಂತಗಳಲ್ಲಿ ವರ್ಗೀಕರಿಸಲಾಗಿದೆ.

    ಪ್ರಮುಖ ಪುರಸ್ಕೃತರು

    ಪದ್ಮ ವಿಭೂಷಣ ಪುರಸ್ಕೃತರು (2026)

    ಕ್ರ.ಸಂ.

    ಪುರಸ್ಕೃತರು

    ಕ್ಷೇತ್ರ

    ರಾಜ್ಯ / ದೇಶ

    1

    ಶ್ರೀ ಧರ್ಮೇಂದ್ರ ಸಿಂಗ್ ಡಿಯೋಲ್ (ಮರಣೋತ್ತರ)

    ಕಲೆ

    ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ

    2

    ಶ್ರೀ ಕೆ. ಟಿ. ಥಾಮಸ್

    ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸೇವೆ 

    ಕೇರಳ

    3

    ಶ್ರೀಮತಿ ಎನ್. ರಾಜಮ್

    ಕಲೆ

    ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶ

    4

    ಶ್ರೀ ಪಿ. ನಾರಾಯಣನ್

    ಸಾಹಿತ್ಯ ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಣ

    ಕೇರಳ

    5

    ಶ್ರೀ ವಿ. ಎಸ್. ಅಚ್ಯುತಾನಂದನ್ (ಮರಣೋತ್ತರ)

    ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸೇವೆ 

    ಕೇರಳ

    ಪದ್ಮಭೂಷಣ ಪುರಸ್ಕೃತರು (2026)

    ಕ್ರ.ಸಂ.

    ಪುರಸ್ಕೃತರು

    ಕ್ಷೇತ್ರ

    ರಾಜ್ಯ / ದೇಶ

    1

    ಶ್ರೀಮತಿ ಅಲ್ಕಾ ಯಾಗ್ನಿಕ್

    ಕಲೆ

    ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ

    2

    ಶ್ರೀ ಭಗತ್ ಸಿಂಗ್ ಕೊಶ್ಯಾರಿ

    ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸೇವೆ 

    ಉತ್ತರಾಖಂಡ

    3

    ಶ್ರೀ ಕೆ. ಆರ್. ಪಳನಿಸ್ವಾಮಿ

    ವೈದ್ಯಕೀಯ

    ತಮಿಳುನಾಡು

    4

    ಶ್ರೀ ಮಮ್ಮುಟ್ಟಿ

    ಕಲೆ

    ಕೇರಳ

    5

    ಡಾ. ನೋರಿ ದತ್ತಾತ್ರೇಯುಡು

    ವೈದ್ಯಕೀಯ

    ಅಮೇರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ (NRI)

    6

    ಶ್ರೀ ಪಿಯೂಷ್ ಪಾಂಡೆ (ಮರಣೋತ್ತರ)

    ಕಲೆ

    ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ

    7

    ಶ್ರೀ ಎಸ್. ಕೆ. ಎಂ. ಮೈಲಾನಂದನ್

    ಸಮಾಜ ಸೇವೆ

    ತಮಿಳುನಾಡು

    8

    ಶ್ರೀ ಶಾತಾವಧಾನಿ ಆರ್. ಗಣೇಶ್

    ಕಲೆ

    ಕರ್ನಾಟಕ

    9

    ಶ್ರೀ ಶಿಬು ಸೊರೆನ್ (ಮರಣೋತ್ತರ)

    ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸೇವೆ

    ಜಾರ್ಖಂಡ್

    10

    ಶ್ರೀ ಉದಯ್ ಕೋಟಕ್

    ವ್ಯಾಪಾರ ಮತ್ತು ಕೈಗಾರಿಕೆ

    ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ

    11

    ಶ್ರೀ ವಿ. ಕೆ. ಮಲ್ಹೋತ್ರಾ (ಮರಣೋತ್ತರ)

    ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸೇವೆ

    ದೆಹಲಿ

    12

    ಶ್ರೀ ವೆಳ್ಳಪ್ಪಳ್ಳಿ ನಟೇಶನ್

    ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸೇವೆ

    ಕೇರಳ

    13

    ಶ್ರೀ ವಿಜಯ್ ಅಮೃತ್‌ರಾಜ್

    ಕ್ರೀಡೆ

    ಅಮೇರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ (NRI)

    ಕರ್ನಾಟಕದ ಪುರಸ್ಕೃತರು (ಪದ್ಮ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು 2026)

    ಪುರಸ್ಕೃತರು

    ಪ್ರಶಸ್ತಿ ವರ್ಗ

    ಕ್ಷೇತ್ರ

    ಶತಾವಧಾನಿ ಡಾ. ಆರ್. ಗಣೇಶ್

    ಪದ್ಮಭೂಷಣ

    ಕಲೆ (ಅವಧಾನ ವಿದ್ವಾಂಸರು)

    ಅಂಕೇಗೌಡ ಎಂ.

    ಪದ್ಮಶ್ರೀ

    ಸಮಾಜ ಸೇವೆ (ಗ್ರಂಥಾಲಯ ಸಂರಕ್ಷಣೆ)

    ಡಾ. ಎಸ್.ಜಿ. ಸುಶೀಲಮ್ಮ

    ಪದ್ಮಶ್ರೀ

    ಸಮಾಜ ಸೇವೆ (ಮಹಿಳಾ ಮತ್ತು ಮಕ್ಕಳ ಕಲ್ಯಾಣ)

    ಡಾ. ಸುರೇಶ್ ಹನಗವಾಡಿ

    ಪದ್ಮಶ್ರೀ

    ವೈದ್ಯಕೀಯ

    ಶುಭಾ ವೆಂಕಟೇಶ ಅಯ್ಯಂಗಾರ್

    ಪದ್ಮಶ್ರೀ

    ವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್

    ಡಾ. ಪ್ರಭಾಕರ್ ಬಸವಪ್ರಭು ಕೋರೆ

    ಪದ್ಮಶ್ರೀ

    ಸಾಹಿತ್ಯ ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಣ

    ಶಶಿ ಶೇಖರ್ ವೆಂಪಟಿ

    ಪದ್ಮಶ್ರೀ

    ಸಾಹಿತ್ಯ ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಣ (ಮಾಧ್ಯಮ)

    ಟಿ.ಟಿ. ಜಗನ್ನಾಥನ್

    ಪದ್ಮಶ್ರೀ

    ವ್ಯಾಪಾರ ಮತ್ತು ಕೈಗಾರಿಕೆ

    ಪ್ರಮುಖ ಪದ್ಮಶ್ರೀ ಪುರಸ್ಕೃತರು (Key Padma Shri Recipients)

    ಪುರಸ್ಕೃತರು 

    ಕ್ಷೇತ್ರ 

    ಪರೀಕ್ಷಾ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶ 

    ರೋಹಿತ್ ಶರ್ಮಾ 

    ಕ್ರೀಡೆ 

    ಮಾಜಿ ಭಾರತೀಯ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ನಾಯಕ 

    ಆರ್. ಮಾಧವನ್ 

    ಕಲೆ 

    ಖ್ಯಾತ ನಟ ಮತ್ತು ಚಲನಚಿತ್ರ ನಿರ್ಮಾಪಕ

    ಸವಿತಾ ಪೂನಿಯಾ 

    ಕ್ರೀಡೆ 

    ಭಾರತೀಯ ಹಾಕಿ ಆಟಗಾರ್ತಿ 

    ಸತೀಶ್ ಶಾ (ಮರಣೋತ್ತರ) 

    ಕಲೆ 

    ಹಿರಿಯ ನಟ 

    ಚಂದ್ರಮೌಳಿ ಗದ್ದಮನುಗು 

    ವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ 

    ಏರೋಸ್ಪೇಸ್ ವಿಜ್ಞಾನಿ – DRDL, ಆಕಾಶ್ ಕ್ಷಿಪಣಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆ

    ಗುರು ಸಂಗ್ಯುಸಂಗ್ ಪೊಂಗನರ್ 

    ಕಲೆ 

    ನಾಗಾಲ್ಯಾಂಡ್‌ನ ಜಾನಪದ ಕಲಾವಿದ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ರಕ್ಷಕ 

    ಅಶೋಕ್ ಖಾಡೆ 

    ವ್ಯಾಪಾರ ಮತ್ತು ಕೈಗಾರಿಕೆ 

    ಸ್ವಯಂಕೃತ ಉದ್ಯಮಿ 

    ಅಶೋಕ್ ಕುಮಾರ್ ಹಲ್ದಾರ್ 

    ಸಾಹಿತ್ಯ ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಣ 

    ದಲಿತ ಲೇಖಕ ಮತ್ತು ರೈಲ್ವೆ ಗಾರ್ಡ್ 

    ಅನಿಲ್ ಕುಮಾರ್ ರಸ್ತೋಗಿ 

    ಕಲೆ 

    ಖ್ಯಾತ ನಟ

    ಮಹೇಂದ್ರ ನಾಥ್ ರಾಯ್ 

    ವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ 

    ರಸಾಯನಶಾಸ್ತ್ರ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕ 

    ರಂಜನಿ ಮತ್ತು ಗಾಯತ್ರಿ 

    ಕಲೆ 

    ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತ ಜೋಡಿ – ಇಬ್ಬರಿಗೂ ಸೇರಿ ಒಂದು ಪ್ರಶಸ್ತಿಯಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ 

    ಆರ್. ವಿ. ಎಸ್. ಮಣಿ 

    ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವ್ಯವಹಾರಗಳು 

    ಗೃಹ ಸಚಿವಾಲಯದ ಮಾಜಿ ಅಧೀನ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ 

    4. ಇಬ್ಬರು ಭಾರತೀಯ ಶಾಂತಿಪಾಲಕರಿಗೆ ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯಿಂದ ಮರಣೋತ್ತರ ಗೌರವ

    ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿ: 

    • ಜಾಗತಿಕ ಶಾಂತಿಪಾಲನಾ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳಿಗೆ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಸೇನಾ ತುಕಡಿಗಳನ್ನು (Troops) ಒದಗಿಸುವ 2ನೇ ಅತಿದೊಡ್ಡ ದೇಶವಾಗಿ ಭಾರತವು ಮಹತ್ವದ ಪಾತ್ರವನ್ನು ವಹಿಸುತ್ತಿದೆ. ಈ ಬದ್ಧತೆಯನ್ನು ಎತ್ತಿಹಿಡಿಯುವ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ, ಕರ್ತವ್ಯದ ವೇಳೆ ಪರಮ ತ್ಯಾಗ ಮಾಡಿದ ಇಬ್ಬರು ಭಾರತೀಯ ಹುತಾತ್ಮ ಶಾಂತಿಪಾಲಕರಿಗೆ ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯು (UN) ಮರಣೋತ್ತರ ಗೌರವವನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸಿದೆ.

    ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶಗಳು:

    • ಪ್ರಶಸ್ತಿ: ಡಾಗ್ ಹ್ಯಾಮರ್‌ಸ್ಕ್ಜೋಲ್ಡ್ ಪದಕ (Dag Hammarskjöld Medal), ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ಶಾಂತಿಪಾಲಕರ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ದಿನಾಚರಣೆಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಜಾಗತಿಕವಾಗಿ ಪ್ರದಾನ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ.
    • ಪುರಸ್ಕೃತರು: ಲ್ಯಾನ್ಸ್ ಹವಾಲ್ದಾರ್ ಹರಭಜನ್ ಸಿಂಗ್ ಮತ್ತು ನಾಯಬ್ ಸುಬೇದಾರ್ ಸುಜಿತ್ ಕುಮಾರ್ ಪ್ರಧಾನ್ (ಇಬ್ಬರಿಗೂ ಮರಣೋತ್ತರವಾಗಿ ನೀಡಲಾಗಿದೆ).
    • ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪ್ರದಾನ: ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆ ಮತ್ತು ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ಪ್ರಧಾನ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ ಆಂಟೋನಿಯೊ ಗುಟೆರಸ್ ಅವರು ಈ ಪದಕಗಳನ್ನು ಔಪಚಾರಿಕವಾಗಿ ಪ್ರದಾನ ಮಾಡಿದರು.
    • ಸೇವಾ ನಿಯೋಜನೆಗಳು: ಡೆಮಾಕ್ರಟಿಕ್ ರಿಪಬ್ಲಿಕ್ ಆಫ್ ಕಾಂಗೋದಲ್ಲಿ MONUSCO ಜೊತೆ ಹರಭಜನ್ ಸಿಂಗ್ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರೆ, ಸುಜಿತ್ ಕುಮಾರ್ ಪ್ರಧಾನ್ ಅವರು ದಕ್ಷಿಣ ಸುಡಾನ್‌ನಲ್ಲಿ UNMISS ನೊಂದಿಗೆ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದರು.

    5. ಭಾರತೀಯ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಗೆ WHO ತಂಬಾಕು ನಿಯಂತ್ರಣ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು

    ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿ: 

    • ತಂಬಾಕು ನಿಯಂತ್ರಣದಲ್ಲಿ ಅಸಾಧಾರಣ ನೀತಿ ಮಧ್ಯಸ್ಥಿಕೆಗಳು ಮತ್ತು ಶಾಸಕಾಂಗ ಪ್ರಯತ್ನಗಳಿಗಾಗಿ ವಿಶ್ವ ಆರೋಗ್ಯ ಸಂಸ್ಥೆಯು (WHO) ಭಾರತೀಯ ಸಂಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಗೌರವಿಸಿದೆ, ಇದು ತಂಬಾಕು ಸೇವನೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ನಿಲ್ಲಿಸುವ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುವಲ್ಲಿ ಈ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಕಾರ್ಯತಂತ್ರದ ಯಶಸ್ಸನ್ನು ಗುರುತಿಸುತ್ತದೆ.

    ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶಗಳು:

    • ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನ: ವಿಶ್ವ ತಂಬಾಕು ರಹಿತ ದಿನದ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು 2026, ಇದನ್ನು ಆರು ಜಾಗತಿಕ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯ ಪ್ರದೇಶಗಳಾದ್ಯಂತ ಔಪಚಾರಿಕವಾಗಿ ವರ್ಗೀಕರಿಸಲಾಗಿದೆ.
    • ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪ್ರದಾನ: ವಿಶ್ವ ಆರೋಗ್ಯ ಸಂಸ್ಥೆ (WHO).
    • ಮಹಾನಿರ್ದೇಶಕರ ವಿಶೇಷ ಪ್ರಶಸ್ತಿ: ಯೆಮೆನ್ ಗಣರಾಜ್ಯದ ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ ಮತ್ತು ವಿದೇಶಾಂಗ ವ್ಯವಹಾರಗಳ ಸಚಿವರಾದ ಡಾ. ಶಾಯ ಮೊಹ್ಸಿನ್ ಜಿಂದಾನಿ ಅವರಿಗೆ ಪ್ರದಾನ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ.
    • ಭಾರತೀಯ ಪುರಸ್ಕೃತರು (ರಾಜ್ಯ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ): ರಾಜಸ್ಥಾನ ಸರ್ಕಾರದ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಮತ್ತು ಆರೋಗ್ಯ ಇಲಾಖೆಯ ಪ್ರಧಾನ ಆರೋಗ್ಯ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ (ಜೈಪುರ).
    • ಭಾರತೀಯ ಪುರಸ್ಕೃತರು (ಕೇಂದ್ರ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ): ICMR – ಕ್ಯಾನ್ಸರ್ ತಡೆಗಟ್ಟುವಿಕೆ ಮತ್ತು ಸಂಶೋಧನೆಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂಸ್ಥೆ ಹಾಗೂ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಆರೋಗ್ಯ ಸಂಶೋಧನಾ ಇಲಾಖೆ.

    6. ಮೈಕ್ರೋಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ನಾವೀನ್ಯತೆಗಾಗಿ ಭಾರತೀಯ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಅರ್ಥ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ (Earth Prize)

    ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿ: 

    • ಕೃಷಿ ತ್ಯಾಜ್ಯವನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಯುವಕರು ನೇತೃತ್ವ ವಹಿಸಿರುವ ಕಡಿಮೆ-ವೆಚ್ಚದ ನೀರು ಶುದ್ಧೀಕರಣ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವು ಮೈಕ್ರೋಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್‌ಗಳನ್ನು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿ ತೆಗೆದುಹಾಕುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಮನ್ನಣೆ ಪಡೆದಿದೆ, ಇದು ಹಿಂದುಳಿದ ಗ್ರಾಮೀಣ ಜನಸಂಖ್ಯೆಗೆ ಅಳವಡಿಸಬಹುದಾದ ಪರಿಹಾರವನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ.

    ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶಗಳು:

    • ಪ್ರಶಸ್ತಿ: ಅರ್ಥ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ 2026 (ಜಾಗತಿಕ ವಿಜೇತರ ವರ್ಗ).
    • ಪುರಸ್ಕೃತರು: ಭಾರತೀಯ ಹದಿಹರೆಯದ ನಾವೀನ್ಯಕಾರರಾದ ವಿವಾನ್ ಛಾವ್ಚರಿಯಾ, ಅರಿಯಾನಾ ಅಗರ್ವಾಲ್ ಮತ್ತು ಅವ್ಯಾನಾ ಮೆಹ್ತಾ.
    • ಪ್ರಮುಖ ಸಾಧನೆ: ಹುಣಸೆ ಬೀಜದ ಪುಡಿಯಿಂದ ಪಡೆದ ಸುಸ್ಥಿರ ಮತ್ತು ಜೈವಿಕ ವಿಘಟನೀಯ ಶೋಧನೆ ವಸ್ತುವಾದ “ಪ್ಲಾಸ್-ಸ್ಟಿಕ್” (Plas-Stick) ಅನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ.

    ಪ್ರಶಸ್ತಿಯ ಕುರಿತು:

    • ಅರ್ಥ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಎಂಬುದು ಹದಿಹರೆಯದ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಮತ್ತು ಯುವ ನಾವೀನ್ಯಕಾರರನ್ನು ಸಬಲೀಕರಣಗೊಳಿಸಲು ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಲಾದ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪರಿಸರ ಸುಸ್ಥಿರತೆಯ ಸ್ಪರ್ಧೆಯಾಗಿದೆ.
    • ಇದು ಹವಾಮಾನ ಬದಲಾವಣೆ ಮತ್ತು ಪರಿಸರ ಮಾಲಿನ್ಯವನ್ನು ಎದುರಿಸುವ ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಪರಿಹಾರಗಳನ್ನು ಅಳೆಯಲು ನಿರ್ಣಾಯಕ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ, ಜಾಗತಿಕ ಮನ್ನಣೆ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯ ಬೆಂಬಲವನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ.

    7. ಭಾರತೀಯ ರೈತ ವಳ್ಳುವನ್ ಅವರಿಗೆ ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ಮಣ್ಣು ಕೃಷಿಯ ನಾಯಕ (Soil Farmer Hero) ಗೌರವ

    ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿ: 

    • ಮಣ್ಣಿನ ಅವನತಿಯನ್ನು ಹಿಮ್ಮೆಟ್ಟಿಸುವಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಹವಾಮಾನ- ಚೇತರಿಕೆ ಬೆಳೆ ವೈವಿಧ್ಯೀಕರಣದ ಮೂಲಕ ಸಣ್ಣ-ಹಿಡುವಳಿದಾರರ ಜೀವನೋಪಾಯವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವಲ್ಲಿನ ತಳಮಟ್ಟದ ಭಾರತೀಯ ಕೃಷಿ ಅರಣ್ಯ ಮಾದರಿಯು ಜಾಗತಿಕವಾಗಿ ಮನ್ನಣೆ ಪಡೆದಿದೆ.

    ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶಗಳು:

    • ಪ್ರಶಸ್ತಿ: ಮಣ್ಣು ಕೃಷಿಯ ನಾಯಕ (Soil Farmer Hero) ಮನ್ನಣೆ.
    • ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪ್ರದಾನ: ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ಆಹಾರ ಮತ್ತು ಕೃಷಿ ಸಂಸ್ಥೆ (UN FAO).
    • ಪುರಸ್ಕೃತರು: ತಮಿಳುನಾಡಿನ ಪೊಲ್ಲಾಚಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಕೃಷಿಕರಾದ ವಳ್ಳುವನ್.
    • ಪ್ರಮುಖ ಸಾಧನೆ: ಏಕ-ಬೆಳೆ ಕೃಷಿ ಕ್ಷೇತ್ರವನ್ನು ವೈವಿಧ್ಯಮಯ 14-ಬೆಳೆಗಳ ಕೃಷಿ-ಅರಣ್ಯ ಉದ್ಯಮವಾಗಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸಿದ್ದಾರೆ ಹಾಗೂ ಮಣ್ಣಿನ ಸಾವಯವ ಇಂಗಾಲದ ಮಟ್ಟವನ್ನು ಶೇಕಡಾ 0.5 ರಿಂದ ಶೇಕಡಾ 1.56 ಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚಿಸಿದ್ದಾರೆ.

    8. ಪಂಚಾಯತ್ ಪ್ರಗತಿ ಸೂಚ್ಯಂಕ (PAI) ಮತ್ತು ಇ-ಜಾಗೃತಿ ವೇದಿಕೆಗಳಿಗೆ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಇ-ಆಡಳಿತ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು

    ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿ: 

    • ಎಐ (AI) ಏಕೀಕರಣ, ದತ್ತಾಂಶ-ಚಾಲಿತ ಗ್ರಾಮೀಣ ಆಡಳಿತ ಮತ್ತು ತ್ವರಿತ ಗ್ರಾಹಕ ವಿವಾದ ಪರಿಹಾರದ ಮೂಲಕ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಆಡಳಿತವನ್ನು ಆಧುನೀಕರಿಸಿದ್ದಕ್ಕಾಗಿ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರವು ಎರಡು ಪ್ರವರ್ತಕ ಡಿಜಿಟಲ್ ಚೌಕಟ್ಟುಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಿದೆ.

    ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶಗಳು:

    • ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಧಿಕಾರ: ರಾಜಸ್ಥಾನದ ಜೈಪುರದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಇ-ಆಡಳಿತದ ಕುರಿತಾದ 29 ನೇ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಮ್ಮೇಳನದಲ್ಲಿ DARPG ಈ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಪ್ರದಾನ ಮಾಡಿದೆ.
    • ಚಿನ್ನದ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ವಿಜೇತರು: ಪಂಚಾಯತ್ ರಾಜ್ ಸಚಿವಾಲಯ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದ ಪಂಚಾಯತ್ ಪ್ರಗತಿ ಸೂಚ್ಯಂಕ (PAI).
    • PAI ಸಾಧನೆ: ಸಮಗ್ರ ದತ್ತಾಂಶ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಯನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು 2.6 ಲಕ್ಷಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯತ್‌ಗಳ ರಚನಾತ್ಮಕ ಆಡಳಿತದ ಕಾರ್ಯಕ್ಷಮತೆಯನ್ನು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ ಮಾಡಿದೆ.
    • ಬೆಳ್ಳಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ವಿಜೇತರು: ಗ್ರಾಹಕ ವ್ಯವಹಾರಗಳ ಇಲಾಖೆಯು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದ ಇ-ಜಾಗೃತಿ ವೇದಿಕೆ.
    • ಇ-ಜಾಗೃತಿ ಸಾಧನೆ: AI ಅನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ನಾಲ್ಕು ಹಳೆಯ ಕುಂದುಕೊರತೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಸಂಯೋಜಿಸಿದೆ, ಈ ಮೂಲಕ 2.07 ಲಕ್ಷಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಗ್ರಾಹಕ ವಿವಾದಗಳನ್ನು ಪರಿಹರಿಸುವ ಮೂಲಕ ಶೇಕಡಾ 90.75 ರಷ್ಟು ವಿಲೇವಾರಿ ದರವನ್ನು ಸಾಧಿಸಿದೆ.

    ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಇ-ಆಡಳಿತ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು 2026: ವೇದಿಕೆಗಳ ಹೋಲಿಕೆ

    ಪ್ರಶಸ್ತಿಯ ಶ್ರೇಣಿ

    ಗುರುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಡಿಜಿಟಲ್ ವೇದಿಕೆ

    ನೋಡಲ್ ಸಚಿವಾಲಯ

    ಪ್ರಮುಖ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಕಾರ್ಯ

    ಚಿನ್ನ

    ಪಂಚಾಯತ್ ಪ್ರಗತಿ ಸೂಚ್ಯಂಕ (PAI)

    ಪಂಚಾಯತ್ ರಾಜ್ ಸಚಿವಾಲಯ

    ಗ್ರಾಮೀಣ ಆಡಳಿತದ ದತ್ತಾಂಶ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ

    ಬೆಳ್ಳಿ

    ಇ-ಜಾಗೃತಿ ವೇದಿಕೆ 

    ಗ್ರಾಹಕ ವ್ಯವಹಾರಗಳ ಸಚಿವಾಲಯ

    ಎಐ-ಚಾಲಿತ ವಿವಾದ ಪರಿಹಾರ

    ಚೌಕಟ್ಟಿನ ಕುರಿತು:

    • ನಾಗರಿಕ-ಕೇಂದ್ರಿತ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುವಲ್ಲಿ ಡಿಜಿಟಲ್ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ನವೀನ ಅನ್ವಯಿಕೆಯನ್ನು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸಲು ವಾರ್ಷಿಕವಾಗಿ ಈ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳನ್ನು ಪ್ರದಾನ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ.
    • 2026 ರ ಶೃಂಗಸಭೆಯು ಈ ಕೇಂದ್ರ ಧ್ಯೇಯವಾಕ್ಯದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಿತು: “ವಿಕಸಿತ್ ಭಾರತ್ 2047: ಎಐ-ಸಕ್ರಿಯಗೊಳಿಸಿದ, ದತ್ತಾಂಶ-ಚಾಲಿತ ಮತ್ತು ಸುರಕ್ಷಿತ ಡಿಜಿಟಲ್ ಆಡಳಿತ.”

    9. ಲಿಯೋನೆಲ್ ಮೆಸ್ಸಿಗೆ ಪ್ರಿನ್ಸೆಸ್ ಆಫ್ ಅಸ್ಟೂರಿಯಾಸ್ ಕ್ರೀಡಾ ಪ್ರಶಸ್ತಿ

    ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿ: 

    • ಕ್ರೀಡಾ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಅಪ್ರತಿಮ ಸಾಧನೆಯೊಂದಿಗೆ ಪ್ರಭಾವಶಾಲಿ ಸಮಾಜಮುಖಿ ಹಾಗೂ ಮಾನವೀಯ ಸೇವಾ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ಮೈಗೂಡಿಸಿಕೊಂಡ ಜಾಗತಿಕ ಕ್ರೀಡಾಪಟುವೊಬ್ಬರನ್ನು ಸ್ಪೇನ್‌ನ ರಾಜಮನೆತನವು ಗೌರವಿಸಿದೆ.
    • ವಿಶೇಷವಾಗಿ, ಶಿಕ್ಷಣದ ಲಭ್ಯತೆ ಮತ್ತು ಮಕ್ಕಳ ಆರೋಗ್ಯ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸಲು ತಮ್ಮ ಪ್ರಭಾವಶಾಲಿ ವೇದಿಕೆಯನ್ನು ಸಕಾರಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಬಳಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಕ್ಕಾಗಿ ಈ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ ಗೌರವವನ್ನು ಪ್ರದಾನ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ.

    ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶಗಳು:

    • ಪ್ರಶಸ್ತಿ: 2026 ರ ಪ್ರಿನ್ಸೆಸ್ ಆಫ್ ಅಸ್ಟೂರಿಯಾಸ್ ಕ್ರೀಡಾ ಪ್ರಶಸ್ತಿ (Princess of Asturias Award for Sports), ವೈಯಕ್ತಿಕ ಫುಟ್ಬಾಲ್ ಆಟಗಾರರೊಬ್ಬರು ಈ ಗೌರವವನ್ನು ಪಡೆದಿರುವುದು ಇದೇ ಮೊದಲು.
    • ಪುರಸ್ಕೃತರು: ಅರ್ಜೆಂಟೀನಾದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಫುಟ್ಬಾಲ್ ತಂಡದ ನಾಯಕ ಮತ್ತು ಎಂಟು ಬಾರಿ ಬ್ಯಾಲನ್ ಡಿ’ಓರ್ ವಿಜೇತ ಲಿಯೋನೆಲ್ ಮೆಸ್ಸಿ.
    • ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪ್ರದಾನ: ಪ್ರಿನ್ಸೆಸ್ ಆಫ್ ಅಸ್ಟೂರಿಯಾಸ್ ಫೌಂಡೇಶನ್, ಸ್ಪೇನ್‌ನ ಒವಿಡೋದಲ್ಲಿ ಈ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಔಪಚಾರಿಕವಾಗಿ ಪ್ರದಾನ ಮಾಡಲು ನಿರ್ಧರಿಸಲಾಗಿದೆ.
    • ಪ್ರಮುಖ ಸಾಧನೆ: ಅವರ ಐತಿಹಾಸಿಕ 47 ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳ ಕ್ರೀಡಾ ವೃತ್ತಿಜೀವನ ಮತ್ತು ಲಿಯೋ ಮೆಸ್ಸಿ ಫೌಂಡೇಶನ್ ಮೂಲಕ ಅವರ ವ್ಯಾಪಕ ದತ್ತಿ ಕಾರ್ಯಗಳಿಗಾಗಿ ಅವರನ್ನು ಗುರುತಿಸಲಾಗಿದೆ.

    10. ರಷ್ಯಾ ಗ್ರ್ಯಾಂಡ್ ಸ್ಯಾಂಡ್ ಮಾಸ್ಟರ್ ಕಪ್ ಗೆದ್ದ ಸುದರ್ಶನ್ ಪಟ್ನಾಯಕ್

    ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿ: 

    • ಪರಿಸರ ಸಂರಕ್ಷಣೆಯನ್ನು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಲು ದೃಶ್ಯ ಕಲೆಯ ಬಳಕೆಯನ್ನು ಮಾಡಿದ ಹಾಗೂ ಹವಾಮಾನ ಜಾಗೃತಿಗಾಗಿ ಪ್ರಮುಖ ಜಾಗತಿಕ ವೇದಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ಥಳೀಯ ಪ್ರತಿಭೆಯನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿದ ಭಾರತೀಯ ಶಿಲ್ಪಿಯನ್ನು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಲಾತ್ಮಕ ಸಮುದಾಯವು ಗೌರವಿಸಿದೆ.

    ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶಗಳು:

    • ಪ್ರಶಸ್ತಿ: ರಷ್ಯಾ ಗ್ರ್ಯಾಂಡ್ ಸ್ಯಾಂಡ್ ಮಾಸ್ಟರ್ ಕಪ್ 2026.
    • ಪುರಸ್ಕೃತರು: ಪದ್ಮಶ್ರೀ ಪುರಸ್ಕೃತ ಮತ್ತು ಒಡಿಶಾದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಮರಳು ಕಲಾವಿದ ಸುದರ್ಶನ್ ಪಟ್ನಾಯಕ್.
    • ಸ್ಥಳ: ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮರಳು ಶಿಲ್ಪಕಲೆ ಉತ್ಸವ, ರಷ್ಯಾ.
    • ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪ್ರದಾನ: ಉತ್ಸವದ ಪ್ರಧಾನ ನಿರ್ದೇಶಕ ಅಲೆನಾ ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡ್ರೊವ್ನಾ.
    • ಪ್ರಮುಖ ಸಾಧನೆ: ಈ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡ ಮೊದಲ ಭಾರತೀಯ ಎನಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ, ಜಾಗತಿಕ ತಾಪಮಾನ ಏರಿಕೆಯನ್ನು ಎತ್ತಿ ತೋರಿಸಲು ಪರಿಸರ ನಾಶ ಮತ್ತು ಅರಣ್ಯೀಕರಣದ ಉಭಯ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಚಿತ್ರಿಸುವ ಮೂರು ಮೀಟರ್ ಎತ್ತರದ ಶಿಲ್ಪವನ್ನು ರಚಿಸಿದ್ದಕ್ಕಾಗಿ ಇವರನ್ನು ಗುರುತಿಸಲಾಗಿದೆ.

    11. ಪ್ರಧಾನಿ ಮೋದಿಯವರಿಗೆ ಸ್ಲೋವಾಕಿಯಾದ ಅತ್ಯುನ್ನತ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿ

    ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿ:

    • ಸ್ಲೋವಾಕಿಯಾ ತನ್ನ ಅತ್ಯುನ್ನತ ರಾಜ್ಯ ಗೌರವವಾದ  ‘ಆರ್ಡರ್ ಆಫ್ ದಿ ವೈಟ್ ಡಬಲ್ ಕ್ರಾಸ್, ಫಸ್ಟ್ ಕ್ಲಾಸ್’ (Order of the White Double Cross, First Class) ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಬ್ರಾಟಿಸ್ಲಾವಾದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ವಿಶೇಷ ಸಮಾರಂಭದಲ್ಲಿ ಪ್ರಧಾನಿ ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿಯವರಿಗೆ ಪ್ರದಾನ ಮಾಡಿದೆ.

    ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶಗಳು:

    • ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪ್ರದಾನ ಮಾಡಿದವರು: ಪ್ರಧಾನಿ ಮೋದಿಯವರ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಭೇಟಿಯ (ಸ್ಲೋವಾಕಿಯಾ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ನಂತರ ಭಾರತದ ಪ್ರಧಾನಿಯೊಬ್ಬರ ಮೊದಲ ಭೇಟಿ) ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಸ್ಲೋವಾಕ್ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾದ ಪೀಟರ್ ಪೆಲ್ಲೆಗ್ರಿನಿ ಅವರು ಈ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಪ್ರದಾನ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ.
    • ಜಾಗತಿಕ ಸಾಧನೆ: ಇದು ಪ್ರಧಾನಿ ಮೋದಿಯವರಿಗೆ ವಿದೇಶಿ ರಾಷ್ಟ್ರವೊಂದು ನೀಡಿದ 33ನೇ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಗೌರವವಾಗಿದೆ.

    12. ಜೈನೇಂದ್ರ ಕೆ. ಜೈನ್ ಅವರಿಗೆ ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರದ ವೋಲ್ಫ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ

    • ಭಾರತೀಯ ಮೂಲದ ಅಮೇರಿಕನ್ ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ ಜೈನೇಂದ್ರ ಕೆ. ಜೈನ್ ಅವರಿಗೆ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ 2026 ರ ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರದ ವೋಲ್ಫ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ನೀಡಲಾಗಿದ್ದು, ಈ ಗೌರವವಕ್ಕೆ ಭಾಜನರಾದ ಭಾರತೀಯ ಮೂಲದ ಮೊದಲ ವಿಜ್ಞಾನಿ ಎಂಬ ಹೆಗ್ಗಳಿಕೆಗೆ ಇವರು ಪಾತ್ರರಾಗಿದ್ದಾರೆ.
    • ಇಸ್ರೇಲ್ ಮೂಲದ ವೋಲ್ಫ್ ಫೌಂಡೇಶನ್ ವತಿಯಿಂದ 1978 ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾದ ಇದು, ನೊಬೆಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯ ನಂತರ ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಎಂದು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ.

    13. ಇಬ್ಬರು ಭಾರತೀಯ ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ 2026ರ ವಿಟ್ಲಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು (ಗ್ರೀನ್ ಆಸ್ಕರ್ಸ್)

    ಲಂಡನ್‌ನ ರಾಯಲ್ ಜಿಯೋಗ್ರಾಫಿಕಲ್ ಸೊಸೈಟಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆದ ವಿಶೇಷ ಸಮಾರಂಭದಲ್ಲಿ ‘ಗ್ರೀನ್ ಆಸ್ಕರ್ಸ್’ ಎಂದು ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿ ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ 2026 ರ ವಿಟ್ಲಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳನ್ನು (Whitley Awards) ಇಬ್ಬರು ಭಾರತೀಯ ಸಂರಕ್ಷಣಾವಾದಿಗಳಾದ ಪರ್ವೀನ್ ಶೇಖ್ ಮತ್ತು ಡಾ. ಬರ್ಖಾ ಸುಬ್ಬಾ ಅವರಿಗೆ ನೀಡಿ ಗೌರವಿಸಲಾಗಿದೆ.

    Related Articles