ಲೇಖಕ: instakas

ಅಗತ್ಯ ಸರಕುಗಳ ಕಾಯ್ದೆ ಜಾರಿ

ಆಡಳಿತ

ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿದೆ:

• ಇರಾನ್ ಮೇಲೆ ಇಸ್ರೇಲ್ ಮತ್ತು ಅಮೆರಿಕ ನಡೆಸಿದ ದಾಳಿಯ ನಂತರ ಉಂಟಾದ ತೈಲ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟಿಗೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯಾಗಿ, ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರವು ಅಗತ್ಯ ಸರಕುಗಳ ಕಾಯ್ದೆಯನ್ನು ಜಾರಿಗೊಳಿಸಿದೆ.
• ತೈಲ ಸಂಸ್ಕರಣೆಯ ಉಪ-ಉತ್ಪನ್ನಗಳಾದ ಪ್ರೊಪೇನ್ ಮತ್ತು ಬ್ಯುಟೇನ್ ಬಳಸಿ ಎಲ್‌ಪಿಜಿ (LPG) ಉತ್ಪಾದನೆಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಆದ್ಯತೆ ನೀಡುವಂತೆ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರವು ತೈಲ ಕಂಪನಿಗಳಿಗೆ ನಿರ್ದೇಶನ ನೀಡಿದೆ.
• ಅಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೆ, ಇದನ್ನು ಕೇವಲ ದೇಶೀಯ ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಪೂರೈಸುವಂತೆ ಮತ್ತು ಈ ಸ್ಟ್ರೀಮ್‌ಗಳನ್ನು ಇತರ ಪೆಟ್ರೋಕೆಮಿಕಲ್ ಉತ್ಪನ್ನಗಳಿಗೆ ಬಳಸಬಾರದು ಎಂದು ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಿನ ಸೂಚನೆ ನೀಡಿದೆ.

ಅಗತ್ಯ ಸರಕುಗಳ ಕಾಯ್ದೆ, 1955 ರ ಬಗ್ಗೆ:

• ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ಆಹಾರ ಬೆಲೆಗಳನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಲು, ಕಾಳಸಂತೆಯಲ್ಲಿನ ದಾಸ್ತಾನು ತಡೆಗಟ್ಟಲು ಮತ್ತು ದೇಶದಲ್ಲಿ ಆಹಾರ ಭದ್ರತೆಯನ್ನು ಕಾಯ್ದುಕೊಳ್ಳಲು ಸರ್ಕಾರವು ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಈ ಕಾಯ್ದೆಯನ್ನು ಪ್ರಮುಖ ಅಸ್ತ್ರವಾಗಿ ಬಳಸುತ್ತಿದೆ.
• ಅಗತ್ಯ ಸರಕುಗಳ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಈ ಕೆಳಗಿನವು ಸೇರಿವೆ:- ಔಷಧಗಳು, ರಸಗೊಬ್ಬರಗಳು, ಆಹಾರ ಪದಾರ್ಥಗಳು (ಖಾದ್ಯ ತೈಲಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ), ಹ್ಯಾಂಕ್ ನೂಲು, ಪೆಟ್ರೋಲಿಯಂ ಮತ್ತು ಪೆಟ್ರೋಲಿಯಂ ಉತ್ಪನ್ನಗಳು, ಕಚ್ಚಾ ಸೆಣಬು ಮತ್ತು ಸೆಣಬಿನ ಜವಳಿ, ಹಾಗೂ ಹಣ್ಣುಗಳು, ತರಕಾರಿಗಳು ಮತ್ತು ದನಗಳ ಮೇವಿನ ವಿವಿಧ ರೀತಿಯ ಬೀಜಗಳು.

ಅಗತ್ಯ ಸರಕುಗಳ (ತಿದ್ದುಪಡಿ) ಕಾಯ್ದೆ, 2020:

• ಕೇವಲ ಅಸಾಧಾರಣ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಪ್ರಮುಖ ಆಹಾರ ಪದಾರ್ಥಗಳನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುವ ಕೇಂದ್ರದ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಸೀಮಿತಗೊಳಿಸಿದೆ.
• ಕೃಷಿ ಉತ್ಪನ್ನಗಳ ಬೆಲೆಗಳು ತೀವ್ರವಾಗಿ ಏರಿಕೆಯಾದಾಗ ಮಾತ್ರ ಕೃಷಿ ಉತ್ಪನ್ನಗಳ ಮೇಲಿನ ದಾಸ್ತಾನು ಮಿತಿಗೆ ಈ ತಿದ್ದುಪಡಿಯು ಅವಕಾಶ ಕಲ್ಪಿಸಿದೆ. ಅಂದರೆ, ತೋಟಗಾರಿಕಾ ಸರಕುಗಳ ಬೆಲೆ 100% ಮತ್ತು ಬೇಗ ಹಾಳಾಗದ ಆಹಾರ ಪದಾರ್ಥಗಳ ಬೆಲೆ 50% ಏರಿಕೆಯಾಗಿದ್ದಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ದಾಸ್ತಾನು ಮಿತಿಯನ್ನು ಹೇರಲು ಅವಕಾಶವಿದೆ.

ಭಾರತದ ಮೊದಲ ‘ನಿಷ್ಕ್ರಿಯ ದಯಾಮರಣ’ ಪ್ರಕರಣ

ಆರೋಗ್ಯ

ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿದೆ:

• ಹರೀಶ ರಾಣಾ ಎಂಬ 32 ವರ್ಷದ ವ್ಯಕ್ತಿಗೆ ನೀಡಲಾಗುತ್ತಿದ್ದ ‘ವೈದ್ಯಕೀಯ ನೆರವಿನ ಪೋಷಣೆ ಮತ್ತು ಜಲಪೂರೈಕೆ’ಯನ್ನು (CANH) ಹಿಂಪಡೆಯಲು ಸರ್ವೋಚ್ಚ ನ್ಯಾಯಾಲಯವು  ಇತ್ತೀಚಿಗೆ ಅನುಮತಿ ನೀಡಿದೆ.
• ಈ ತೀರ್ಪಿನ ಮೂಲಕ ದೇಶದಲ್ಲೇ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ‘ನಿಷ್ಕ್ರಿಯ ದಯಾಮರಣ’ದ ತತ್ವಗಳನ್ನು ಪ್ರಾಯೋಗಿಕವಾಗಿ ಅನ್ವಯಿಸಲಾಗಿದೆ.
• ಗಮನಿಸಿ:- ಸರ್ವೋಚ್ಚ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಈ ನಿರ್ದೇಶನವನ್ನು ಜಾರಿಗೊಳಿಸಿದ ರಾಜ್ಯಗಳ ಪೈಕಿ, ಕೇರಳದ ನಂತರ ಕರ್ನಾಟಕವು ಎರಡನೇ ರಾಜ್ಯವಾಗಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿದೆ.

ಸರ್ವೋಚ್ಚ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ತೀರ್ಪು:

• ‘ಕಾಮನ್ ಕಾಸ್ v/s ಭಾರತ ಒಕ್ಕೂಟ’ (2018) ಪ್ರಕರಣ:- ಈ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ, ಸಂವಿಧಾನದ 21ನೇ ವಿಧಿಯಡಿ ‘ಘನತೆಯಿಂದ ಮರಣ ಹೊಂದುವ ಹಕ್ಕು’ ಕೂಡ ಒಂದು ಮೂಲಭೂತ ಹಕ್ಕು ಎಂದು ಸರ್ವೋಚ್ಚ ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ಮಾನ್ಯ ಮಾಡಿದೆ. ಅಲ್ಲದೆ, ಷರತ್ತುಬದ್ಧವಾಗಿ ‘ನಿಷ್ಕ್ರಿಯ ದಯಾಮರಣ’ಕ್ಕೆ ಕಾನೂನಿನ ಮಾನ್ಯತೆಯನ್ನು ಒದಗಿಸಿದೆ.
• ದಯಾಮರಣದ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನ:- ತೀವ್ರವಾದ ನೋವು, ಗುಣಪಡಿಸಲಾಗದ ಕಾಯಿಲೆ ಅಥವಾ ಅಸ್ವಸ್ಥತೆಯಿಂದ ನರಳುತ್ತಿರುವ ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು ಆ ಯಾತನೆಯಿಂದ ಮುಕ್ತಗೊಳಿಸುವ ಏಕೈಕ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ, ಆತನ ಜೀವವನ್ನು ಉದ್ದೇಶಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಅಂತ್ಯಗೊಳಿಸುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ‘ದಯಾಮರಣ’ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.

ನಿಷ್ಕ್ರಿಯ ದಯಾಮರಣದ v/s ಸಕ್ರಿಯ ದಯಾಮರಣದ:

• ನಿಷ್ಕ್ರಿಯ ದಯಾಮರಣ (Passive Euthanasia):- ಗುಣಮುಖರಾಗುವ ಯಾವುದೇ ಭರವಸೆ ಇಲ್ಲದ, ಸ್ವಂತ ನಿರ್ಧಾರ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಕಳೆದುಕೊಂಡಿರುವ ಹಾಗೂ ದೀರ್ಘಕಾಲಿಕ ಯಾತನೆ ಅನುಭವಿಸುತ್ತಿರುವ ಮಾರಣಾಂತಿಕ ಕಾಯಿಲೆಯ ರೋಗಿಗಳಿಗೆ, ನೀಡಲಾಗುತ್ತಿರುವ ‘ಜೀವ ರಕ್ಷಕ ಚಿಕಿತ್ಸೆ’ಯನ್ನು ಉದ್ದೇಶಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ತಡೆಹಿಡಿಯುವುದು ಅಥವಾ ಹಿಂಪಡೆಯುವುದನ್ನು ‘ನಿಷ್ಕ್ರಿಯ ದಯಾಮರಣ’ ಎನ್ನಲಾಗುತ್ತದೆ.
• ಸಕ್ರಿಯ ದಯಾಮರಣ (Active Euthanasia):- ಮಾರಣಾಂತಿಕ ಕಾಯಿಲೆಯಿಂದ ಬಳಲುತ್ತಿರುವ ರೋಗಿಯ ಸ್ವಯಂಪ್ರೇರಿತ ಕೋರಿಕೆಯ ಮೇರೆಗೆ, ಬಾಹ್ಯ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಮಧ್ಯಪ್ರವೇಶದ ಮೂಲಕ (ಉದಾಹರಣೆಗೆ: ಪ್ರಾಣಾಂತಿಕ ಚುಚ್ಚುಮದ್ದು ನೀಡುವುದು) ಉದ್ದೇಶಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಅವರ ಜೀವ ತೆಗೆಯುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ‘ಸಕ್ರಿಯ ದಯಾಮರಣ’ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. 
• ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಪ್ರಸ್ತುತ ಈ ವಿಧಾನವು ಸಂಪೂರ್ಣ ಕಾನೂನುಬಾಹಿರವಾಗಿದೆ.

ಏಕರೂಪ ನಾಗರಿಕ ಸಂಹಿತೆ (UCC)

ರಾಜ್ಯಶಾಸ್ತ್ರ ಹಾಗೂ ಆಡಳಿತ

ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿದೆ: 

• ಭಾರತದ ಸರ್ವೋಚ್ಚ ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ‘ಏಕರೂಪ ನಾಗರಿಕ ಸಂಹಿತೆ’ಯ (UCC) ಪರವಾಗಿ ತನ್ನ ಬೆಂಬಲವನ್ನು ಪುನರುಚ್ಚರಿಸಿದೆ.
• ವಿವಿಧ ಸಮುದಾಯಗಳಲ್ಲಿ ವಿವಾಹ, ವಿಚ್ಛೇದನ ಮತ್ತು ಆಸ್ತಿ ಹಂಚಿಕೆಯಂತಹ (ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರ) ವಿಷಯಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಕಾನೂನುಗಳಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ಸಂಕೀರ್ಣತೆಗಳನ್ನು ನಿವಾರಿಸಲು, ‘ಸಾಮಾನ್ಯ ನಾಗರಿಕ ಕಾನೂನು ಚೌಕಟ್ಟು’ ಅತ್ಯಗತ್ಯ ಎಂದು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟಿದೆ.

ಸರ್ವೋಚ್ಚ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಅವಲೋಕನಗಳು:

• ಅರ್ಜಿಯ ಹಿನ್ನೆಲೆ:- 1937ರ ಮುಸ್ಲಿಂ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಕಾನೂನು (ಷರಿಯತ್) ಅನ್ವಯ ಕಾಯ್ದೆಯ ಕೆಲವು ನಿಬಂಧನೆಗಳನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿ ನ್ಯಾಯಾಲಯಕ್ಕೆ ಅರ್ಜಿಯೊಂದನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಈ ಕಾಯ್ದೆಯು ಆಸ್ತಿ ಹಕ್ಕುಗಳಂತಹ ವಿಷಯಗಳಲ್ಲಿ ಮುಸ್ಲಿಂ ಮಹಿಳೆಯರ ವಿರುದ್ಧ ತಾರತಮ್ಯ ಎಸಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಅರ್ಜಿಯಲ್ಲಿ ವಾದಿಸಲಾಗಿತ್ತು.
• ಕಾನೂನಿನ ಶೂನ್ಯತೆ ಕುರಿತು ಎಚ್ಚರಿಕೆ:- ಪ್ರಸ್ತುತ ಇರುವ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಕಾನೂನಿನ ನಿಬಂಧನೆಗಳನ್ನು ಏಕಾಏಕಿ ರದ್ದುಗೊಳಿಸಿದರೆ, ಆಸ್ತಿ ಹಂಚಿಕೆಯ ನಿಯಮಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ‘ಕಾನೂನಿನ ಶೂನ್ಯತೆ’ ಸೃಷ್ಟಿಯಾಗಬಹುದು ಎಂದು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಕಳವಳ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದೆ.
• ಶಾಸಕಾಂಗದ ಕ್ರಮದ ಅಗತ್ಯತೆ:- ವೈಯಕ್ತಿಕ ಕಾನೂನುಗಳಲ್ಲಿ ಸಮಾನತೆಯನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ‘ಏಕರೂಪ ನಾಗರಿಕ ಸಂಹಿತೆ’ಯು ಸ್ಪಷ್ಟವಾದ ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚು ಸಮಗ್ರವಾದ ಪರಿಹಾರವನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಒತ್ತಿಹೇಳಿದೆ. ಅಲ್ಲದೆ, ಇದನ್ನು ಜಾರಿಗೊಳಿಸಲು ಕೇವಲ ನ್ಯಾಯಾಂಗದ ನಿರ್ಧಾರಗಳಷ್ಟೇ ಸಾಲದು, ಬದಲಾಗಿ ‘ಶಾಸಕಾಂಗದ ಕ್ರಮ’ವೂ ಅತ್ಯಗತ್ಯ ಎಂದು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದೆ.

ಏಕರೂಪ ನಾಗರಿಕ ಸಂಹಿತೆ (UCC)ಯ ಬಗ್ಗೆ:

• ಭಾರತದ ಸಂವಿಧಾನದ ‘ರಾಜ್ಯ ನೀತಿ ನಿರ್ದೇಶಕ ತತ್ವಗಳ’ (DPSP) 44ನೇ ವಿಧಿಯು, ದೇಶದಾದ್ಯಂತ ಎಲ್ಲಾ ನಾಗರಿಕರಿಗೆ ಏಕರೂಪ ನಾಗರಿಕ ಸಂಹಿತೆಯನ್ನು ಜಾರಿಗೊಳಿಸುವುದು ಸರ್ಕಾರದ ಕರ್ತವ್ಯವಾಗಿದೆ ಎಂದು ತಿಳಿಸುತ್ತದೆ.
• ಮುಖ್ಯ ಉದ್ದೇಶ:- ಭಾರತದ ಪ್ರಮುಖ ಧಾರ್ಮಿಕ ಸಮುದಾಯಗಳ ಗ್ರಂಥಗಳು ಮತ್ತು ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳನ್ನು ಆಧರಿಸಿದ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಕಾನೂನುಗಳನ್ನು ರದ್ದುಗೊಳಿಸಿ, ದೇಶದ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ನಾಗರಿಕನಿಗೂ ಅನ್ವಯವಾಗುವಂತಹ ‘ಸಾಮಾನ್ಯ ನಿಯಮಗಳನ್ನು’ ರೂಪಿಸುವುದು.
• ಏಕರೂಪ ನಾಗರಿಕ ಸಂಹಿತೆಯಲ್ಲಿ ‘ಏಕರೂಪತೆ’/ಸಮಾನತೆ (Uniformity) ಎಂದರೆ:
  • ವಿವಿಧ ಸಮುದಾಯಗಳ ನಡುವಿನ ಕಾನೂನುಗಳಲ್ಲಿ ಏಕರೂಪತೆ ಕಾಯ್ದುಕೊಳ್ಳುವುದು.
  • ಸಮುದಾಯಗಳಲ್ಲಿ ಪುರುಷರು ಮತ್ತು ಮಹಿಳೆಯರ ಹಕ್ಕುಗಳ ನಡುವೆ ಸಮಾನತೆಯನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸುವ ಮೂಲಕ ಕಾನೂನುಗಳಲ್ಲಿ ಏಕರೂಪತೆಯನ್ನು ಸಾಧಿಸುವುದು.

ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಏಕರೂಪ ನಾಗರಿಕ ಸಂಹಿತೆಗಾಗಿ ನಡೆದಿರುವ ಪ್ರಯತ್ನಗಳು:

• ವಿಶೇಷ ವಿವಾಹ ಕಾಯ್ದೆ, 1954:- ಈ ಕಾಯ್ದೆಯು ಯಾವುದೇ ಧರ್ಮವನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸದೆ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ನಾಗರಿಕನಿಗೂ ಸಿವಿಲ್ ವಿವಾಹಕ್ಕೆ ಅವಕಾಶ ಕಲ್ಪಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಮೂಲಕ ಯಾವುದೇ ಭಾರತೀಯ ಪ್ರಜೆಯು ತನ್ನ ಧಾರ್ಮಿಕ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಕಾನೂನುಗಳ ಮಿತಿಯನ್ನು ಮೀರಿ ವಿವಾಹವಾಗಲು ಇದು ಅನುಮತಿ ನೀಡುತ್ತದೆ. 
• ಶಾ ಬಾನೊ ಪ್ರಕರಣ, 1985:- ಈ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ ಶಾ ಬಾನೊ ಎಂಬುವವರಿಗೆ ಜೀವನಾಂಶದ ಹಕ್ಕನ್ನು ನಿರಾಕರಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಆದರೆ, ಸರ್ವೋಚ್ಚ ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ಕ್ರಿಮಿನಲ್ ಪ್ರಕ್ರಿಯಾ ಸಂಹಿತೆಯ (CrPC) ಸೆಕ್ಷನ್ 125 ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಅವರ ಪರವಾಗಿ ತೀರ್ಪು ನೀಡಿತು. ಈ ನಿಬಂಧನೆಯು ಎಲ್ಲಾ ನಾಗರಿಕರಿಗೂ ಸಮಾನವಾಗಿ ಅನ್ವಯವಾಗಲಿದ್ದು, ಪತ್ನಿಯರು, ಮಕ್ಕಳು ಮತ್ತು ಪೋಷಕರ ನಿರ್ವಹಣೆಗೆ ಆದೇಶಿಸುತ್ತದೆ. 

• ಬಹುಕಾಲದಿಂದ ನನೆಗುದಿಗೆ ಬಿದ್ದಿರುವ ಏಕರೂಪ ನಾಗರಿಕ ಸಂಹಿತೆಯನ್ನು ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಜಾರಿಗೊಳಿಸಬೇಕು ಎಂದು ಇದೇ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಸರ್ವೋಚ್ಚ ನ್ಯಾಯಾಲಯವು  ಶಿಫಾರಸು ಮಾಡಿತ್ತು.

• ಇತರ ಪ್ರಮುಖ ತೀರ್ಪುಗಳು:- 1995ರ ‘ಸರಳಾ ಮುದ್ಗಲ್’ ತೀರ್ಪಿನಲ್ಲಿ ಹಾಗೂ 2019ರ ‘ಪಾಲೊ ಕೌಟಿನ್ಹೋ ಮತ್ತು ಮಾರಿಯಾ ಲೂಯಿಜಾ ವ್ಯಾಲೆಂಟಿನಾ ಪಿರೇರಾ’ ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿಯೂ ಏಕರೂಪ ನಾಗರಿಕ ಸಂಹಿತೆಯನ್ನು ಜಾರಿಗೊಳಿಸುವಂತೆ ಸರ್ವೋಚ್ಚ ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ನಿರ್ದೇಶನ ನೀಡಿದೆ.

ಏಕರೂಪ ನಾಗರಿಕ ಸಂಹಿತೆಯ ಪರವಾಗಿರುವ ವಾದಗಳು:

• ಯುವಜನರ ಆಕಾಂಕ್ಷೆಗಳಿಗೆ ಮನ್ನಣೆ:- ಜಗತ್ತು ಡಿಜಿಟಲ್ ಯುಗಕ್ಕೆ ಕಾಲಿಡುತ್ತಿರುವಂತೆ, ಯುವ ಜನತೆಯ ಸಾಮಾಜಿಕ ಮನೋಭಾವ ಮತ್ತು ಆಕಾಂಕ್ಷೆಗಳು ಸಮಾನತೆ, ಮಾನವೀಯತೆ ಮತ್ತು ಆಧುನಿಕತೆಯ ಜಾಗತಿಕ ತತ್ವಗಳಿಂದ ರೂಪಿತಗೊಳ್ಳುತ್ತಿವೆ. ಹೀಗಾಗಿ, ಏಕರೂಪ ನಾಗರಿಕ ಸಂಹಿತೆಯ ಜಾರಿಯು ರಾಷ್ಟ್ರ ನಿರ್ಮಾಣದ ಕಡೆಗೆ ಅವರ ಸಂಪೂರ್ಣ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಲು ನೆರವಾಗುತ್ತದೆ.
• ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಭಾವೈಕ್ಯತೆಗೆ ಬೆಂಬಲ:- ಸಂವಿಧಾನವು ವೈಯಕ್ತಿಕ ಕಾನೂನುಗಳನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ, ಉಳಿದೆಲ್ಲಾ ಕಾನೂನುಗಳಲ್ಲಿ ನಾಗರಿಕರಿಗೆ ಸಮಾನತೆಯನ್ನು ಖಾತರಿಪಡಿಸಿದೆ. ಯುಸಿಸಿ ಜಾರಿಯಿಂದ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರಿಗೂ ಏಕರೂಪದ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಕಾನೂನುಗಳು ಅನ್ವಯವಾಗಲಿವೆ. ಇದು ಧಾರ್ಮಿಕ ಆಧಾರದ ಮೇಲಿನ ತಾರತಮ್ಯವನ್ನು ತಡೆಯುತ್ತದೆ. ಜೊತೆಗೆ, ಧರ್ಮದ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷ ವಿನಾಯಿತಿಗಳನ್ನು ನೀಡಿ ರಾಜಕೀಯ ಲಾಭ ಪಡೆಯುವ ಪ್ರವೃತ್ತಿಯನ್ನು ಕೊನೆಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ.
• ಪಿತೃಪ್ರಧಾನ ಮನಸ್ಥಿತಿಯ ನಿರ್ಮೂಲನೆ:- ಪ್ರಸ್ತುತ ಇರುವ ಬಹುತೇಕ ಧರ್ಮಗಳ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಕಾನೂನುಗಳು ಸಮಾಜದ ಪಿತೃಪ್ರಧಾನ ಕಲ್ಪನೆಗಳನ್ನು ಆಧರಿಸಿವೆ. ಯುಸಿಸಿ ಕ್ರೂಢೀಕರಣ ಮತ್ತು ಅನುಷ್ಠಾನವು ಈ ಪಿತೃಪ್ರಧಾನ ಸಂಪ್ರದಾಯವಾದಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಅಳಿಸಿಹಾಕುತ್ತದೆ. ಇದು ಲಿಂಗ ಸಮಾನತೆಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ಪುರುಷರು ಹಾಗೂ ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ಸಮಾನವಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸುತ್ತದೆ.
• ನ್ಯಾಯಾಂಗ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗೆ ಅನುಕೂಲಕರ:- ಪ್ರಸ್ತುತ ಹಿಂದೂ ಕೋಡ್, ಶರಿಯಾ ಕಾನೂನು ಸೇರಿದಂತೆ ಅನೇಕ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಕಾನೂನುಗಳು ಚಾಲ್ತಿಯಲ್ಲಿವೆ. ಇಷ್ಟು ದೊಡ್ಡ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಕಾನೂನುಗಳ ಉಪಸ್ಥಿತಿಯು ವೈಯಕ್ತಿಕ ವಿಷಯಗಳ ತೀರ್ಮಾನದಲ್ಲಿ ಗೊಂದಲ, ಸಂಕೀರ್ಣತೆ ಮತ್ತು ಅಸಂಗತತೆಗಳಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ. ಯುಸಿಸಿ ಜಾರಿಯಿಂದ ನ್ಯಾಯಾಂಗವು ತ್ವರಿತವಾಗಿ ಮತ್ತು ಸಮರ್ಥವಾಗಿ ನ್ಯಾಯವನ್ನು ಒದಗಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ.

ಏಕರೂಪ ನಾಗರಿಕ ಸಂಹಿತೆಯ ವಿರುದ್ಧವಿರುವ ವಾದಗಳು:

• 21ನೇ ಭಾರತದ ಕಾನೂನು ಆಯೋಗದ ವರದಿ:- ವೈಯಕ್ತಿಕ ಅಥವಾ ಕೌಟುಂಬಿಕ ಕಾನೂನುಗಳಲ್ಲಿನ ಘರ್ಷಣೆಗಳನ್ನು ಬಗೆಹರಿಸಲು ಏಕರೂಪ ನಾಗರಿಕ ಸಂಹಿತೆಯು ‘ಅವಶ್ಯಕವೂ ಅಲ್ಲ ಮತ್ತು ಅಪೇಕ್ಷಣೀಯವೂ ಅಲ್ಲ’ ಎಂದು ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟಿದೆ.

• ಭಿನ್ನತೆಗಳ ಅಸ್ತಿತ್ವವು ಕೇವಲ ತಾರತಮ್ಯವನ್ನು ಸೂಚಿಸುವುದಿಲ್ಲ, ಬದಲಾಗಿ ಅದು ಬಲವಾದ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದ ಸಂಕೇತವಾಗಿದೆ. 
• ಹಾಗಾಗಿ, ವೈಯಕ್ತಿಕ ಕಾನೂನುಗಳ ನಡುವಿನ ಭಿನ್ನತೆಗಳನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ತೊಡೆದುಹಾಕುವ ಬದಲು, ತಾರತಮ್ಯ ಮತ್ತು ಅಸಮಾನತೆಯನ್ನು ನಿಭಾಯಿಸಲು ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿರುವ ಕೌಟುಂಬಿಕ ಕಾನೂನುಗಳಿಗೇ ತಿದ್ದುಪಡಿಗಳನ್ನು ತರಲು ಆಯೋಗವು ಸಲಹೆ ನೀಡಿದೆ.

• ಭಾರತದ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ವೈವಿಧ್ಯತೆಗೆ ಧಕ್ಕೆ:- ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಧರ್ಮಗಳು, ಪಂಥಗಳು, ಜಾತಿಗಳು ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯಗಳಾದ್ಯಂತ ಅಪಾರವಾದ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ವೈವಿಧ್ಯತೆಯಿದೆ. ಈ ವೈವಿಧ್ಯತೆಯ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ, ವಿವಾಹದಂತಹ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ವೈಯಕ್ತಿಕ ವಿಷಯಗಳಿಗಾಗಿ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಅನ್ವಯವಾಗುವ ಏಕರೂಪದ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸುವುದು ಪ್ರಾಯೋಗಿಕವಾಗಿ ಕಷ್ಟಕರವಾಗಿದೆ.
• ಧಾರ್ಮಿಕ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ಮೇಲಿನ ಅತಿಕ್ರಮಣ:- ಭಾರತೀಯ ಸಂವಿಧಾನದ 25 ರಿಂದ 28ನೇ ವಿಧಿಗಳು ಧಾರ್ಮಿಕ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ಹಕ್ಕನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತವೆ. ಅನೇಕ ಸಮುದಾಯಗಳು, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಅಲ್ಪಸಂಖ್ಯಾತ ಸಮುದಾಯಗಳು ಯುಸಿಸಿಯನ್ನು ತಮ್ಮ ಧಾರ್ಮಿಕ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯಕ್ಕೆ (ವಿಧಿ 25) ಒಡ್ಡಿದ ಬೆದರಿಕೆ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸುತ್ತವೆ. ಇದು ಬಹುಸಂಖ್ಯಾತ ಧಾರ್ಮಿಕ ಸಮುದಾಯಗಳ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ತಮ್ಮ ಮೇಲೆ ಹೇರುತ್ತದೆ ಎಂಬುದು ಅವರ ಆತಂಕವಾಗಿದೆ.
• ಬುಡಕಟ್ಟು ಜನಾಂಗದವರ ಸ್ಥಳೀಯ ಹಕ್ಕುಗಳಿಗೆ ಚ್ಯುತಿ:- ಯುಸಿಸಿ ಜಾರಿಯು ತಮ್ಮ ವಿಶಿಷ್ಟ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಮತ್ತು ಘನತೆಗೆ ಧಕ್ಕೆ ತರುತ್ತದೆ ಎಂದು ನಾಗಾ ಸಮುದಾಯವು ವಾದಿಸಿದೆ. ಬುಡಕಟ್ಟು ಜನಾಂಗದವರ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಜೀವನವು ದೇಶದ ಉಳಿದ ಜನರಿಗಿಂತ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಭಿನ್ನವಾಗಿರುವುದರಿಂದ, ಇದು ಸಾಮಾಜಿಕ ಅಸ್ಥಿರತೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗಬಹುದು ಎನ್ನಲಾಗಿದೆ.

ಭಾರತ – ಅಮೆರಿಕ ರಕ್ಷಣಾ ಸಂಬಂಧಗಳು

ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂಬಂಧಗಳು

ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿದೆ:

• ಶ್ರೀಲಂಕಾ ಜಲಸೀಮೆಯ ಬಳಿ ಇರಾನ್ ಹಡಗನ್ನು ಗುರಿಯಾಗಿಸಿ ದಾಳಿ ಮಾಡಲು ಅಮೆರಿಕಕ್ಕೆ ನೆರವು ನೀಡಲಾಗಿದೆ ಎಂಬ ವರದಿಗಳನ್ನು ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರವು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ನಿರಾಕರಿಸಿದೆ.

ಭಾರತ – ಅಮೆರಿಕ ನಡುವಿನ ಸಮರಾಭ್ಯಾಸಗಳು:

• ಯುದ್ಧ ಅಭ್ಯಾಸ:- ಇದು ಉಭಯ ದೇಶಗಳ ಭೂಸೇನೆಗಳ ನಡುವೆ ನಡೆಯುವ ಜಂಟಿ ಸಮರಾಭ್ಯಾಸವಾಗಿದೆ.
• ಮಲಬಾರ್:- ಇದು ಅಮೆರಿಕ, ಭಾರತ, ಜಪಾನ್ ಮತ್ತು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ ದೇಶಗಳ ಭಾಗವಹಿಸುವ ಚತುರ್ಭುಜ (ಕ್ವಾಡ್ರಿಲ್ಯಾಟರಲ್) ನೌಕಾಭ್ಯಾಸವಾಗಿದೆ.
• ಕೋಪ್ ಇಂಡಿಯಾ:- ಇದು ಉಭಯ ದೇಶಗಳ ವಾಯುಪಡೆಗಳ ನಡುವೆ ನಡೆಯುವ ಜಂಟಿ ಸಮರಾಭ್ಯಾಸವಾಗಿದೆ.
• ಟೈಗರ್ ಟ್ರಯಂಫ್:- ಇದು ಮೂರೂ ಸೇನಾ ಪಡೆಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ಮಾನವೀಯ ನೆರವು ಮತ್ತು ವಿಪತ್ತು ಪರಿಹಾರ (HADR) ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯಾಗಿದೆ.
• ವಜ್ರ ಪ್ರಹಾರ್:- ಇದು ಎರಡು ದೇಶಗಳ ವಿಶೇಷ ರಕ್ಷಣಾ ಪಡೆಗಳ ನಡುವಿನ ಜಂಟಿ ಸಮರಾಭ್ಯಾಸವಾಗಿದೆ.

ಅಗತ್ಯ ಸರಕುಗಳ ಕಾಯ್ದೆ ಜಾರಿ

ಆಡಳಿತ

ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿದೆ:

• ಇರಾನ್ ಮೇಲೆ ಇಸ್ರೇಲ್ ಮತ್ತು ಅಮೆರಿಕ ನಡೆಸಿದ ದಾಳಿಯ ನಂತರ ಉಂಟಾದ ತೈಲ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟಿಗೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯಾಗಿ, ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರವು ಅಗತ್ಯ ಸರಕುಗಳ ಕಾಯ್ದೆಯನ್ನು ಜಾರಿಗೊಳಿಸಿದೆ.
• ತೈಲ ಸಂಸ್ಕರಣೆಯ ಉಪ-ಉತ್ಪನ್ನಗಳಾದ ಪ್ರೊಪೇನ್ ಮತ್ತು ಬ್ಯುಟೇನ್ ಬಳಸಿ ಎಲ್‌ಪಿಜಿ (LPG) ಉತ್ಪಾದನೆಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಆದ್ಯತೆ ನೀಡುವಂತೆ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರವು ತೈಲ ಕಂಪನಿಗಳಿಗೆ ನಿರ್ದೇಶನ ನೀಡಿದೆ.
• ಅಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೆ, ಇದನ್ನು ಕೇವಲ ದೇಶೀಯ ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಪೂರೈಸುವಂತೆ ಮತ್ತು ಈ ಸ್ಟ್ರೀಮ್‌ಗಳನ್ನು ಇತರ ಪೆಟ್ರೋಕೆಮಿಕಲ್ ಉತ್ಪನ್ನಗಳಿಗೆ ಬಳಸಬಾರದು ಎಂದು ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಿನ ಸೂಚನೆ ನೀಡಿದೆ.

ಅಗತ್ಯ ಸರಕುಗಳ ಕಾಯ್ದೆ, 1955 ರ ಬಗ್ಗೆ:

• ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ಆಹಾರ ಬೆಲೆಗಳನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಲು, ಕಾಳಸಂತೆಯಲ್ಲಿನ ದಾಸ್ತಾನು ತಡೆಗಟ್ಟಲು ಮತ್ತು ದೇಶದಲ್ಲಿ ಆಹಾರ ಭದ್ರತೆಯನ್ನು ಕಾಯ್ದುಕೊಳ್ಳಲು ಸರ್ಕಾರವು ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಈ ಕಾಯ್ದೆಯನ್ನು ಪ್ರಮುಖ ಅಸ್ತ್ರವಾಗಿ ಬಳಸುತ್ತಿದೆ.
• ಅಗತ್ಯ ಸರಕುಗಳ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಈ ಕೆಳಗಿನವು ಸೇರಿವೆ:- ಔಷಧಗಳು, ರಸಗೊಬ್ಬರಗಳು, ಆಹಾರ ಪದಾರ್ಥಗಳು (ಖಾದ್ಯ ತೈಲಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ), ಹ್ಯಾಂಕ್ ನೂಲು, ಪೆಟ್ರೋಲಿಯಂ ಮತ್ತು ಪೆಟ್ರೋಲಿಯಂ ಉತ್ಪನ್ನಗಳು, ಕಚ್ಚಾ ಸೆಣಬು ಮತ್ತು ಸೆಣಬಿನ ಜವಳಿ, ಹಾಗೂ ಹಣ್ಣುಗಳು, ತರಕಾರಿಗಳು ಮತ್ತು ದನಗಳ ಮೇವಿನ ವಿವಿಧ ರೀತಿಯ ಬೀಜಗಳು.

ಅಗತ್ಯ ಸರಕುಗಳ (ತಿದ್ದುಪಡಿ) ಕಾಯ್ದೆ, 2020:

• ಕೇವಲ ಅಸಾಧಾರಣ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಪ್ರಮುಖ ಆಹಾರ ಪದಾರ್ಥಗಳನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುವ ಕೇಂದ್ರದ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಸೀಮಿತಗೊಳಿಸಿದೆ.

ಕೃಷಿ ಉತ್ಪನ್ನಗಳ ಬೆಲೆಗಳು ತೀವ್ರವಾಗಿ ಏರಿಕೆಯಾದಾಗ ಮಾತ್ರ ಕೃಷಿ ಉತ್ಪನ್ನಗಳ ಮೇಲಿನ ದಾಸ್ತಾನು ಮಿತಿಗೆ ಈ ತಿದ್ದುಪಡಿಯು ಅವಕಾಶ ಕಲ್ಪಿಸಿದೆ. ಅಂದರೆ, ತೋಟಗಾರಿಕಾ ಸರಕುಗಳ ಬೆಲೆ 100% ಮತ್ತು ಬೇಗ ಹಾಳಾಗದ ಆಹಾರ ಪದಾರ್ಥಗಳ ಬೆಲೆ 50% ಏರಿಕೆಯಾಗಿದ್ದಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ದಾಸ್ತಾನು ಮಿತಿಯನ್ನು ಹೇರಲು ಅವಕಾಶವಿದೆ.

ಅಮೆರಿಕದ F-1 ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ವೀಸಾ: ಭಾರತೀಯ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಕುಸಿತ

ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂಬಂಧಗಳು

ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿದೆ:

• 2025ರ ಜೂನ್ ಮತ್ತು ಜುಲೈ ತಿಂಗಳುಗಳಲ್ಲಿ ಭಾರತೀಯ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ನೀಡಲಾದ ಎಫ್-1 (F-1) ವೀಸಾಗಳ ಪ್ರಮಾಣವು ಶೇ 69ರಷ್ಟು ಕುಸಿದಿದೆ. 
• 2024ರಲ್ಲಿ 41,336 ವೀಸಾಗಳನ್ನು ನೀಡಲಾಗಿದ್ದರೆ, 2025ರಲ್ಲಿ ಕೇವಲ 12,776 ವೀಸಾಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರ ವಿತರಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಎಫ್-1 ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ವೀಸಾದ ಬಗ್ಗೆ:

• ಈ ವೀಸಾವು ವಿದೇಶಿ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಅಮೆರಿಕದಲ್ಲಿ ಪೂರ್ಣಾವಧಿಯವರೆಗೆ ವ್ಯಾಸಂಗ ಮಾಡಲು ಅನುಮತಿ ನೀಡುತ್ತದೆ.
• ಇದು ಅಮೆರಿಕಕ್ಕೆ ಪ್ರತಿಭಾವಂತರನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸುವ ಪ್ರಮುಖ ಮಾರ್ಗವಾಗಿ ದೀರ್ಘಕಾಲದಿಂದ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದೆ. ಇದನ್ನು 1952ರ ವಲಸೆ ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯತೆ ಕಾಯ್ದೆಯ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಜಾರಿಗೆ ತರಲಾಯಿತು.
• ಪದವಿಯ ನಂತರ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಅಮೆರಿಕದಲ್ಲಿ ತಾತ್ಕಾಲಿಕವಾಗಿ ಉಳಿಯಲು ಈ ವೀಸಾ ಅವಕಾಶ ಕಲ್ಪಿಸುತ್ತದೆ.
• ಈ ವೀಸಾದ ಮೂಲಕ ಅಮೆರಿಕದ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳು ಮತ್ತು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಜಾಗತಿಕ ಮಟ್ಟದ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಭಾರತ ಮತ್ತು ಚೀನಾದ ಪ್ರತಿಭಾವಂತರನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಿದೆ.

ಎಫ್-1 (F-1) ವೀಸಾವು ಎಂ (M) ವೀಸಾಕ್ಕಿಂತ ಹೇಗೆ ಭಿನ್ನವಾಗಿದೆ?

• ಅಮೆರಿಕವು ವಿದೇಶಿ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ‘ಎಫ್’ ಮತ್ತು ‘ಎಂ’ ಎಂಬ ಎರಡು ರೀತಿಯ ಅಧ್ಯಯನ ವೀಸಾಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ.
• ‘ಎಫ್’ (F) ವರ್ಗದ ವೀಸಾ:- ಇದನ್ನು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ, ಕಾಲೇಜು, ಪ್ರೌಢಶಾಲೆ, ಖಾಸಗಿ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಾಲೆ, ಭಾಷಾ ತರಬೇತಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ಸೇರಿದಂತೆ ಇತರ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಸಂಗ ಮಾಡಲು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
• ‘ಎಂ’ (M) ವರ್ಗದ ವೀಸಾ:- ಇದನ್ನು ಭಾಷಾ ತರಬೇತಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ, ವೃತ್ತಿಪರ ಅಥವಾ ಇತರ ಮಾನ್ಯತೆ ಪಡೆದ ಶಿಕ್ಷಣೇತರ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಸಂಗ ಮಾಡಲು ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಇರಾನಿನ ಕುರ್ಡ್ ಸಮುದಾಯ

ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿದ್ಯಮಾನಗಳು

ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿದೆ:

• ಪಶ್ಚಿಮ ಏಷ್ಯಾದಲ್ಲಿ ಸಂಘರ್ಷವು ತೀವ್ರಗೊಳ್ಳುತ್ತಿರುವ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ, ಇರಾನ್ ವಿರುದ್ಧ ದಾಳಿ ನಡೆಸುವಂತೆ ಅಮೆರಿಕದ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಡೊನಾಲ್ಡ್ ಟ್ರಂಪ್ ಅವರು ಇರಾನಿನ ಕುರ್ಡ್ ಜನಾಂಗೀಯ ಪಡೆಗಳನ್ನು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಕುರ್ಡ್ ಜನಾಂಗೀಯ ಸಮುದಾಯದ ಬಗ್ಗೆ:

• ಕುರ್ಡ್ ಜನಾಂಗವು ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯದ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿರುವ ಒಂದು ಜನಾಂಗೀಯ ಅಲ್ಪಸಂಖ್ಯಾತ ಸಮುದಾಯವಾಗಿದ್ದು, ಇವರಿಗೆ ತಮ್ಮದೇ ಆದ ಸ್ವತಂತ್ರ ರಾಷ್ಟ್ರವಿಲ್ಲ.
• ವಿಶ್ವದಾದ್ಯಂತ ಇವರ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯು 25 ರಿಂದ 45 ದಶ ಲಕ್ಷದ ನಡುವೆ ಇದೆ. ಇವರಲ್ಲಿ ಬಹುಪಾಲು ಜನರು ಪಶ್ಚಿಮ ಇರಾನ್, ಪೂರ್ವ ಟರ್ಕಿ, ಉತ್ತರ ಇರಾಕ್, ಸಿರಿಯಾ ಮತ್ತು ಅರ್ಮೇನಿಯಾದ ಪರ್ವತ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.
• ಇವರು ವಿವಿಧ ಕುರ್ಡ್ ಜನಾಂಗೀಯ ಉಪಭಾಷೆಗಳನ್ನು ಮಾತನಾಡುತ್ತಾರೆ. ಈ ಭಾಷೆಗಳಿಗೆ ತುರ್ಕಿ ಅಥವಾ ಅರೇಬ್ಬೀ ಭಾಷೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಯಾವುದೇ ಸಂಬಂಧವಿಲ್ಲ ಹಾಗೂ ಈ ಸಮುದಾಯದ ಬಹುಪಾಲು ಜನರು ಸುನ್ನಿ ಮುಸ್ಲಿಮರಾಗಿದ್ದಾರೆ.
• ಟರ್ಕಿಯು ಸರಿಸುಮಾರು 15 ರಿಂದ 20 ದಶ ಲಕ್ಷ ಕುರ್ಡ್‌ ಜನರನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಇದು ವಿಶ್ವದಲ್ಲೇ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಕುರ್ಡ್ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಇರುವ ದೇಶವಾಗಿದೆ. ಇರಾನ್ ದೇಶದಲ್ಲಿ 8 ರಿಂದ 12 ದಶ ಲಕ್ಷ ಕುರ್ಡ್ ಜನರಿದ್ದಾರೆ.

ಕುರ್ಡ್ ಸಮುದಾಯದ ಬಗ್ಗೆ ಕಳವಳ:

• ಮೊದಲನೇ ಮಹಾಯುದ್ಧದ (WWI) ನಂತರ ಇವರಿಗೆ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ರಾಷ್ಟ್ರವನ್ನು ಒದಗಿಸುವ ಭರವಸೆ ನೀಡಲಾಗಿತ್ತು, ಆದರೆ ಆ ಭರವಸೆಯನ್ನು ಇಂದಿಗೂ ಈಡೇರಿಸಿಲ್ಲ.
• ಈ ಸಮುದಾಯವು ಅನೇಕ ಬಂಡಾಯಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸಿದೆ ಮತ್ತು ವಿವಿಧ ಸರ್ಕಾರಗಳು ಇವರ ಭಾಷೆ ಹಾಗೂ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯನ್ನು ಹತ್ತಿಕ್ಕುವ ದಮನಕಾರಿ ನೀತಿಯನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿವೆ.

ಕುರ್ಡಿಸ್ತಾನ್ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಸರ್ಕಾರ (KRG):

• ಹಲವಾರು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲದ ಸಂಘರ್ಷ ಮತ್ತು 1991 ರ ಕೊಲ್ಲಿ ಯುದ್ಧದ ನಂತರ, ಕುರ್ಡ್‌ ಜನರು ಇರಾಕ್‌ನಲ್ಲಿ ‘ಕುರ್ಡಿಸ್ತಾನ್ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಸರ್ಕಾರ’ವನ್ನು (KRG) ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು. ಇದು ಪ್ರಸ್ತುತ ಇರಾಕ್‌ನ ಸಂವಿಧಾನದಿಂದ ಮಾನ್ಯತೆ ಪಡೆದ ಒಂದು ಸ್ವಾಯತ್ತ ಪ್ರದೇಶವಾಗಿದೆ.

ರೈಸಿನಾ ಡೈಲಾಗ್ (ಸಂವಾದ), 2026

ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿದ್ಯಮಾನಗಳು

ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿದೆ:

• ಇತ್ತೀಚಿಗೆ, ನವದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ ಜರುಗಿದ ‘ರೈಸಿನಾ ಡೈಲಾಗ್ 2026’ರ ಉದ್ಘಾಟನಾ ಸಮಾರಂಭದಲ್ಲಿ ಪ್ರಧಾನಿ ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿ ಅವರು ಭಾಗವಹಿಸಿದ್ದರು.
• 2026 ರ ಆವೃತ್ತಿಯ ಘೋಷವಾಕ್ಯ:- “ಸಂಸ್ಕಾರ: ಪ್ರತಿಪಾದನೆ, ಸಮನ್ವಯ, ಪ್ರಗತಿ” ಎಂಬುದಾಗಿತ್ತು.

‘ರೈಸಿನಾ ಡೈಲಾಗ್’ (ಸಂವಾದ)ನ ಬಗ್ಗೆ:

• ರೈಸಿನಾ ಡೈಲಾಗ್ ಎಂಬುದು ಭೌಗೋಳಿಕ-ರಾಜಕೀಯ ಮತ್ತು ಭೌಗೋಳಿಕ-ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರದ ಕುರಿತಾದ ಭಾರತದ ಪ್ರಮುಖ ಜಾಗತಿಕ ಸಮ್ಮೇಳನವಾಗಿದೆ. ಜಾಗತಿಕ ಸಮುದಾಯವು ಎದುರಿಸುತ್ತಿರುವ ಅತ್ಯಂತ ಸವಾಲಿನ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಪರಿಹರಿಸಲು ಇದು ಬದ್ಧವಾಗಿದೆ.
• ಜಾಗತಿಕ ನಾಯಕರು, ನೀತಿ ನಿರೂಪಕರು, ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕರು, ವಿದ್ವಾಂಸರು ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯತಂತ್ರದ ತಜ್ಞರನ್ನು ಒಗ್ಗೂಡಿಸಿ ಪ್ರಮುಖ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸವಾಲುಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಚರ್ಚಿಸಲು ಇದು ವೇದಿಕೆ ಕಲ್ಪಿಸುತ್ತದೆ.
• ಈ ಸಮ್ಮೇಳನದ ಮೊದಲನೇ ಆವೃತ್ತಿಯನ್ನು 2016 ರಲ್ಲಿ ಆಯೋಜಿಸಲಾಗಿತ್ತು.
• ನವದೆಹಲಿ ಮೂಲದ ‘ಅಬ್ಸರ್ವರ್ ರಿಸರ್ಚ್ ಫೌಂಡೇಶನ್’ (ORF) ಸಂಸ್ಥೆಯು ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರದ ವಿದೇಶಾಂಗ ವ್ಯವಹಾರಗಳ ಸಚಿವಾಲಯದ ಸಹಯೋಗದೊಂದಿಗೆ ಈ ಸಮ್ಮೇಳನವನ್ನು ಆಯೋಜಿಸುತ್ತದೆ.

ಗುರುತ್ವಾಕರ್ಷಣ ಬಾಂಬ್ (Gravity Bomb)

ವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ

ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿದೆ:

• ಇರಾನ್ ವಿರುದ್ಧ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಯುದ್ಧತಂತ್ರದ ಬದಲಾವಣೆಯನ್ನು ಮಾಡಲಾಗಿದ್ದು, ಅಮೆರಿಕವು ‘ಗುರುತ್ವಾಕರ್ಷಣಾ ಬಾಂಬ್’ಗಳ ಬಳಕೆಗೆ ಮುಂದಾಗಲಿದೆ ಎಂದು ಅಮೆರಿಕದ ಯುದ್ಧ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ ಪೀಟ್ ಹೆಗ್ಸೆತ್ ಘೋಷಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಗುರುತ್ವಾಕರ್ಷಣ ಬಾಂಬ್ ಎಂದರೇನು?

• ಗುರುತ್ವಾಕರ್ಷಣ ಬಾಂಬ್ (ಅಥವಾ ಮುಕ್ತ-ಪತನ ಬಾಂಬ್) ಎನ್ನುವುದು ವಿಮಾನದಿಂದ ಬೀಳಿಸುವ, ಇಂಧನ ಅಥವಾ ಎಂಜಿನ್ ರಹಿತವಾದ ಯುದ್ಧ ಸಾಮಗ್ರಿಯಾಗಿದೆ.
• ‘ಟೊಮಾಹಾಕ್’ ನಂತಹ ಕ್ರೂಸ್ ಕ್ಷಿಪಣಿಗಳಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ, ಈ ಗುರುತ್ವಾಕರ್ಷಣಾ ಬಾಂಬ್‌ಗಳು ಯಾವುದೇ ಎಂಜಿನ್ ಅಥವಾ ನೋದನ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವುದಿಲ್ಲ. ಬದಲಾಗಿ, ಇವುಗಳನ್ನು ಬೀಳಿಸುವ ವಿಮಾನದ ವೇಗ ಮತ್ತು ಎತ್ತರವನ್ನು ಆಧರಿಸಿ, ಕೇವಲ ಭೂಮಿಯ ಗುರುತ್ವಾಕರ್ಷಣಾ ಬಲದಿಂದಲೇ ಇವು ಗುರಿಯತ್ತ ಚಲಿಸುತ್ತವೆ.
• ‘ಜಾಯಿಂಟ್ ಡೈರೆಕ್ಟ್ ಅಟ್ಯಾಕ್ ಮ್ಯುನಿಷನ್’ (JDAM) ಕಿಟ್‌ಗಳ ಅಳವಡಿಕೆ:- ಅನೇಕ ಗುರುತ್ವಾಕರ್ಷಣಾ ಬಾಂಬ್‌ಗಳಿಗೆ ಈ ಕಿಟ್‌ಗಳನ್ನು ಅಳವಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇವು ಜಿಪಿಎಸ್ (GPS) ಮತ್ತು ನಿಯಂತ್ರಿಸಬಹುದಾದ ರೆಕ್ಕೆಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು, ನಿಖರ-ಮಾರ್ಗದರ್ಶಿ ಯುದ್ಧಸಾಮಗ್ರಿಗಳಾಗಿ ಮಾರ್ಪಡುತ್ತವೆ.
• ಪ್ರಮುಖ ಲಕ್ಷಣ:- ಈ ಬಾಂಬ್‌ಗಳು ತುಲನಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಅಗ್ಗವಾಗಿವೆ. ಆದರೆ, ಗುರಿಯ ಅತ್ಯಂತ ಸಮೀಪದಲ್ಲಿ ವಿಮಾನವು ಹಾರಾಟ ನಡೆಸಬೇಕಾಗಿರುವುದರಿಂದ, ವಾಯುಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಸಂಪೂರ್ಣ ಪ್ರಾಬಲ್ಯ ಸಾಧಿಸಿದಾಗ ಮಾತ್ರ ಇವು ಹೆಚ್ಚು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿರುತ್ತವೆ.

ಜೈವಿಕ ವೈವಿಧ್ಯತಾ ಸಮಾವೇಶ: ಭಾರತದ 7ನೇ ವರದಿ

ಪರಿಸರ

ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿದೆ:

• 2030 ರ 23 ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಜೈವಿಕ ವೈವಿಧ್ಯತಾ ಗುರಿಗಳನ್ನು ಸಾಧಿಸುವ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರಗತಿಯನ್ನು ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ ಮಾಡಿ, ಭಾರತವು ‘ಜೈವಿಕ ವೈವಿಧ್ಯತಾ ಸಮಾವೇಶ’ಕ್ಕೆ (CBD) ತನ್ನ 7 ನೇ ವರದಿಯನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸಿದೆ.
• ಈ ವರದಿಯು ‘ಕುನ್ಮಿಂಗ್-ಮಾಂಟ್ರಿಯಲ್ ಜಾಗತಿಕ ಜೈವಿಕ ವೈವಿಧ್ಯತಾ ಚೌಕಟ್ಟಿಗೆ’ (KMGBF) ಅನುಗುಣವಾಗಿ 23 ‘ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಜೈವಿಕ ವೈವಿಧ್ಯತಾ ಗುರಿ’ಗಳ (NBTs) ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಸಾಧನೆಯನ್ನು ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ ಮಾಡುತ್ತದೆ.

ಜೈವಿಕ ವೈವಿಧ್ಯತಾ ಸಮಾವೇಶ (CBD)ದ ಬಗ್ಗೆ:

• ಉಗಮ:- 1992 ರಲ್ಲಿ ನಡೆದ ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ಪರಿಸರ ಮತ್ತು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಸಮ್ಮೇಳನದಲ್ಲಿ (ರಿಯೋ ಭೂ ಶೃಂಗಸಭೆ) ಈ ಸಮಾವೇಶವನ್ನು ಸಹಿಗಾಗಿ ಮುಕ್ತಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು.
• ಜಾರಿಗೆ:- ಡಿಸೆಂಬರ್ 29, 1993
• ಮೊದಲ ಅಧಿವೇಶನ:- 1994 ರಲ್ಲಿ ಪಕ್ಷಗಳ ಸಮ್ಮೇಳನ (COP)ದ ಮೊದಲನೇ ಅಧಿವೇಶನವನ್ನು ಬಹಾಮಾಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಆಯೋಜಿಸಲಾಗಿತ್ತು.
• ಕಾರ್ಯಾಲಯ:- ಕೆನಡಾದ ಮಾಂಟ್ರಿಯಲ್‌ನಲ್ಲಿದೆ.
• 196 ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು CBD ಯನ್ನು ಅನುಮೋದಿಸಿವೆ:- ಇದು ಅತ್ಯಂತ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಅಂಗೀಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಒಪ್ಪಂದಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. 
• ಅಮೆರಿಕವು ಈ ಸಮಾವೇಶವನ್ನು ಅನುಮೋದಿಸದ ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ಏಕೈಕ ಸದಸ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರ ಎಂಬುದು ಗಮನಾರ್ಹ.
• 3 ಪ್ರಮುಖ ಉದ್ದೇಶಗಳು:- 

• ಜೈವಿಕ ವೈವಿಧ್ಯತೆಯ ಸಂರಕ್ಷಣೆ. 

• ಜೈವಿಕ ವೈವಿಧ್ಯತೆಯ ಘಟಕಗಳ ಸುಸ್ಥಿರ ಬಳಕೆ

• ಅನುವಂಶಿಕ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳ ಬಳಕೆಯಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ಪ್ರಯೋಜನಗಳ ನ್ಯಾಯಸಮ್ಮತ ಹಾಗೂ ಸಮಾನ ಹಂಚಿಕೆ ಮಾಡುವುದು.

• • ಆಡಳಿತ ಮಂಡಳಿ:- ಪಕ್ಷಗಳ ಸಮ್ಮೇಳನ (COP), ಇದು ಪ್ರತಿ 2 ವರ್ಷಗಳಿಗೊಮ್ಮೆ ಸಭೆ ಸೇರುತ್ತದೆ.

• ಪೂರಕ ಒಪ್ಪಂದಗಳು:-

1. ‘ಕಾರ್ಟೇಜಿನಾ ಶಿಷ್ಟಾಚಾರ’ (ಜೈವಿಕ ಸುರಕ್ಷತೆ ಕುರಿತ).
2. ‘ನಗೋಯಾ ಶಿಷ್ಟಾಚಾರ’ (ಲಭ್ಯತೆ ಹಾಗೂ ಪ್ರಯೋಜನ-ಹಂಚಿಕೆ ಕುರಿತ).

ಕುನ್ಮಿಂಗ್-ಮಾಂಟ್ರಿಯಲ್ ಜಾಗತಿಕ ಜೈವಿಕ ವೈವಿಧ್ಯತಾ ಚೌಕಟ್ಟು (KMGBF):

• 2022 ರಲ್ಲಿ ಕೆನಡಾದ ಮಾಂಟ್ರಿಯಲ್‌ನಲ್ಲಿ ನಡೆದ CBD ಯ ಪಕ್ಷಗಳ ಸಮ್ಮೇಳನ-15 (COP15) ರಲ್ಲಿ ಈ ಚೌಕಟ್ಟು ಅಂತಿಮಗೊಂಡಿತು.
• ಪ್ರಸ್ತುತ ಮತ್ತು ಭವಿಷ್ಯದ ಪೀಳಿಗೆಗಾಗಿ ಜೈವಿಕ ವೈವಿಧ್ಯತೆಯನ್ನು ಸಂರಕ್ಷಿಸುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ, 2030 ರ ವೇಳೆಗೆ ಸಾಧಿಸಬೇಕಾದ 23 ಗುರಿಗಳನ್ನು ಮತ್ತು 2050 ರ ವೇಳೆಗೆ ಸಾಧಿಸಬೇಕಾದ 4 ಜಾಗತಿಕ ಗುರಿಗಳನ್ನು ಇದು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.
• ಈ ಒಪ್ಪಂದವು ಸದಸ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ಮೇಲೆ ಕಾನೂನುಬದ್ಧವಾಗಿ ಕಡ್ಡಾಯವಲ್ಲ.

ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಲತಾಣ ಬಳಕೆ ನಿಷೇಧ: ಕರ್ನಾಟಕ ಮತ್ತು ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶ

ಆಡಳಿತ

ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿದೆ:

• ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರವು ತನ್ನ ಇತ್ತೀಚಿನ ಬಜೆಟ್‌ನಲ್ಲಿ 16 ವರ್ಷದೊಳಗಿನ ಮಕ್ಕಳು ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಲತಾಣಗಳನ್ನು ಬಳಸುವುದನ್ನು ನಿಷೇಧಿಸುವುದಾಗಿ ಘೋಷಿಸಿದೆ. 
• ಇದೇ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶ ಸರ್ಕಾರವು 13 ವರ್ಷದೊಳಗಿನ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಈ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ನಿರ್ಬಂಧಿಸುವ ಕ್ರಮವನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತರಲು ಮುಂದಾಗಿದೆ.
• ಪ್ರಮುಖ ಉದ್ದೇಶ:- ಅಪ್ರಾಪ್ತ ವಯಸ್ಕರಿಗೆ ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಲತಾಣಗಳ ಪ್ರವೇಶವನ್ನು ನಿರ್ಬಂಧಿಸುವ ಮೂಲಕ ಡಿಜಿಟಲ್ ಗೀಳನ್ನು ಹೋಗಲಾಡಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಅವರ ಮಾನಸಿಕ ಆರೋಗ್ಯವನ್ನು ಕಾಪಾಡುವುದು.

ರಾಜ್ಯವಾರು ಉದ್ದೇಶಿತ ನಿರ್ಬಂಧಗಳು:

• ಕರ್ನಾಟಕ:- 16 ವರ್ಷದೊಳಗಿನ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಲತಾಣಗಳನ್ನು ನಿಷೇಧಿಸುವ ಪ್ರಸ್ತಾವನೆಯನ್ನು ಮುಂದಿಟ್ಟಿದೆ.
• ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶ:- 13 ವರ್ಷದೊಳಗಿನ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಲತಾಣಗಳನ್ನು ನಿರ್ಬಂಧಿಸುವ ಗುರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.

ಪ್ರಮುಖ ಉದ್ದೇಶಗಳು ಮತ್ತು ಹಿನ್ನೆಲೆ:

• ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ಸುರಕ್ಷತೆ:- ಮಕ್ಕಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ಡಿಜಿಟಲ್ ಚಟ, ಸೈಬರ್ ಕಿರುಕುಳ (ಸೈಬರ್‌ಬುಲ್ಲಿಂಗ್) ಹಾಗೂ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಸಾಧನೆಯಲ್ಲಿನ ಕುಸಿತವು ಸರ್ಕಾರಗಳನ್ನು ಈ ನಿರ್ಧಾರ ಕೈಗೊಳ್ಳುವಂತೆ ಮಾಡಿವೆ.
• ಜಾಗತಿಕ ನಿದರ್ಶನಗಳು:- 2025 ರ ಅಂತ್ಯದ ವೇಳೆಗೆ 16 ವರ್ಷದೊಳಗಿನ ಮಕ್ಕಳಿಗಾಗಿ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ ದೇಶವು ಜಾರಿಗೆ ತಂದ ವಿಶ್ವದ ಮೊದಲ ರಾಷ್ಟ್ರವ್ಯಾಪಿ ನಿಷೇಧದಂತಹ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರವೃತ್ತಿಗಳನ್ನು ಈ ಕ್ರಮಗಳು ಅನುಸರಿಸುತ್ತಿವೆ.
• ಬೆಂಬಲ ಕ್ರಮಗಳು:- ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರವು ಈ ಪ್ರಸ್ತಾವನೆಯ ಜೊತೆಗೆ ‘ಮೊಬೈಲ್ ಬಿಡಿ, ಪುಸ್ತಕ ಹಿಡಿ’ ಅಭಿಯಾನವನ್ನು ಜೋಡಿಸಿದ್ದು, ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಕೇಂದ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಮಾನಸಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ಸಮಾಲೋಚಕರನ್ನು ನಿಯೋಜಿಸಲು ಯೋಜಿಸಿದೆ.

‘ಮೊಬೈಲ್ ಬಿಡಿ, ಪುಸ್ತಕ ಹಿಡಿ’ ಅಭಿಯಾನ:

• ಇದು 2026 ರ ಫೆಬ್ರವರಿಯಲ್ಲಿ ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರವು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದ ರಾಜ್ಯವ್ಯಾಪಿ ಅಭಿಯಾನವಾಗಿದೆ. 
• ಶಾಲಾ ಮಕ್ಕಳಲ್ಲಿ ಮೊಬೈಲ್ ಫೋನ್ ಗೀಳನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವುದು ಮತ್ತು ಓದುವ ಹವ್ಯಾಸವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವುದು ಇದರ ಆಶಯವಾಗಿದೆ.
• ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಉದ್ದೇಶ:- 16 ವರ್ಷದೊಳಗಿನ ಮಕ್ಕಳ ಅತಿಯಾದ ಪರದೆ ಸಮಯ (ಸ್ಕ್ರೀನ್ ಟೈಮ್) ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವುದು ಮತ್ತು ಭೌತಿಕ ಪುಸ್ತಕಗಳು ಹಾಗೂ ಗ್ರಂಥಾಲಯಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಒಲವು ಬೆಳೆಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಅವರನ್ನು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸುವುದು.
• ಗುರಿ:- ಕರ್ನಾಟಕದಾದ್ಯಂತ ಇರುವ ಸರ್ಕಾರಿ, ಅನುದಾನಿತ ಮತ್ತು ಖಾಸಗಿ ಶಾಲೆಗಳ ಸುಮಾರು 50 ಲಕ್ಷ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳನ್ನು ತಲುಪುವುದು.
• ಅನುಷ್ಠಾನ:- ‘ಶಾಲಾ ಶಿಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ಸಾಕ್ಷರತಾ ಇಲಾಖೆ’ (DSEL) ಹಾಗೂ ‘ರಾಜ್ಯ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಸಂಶೋಧನೆ ಮತ್ತು ತರಬೇತಿ ಇಲಾಖೆ’ (DSERT) ಈ ಅಭಿಯಾನದ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆಯನ್ನು ವಹಿಸಿವೆ.

‘ಮೂನ್‌ಶಾಟ್’ ಮೆಲುಕು ಯೋಜನೆ :ಐಐಎಸ್‌ಸಿ (IISc)

ವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ

ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿದೆ: 

• ಭಾರತೀಯ ವಿಜ್ಞಾನ ಸಂಸ್ಥೆಯು (IISc) ಮೆದುಳಿನ ಕಾರ್ಯಕ್ಷಮತೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ಅಥವಾ ಮರುಸ್ಥಾಪಿಸಲು, ನ್ಯೂರೋಮಾರ್ಫಿಕ್ ಹಾರ್ಡ್‌ವೇರ್ ಮತ್ತು ಕೃತಕ ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆ (AI) ಅಲ್ಗಾರಿದಮ್‌ಗಳನ್ನು ಸಂಯೋಜಿಸಿ ಮೆದುಳಿನ ಸಹ-ಪ್ರಕ್ರಿಯಕ (ಕೋ-ಪ್ರೊಸೆಸರ್)ಗಳನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸುವ ‘ಮೂನ್‌ಶಾಟ್’ ಮೆಲುಕು ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದೆ.

ಮೆದುಳಿನ ಸಹ-ಪ್ರಕ್ರಿಯಕ (ಕೋ-ಪ್ರೊಸೆಸರ್)ಗಳ ಬಗ್ಗೆ:

• ಮೆದುಳಿನ ಕೋ-ಪ್ರೊಸೆಸರ್‌ಗಳು ಮಾನವನ ಮೆದುಳಿನೊಂದಿಗೆ ನೇರವಾಗಿ ಸಂವಹನ ನಡೆಸಲು ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಲಾದ ಅತ್ಯಾಧುನಿಕ ಸಾಧನಗಳಾಗಿವೆ.
• ಈ ಸಾಧನಗಳು ನರಕೋಶಗಳ ಸಂಕೇತಗಳನ್ನು ಬಿಡಿಸಿ ಅರ್ಥೈಸುತ್ತವೆ, ಕೃತಕ ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆ (AI) ಅಲ್ಗಾರಿದಮ್‌ಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಅವುಗಳನ್ನು ಸಂಸ್ಕರಿಸುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ನರಗಳ ಉದ್ದೀಪನ ಅಥವಾ ನ್ಯೂರೋಫೀಡ್‌ಬ್ಯಾಕ್ ಮೂಲಕ ಮೆದುಳಿಗೆ ಮರಳಿ ಸಂಕೇತಗಳನ್ನು ರವಾನಿಸುತ್ತವೆ.

ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ತಲುಪುವ ಮತ್ತು ಗ್ರಹಿಸುವಂತಹ ಸಂವೇದನಾ ಹಾಗೂ ಚಲನಾ ಸಾಮರ್ಥ್ಯಗಳನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡಿರುವ ಪಾರ್ಶ್ವವಾಯು ಪೀಡಿತರಿಗೆ ಅರಿವಿನ ಮತ್ತು ಚಲನಾ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ಮರುಸ್ಥಾಪನೆಗೆ ಈ ಸಾಧನಗಳು ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ನೆರವಾಗುತ್ತವೆ.

ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪರಮಾಣು ಶಕ್ತಿ ಸಂಸ್ಥೆ (IAEA)

ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂಬಂಧಗಳು

ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿದೆ:

• ಇರಾನ್ ಪರಮಾಣು ಬಾಂಬ್ ಗಳನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸುತ್ತಿದೆ ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಯಾವುದೇ ಪುರಾವೆಗಳಿಲ್ಲ ಎಂದು ‘ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪರಮಾಣು ಶಕ್ತಿ ಸಂಸ್ಥೆ’ಯ (IAEA) ಮಹಾನಿರ್ದೇಶಕರು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪರಮಾಣು ಶಕ್ತಿ ಸಂಸ್ಥೆ (IAEA)ಯ ಬಗ್ಗೆ:

• ಇದನ್ನು 1957ರಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ಚೌಕಟ್ಟಿನೊಳಗೆ ವಿಶ್ವದ “ಶಾಂತಿಗಾಗಿ ಪರಮಾಣು” ಸಂಘಟನೆಯಾಗಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು.
• ಪ್ರಮುಖ ಉದ್ದೇಶ:- ಇದು ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ‘ಪರಮಾಣು ಉಸ್ತುವಾರಿ ಸಂಸ್ಥೆ’ಯಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ಪರಮಾಣು ಶಕ್ತಿಯ ಶಾಂತಿಯುತ ಬಳಕೆಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಅಣ್ವಸ್ತ್ರ ಪ್ರಸರಣದ ವಿರುದ್ಧ ರಕ್ಷಣಾತ್ಮಕ ಮಾನದಂಡಗಳನ್ನು ದೃಢಪಡಿಸುವುದು.
• ಕೇಂದ್ರ ಕಚೇರಿ:- ಆಸ್ಟ್ರಿಯಾದ ವಿಯೆನ್ನಾದಲ್ಲಿದೆ.
• 2005ರಲ್ಲಿ ನೋಬೆಲ್ ಶಾಂತಿ ಪುರಸ್ಕಾರ:- ಅಣ್ವಸ್ತ್ರ ಪ್ರಸರಣ ತಡೆಗೆ ನೀಡಿದ ಅತ್ಯಮೂಲ್ಯ ಕೊಡುಗೆಗಾಗಿ ಈ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ನೀಡಿ ಗೌರವಿಸಲಾಗಿದೆ.
• ಸದಸ್ಯತ್ವ:- ಪ್ರಸ್ತುತ ಈ ಸಂಸ್ಥೆಯು 178 ಸದಸ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಭಾರತವು ಇದರ ಸಂಸ್ಥಾಪಕ ಸದಸ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ.

‘ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್ ಹನುಮಾನ್’ (HANUMAN)

ಪರಿಸರ

ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿದೆ:

• ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶ ಸರ್ಕಾರವು ಮಾನವ-ವನ್ಯಜೀವಿ ಸಂಘರ್ಷವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಲು ಸುಧಾರಿತ ರಕ್ಷಣೆ, ಪರಿಶೀಲನೆ ಮತ್ತು ಸಮುದಾಯ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ‘ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್ ಹನುಮಾನ್’ ಎಂಬ ಹೊಸ ಉಪಕ್ರಮವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದೆ.

ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್ ಹನುಮಾನ್ (HANUMAN) ಬಗ್ಗೆ:

• HANUMAN ವಿಸ್ತೃತ ರೂಪ:- ಹೀಲಿಂಗ ಅಂಡ್ ನರ್ಚರಿಂಗ್ ಯೂನಿಟ್ಸ್ ಫಾರ್ ಮೋನಿಟರಿಂಗ್, ಏಡ್ ಅಂಡ್ ನರ್ಸಿಂಗ್ ಆಫ್ ವೈಲ್ಡ್ ಲೈಫ್ (ವನ್ಯಜೀವಿಗಳ ಪರಿಶೀಲನೆ, ನೆರವು ಮತ್ತು ಆರೈಕೆಗಾಗಿ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ಹಾಗೂ ಪೋಷಣಾ ಘಟಕಗಳು).
• ಪ್ರಮುಖ ಉದ್ದೇಶ:- ಆನೆಗಳ ದಾಳಿ ಮತ್ತು ಹಾವು ಕಡಿತದಂತಹ ಘಟನೆಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ತುತ್ತಾಗುವ ಅರಣ್ಯದಂಚಿನ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ಗುರಿಯಾಗಿಸಿಕೊಂಡು, ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಉಪಕರಣಗಳು ಹಾಗೂ ಸ್ಥಳೀಯ ಸಮುದಾಯದ ಸಹಭಾಗಿತ್ವದೊಂದಿಗೆ ಮಾನವ ಮತ್ತು ವನ್ಯಜೀವಿಗಳ ನಡುವಿನ ‘ಸಹಬಾಳ್ವೆ’ಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುವುದು.

ಈ ಯೋಜನೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶಗಳು:

• ಕ್ಷಿಪ್ರ ಸ್ಪಂದನಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆ:- ತ್ವರಿತ ರಕ್ಷಣೆಗಾಗಿ 100 ಜಿಪಿಎಸ್-ಸುಸಜ್ಜಿತ ವಾಹನಗಳು, 93 ಕ್ಷಿಪ್ರ ಸ್ಪಂದನಾ ಘಟಕಗಳು ಮತ್ತು 7 ವನ್ಯಜೀವಿ ಆಂಬ್ಯುಲೆನ್ಸ್‌ಗಳನ್ನು ನಿಯೋಜಿಸಲಾಗಿದೆ.
• ರಕ್ಷಣಾ ಕೇಂದ್ರಗಳು:- ಗಾಯಗೊಂಡ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಚಿಕಿತ್ಸೆಗಾಗಿ ವಿಶಾಖಪಟ್ಟಣಂ, ರಾಜಮಹೇಂದ್ರವರಂ, ತಿರುಪತಿ ಮತ್ತು ಬಿರ್ಲುಟ್‌ನಲ್ಲಿ ರಕ್ಷಣಾ ಕೇಂದ್ರಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ.
• ‘ವಜ್ರ’ ಸ್ವಯಂಸೇವಕ ಪಡೆ:- ಹಾವು ಕಡಿತದಂತಹ ತುರ್ತು ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳನ್ನು ತ್ವರಿತವಾಗಿ ನಿರ್ವಹಿಸಲು ಗ್ರಾಮ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ‘ವಜ್ರ’ ಎಂಬ ಸ್ವಯಂಸೇವಕ ತಂಡಗಳನ್ನು ರಚಿಸಲಾಗಿದೆ.
• ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಅಳವಡಿಕೆ:- ವನ್ಯಜೀವಿಗಳ ಚಲನವಲನಗಳನ್ನು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಿ ಜನರಿಗೆ ತ್ವರಿತ ‘ಪೂರ್ವ ಮುನ್ನೆಚ್ಚರಿಕೆ’ ರವಾನಿಸಲು ಕೃತಕ ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆ (AI) ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ.
• ‘ಹನುಮಾನ್ ಆ್ಯಪ್’:- ಸಂಘರ್ಷದ ಪ್ರಕರಣಗಳನ್ನು ವರದಿ ಮಾಡಲು ಮತ್ತು ಇಲಾಖೆಗಳ ನಡುವೆ ಸಮನ್ವಯ ಸಾಧಿಸಲು ಈ ಆ್ಯಪ್ ಅನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ.
• ಪರಿಷ್ಕೃತ ಪರಿಹಾರ ಧನ:- ವನ್ಯಜೀವಿ ದಾಳಿಯಿಂದ ಮೃತಪಟ್ಟರೆ ₹10 ಲಕ್ಷ, ಗಾಯಗೊಂಡರೆ ₹2 ಲಕ್ಷ ಹಾಗೂ ಜಾನುವಾರು ನಷ್ಟಕ್ಕೆ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಮೌಲ್ಯದಷ್ಟು ಪರಿಹಾರವನ್ನು ನಿಗದಿಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಸುಂಗುಡಿ ಸೀರೆಗಳು

ಕಲೆ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಿ

ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿದೆ:

• ವಿಶಿಷ್ಟ ಮತ್ತು ಪರಿಸರಸ್ನೇಹಿ ಉಡುಗೆಗಳನ್ನು ಬಯಸುವ ಗ್ರಾಹಕರಲ್ಲಿ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ‘ಸುಂಗುಡಿ ಸೀರೆಗಳು’ ಪ್ರಸ್ತುತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಜನಪ್ರಿಯತೆ ಗಳಿಸುತ್ತಿವೆ.

ಸುಂಗುಡಿ ಸೀರೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶಗಳು:

• ಐತಿಹಾಸಿಕ ಹಿನ್ನೆಲೆ:- 17ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಗುಜರಾತಿನಿಂದ ತಮಿಳುನಾಡಿನ ಮಧುರೈಗೆ ವಲಸೆ ಬಂದ ‘ಸೌರಾಷ್ಟ್ರ ಸಮುದಾಯ’ವು ಈ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಹತ್ತಿ ಸೀರೆಗಳ ನೇಯ್ಗೆಯನ್ನು ಕರಗತ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿದೆ.
• ವಿಶೇಷ ವಿನ್ಯಾಸ:- ನಕ್ಷತ್ರ ಖಚಿತ ರಾತ್ರಿ ಆಕಾಶದಿಂದ ಪ್ರೇರಿತವಾದ, ‘ಬಂಧ ಮತ್ತು ವರ್ಣ’ (Tie-and-dye) ತಂತ್ರದ ಸಂಕೀರ್ಣ ವಿನ್ಯಾಸಗಳನ್ನು ಈ ಸೀರೆಗಳು ಹೊಂದಿವೆ.
• ತಯಾರಿಕಾ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ:- ಕೈಯಿಂದಲೇ ಗಂಟುಹಾಕಿ, ವರ್ಣಲೇಪನ ಮಾಡಿ, ತೊಳೆದು, ಪಿಷ್ಟಲೇಪನ ಮಾಡಿ ಹಾಗೂ ಬಿಸಿಲಿನಲ್ಲಿ ಒಣಗಿಸುವ ಮೂಲಕ ಇವುಗಳನ್ನು ವಿಶಿಷ್ಟವಾಗಿ ತಯಾರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
• ವಿಶಿಷ್ಟತೆ:- ಈ ವಿಶಿಷ್ಟ ಕರಕುಶಲ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಿಂದಾಗಿ ಸೀರೆಯ ಮೇಲೆ 15,000ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾದ ಶ್ವೇತ ಬಿಂದುಗಳು ಅತ್ಯಂತ ಸುಂದರವಾಗಿ ಮೂಡುತ್ತವೆ.
• ಗುಣಮಟ್ಟ:- 15 ದಿನಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಕಾಲಾವಧಿ ತಗಲುವ ಈ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯು, ಹಗುರವಾದ ಹಾಗೂ ಗಾಳಿಯಾಡುವ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಶ್ರೀಮಂತಿಕೆಯ ಉಡುಗೆಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುತ್ತದೆ.
• ಭೌಗೋಳಿಕ ಸೂಚ್ಯಂಕ ಮಾನ್ಯತೆ:- ಈ ಕಲೆಯ ವಿಶಿಷ್ಟತೆಯನ್ನು ಗುರುತಿಸಿ, ಮಧುರೈ ಸುಂಗುಡಿ ಸೀರೆಗಳಿಗೆ 2005ರ ಡಿಸೆಂಬರ್‌ನಲ್ಲಿ ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ GI Tag ಮಾನ್ಯತೆಯನ್ನು ನೀಡಲಾಗಿದೆ.

ಗೊಲೆಸ್ತಾನ್ ಅರಮನೆ

ಕಲೆ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಿ

ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿದೆ:

• ಅಮೆರಿಕ ಮತ್ತು ಇಸ್ರೇಲ್ ಪಡೆಗಳು ನಡೆಸಿದ ವೈಮಾನಿಕ ದಾಳಿಯಿಂದ ಉಂಟಾದ ಪ್ರಬಲ ಆಘಾತ ತರಂಗಗಳು ಮತ್ತು ಸಿಡಿದುಬಿದ್ದ ಅವಶೇಷಗಳಿಂದಾಗಿ, ‘ಯುನೆಸ್ಕೋದ ವಿಶ್ವ ಪಾರಂಪರಿಕ ತಾಣ’ವಾಗಿರುವ ತೆಹ್ರಾನ್‌ನ ಐತಿಹಾಸಿಕ ‘ಗೊಲೆಸ್ತಾನ್ ಅರಮನೆ’ಗೆ ಹಾನಿಯಾಗಿದೆ.

ಗೊಲೆಸ್ತಾನ್ ಅರಮನೆಯ ಬಗ್ಗೆ:

• ಇದು ಐತಿಹಾಸಿಕ ರಾಜಮನೆತನದ ಸಂಕೀರ್ಣವಾಗಿದ್ದು, ಖಜಾರ್ ರಾಜವಂಶದ ಅಧಿಕೃತ ನಿವಾಸವಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿತ್ತು. 
• ಇದು ಇರಾನ್ ರಾಜಧಾನಿ ತೆಹ್ರಾನ್‌ನ ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸ್ಮಾರಕಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ.
• ತೆಹ್ರಾನ್ ನಗರವು ಪ್ರಮುಖ ರಾಜಕೀಯ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ ಪಡೆದುಕೊಂಡ ಸಫಾವಿಡ್ ರಾಜವಂಶದ ಕಾಲದಲ್ಲಿಯೇ ಈ ಸಂಕೀರ್ಣದ ಮೂಲವನ್ನು ಗುರುತಿಸಬಹುದು. ತದನಂತರ ಬಂದ ಆಡಳಿತಗಾರರು ಈ ಅರಮನೆ ಸಂಕೀರ್ಣವನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ವಿಸ್ತರಿಸಿ, ಜೀರ್ಣೋದ್ಧಾರಗೊಳಿಸಿದರು.
• ಗೊಲೆಸ್ತಾನ್ ಅರಮನೆಯು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಪರ್ಷಿಯನ್ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ ಮತ್ತು 19ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾದ ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ಪ್ರಭಾವಗಳ ಅನನ್ಯ ಸಮ್ಮಿಲನವನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುತ್ತದೆ.
• 2013ರಲ್ಲಿ ‘ಯುನೆಸ್ಕೋ’ ಪಟ್ಟಿಗೆ ಸೇರ್ಪಡೆಗೊಂಡ ಈ ಐತಿಹಾಸಿಕ ತಾಣವು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ದಾಖಲೆಗಳು, ಆರಂಭಿಕ ಇರಾನಿಯ ಛಾಯಾಗ್ರಹಣ ಮತ್ತು ಐತಿಹಾಸಿಕ ಪಟ್ಟಾಭಿಷೇಕಗಳು ನಡೆದ ಸ್ಥಳಗಳನ್ನು ಇಂದಿಗೂ ಸಂರಕ್ಷಿಸಿಕೊಂಡು ಬಂದಿದೆ.

ಅರಮನೆ ಸಂಕೀರ್ಣದೊಳಗಿರುವ ಪ್ರಮುಖ ರಚನೆಗಳು:

• ಶಮ್ಸ್-ಒಲ್-ಎಮಾರೆಹ್ (‘ಸೂರ್ಯನ ಕಟ್ಟಡ’):- ಇದು ಅರಮನೆ ಸಂಕೀರ್ಣದ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಹಾಗೂ ಭವ್ಯ ಕಟ್ಟಡಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. ಇದನ್ನು 1860ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ನಾಸರ್ ಅಲ್-ದಿನ್ ಶಾ ಖಜಾರ್ ನಿರ್ಮಿಸಿದನು.
• ಅಮೃತಶಿಲೆಯ ಸಿಂಹಾಸನ ಭವನ (Takht-e-Marmar):- ಈ ಭವನವನ್ನು ರಾಜಮನೆತನದ ಪಟ್ಟಾಭಿಷೇಕಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರಮುಖ ಅಧಿಕೃತ ಸಮಾರಂಭಗಳಿಗಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು.
• ದರ್ಪಣ ಸಭಾಂಗಣ:- ಇದು ಅತ್ಯಂತ ನೈಪುಣ್ಯತೆಯಿಂದ ಕೂಡಿದ ವಿಸ್ತಾರವಾದ ದರ್ಪಣ ಚಿತ್ತಾರ ಮತ್ತು ವೈಭವೋಪೇತ ಅಲಂಕಾರಗಳಿಗೆ ವಿಶ್ವವಿಖ್ಯಾತವಾಗಿದೆ.
• ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯ ಕಟ್ಟಡಗಳು:- ಖಜಾರ್-ಕಾಲದ ವರ್ಣಚಿತ್ರಗಳು, ರಾಜಮನೆತನಕ್ಕೆ ನೀಡಲಾದ ಉಡುಗೊರೆಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರಾಚೀನ ಕಲಾಕೃತಿಗಳನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸುವ ಹಲವಾರು ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯಗಳನ್ನು ಈ ಸಂಕೀರ್ಣವು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.

‘ಎಲ್-ನಿನೊ’ (El Niño)

ಭೂಗೋಳ

ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿದೆ:

• ಪ್ರಸ್ತುತ ಚಾಲ್ತಿಯಲ್ಲಿರುವ ‘ಲಾ-ನಿನಾ’ (La Niña) ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯು ಕ್ಷೀಣಿಸಿ ‘“ಎಲ್ ನಿನೊ ದಕ್ಷಿಣ ಅಲೋಲನೆ-ತಟಸ್ಥ’ (ENSO-neutral) ಸ್ಥಿತಿಗೆ ಮರಳಿದ ಬಳಿಕ, 2026ರ ದ್ವಿತೀಯಾರ್ಧದಲ್ಲಿ ‘ಎಲ್-ನಿನೊ’ ಉದ್ಭವಿಸುವ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಾಧ್ಯತೆಗಳಿವೆ ಎಂದು ‘ವಿಶ್ವ ಹವಾಮಾನ ಸಂಸ್ಥೆ’ (WMO) ಮುನ್ಸೂಚನೆ ನೀಡಿದೆ.
• ಎಲ್-ನಿನೊ ಮತ್ತು ಲಾ-ನಿನಾ ಎಂಬ ಸಮಭಾಜಕ ವೃತ್ತದ ಪೆಸಿಫಿಕ್ ಸಾಗರ ವಲಯದಲ್ಲಿನ ತಾಪಮಾನದ ವೈಪರೀತ್ಯಗಳಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ಸಂಕೀರ್ಣ ಹವಾಮಾನ ವಿದ್ಯಮಾನಗಳಾಗಿವೆ.

ಎಲ್-ನಿನೊ ಮತ್ತು ಲಾ-ನಿನಾ ನಡುವಿನ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳು:

ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ಸಮುದ್ರ ಕಾನೂನು ಒಪ್ಪಂದ (UNCLOS)

ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂಬಂಧಗಳು

ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿದೆ: 

• ಶ್ರೀಲಂಕಾದ ನೈಋತ್ಯ ಕರಾವಳಿಯ ಬಳಿ ಅಮೆರಿಕ ನೌಕಾಪಡೆಯ ಜಲಾಂತರ್ಗಾಮಿಯು ನಡೆಸಿದ ಟಾರ್ಪಿಡೊ ದಾಳಿಗೆ ಸಿಲುಕಿ, ಇರಾನ್‌ನ ಯುದ್ಧನೌಕೆಯಾದ ‘IRIS ಡೆನಾ’ ಮುಳುಗಡೆಯಾಗಿದೆ ಎಂದು ವರದಿಯಾಗಿದೆ.

ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ಸಮುದ್ರ ಕಾನೂನು ಒಪ್ಪಂದ (UNCLOS)ದ ಬಗ್ಗೆ:

• ಇದು ಸಾಗರಗಳು ಮತ್ತು ಸಮುದ್ರಗಳ ನಿರ್ವಹಣೆಗಾಗಿ ಅಧಿಕೃತ ಕಾನೂನು ಚೌಕಟ್ಟನ್ನು ರೂಪಿಸುವ ಸಮಗ್ರ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಒಪ್ಪಂದವಾಗಿದೆ.
• 1982ರಲ್ಲಿ ಜಮೈಕಾದ ‘ಮಾಂಟೆಗೊ ಬೇ’ಯಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಅಂಗೀಕರಿಸಲಾಯಿತು ಮತ್ತು 1994ರಲ್ಲಿ ಇದು ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಜಾರಿಗೆ ಬಂದಿತು.

UNCLOS ಈ ಕೆಳಗಿನವುಗಳನ್ನು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸುತ್ತದೆ:

• • ತನ್ನ ವ್ಯಾಪಕವಾದ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ, ಈ ಒಪ್ಪಂದವನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ “ಸಾಗರಗಳ ಸಂವಿಧಾನ” ಎಂದೇ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.

• ಕರಾವಳಿ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ಕಡಲ ಗಡಿ ರೇಖೆಗಳು.

• ವಿವಿಧ ಕಡಲ ವಲಯಗಳಲ್ಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ಹಕ್ಕುಗಳು ಮತ್ತು ಕರ್ತವ್ಯಗಳು.

• ನೌಕಾಯಾನ, ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳ ಪರಿಶೋಧನೆ ಮತ್ತು ಸಮುದ್ರ ಪರಿಸರ ಸಂರಕ್ಷಣೆಯ ನಿಯಮಗಳು.

UNCLOS ನ ಸದಸ್ಯತ್ವ:- 

• ಐರೋಪ್ಯ ಒಕ್ಕೂಟ (EU), ಭಾರತ, ಜಪಾನ್ ಮತ್ತು ಚೀನಾದಂತಹ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ 168 ಸದಸ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳನ್ನು ಇದು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.
• ಅಮೆರಿಕ (USA) ರಾಷ್ಟ್ರವು ಈ ಒಪ್ಪಂದಕ್ಕೆ ಸಹಿ ಹಾಕಿದೆಯಾದರೂ, ಅದನ್ನು ತನ್ನ ದೇಶದ ಶಾಸನಬದ್ಧ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯ ಮೂಲಕ ಇನ್ನೂ ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಅನುಮೋದಿಸಿಲ್ಲ.

UNCLOS ಅಡಿಯಲ್ಲಿನ ಕಡಲ ವಲಯಗಳು:

• • ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಸಮುದ್ರ:- ಇದು ಕರಾವಳಿ ರಾಷ್ಟ್ರದ ಆಧಾರ ರೇಖೆಯಿಂದ 12 ನಾಟಿಕಲ್ ಮೈಲುಗಳವರೆಗೆ ವಿಸ್ತರಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಜಲಪ್ರದೇಶದ ಮೇಲೆ ಕರಾವಳಿ ರಾಷ್ಟ್ರವು ಸಂಪೂರ್ಣ ಸಾರ್ವಭೌಮತ್ವ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. ವಿದೇಶಿ ಹಡಗುಗಳು ಕೇವಲ ‘ಅಪಾಯರಹಿತ ಸಂಚಾರದ ಹಕ್ಕನ್ನು’ ಮಾತ್ರ ಇಲ್ಲಿ ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ.
  • ಸಂಲಗ್ನ (ಸಮೀಪವರ್ತಿ) ಸಮುದ್ರ ವಲಯ:- ಇದು ಆಧಾರ ರೇಖೆಯಿಂದ 12–24 ನಾಟಿಕಲ್ ಮೈಲುಗಳವರೆಗೆ ವಿಸ್ತರಿಸುತ್ತದೆ. ಕರಾವಳಿ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು ಈ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಸೀಮಾಸುಂಕ (ಕಸ್ಟಮ್ಸ್), ವಲಸೆ, ನೈರ್ಮಲ್ಯ ಮತ್ತು ಭದ್ರತೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಕಾನೂನುಗಳನ್ನು ಜಾರಿಗೊಳಿಸುವ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ.
  • ವಿಶೇಷ ಆರ್ಥಿಕ ವಲಯ (EEZ):- ಇದು 200 ನಾಟಿಕಲ್ ಮೈಲುಗಳವರೆಗೆ ವಿಸ್ತರಿಸುತ್ತದೆ. ಇಲ್ಲಿನ ಮೀನುಗಾರಿಕೆ ಮತ್ತು ನೈಸರ್ಗಿಕ ಖನಿಜ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳ ಮೇಲೆ ಕರಾವಳಿ ರಾಷ್ಟ್ರವು ವಿಶೇಷ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಇತರ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು ಇಲ್ಲಿ ನೌಕಾಯಾನ ಮತ್ತು ವಿಮಾನಯಾನದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಂಡಿರುತ್ತವೆ.

    UNCLOS ಒಪ್ಪಂದವು ಸಾಗರಗಳನ್ನು ವಿಭಿನ್ನ ಹಕ್ಕುಗಳು ಮತ್ತು ಜವಾಬ್ದಾರಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಹಲವಾರು ಶಾಸನಬದ್ಧ ವಲಯಗಳಾಗಿ ವಿಭಜಿಸುತ್ತದೆ:

  • ಮುಕ್ತ ಸಾಗರಗಳು (ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಜಲಪ್ರದೇಶ):- ಇದು ಯಾವುದೇ ರಾಷ್ಟ್ರದ EEZ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯ ಆಚೆಗಿನ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಜಲಪ್ರದೇಶವಾಗಿದೆ. ಇವುಗಳ ಮೇಲೆ ಯಾವುದೇ ದೇಶಕ್ಕೆ ಸಾರ್ವಭೌಮತ್ವ ಇರುವುದಿಲ್ಲ. ಇವು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾನೂನು ಮತ್ತು UNCLOS ತತ್ವಗಳಿಂದ ನಿಯಂತ್ರಿಸಲ್ಪಡುತ್ತವೆ.

ಭಾರತ-ಜಪಾನ್ : ಹಣಕಾಸು ವಿನಿಮಯ ಒಪ್ಪಂದ ನವೀಕರಣ

ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂಬಂಧಗಳು

ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿದೆ: 

• ಫೆಬ್ರವರಿ 28, 2026ರ ರಿಂದ ಅನ್ವಯವಾಗುವಂತೆ, ಜಪಾನ್‌ನೊಂದಿಗಿನ ತನ್ನ ‘ದ್ವಿಪಕ್ಷೀಯ ಹಣಕಾಸು (ಕರೆನ್ಸಿ) ವಿನಿಮಯ ಒಪ್ಪಂದ’ವನ್ನು (BSA) ಭಾರತವು ನವೀಕರಿಸಿದೆ.

ಹಣಕಾಸು (ಕರೆನ್ಸಿ) ವಿನಿಮಯ (Currency Swap) ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯ ಬಗ್ಗೆ:

• ಇದು ಒಂದು ಆರ್ಥಿಕ ಒಪ್ಪಂದವಾಗಿದ್ದು, ಇದರಲ್ಲಿ ಎರಡು ಪಕ್ಷಗಳು ಒಂದು ಕರೆನ್ಸಿಯಲ್ಲಿನ ಸಾಲದ ಅಸಲು ಮತ್ತು ಬಡ್ಡಿ ದರವನ್ನು ಮತ್ತೊಂದು ಕರೆನ್ಸಿಯ ಸಮಾನ ಮೌಲ್ಯದೊಂದಿಗೆ ವಿನಿಮಯ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ.
• ಇವು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಮಧ್ಯಮದಿಂದ- ದೀರ್ಘಾವಧಿಯ ಒಪ್ಪಂದಗಳಾಗಿದ್ದು, ಬಹುರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಂಪನಿಗಳು ಹಾಗೂ ಕೇಂದ್ರ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಗಳು ಆರ್ಥಿಕ ಅಪಾಯಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಲು ಅಥವಾ ಸಾಲದ ವೆಚ್ಚವನ್ನು ತಗ್ಗಿಸಲು ಇವುಗಳನ್ನು ಬಳಸುತ್ತವೆ.

ಭಾರತ ಮತ್ತು ಜಪಾನ್ ದ್ವಿಪಕ್ಷೀಯ ಸಂಬಂಧಗಳು:

• ರಕ್ಷಣೆ ಮತ್ತು ಭದ್ರತೆ:- ‘ಮಲಬಾರ್’, ‘ಧರ್ಮ ಗಾರ್ಡಿಯನ್’, ಮತ್ತು ‘ಜಿಮೆಕ್ಸ್’ ಸೇನಾಭ್ಯಾಸಗಳು ಎರಡೂ ದೇಶಗಳ ಸಶಸ್ತ್ರ ಪಡೆಗಳ ನಡುವಿನ ಪರಸ್ಪರ ಕಾರ್ಯಾಚರಣಾ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಮತ್ತು ಇಂಡೋ-ಪೆಸಿಫಿಕ್ ವಲಯದ ಭದ್ರತೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತವೆ.
• ವ್ಯಾಪಾರ:- 2023-24ನೇ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ಎರಡೂ ದೇಶಗಳ ನಡುವಿನ ದ್ವಿಪಕ್ಷೀಯ ವ್ಯಾಪಾರವು ಸರಿಸುಮಾರು $23 ಶತಕೋಟಿ (ಬಿಲಿಯನ್) ತಲುಪಿದೆ.
• ವಿದೇಶಿ ನೇರ ಹೂಡಿಕೆ (FDI):- ಭಾರತಕ್ಕೆ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ವಿದೇಶಿ ನೇರ ಹೂಡಿಕೆ ಒಳಹರಿವಿನ 5ನೇ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಮೂಲವಾಗಿ ಜಪಾನ್ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿದೆ.
• ಬುಲೆಟ್ ರೈಲು:- ಮುಂಬೈ-ಅಹಮದಾಬಾದ್ ಅತಿ ವೇಗದ ರೈಲು ಯೋಜನೆಯು ಭಾರತ-ಜಪಾನ್ ಸಾರಿಗೆ ಸಹಕಾರದ ಪ್ರಮುಖ ನಿದರ್ಶನವಾಗಿದೆ.
• ‘ಶುದ್ಧ ಇಂಧನ ಪಾಲುದಾರಿಕೆ’ (2022):- ಹಸಿರು ಜಲಜನಕ, ನವೀಕರಿಸಬಹುದಾದ ಇಂಧನ ಮತ್ತು ಹವಾಮಾನ ಬದಲಾವಣೆ ತಡೆಗಟ್ಟುವಿಕೆ ಸಹಕಾರವನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸುತ್ತದೆ.
• ಕ್ವಾಡ್ (Quad):- ಕ್ವಾಡ್ ಒಕ್ಕೂಟದ ಸಮನ್ವಯತೆಯು ಸಾಮೂಹಿಕ ಕಡಲ ಭದ್ರತೆಯ ಬದ್ಧತೆಗಳ ಮೂಲಕ ಇಂಡೋ-ಪೆಸಿಫಿಕ್ ವಲಯದ ಸ್ಥಿರತೆಯನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸುತ್ತದೆ.
• ಪೂರೈಕೆ ಸರಪಳಿ ಸ್ಥಿತಿಸ್ಥಾಪಕತ್ವ ಉಪಕ್ರಮ (SCRI):- ನಿರ್ಣಾಯಕ ಸರಕುಗಳ ಪೂರೈಕೆಗಾಗಿ ಚೀನಾದ ಮೇಲಿನ ಅವಲಂಬನೆಯನ್ನು ತಗ್ಗಿಸಲು ಈ ಉಪಕ್ರಮವು ಸಹಕಾರಿಯಾಗಿದೆ.
• ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವೇದಿಕೆಗಳು:- ಭಾರತ ಮತ್ತು ಜಪಾನ್ ದೇಶಗಳು ಜಿ-20, ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸೌರ ಒಕ್ಕೂಟ (ISA), ವಿಪತ್ತು-ನಿರೋಧಕ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯಗಳ ಒಕ್ಕೂಟ (CDRI), ಮತ್ತು ಇಂಡೋ-ಪೆಸಿಫಿಕ್ ಆರ್ಥಿಕ ಚೌಕಟ್ಟು (IPEF) ವೇದಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಸಹಕರಿಸುತ್ತಿದ್ದು, ಬಹುಪಕ್ಷೀಯ ಆಡಳಿತ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುತ್ತಿವೆ.
• ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ:- ಭಾರತದ ಇಸ್ರೋ (ISRO) ಮತ್ತು ಜಪಾನ್‌ನ ಜಾಕ್ಸಾ (JAXA) ಜಂಟಿಯಾಗಿ ಕೈಗೊಂಡಿರುವ ‘ಲುಪೆಕ್ಸ್’ (LUPEX – ಚಂದ್ರಯಾನ ಪರಿಶೋಧನೆ) ಮಿಷನ್, ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಪರಿಶೋಧನಾ ವಲಯದ ಮುಂಚೂಣಿ ಸಹಭಾಗಿತ್ವಕ್ಕೆ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಿದರ್ಶನವಾಗಿದೆ.