ಲೇಖಕ: instakas

ಶಾಂತಿ (SHANTI) ಕಾಯ್ದೆ 2025

ಇಂಧನ

ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿದೆ: 

• ಶಾಂತಿ (SHANTI- ಭಾರತಕ್ಕಾಗಿ ಪರಮಾಣು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಪ್ರಗತಿಯ ಸುಸ್ಥಿರ ಬಳಕೆ) ಕಾಯ್ದೆ 2025, ಸುರಕ್ಷತಾ ಮಾನದಂಡಗಳು, ಸಂತ್ರಸ್ತರ ಪರಿಹಾರ ಮತ್ತು ದೀರ್ಘಕಾಲೀನ ಇಂಧನ ಕಾರ್ಯತಂತ್ರದ ಬಗ್ಗೆ ಕಳವಳಗಳನ್ನು ಹುಟ್ಟುಹಾಕಿದೆ.
• ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾಗಿ, ಭಾರತದಲ್ಲಿನ ಪರಮಾಣು ವಿದ್ಯುತ್ ಸ್ಥಾವರಗಳು ಕೇವಲ ಸರ್ಕಾರಿ ಸ್ವಾಮ್ಯದ  ಭಾರತೀಯ ಪರಮಾಣು ವಿದ್ಯುತ್ ನಿಗಮ ನಿಯಮಿತ (NPCIL) ಮತ್ತು ಅದರ ಸಂಪೂರ್ಣ ಸ್ವಾಮ್ಯದ ಅಂಗಸಂಸ್ಥೆಯಾದ ಭಾರತೀಯ ನಾಭಿಕೀಯ ವಿದ್ಯುತ್ ನಿಗಮ (BHAVINI) ದ ಒಡೆತನ ಮತ್ತು ನಿರ್ವಹಣೆಯಲ್ಲಿವೆ.

ಶಾಂತಿ ಕಾಯ್ದೆ, 2025 ರ ಬಗ್ಗೆ:

• ಇದು ಡಿಸೆಂಬರ್ 2025ರಲ್ಲಿ ಅಂಗೀಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು.
• ಇದು ಭಾರತದ ಪರಮಾಣು ಆಡಳಿತದ ಮಹತ್ವದ ಪರಿಷ್ಕರಣೆಯನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತದೆ.
• ಈ ಕಾಯ್ದೆಯು ಪರಮಾಣು ಶಕ್ತಿ ಕಾಯ್ದೆ, 1962 ಮತ್ತು ನಾಗರಿಕ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆ ಮತ್ತು ಪರಮಾಣು ಹಾನಿ ಕಾಯ್ದೆ (CLNDA), 2010 ಅನ್ನು ರದ್ದುಗೊಳಿಸುವ ಮೂಲಕ ಈ ವಲಯದ ಕಾನೂನು ಚೌಕಟ್ಟನ್ನು ಏಕೀಕರಿಸುತ್ತದೆ.

ಪ್ರಮುಖ ಉದ್ದೇಶಗಳು ಮತ್ತು ಆಧಾರಸ್ತಂಭಗಳು:

• 2047ರ ವೇಳೆಗೆ 100 GW ಗುರಿ:- 2047ರ ವೇಳೆಗೆ 100 GW ಪರಮಾಣು ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ಭಾರತದ ಗುರಿಯನ್ನು ತಲುಪಲು ಈ ಕಾಯ್ದೆಯು ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ತಳಹದಿಯನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ.
• ಖಾಸಗಿ ವಲಯದ ಏಕೀಕರಣ:- ಇದೇ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ, ಭಾರತೀಯ ಖಾಸಗಿ ಕಂಪನಿಗಳು ಮತ್ತು ಜಂಟಿ ಉದ್ಯಮಗಳು, ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಾದ ಸರ್ಕಾರದ ಪರವಾನಗಿ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಪರಮಾಣು ವಿದ್ಯುತ್ ಸ್ಥಾವರಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಬಹುದು, ಹೊಂದಬಹುದು ಮತ್ತು ನಿರ್ವಹಿಸಬಹುದು.
• ನಿಯಂತ್ರಕ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ:- ಇದು ಪರಮಾಣು ಶಕ್ತಿ ನಿಯಂತ್ರಣ ಮಂಡಳಿಗೆ (AERB) ಶಾಸನಬದ್ಧ ಮನ್ನಣೆಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. ಇದು ಕೇವಲ ಕಾರ್ಯಾಂಗಕ್ಕೆ ಬದಲಾಗಿ ಸಂಸತ್ತಿಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಜವಾಬ್ದಾರಿಯುತ ಮತ್ತು ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿರುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ.
• ಭಾರತ ಕಿರು ಮಾಡ್ಯುಲರ್ ರಿಯಾಕ್ಟರ್‌ಗಳು (SMRs):- ಕೈಗಾರಿಕಾ ಇಂಗಾಲ ಮುಕ್ತಗೊಳಿಸುವಿಕೆ (ಡಿಕಾರ್ಬೊನೈಸೇಶನ್) ಅನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸಲು ಭಾರತ ಕಿರು ಮಾಡ್ಯುಲರ್ ರಿಯಾಕ್ಟರ್‌ಗಳ (BSMRs) ನಿಯೋಜನೆಗೆ ಈ ಕಾಯ್ದೆ ಅನುಕೂಲ ಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತದೆ.

ಪ್ರಮುಖ ನಿಬಂಧನೆಗಳು:

• ದ್ವಿ-ಪರವಾನಗಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆ:- ಘಟಕಗಳು ನಿರ್ಮಾಣ/ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಾಗಿ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರದಿಂದ ಪರವಾನಗಿಯನ್ನು ಮತ್ತು ವಿಕಿರಣ-ಸಂಬಂಧಿತ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಿಗಾಗಿ AERB ನಿಂದ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಸುರಕ್ಷತಾ ದೃಢೀಕರಣವನ್ನು ಪಡೆಯಬೇಕು.
• ಮೀಸಲು ಕಾರ್ಯತಂತ್ರದ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳು:- ಯುರೇನಿಯಂ ಪುಷ್ಟೀಕರಣ, ಬಳಕೆಯಾದ ಇಂಧನ ನಿರ್ವಹಣೆ ಮತ್ತು ಭಾರಜಲ ಉತ್ಪಾದನೆ ಸೇರಿದಂತೆ ಸೂಕ್ಷ್ಮ “ಇಂಧನ ಚಕ್ರ” ಚಟುವಟಿಕೆಗಳ ಮೇಲೆ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರವು ವಿಶೇಷ ನಿಯಂತ್ರಣವನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ.
• ವಿವಾದ ಪರಿಹಾರ:- ಪರಮಾಣು ಶಕ್ತಿ ಪರಿಹಾರ ಸಲಹಾ ಮಂಡಳಿಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುತ್ತದೆ. ವಿದ್ಯುತ್ ಮೇಲ್ಮನವಿ ನ್ಯಾಯಮಂಡಳಿ (APTEL) ಮೇಲ್ಮನವಿ ಪ್ರಾಧಿಕಾರವಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಮುಂದಿನ ಸವಾಲುಗಳನ್ನು ಸರ್ವೋಚ್ಚ ನ್ಯಾಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರಶ್ನಿಸಬಹುದು.

ಶಾಂತಿ ಕಾಯ್ದೆಯ ಬಗ್ಗೆ ವ್ಯಕ್ತವಾದ ಕಳವಳಗಳು:

• ಫುಕುಶಿಮಾ ಡೈಚಿ ಪರಮಾಣು ದುರಂತ:- ಈ ದುರಂತವು ರಿಯಾಕ್ಟರ್ ಸುರಕ್ಷತಾ ಕವಚ ವಿನ್ಯಾಸ ಮತ್ತು ತುರ್ತು ಸನ್ನದ್ಧತೆಯಲ್ಲಿನ ದೌರ್ಬಲ್ಯಗಳನ್ನು ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸಿತು.
• ಚೆರ್ನೋಬಿಲ್ ದುರಂತ:- ಈ ದುರಂತವು ಸಕಾರಾತ್ಮಕ ಶಕ್ತಿ ಗುಣಾಂಕ ಮತ್ತು ಅಸಮರ್ಪಕ ತುರ್ತು ಸ್ಥಗಿತಗೊಳಿಸುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ ರಚನಾತ್ಮಕ ವಿನ್ಯಾಸದ ದೋಷಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು.
• ಥ್ರೀ ಮೈಲ್ ಐಲ್ಯಾಂಡ್ ಅಪಘಾತ:- ಈ ಅಪಘಾತವು ಗಮನಾರ್ಹವಾದ ನಿಯಂತ್ರಣ ಕೊಠಡಿ ವಿನ್ಯಾಸ ವೈಫಲ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಪೂರೈಕೆದಾರರ ಸಂವಹನ ಲೋಪಗಳನ್ನು ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸಿತು.

ಮಹರ್ಷಿ ದಯಾನಂದ ಸರಸ್ವತಿ

ಇತಿಹಾಸ

ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿದ್ದಾರೆ:

• ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿಯವರು ಮಹರ್ಷಿ ದಯಾನಂದ ಸರಸ್ವತಿ ಅವರ ಜನ್ಮ ದಿನಾಚರಣೆಯಂದು ಅವರಿಗೆ ಗೌರವ ನಮನ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು.

ಮಹರ್ಷಿ ದಯಾನಂದ ಸರಸ್ವತಿ ಅವರ ಬಗ್ಗೆ:

• ಇವರು 1824ರ ಫೆಬ್ರವರಿ 12 ರಂದು ಗುಜರಾತಿನ ಟಂಕಾರಾದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ನಂತರ ಇವರು ಸ್ವಾಮಿ ವಿರಜಾನಂದರ ಶಿಷ್ಯರಾದರು.
• ಸಾಮಾಜಿಕ ಅಸಮಾನತೆಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸಲು ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಸುಧಾರಣೆಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸಲು ಅವರು 1875ರಲ್ಲಿ ಆರ್ಯ ಸಮಾಜವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು.
•  “ವೇದಗಳಿಗೆ ಹಿಂದಿರುಗಿ”:- ಎಂಬ ಘೋಷಣೆಯನ್ನು ನೀಡಿದರು ಮತ್ತು ಎರಡು ಪ್ರಮುಖ ವಿಚಾರಗಳಿಗೆ ಒತ್ತು ನೀಡಿದರು: ವೇದಗಳ ದೋಷಾತೀತ ಅಧಿಕಾರ ಮತ್ತು ಏಕದೇವೋಪಾಸನೆ.
• ಅವರ ಪ್ರಮುಖ ನಂಬಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಮೂರ್ತಿಪೂಜೆ ಮತ್ತು ಅತಿಯಾದ ಧಾರ್ಮಿಕ ಆಚರಣೆಗಳ ನಿರಾಕರಣೆ, ಮಹಿಳಾ ಶಿಕ್ಷಣಕ್ಕೆ ಬೆಂಬಲ, ಬಾಲ್ಯವಿವಾಹದ ಖಂಡನೆ ಮತ್ತು ಅಸ್ಪೃಶ್ಯತೆಯ ವಿರೋಧ ಸೇರಿವೆ.
• ಅವರು ಅನ್ಯ ಧರ್ಮಗಳಿಗೆ ಮತಾಂತರಗೊಂಡವರನ್ನು ಮರಳಿ ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮಕ್ಕೆ ಸೇರಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸುವ ‘ಶುದ್ಧಿ’ ಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿದರು.
• ಪ್ರಕಟಣೆಗಳು:- ಸತ್ಯಾರ್ಥ ಪ್ರಕಾಶ, ಸಂಸ್ಕಾರ ವಿಧಿ ಮತ್ತು ಯಜುರ್ವೇದ ಭಾಷ್ಯಂ.
• ಪರಂಪರೆ:- 1883ರಲ್ಲಿ ಅವರ ಮರಣದ ನಂತರ, ಅವರ ನಂಬಿಕೆಗಳು, ಬೋಧನೆಗಳು ಮತ್ತು ವಿಚಾರಗಳಿಂದ ಪ್ರೇರಿತರಾಗಿ ಅವರ ಶಿಷ್ಯರು ದಯಾನಂದ ಆಂಗ್ಲೋ ವೇದಿಕ್ (DAV) ಕಾಲೇಜು ಟ್ರಸ್ಟ್ ಮತ್ತು  ನಿರ್ವಹಣಾ ಸಂಘವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು.

ಅಸ್ಸಾಂ ರೈಫಲ್ಸ್ : ದೇಶೀಯ ಶ್ವಾನ ತಳಿಗಳ ಸೇರ್ಪಡೆ

ರಕ್ಷಣೆ

ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿದೆ:

• ಅಸ್ಸಾಂ ರೈಫಲ್ಸ್ ತನ್ನ ವಿಶೇಷ ಶ್ವಾನದಳಕ್ಕೆ ಎರಡು ದೇಶೀಯ ಶ್ವಾನ ತಳಿಗಳಾದ ತಂಖುಲ್ ಹುಯಿ (ಹಫಾ) ಮತ್ತು ಕೋಂಬೈ ಅನ್ನು ಸೇರ್ಪಡೆಗೊಳಿಸುತ್ತಿದೆ.
• ಈ ಸೇರ್ಪಡೆ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಅಸ್ಸಾಂನ ಜೋರ್ಹತ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಅಸ್ಸಾಂ ರೈಫಲ್ಸ್ ಶ್ವಾನ ತರಬೇತಿ ಕೇಂದ್ರವು (ARDTC) ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದೆ.

ಭಾರತೀಯ ಶ್ವಾನ ತಳಿಗಳ ಬಗ್ಗೆ:

• ತಂಖುಲ್ ಹುಯಿ:- ಇದು ಮಣಿಪುರದ ಉಖ್ರುಲ್ ಜಿಲ್ಲೆಗೆ ಸ್ಥಳೀಯವಾಗಿದೆ. ಇದು ಅತ್ಯಂತ ಧೈರ್ಯಶಾಲಿ ಹಾಗೂ ವಿಶಿಷ್ಟವಾದ ಜಾಡು ಹಿಡಿಯುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯಗಳಿಗೆ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದೆ. ಇದು ಆಹಾರ ಅಥವಾ ನೀರಿಲ್ಲದೆ 48 ಗಂಟೆಗಳ ಕಾಲ ಪ್ರಾಣಿಗಳನ್ನು ಹಿಂಬಾಲಿಸುವ ದೈಹಿಕ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಇದು ರೋಗ ನಿರೋಧಕ ಶಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಗುಡ್ಡಗಾಡು ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ ಹೊಂದಿಕೊಳ್ಳುವ ಗುಣಕ್ಕೂ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದೆ.
• ಕೋಂಬೈ:- ಇದು ತಮಿಳುನಾಡಿಗೆ ಸ್ಥಳೀಯವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಚುರುಕುತನ, ಕಾವಲು ಕಾಯುವ ಪ್ರವೃತ್ತಿ ಮತ್ತು ನಿಷ್ಠೆಗೆ ಗುರುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ.

ಅಸ್ಸಾಂ ರೈಫಲ್ಸ್ ನ ಬಗ್ಗೆ:

• ಸ್ಥಾಪನೆ:- 1835
• ಎರಡೂ ಮಹಾಯುದ್ಧಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸುವಿಕೆ:- ಇದು ಎರಡೂ ಮಹಾಯುದ್ಧಗಳಲ್ಲಿ ಹಾಗೂ 1962ರ ಚೀನಾ-ಭಾರತದ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದ ಏಕೈಕ ಅರೆಸೇನಾ ಪಡೆಯಾಗಿದೆ.
• ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿ:- ಮೇಘಾಲಯದ ಶಿಲ್ಲಾಂಗ್‌ ಮತ್ತು ಪ್ರಸ್ತುತ 46 ಬೆಟಾಲಿಯನ್‌ಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.
• ಇದು ಏಳು ಕೇಂದ್ರ ಸಶಸ್ತ್ರ ಪೊಲೀಸ್ ಪಡೆಗಳಲ್ಲಿ (CAPFs) ಒಂದಾಗಿದೆ. ಇದು ಪ್ರಾಥಮಿಕವಾಗಿ ಭಾರತದ ಇಂಡೋ-ಮ್ಯಾನ್ಮಾರ್ ಗಡಿಯನ್ನು ಕಾಯುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಈಶಾನ್ಯ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಗಡಿ ಭದ್ರತೆ, ಬಂಡಾಯ ನಿಗ್ರಹ ಮತ್ತು ಕಾನೂನು ಸುವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಮೇಲೆ ಗಮನಹರಿಸುತ್ತದೆ.

ಕ್ಯಾಸನೂರು ಅರಣ್ಯ ಕಾಯಿಲೆ

ಆರೋಗ್ಯ

ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿದೆ:

• ಭಾರತೀಯ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಸಂಶೋಧನಾ ಮಂಡಳಿ (ICMR) ಕ್ಯಾಸನೂರು ಅರಣ್ಯ ಕಾಯಿಲೆ (KFD) ವಿರುದ್ಧ ಸುಧಾರಿತ ಲಸಿಕೆಯನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸುವ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರವಾಗಿ ಮುನ್ನಡೆಯುತ್ತಿದೆ.

ಕ್ಯಾಸನೂರು ಅರಣ್ಯ ಕಾಯಿಲೆಯ ಬಗ್ಗೆ:

• ಮೂಲ:- ಇದನ್ನು ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ 1957ರಲ್ಲಿ ಕರ್ನಾಟಕದ ಕ್ಯಾಸನೂರು ಅರಣ್ಯದಲ್ಲಿ ಗುರುತಿಸಲಾಯಿತು. 
• ಇದನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ‘ಮಂಗನ ಕಾಯಿಲೆ’ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.
• ಪ್ರಕಾರ:- ಇದು ಉಣ್ಣೆಗಳಿಂದ ಹರಡುವ ರಕ್ತಸ್ರಾವಕಾರಕ ವೈರಾಣು ಜ್ವರವಾಗಿದೆ (Viral Hemorrhagic Fever) ಮತ್ತು ಇದು ಫ್ಲಾವಿವಿರಿಡೆ ಕುಟುಂಬದ ‘ಕ್ಯಾಸನೂರು ಫಾರೆಸ್ಟ್ ಡಿಸೀಸ್ ವೈರಸ್‌’ನಿಂದ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ.
• ಹರಡುವಿಕೆ:- ಇದು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಉಣ್ಣೆ ಕಚ್ಚುವಿಕೆಯಿಂದ (ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಹೇಮಾಫಿಸಾಲಿಸ್ ಸ್ಪಿನಿಗೆರಾ) ಅಥವಾ ಸೋಂಕಿತ ಪ್ರಾಣಿಗಳ, ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿ ರೋಗಗ್ರಸ್ತ ಅಥವಾ ಸತ್ತ ಕೋತಿಗಳ ಸಂಪರ್ಕದಿಂದ ಮನುಷ್ಯರಿಗೆ ಹರಡುತ್ತದೆ.
  • ಗಮನಿಸಿ:– ಇದು ವ್ಯಕ್ತಿಯಿಂದ ವ್ಯಕ್ತಿಗೆ ಹರಡುವುದಿಲ್ಲ.
• ಋತುಮಾನದ ಪ್ರವೃತ್ತಿ:- ಈ ಸಾಂಕ್ರಾಮಿಕವು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಅಕ್ಟೋಬರ್‌ನಿಂದ ಜೂನ್‌ವರೆಗೆ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ ಹಾಗೂ ಜನವರಿ ಮತ್ತು ಏಪ್ರಿಲ್ ನಡುವಿನ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಇದು ಉತ್ತುಂಗದಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ.
• ಲಕ್ಷಣಗಳು:- ಹಠಾತ್ ಜ್ವರ, ತಲೆನೋವು ಮತ್ತು ವಾಂತಿ; ತೀವ್ರತರವಾದ ಪ್ರಕರಣಗಳಲ್ಲಿ ರಕ್ತಸ್ರಾವ ಮತ್ತು ನರವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು.
• ಮರಣ ಪ್ರಮಾಣ:- ಈ ಕಾಯಿಲೆಯು ಸರಿಸುಮಾರು 5% ರಿಂದ 10% ರಷ್ಟು ಮರಣ ದರವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.
• ಪ್ರಸ್ತುತ ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾದ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ಇಲ್ಲ:- ರೋಗ ನಿರ್ವಹಣೆಯು ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಪೋಷಕ ಆರೈಕೆಯನ್ನು (ಜಲಸಂಚಯನ, ಆಮ್ಲಜನಕ ಪೂರೈಕೆ ಮತ್ತು ರಕ್ತದೊತ್ತಡ ನಿರ್ವಹಣೆ) ಅವಲಂಬಿಸಿದೆ.
• ತಡೆಗಟ್ಟುವಿಕೆ:- ಇದಕ್ಕೆ ಲಸಿಕೆ ಲಭ್ಯವಿದ್ದು, ಬಾಧಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಪಡೆಯುವಂತೆ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಶಿಫಾರಸು ಮಾಡಲಾಗಿದೆ.

ರಾಜಾಜಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನ

ಪರಿಸರ

ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿದೆ:

• ರಾಜಾಜಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನದ ಮೂಲಕ ಹಾದುಹೋಗುವ 11.5 ಕಿ.ಮೀ ಉದ್ದದ ಲಾಲ್ಧಾಂಗ್-ಚಿಲ್ಲರ್ಖಾಲ್ ರಸ್ತೆ ಯೋಜನೆಯ ಡಾಂಬರೀಕರಣಕ್ಕೆ ಸರ್ವೋಚ್ಛ ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ಅನುಮತಿ ನೀಡಿದೆ.

‘ರಾಜಾಜಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನ’ದ ಬಗ್ಗೆ:

• ರಾಜಾಜಿ, ಮೋತಿಚೂರ್ ಮತ್ತು ಚಿಲ್ಲಾ ವನ್ಯಜೀವಿ ಧಾಮಗಳನ್ನು ವಿಲೀನಗೊಳಿಸುವ ಮೂಲಕ 1983ರಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು.
• ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟಗಾರ ಮತ್ತು ಭಾರತದ ಮೊದಲ ಗವರ್ನರ್-ಜನರಲ್ ಸಿ. ರಾಜಗೋಪಾಲಾಚಾರಿ (ರಾಜಾಜಿ) ಅವರ ಗೌರವಾರ್ಥವಾಗಿ ಇದಕ್ಕೆ ಹೆಸರಿಡಲಾಗಿದೆ.
• ಸ್ಥಳ:- ಇದು ಹರಿದ್ವಾರ, ಋಷಿಕೇಶ ಮತ್ತು ಡೆಹ್ರಾಡೂನ್ ಬಳಿಯ ಹಿಮಾಲಯದ ತಪ್ಪಲಿನಲ್ಲಿ ನೆಲೆಗೊಂಡಿದೆ.
• ನದಿಗಳು:- ಇದು ವೈವಿಧ್ಯಮಯ ಸಸ್ಯವರ್ಗ ಮತ್ತು ಶ್ರೀಮಂತ ಜೀವವೈವಿಧ್ಯವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದ್ದು, ಗಂಗಾ ಮತ್ತು ಸೋನ್ ನದಿಗಳು ಇದರ ಮೂಲಕ ಹರಿಯುತ್ತವೆ.
• ಇದು ಆನೆಗಳು, ಹುಲಿಗಳು, ಚಿರತೆಗಳು, ಜಿಂಕೆಗಳು, ಘೋರಲ್‌ಗಳು (ಬೆಟ್ಟದ ಕಾಡು ಆಡುಗಳು)  ಮತ್ತು ಹಲವಾರು ಪಕ್ಷಿ ಪ್ರಭೇದಗಳಿಗೆ ನೆಲೆಯಾಗಿದೆ ಹಾಗೂ ಈ ಮೂಲಕ ಪ್ರಕೃತಿ ಪ್ರಿಯರಿಗೆ ಇದೊಂದು ಸ್ವರ್ಗವಾಗಿದೆ.

ಪಂಚಶೀಲ ಒಪ್ಪಂದ

ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿದೆ:

• ಚೀನಾದ ದೃಷ್ಟಿಕೋನವು ವಿಭಿನ್ನವಾಗಿದ್ದರೂ ಸಹ, 1954ರ ಪಂಚಶೀಲ ಒಪ್ಪಂದವು ಉತ್ತರದ ಗಡಿ ಪ್ರಶ್ನೆಯನ್ನು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿ ಇತ್ಯರ್ಥಪಡಿಸಿದೆ ಎಂಬ ನಂಬಿಕೆಯನ್ನು ಭಾರತ ಹೊಂದಿತ್ತು ಎಂದು ರಕ್ಷಣಾ ಸಿಬ್ಬಂದಿ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರು (CDS) ಇತ್ತೀಚಿಗೆ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದ್ದಾರೆ.

‘ಪಂಚಶೀಲ ಒಪ್ಪಂದ’ದ ಬಗ್ಗೆ:

• 1954ರಲ್ಲಿ, ಭಾರತವು ಟಿಬೆಟ್ ಅನ್ನು ಚೀನಾದ ಭಾಗವೆಂದು ಗುರುತಿಸಿತು ಮತ್ತು ಎರಡೂ ದೇಶಗಳು ಪಂಚಶೀಲ ಒಪ್ಪಂದಕ್ಕೆ ಸಹಿ ಹಾಕಿದವು.

• • ಪಂಚಶೀಲ ಒಪ್ಪಂದವು ಈ ಕೆಳಗಿನ 5 ತತ್ವಗಳನ್ನು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿತು:

• ಪರಸ್ಪರರ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಸಮಗ್ರತೆ ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಭೌಮತ್ವಕ್ಕೆ ಗೌರವ.

• ಪರಸ್ಪರ ಆಕ್ರಮಣ ಮಾಡದಿರುವುದು.

• ಪರಸ್ಪರರ ಆಂತರಿಕ ವ್ಯವಹಾರಗಳಲ್ಲಿ ಹಸ್ತಕ್ಷೇಪ ಮಾಡದಿರುವುದು.

• ಸಮಾನತೆ ಮತ್ತು ಪರಸ್ಪರ ಲಾಭಕ್ಕಾಗಿ ಸಹಕಾರ.

• ಶಾಂತಿಯುತ ಸಹಬಾಳ್ವೆ.

• ಇದು ವ್ಯಾಪಾರ ಮತ್ತು ಸ್ನೇಹ ಸಂಬಂಧಗಳನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸಲು ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಲಾಗಿತ್ತು ಮತ್ತು ದ್ವಿಪಕ್ಷೀಯ ಸಂಬಂಧಗಳಿಗೆ ಆಧಾರವಾಯಿತು.
• ಇದರೊಂದಿಗೆ, ಭಾರತವು ತನ್ನ ಉತ್ತರದ ಗಡಿಯನ್ನು ಇತ್ಯರ್ಥಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ಭಾವಿಸಿತ್ತು.
• 2025ರಲ್ಲಿ ಚೀನಾದ ಅಧ್ಯಕ್ಷರು, ಪಂಚಶೀಲ ತತ್ವಗಳನ್ನು ಎರಡೂ ದೇಶಗಳು ಪಾಲಿಸಬೇಕು ಮತ್ತು ಉತ್ತೇಜಿಸಬೇಕು ಎಂದು ಒತ್ತಿಹೇಳಿದರು.
• ಭಾರತ ಮತ್ತು ಚೀನಾ ತಮ್ಮ ಸಂಬಂಧಗಳನ್ನು ಪುನರುಜ್ಜೀವನಗೊಳಿಸುತ್ತಿರುವಾಗ ಮತ್ತು ಪ್ರಧಾನಿ ಮೋದಿಯವರು ಏಳು ವರ್ಷಗಳ ನಂತರ ಚೀನಾಕ್ಕೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಈ ಹೇಳಿಕೆ ಬಂದಿದೆ.

ಭಾರತ-ಚೀನಾ ಗಡಿಗಳು:

• • ಭಾರತವು ವಾಸ್ತವ ನಿಯಂತ್ರಣ ರೇಖೆಯನ್ನು (LAC) 3,488 ಕಿ.ಮೀ ಉದ್ದವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಿದರೆ, ಚೀನಾ ಅದನ್ನು ಕೇವಲ 2,000 ಕಿ.ಮೀ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸುತ್ತದೆ.
  • ಇದನ್ನು ಈ ಕೆಳಗಿನ 3 ವಲಯಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗಿದೆ:

• ಅರುಣಾಚಲ ಪ್ರದೇಶ ಮತ್ತು ಸಿಕ್ಕಿಂ ವ್ಯಾಪಿಸಿರುವ ಪೂರ್ವ ವಲಯ,

• ಉತ್ತರಾಖಂಡ ಮತ್ತು ಹಿಮಾಚಲ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿರುವ ಮಧ್ಯ ವಲಯ,

• ಲಡಾಖ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಪಶ್ಚಿಮ ವಲಯ.

ಪಶ್ಚಿಮ ವಲಯ ಅಥವಾ ಅಕ್ಸಾಯ್ ಚಿನ್ ವಲಯ:

• ಮೂಲತಃ ಭಾರತದ ಜಮ್ಮು ಮತ್ತು ಕಾಶ್ಮೀರ ರಾಜ್ಯದ ಭಾಗವಾಗಿದ್ದ ಈ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು, 1962ರ ಯುದ್ಧದ ನಂತರ ಚೀನಾ ಸರ್ಕಾರವು ಕ್ಸಿನ್ಜಿಯಾಂಗ್ (Xinjiang) ಪ್ರಾಂತ್ಯದ ಸ್ವಾಯತ್ತ ಭಾಗವೆಂದು ಹೇಳಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದೆ.

ಮಧ್ಯ ವಲಯ:

• ಇದು ಭಾರತ-ಚೀನಾ ಗಡಿಯ ಕಡಿಮೆ ವಿವಾದಿತ ವಿಭಾಗವಾಗಿದೆ, ಆದರೆ ಇತ್ತೀಚಿನ ಡೋಕ್ಲಾಂ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟು ಮತ್ತು ನಾಥು ಲಾ ಪಾಸ್ ವ್ಯಾಪಾರ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು ಎಲ್ಲಾ ಹಂತಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಕಷ್ಟವನ್ನು ತಂದೊಡ್ಡಿವೆ.

ಪೂರ್ವ ವಲಯ ಅಥವಾ ಅರುಣಾಚಲ ಪ್ರದೇಶ:

• ಈ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಮೆಕ್‌ಮಹೊನ್ ರೇಖೆಯು ಭಾರತ ಮತ್ತು ಚೀನಾವನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕಿಸಿತ್ತು, ಆದರೆ 1962ರ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಪೀಪಲ್ಸ್ ಲಿಬರೇಶನ್ ಆರ್ಮಿ (PLA) 9000 ಚದರ ಕಿ.ಮೀ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಆಕ್ರಮಿಸಿಕೊಂಡಿತು.
• ಆದಾಗ್ಯೂ, ಚೀನಾ ಇಡೀ ಅರುಣಾಚಲ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ತನ್ನದು ಎಂದು ಹೇಳಿಕೊಳ್ಳಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದೆ.

ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಜೈವಿಕ ಸುರಕ್ಷತೆ ಅಪಾಯ

ಆರೋಗ್ಯ

ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿದೆ: 

• 2025ರಲ್ಲಿ, ಗುಜರಾತ್ ಭಯೋತ್ಪಾದನಾ ನಿಗ್ರಹ ದಳ (ATS) ರೈಸಿನ್ ಆಧಾರಿತ ಶಂಕಿತ ಜೈವಿಕ ಭಯೋತ್ಪಾದನಾ ಸಂಚನ್ನು ಭೇದಿಸಿತು. 
• ಇದು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರಬಹುದಾದ ಭಾರತದ ಮೊದಲ ಶಂಕಿತ ರೈಸಿನ್-ಸಂಬಂಧಿತ ಜೈವಿಕ ಭಯೋತ್ಪಾದನಾ ಪ್ರಕರಣವಾಗಿದೆ.

ಜೈವಿಕ ಅಸ್ತ್ರಗಳು:

• ವ್ಯಾಖ್ಯಾನ:- ಮನುಷ್ಯರು, ಪ್ರಾಣಿಗಳು ಅಥವಾ ಬೆಳೆಗಳಲ್ಲಿ ರೋಗ ಅಥವಾ ಸಾವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಲು ರೋಗಕಾರಕಗಳನ್ನು (ಬ್ಯಾಕ್ಟೀರಿಯಾ, ವೈರಸ್, ಶಿಲೀಂಧ್ರ) ಅಥವಾ ವಿಷಕಾರಿ ದ್ರವ್ಯಗಳನ್ನು (ರೈಸಿನ್, ಬೊಟುಲಿನಮ್ ಟಾಕ್ಸಿನ್) ಬಳಸುವುದೇ ಜೈವಿಕ ಅಸ್ತ್ರಗಳು.
• ಇವುಗಳು ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಹಾನಿ ಉಂಟುಮಾಡುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವಿರುವುದರಿಂದ ಸಾಮೂಹಿಕ ವಿನಾಶದ ಅಸ್ತ್ರಗಳು (WMDs) ಎಂದು ವರ್ಗೀಕರಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಭಾರತದ ಪ್ರಸ್ತುತ ಜೈವಿಕ ಸುರಕ್ಷತಾ ಚೌಕಟ್ಟು:

• ಜೈವಿಕ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಇಲಾಖೆ:- ಇದು ಪ್ರಯೋಗಾಲಯಗಳ ಸಂಶೋಧನಾ ಆಡಳಿತ ಮತ್ತು ಸುರಕ್ಷತಾ ಚೌಕಟ್ಟುಗಳನ್ನು ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.
• ಭಾರತೀಯ ಸಸ್ಯಗಳನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕಿಸುವ ಸಂಸ್ಥೆ:- ಇದು ಕೃಷಿ ಆಮದು ಮತ್ತು ರಫ್ತುಗಳನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುತ್ತದೆ.
• ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಪತ್ತು ನಿರ್ವಹಣಾ ಪ್ರಾಧಿಕಾರ (NDMA):- ಜೈವಿಕ ವಿಪತ್ತುಗಳ ನಿರ್ವಹಣೆಗಾಗಿ ವಿವರವಾದ ಮಾರ್ಗಸೂಚಿಗಳನ್ನು ಹೊರಡಿಸುತ್ತದೆ.

ಭಾರತದಲ್ಲಿರುವ ಪ್ರಮುಖ ಕಾನೂನು ಉಪಕ್ರಮಗಳು:

• ಪರಿಸರ (ಸಂರಕ್ಷಣೆ) ಕಾಯ್ದೆ, 1986:- ಇದು ಅಪಾಯಕಾರಿ ಸೂಕ್ಷ್ಮಜೀವಿಗಳು ಮತ್ತು ಕುಲಾಂತರಿ (ತಳೀಯವಾಗಿ ಮಾರ್ಪಡಿಸಿದ) ಜೀವಿಗಳನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುತ್ತದೆ.
• ಸಾಮೂಹಿಕ ವಿನಾಶದ ಅಸ್ತ್ರಗಳು ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ವಿತರಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳ (ಕಾನೂನುಬಾಹಿರ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳ ನಿಷೇಧ) ಕಾಯ್ದೆ, 2005:- ಇದು ಜೈವಿಕ ಅಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ಅಪರಾಧವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸುತ್ತದೆ.
• ಜೈವಿಕ ಸುರಕ್ಷತಾ ನಿಯಮಗಳು, 1989:- ಮತ್ತು ಮರುಸಂಯೋಜಿತ ಡಿಎನ್‌ಎ ಸಂಶೋಧನೆ ಮತ್ತು ಜೈವಿಕ ನಿಯಂತ್ರಣಕ್ಕಾಗಿ 2017ರಲ್ಲಿ ಹೊರಡಿಸಲಾದ ಮಾರ್ಗಸೂಚಿಗಳು.

ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉಪಕ್ರಮಗಳು:

ಜೈವಿಕ ಅಸ್ತ್ರಗಳ ಸಮಾವೇಶ (BWC):

• ಇದು 1975ರಲ್ಲಿ ಜಾರಿಗೆ ಬಂದಿತು.
• ಇದು ಜೈವಿಕ ಮತ್ತು ವಿಷಕಾರಿ ಅಸ್ತ್ರಗಳ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ, ಉತ್ಪಾದನೆ, ಸ್ವಾಧೀನ, ವರ್ಗಾವಣೆ, ಸಂಗ್ರಹಣೆ ಮತ್ತು ಬಳಕೆಯನ್ನು ನಿಷೇಧಿಸುತ್ತದೆ.
• ಇದು ಇಡೀ ವರ್ಗದ ಸಾಮೂಹಿಕ ವಿನಾಶದ ಅಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು (WMD) ನಿಷೇಧಿಸಿದ ಮೊದಲ ಬಹುಪಕ್ಷೀಯ ನಿಶ್ಯಸ್ತ್ರೀಕರಣ ಒಪ್ಪಂದವಾಗಿದೆ.

ರಾಸಾಯನಿಕ ಅಸ್ತ್ರಗಳ ಸಮಾವೇಶ (CWC):

• ಧ್ಯೇಯೋದ್ದೇಶ:- ಇದು ರಾಸಾಯನಿಕ ಅಸ್ತ್ರಗಳು ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ತಯಾರಿಕೆಗೆ ಬಳಸುವ ಮೂಲ ರಾಸಾಯನಿಕಗಳ ಉತ್ಪಾದನೆ, ಸಂಗ್ರಹಣೆ ಮತ್ತು ಬಳಕೆಯನ್ನು ನಿರ್ಮೂಲನೆ ಮಾಡುವ ಗುರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಒಪ್ಪಂದವಾಗಿದೆ.
• ಅಂಗೀಕಾರ:- ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 3, 1992
• ಜಾರಿ:- ಏಪ್ರಿಲ್ 29, 1997
• ಸದಸ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು:- 193 ಸದಸ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.
• ಕಾನೂನುಬದ್ಧವಾಗಿ ಬದ್ಧವಾಗಿದೆ:- ಹಳೆಯ ಮತ್ತು ತ್ಯಜಿಸಿದ ರಾಸಾಯನಿಕ ಅಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ನಾಶಪಡಿಸುವುದನ್ನು ಇದು ಕಡ್ಡಾಯಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ.
• ಭಾರತದ ಅನುಮೋದನೆ ದೊರೆತಿದೆ:- ಭಾರತವು ಜನವರಿ 1993ರಲ್ಲಿ ಈ ಒಪ್ಪಂದಕ್ಕೆ ಸಹಿ ಹಾಕಿತು.

ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ ಗುಂಪು:

• ಅನೌಪಚಾರಿಕ ವೇದಿಕೆಯಾಗಿದೆ:- ರಾಸಾಯನಿಕ ಮತ್ತು ಜೈವಿಕ ಅಸ್ತ್ರಗಳ ಪ್ರಸರಣವನ್ನು ತಡೆಯಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುವ ದೇಶಗಳ ಒಂದು ಅನೌಪಚಾರಿಕ ವೇದಿಕೆಯಾಗಿದೆ.

ವಂದೇ ಮಾತರಂ

ರಾಜಕೀಯ ಮತ್ತು ಆಡಳಿತ

ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿದೆ: 

• ಅಧಿಕೃತ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳಲ್ಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರಗೀತೆ ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹಾಡು ಎರಡನ್ನೂ ನುಡಿಸುವಾಗ, ರಾಷ್ಟ್ರಗೀತೆಗಿಂತ ಮೊದಲು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹಾಡು ‘ವಂದೇ ಮಾತರಂ’ ಅನ್ನು ಹಾಡಬೇಕು ಅಥವಾ ನುಡಿಸಬೇಕು ಎಂದು ನಿರ್ದೇಶಿಸಿ ಕೇಂದ್ರ ಗೃಹ ಸಚಿವಾಲಯವು (MHA) ಮಾರ್ಗಸೂಚಿಗಳನ್ನು ಹೊರಡಿಸಿದೆ.

ಕೇಂದ್ರ ಗೃಹ ಸಚಿವಾಲಯ ಹೊರಡಿಸಿರುವ ಪ್ರಮುಖ ಮಾರ್ಗಸೂಚಿಗಳು:

ಹಾಡುವ ಅಥವಾ ನುಡಿಸುವ ಸಂದರ್ಭಗಳು:

• • ಔಪಚಾರಿಕ ರಾಜ್ಯ ಸಮಾರಂಭಗಳಿಗೆ ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿಯವರ ಆಗಮನ ಮತ್ತು ನಿರ್ಗಮನದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ.
  • ದೇಶವನ್ನು ಉದ್ದೇಶಿಸಿ ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿಗಳು ಮಾಡುವ ಭಾಷಣದ ಮೊದಲು ಮತ್ತು ನಂತರ.
  • ರಾಜ್ಯ ಸಮಾರಂಭಗಳಲ್ಲಿ ರಾಜ್ಯಪಾಲರ ಅಥವಾ ಉಪ- ರಾಜ್ಯಪಾಲರ ಆಗಮನ ಮತ್ತು ನಿರ್ಗಮನದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ.

• ರಾಷ್ಟ್ರಧ್ವಜವನ್ನು ಕ್ರಮಬದ್ಧವಾದ ಮೆರವಣಿಗೆ (ಪೆರೇಡ್‌)ಗೆ ತರುವಾಗ.

• ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರವು ನಿರ್ದಿಷ್ಟಪಡಿಸಿದ ಇತರೆ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ.

ಶಿಷ್ಟಾಚಾರ:

• ಸುಮಾರು 3 ನಿಮಿಷ 10 ಸೆಕೆಂಡುಗಳ ಅಧಿಕೃತ ಆವೃತ್ತಿಯನ್ನು ಬಳಸಬೇಕು.
• 1937ರಲ್ಲಿ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಕಾರ್ಯಕಾರಿ ಸಮಿತಿಯು ಕೈಬಿಟ್ಟಿದ್ದ ನಾಲ್ಕು ಚರಣಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ, ವಂದೇ ಮಾತರಂನ ಎಲ್ಲಾ ಆರು ಚರಣಗಳನ್ನು ನುಡಿಸಬೇಕು.

ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ಮತ್ತು ಕಾನೂನು ಚೌಕಟ್ಟು:

• ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚಿಹ್ನೆಗಳ ಸ್ಥಾನಮಾನ:- 1950ರ ಜನವರಿ 24 ರಂದು, ವಂದೇ ಮಾತರಂನ ಮೊದಲ ಎರಡು ಚರಣಗಳನ್ನು ಭಾರತದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹಾಡು ಎಂದು ಅಂಗೀಕರಿಸಲಾಯಿತು.
• ಸಂವಿಧಾನವು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸಿಲ್ಲ:- ಸಂವಿಧಾನವು “ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹಾಡು” ಎಂಬುದನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸದಿದ್ದರೂ, ಅದರ ಮಾನ್ಯತೆಯು ಸಂವಿಧಾನ ರಚನಾ ಸಭೆಯ ಚರ್ಚೆಗಳು ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯಾಂಗದ ರೂಢಿಗಳಿಂದ ಪಡೆದುಕೊಂಡಿದೆ.
• ವಿಧಿ 51A(a) – ಮೂಲಭೂತ ಕರ್ತವ್ಯಗಳು:- ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಪ್ರಜೆಯು ಸಂವಿಧಾನಕ್ಕೆ ಬದ್ಧರಾಗಿರಬೇಕು ಮತ್ತು ಅದರ ಆದರ್ಶಗಳು, ಸಂಸ್ಥೆಗಳು, ರಾಷ್ಟ್ರಧ್ವಜ ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರಗೀತೆಯನ್ನು ಗೌರವಿಸಬೇಕು ಎಂದು ಇದು ಆದೇಶಿಸುತ್ತದೆ.
• ಸಾಂವಿಧಾನದ ವಿಧಿಯ ಮೂಲಕ ಸ್ಪಷ್ಟ ರಕ್ಷಣೆ ಇಲ್ಲ:- ವಂದೇ ಮಾತರಂಗೆ ಯಾವುದೇ ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ವಿಧಿಯ ಮೂಲಕ ಸ್ಪಷ್ಟ ರಕ್ಷಣೆ ಇಲ್ಲ.

ವಂದೇ ಮಾತರಂ ಹಾಡಿನ ಬಗ್ಗೆ:

• ವಂದೇ ಮಾತರಂ ಅನ್ನು ಬಂಕಿಮ್ ಚಂದ್ರ ಚಟರ್ಜಿ ಅವರು ಸಂಸ್ಕೃತದಲ್ಲಿ ರಚಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಇದು 1882ರಲ್ಲಿ ‘ಆನಂದಮಠ’ ಕಾದಂಬರಿಯಲ್ಲಿ ಮೊದಲು ಪ್ರಕಟವಾಯಿತು.
• ಆನಂದಮಠ ಕಾದಂಬರಿಯು 1769-73ರ ಬಂಗಾಳದ ಕ್ಷಾಮ ಮತ್ತು ಸನ್ಯಾಸಿ ದಂಗೆಯ ಹಿನ್ನೆಲೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.
• 1896ರ ಕಲ್ಕತ್ತಾದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಭಾರತೀಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಅಧಿವೇಶನದಲ್ಲಿ ರವೀಂದ್ರನಾಥ ಠಾಗೋರ್ ಅವರು ಇದನ್ನು ಮೊದಲು ಹಾಡಿದರು, ಇದು ಇದಕ್ಕೆ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮನ್ನಣೆಯನ್ನು ತಂದುಕೊಟ್ಟಿತು.
• ವಂದೇ ಮಾತರಂ ಅನ್ನು ರಾಜಕೀಯ ಘೋಷಣೆಯಾಗಿ ಮೊದಲು 1905ರ ಆಗಸ್ಟ್ 7 ರಂದು ಬಳಸಲಾಯಿತು.
• 1905ರ ಸ್ವದೇಶಿ ಚಳುವಳಿಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ವಂದೇ ಮಾತರಂ ನಾಗರಿಕ ಪ್ರತಿರೋಧದ ಗೀತೆಯಾಗಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿತು.

ಭ್ರಷ್ಟಾಚಾರ ಗ್ರಹಿಕೆ ಸೂಚ್ಯಂಕ (CPI), 2025

ಆಡಳಿತ

ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿದೆ:

• ಇತ್ತೀಚಿಗೆ, ಟ್ರಾನ್ಸ್‌ಪರೆನ್ಸಿ ಇಂಟರ್‌ನ್ಯಾಷನಲ್ 2025ರ ಭ್ರಷ್ಟಾಚಾರ ಗ್ರಹಿಕೆ ಸೂಚ್ಯಂಕವನ್ನು (CPI) ಪ್ರಕಟಿಸಿದೆ.

ಭ್ರಷ್ಟಾಚಾರ ಗ್ರಹಿಕೆ ಸೂಚ್ಯಂಕ (CPI)ದ ಬಗ್ಗೆ:

• ಪ್ರಕಟಿಸುವವರು:- ಟ್ರಾನ್ಸ್‌ಪರೆನ್ಸಿ ಇಂಟರ್‌ನ್ಯಾಷನಲ್
• ಉದ್ದೇಶ:- ಇದು 182 ದೇಶಗಳಲ್ಲಿನ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವಲಯದ ಭ್ರಷ್ಟಾಚಾರದ ಮಟ್ಟವನ್ನು ಅಳೆಯುತ್ತದೆ.
• ವಿಧಾನ:- ಇದು 0 (ಅತ್ಯಂತ ಭ್ರಷ್ಟ) ಯಿಂದ 100 (ಅತ್ಯಂತ ಶುದ್ಧ/ಭ್ರಷ್ಟಾಚಾರ ರಹಿತ) ರವರೆಗಿನ ಮಾಪಕವನ್ನು ಬಳಸುತ್ತದೆ.
• ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಿರ್ವಹಣೆ ತೋರಿದ ದೇಶಗಳು:- ಡೆನ್ಮಾರ್ಕ್ (89), ಫಿನ್ಲ್ಯಾಂಡ್ (88) ಮತ್ತು ಸಿಂಗಾಪುರ (84). 
• ಅತ್ಯಂತ ಕಳಪೆ ನಿರ್ವಹಣೆ ತೋರಿದ ದೇಶಗಳು:- ದಕ್ಷಿಣ ಸುಡಾನ್ ಮತ್ತು ಸೊಮಾಲಿಯಾ.
• ಭಾರತದ ನಿರ್ವಹಣೆ:- 2025ರಲ್ಲಿ, ಭಾರತವು ಭ್ರಷ್ಟಾಚಾರ ಗ್ರಹಿಕೆ ಸೂಚ್ಯಂಕದಲ್ಲಿ (CPI) ಜಾಗತಿಕವಾಗಿ 91ನೇ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆದಿದ್ದು, 100ಕ್ಕೆ 39 ಅಂಕಗಳನ್ನು ಗಳಿಸಿದೆ. ಇದು ಹಿಂದಿನ ವರ್ಷಕ್ಕೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಅಲ್ಪ ಸುಧಾರಣೆಯಾಗಿದೆ.

ಭಾರತದ ಮೊದಲ ಸಂಗೀತಮಯ ರಸ್ತೆ

ಸರ್ಕಾರದ ಉಪಕ್ರಮಗಳು

ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿದೆ: 

• ಮುಂಬೈನ ಕರಾವಳಿ ರಸ್ತೆಯಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಮೊದಲ ಸಂಗೀತಮಯ ರಸ್ತೆಯನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಲಾಗಿದೆ.

‘ಭಾರತದ ಮೊದಲ ಸಂಗೀತಮಯ ರಸ್ತೆ’ಯ ಬಗ್ಗೆ:

• ‘ಸಂಗೀತ ಮಾರ್ಗ’:- ನಾರಿಮನ್ ಪಾಯಿಂಟ್ ಮತ್ತು ವರ್ಲಿ ನಡುವಿನ 500 ಮೀಟರ್ ಉದ್ದದ ರಸ್ತೆಗೆ ‘ಸಂಗೀತ ಮಾರ್ಗ’ ಎಂದು ಹೆಸರಿಸಲಾಗಿದೆ. ವಾಹನಗಳು ಗಂಟೆಗೆ 60–80 ಕಿ.ಮೀ ವೇಗದಲ್ಲಿ ಚಲಿಸಿದಾಗ, ಆಸ್ಕರ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ವಿಜೇತ “ಜೈ ಹೋ” ಹಾಡು ಮೊಳಗುತ್ತದೆ.
• ಈ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯು ನಿಗದಿತ ಅಂತರಗಳಲ್ಲಿ ಡಾಂಬರು ರಸ್ತೆಯ ಮೇಲೆ ಕೆತ್ತಲಾದ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಿದ ಕಂಪನ ಪಟ್ಟಿಗಳನ್ನು (ರಂಬಲ್ ಸ್ಟ್ರಿಪ್) ಬಳಸುತ್ತದೆ.
• ವಾಹನಗಳು ಈ ಪಟ್ಟಿಗಳ ಮೇಲೆ ಚಲಿಸಿದಾಗ, ಟೈರ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ರಸ್ತೆ ಮೇಲ್ಮೈ ನಡುವಿನ ಘರ್ಷಣೆಯಿಂದ ಕಂಪನಗಳು ಉಂಟಾಗುತ್ತವೆ.
• ಈ ಕಂಪನಗಳು ಶಬ್ದ ತರಂಗಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುತ್ತವೆ, ಇವು ಒಗ್ಗೂಡಿ ಸಂಗೀತದ ರಾಗವನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸುತ್ತವೆ. ಇದನ್ನು ವಾಹನದೊಳಗಿರುವ ಪ್ರಯಾಣಿಕರು ಕೇಳಬಹುದು.
• ಈ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯು ಹಂಗೇರಿಯಾದ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವನ್ನು ಆಧರಿಸಿದೆ ಮತ್ತು ಇದನ್ನು ಈಗಾಗಲೇ ಹಂಗೇರಿ, ಜಪಾನ್, ದಕ್ಷಿಣ ಕೊರಿಯಾ ಮತ್ತು ಯುನೈಟೆಡ್ ಅರಬ್ ಎಮಿರೇಟ್ಸ್‌ನಂತಹ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಅಳವಡಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಕರ್ನಾಟಕ ಮಾಹಿತಿ ಆಯೋಗ (KIC)

ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿದೆ:

• ಮಾಹಿತಿ ಹಕ್ಕು ಕಾಯ್ದೆ (RTI Act) ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಸಲ್ಲಿಕೆಯಾಗುವ ದ್ವಿತೀಯ ಮೇಲ್ಮನವಿಗಳ ವಿಲೇವಾರಿಯಲ್ಲಿ, ದೇಶದಲ್ಲೇ ಅತ್ಯಂತ ವೇಗವಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿರುವ ಆಯೋಗ ಎಂಬ ಹೆಗ್ಗಳಿಕೆಗೆ ‘ಕರ್ನಾಟಕ ಮಾಹಿತಿ ಆಯೋಗ’ (KIC) ಪಾತ್ರವಾಗಿದೆ.

ಕರ್ನಾಟಕ ಮಾಹಿತಿ ಆಯೋಗದ (KIC) ಬಗ್ಗೆ:

• ಇದು ಮಾಹಿತಿ ಹಕ್ಕು (RTI) ಕಾಯ್ದೆ, 2005 ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಮಾರ್ಚ್ 2, 2006 ರಂದು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾದ ಒಂದು ಸ್ವಾಯತ್ತ ಶಾಸನಬದ್ಧ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ.
• ಇದು ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದೊಳಗಿನ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಪ್ರಾಧಿಕಾರಗಳಿಂದ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಕೋರುವ ನಾಗರಿಕರಿಗೆ ಅಂತಿಮ ಮೇಲ್ಮನವಿ ಪ್ರಾಧಿಕಾರವಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ.

ಪ್ರಮುಖ ನಾಯಕತ್ವ ಮತ್ತು ರಚನೆ:

• ರಾಜ್ಯ ಮುಖ್ಯ ಮಾಹಿತಿ ಆಯುಕ್ತರು (ಪ್ರಭಾರ):- ಡಾ. ಹೆಚ್.ಸಿ. ಸತ್ಯನ್.
• ಪೀಠಗಳು:- ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿರುವ ತನ್ನ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿಯ ಜೊತೆಗೆ, ಆಯೋಗವು ಸಾರ್ವಜನಿಕರಿಗೆ ಸುಲಭವಾಗಿ ಲಭ್ಯವಾಗುವಂತೆ ಬೆಳಗಾವಿ ಮತ್ತು ಕಲಬುರಗಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಪೀಠಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದೆ.

ಪ್ರಮುಖ ಕಾರ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಅಧಿಕಾರಗಳು:

• ನ್ಯಾಯನಿರ್ಣಯ:- ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಮಾಹಿತಿ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು (PIOs) ಮಾಹಿತಿ ನೀಡಲು ನಿರಾಕರಿಸಿದಾಗ ಅಥವಾ ವಿಳಂಬ ಮಾಡಿದಾಗ ಸಲ್ಲಿಕೆಯಾಗುವ ‘ಎರಡನೇ ಮೇಲ್ಮನವಿಗಳು’ ಮತ್ತು ದೂರುಗಳ ವಿಚಾರಣೆಯನ್ನು ಆಯೋಗವು ನಡೆಸುತ್ತದೆ.
• ದಂಡ ವಿಧಿಸುವಿಕೆ:- ಮಾಹಿತಿ ಒದಗಿಸಲು ವಿಳಂಬ ಮಾಡುವ ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ಮೇಲೆ ₹25,000 ದವರೆಗೆ ಆರ್ಥಿಕ ದಂಡವನ್ನು ವಿಧಿಸುವ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಆಯೋಗ ಹೊಂದಿದೆ.
• ನ್ಯಾಯಾಂಗ ಅಧಿಕಾರ:- ಇದು ‘ನಾಗರಿಕ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ’ ಅಧಿಕಾರಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಸಾಕ್ಷಿಗಳಿಗೆ ಸಮನ್ಸ್ ಜಾರಿ ಮಾಡುವುದು, ಪ್ರಮಾಣ ವಚನದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಮೌಖಿಕ ಅಥವಾ ಲಿಖಿತ ಸಾಕ್ಷ್ಯವನ್ನು ಒದಗಿಸುವಂತೆ ಕೇಳುವುದು ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸುವ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.

ಪಂಡಿತ ದೀನದಯಾಳ ಉಪಾಧ್ಯಾಯ

ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿರುವ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವ

ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿದ್ದಾರೆ: 

• ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿ ಅವರು ಪಂಡಿತ ದೀನದಯಾಳ ಉಪಾಧ್ಯಾಯ ಅವರ ಪುಣ್ಯತಿಥಿಯಂದು (ಫೆಬ್ರವರಿ 11) ಗೌರವ ನಮನ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು.

ಪಂಡಿತ ದೀನದಯಾಳ ಉಪಾಧ್ಯಾಯ (1916–1968) ಅವರ ಬಗ್ಗೆ:

• ಅವರು ಪ್ರಮುಖ ರಾಜಕೀಯ ಚಿಂತಕರು, ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರು ಮತ್ತು ಭಾರತೀಯ ಜನ ಸಂಘದ ನಾಯಕರಾಗಿದ್ದರು.
• ಅವರು ಒಬ್ಬ ಅಸಾಧಾರಣ ವಿದ್ವಾಂಸರು ಮತ್ತು ಸಮರ್ಪಿತ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯವಾದಿಯಾಗಿದ್ದರು.
• ಸಿದ್ಧಾಂತ:- ಅವರು ತಮ್ಮ ‘ಏಕಾತ್ಮ ಮಾನವ ದರ್ಶನ’  ತತ್ವಕ್ಕೆ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಸಿದ್ಧಾಂತವು ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಮತ್ತು ಭೌತಿಕ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ನಡುವಿನ ಸಮತೋಲನಕ್ಕೆ ಒತ್ತು ನೀಡುತ್ತದೆ ಹಾಗೂ ವಿಕೇಂದ್ರೀಕರಣ ಮತ್ತು ಸ್ವಾವಲಂಬಿ ಗ್ರಾಮ ಆಧಾರಿತ ಆರ್ಥಿಕತೆಯನ್ನು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸುತ್ತದೆ.
• ಕೊಡುಗೆಗಳು:- ಅವರು ‘ರಾಷ್ಟ್ರ ಧರ್ಮ’ (ಮಾಸಿಕ), ‘ಪoಚಜನ್ಯ’ (ವಾರಪತ್ರಿಕೆ) ಮತ್ತು ‘ಸ್ವದೇಶ’ (ದಿನಪತ್ರಿಕೆ) ಪತ್ರಿಕೆಗಳನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸುವ ಮೂಲಕ ವೈಚಾರಿಕ ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮಕ್ಕೆ ಮಹತ್ತರ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡಿದರು.

2025ರಲ್ಲಿ ಭಾರತದಿಂದ ಸಾರ್ವಕಾಲಿಕ ಗರಿಷ್ಠ ಚಹಾ ರಫ್ತು

ಕೃಷಿ

ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿದೆ:

• 2025ರ ಜನವರಿ-ಡಿಸೆಂಬರ್ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಭಾರತವು 280.40 ದಶಲಕ್ಷ ಕೆ.ಜಿ. ಚಹಾವನ್ನು ರಫ್ತು ಮಾಡುವ ಮೂಲಕ ಸಾರ್ವಕಾಲಿಕ ಗರಿಷ್ಠ ಮಟ್ಟವನ್ನು ದಾಖಲಿಸಿದೆ. ಇದು 2024ರಲ್ಲಿ ರಫ್ತಾದ 256.17 ದಶಲಕ್ಷ ಕೆ.ಜಿ.ಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಗಮನಾರ್ಹ ಏರಿಕೆಯಾಗಿದೆ.

ಭಾರತದ ಚಹಾ ಉದ್ಯಮದ ಬಗ್ಗೆ:

• ಭಾರತವು ವಿಶ್ವದ 2ನೇ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಚಹಾ ಉತ್ಪಾದಕ ರಾಷ್ಟ್ರವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಕಪ್ಪು ಚಹಾ ಉತ್ಪಾದನೆಯಲ್ಲಿ ಅತಿದೊಡ್ಡ ರಾಷ್ಟ್ರವಾಗಿದೆ.
• ಭಾರತವು ವಿಶ್ವದ 4ನೇ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಚಹಾ ರಫ್ತುದಾರ ರಾಷ್ಟ್ರವಾಗಿದೆ.
• ಪ್ರಮುಖ ರಫ್ತು ತಾಣಗಳು:- ಇರಾನ್, ಇರಾಕ್, ಸಿರಿಯಾ, ಸೌದಿ ಅರೇಬಿಯಾ, ರಷ್ಯಾ ಇತ್ಯಾದಿ.
• ಉದ್ಯೋಗ:- ಭಾರತೀಯ ಚಹಾ ಉದ್ಯಮವು ನೇರವಾಗಿ 11.6 ಲಕ್ಷ ಕಾರ್ಮಿಕರಿಗೆ ಉದ್ಯೋಗವನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತಿದೆ.
• ಗಮನಿಸಿ:- ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಉತ್ಪಾದನೆಯಾಗುವ ಒಟ್ಟು ಚಹಾದಲ್ಲಿ ಅಸ್ಸಾಂ ರಾಜ್ಯವು ಸುಮಾರು 55% ರಷ್ಟು ಪಾಲನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. 2008 ರಿಂದ 2022 ರವರೆಗೆ ಭಾರತದ ಚಹಾ ಉತ್ಪಾದನೆಯು 39% ರಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ.

ಚಹಾ ಉತ್ಪಾದನೆಗೆ ಅಗತ್ಯವಿರುವ ಭೌಗೋಳಿಕ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳು:

• ಚಹಾ ಸಸ್ಯವು ಉಷ್ಣವಲಯ ಮತ್ತು ಉಪ-ಉಷ್ಣವಲಯದ ವಾಯುಗುಣಗಳಲ್ಲಿ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ.
• ಮಣ್ಣು:- ಮಣ್ಣುಗೊಬ್ಬರ (ಹ್ಯೂಮಸ್) ಮತ್ತು ಸಾವಯವ ಅಂಶಗಳಿಂದ ಸಮೃದ್ಧವಾಗಿರುವ, ಆಳವಾದ ಮತ್ತು ಫಲವತ್ತಾದ ಹಾಗೂ ನೀರು ಬಸಿದು ಹೋಗುವ ಮಣ್ಣು.
• ಸರಾಸರಿ ವಾರ್ಷಿಕ ತಾಪಮಾನ:- 15-23°C ಚಹಾ ಸಸ್ಯಗಳು ಚೆನ್ನಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತವೆ.
• ಸರಾಸರಿ ವಾರ್ಷಿಕ ಮಳೆ:- 150-200 ಸೆಂ.ಮೀ. ವರ್ಷವಿಡೀ ಸಮನಾಗಿ ಹಂಚಿಕೆಯಾದ ಆಗಾಗ್ಗೆ ಬರುವ ಮಳೆಯು ಎಳೆಯ ಎಲೆಗಳ ನಿರಂತರ ಬೆಳವಣಿಗೆಯನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸುತ್ತದೆ.
• ಪ್ರಮುಖ ಚಹಾ ಉತ್ಪಾದಕ ರಾಜ್ಯಗಳು:- ಅಸ್ಸಾಂ, ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳದ ಡಾರ್ಜಿಲಿಂಗ್ ಮತ್ತು ಜಲ್ಪೈಗುರಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಬೆಟ್ಟಗಳು, ತಮಿಳುನಾಡು ಮತ್ತು ಕೇರಳ.
• ಇವುಗಳಲ್ಲದೆ, ಹಿಮಾಚಲ ಪ್ರದೇಶ, ಉತ್ತರಾಖಂಡ, ಮೇಘಾಲಯ, ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶ ಮತ್ತು ತ್ರಿಪುರಾ ಕೂಡ ದೇಶದ ಚಹಾ ಉತ್ಪಾದನಾ ರಾಜ್ಯಗಳಾಗಿವೆ.

ಏಷ್ಯಾ ಚಹಾ ಮೈತ್ರಿಕೂಟದ ಬಗ್ಗೆ:

• ಸದಸ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು:- ಭಾರತ, ಚೀನಾ, ಶ್ರೀಲಂಕಾ, ಜಪಾನ್ ಮುಂತಾದ ಏಷ್ಯಾದ ಪ್ರಮುಖ ಚಹಾ ಉತ್ಪಾದನಾ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ಚಹಾ ಸಂಘಗಳ ಒಕ್ಕೂಟವಾಗಿದೆ.
• ಉದ್ದೇಶ:- ಜಾಗತಿಕ ಚಹಾ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಸದಸ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ಸಾಮೂಹಿಕ ಹಿತಾಸಕ್ತಿಗಳನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುವುದು ಇದರ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿದೆ.

ನೆಟ್‌ವರ್ಕ್ ಸಿದ್ಧತೆ ಸೂಚ್ಯಂಕ ವರದಿ (NPI), 2025

ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ

ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿದೆ: 

• 2026ರಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ನೆಟ್‌ವರ್ಕ್ ಸಿದ್ಧತೆ ಸೂಚ್ಯಂಕ 2025ರ ವರದಿಯ ಪ್ರಕಾರ, ಭಾರತವು 100ಕ್ಕೆ 54.43 ಅಂಕಗಳೊಂದಿಗೆ 45ನೇ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಪಡೆದಿದೆ.

ನೆಟ್‌ವರ್ಕ್ ಸಿದ್ಧತೆ ಸೂಚ್ಯಂಕ ವರದಿ 2025 ರ ಬಗ್ಗೆ:

• ಪ್ರಕಟಿಸುವವರು:- ಪೋರ್ಚುಲಾನ್ಸ್ ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಇದು ವಾಷಿಂಗ್ಟನ್ ಡಿ.ಸಿ. ಮೂಲದ ಸ್ವತಂತ್ರ, ಲಾಭರಹಿತ ಸಂಶೋಧನಾ ಮತ್ತು ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ.. 
• ಉದ್ದೇಶ:- ಈ ವರದಿಯು 127 ಆರ್ಥಿಕತೆಗಳ ನೆಟ್‌ವರ್ಕ್ ಆಧಾರಿತ ಸಿದ್ಧತೆ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು 4 ಆಧಾರಸ್ತಂಭಗಳ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ ಮಾಡುತ್ತದೆ: ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ, ಜನಸಾಮಾನ್ಯರು, ಆಡಳಿತ ಮತ್ತು ಪರಿಣಾಮ. ಇದು ಒಟ್ಟು 53 ಸೂಚಕಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.
• ಅಗ್ರ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು:- ಅಮೆರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ (USA), ಫಿನ್ಲ್ಯಾಂಡ್, ಸಿಂಗಾಪುರ.

ಕೆನ್-ಬೆತ್ವಾ ನದಿಗಳ ಜೋಡಣೆ ಯೋಜನೆ

ಭೂಗೋಳ / ಪರಿಸರ

ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿದೆ: 

• ಕೆನ್-ಬೆತ್ವಾ ನದಿಗಳ ಜೋಡಣೆ ಯೋಜನೆಯ (KBLP) ಅನುಷ್ಠಾನದ ಕುರಿತು ಉಂಟಾಗಿರುವ ಆತಂಕಗಳ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ, ಈ ಯೋಜನೆಯ ವಿರುದ್ಧ ಪ್ರತಿಭಟನೆಗಳು ನಡೆದಿವೆ.

ಕೆನ್-ಬೆತ್ವಾ ನದಿಗಳ ಜೋಡಣೆ ಯೋಜನೆಯ ಬಗ್ಗೆ:

• ಇದು ಕಾಂಕ್ರೀಟ್ ಕಾಲುವೆಯ ಬಳಕೆಯ ಮೂಲಕ ಕೆನ್ ನದಿಯಿಂದ ಬೆತ್ವಾ ಜಲಾನಯನ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ನೀರನ್ನು ವರ್ಗಾಯಿಸಲು ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಲಾದ ಯೋಜನೆಯಾಗಿದೆ.
• ಉದ್ದೇಶ:- ಭಾರತದ ಅತ್ಯಂತ ತೀವ್ರ ಬರಪೀಡಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾದ ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶದ ಬುಂದೇಲ್‌ಖಂಡ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ನೀರಾವರಿ ಸೌಲಭ್ಯ ಒದಗಿಸುವುದು.
• ಫಲಾನುಭವಿ ರಾಜ್ಯಗಳು:- ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶ ಮತ್ತು ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶ.
• ಮಹತ್ವ:- ಇದು ಎರಡೂ ರಾಜ್ಯಗಳ 6 ಜಿಲ್ಲೆಗಳ ನೀರಾವರಿ ಉದ್ದೇಶಗಳು, ಕುಡಿಯುವ ನೀರು ಮತ್ತು ವಿದ್ಯುತ್ ಅಗತ್ಯಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸಲಿದೆ.
• ಜೀವವೈವಿಧ್ಯದ ಕಾಳಜಿಗಳು:- ಈ ಯೋಜನೆಯು ಕಾರ್ಯರೂಪಕ್ಕೆ ಬಂದರೆ, ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶದ ಪನ್ನಾ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನದ ಭಾಗವನ್ನೂ ಒಳಗೊಂಡಂತೆ ಸುಮಾರು 8,650 ಹೆಕ್ಟೇರ್ ಅರಣ್ಯ ಭೂಮಿ ಮುಳುಗಡೆಯಾಗಲಿದೆ.

ಜೀತದಾಳು ಪದ್ಧತಿ ನಿರ್ಮೂಲನೆ ಕಾಯ್ದೆ,1976 : 50 ವರ್ಷಗಳು

ಆಡಳಿತ

ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿದೆ: 

• ಫೆಬ್ರವರಿ 9, 1976 ರಂದು ‘ಜೀತದಾಳು ಕಾರ್ಮಿಕ ಪದ್ಧತಿ ನಿರ್ಮೂಲನೆ ಕಾಯ್ದೆ’ಯನ್ನು ಜಾರಿಗೊಳಿಸುವ ಮೂಲಕ ಭಾರತೀಯ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಸಮಾನತೆಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುವ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಮೈಲಿಗಲ್ಲನ್ನು ತಲುಪಲಾಯಿತು. ಈ ಕಾಯ್ದೆಯು ಜಾರಿಗೆಯಾಗಿ ಇದೀಗ 50 ವರ್ಷಗಳು ಸಂದಿವೆ.

ಜೀತದಾಳು ಪದ್ಧತಿ ನಿರ್ಮೂಲನೆ ಕಾಯ್ದೆ, 1976 ರ ಬಗ್ಗೆ:

• ವ್ಯಾಖ್ಯಾನ:- ಜೀತದಾಳು ಪದ್ಧತಿ (ಋಣಬಾಧೆ) ಎಂದರೆ, ಸಾಲ ಪಡೆದ ವ್ಯಕ್ತಿಯು ಆ ಸಾಲವನ್ನು ಹಣದ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಹಿಂದಿರುಗಿಸುವ ಬದಲು, ಸಾಲಗಾರನ ಬಲವಂತಕ್ಕೆ ಒಳಪಟ್ಟು ತನ್ನ ಶ್ರಮದ (ದುಡಿಮೆಯ) ಮೂಲಕವೇ ತೀರಿಸಬೇಕಾದ ಒಂದು ಶೋಷಣಾತ್ಮಕ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಾಗಿದೆ.
• ಸಂವಿಧಾನಾತ್ಮಕ ಹಿನ್ನೆಲೆ:- ಭಾರತೀಯ ಸಂವಿಧಾನದ 23ನೇ ವಿಧಿಗೆ (ಮಾನವ ಕಳ್ಳಸಾಗಣೆ ಮತ್ತು ಬಲವಂತದ ದುಡಿಮೆಯ ನಿಷೇಧ) ಕಾನೂನಾತ್ಮಕ ಬಲವನ್ನು ನೀಡುವ ಹಾಗೂ ಅದನ್ನು ಕಾರ್ಯಗತಗೊಳಿಸುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಈ ಕಾಯ್ದೆಯನ್ನು ಜಾರಿಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು.
• ಜೀತದಾಳು ಪದ್ಧತಿಗೆ ಮೂಲ ಕಾರಣಗಳು:- ಬಡತನ, ಜಾತಿ ಶ್ರೇಣೀಕರಣ, ಭೂರಹಿತತೆ ಮತ್ತು ಋಣಭಾರದ ಕಾರಣಗಳಿಂದಾಗಿ ಜೀತದಾಳು ಪದ್ಧತಿಯು ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಆಳವಾಗಿ ಬೇರೂರಿತ್ತು.
• ILO ‘ಒಪ್ಪಂದ ಸಂಖ್ಯೆ 29’ ನ್ನು ಭಾರತ 1954 ರಲ್ಲಿ ಅನುಮೋದಿಸಿತದೆ:- ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾರ್ಮಿಕ ಸಂಸ್ಥೆಯ (ILO) ‘ಒಪ್ಪಂದ ಸಂಖ್ಯೆ 29’ (ಬಲವಂತದ ದುಡಿಮೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಒಪ್ಪಂದ) ಅನ್ನು ಅನುಮೋದಿಸಿತು. ಇದು ಬಲವಂತದ ದುಡಿಮೆಯನ್ನು ನಿರ್ಮೂಲನೆ ಮಾಡುವ ಭಾರತದ ಕಾನೂನಾತ್ಮಕ ಬದ್ಧತೆಯನ್ನು ಇನ್ನಷ್ಟು ಬಲಪಡಿಸಿತು.

ಈ ಕಾಯ್ದೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಉದ್ದೇಶಗಳು:

• ಜೀತ ಕಾರ್ಮಿಕ ಪದ್ಧತಿಯನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ನಿರ್ಮೂಲನೆ ಮಾಡುವುದು.
• ಜೀತದಾಳುಗಳನ್ನು ಮುಕ್ತಗೊಳಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಅವರ ಮೇಲಿದ್ದ ಸಾಲದ ಹೊರೆಯನ್ನು (ಋಣಭಾರವನ್ನು) ವಜಾಗೊಳಿಸುವುದು.
• ಆರ್ಥಿಕ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಶೋಷಣೆಯನ್ನು ತಡೆಯುವುದು.
• ಮುಕ್ತಗೊಂಡ ಜೀತದಾಳುಗಳ ಪುನರ್ವಸತಿಗಾಗಿ ಕಾನೂನಾತ್ಮಕ ಚೌಕಟ್ಟನ್ನು ಒದಗಿಸುವುದು.

ಸೀಶೆಲ್ಸ್ (Seychelles)

ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂಬಂಧಗಳು

ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿದೆ:

• ಸೀಶೆಲ್ಸ್ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಡಾ. ಪ್ಯಾಟ್ರಿಕ್ ಹರ್ಮಿನಿ ಅವರ ಭಾರತ ಭೇಟಿಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿಯವರು ಸೀಶೆಲ್ಸ್‌ಗೆ 175 ದಶಲಕ್ಷ ಡಾಲರ್‌ಗಳ ‘ವಿಶೇಷ ಆರ್ಥಿಕ ಪ್ಯಾಕೇಜ್’ ಅನ್ನು ಘೋಷಿಸಿದರು.

ಸೀಶೆಲ್ಸ್ ದೇಶದ ಬಗ್ಗೆ:

• ಪಶ್ಚಿಮ ಹಿಂದೂ ಮಹಾಸಾಗರದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಗೊಂಡಿದೆ:- ಮಡಗಾಸ್ಕರ್‌ನ ಈಶಾನ್ಯಕ್ಕೆ ನೆಲೆಗೊಂಡ 115 ದ್ವೀಪಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ಒಂದು ದ್ವೀಪಸಮೂಹ ರಾಷ್ಟ್ರವಾಗಿದೆ. 
• ಇದು ಆಫ್ರಿಕಾ ಖಂಡದ ಅತ್ಯಂತ ಚಿಕ್ಕ ಮತ್ತು ಅತ್ಯಂತ ಕಡಿಮೆ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ದೇಶವಾಗಿದೆ.
• ರಾಜಧಾನಿ:- ಮಾಹೆ ದ್ವೀಪದಲ್ಲಿರುವ ‘ವಿಕ್ಟೋರಿಯಾ’.
• ಜೀವ ವೈವಿಧ್ಯತೆ:- ಇದು ‘ಕೊಕೊ ಡಿ ಮೆರ್’ , ‘ಅಲ್ಡಾಬ್ರಾ ದೈತ್ಯ ಆಮೆ’ ಮತ್ತು ಅಪರೂಪದ ‘ಕಪ್ಪು ಗಿಳಿ’ಯಂತಹ ಅಪರೂಪದ ಪ್ರಭೇದಗಳಿಗೆ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದೆ.

ಮ್ಯಾಂಗ್ರೋವ್ ಕಪ್ಪೆಚಿಪ್ಪು / ಕ್ಲಾಮ್

ಪರಿಸರ

ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿದೆ:

• ಇತ್ತೀಚಿಗೆ, ‘ಐಸಿಎಆರ್-ಕೇಂದ್ರೀಯ ಕಡಲ ಮೀನುಗಾರಿಕಾ ಸಂಶೋಧನಾ ಸಂಸ್ಥೆ (ICAR-CMFRI)’ಯು ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿಯೇ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಮ್ಯಾಂಗ್ರೋವ್/ಕೆಸರು ಕಪ್ಪೆಚಿಪ್ಪು (ಗೆಲೋಯಿನಾ ಎರೋಸಾ) ಪ್ರಭೇದವನ್ನು ‘ಬಂಧಿತ ಪರಿಸರದಲ್ಲಿ ಪ್ರೇರೇಪಿತ ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿ’ಗೆ ಒಳಪಡಿಸುವ ಮೂಲಕ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸಾಧನೆ ಮಾಡಿದೆ. 
• ಇದು ಭಾರತೀಯ ಮ್ಯಾಂಗ್ರೋವ್ ಕಾಡುಗಳಲ್ಲಿ ಮಿತಿಮೀರಿದ ಬಳಕೆಯಿಂದ ಕ್ಷೀಣಿಸಿದ ಇವುಗಳ ಸಂತತಿಯನ್ನು ಮರುಸ್ಥಾಪಿಸುವ ಭರವಸೆಯನ್ನು ಮೂಡಿಸಿದೆ.

ಮ್ಯಾಂಗ್ರೋವ್ ಕಪ್ಪೆಚಿಪ್ಪಿನ ಬಗ್ಗೆ:

• ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಹೆಸರು:- ‘ಗೆಲೋಯಿನಾ ಎರೋಸಾ’ (ಪಾಲಿಮೆಸೊಡಾ ಎರೋಸಾ ಎಂತಲೂ ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತದೆ). 
• ಆವಾಸಸ್ಥಾನ:- ದಕ್ಷಿಣ ಮತ್ತು ಆಗ್ನೇಯ ಏಷ್ಯಾದಾದ್ಯಂತ ಮ್ಯಾಂಗ್ರೋವ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಅಳಿವೆಗಳ ಸಾವಯವ-ಸಮೃದ್ಧ, ಕೆಸರುಮಯ ‘ಉಬ್ಬರವಿಳಿತದ ವಲಯಗಳಲ್ಲಿ’ ವಾಸಿಸುವ ದೊಡ್ಡ ಗಾತ್ರದ ‘ದ್ವಿಕವಾಟ ಮೃದ್ವಂಗಿ’ ( 10 ಸೆಂ.ಮೀ ವರೆಗಿನ ಕವಚದ ಅಗಲವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ)ಯಾಗಿದೆ.
• ಉತ್ತರ ಕೇರಳದಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಸ್ಥಳೀಯವಾಗಿ “ಕಂಡಲ್ ಕಕ್ಕಾ” ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.
• ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿನ ಪಾತ್ರ:- ಇದು ಸಮರ್ಥ ‘ಶೋಧಕ ಭಕ್ಷಕ’ವಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ ಹಾಗೂ ಪೋಷಕಾಂಶಗಳ ಮರುಬಳಕೆಯ ಮೂಲಕ ಅಳಿವೆಗಳ ನೀರಿನ ಗುಣಮಟ್ಟವನ್ನು ಸುಧಾರಿಸುತ್ತದೆ.
• ಮ್ಯಾಂಗ್ರೋವ್ ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಸ್ಥಿತಿಸ್ಥಾಪಕತ್ವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುತ್ತದೆ:- ಇದರ ಬಿಲ ತೋಡುವ ನಡವಳಿಕೆಯು ಹೂಳನ್ನು ಸ್ಥಿರಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ, ಪೋಷಕಾಂಶಗಳ ಚಕ್ರವನ್ನು ವೃದ್ಧಿಸುತ್ತದೆ.

ಪಿಎಂ-ಕೇರ್ಸ್, ಪರಿಹಾರ ಮತ್ತು ರಕ್ಷಣಾ ನಿಧಿಗಳ ಕುರಿತು ಪ್ರಶ್ನೆಗಳಿಗೆ ಅವಕಾಶವಿಲ್ಲ: ಪಿಎಂಒ (PMO)

ರಾಜಕೀಯ ಮತ್ತು ಆಡಳಿತ

ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿದೆ:

• ಪಿಎಂ-ಕೇರ್ಸ್ ನಿಧಿ, ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿಗಳ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪರಿಹಾರ ನಿಧಿ (PMNRF) ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ರಕ್ಷಣಾ ನಿಧಿ (NDF) ಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಸಂಸದೀಯ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು ಮತ್ತು ಚರ್ಚೆಗಳು ‘ಲೋಕಸಭೆಯ ನಡವಳಿಕೆ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯವಿಧಾನದ ನಿಯಮಗಳ’ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಅಂಗೀಕಾರಾರ್ಹವಲ್ಲ ಎಂದು ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿಗಳ ಕಾರ್ಯಾಲಯವು ಲೋಕಸಭಾ ಸಚಿವಾಲಯಕ್ಕೆ ತಿಳಿಸಿದೆ.

ಪ್ರಧಾನಮಂತ್ರಿಗಳ ತುರ್ತು ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳಲ್ಲಿ ನಾಗರಿಕರ ಸಹಾಯ ಮತ್ತು ಪರಿಹಾರ ನಿಧಿ (PM CARES) v/s ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿಗಳ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪರಿಹಾರ ನಿಧಿಯ (PMNRF):

ಜಾಲಾಕಾರದ ಹೆಬ್ಬಾವು (Reticulated Python)

ಪರಿಸರ

ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿದೆ: 

• ಇಂಡೋನೇಷ್ಯಾದ ಸುಲವೆಸಿಯ ‘ಇಬು ಬ್ಯಾರನ್’ ಅಥವಾ ‘ದಿ ಬ್ಯಾರನೆಸ್’ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ 7.22 ಮೀಟರ್ ಉದ್ದದ ಜಾಲಾಕಾರದ ಹೆಣ್ಣು ಹೆಬ್ಬಾವನ್ನು, ಅಳೆಯಲಾದ ವಿಶ್ವದ ಅತಿ ಉದ್ದದ ಹಾವು ಎಂದು ‘ಗಿನ್ನೆಸ್ ವಿಶ್ವ ದಾಖಲೆ’ ದೃಢೀಕರಿಸಿದೆ.

ಜಾಲಾಕಾರದ ಹೆಬ್ಬಾವಿನ ಬಗ್ಗೆ:

• ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಹೆಸರು:- ಮಲಯೋಪೈಥಾನ್ ರೆಟಿಕ್ಯುಲೇಟಸ್ (Malayopython reticulatus)
• ದಕ್ಷಿಣ ಮತ್ತು ಆಗ್ನೇಯ ಏಷ್ಯಾಕ್ಕೆ ಸ್ಥಳೀಯವಾಗಿದೆ:- ಈ ಪ್ರಭೇದವು ಇಂಡೋನೇಷ್ಯಾ, ಫಿಲಿಪೈನ್ಸ್, ಮಲೇಷ್ಯಾ, ಥೈಲ್ಯಾಂಡ್ ಮತ್ತು ಭಾರತದ ಕೆಲವು ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ.

ಜಾಲಾಕಾರದ ಹೆಬ್ಬಾವಿನ ಭೌತಿಕ ಲಕ್ಷಣಗಳು:

• ಇದು ವಿಶ್ವದ ಅತಿ ಉದ್ದದ ಹಾವಿನ ಪ್ರಭೇದವಾಗಿದೆ.
• ವಿಶ್ವದ ಅತ್ಯಂತ ಭಾರವಾದ ಹಾವಿನ ಪ್ರಭೇದಗಳಲ್ಲಿ 3ನೇಯದು:- ಹಸಿರು ಅನಾಕೊಂಡ ಮತ್ತು ಬರ್ಮೀಸ್ ಹೆಬ್ಬಾವಿನ ನಂತರ, ಇದು ವಿಶ್ವದ ಮೂರು ಅತ್ಯಂತ ಭಾರವಾದ ಹಾವಿನ ಪ್ರಭೇದಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ.
• ಜಾಲಾಕಾರದ ವಿನ್ಯಾಸ:- ಇದು ತನ್ನ ಮೈಮೇಲಿನ ಹುರುಪೆಗಳಲ್ಲಿ/ಪೊರೆಗಳಲ್ಲಿ ಈ ವಿಶಿಷ್ಟವಾದ ವಿನ್ಯಾಸಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.
• ಮಾನವರ ಭಕ್ಷಣೆ:- ಮಾನವರನ್ನು ಬೇಟೆಯಾಡುವ ಗುಣಹೊಂದಿರುವ, ತಿಳಿದುಬಂದಿರುವ ಕೆಲವೇ ಹಾವಿನ ಪ್ರಭೇದಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಜಾಲಾಕಾರದ ಹೆಬ್ಬಾವುಗಳೂ ಕೂಡ ಸೇರಿವೆ. ಅವು ತಮ್ಮ ಬೇಟೆಯನ್ನು ಸುತ್ತುವರಿದು ಬಿಗಿಯುವ ಮೂಲಕ ಉಸಿರುಗಟ್ಟಿಸಿ ಕೊಲ್ಲುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ನಂತರ ಅದನ್ನು ಇಡಿಯಾಗಿ ನುಂಗುತ್ತವೆ.

ಬಸ್ತಾರ್ ಪಾಂಡುಮ್ ಉತ್ಸವ

ಸಂಸ್ಕೃತಿ

ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿದೆ: 

• ‘ಬಸ್ತಾರ್ ಪಾಂಡುಮ್’ ಉತ್ಸವದ ವಿಶೇಷ ಆಚರಣೆಗಾಗಿ ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿಯವರು ಛತ್ತೀಸ್‌ಗಢದ ಜನತೆಗೆ ಶುಭಾಶಯ ಕೋರಿದ್ದಾರೆ.

‘ಬಸ್ತಾರ್ ಪಾಂಡುಮ್ ಉತ್ಸವದ ಬಗ್ಗೆ:

• ಆಚರಣೆಯ ಸ್ಥಳ:- ಇದು ಛತ್ತೀಸ್‌ಗಢದ ಬಸ್ತಾರ್ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಆಚರಿಸಲಾಗುವ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಉತ್ಸವವಾಗಿದ್ದು, ಬುಡಕಟ್ಟು ಪರಂಪರೆ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳನ್ನು ಅನಾವರಣಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ.
• ಮಹತ್ವ:- ಕಲೆ, ಸಂಗೀತ, ನೃತ್ಯ, ಕರಕುಶಲ ಕಲೆಗಳು ಮತ್ತು ದೇಶೀಯ ಪಾಕಪದ್ಧತಿಯ ಮೂಲಕ ಬಸ್ತಾರ್‌ನ ‘ಬುಡಕಟ್ಟು ಅಸ್ಮಿತೆ’ಯನ್ನು ಬಿಂಬಿಸುವ ಪ್ರಮುಖ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ವೇದಿಕೆಯಾಗಿ ಇದು ಹೊರಹೊಮ್ಮಿದೆ.

ಭಾರತದ ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿಗಳ ಮಲೇಷ್ಯಾಗೆ ಭೇಟಿ

ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂಬಂಧಗಳು

ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿದೆ:

• ವ್ಯಾಪಾರ ಮತ್ತು ಹೂಡಿಕೆ, ರಕ್ಷಣೆ, ಇಂಧನ, ಸುಧಾರಿತ ಉತ್ಪಾದನೆ ಹಾಗೂ ಅರೆವಾಹಕ(ಸೆಮಿಕಂಡಕ್ಟರ್) ಗಳಂತಹ ಉನ್ನತ ಆದ್ಯತೆಯ ವಲಯಗಳಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಬಾಂಧವ್ಯವನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಲು ಭಾರತ ಮತ್ತು ಮಲೇಷ್ಯಾ ಉಭಯ ದೇಶಗಳು ಬದ್ಧತೆಯನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿವೆ.

ಈ ಸಭೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಫಲಿತಾಂಶಗಳು:

• ‘ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ದೊಡ್ಡ ಬೆಕ್ಕುಗಳ ಮೈತ್ರಿಕೂಟ’ದ (IBCA) ಚೌಕಟ್ಟು ಒಪ್ಪಂದವನ್ನು ಅಂತಿಮಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು:- ಜೀವ ವೈವಿಧ್ಯತೆ ಮತ್ತು ಸುಸ್ಥಿರ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯೆಡೆಗಿನ ಪರಸ್ಪರ ಬದ್ಧತೆಯನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುವ ಈ ಒಪ್ಪಂದವನ್ನು ಅಂತಿಮಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು.
• ವ್ಯಾಪಾರ, ಹೂಡಿಕೆ ಮತ್ತು ಭವಿಷ್ಯದ ಸಹಯೋಗದ ಕುರಿತಾದ ಖಾಸಗಿ ವಲಯದ ದೃಷ್ಟಿಕೋನಗಳನ್ನು ಎತ್ತಿ ತೋರಿಸುವ ’10ನೇ ಮಲೇಷ್ಯಾ-ಭಾರತ ಸಿಇಒ ವೇದಿಕೆ’ಯ ವರದಿಯನ್ನು ಉಭಯ ದೇಶಗಳು ಸ್ವೀಕರಿಸಿದವು.

ಭಾರತ ಮತ್ತು ಮಲೇಷ್ಯಾ ಸಂಬಂಧಗಳು:

• 1957 ರಿಂದ ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕ ಸಂಬಂಧಗಳು:- ಇದನ್ನು 2024 ರಲ್ಲಿ ‘ಸಮಗ್ರ ಕಾರ್ಯತಂತ್ರದ ಪಾಲುದಾರಿಕೆ‘ಯಾಗಿ (CSP) ಉನ್ನತೀಕರಿಸಲಾಯಿತು.
• ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಸದಸ್ಯತ್ವ:- ಉಭಯ ದೇಶಗಳು ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆ, ಆಸಿಯಾನ್ (ASEAN- ಆಗ್ನೇಯ ಏಷ್ಯಾ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ಸಂಘ) ಮತ್ತು ಅಲಿಪ್ತ ಚಳವಳಿಯಂತಹ ವಿವಿಧ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಸದಸ್ಯತ್ವವನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ.
• ವ್ಯಾಪಾರ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕ ಸಂಬಂಧಗಳು:- ಮಲೇಷ್ಯಾವು ಭಾರತದ 13 ನೇ ಅತಿದೊಡ್ಡ ವ್ಯಾಪಾರ ಪಾಲುದಾರ ರಾಷ್ಟ್ರವಾಗಿದ್ದರೆ, ಜಾಗತಿಕ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಮಲೇಷ್ಯಾದ 10 ಅತಿದೊಡ್ಡ ವ್ಯಾಪಾರ ಪಾಲುದಾರ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಭಾರತವು ಸ್ಥಾನ ಪಡೆದಿದೆ.
• ‘ಹರಿಮಾವು ಶಕ್ತಿ’ ಸಮರಾಭ್ಯಾಸ:- ಭಾರತೀಯ ಸೇನೆ ಮತ್ತು ಮಲೇಷ್ಯಾ ಸೇನೆಗಳ ನಡುವಿನ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ದ್ವಿಪಕ್ಷೀಯ ತರಬೇತಿ ಸಮರಾಭ್ಯಾಸವಾಗಿದೆ.
• ಆಸಿಯಾನ್ ಕೇಂದ್ರಿಕೃತ:- ಆಸಿಯಾನ್ ಒಕ್ಕೂಟದೊಂದಿಗೆ ಭಾರತದ ವ್ಯಾಪಾರವನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸುವಲ್ಲಿ ಮಲೇಷ್ಯಾ ನಿರ್ಣಾಯಕ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಇದು ಭಾರತದ ‘ಪೂರ್ವದೊಡನೆ ಸಕ್ರಿಯ ಸಹಭಾಗಿತ್ವ’ (ಆಕ್ಟ್ ಈಸ್ಟ್) ನೀತಿಯೊಂದಿಗೆ ಹೊಂದಾಣಿಕೆಯಾಗಿದ್ದು, ಮಲಕ್ಕಾ ಜಲಸಂಧಿ ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣ ಚೀನಾ ಸಮುದ್ರದಲ್ಲಿ ಕಡಲ ಸಂಪರ್ಕವನ್ನು ವೃದ್ಧಿಸಲು ಹಾಗೂ ಆಸಿಯಾನ್‌ನ ‘ಇಂಡೋ-ಪೆಸಿಫಿಕ್ ದೃಷ್ಟಿಕೋನ’ (AOIP) ಮತ್ತು ‘ಇಂಡೋ-ಪೆಸಿಫಿಕ್ ಉಪಕ್ರಮ’ಗಳಿಗೆ (IPOI) ಬೆಂಬಲ ನೀಡುವಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸುತ್ತದೆ.  
• ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ಮತ್ತು ವಲಸಿಗರು:- ಮಲೇಷ್ಯಾದ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ವಲಯಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ, ದೇಶಕ್ಕೆ ಭೇಟಿ ನೀಡುವ ಪ್ರವಾಸಿಗರ ಅಗ್ರ ಮೂಲ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಭಾರತವು 5ನೇ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದೆ.
• ಭಾರತೀಯ ಸಮುದಾಯ:- ವಿಶ್ವದಲ್ಲಿಯೇ 3ನೇ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಭಾರತೀಯ ವಲಸಿಗರ (2.9 ದಶಲಕ್ಷ) ನೆಲೆಬೀಡಾಗಿ ಮಲೇಷ್ಯಾ ಗುರುತಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ.
• ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಸಂಬಂಧಗಳು:- ಮಲೇಷ್ಯಾದ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ವಿವಿಧ ಆಯಾಮಗಳಾದ ಭಾಷೆ, ಧರ್ಮ (ಹಿಂದೂ ಮತ್ತು ಬೌದ್ಧ ಧರ್ಮ), ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ, ಪಾಕಪದ್ಧತಿ ಹಾಗೂ ಹಬ್ಬ-ಹರಿದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಭಾರತೀಯ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಕಾಣಬಹುದಾಗಿದೆ.

ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಆಯುಷ್ (AYUSH) ವಲಯ

ಆಡಳಿತ

ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿದೆ:

• ಐರೋಪ್ಯ ಒಕ್ಕೂಟ (EU)ದೊಂದಿಗೆ ಭಾರತವು ಏರ್ಪಡಿಸಿಕೊಂಡಿರುವ ಹೊಸ ಮುಕ್ತ ವ್ಯಾಪಾರ ಒಪ್ಪಂದವು (FTA), ಭಾರತೀಯ ವೈದ್ಯರು ಮತ್ತು ಆಯುಷ್ ಉತ್ಪನ್ನಗಳಿಗೆ ಐರೋಪ್ಯ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯನ್ನು ಸುಲಭವಾಗಿ ಪ್ರವೇಶಿಸಲು ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಸುಗಮಗೊಳಿಸಿದೆ.

ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಆಯುಷ್ ವಲಯ:

• ಆಯುಷ್ (AYUSH) ಎಂಬುದು ಆಯುರ್ವೇದ, ಯೋಗ, ಯುನಾನಿ, ಸಿದ್ಧ ಮತ್ತು ಹೋಮಿಯೋಪತಿಯಂತಹ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಪದ್ಧತಿಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.

ಆಯುಷ್ ವಲಯದ ಉತ್ತೇಜನಕ್ಕಾಗಿ ಪ್ರಮುಖ ಉಪಕ್ರಮಗಳು:

• ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಆಯುಷ್ ಅಭಿಯಾನ (NAM):- ಇದು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ರಕ್ಷಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಆಯುಷ್ ಅನ್ನು ಸಂಯೋಜಿಸುವ ಪ್ರಮುಖ ನೀತಿ ಸಾಧನವಾಗಿದ್ದು, ಇದನ್ನು ಈ ಕೆಳಗಿನವುಗಳ ಮೂಲಕ ಜಾರಿಗೊಳಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ:

• ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಯ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು:- ಅಖಿಲ ಭಾರತ ಆಯುರ್ವೇದ ಸಂಸ್ಥೆ (ನವದೆಹಲಿ), ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹೋಮಿಯೋಪತಿ ಸಂಸ್ಥೆ (ಕೋಲ್ಕತ್ತಾ) ಹಾಗೂ ಸಿದ್ಧ, ಯುನಾನಿ, ಯೋಗ ಮತ್ತು ಪ್ರಕೃತಿ ಚಿಕಿತ್ಸೆಗಾಗಿ ಮೀಸಲಾದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಗಿದೆ.
• ನಿಯಂತ್ರಕ ಮತ್ತು ಸಂಶೋಧನಾ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು:- ಆಯುರ್ವೇದ ವಿಜ್ಞಾನಗಳ ಕೇಂದ್ರೀಯ ಸಂಶೋಧನಾ ಮಂಡಳಿ (CCRAS), ಭಾರತೀಯ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಪದ್ಧತಿಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಆಯೋಗ ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹೋಮಿಯೋಪತಿ ಆಯೋಗಗಳು ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿವೆ.
• ಔಷಧೀಯ ಸಸ್ಯಗಳ ಉತ್ತೇಜನ:- ಗುಣಮಟ್ಟದ ಕೃಷಿ, ಮೌಲ್ಯ ಸರಪಳಿಗಳು ಮತ್ತು ರಫ್ತುಗಳನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸುವ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ‘ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಔಷಧೀಯ ಸಸ್ಯಗಳ ಮಂಡಳಿ’ಯು (NMPB) 32 ರಾಜ್ಯ ಮಂಡಳಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದೆ. 

• ಮಹತ್ವಾಕಾಂಕ್ಷಿ ಯೋಜನೆಗಳು:-

1. ಆಯುರ್ಜ್ಞಾನ್ (AYURGYAN):- ಆಯುಷ್ ಶಿಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ವೃದ್ಧಿಯ ಉದ್ದೇಶವನ್ನು ಇದು ಹೊಂದಿದೆ. 

2. ಆಯುರ್‌ಸ್ವಾಸ್ಥ್ಯ ಯೋಜನೆ:- ಆಯುಷ್ ಪದ್ಧತಿಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಸಮುದಾಯ ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ರೋಗನಿರೋಧಕ (ತಡೆಗಟ್ಟುವ) ಆರೈಕೆಯನ್ನು ಒದಗಿಸುವ ಗುರಿಯನ್ನು ಇದು ಹೊಂದಿದೆ.

ಎರಿಟ್ರಿಯಾ

ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿರುವ ಸ್ಥಳಗಳು

ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿದೆ:

• ಇತ್ತೀಚಿಗೆ, ಇಥಿಯೋಪಿಯಾ ದೇಶವು ತನ್ನ ಭೂಪ್ರದೇಶದಿಂದ ಎರಿಟ್ರಿಯಾದ ಸೇನಾಪಡೆಗಳನ್ನು ತಕ್ಷಣವೇ ಹಿಂಪಡೆಯುವಂತೆ ಆಗ್ರಹಿಸಿದೆ. ಇದು ‘ಹಾರ್ನ್ ಆಫ್ ಆಫ್ರಿಕಾ’ (ಆಫ್ರಿಕಾದ ಕೊಂಬು) ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಮರುಕಳಿಸುತ್ತಿರುವ ಉದ್ವಿಗ್ನತೆಯನ್ನು ಎತ್ತಿತೋರಿಸುತ್ತದೆ.

ಎರಿಟ್ರಿಯಾ ದೇಶದ ಬಗ್ಗೆ:

• ರಾಜಧಾನಿ:- ಅಸ್ಮಾರಾ (ಯುನೆಸ್ಕೋದ ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆಯ ತಾಣ).
• ಭೌಗೋಳಿಕ ನೆಲೆ:- ಇದು ‘ಹಾರ್ನ್ ಆಫ್ ಆಫ್ರಿಕಾ’ (ಈಶಾನ್ಯ ಆಫ್ರಿಕಾ) ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಗೊಂಡಿದೆ. ಆಫ್ರಿಕಾ ಮತ್ತು ಪಶ್ಚಿಮ ಏಷ್ಯಾವನ್ನು ಬೆಸೆಯುವ ನಿರ್ಣಾಯಕ ಭೌಗೋಳಿಕ-ಕಾರ್ಯತಂತ್ರದ ಸಂಚಾರ ಪಥದುದ್ದಕ್ಕೂ ಇದು ವ್ಯಾಪಿಸಿದೆ.
• ಬಾಬ್-ಎಲ್-ಮಂದೇಬ್ ಜಲಸಂಧಿಯ ಪಶ್ಚಿಮ ಕರಾವಳಿಯ ಮೇಲೆ ಎರಿಟ್ರಿಯಾ ನಿಯಂತ್ರಣ:- ಕೆಂಪು ಸಮುದ್ರವನ್ನು ಏಡನ್ ಕೊಲ್ಲಿಯೊಂದಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕಿಸುವ ಪ್ರಮುಖ ಜಾಗತಿಕ ಕಡಲ ಆಯಕಟ್ಟಿನ ಪ್ರದೇಶವಾಗಿದೆ.
• ಭೌಗೋಳಿಕ ಲಕ್ಷಣಗಳು:- 

• ಕೆಂಪು ಸಮುದ್ರದ ಕರಾವಳಿಯುದ್ದಕ್ಕೂ ಬಿಸಿ ಮರುಭೂಮಿ ಹವಾಮಾನವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.
• ಕೇಂದ್ರ ಪ್ರಸ್ಥಭೂಮಿ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಸಮಶೀತೋಷ್ಣ / ಮೆಡಿಟರೇನಿಯನ್ ಮಾದರಿಯ ಹವಾಮಾನವನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು.
• ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಒಕ್ಕೂಟಗಳ ಸದಸ್ಯತ್ವ:- ಆಫ್ರಿಕಾದ ಒಕ್ಕೂಟ (AU) ಹಾಗೂ ಪೂರ್ವ ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾದ ಸಾಮಾನ್ಯ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ (COMESA).