ವರ್ಗ: National and International Current Affairs Kannada

ಭಾರತೀಯ ಕಲ್ಲಿದ್ದಲು ನಿಗಮ ನಿಯಮಿತ (CIL)

ಸಾಮಾನ್ಯ ಅಧ್ಯಾಯನ – 3/ ಇಂಧನ ಮತ್ತು ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ

ಸಂದರ್ಭ:

• ಭಾರತೀಯ ಕಲ್ಲಿದ್ದಲು ನಿಗಮ ನಿಯಮಿತ ತನ್ನ ಸoಸ್ಥಾಪನೆಯ 50 ವರ್ಷಗಳನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸುತ್ತಿದೆ.

ಭಾರತೀಯ ಕಲ್ಲಿದ್ದಲು ನಿಗಮ ನಿಯಮಿತ (CIL) ದ ಬಗ್ಗೆ:

• • ಇದು ಕಲ್ಲಿದ್ದಲು ಸಚಿವಾಲಯದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಬರುವ ಮಹಾರತ್ನ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವಲಯದ ಉದ್ಯಮವಾಗಿದೆ.
  • ಇದನ್ನು ನವೆಂಬರ್ 1975 ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು.
  • ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿ: ಕೋಲ್ಕತ್ತಾ.

• ಉತ್ಪನ್ನಗಳು: ಕೋಕಿಂಗ್ ಕಲ್ಲಿದ್ದಲು, ಅರೆ ಕೋಕಿಂಗ್ ಕಲ್ಲಿದ್ದಲು, ಕೋಕಿಂಗ್ ಅಲ್ಲದ  ಕಲ್ಲಿದ್ದಲು, ತೊಳೆಯಲಾದ ಮತ್ತು ಶುದ್ಧಗೊಳಿಸಲಾದ ಕಲ್ಲಿದ್ದಲು, ಕಲ್ಲಿದ್ದಲು ಪುಡಿ, ಮತ್ತು ಕೋಕ್ ಉತ್ಪಾದಿಸುತ್ತದೆ.
• ಕಾರ್ಯತಂತ್ರದ ಪ್ರಸ್ತುತತೆ: ಇದು ಒಟ್ಟು ದೇಶೀಯ ಕಲ್ಲಿದ್ದಲು ಉತ್ಪಾದನೆಯ 80% ಮತ್ತು ಒಟ್ಟು ಕಲ್ಲಿದ್ದಲು ಆಧಾರಿತ ಉತ್ಪಾದನೆಯ 75% ಗೆ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡುತ್ತದೆ.

ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವಲಯದ ಉದ್ಯಮಗಳ (PSU’s) ಬಗ್ಗೆ:

• • ಇವು ಸರ್ಕಾರಿ ಸ್ವಾಮ್ಯದ ಕಂಪನಿಗಳು ಅಥವಾ ನಿಗಮಗಳಾಗಿದ್ದು, ಇದರಲ್ಲಿ ಕೇಂದ್ರ ಅಥವಾ ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರವು ಬಹುಪಾಲನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ (51% ಅಥವಾ ಅದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು).
  • ಭಾರತದ ಜಿಡಿಪಿಗೆ ಕೊಡುಗೆ: ಹಣಕಾಸು ಸಚಿವಾಲಯದ ವರದಿಯ ಪ್ರಕಾರ ಸುಮಾರು 13–14% ಕೊಡುಗೆ ನೀಡುತ್ತದೆ.

• ಉದ್ಯೋಗ ಸೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಪಾತ್ರ : ಸುಮಾರು 9–10 ಲಕ್ಷ ಜನರಿಗೆ ನೇರ ಉದ್ಯೋಗ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ, ಕೇಂದ್ರ ಮತ್ತು ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ವಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಪರೋಕ್ಷ ಉದ್ಯೋಗದ ಮೇಲೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುತ್ತದೆ.

• ಒಟ್ಟು CPSUಗಳು: ಭಾರತವು 250 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಕೇಂದ್ರ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವಲಯದ ಉದ್ಯಮಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಅವುಗಳನ್ನು ಮಹಾರತ್ನ, ನವರತ್ನ ಮತ್ತು ಮಿನಿರತ್ನ ಎಂದು ವರ್ಗೀಕರಿಸಲಾಗಿದೆ.
• ಪ್ರಮುಖ ವಲಯದ ಪ್ರಾಬಲ್ಯ: ಪಿಎಸ್‌ಯುಗಳು ಇಂಧನ, ಗಣಿಗಾರಿಕೆ, ರಕ್ಷಣೆ ಮತ್ತು ಸಾರಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಂಡಿವೆ , ಆದರೆ ಖಾಸಗಿ ವಲಯದ ಉಪಸ್ಥಿತಿಯು ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿದೆ.

ಈಶಾನ್ಯ ಭಾರತದ ವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ (NEST) ಸಮೂಹ

ಸಾಮಾನ್ಯ ಅಧ್ಯಾಯನ – 3/ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ

ಸಂದರ್ಭ:

• ಭಾರತೀಯ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಸಂಸ್ಥೆ (IIT) ಗುವಾಹಟಿಯಲ್ಲಿ ಈಶಾನ್ಯ ಭಾರತದ ವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ (NEST) ದ ಸಮೂಹವನ್ನು, ಕೇಂದ್ರ ಈಶಾನ್ಯ ಪ್ರದೇಶದ ಸಂವಹನ ಮತ್ತು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಸಚಿವರು ಉದ್ಘಾಟಿಸಿದರು.

ಈಶಾನ್ಯ ಭಾರತದ ವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ (NEST) ಸಮೂಹದ ಬಗ್ಗೆ:

• • ಕಾರ್ಯಾದೇಶ:- ಇದು ಈಶಾನ್ಯ ಭಾರತದ ನಾವೀನ್ಯತೆ ಪರಿಸರದ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ, ಸ್ಥಳೀಯ ಬುದ್ಧಿವಂತಿಕೆಯನ್ನು ಜಾಗತಿಕ ಪರಿಹಾರಗಳಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸುತ್ತದೆ.

• ಇದು ನಾಲ್ಕು ಪ್ರಮುಖ ವಿಭಾಗಗಳ ಮೇಲೆ ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸುತ್ತದೆ: 

1. ಮೂಲಸ್ತರದ ಹೊಸ ನಾವೀನ್ಯತೆ.
2. ಅರೆವಾಹಕಗಳು ಮತ್ತು ಕೃತಕ ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆ.
3. ಬಿದಿರು ಆಧಾರಿತ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಗಳು.
4. ಜೈವಿಕ ವಿಘಟನೀಯ ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್‌ಗಳು.

ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಜೀವಗೋಳ ಮೀಸಲು ದಿನ

ಸಾಮಾನ್ಯ ಅಧ್ಯಾಯನ – 3/ಪರಿಸರ ಸಂರಕ್ಷಣೆ

ಸಂದರ್ಭ:

• ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಜೀವಗೋಳ ಮೀಸಲು ದಿನವನ್ನು ನವೆಂಬರ್ 3 ರಂದು ಆಚರಿಸಲಾಯಿತು.

ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಜೀವಗೋಳ ಮೀಸಲು ದಿನದ ಬಗ್ಗೆ:

ಜೀವಗೋಳ ಮೀಸಲುಗಳು

• • ವ್ಯಾಖ್ಯಾನ:- ಅವು ಜೀವವೈವಿಧ್ಯತೆಯನ್ನು ಸಂರಕ್ಷಿಸಲು ಮತ್ತು ಸುಸ್ಥಿರ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸಲು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸರ್ಕಾರಗಳು ಗುರುತಿಸಿದ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳಾಗಿವೆ.

• ಇವು ಭೂಮಂಡಲ, ಸಮುದ್ರ ಮತ್ತು ಕರಾವಳಿ ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.
• ಇವು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸರ್ಕಾರಗಳಿಂದ ನಾಮನಿರ್ದೇಶನಗೊಳ್ಳುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಸಂಭಂದಿಸಿದ ರಾಜ್ಯಗಳ ಸಾರ್ವಭೌಮ ನ್ಯಾಯವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಉಳಿಯುತ್ತವೆ.
• ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಜೀವಗೋಳ ಮೀಸಲುಗಳು – ಭಾರತವು 91,425 ಚದರ ಕಿ.ಮೀ ವಿಸ್ತೀರ್ಣವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ 18 ಜೀವಗೋಳ ಮೀಸಲುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, 13 ಯುನೆಸ್ಕೋದಿಂದ ಗುರುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ.
• ಗಮನಿಸಿ- 2025 ರಲ್ಲಿ, ಹಿಮಾಚಲ ಪ್ರದೇಶದ ಶೀತ ಮರುಭೂಮಿ ಜೀವಗೋಳ ಮೀಸಲು ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಯುನೆಸ್ಕೋದ ವಿಶ್ವ ಜೀವಗೋಳ ಮೀಸಲು ಜಾಲದಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಲಾಯಿತು.

ವಿಶ್ವ ಜೀವಗೋಳ ಮೀಸಲು ಜಾಲ (WNBR) ದ ಬಗ್ಗೆ:

• • ಇದನ್ನು ಯುನೆಸ್ಕೋ 1971 ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಿತು.

• ಇದು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯವಾಗಿ ಗೊತ್ತುಪಡಿಸಿದ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ, ಇದನ್ನು ಜೀವಗೋಳ ಮೀಸಲು ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.
• ಅವುಗಳನ್ನು ಮನುಷ್ಯ ಮತ್ತು ಜೀವಗೋಳ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ (MAB) ದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ರಚಿಸಲಾಗಿದೆ.
• ಗುರುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ:- ಇವುಗಳನ್ನು ಯುನೆಸ್ಕೋದ ಮನುಷ್ಯ ಮತ್ತು ಜೀವಗೋಳ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ (MAB program) ದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯವಾಗಿ ಗುರುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ. 

ತೋರ್ಖಾಮ್ ಗಡಿ

ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂಬಂಧಗಳು

ಸಂದರ್ಭ:

• ಅಫ್ಘಾನಿಸ್ತಾನ ಮತ್ತು ಪಾಕಿಸ್ತಾನಗಳ ನಡುವಿನ ತೋರ್ಖಾಮ್ ಗಡಿ ದಾಟುವ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಮಾರಕ ಗಡಿ ಘರ್ಷಣೆಗಳ ನಂತರ ವಾರಗಳ ಕಾಲ ಮುಚ್ಚಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದ ಗಡಿಯು ಇದೀಗ ಪುನಃ ತೆರೆಯಲಾಗಿದೆ.

ತೋರ್ಖಾಮ್ ಗಡಿಯ ಬಗ್ಗೆ:

• ಸ್ಥಳ:- ತೋರ್ಖಾಮ್ ಗಡಿಯು ಅಫ್ಘಾನಿಸ್ತಾನ ಮತ್ತು ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ನಡುವಿನ ಪ್ರಮುಖ ಗಡಿ ದಾಟುವ ಸ್ಥಳವಾಗಿದ್ದು, ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಗಡಿಯಲ್ಲಿ ಗ್ರ್ಯಾಂಡ್ ಟ್ರಂಕ್ ರಸ್ತೆಯೂದ್ದಕ್ಕೂ ಇದೆ.
• ಸಂಪರ್ಕ – ಇದು ಅಫ್ಘಾನಿಸ್ತಾನದ ನಂಗರ್‌ಹಾರ್ ಪ್ರಾಂತ್ಯವನ್ನು ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಖೈಬರ್ ಪಖ್ತುಂಖ್ವಾ ಪ್ರಾಂತ್ಯದೊಂದಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕಿಸುತ್ತದೆ.
• ಇದು ಎರಡೂ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ನಡುವಿನ ಅತ್ಯಂತ ಜನನಿಬಿಡ ಗಡಿ ದಾಟುವ ಸ್ಥಳವಾಗಿದ್ದು, ಸಾರಿಗೆ, ವ್ಯಾಪಾರ ಮತ್ತು ಲಾಜಿಸ್ಟಿಕ್ಸ್‌ಗೆ ಪ್ರಮುಖ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದೆ.

ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯ ಜೀವ ವೈವಿಧ್ಯತೆ ಒಪ್ಪಂದ (ಹೈ ಸೀಸ್ ಒಪ್ಪಂದ)

ಪರಿಸರ ಅಧ್ಯಾಯನ

ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿದೆ:

• ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯ ಜೀವ ವೈವಿಧ್ಯತೆ ಒಪ್ಪಂದವು ಜನವರಿ 2026 ರಲ್ಲಿ ಜಾರಿಗೆ ಬಂದು 60 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ದೇಶಗಳು ಅಂಗೀಕರಿಸಿವೆ. 

ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯ ಜೀವ ವೈವಿಧ್ಯತೆ ಒಪ್ಪಂದ (BBNJ):

• ಉದ್ದೇಶ – ಇದು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯನ್ನು ಮೀರಿದ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿನ ಸಮುದ್ರದ ಜೀವ ವೈವಿಧ್ಯತೆಯ ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಮತ್ತು ಸುಸ್ಥಿರ ಬಳಕೆಯನ್ನು ಗುರಿಯಾಗಿಟ್ಟುಕೊಂಡ ಒಂದು ಐತಿಹಾಸಿಕ  ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಒಪ್ಪಂದವಾಗಿದೆ.
• ಮಹತ್ವ – ಸಾಗರ ಸಂರಕ್ಷಣೆ, ಸಮಾನತೆ ಮತ್ತು ನ್ಯಾಯಸಮ್ಮತತೆಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುವುದು, ಪರಿಸರ ವಿನಾಶವನ್ನು ನಿಭಾಯಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಸಮುದ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಜೀವವೈವಿಧ್ಯತೆಯ ನಷ್ಟವನ್ನು ತಡೆಗಟ್ಟುವ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಇದು ಒಂದು ಮಹತ್ವದ ಹೆಜ್ಜೆಯಾಗಿದೆ.
• ಅಳವಡಿಕೆ – ಮಾರ್ಚ್ 2023 ರಲ್ಲಿ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ನಲ್ಲಿ ನಡೆದ 5 ನೇ BBNJ ಅಂತರ ಸರ್ಕಾರಿ ಸಮ್ಮೇಳನದಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಒಮ್ಮತದಿಂದ ಅಂಗೀಕರಿಸಲಾಯಿತು.
• ಸದಸ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು – ಪ್ರಸ್ತುತವಾಗಿ, ಇದರಲ್ಲಿ 80 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ದೇಶಗಳ ಪ್ರತಿನಿಧಿಗಗಳು ಸಹಿ ಹಾಕಿದ್ದಾರೆ.

ಭಾರತ ಮತ್ತು ಬಹ್ರೇನ್ ದ್ವಿಪಕ್ಷೀಯ ಸಂಬಂಧಗಳು

ಸಾಮಾನ್ಯ ಅಧ್ಯಾಯನ – -2/ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂಬಂಧಗಳು

ಸಂದರ್ಭ:

• ವಿದೇಶಾಂಗ ವ್ಯವಹಾರಗಳ ಸಚಿವ ಎಸ್ ಜೈಶಂಕರ್ ಅವರು ಬಹ್ರೇನ್ ವಿದೇಶಾಂಗ ಸಚಿವರನ್ನು ಭೇಟಿಯಾಗಿ ರಕ್ಷಣೆ ಮತ್ತು ಭದ್ರತೆಯಲ್ಲಿನ ಸಹಕಾರದ ಕುರಿತು ಚರ್ಚಿಸಿದರು.

ಭಾರತ ಮತ್ತು ಬಹ್ರೇನ್ ದ್ವಿಪಕ್ಷೀಯ ಸಂಬಂಧಗಳ ಬಗ್ಗೆ:

• ದ್ವಿಪಕ್ಷೀಯ ವ್ಯಾಪಾರ: USD 1.64 ಶತಕೋಟಿ (FY 2024–25); ಬಹ್ರೇನ್‌ ರಾಷ್ಟ್ರದ ಅಗ್ರ ಐದು ವ್ಯಾಪಾರ ಪಾಲುದಾರರಲ್ಲಿ ಭಾರತವೂ ಕೂಡ ಒಂದು.
• ಕೊಲ್ಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಿಗೆ ಮಹಾದ್ವಾರ: ಪರ್ಷಿಯನ್ ಕೊಲ್ಲಿಯ ಪಶ್ಚಿಮ ತೀರದಲ್ಲಿರುವ ರಾಷ್ಟ್ರ ಬಹ್ರೇನ್, ಭಾರತಕ್ಕೆ ಗಲ್ಫ್ ಸಹಕಾರ ಮಂಡಳಿ (GCC) ಯ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ ಒಂದು ಕಾರ್ಯತಂತ್ರದ ಪ್ರವೇಶ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ.
• ಇಂಧನ ಭದ್ರತೆ: ಇತರ GCC ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಬಹ್ರೇನ್ ಸಣ್ಣ ತೈಲ ಉತ್ಪಾದಕ ರಾಷ್ಟ್ರವಾಗಿದ್ದರೂ, ಭಾರತದ ಇಂಧನ ವೈವಿಧ್ಯೀಕರಣ ತಂತ್ರ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕರಿಸಿದ ಪೆಟ್ರೋಲಿಯಂ ವ್ಯಾಪಾರದಲ್ಲಿ  ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸುತ್ತದೆ.

ಬಹ್ರೇನ್ ರಾಷ್ಟ್ರದ ಬಗ್ಗೆ (ರಾಜಧಾನಿ: ಮನಾಮ):

ರಾಜಕೀಯ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯಗಳು:

• ಬಹ್ರೇನ್ ಏಷ್ಯಾದ ಮೂರನೇ ಅತ್ಯಂತ ಚಿಕ್ಕ ರಾಷ್ಟ್ರ.
• ಸ್ಥಳ: ಪರ್ಷಿಯನ್ ಕೊಲ್ಲಿಯಲ್ಲಿರುವ, ಪಶ್ಚಿಮ ಏಷ್ಯಾದ ರಾಷ್ಟ್ರ.
• ಗಡಿ: ಇದು ದ್ವೀಪ ಸಮೂಹಗಳ ರಾಷ್ಟ್ರವಾಗಿದ್ದು, ಇತರ ದೇಶಗಳೊಂದಿಗೆ ಯಾವುದೇ ಭೂ ಗಡಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿಲ್ಲ.
• ನೆರೆಯ ಜಲಮೂಲಗಳು: ಪರ್ಷಿಯನ್ ಕೊಲ್ಲಿ.

ಗಲ್ಫ್ ಸಹಕಾರ ಮಂಡಳಿ (GCC) ಯ ಬಗ್ಗೆ:

• ಇದು 6 ಅರೇಬಿಯಾ ಪರ್ಯಾಯ ದ್ವೀಪ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ರಾಜಕೀಯ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕ ಒಕ್ಕೂಟವಾಗಿದೆ.
• ಸದಸ್ಯರು: ಬಹ್ರೇನ್, ಕುವೈತ್, ಓಮನ್, ಕತಾರ್, ಸೌದಿ ಅರೇಬಿಯಾ ಮತ್ತು ಯುನೈಟೆಡ್ ಅರಬ್ ಎಮಿರೇಟ್ಸ್.
• ಸ್ಥಾಪನೆ: ಮೇ 25, 1981 ರಂದು ಸೌದಿ ಅರೇಬಿಯಾದ ರಿಯಾದ್‌ನಲ್ಲಿ ಸಹಿ ಹಾಕಿದ ಒಪ್ಪಂದದ ಮೂಲಕ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು. 
• ಉದ್ದೇಶಗಳು: ಆರ್ಥಿಕತೆ, ಭದ್ರತೆ, ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಸಹಕಾರ ಸೇರಿದಂತೆ ಎಲ್ಲಾ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಸದಸ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ನಡುವೆ ಏಕತೆ ಮತ್ತು ಸಮನ್ವಯವನ್ನು ಸಾಧಿಸುವುದು.
• ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿ: ರಿಯಾದ್, ಸೌದಿ ಅರೇಬಿಯಾ.

ಮಾಲ್ದೀವ್ಸ್ ಒಂದು ಪೀಳಿಗೆಯ ಮಟ್ಟದ ತಂಬಾಕು ನಿಷೇಧವನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತಂದ ಮೊದಲ ದೇಶ

ಸಾಮಾನ್ಯ ಅಧ್ಯಾಯನ – 2/ ಆರೋಗ್ಯ

ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿದೆ:

• ಮಾಲ್ದೀವ್ಸ್ ವಿಶ್ವದಲ್ಲೇ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಪೀಳಿಗೆ ಮಟ್ಟದ ತಂಬಾಕು ಮತ್ತು ವೇಪಿಂಗ್ ನಿಷೇಧವನ್ನು ಜಾರಿಗೊಳಿಸಿದ ವಿಶ್ವದ ಮೊದಲ ದೇಶವಾಗಿದೆ.

ಪೀಳಿಗೆಯ ಮಟ್ಟದ ನಿಷೇಧ:

• ತಂಬಾಕು ಮೇಲಿನ ಪೀಳಿಗೆಯ ಮಟ್ಟದ ನಿಷೇಧವು ಒಂದು ಪ್ರಗತಿಪರ ಕಾನೂನು ನಿರ್ಬಂಧವಾಗಿದ್ದು, ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ದಿನಾಂಕದ ನಂತರ ಜನಿಸಿದ ಎಲ್ಲ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಿಗೆ ತಂಬಾಕು ಮಾರಾಟ ಮತ್ತು ಬಳಕೆಯನ್ನು ನಿಷೇಧಿಸುವ ಮೂಲಕ ತಂಬಾಕು ರಹಿತ ಪೀಳಿಗೆಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುವ ಉದ್ದೇಶವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.

ಮಾಲ್ಡೀವ್ಸ್ ದೇಶದ ಬಗ್ಗೆ:

• ರಾಜಧಾನಿ: ಮಾಲೆ
• ಅಧಿಕೃತ ಭಾಷೆ: ಧಿವೇಹಿ (ಇಂಡೋ-ಯುರೋಪಿಯನ್ ಭಾಷೆ); ಅರೇಬಿಕ್, ಹಿಂದಿ ಮತ್ತು ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಸಹ ಮಾತನಾಡುತ್ತಾರೆ.
• ಧರ್ಮ: ಇಸ್ಲಾಂ ಈ ರಾಷ್ಟ್ರದ ಧರ್ಮ.
• ಆರ್ಥಿಕತೆ: ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮದ ಜೊತೆಗೆ ಮೀನುಗಾರಿಕೆ ಮತ್ತು ವಿದೇಶಿ ನೆರವಿನ ಮೇಲೆ ಹೆಚ್ಚು ಅವಲಂಬಿತವಾಗಿದೆ.
• ಸಂವಿಧಾನಿಕತೆ: 2008 ರ ಸಂವಿಧಾನವು ಗರಿಷ್ಠ ಐದು ವರ್ಷಗಳ ಎರಡು ಅವಧಿಗೆ ನೇರ ಚುನಾವಣೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಅಧ್ಯಕ್ಷೀಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸುತ್ತದೆ.

ಭೌಗೋಳಿಕ ಲಕ್ಷಣಗಳು:

• ವಿಶ್ವದ 7 ನೇ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಹವಳದ ದಿಬ್ಬಗಳ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗೆ ನೆಲೆಯಾಗಿದ್ದು, ಜಾಗತಿಕವಾಗಿ ಹವಳದ ದಿಬ್ಬಗಳ ಪ್ರದೇಶದ 3.14% ನಷ್ಟು ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.
• ದೇಶದಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ನದಿಗಳು ಅಥವಾ ಹೊಳೆಗಳಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ಸರಾಸರಿ ಎತ್ತರ 2 ಮೀಟರ್‌ಗಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಇರುವುದರಿಂದ ಸಮುದ್ರ ಮಟ್ಟ ಏರಿಕೆಗೆ ಇದು ಹೆಚ್ಚು ಗುರಿಯಾಗುತ್ತದೆ.
• ಮಾಲ್ಡೀವ್ಸ್ ಉತ್ತರ-ಮಧ್ಯ ಹಿಂದೂ ಮಹಾಸಾಗರದಲ್ಲಿರುವ 26 ಹವಳ ದ್ವೀಪಗಳಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 1,200 ಹವಳ ದ್ವೀಪಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ಒಂದು ದ್ವೀಪಸಮೂಹ ರಾಷ್ಟ್ರವಾಗಿದೆ.
• ಇದು ಹಿಂದೂ ಮಹಾಸಾಗರ ಪ್ರದೇಶ (IOR) ದಲ್ಲಿ ಸಮುದ್ರದ ವ್ಯಾಪಾರ ಮತ್ತು ಭದ್ರತೆಗೆ ಪ್ರಮುಖವಾಗುವಂತಹ ಕಾರ್ಯತಂತ್ರದ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದೆ.

ಎನ್ಸೆಫಲೋಮಯೋಕಾರ್ಡಿಟಿಸ್ ವೈರಸ್ (EMCV)

ಸಾಮಾನ್ಯ ಅಧ್ಯಾಯನ – 2/ಆರೋಗ್ಯ

ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿದೆ:

• ದೆಹಲಿಯ ಮೃಗಾಲಯದಲ್ಲಿದ್ದ ಏಕೈಕ ಆಫ್ರಿಕಾದ ಆನೆ ಅಪರೂಪದ ದಂಶಕ-ಹರಡುವ ಎನ್ಸೆಫಲೋಮಯೋಕಾರ್ಡಿಟಿಸ್ ವೈರಸ್ (EMCV)‌ ನಿಂದ ಮೃತಪಟ್ಟಿದೆ — ಇದು ಭಾರತದಲ್ಲಿನ ಯಾವುದೇ ಮೃಗಾಲಯದಲ್ಲಿ ವರದಿಯಾದ ಮೊದಲ ಪ್ರಕರಣ.

ಎನ್ಸೆಫಲೋಮಯೋಕಾರ್ಡಿಟಿಸ್ ವೈರಸ್ (EMCV) ನ ಬಗ್ಗೆ:

• ರೋಗಕಾರಕ:- ಇದು ಒಂದು ಸಣ್ಣ, ಏಕ-ಸೂತ್ರದ RNA ವೈರಸ್ ಆಗಿದೆ. 
• ಇದು ವಿವಿಧ ಸಸ್ತನಿ ಪ್ರಭೇಧಗಳಲ್ಲಿ ಮಯೋಕಾರ್ಡಿಟಿಸ್, ಎನ್ಸೆಫಾಲಿಟಿಸ್, ನರವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಅಸ್ವಸ್ಥತೆಗಳು, ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು ಮತ್ತು ಮಧುಮೇಹವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆ.
• ಪ್ರಸರಣ: ದಂಶಕಗಳ ಮೂತ್ರ ಅಥವಾ ಮಲದಿಂದ ಕಲುಷಿತಗೊಂಡ ಆಹಾರ ಮತ್ತು ನೀರಿನ ಸೇವನೆಯಿಂದ.
• ಮೊದಲು ಪತ್ತೇಯಾಗಿದ್ದು: 1945 ರಲ್ಲಿ ಫ್ಲೋರಿಡಾದ ಗಿಬ್ಬನ್‌ನಲ್ಲಿ ಪತ್ತೇಹಚ್ಚಲಾಯಿತು.

ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಂಪನಿ ಕಾನೂನು ಮೇಲ್ಮನವಿ ನ್ಯಾಯಮಂಡಳಿ (NCLAT)

ಸಾಮಾನ್ಯ ಅಧ್ಯಾಯನ – 2 / ಆಡಳಿತ

ಸಂದರ್ಭ:

• ಬೈಜೂಸ್‌ನ ಅಂಗಸಂಸ್ಥೆಯಾದ ಆಕಾಶ್ ಶಿಕ್ಷಣ ಸೇವಾ ನಿಯಮಿತ  ತನ್ನ ಪ್ರಸ್ತಾವಿತ ಹಕ್ಕುಗಳ ವಿತರಣೆಯನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಲು ಅನುಮತಿ ನೀಡಿದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಂಪನಿ ಕಾನೂನು ಮೇಲ್ಮನವಿ ನ್ಯಾಯಮಂಡಳಿ (NCLAT) ಯ ಆದೇಶದಲ್ಲಿ ಮಧ್ಯಪ್ರವೇಶಿಸಲು ಸರ್ವೋಚ್ಚ ನ್ಯಾಯಾಲಯ ನಿರಾಕರಿಸಿತು.

ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಂಪನಿ ಕಾನೂನು ಮೇಲ್ಮನವಿ ನ್ಯಾಯಮಂಡಳಿ (NCLAT) ಯ ಬಗ್ಗೆ:

• 2013ರ ಕಂಪನಿಗಳ ಕಾಯ್ದೆಯ ಸೆಕ್ಷನ್ 410 ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿತವಾಗಿ, 2016ರಿಂದ ಜಾರಿಗೆ ಬಂದಿದೆ.
• ಕಾನೂನು ಸ್ಥಿತಿ – ಇದು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಂಪನಿ ಕಾನೂನು ನ್ಯಾಯಮಂಡಳಿ (NCLT) ಹಾಗೂ ಇತರೆ ಹಲವು ನಿಯಂತ್ರಣ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಆದೇಶಗಳ ವಿರುದ್ಧ ಸಲ್ಲಿಸಲಾದ ಮೇಲ್ಮನವಿಗಳನ್ನು ವಿಚಾರಿಸಲು ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವ ಅರೆ-ನ್ಯಾಯಾಂಗ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ.
• ಈ ಕೆಳಕಂಡ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಂದ ಜಾರಿಗೊಳಿಸಲಾದ ಆದೇಶಗಳ ವಿರುದ್ಧ ಸಲ್ಲಿಸಲಾದ ಮೇಲ್ಮನವಿಗಳನ್ನು ವಿಚಾರಿಸುವ ಮೇಲ್ಮನವಿ ನ್ಯಾಯಮಂಡಳಿಯಾಗಿಯೂ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ:

1. ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಂಪನಿ ಕಾನೂನು ನ್ಯಾಯಮಂಡಳಿ (ದಿವಾಳಿತನ ಮತ್ತು ದಿವಾಳಿತನ  ಸಂಹಿತೆ, 2016 ರ ಕಲಂ 61 ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿತವಾಗಿದೆ),
2. ಭಾರತೀಯ ದಿವಾಳಿತನ ಮತ್ತು ದಿವಾಳಿತನ  ಮಂಡಳಿ (ದಿವಾಳಿತನ ಮತ್ತು ದಿವಾಳಿತನ  ಸಂಹಿತೆ, ಕಲಂ 202 ಮತ್ತು 211 ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿತವಾಗಿದೆ).

ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ ಫಸಲ್ ಬಿಮಾ ಯೋಜನೆ

ಸಾಮಾನ್ಯ ಅಧ್ಯಾಯನ – 3/ಆರ್ಥಿಕತೆ

ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿದೆ:

• ಪ್ರಧಾನಮಂತ್ರಿ ಫಸಲ್ ಬಿಮಾ ಯೋಜನೆಯಡಿ ಅತ್ಯಂತ ಕಡಿಮೆ ಬೆಳೆ ವಿಮಾ ಪಾವತಿಗಳ ಬಗ್ಗೆ ತಳ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ  ಸಮಗ್ರ ತನಿಖೆ ನಡೆಸುವಂತೆ ಕೇಂದ್ರ ಕೃಷಿ ಸಚಿವರು ಆದೇಶಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಪ್ರಧಾನಮಂತ್ರಿ ಫಸಲ್ ಬಿಮಾ ಯೋಜನೆ (PMFBY) ಯ ಬಗ್ಗೆ:

• • ಅನುಷ್ಠಾನ:- ಕೃಷಿ ಮತ್ತು ರೈತರ ಕಲ್ಯಾಣ ಸಚಿವಾಲಯ.
  • ಪ್ರಾರಂಭ:- ಇದು 2016 ರಲ್ಲಿ, ರೈತರ ಇಳುವರಿಗಾಗಿ ವಿಮಾ ಸೇವೆಯಾಗಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು. 
  • ಉದ್ದೇಶಗಳು: ಪ್ರಕೃತಿವಿಕೋಪಗಳು, ಕೀಟಗಳು ಅಥವಾ ರೋಗಗಳ ಪರಿಣಾಮದಿಂದಾಗಿ, ಅಧಿಸೂಚಿಸಲಾದ ಬೆಳೆಗಳು ವಿಫಲವಾದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, ರೈತರಿಗೆ ವಿಮಾ ರಕ್ಷಣೆ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕ ಬೆಂಬಲವನ್ನು ಒದಗಿಸುವುದು.
  • ರೈತರು ಕೃಷಿಯಲ್ಲಿ ಮುಂದುವರಿಯುವುದನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಅವರ ಆದಾಯವನ್ನು ಸ್ಥಿರಗೊಳಿಸುವುದು.

• ರೈತರು ನವೀನ ಮತ್ತು ಆಧುನಿಕ ಕೃಷಿ ಪದ್ಧತಿಗಳನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸುವುದು.
• ಕೃಷಿ ವಲಯಕ್ಕೆ ಸಾಲದ ಹರಿವನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು.

PMFBY ನ ಪ್ರಮುಖ ಲಕ್ಷಣಗಳು:

ಪ್ರೀಮಿಯಂ ದರಗಳು

• ಎಲ್ಲಾ ಖಾರಿಫ್ ಬೆಳೆಗಳಿಗೆ ರೈತರು ಕೇವಲ 2% ಮತ್ತು ಎಲ್ಲಾ ರಾಬಿ ಬೆಳೆಗಳಿಗೆ (ಚಳಿಗಾಲದ ಬಿತ್ತನೆ) 1.5% ಏಕರೂಪದ ಪ್ರೀಮಿಯಂ ಅನ್ನು ಪಾವತಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.
• ವಾರ್ಷಿಕ ವಾಣಿಜ್ಯ ಮತ್ತು ತೋಟಗಾರಿಕಾ ಬೆಳೆಗಳಿಗೆ, ರೈತರು ಪಾವತಿಸಬೇಕಾದ ಪ್ರೀಮಿಯಂ ಕೇವಲ 5% ಆಗಿರುತ್ತದೆ.
• ಬಾಕಿ ಪ್ರೀಮಿಯಂ ಅನ್ನು ಸರ್ಕಾರ ಪಾವತಿಸುತ್ತದೆ (ಕೇಂದ್ರ ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರಗಳು ಸಮಾನವಾಗಿ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ).
• ನೈಸರ್ಗಿಕ ವಿಕೋಪಗಳಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ಬೆಳೆ ನಷ್ಟದ ವಿರುದ್ಧ ರೈತರಿಗೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ವಿಮೆ ಮೊತ್ತವನ್ನು ಒದಗಿಸುವುದು ಇದರ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿದೆ.

ಸೌದಿ ಅರೇಬಿಯಾ ಕಫಾಲಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಕೊನೆಗೊಳಿಸಿತು

ಸಾಮಾನ್ಯ ಅಧ್ಯಾಯನ 2/ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂಬಂಧಗಳು

ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿದೆ:

• ಒಂದು ಮಹತ್ವದ ಕಾರ್ಮಿಕ ಸುಧಾರಣೆಯಲ್ಲಿ, ಸೌದಿ ಅರೇಬಿಯಾ ದಶಕಗಳಷ್ಟು ಹಳೆಯದಾದ ಕಫಲಾ (ಪ್ರಾಯೋಜಕತ್ವ) ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ರದ್ದುಗೊಳಿಸಿದೆ.

ಕಫಲಾ (ಪ್ರಾಯೋಜಕತ್ವ) ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಬಗ್ಗೆ:

• ಕಫಲಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ಸೌದಿ ಅರೇಬಿಯಾದ ಪ್ರಾಯೋಜಕರು, ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಅವರ ಉದ್ಯೋಗದಾತರು, ವಿದೇಶಿ ಕಾರ್ಮಿಕರಿಗೆ ಅವರ ವೀಸಾ ಮತ್ತು ಕಾನೂನು ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುವ ಅಗತ್ಯವಾಗಿತ್ತು.
• ಇದರರ್ಥ ಕಾರ್ಮಿಕರು ಪ್ರಾಯೋಜಕರ ಒಪ್ಪಿಗೆಯಿಲ್ಲದೆ ಉದ್ಯೋಗಗಳನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಲು, ದೇಶವನ್ನು ತೊರೆಯಲು ಅಥವಾ ಅವರ ನಿವಾಸ ಪರವಾನಗಿಯನ್ನು ನವೀಕರಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುವುದಿಲ್ಲ.

ಸೌದಿ ಅರೇಬಿಯಾ ಈ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಏಕೆ ರದ್ದುಗೊಳಿಸಿತು?

• ಉದ್ಯೋಗದಾತರು ಸಂಬಳ ಅಥವಾ ಪಾಸ್‌ಪೋರ್ಟ್‌ಗಳನ್ನು ತಡೆಹಿಡಿದರೆ ಉದ್ಯೋಗಿಗಳಿಗೆ ಕಾನೂನುಬದ್ಧವಾಗಿ ಯಾವುದೇ ಮಾರ್ಗ ಸಿಗುವುದಿಲ್ಲವಾದ್ದರಿಂದ, ಈ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ಕಾರ್ಮಿಕರ ಶೋಷಣೆ ಮತ್ತು ನಿಂದನೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಮಾನವ ಹಕ್ಕುಗಳ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಬಹಳ ಹಿಂದಿನಿಂದಲೂ ವಾದಿಸುತ್ತಿವೆ.
• ಈ ಸುಧಾರಣೆಯು ಸೌದಿಯ ಯುವರಾಜ ಮೊಹಮ್ಮದ್ ಬಿನ್ ಸಲ್ಮಾನ್ ಅವರ ವಿಷನ್ 2030 ಕ್ಕೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿದೆ, ಇದು ಆರ್ಥಿಕತೆಯನ್ನು ಆಧುನೀಕರಿಸುವುದು, ವಿದೇಶಿ ಹೂಡಿಕೆಯನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸುವುದು ಮತ್ತು ತೈಲದ ಮೇಲಿನ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಅವಲಂಬನೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವ ಗುರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.

ಸಾಗರ ಆಕಾಶ ಸಮರಾಭ್ಯಾಸ, 2025

ಸಾಮಾನ್ಯ ಅಧ್ಯಾಯನ -3  / ರಕ್ಷಣೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆ

ಸಂದರ್ಭ:

• ಭಾರತೀಯ ವಾಯುಪಡೆ (IAF) ಸ್ಪೇನ್‌ನ ಗ್ಯಾಂಡೋ ವಾಯುನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ಪೇನ್‌ನ ವಾಯುಪಡೆಯು ಆಯೋಜಿಸಿರುವ ಬಹುರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಾಯು ಸಮರಾಭ್ಯಾಸವಾದ ಸಾಗರ ಆಕಾಶ 2025 ರಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸುತ್ತಿದೆ.

ಸಾಗರ ಆಕಾಶ ಸಮರಾಭ್ಯಾಸ, 2025 ರ ಬಗ್ಗೆ:

• ಉದ್ದೇಶ:- ಈ ಸಮರಾಭ್ಯಾಸವು ಪರಸ್ಪರ ಕಲಿಕೆಯನ್ನು ಬೆಳೆಸುವುದು, ಪರಸ್ಪರ ಕಾರ್ಯಸಾಧ್ಯತೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವುದು, ವಾಯು ಯುದ್ಧ ಕೌಶಲ್ಯಗಳನ್ನು ತೀಕ್ಷ್ಣಗೊಳಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಸ್ನೇಹಪರ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳೊಂದಿಗೆ ರಕ್ಷಣಾ ಸಹಕಾರವನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುವುದು.
• ಭಾರತದ Su-30MKI ಫೈಟರ್ ಜೆಟ್‌ಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ ಸ್ಪೇನ್, ಜರ್ಮನಿ, ಗ್ರೀಸ್, ಪೋರ್ಚುಗಲ್, ಭಾರತ ಮತ್ತು ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌ನ 50 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ವಿಮಾನಗಳನ್ನು ಒಟ್ಟುಗೂಡಿಸುತ್ತದೆ.

ಅರುಣಾಂಕ ಯೋಜನೆ

ಸಾಮಾನ್ಯ ಅಧ್ಯಾಯನ 3/ರಕ್ಷಣೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆ

ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿದೆ:

• ಅರುಣಾಚಲ ಪ್ರದೇಶದ ನಹರ್ಲಗುನ್‌ನಲ್ಲಿ ಗಡಿ ರಸ್ತೆಗಳ ಸಂಸ್ಥೆ (ಬಾರ್ಡರ್ ರೋಡ್ಸ್ ಆರ್ಗನೈಸೇಶನ್) ಯ ಯೋಜನೆ ಅರುಣಾಂಕ ತನ್ನ 18 ನೇ ಸಂಸ್ಥಾಪನಾ ದಿನವನ್ನು ಆಚರಿಸಿತು.

ಅರುಣಾಂಕ ಯೋಜನೆಯ ಬಗ್ಗೆ:

• ಇದನ್ನು 2008 ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು.
• ಈ ಯೋಜನೆಯು 696 ಕಿ.ಮೀ.ಗೂ ಹೆಚ್ಚು ರಸ್ತೆ ಮತ್ತು 1.18 ಕಿ.ಮೀ. ಪ್ರಮುಖ ಸೇತುವೆಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದೆ, ದೂರದ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿದೆ ಮತ್ತು ಸಶಸ್ತ್ರ ಪಡೆಗಳ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸಿದೆ.
• ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ಬಾಳಿಕೆ ಸುಧಾರಿಸಲು ಇದು ಉಕ್ಕಿನ ತ್ಯಾಜ್ಯ ಅವಶೇಷ, ಭೂಮಿಯ ಬಲವರ್ಧಕ ಕೋಶಗಳು ಮತ್ತು ಉಕ್ಕಿನ ಭಟ್ಟಿಯ ತ್ಯಾಜ್ಯ ಅವಶೇಷದ ಸಣ್ಣ ಕಣಗಳ ಗಟ್ಟಿಮಿಶ್ರಣದಂತಹ ಸುಸ್ಥಿರ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಗಳನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ.
• ಪರಿಸರ ಸಂರಕ್ಷಣೆಗಾಗಿ ‘ಏಕ್ ಪೆಡ್ ಮಾ ಕೆ ನಾಮ್’ ಉಪಕ್ರಮದಡಿಯಲ್ಲಿ 23,850 ಮರಗಳನ್ನು ನೆಡುವುದು ಸಹ ಸೇರಿದೆ.

ಗಡಿ ರಸ್ತೆಗಳ ಸಂಸ್ಥೆ (BRO) ಯ ಬಗ್ಗೆ:

• ಇದನ್ನು 1960 ರಲ್ಲಿ ಪಂಡಿತ್ ಜವಾಹರಲಾಲ್ ನೆಹರು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ್ದಾರೆ.
• ಉದ್ದೇಶ:- ದೇಶದ ಉತ್ತರ ಮತ್ತು ಈಶಾನ್ಯ ಗಡಿ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ರಸ್ತೆಗಳ ಸಮರ್ಪಕ ರಸ್ತೆ ಸಂವಹನ ಜಾಲದ ತ್ವರಿತ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯನ್ನು ಸಂಘಟಿಸುವುದು.
• ಆಡಳಿತ ನಿಯಂತ್ರಣ:- ಇದು ರಕ್ಷಣಾ ಸಚಿವಾಲಯದ ಆಡಳಿತ ನಿಯಂತ್ರಣದಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ.
• ಮಹತ್ವ:- ಸಶಸ್ತ್ರ ಪಡೆಗಳು ತಮ್ಮ ಕಾರ್ಯತಂತ್ರದ ಅಗತ್ಯಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸಲು ಬದ್ಧತೆ, ಸಮರ್ಪಿತ ಮತ್ತು ವೆಚ್ಚ-ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಮೂಲಸೌಕರ್ಯಗಳ ಪೋಷಣೆಯನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸುವುದು.
• ಇತ್ತೀಚಿನ ಮತ್ತು ಮುಂಬರುವ ಯೋಜನೆಗಳು : ಇದರಲ್ಲಿ ಅರುಣಾಚಲ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಬಲಿಪರಾ-ಚಾರಿದೂರ್-ತವಾಂಗ್ ರಸ್ತೆಯಲ್ಲಿ ಸೆಲಾ ಸುರಂಗದ ನಿರ್ಮಾಣವೂ ಸೇರಿದೆ.

ಭಾರತೀಯ ಕರಾವಳಿ ರಕ್ಷಣಾ ಹಡಗು (ICGS) ಅಜಿತ್ ಮತ್ತು ಅಪರಾಜಿತ್

ಸಾಮಾನ್ಯ ಅಧ್ಯಾಯನ 3/ರಕ್ಷಣಾ

ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿದೆ:

• ಭಾರತೀಯ ಕರಾವಳಿ ರಕ್ಷಣಾ ಪಡೆಯು, ಗೋವಾ ಬಂದರು ನಿಯಮಿತ (GSL) ನಲ್ಲಿ ಎರಡು ಸುಧಾರಿತ ವೇಗದ ಗಸ್ತು ಹಡಗುಗಳಾದ ಅಜಿತ್ ಮತ್ತು ಅಪರಾಜಿತ್ ಅನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು.

ಭಾರತೀಯ ಕರಾವಳಿ ರಕ್ಷಣಾ ಹಡಗು (ICGS) ಅಜಿತ್ ಮತ್ತು ಅಪರಾಜಿತ್ ಬಗ್ಗೆ:

• ಈ ಹಡಗುಗಳು ದೇಶೀಯವಾಗಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾದ ಎಂಟು ವೇಗದ ಗಸ್ತು ಹಡಗುಗಳ ಸರಣಿಯಲ್ಲಿ ಏಳನೇ ಮತ್ತು ಎಂಟನೆಯವುಗಳಾಗಿವೆ.
• ಇವುಗಳನ್ನು ಗೋವಾ ಶಿಪ್‌ಯಾರ್ಡ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್ (GSL) ನಿರ್ಮಿಸಿದೆ.
• ಮಹತ್ವ:- ವೇಗದ ಗಸ್ತು ಹಡಗುಗಳನ್ನು ಮೀನುಗಾರಿಕೆ ರಕ್ಷಣೆ, ಕರಾವಳಿ ಗಸ್ತು, ಕಳ್ಳಸಾಗಣೆ ವಿರೋಧಿ, ಕಡಲ್ಗಳ್ಳತನ ವಿರೋಧಿ, ಮತ್ತು ಶೋಧ ಮತ್ತು ರಕ್ಷಣಾ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳಂತಹ ಬಹು-ಗುರಿಯ ಪಾತ್ರಗಳಿಗಾಗಿ ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಭಾರತದ ದ್ವೀಪ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಮತ್ತು ವಿಶೇಷ ಆರ್ಥಿಕ ವಲಯದ ಸುತ್ತಮುತ್ತ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತವೆ.

ಭಾರತ-ಟಿಬೆಟ್ ಗಡಿ ಪೊಲೀಸ್ ಪಡೆ ಸ್ಥಾಪನಾ ದಿನ

ಸಾಮಾನ್ಯ ಅಧ್ಯಾಯನ 3/ ಭದ್ರತಾ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು

ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿದೆ:

• ಭಾರತ-ಟಿಬೆಟ್ ಗಡಿ ಪೊಲೀಸ್ ಪಡೆ (ITBP) ಯ 64 ನೇ ಸ್ಥಾಪನಾ ದಿನವನ್ನು ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಆಚರಿಸಲಾಯಿತು.

ಭಾರತ-ಟಿಬೆಟ್ ಗಡಿ ಪೊಲೀಸ್ ಪಡೆ (ITBP) ಯ ಬಗ್ಗೆ:

• ಈ ಪಡೆ ಅಕ್ಟೋಬರ್ 24, 1962 ಸ್ಥಾಪನೆಯಾಯಿತು.
• ಇದು 3,488 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ಉದ್ದದ ಭಾರತ–ಚೀನಾ ಗಡಿಯನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುತ್ತದೆ, ಈ ಗಡಿ ಲಡಾಖ್‌ನ ಕರಾಕೊರಂ ದಾಟುವಿನಿಂದ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗಿ, ಅರುಣಾಚಲ ಪ್ರದೇಶದ ಜಾಚೆಪ್ ಲಾ ವರೆಗೆ ವಿಸ್ತರಿಸಿದೆ.
• ಇದು ಛತ್ತೀಸ್‌ಗಢದಲ್ಲಿ ನಕ್ಸಲ್ ವಿರೋಧಿ ಕರ್ತವ್ಯಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ ಆಂತರಿಕ ಭದ್ರತಾ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳಲ್ಲಿ ನಿರ್ಣಾಯಕ ಪಾತ್ರವನ್ನು ವಹಿಸುತ್ತದೆ.
• ಹಲವು ಗಡಿ ಹೊರಠಾಣೆಗಳು 9,000 ರಿಂದ 18,800 ಅಡಿ ಎತ್ತರದಲ್ಲಿವೆ, ಚಳಿಗಾಲದಲ್ಲಿ ತಾಪಮಾನವು -45 ಡಿಗ್ರಿ ಸೆಲ್ಸಿಯಸ್‌ಗೆ ಇಳಿಯಬಹುದು .

ಪ್ರಸ್ತುತತೆ:

• ಇದನ್ನು ವಿಶೇಷ ಸಶಸ್ತ್ರ ಪೊಲೀಸ್ ಪಡೆ ಎಂದು ಗುರುತಿಸಲಾಗಿದೆ.
• ಇದು ತನ್ನ ಸಿಬ್ಬಂದಿಗೆ ಪರ್ವತಾರೋಹಣ, ಹಿಮದಲ್ಲಿ ಜಾರಾಟ (ಸ್ಕೀಯಿಂಗ್) ಮತ್ತು ಯುದ್ಧತಂತ್ರದ ಬಗ್ಗೆ ತರಬೇತಿ ನೀಡುತ್ತದೆ.
• ಹಿಮಾಲಯ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ವಿಪತ್ತು ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಮತ್ತು ಪರಿಹಾರ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳಿಗೆ ಸಿದ್ಧತೆಯನ್ನು ಕಾಯ್ದುಕೊಳ್ಳುವುದು.

ಕ್ಯಾರಬಿಡ್ ಜೀರುಂಡೆಗಳು

ಸಾಮಾನ್ಯ ಅಧ್ಯಾಯನ -3  / ಪರಿಸರ ಅಧ್ಯಾಯನ

ಸಂದರ್ಭ:

• ಇಟಲಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಇತ್ತೀಚಿನ ಸಂಶೋಧನೆಯು ಕ್ಯಾರಬಿಡ್ ನೆಲದ ಜೀರುಂಡೆಗಳು ಮಣ್ಣಿನಲ್ಲಿ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ಮಾಲಿನ್ಯದ ಸಂಭಾವ್ಯ ಜೈವಿಕ ಸೂಚಕಗಳಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತವೆ.

ಕ್ಯಾರಬಿಡ್ ಜೀರುಂಡೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ:

• ಇವು ಕ್ಯಾರಬಿಡೆ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಸೇರಿವೆ.
• ಅವು ರಾತ್ರಿಯ ಪರಭಕ್ಷಕಗಳಾಗಿದ್ದು, ಪ್ರಪಂಚದಾದ್ಯಂತ ಬಹುತೇಕ ಎಲ್ಲಾ ಭೂಮಿಯ ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತವೆ.
• ಪ್ರಭೇಧಗಳ ವೈವಿಧ್ಯತೆ:- ಜಾಗತಿಕವಾಗಿ ಸುಮಾರು 34,000 ಪ್ರಭೇಧಗಳು ಮತ್ತು ಭಾರತದಲ್ಲಿ 1,000 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಭೇಧಗಳು ದಾಖಲಾಗಿವೆ.
• ದೈಹಿಕ ಲಕ್ಷಣಗಳು: ಚಪ್ಪಟೆಯಾದ, ಉದ್ದವಾದ ದೇಹಗಳು (ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಗಾಢ ಅಥವಾ ಲೋಹೀಯ-ಹೊಳೆಯುವ), ಮತ್ತು ಬೇಟೆಯಾಡಲು ಎದ್ದು ಕಾಣುವ ದವಡೆಗಳು.

ಪರಿಸರದಲ್ಲಿ ಇದರ ಪಾತ್ರ:

• ನೈಸರ್ಗಿಕ ಕೀಟ ನಿಯಂತ್ರಕಗಳು:– ಮರಿಹುಳುಗಳು, ಗೊಂಡೆಹುಳುಗಳು, ಗಿಡಹೇನುಗಳು, ಜೀರುಂಡೆಗಳು ಮತ್ತು ಬಸವನ ಹುಳಗಳಂತಹ ವಿವಿಧ ಕೃಷಿ ಕೀಟಗಳನ್ನು ತಿನ್ನುತ್ತವೆ.
• ಮಣ್ಣಿನ ಗುಣಮಟ್ಟದ ಸೂಚಕ:- ಹೆಚ್ಚಿನ ಕ್ಯಾರಬಿಡ್ ವೈವಿಧ್ಯತೆಯು ಕಡಿಮೆ ಕೀಟನಾಶಕ ಬಳಕೆ, ಉತ್ತಮ ಸಾವಯವ ವಸ್ತು ಮತ್ತು ಸಮತೋಲಿತ ಮಣ್ಣಿನ ತೇವಾಂಶವನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುತ್ತದೆ.

ಪೈಲಟ್ ತಿಮಿಂಗಿಲಗಳು

ಸಾಮಾನ್ಯ ಅಧ್ಯಾಯನ 3/ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿರುವ ಪ್ರಭೇಧಗಳು

ಸಂದರ್ಭ:

• ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್‌ನ ದೂರದ ಕಡಲತೀರದಲ್ಲಿ ಸಿಲುಕಿ ಎರಡು ಡಜನ್‌ಗೂ ಹೆಚ್ಚು ಪೈಲಟ್ ತಿಮಿಂಗಿಲಗಳು ಸಾವನ್ನಪ್ಪಿವೆ.

ಪೈಲಟ್ ತಿಮಿಂಗಿಲಗಳ ಬಗ್ಗೆ:

• ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಹೆಸರು: 

1. ಗ್ಲೋಬಿಸೆಫಲಾ ಮೇಲಾಸ್ (ಉದ್ದನೆಯ ರೆಕ್ಕೆಯುಳ್ಳ ಪೈಲಟ್ ತಿಮಿಂಗಿಲ).
2. ಗ್ಲೋಬಿಸೆಫಲಾ ಮ್ಯಾಕ್ರೋರಿಂಚಸ್ (ಉದ್ದವಲ್ಲದ ರೆಕ್ಕೆಯುಳ್ಳ ಪೈಲಟ್ ತಿಮಿಂಗಿಲ).

• ಕುಟುಂಬ: ಡೆಲ್ಫಿನಿಡೆ (ಸಾಗರದ ಡಾಲ್ಫಿನ್‌ಗಳು).
• ಅವುಗಳ ಹೆಸರಿನ ಹೊರತಾಗಿಯೂ, ಅವು ನಿಜವಾದ ತಿಮಿಂಗಿಲಗಳಲ್ಲ, ಬದಲಾಗಿ ಸಾಗರದ ದೊಡ್ಡ ಡಾಲ್ಫಿನ್‌ಗಳಾಗಿವೆ.
• ಅವುಗಳನ್ನು “ಪೈಲಟ್ ತಿಮಿಂಗಿಲಗಳು” ಎಂದು ಕರೆಯಲು ಕಾರಣ:- ಪ್ರತಿ ಗುಂಪು (pod) ಒಂದು ಮುಖ್ಯ ನಾಯಕರಾದ ‘ಪೈಲಟ್’ ತಿಮಿಂಗಿಲವನ್ನು ಅನುಸರಿಸುತ್ತವೆ ಎಂದು ನಂಬಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು.
• ದೈಹಿಕ ಲಕ್ಷಣಗಳು: ಪೈಲಟ್ ತಿಮಿಂಗಿಲಗಳು ವಿಶಿಷ್ಟವಾದ ಕಾಣಿಕೆಯುಳ್ಳವು- ಅವುಗಳ ಮುಂಭಾಗ ಉಬ್ಬಿದ ತಲೆ, ಉದ್ದವಾದ ಕಪ್ಪು ದೇಹ, ಮತ್ತು ಮೇಲಿನ ಪಕ್ಕದ ರೆಕ್ಕೆ ಹಿಂದಿನ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಕಾಣುವ ಬಿಳಿ ಅಥವಾ ಹಗುರ ಬೂದು ಬಣ್ಣದ ಪಟ್ಟೆ ಇರುತ್ತದೆ.

ಆವಾಸಸ್ಥಾನ ಮತ್ತು ಹಂಚಿಕೆ:

1. 1. ಉದ್ದನೆಯ ರೆಕ್ಕೆಯುಳ್ಳ ಪೈಲಟ್ ತಿಮಿಂಗಿಲ:- ಇವು ತಂಪಾದ ನೀರನ್ನು ಬಯಸುತ್ತವೆ (ಉತ್ತರ ಅಟ್ಲಾಂಟಿಕ್, ದಕ್ಷಿಣ ಸಾಗರಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತವೆ).

• ಉದ್ದವಲ್ಲದ ರೆಕ್ಕೆಯುಳ್ಳ ಪೈಲಟ್ ತಿಮಿಂಗಿಲ:- ಇವು ಬೆಚ್ಚಗಿನ ಉಷ್ಣವಲಯದ ಮತ್ತು ಉಪೋಷ್ಣವಲಯದ ನೀರನ್ನು (ಹಿಂದೂ ಮಹಾಸಾಗರ ಮತ್ತು ಅರಬ್ಬೀ  ಸಮುದ್ರದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತವೆ) ಬಯಸುತ್ತವೆ.
• ಐಯುಸಿಎನ್ ಕೆಂಪು ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಸ್ಥಿತಿ:

1. ಉದ್ದನೆಯ ರೆಕ್ಕೆಯುಳ್ಳ ಪೈಲಟ್ ತಿಮಿಂಗಿಲ:- ದತ್ತಾಂಶ ಕೊರತೆ (DD).

ಉದ್ದವಲ್ಲದ ರೆಕ್ಕೆಯುಳ್ಳ ಪೈಲಟ್ ತಿಮಿಂಗಿಲ:- ಕನಿಷ್ಠ ಕಾಳಜಿ (LC).

ಸೇವಂತಿಗೆ ಹೂವುಗಳು ಅಥವಾ ಗುಲ್-ಎ-ದಾವೂದ್

ಸಾಮಾನ್ಯ ಅಧ್ಯಾಯನ -3/ಪರಿಸರ ಅಧ್ಯಾಯನ

ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿದೆ:

• ಕಾಶ್ಮೀರದ ಹೊಸ ಸೇವಂತಿಗೆ ಉದ್ಯಾನವನ, ಬಾಗ್-ಎ-ಗುಲ್-ಎ-ದಾವೂದ್ ಜಬರ್ವಾನ್ ಶ್ರೇಣಿಯ ಬಳಿ ತೆರೆಯಲಿದ್ದು, ಇದರಲ್ಲಿ 50+ ಪ್ರಭೇದಗಳಲ್ಲಿ 30 ಲಕ್ಷಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಹೂವುಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.

ಸೇವಂತಿಗೆ ಹೂವುಗಳು ಬಗ್ಗೆ:

• ಇದು ಆಸ್ಟರೇಸಿ ಕುಟುಂಬದಿಂದ ಬಂದ ದೀರ್ಘಕಾಲಿಕ ಹೂಬಿಡುವ ಸಸ್ಯವಾಗಿದೆ.
• ಇದರ ಔಷಧೀಯ ಗುಣಗಳು ಮತ್ತು ಸುಗಂಧಭರಿತ ಪಾನೀಯಗಳ ಬಳಕೆಗಾಗಿ ಇದನ್ನು ಚೀನಾ, ಜಪಾನ್, ಯುರೋಪ್ ಮತ್ತು ಅಮೆರಿಕದಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಬೆಳೆಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
• ವಿಶಿಷ್ಟತೆ:- ಇದು ಫೀನಾಲಿಕ್ ಸಂಯುಕ್ತಗಳಿಂದ ಸಮೃದ್ಧವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಬಲವಾದ ಆಮ್ಲಜನಕ ವಿರೋಧಕ, ಸೂಕ್ಷ್ಮಾಣು ವಿರೋಧಕ, ಉರಿಯೂತ ವಿರೋಧಕ, ಕ್ಯಾನ್ಸರ್ ವಿರೋಧಕ ಮತ್ತು ಇತರ ಚಿಕಿತ್ಸಕ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸುತ್ತದೆ .

ಕ್ರೀಡೆಯಲ್ಲಿ ಮದ್ದಿನ ದುರುಪಯೋಗದ (ಉದ್ದೀಪನ ಮದ್ದು/ಡೋಪಿಂಗ್ ) ವಿರುದ್ಧದ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಒಪ್ಪಂದ

ಇತರೆ

ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿದೆ:

• ಪ್ಯಾರಿಸ್‌ನಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಕ್ರೀಡೆಯಲ್ಲಿ ಮದ್ದಿನ ದುರುಪಯೋಗದ ವಿರುದ್ಧದ ಯುನೆಸ್ಕೋದ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಮಾವೇಶದ 10 ನೇ ಅಧಿವೇಶನದಲ್ಲಿ ಭಾರತವನ್ನು ಏಷ್ಯಾ-ಪೆಸಿಫಿಕ್ ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುವ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಉಪಾಧ್ಯಕ್ಷರನ್ನಾಗಿ ಮರು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು.

ಉದ್ದೀಪನ ಮದ್ದು  ಮತ್ತು ಅದರ ಕಾಳಜಿಗಳ ಬಗ್ಗೆ: 

• ಕ್ರೀಡಾಪಟುಗಳು ತಮ್ಮ ದೈಹಿಕ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಕೃತಕವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ನಿಷೇಧಿತ ರಾಸಾಯನಿಕ ಪದಾರ್ಥಗಳನ್ನು ಬಳಸುವ ಪದ್ಧತಿ. ಇದನ್ನು ಕಾರ್ಯಕ್ಷಮತೆ ಹೆಚ್ಚಿಸುವ ಔಷಧಗಳು (PEDs) ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಉದ್ದೀಪನ ಮದ್ದಿನ ವಿರೋಧಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಮುಖ್ಯ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಒಪ್ಪಂದಗಳು ಮತ್ತು ಘೋಷಣೆಗಳು:

ಕೋಪನ್ ಹ್ಯಾಗನ್ ಘೋಷಣೆ:

• 2003 ರಲ್ಲಿ ಡೆನ್ಮಾರ್ಕ್‌ನ ಕೋಪನ್‌ಹೇಗನ್‌ನಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಎರಡನೇ ವಿಶ್ವ ಕ್ರೀಡೆಯಲ್ಲಿ ಉದ್ದೀಪನ ಮದ್ದಿನ ಕುರಿತ ಸಮ್ಮೇಳನದಲ್ಲಿ ಸರ್ಕಾರಗಳು ಕ್ರೀಡೆಯಲ್ಲಿ ಉದ್ದೀಪನ ಮದ್ದಿನ ವಿರೋಧಿ ಘೋಷಣೆಯನ್ನು ಕೋಪನ್‌ಹೇಗನ್‌ನಲ್ಲಿ ನಡೆಸಲಾಯಿತು .
• ಉದ್ದೇಶ:- ಈ ಘೋಷಣೆಯು ಸರ್ಕಾರಗಳು ವಿಶ್ವ ಉದ್ದೀಪನ ಮದ್ದಿನ ವಿರೋಧಿ ಸಂಹಿತೆಯನ್ನು ಔಪಚಾರಿಕವಾಗಿ ಗುರುತಿಸುವ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯಗತಗೊಳಿಸುವ ಉದ್ದೇಶವನ್ನು ಸೂಚಿಸುವ ರಾಜಕೀಯ ದಾಖಲೆಯಾಗಿತ್ತು .
• ಮಹತ್ವ:- “ಕ್ರೀಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಉದ್ದೀಪನ ಮದ್ದಿನ ವಿರುದ್ಧ ಯುನೆಸ್ಕೋ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಮಾವೇಶ” ವನ್ನು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸುವತ್ತ ಈ ಘೋಷಣೆಯು ಮೊದಲ ಹೆಜ್ಜೆಯಾಗಿತ್ತು.
• 2003 ರಲ್ಲಿ ಭಾರತವು ಈ ಘೋಷಣೆಯನ್ನು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡಿತು.

ಕ್ರೀಡೆಯಲ್ಲಿ ಉದ್ದೀಪನ ಮದ್ದಿನ ವಿರುದ್ಧ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಮಾವೇಶ:

• ಇದನ್ನು ‘ಯುನೆಸ್ಕೋ ಉದ್ದೀಪನ ಮದ್ದಿನ ವಿರುದ್ಧ ಸಮಾವೇಶ’ ಎಂತಲು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.
• ಇದನ್ನು 2005 ರಲ್ಲಿ ಪ್ಯಾರಿಸ್‌ನಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಯುನೆಸ್ಕೋದ ಸಾಮಾನ್ಯ ಸಮ್ಮೇಳನದಲ್ಲಿ ಅಂಗೀಕರಿಸಲಾಯಿತು. ಇದು 2007 ರಲ್ಲಿ ಜಾರಿಗೆ ಬಂದಿತು.
• ಉದ್ದೇಶ:- ಕ್ರೀಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಉದ್ದೀಪನ ಮದ್ದು ತಡೆಗಟ್ಟುವಿಕೆ ಮತ್ತು ಅದರ ವಿರುದ್ಧದ ಹೋರಾಟವನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸಲು, ಅದರ ನಿರ್ಮೂಲನೆ.
• 2007 ರಲ್ಲಿ ಭಾರತವು ಈ ಸಮಾವೇಶವನ್ನು ಅಂಗೀಕರಿಸಿತು.
• ಗಮನಿಸಿ:- ಯುವ ವ್ಯವಹಾರಗಳ ಸಚಿವಾಲಯದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಬರುವ ಸ್ವಾಯತ್ತ ಸಂಸ್ಥೆಯಾದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ದೀಪನ ಮದ್ದು ವಿರೋಧಿ ಸಂಸ್ಥೆಯು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಉದ್ದೀಪನ ಮದ್ದು ವಿರೋಧಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ, ಅನುಷ್ಠಾನಗೊಳಿಸುವ ಮತ್ತು ಜಾರಿಗೊಳಿಸುವ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.

ಬ್ಲಾಕ್‌ಚೈನ್ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಮೂಲಕ ಆಡಳಿತವನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುವುದು

ಸಾಮಾನ್ಯ ಅಧ್ಯಾಯನ 2/ ಆಡಳಿತ. ಸಾಮಾನ್ಯ ಅಧ್ಯಾಯನ 3/ ವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ

ಸಂದರ್ಭ:

• ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಬ್ಲಾಕ್‌ಚೈನ್ ಚೌಕಟ್ಟಿ (NBF) ನ ಮೂಲಕ ಆಡಳಿತವನ್ನು ಪರಿವರ್ತಿಸಲು, ಪಾರದರ್ಶಕತೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ಮತ್ತು ಡಿಜಿಟಲ್ ವಿಶ್ವಾಸವನ್ನು ಬಲಪಡಿಸಲು ಭಾರತವು ಬ್ಲಾಕ್‌ಚೈನ್ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಅಳವಡಿಕೆಯನ್ನು ವೇಗಗೊಳಿಸುತ್ತಿದೆ.

ಬ್ಲಾಕ್‌ಚೈನ್ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಬಗ್ಗೆ:

• ಬ್ಲಾಕ್‌ಚೈನ್ ಎನ್ನುವುದು ವಿತರಿತ, ಪಾರದರ್ಶಕ, ಸುರಕ್ಷಿತ ಮತ್ತು ಅಮಾರ್ಜನೀಯ ದತ್ತಾoಶವಾಗಿದ್ದು, ಇದು ದಾಖಲೆ ಅಥವಾ ವ್ಯವಹಾರಗಳ ಡಿಜಿಟಲ್ ದಾಖಲೆ (ಲೆಡ್ಜರ್‌) ಯಂತೆ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ, ತಿದ್ದುಪಡಿ ನಿರೋಧಕವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಕಂಪ್ಯೂಟರ್‌ಗಳ ನೆಟ್‌ವರ್ಕ್‌ನಲ್ಲಿ ಪ್ರವೇಶಿಸಬಹುದು.

ಬ್ಲಾಕ್‌ಚೈನ್ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಅನ್ವಯಗಳು: ಬ್ಲಾಕ್‌ಚೈನ್ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವು ಅದರ ಸುರಕ್ಷಿತ, ಪಾರದರ್ಶಕ ಮತ್ತು ವಿಕೇಂದ್ರೀಕೃತ ಸ್ವಭಾವದಿಂದಾಗಿ ವಿವಿಧ ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ಅನ್ವಯಿಕೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.

1. ಕ್ರಿಪ್ಟೋಕರೆನ್ಸಿಗಳು (ಸಂಕೇತಿತ ಡಿಜಿಟಲ್ ಕರೆನ್ಸಿ):- ಬಿಟ್‌ಕಾಯಿನ್ ಮತ್ತು ಇಥೀರಿಯಂ ನಂತಹ ಸುರಕ್ಷಿತ ಡಿಜಿಟಲ್ ಕರೆನ್ಸಿಗಳನ್ನು ಸಕ್ರಿಯಗೊಳಿಸುವುದು.
2. ಸ್ಮಾರ್ಟ್ ಒಪ್ಪಂದಗಳು:- ಮಧ್ಯವರ್ತಿಗಳಿಲ್ಲದೆ ಒಪ್ಪಂದಗಳನ್ನು ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತಗೊಳಿಸುವುದು.
3. ಪೂರೈಕೆ ಸರಪಳಿ ನಿರ್ವಹಣೆ:– ಪಾರದರ್ಶಕತೆ ಮತ್ತು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚುವಿಕೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವುದು.
4. ಆರೋಗ್ಯ ರಕ್ಷಣೆ:- ರೋಗಿಗಳ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಸುರಕ್ಷಿತಗೊಳಿಸುವುದು ಮತ್ತು ದತ್ತಾಂಶ ಹಂಚಿಕೆಯನ್ನು ಸುಧಾರಿಸುವುದು.
5. ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ಮತ್ತು ಹಣಕಾಸು:- ಗಡಿಯಾಚೆಗಿನ ಪಾವತಿಗಳನ್ನು ಸುವ್ಯವಸ್ಥಿತಗೊಳಿಸುವುದು ಮತ್ತು ವಂಚನೆ ಪತ್ತೆ.
6. ಮತದಾನ ವ್ಯವಸ್ಥೆ:- ಪಾರದರ್ಶಕ ಮತ್ತು ಅಕ್ರಮ-ನಿರೋಧಕ ಚುನಾವಣೆಗಳನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸುವುದು.
7. ಗುರುತಿನ ನಿರ್ವಹಣೆ:- ಸುರಕ್ಷಿತ, ಪರಿಶೀಲಿಸಬಹುದಾದ ಡಿಜಿಟಲ್ ಗುರುತುಗಳನ್ನು ನೀಡುವುದು.
8. ಸ್ಥಿರಾಸ್ತಿ (ರಿಯಲ್ ಎಸ್ಟೇಟ್):- ಟೋಕನ್ ಮಾಡಿದ ಸ್ವತ್ತುಗಳೊಂದಿಗೆ ಆಸ್ತಿ ವರ್ಗಾವಣೆಯನ್ನು ಸರಳಿಕರಣ ಗೊಳಿಸುವುದು.
9. ಗೇಮಿಂಗ್:– ಆಟದಲ್ಲಿನ ಸ್ವತ್ತುಗಳು ಮತ್ತು ಅಪ್ರತಿವಿನಿಮಯ ಟೋಕನ್ (NFT) ಗಳ ಮಾಲೀಕತ್ವವನ್ನು ಸಕ್ರಿಯಗೊಳಿಸುವುದು.
10. ಇಂಧನ ವಲಯ:- ಸಹಭಾಗಿಗಳಿಂದ ಸಹಭಾಗಿಗಳಿಗೆ ಇಂಧನ ವ್ಯಾಪಾರವನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸುವುದು.

ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಬ್ಲಾಕ್‌ಚೈನ್ ಚೌಕಟ್ಟಿ (NBF) ನ ಬಗ್ಗೆ:

• ಇದು 2024 ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು.
• ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದವರು – ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ಸ್ ಮತ್ತು ಮಾಹಿತಿ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಸಚಿವಾಲಯ (MeitY).
• ಉದ್ದೇಶ:- ಅನುಮತಿಸಲಾದ ಬ್ಲಾಕ್‌ಚೈನ್ ಆಧಾರಿತ ಬಳಕೆಯ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಮತ್ತು ನಿಯೋಜನೆಯನ್ನು ವೇಗಗೊಳಿಸುವುದು.

ಮಖಾನಾನೋಮಿಕ್ಸ್

ಸಾಮಾನ್ಯ ಅಧ್ಯಾಯನ 3/ಆರ್ಥಿಕತೆ

ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿದೆ:

• ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿ ಅವರು ಹೊಸದಾಗಿ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಾದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಖಾನಾ ಮಂಡಳಿಯನ್ನು ಈ ವಲಯಕ್ಕೆ ಒಂದು ಪರಿವರ್ತನಾತ್ಮಕ “ಕ್ರಾಂತಿ” ಎಂದು ಬಣ್ಣಿಸಿದರು.

ಮಖಾನ (ಯೂರ್ಯೇಲ್ ಫೆರಾಕ್ಸ್) ಕುರಿತು:

• ಇದು “ಜಲಪದ್ಮ ಕುಲ” (ನಿಂಫೇಸಿಯೇ) ಕ್ಕೇ ಸೇರಿರುವ ಒಂದು ಹೂ ಬೀರುವ ಸಸ್ಯವಾಗಿದೆ.
• ಹವಾಮಾನ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ:- ತಾಪಮಾನ 20-35°C ಮತ್ತು ವಾರ್ಷಿಕ 100-250 ಸೆಂ.ಮೀ. ಮಳೆಯ ಅಗತ್ಯವಿರುತ್ತದೆ.
• ಇದು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಸಾವಯವ ಧಾನ್ಯೇತರ ಆಹಾರವಾಗಿದ್ದು, ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ ಕೊರಿಯಾ, ಜಪಾನ್ ಮತ್ತು ಪೂರ್ವ ರಷ್ಯಾದ ಕೆಲವು ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ.
• ಭಾರತದ ಮಖಾನಾ ಉತ್ಪಾದನೆಯಲ್ಲಿ ಬಿಹಾರವು ~90% ರಷ್ಟು ಪಾಲನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.
• ಭೌಗೋಳಿಕ ಸೂಚ್ಯಂಕ (GI) ಪಟ್ಟಿ:- 2022 ರಲ್ಲಿ, “ಮಿಥಿಲಾ ಮಖಾನಾ” ಗೆ GI ಟ್ಯಾಗ್ ನೀಡಲಾಯಿತು.

ಮೋಡ ಬಿತ್ತನೆ

ಸಾಮಾನ್ಯ ಅಧ್ಯಾಯನ 3/ಪರಿಸರ ಅಧ್ಯಾಯನ

ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿದೆ:

• ಚಳಿಗಾಲದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ಮಾಲಿನ್ಯದ ಮಟ್ಟವನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುವಲ್ಲಿ ಮೋಡ ಬಿತ್ತನೆ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸುವುದರಿಂದ ರಾಷ್ಟ್ರ ರಾಜಧಾನಿಗೆ ಅದು ಅತ್ಯಗತ್ಯ ಎಂದು ದೆಹಲಿ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.

ಮೋಡ ಬಿತ್ತನೆ ಅಥವಾ ಕೃತಕ ಮಳೆಯ ಬಗ್ಗೆ:

• ವ್ಯಾಖ್ಯಾನ:- ಕೃತಕ ಮಳೆ ಎಂದರೆ ಮಳೆಹನಿಗಳ ರಚನೆಯ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ವೇಗಗೊಳಿಸಲು ಮೋಡಗಳಿಗೆ ಕೆಲವು ರಾಸಾಯನಿಕಗಳನ್ನು ಒಳಸೇರಿಸುವುದರ ಮೂಲಕ ಮಳೆಯನ್ನು ಪ್ರೇರೇಪಿಸುವುದು.
• ಮೋಡ ಬಿತ್ತನೆಯು ಈ ಕೆಳಗಿನ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಚದುರಿಸುವುದನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ:

• ಸಿಲ್ವರ್ ಅಯೋಡೈಡ್ (AgI)

• ಪೊಟ್ಯಾಸಿಯಮ್ ಅಯೋಡೈಡ್

• ಸೋಡಿಯಂ ಕ್ಲೋರೈಡ್
• ಡ್ರೈ ಐಸ್ (CO₂)
• ಅಗತ್ಯವಿರುವ ಷರತ್ತುಗಳು:- ಮಳೆ ತರಿಸುವ ಮೋಡಗಳು, ಸಾಕಷ್ಟು ಆರ್ದ್ರತೆ, ವಾತಾವರಣದ ಅಸ್ಥಿರತೆ, ಅನುಕೂಲಕರ ಗಾಳಿ ಮತ್ತು ತಾಪಮಾನದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.

ಮೋಡ ಬಿತ್ತನೆಯ ಪ್ರಯೋಜನಗಳು:

• ವಾಯು ಮಾಲಿನ್ಯ ತಗ್ಗಿಸುವಿಕೆ:- ದೆಹಲಿಯಂತಹ ನಗರಗಳಲ್ಲಿ, ಕೃತಕ ಮಳೆಯು ಕಣಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ಮಾಲಿನ್ಯಕಾರಕಗಳನ್ನು ತೊಳೆಯಬಹುದು, ಇದು ತೀವ್ರ ವಾಯು ಮಾಲಿನ್ಯದಿಂದ ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ಪರಿಹಾರವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ.
• ಬರ ನಿವಾರಣೆ ಮತ್ತು ಜಲ ಸಂಪನ್ಮೂಲ ವೃದ್ಧಿ:– ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ ಮತ್ತು ಕರ್ನಾಟಕದಂತಹ ರಾಜ್ಯಗಳು ನೀರಿನ ಕೊರತೆಯನ್ನು ನಿಗಿಸಲು ಮೋಡ ಬಿತ್ತನೆಯನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡಿವೆ (ಉದಾ, “ಮೇಘದೂತ್ ಯೋಜನೆ” ಮತ್ತು “ವರ್ಷಧಾರಿ”).
• ಕಾಡಿನ ಬೆಂಕಿ ನಿಯಂತ್ರಣ:- ತೇವಾಂಶದ ಮಟ್ಟವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವ ಮೂಲಕ, ಮೋಡ ಬಿತ್ತನೆಯು ಕಾಡ್ಗಿಚ್ಚಿನ ಅಪಾಯ ಮತ್ತು ತೀವ್ರತೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ.

ಶ್ರೀ ನಾರಾಯಣ ಗುರು

ಸಾಮಾನ್ಯ ಅಧ್ಯಾಯನ 1/ ಆಧುನಿಕ ಇತಿಹಾಸ

ಸಂದರ್ಭ:

• ಕೇರಳದ ವರ್ಕಲಾದ ಶಿವಗಿರಿ ಮಠದಲ್ಲಿ ಶ್ರೀ ನಾರಾಯಣ ಗುರುಗಳ ಮಹಾಸಮಾಧಿ ಶತಮಾನೋತ್ಸವದ ಆಚರಣೆಯನ್ನು ಭಾರತದ ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿಗಳು ಉದ್ಘಾಟಿಸಿದರು.

ಶ್ರೀ ನಾರಾಯಣ ಗುರು (1856–1928) ಗಳ ಬಗ್ಗೆ:

• ಇವರು 1856 ರಲ್ಲಿ ಕೇರಳದ ಈಳವ (ಈಜ್ಹವ) ಸಮುದಾಯದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು, ಈ ಸಮುದಾಯವು ತೀವ್ರ ಜಾತಿ ತಾರತಮ್ಯವನ್ನು ಎದುರಿಸಿತು.
• ಇವರು ಸಂತರು, ತತ್ವಜ್ಞಾನಿಗಳು ಮತ್ತು ಆಧುನಿಕ ಭಾರತದ ಪ್ರಮುಖ ಸಮಾಜ ಸುಧಾರಕರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರಾಗಿದ್ದರು, ಅವರು ಜಾತಿ ದಬ್ಬಾಳಿಕೆಯನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಸುಧಾರಣೆಗೆ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಸುಧಾರಣೆಯೇ ಮಾರ್ಗವೆಂದು ಒತ್ತಿ ಹೇಳಿದರು.
• ಶ್ರೀ ನಾರಾಯಣ ಗುರುಗಳು ಅದ್ವೈತ ವೇದಾಂತವನ್ನು ಸಾಮಾಜಿಕ ನ್ಯಾಯದ ಕರೆಯೊಂದಿಗೆ ಸಮಿಕರಿಸಿದ್ದಕ್ಕಾಗಿ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದ್ದಾರೆ.

ಪ್ರಮುಖ ಕೊಡುಗೆಗಳು:

• ಸಾಮಾಜಿಕ ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರ:- “ಮನುಷ್ಯನಿಗೆ ಒಂದು ಜಾತಿ, ಒಂದು ಧರ್ಮ, ಒಬ್ಬನೇ ದೇವರು” ಎಂಬ ಮೂಲಭೂತ ಸಂದೇಶವನ್ನು ಪ್ರಚಾರ ಮಾಡಿದರು.
• ಜನ್ಮ ಆಧಾರಿತ ಜಾತಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ತಿರಸ್ಕರಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಶ್ರಮ ಜೀವಿಗಳ ಘನತೆಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸಿದರು.
• ಸಂಸ್ಥೆ ನಿರ್ಮಾಣ:- ಶಿಕ್ಷಣ, ಸಾಮಾಜಿಕ ಸಬಲೀಕರಣ ಮತ್ತು ಸುಧಾರಣೆಯನ್ನು ಮುನ್ನಡೆಸಲು “ಶ್ರೀ ನಾರಾಯಣ ಧರ್ಮ ಪರಿಪಾಲನಾ ಯೋಗಮ್” (SNDP) ಅನ್ನು 1903 ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು.
• ಅರುವಿಪುರಂ ಚಳುವಳಿ (1888):- ದೇವಾಲಯದ ಆಚರಣೆಗಳ ಮೇಲಿನ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರ ಏಕಸ್ವಾಮ್ಯವನ್ನು ಕೊನೆಗೊಳಿಸಿ ಸ್ವತಃ ಶಿವನ ವಿಗ್ರಹವನ್ನು ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಿಸಿದರು. ಸಮಾನತೆಯ ಪ್ರವೇಶದೊಂದಿಗೆ ಸಾಮಾನ್ಯ ಜನರಿಗೆ ದೇವಾಲಯಗಳು, ಶಾಲೆಗಳು ಮತ್ತು ಆಶ್ರಮಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದರು .
• ರಾಜಕೀಯ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಚಳುವಳಿಗಳು:- ಕೆಳಜಾತಿಗಳ ದೇವಾಲಯ ಪ್ರವೇಶ ಹಕ್ಕುಗಳಿಗಾಗಿ ನಡೆದ ವೈಕo ಸತ್ಯಾಗ್ರಹಕ್ಕೆ (1924–25) ವಿಸ್ತೃತ ನೈತಿಕ ಮತ್ತು ಸೈದ್ಧಾಂತಿಕ ಬೆಂಬಲವಾಗಿತ್ತು .
• ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಉನ್ನತಿ:– ಸಬಲೀಕರಣ ಮತ್ತು ಉನ್ನತಿಯ ಅಡಿಪಾಯವಾಗಿ ಶಿಕ್ಷಣಕ್ಕೆ ಒತ್ತು ನೀಡಲಾಗಿದೆ.

ಜ್ಞಾನ ಭಾರತಂ ಗುರಿ

ಸಾಮಾನ್ಯ ಅಧ್ಯಾಯನ 1/-ಸಂಸ್ಕೃತಿ

ಸಂದರ್ಭ:

• ಕೇಂದ್ರ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಸಚಿವಾಲಯದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಬರುವ ಹಸ್ತಪ್ರತಿಗಳ ಕುರಿತಾದ ಜ್ಞಾನ ಭಾರತಂ ಗುರಿ, ಹಸ್ತಪ್ರತಿಗಳ ಸಂರಕ್ಷಣೆ, ನಿರ್ವಹಣೆ ಮತ್ತು ಡಿಜಿಟಲೀಕರಣಕ್ಕಾಗಿ ಸುಮಾರು 20 ಸಂಸ್ಥೆಗಳೊಂದಿಗೆ ತಿಳುವಳಿಕೆ ಒಪ್ಪಂದಕ್ಕೆ ಸಹಿ ಹಾಕಿದೆ.

ಜ್ಞಾನ ಭಾರತಂ ಗುರಿಯ ಬಗ್ಗೆ:

• ಗುರಿ:- ದೇಶಾದ್ಯಂತ ಕಂಡುಬರುವ ಹಸ್ತಪ್ರತಿಗಳನ್ನು ಸಂರಕ್ಷಿಸುವುದು ಮತ್ತು ರಕ್ಷಿಸುವುದು.
• ಉದ್ದೇಶ:- ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು, ವಸ್ತು ಸಂಗ್ರಹಾಲಯಗಳು, ಗ್ರಂಥಾಲಯಗಳು ಇತ್ಯಾದಿಗಳಲ್ಲಿರುವ ಒಂದು ಕೋಟಿಗೂ ಹೆಚ್ಚು ಹಸ್ತಪ್ರತಿ ಪರಂಪರೆಯ “ಸಮೀಕ್ಷೆ, ದಾಖಲೀಕರಣ ಮತ್ತು ಸಂರಕ್ಷಣೆ”ಯನ್ನು ಕೈಗೊಳ್ಳುವುದು.
•  ಮಹತ್ವ:- ಐತಿಹಾಸಿಕ ಮೌಲ್ಯವನ್ನು ಸಂರಕ್ಷಿಸುವುದು , ಪ್ರಾಚೀನ ಭಾರತದ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಜಗತ್ತಿಗೆ ಅನಾವರಣಗೊಳಿಸುವುದು, ದೀರ್ಘಾಯುಷ್ಯವನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಹಸ್ತಪ್ರತಿಗಳಿಗೆ ದಿನದ 24 ಗಂಟೆಗಳ ಪ್ರವೇಶ ಇತ್ಯಾದಿ.

ಹಸ್ತಪ್ರತಿಗಳ ಬಗ್ಗೆ:

• ಹಸ್ತಪ್ರತಿಗಳು ಅಂದರೆ, ಕಾಗದ, ತೊಗಟೆ, ತಾಳೆ ಎಲೆ ಮುಂತಾದ ವಸ್ತುಗಳ ಮೇಲೆ ಕೈಯಿಂದ ಬರೆಯಲ್ಪಟ್ಟ ಬರಹಗಳು, ಇವು ಕನಿಷ್ಠ 75 ವರ್ಷ ಹಳೆಯದು ಆಗಿರುತ್ತವೆ ಹಾಗೂ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ, ಐತಿಹಾಸಿಕ ಅಥವಾ ಸೌಂದರ್ಯಾತ್ಮಕ ಮಹತ್ವ ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ.
• ಉದಾಹರಣೆಗೆ:- ಬಕ್ಷಾಲಿ ಹಸ್ತಪ್ರತಿ (ಕ್ರಿ.ಶ. 3ನೇ ಅಥವಾ 4ನೇ ಶತಮಾನ), ಇದು ಪ್ರಾಚೀನ ಭಾರತದ ಗಣಿತ ಗ್ರಂಥವಾಗಿದ್ದು, “ಭೋಜಪತ್ರ” ದ ಮೇಲೆ ಬರೆಯಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಇದು ಶೂನ್ಯದ ಬಳಕೆಯ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಾಚೀನ ದಾಖಲಾಗಿರುವ ಉದಾಹರಣೆ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
• ಭಾರತವು ಬ್ರಾಹ್ಮಿ, ಕುಶಾನ, ಗೌಡಿ, ಲೆಪ್ಚಾ ಮತ್ತು ಮೈಥಿಲಿ ಮುಂತಾದ 80 ಪ್ರಾಚೀನ ಲಿಪಿಗಳಲ್ಲಿ ಅಂದಾಜು 1 ಕೋಟಿ ಹಸ್ತಪ್ರತಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.

ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಹಸ್ತಪ್ರತಿ ಸಂರಕ್ಷಣೆಗಾಗಿ ಇತರ ಉಪಕ್ರಮಗಳು:

• ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹಸ್ತಪ್ರತಿ ಗುರಿ (NMM):- ಹಸ್ತಪ್ರತಿಗಳನ್ನು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಲು ಮತ್ತು ಸಂರಕ್ಷಿಸಲು ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಸಚಿವಾಲಯವು 2003 ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು.
• ಕೋಲ್ಕತ್ತಾದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಗ್ರಂಥಾಲಯ:– ಇದು ಸುಮಾರು 3600 ಅಪರೂಪದ ಮತ್ತು ಐತಿಹಾಸಿಕವಾಗಿ ಪ್ರಮುಖವಾದ ಹಸ್ತಪ್ರತಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.
• ಬಂಗಾಳದ ಏಷ್ಯಾಟಿಕ್ ಸೊಸೈಟಿ: ಇದನ್ನು ಜನವರಿ 15, 1784 ರಂದು ಸರ್ ವಿಲಿಯಂ ಜೋನ್ಸ್ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು. ಇದು ಪ್ರಾಚೀನ ಹಸ್ತಪ್ರತಿಗಳ ಡಿಜಿಟಲೀಕರಣವನ್ನು ಕೈಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.

ಆನ್‌ಲೈನ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಔಷಧ ಪರವಾನಗಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆ

ಸಾಮಾನ್ಯ ಅಧ್ಯಾಯನ  2/ ಆರೋಗ್ಯ, ಸಾಮಾನ್ಯ ಅಧ್ಯಾಯನ 3/ ಆಡಳಿತ

ಸಂದರ್ಭ:

• ಹೆಚ್ಚಿನ ಅಪಾಯದ ದ್ರಾವಕಗಳ ಪೂರೈಕೆ ಸರಪಳಿಯನ್ನು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಲು ಆನ್‌ಲೈನ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಔಷಧ ಪರವಾನಗಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆ (ONDLS) ಯ ಮೇಲೆ ಡಿಜಿಟಲ್ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆಯನ್ನು ನಡೆಸಲು ಭಾರತದ ಔಷಧ ನಿಯಂತ್ರಕ ಮಹಾನಿರ್ದೇಶಕ (DCGI) ರು ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಆನ್‌ಲೈನ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಔಷಧ ಪರವಾನಗಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಬಗ್ಗೆ:

• ಭಾರತದ ಔಷಧ ನಿಯಂತ್ರಕ ಮಹಾನಿರ್ದೇಶಕ (DCGI) ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿದೆ, ಇದು ಉತ್ಪಾದನೆ, ಮಾರಾಟ ಪರವಾನಗಿಗಳು ಮತ್ತು ವಿವಿಧ ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರಗಳಿಗಾಗಿ ಔಷಧ ಮತ್ತು ಸೌಂದರ್ಯವರ್ಧಕ ಸಂಬಂಧಿತ ಅನ್ವಯಿಕೆಗಳನ್ನು ಸಂಸ್ಕರಿಸುತ್ತದೆ.
• ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದವರು:- ಉನ್ನತ ಗಣಕಯಂತ್ರ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಕೇಂದ್ರ (CDAC) ಮತ್ತು ಕೇಂದ್ರ ಔಷಧ ಮಾನದಂಡ ನಿಯಂತ್ರಣ ಸಂಸ್ಥೆ (CDSCO).

ಕೇಂದ್ರ ಔಷಧ ಮಾನದಂಡ ನಿಯಂತ್ರಣ ಸಂಸ್ಥೆ (CDSCO) ಯ ಬಗ್ಗೆ:

• • ಸ್ಥಾಪನೆ:- ಇದು ಕೇಂದ್ರ ಔಷಧ ಪ್ರಾಧಿಕಾರವಾಗಿದ್ದು, ಔಷಧ ಮತ್ತು ಸೌಂದರ್ಯವರ್ಧಕ ಕಾಯ್ದೆ, 1940 ರ ಮೂಲಕ ನೀಡಲ್ಪಟ್ಟ ಕರ್ತವ್ಯಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ. 
• ಜವಾಬ್ದಾರಿಗಳು:
• ಔಷಧಿಗಳ ಅಳವಡಿಕೆ.
• ವೈದ್ಯಕೀಯ  ಪ್ರಯೋಗಗಳು.
• ಔಷಧಗಳಿಗೆ ಮಾನದಂಡಗಳನ್ನು ಹಾಕುವುದು.
• ದೇಶವು ಆಮದು ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವ ಔಷಧಗಳ ಗುಣಮಟ್ಟದ ಮೇಲೆ ನಿಯಂತ್ರಣ.
• ರಾಜ್ಯ ಔಷಧ ನಿಯಂತ್ರಣ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಪ್ರಯತ್ನಗಳ ಜೊತೆ ಸಮನ್ವಯ .

ಭಾರತದಲ್ಲಿರುವ ಇತರ ಔಷಧ ನಿಯಂತ್ರಣ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು:

• ಭಾರತದ ಔಷಧ ನಿಯಂತ್ರಕ ಮಹಾನಿರ್ದೇಶಕ (DCGI):- ಇವರು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ರೀತಿಯ ಔಷಧಗಳಿಗೆ ಪರವಾನಗಿಯನ್ನು ಅನುಮೋದಿಸುವ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ. ಇವರು ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರದ  ಕೇಂದ್ರ ಔಷಧ ಮಾನದಂಡ ನಿಯಂತ್ರಣ ಸಂಸ್ಥೆ (CDSCO) ವಿಭಾಗದ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರಾಗಿಯೂ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತಾರೆ.
• ಔಷಧ ಬೆಲೆ ನಿಯಂತ್ರಣ ಆದೇಶ (DPCO):– ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಅಗತ್ಯ ಔಷಧಗಳನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯ ಜನರಿಗೆ ಲಭ್ಯವಾಗುವಂತೆ ಮಾಡಲು, ಅವುಗಳ ಬೆಲೆಗಳನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುತ್ತದೆ.
• ಔಷಧ ಮತ್ತು ಸೌಂದರ್ಯವರ್ಧಕ ಕಾಯ್ದೆ, 1940:- ಈ ಕಾಯ್ದೆಯು ದೇಶೀಯ ಔಷಧ ಬಳಕೆಯನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುತ್ತದೆ.

ಮರಗೆಣಸು/ ಮರಗುಜ್ಜೆ ಬೆಳೆಗಳು

ಸಾಮಾನ್ಯ ಅಧ್ಯಾಯನ  3/ಕೃಷಿ

ಸಂದರ್ಭ:

• ಮರಗುಜ್ಜೆ ತೋಟಗಳಲ್ಲಿ ಆಕ್ರಮಣಕಾರಿ ಮರಗೆಣಸಿನ ಮಂದದ ಹುಳು (ಮೀಲಿಬಗ್‌) ವಿನ ಜೈವಿಕ ನಿಯಂತ್ರಣಕ್ಕಾಗಿ ಅನಗೈರಸ್ ಲೋಪೆಜಿ ಎಂಬ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಪರಾವಲಂಬಿ ಕೀಟವನ್ನು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗಿದೆ.

ಮರಗೆಣಸಿನ (‘ಉಷ್ಣವಲಯದ ರೊಟ್ಟಿ’ ಎಂತಲು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ) ಬಗ್ಗೆ:

• ಇದನ್ನು ‘ಯುಕಾ’ ಅಥವಾ ‘ಮ್ಯಾನಿಯೋಕ್’ ಎಂತಲು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.

• • ಇದು ಕಾಂಡದ ಕತ್ತರಿಗಳ ಮೂಲಕ ಬೆಳೆಯುವ ಒಂದು ಬೇರು ತರಕಾರಿ.

• ಇದು ದಕ್ಷಿಣ ಅಮೆರಿಕಾಕ್ಕೆ ಸ್ಥಳೀಯವಾಗಿರುವ ಎತ್ತರದ ಅರೆ-ಮರದ ದೀರ್ಘಕಾಲಿಕ ಪೊದೆ ಅಥವಾ ಮರವಾಗಿದ್ದು, ಇದನ್ನು ಪೋರ್ಚುಗೀಸ್ ನಾವಿಕರು ಆಫ್ರಿಕಾ ಮತ್ತು ಏಷ್ಯಾದಲ್ಲಿ ಪರಿಚಯಿಸಿದರು.

• ನೈಜೀರಿಯಾ ವಿಶ್ವದ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಮರಗೆಣಸಿನ ಉತ್ಪಾದಕ ರಾಷ್ಟ್ರ.
• ಇದು ಶಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಜೀವಸತ್ವಗಳಿಂದ ಸಮೃದ್ಧವಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಹಲವಾರು ಆರೋಗ್ಯ ಪ್ರಯೋಜನಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.
• ಮಹತ್ವ: – ಭಾರತದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಜೈವಿಕ ಇಂಧನ ನೀತಿ (2018) ಯ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ, ಮರಗೆಣಸನ್ನು ಎಥೆನಾಲ್ ಉತ್ಪಾದನೆಗೆ ಕಚ್ಚಾ ವಸ್ತುವಾಗಿ ಬಳಸಲು ಗುರುತಿಸಲಾಗಿದೆ, ಇದು ಆಹಾರ ಭದ್ರತೆಯನ್ನು ಮೀರಿ ಅದರ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ.

ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ಪರಿಸರ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ 5 ನೇ ಆವೃತ್ತಿಯ “ಮೀಥೇನ್ ಮೇಲೆ ಒಂದು ಕಣ್ಣು: ಅಳತೆಯಿಂದ ಆವೇಗಕ್ಕೆ”

ಸಾಮಾನ್ಯ ಅಧ್ಯಾಯನ  3 / ಪರಿಸರ ಅಧ್ಯಯನ

ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿದೆ?

• ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ಪರಿಸರ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ (UNEP) ವು ತನ್ನ ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರಕಟಣೆಯ ಐದನೇ ಆವೃತ್ತಿಯಾದ “ಮೀಥೇನ್ ಮೇಲೆ ಒಂದು ಕಣ್ಣು: ಅಳತೆಯಿಂದ ಆವೇಗಕ್ಕೆ” ವರದಿಯನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದೆ.

2025 ರ ವರದಿಯ ಪ್ರಮುಖ ಮುಖ್ಯಾಂಶಗಳು:

• ವೆಚ್ಚ-ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ ತಗ್ಗಿಸುವಿಕೆ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಗಳು ಲಭ್ಯವಿದ್ದರೂ, ಇಂಧನ, ಕೃಷಿ ಮತ್ತು ತ್ಯಾಜ್ಯ ವಲಯಗಳಿಂದ ಮೀಥೇನ್ ಹೊರಸೂಸುವಿಕೆ ಹೆಚ್ಚಾಗಿರುತ್ತದೆ.
• 20 ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಮೀಥೇನ್ ಇಂಗಾಲದ ಡೈ ಆಕ್ಸೈಡ್ ಗಿಂತ 80 ಪಟ್ಟು ಹೆಚ್ಚು ತಾಪಮಾನ ಏರಿಕೆಯ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.
• ಪ್ರಸ್ತುತ ಮೀಥೇನ್ ಹೊರಸೂಸುವಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಸರಿಸುಮಾರು 60% ಮಾನವ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಿಂದ ಹುಟ್ಟಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ, ಇದರಲ್ಲಿ ಕೃಷಿ, ಪಳೆಯುಳಿಕೆ ಇಂಧನ ಹೊರತೆಗೆಯುವಿಕೆ ಮತ್ತು ಬಳಕೆ ಮತ್ತು ಕಸದ ತ್ಯಾಜ್ಯವು ಅತಿದೊಡ್ಡ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡುತ್ತದೆ.
• ಈ ವರದಿಯು ಜಾಗತಿಕ ಮೀಥೇನ್ ಪ್ರತಿಜ್ಞೆ (GMP)ಯಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಮತ್ತು SATAT, ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಜೈವಿಕ ಅನಿಲ ಗುರಿ ಮತ್ತು ತ್ಯಾಜ್ಯದಿಂದ ಇಂಧನ ಯೋಜನೆಗಳ ಮೂಲಕ ಅದರ ಪ್ರಯತ್ನಗಳನ್ನು ಎತ್ತಿ ತೋರಿಸುತ್ತದೆ.

ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹಿಮ ಚಿರತೆ ದಿನ 2025

ಸಾಮಾನ್ಯ ಅಧ್ಯಾಯನ  3 / ಪರಿಸರ ಅಧ್ಯಾಯನ

ಸಂದರ್ಭ:

• ಭಾರತವು ಅಕ್ಟೋಬರ್ 23 ರಂದು “#23for23” ಎಂಬ ರಾಷ್ಟ್ರವ್ಯಾಪಿ ಅಭಿಯಾನದೊಂದಿಗೆ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹಿಮ ಚಿರತೆ ದಿನವನ್ನು ಆಚರಿಸಿತು.

ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹಿಮ ಚಿರತೆ ದಿನ 2025:

• 2024 ರಲ್ಲಿ, ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ಸಾಮಾನ್ಯ ಸಭೆಯು ಅಕ್ಟೋಬರ್ 23 ಅನ್ನು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹಿಮ ಚಿರತೆ ದಿನವೆಂದು ಘೋಷಿಸಿತು.
• ಉದ್ದೇಶ:- ಹಿಮ ಚಿರತೆ ಸಂರಕ್ಷಣೆಗಾಗಿ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮತ್ತು ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಸಹಕಾರವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವುದು.
• ‘#23for23’ ಅಭಿಯಾನವು ಜಾಗತಿಕ ಹಿಮ ಚಿರತೆ ಮತ್ತು ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ (GSLEP) ಮತ್ತು ವಿಶ್ವದಾದ್ಯಂತ ಹಿಮ ಚಿರತೆ ಟ್ರಸ್ಟ್‌ನ ಒಂದು ಉಪಕ್ರಮವಾಗಿದೆ .

ಹಿಮ ಚಿರತೆಯ ಬಗ್ಗೆ:

• ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಹೆಸರು:- ಪ್ಯಾಂಥೆರಾ ಉನ್ಸಿಯಾ
• ಆವಾಸಸ್ಥಾನ:- ಮಧ್ಯ ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣ ಏಷ್ಯಾದ ಕಡಿದಾದ ಪರ್ವತ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಅತ್ಯಂತ ಶೀತ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತವೆ.
• ವ್ಯಾಪಿಸಿರುವ ರಾಜ್ಯಗಳು:- ಜಮ್ಮು ಮತ್ತು ಕಾಶ್ಮೀರ, ಹಿಮಾಚಲ ಪ್ರದೇಶ, ಉತ್ತರಾಖಂಡ, ಸಿಕ್ಕಿಂ.
• ಪರ್ವತಗಳ ಭೂತ:- ಹಿಮ ಚಿರತೆಯನ್ನು ಪರ್ವತಗಳ ಭೂತ ಎಂದೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.
• ಜೈವಿಕ ಸೂಚಕ:– ಇದು ಪರ್ವತ ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಆರೋಗ್ಯದ ಸೂಚಕವಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ.
• ಹಿಮ ಚಿರತೆಗಳ ವಿಶ್ವದ ರಾಜಧಾನಿ:- ಹೆಮಿಸ್, ಲಡಾಖ್.
• ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹಿಮ ಚಿರತೆ ದಿನ:-ಅಕ್ಟೋಬರ್ 23 ರಂದು ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಸ್ಥಿತಿ:

• IUCN ಕೆಂಪು ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ:- ದುರ್ಬಲ (Vu)
• CITES ಸಮಾವೇಶ:- ಅನುಬಂಧ ಇ
• ವನ್ಯಜೀವಿ (ಸಂರಕ್ಷಣೆ) ಕಾಯ್ದೆ 1972:- ಅನುಸೂಚಿ  I

ಭಾರತದಿಂದ ಪ್ರಾರಂಭವಾದ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಪ್ರಯತ್ನಗಳ ಬಗ್ಗೆ:

1. ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್ ಸ್ನೋ ಲೆಪರ್ಡ್ (ಹಿಮ ಚಿರತೆ ಯೋಜನೆ):

• ಪ್ರಾರಂಭ- 2009 ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಾಯಿತು.
• ಉದ್ದೇಶ – ಹಿಮ ಚಿರತೆಗಳು ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ಆವಾಸಸ್ಥಾನವನ್ನು ಸಂರಕ್ಷಿಸಲು ಎಲ್ಲರನ್ನೂ ಒಳಗೊಂಡ ಮತ್ತು ಭಾಗವಹಿಸುವಿಕೆಯ ವಿಧಾನವನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುವುದು.

        2. ಪ್ರಭೇದಗಳ ಚೇತರಿಕೆ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ:- ಪರಿಸರ, ಅರಣ್ಯ ಮತ್ತು ಹವಾಮಾನ ಬದಲಾವಣೆ ಸಚಿವಾಲಯ ಪುನರ್ವಸತಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಕ್ಕಾಗಿ ಹಿಮ ಚಿರತೆಯನ್ನು, ತೀವ್ರವಾಗಿ ಅಳಿವಿನಂಚಿನಲ್ಲಿರುವ 21 ಪ್ರಭೇದಗಳ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ.

        3. ಹಿಮ ಚಿರತೆ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ: – ಇದನ್ನು ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳದ ಡಾರ್ಜಿಲಿಂಗ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಅಡ್ಮಜಾ ನಾಯ್ಡು ಹಿಮಾಲಯ ಪ್ರಾಣಿಶಾಸ್ತ್ರ ಉದ್ಯಾನವನದಲ್ಲಿ ಕೈಗೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ.

        4. ಹಿಮಲ್ ಸಂರಕ್ಷಕ್:- ಇದು ಹಿಮ ಚಿರತೆಗಳನ್ನು ಸಂರಕ್ಷಿಸುವ ಸಮುದಾಯ ಸ್ವಯಂಸೇವಕ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವಾಗಿದ್ದು , ಇದನ್ನು ಅಕ್ಟೋಬರ್ 23, 2020 ರಂದು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಾಯಿತು.

        5. ಮೊದಲ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಶಿಷ್ಟಾಚಾರ: – 2019 ರಲ್ಲಿ ಜಾರಿಗೆ ಬಂದಿತು .

        6. ಸುರಕ್ಷಿತ (SECURE) ಹಿಮಾಲಯ:- ಜಾಗತಿಕ ಪರಿಸರ ಸೌಲಭ್ಯ (GEF), ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ (UNDP) ಎತ್ತರದ ಜೀವವೈವಿಧ್ಯ ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಮತ್ತು ನೈಸರ್ಗಿಕ ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಮೇಲೆ ಸ್ಥಳೀಯ ಸಮುದಾಯಗಳ ಅವಲಂಬನೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವ ಯೋಜನೆಗೆ ಹಣಕಾಸು ಒದಗಿಸಿದವು .

ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಪ್ರಯತ್ನಗಳ ಬಗ್ಗೆ:

• ಹಿಮ ಚಿರತೆ ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ:- ಇದು ಅಳಿವಿನಂಚಿನಲ್ಲಿರುವ ಹಿಮ ಚಿರತೆಯ ಸಂರಕ್ಷಣೆಯನ್ನು ಪ್ರಮುಖ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವಾಗಿ ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಎತ್ತರದ ಪರ್ವತ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಪರಿಹರಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತದೆ.
• ಬಿಷ್ಕೆಕ್ ಘೋಷಣೆ:- 2013 ರಲ್ಲಿ, 12 ಹಿಮ ಚಿರತೆ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯ ದೇಶಗಳು 2020 ರ ವೇಳೆಗೆ ಕನಿಷ್ಠ 20 ಹಿಮ ಚಿರತೆ ನೆಲೆಗಳನ್ನು ಸುರಕ್ಷಿತಗೊಳಿಸಲು ಸಹಿ ಹಾಕಿದವು ಮತ್ತು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡವು.
• ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹಿಮ ಚಿರತೆ ವರ್ಷ:- ವರ್ಷ ‘2015’ ಅನ್ನು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹಿಮ ಚಿರತೆ ವರ್ಷವೆಂದು ಗೊತ್ತುಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಇತ್ತೀಚಿನ ಹಿಮ ಚಿರತೆ ಗಣತಿ:

• ಭಾರತದಲ್ಲಿ 718 ಹಿಮ ಚಿರತೆಗಳನ್ನು ವರದಿ ಮಾಡಿದೆ.
• ಇದನ್ನು 2019 ರಿಂದ 2023 ರವರೆಗೆ ನಡೆಸಲಾಯಿತು.
• ಗಣತಿ ನಡೆಸಿದವರು:- ಈ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವನ್ನು ಭಾರತೀಯ ವನ್ಯಜೀವಿ ಸಂಸ್ಥೆ (WII) ಎಲ್ಲಾ ಹಿಮ ಚಿರತೆ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯ ರಾಜ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಎರಡು ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಪಾಲುದಾರರಾದ ಪ್ರಕೃತಿ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾನ, ಮೈಸೂರು (ಕರ್ನಾಟಕ), ಮತ್ತು ಭಾರತದ ವಿಶ್ವ ವನ್ಯಜೀವಿ ನಿಧಿ (WWF-I) ಸಹಾಯದಿಂದ ನಡೆಯಿತು.
• ದತ್ತಾಂಶ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಯ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ, ವಿವಿಧ ರಾಜ್ಯ/ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಅಂದಾಜು 718 ಹಿಮ ಚಿರತೆಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ಹೀಗಿದೆ – ಲಡಾಖ್ (477), ಉತ್ತರಾಖಂಡ (124), ಹಿಮಾಚಲ ಪ್ರದೇಶ (51), ಅರುಣಾಚಲ ಪ್ರದೇಶ (36), ಸಿಕ್ಕಿಂ (21), ಮತ್ತು ಜಮ್ಮು ಮತ್ತು ಕಾಶ್ಮೀರ (9).

ಸಖರೋವ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, 2025

ಇತರೆ

ಸಂದರ್ಭ:

• ಬೆಲಾರಸ್‌ನ ಆಂಡ್ರೆಜ್ ಪೊಕ್ಜೊಬಟ್ ಮತ್ತು ಜಾರ್ಜಿಯಾದ ಎಂಜಿಯಾ ಅಮಾಗ್ಲೋಬೆಲಿ ಎಂಬ ಇಬ್ಬರು ಜೈಲಿನಲ್ಲಿರುವ ಪತ್ರಕರ್ತರು 2025 ರ ಸಖರೋವ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ.

ಸಖರೋವ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯ ಬಗ್ಗೆ:

• ಈ ಪ್ರಶಸ್ತಿ 1988 ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪನೆಯಾಯಿತು.
• ಸೋವಿಯತ್ ನ ಭಿನ್ನಮತೀಯ ಮತ್ತು ನೊಬೆಲ್ ಶಾಂತಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ವಿಜೇತ ಆಂಡ್ರೇ ಸಖರೋವ್ ಅವರ ಸ್ಮರಣಾರ್ಥ ಈ ಹೆಸರನ್ನು ಇಡಲಾಗಿದೆ.
• ಇದು ಯುರೋಪಿನ ಒಕ್ಕೂಟದ ಅತ್ಯುನ್ನತ ಮಾನವ ಹಕ್ಕುಗಳ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯಾಗಿದೆ.
• ಉದ್ದೇಶ: – ಇದು ಮಾನವ ಹಕ್ಕುಗಳು ಮತ್ತು ಮೂಲಭೂತ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯಗಳನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ಅಥವಾ ಗುಂಪುಗಳನ್ನು ಗೌರವಿಸುತ್ತದೆ.

ಸರ್ವೋಚ್ಚ ನ್ಯಾಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಅರಣ್ಯ ಹಕ್ಕುಗಳ ಕಾಯ್ದೆಯನ್ನು ಸರ್ಕಾರ ಸಮರ್ಥಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ

ಸಾಮಾನ್ಯ ಅಧ್ಯಾಯನ  2/ ಆಡಳಿತ, ಸಾಮಾನ್ಯ ಅಧ್ಯಯನ  3/ ಪರಿಸರ ಅಧ್ಯಾಯನ

ಸಂದರ್ಭ:

• ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರವು ಸರ್ವೋಚ್ಚ ನ್ಯಾಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಅರಣ್ಯ ಹಕ್ಕುಗಳ ಕಾಯ್ದೆ (FRA), 2006 ಅನ್ನು ಸಮರ್ಥಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ.
• ಈ ಕಾಯ್ದೆಯು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಅರಣ್ಯವನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿರುವ ಸಮುದಾಯಗಳ ಘನತೆ, ಜೀವನೋಪಾಯ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಗುರುತನ್ನು ಪುನಃಸ್ಥಾಪಿಸುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತದೆ.

ಅರಣ್ಯ ಹಕ್ಕುಗಳ ಕಾಯ್ದೆ, 2006 ಯ ಬಗ್ಗೆ:

• ಈ ಕಾಯ್ದೆಯನ್ನು, ಪರಿಶಿಷ್ಟ ಪಂಗಡಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಅರಣ್ಯ ನಿವಾಸಿಗಳು (ಅರಣ್ಯ ಹಕ್ಕುಗಳ ಗುರುತಿಸುವಿಕೆ) ಕಾಯ್ದೆ, 2006 ಎಂತಲೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.
• ಇದು ಅರಣ್ಯವಾಸಿ ಪರಿಶಿಷ್ಟ ಪಂಗಡಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಅರಣ್ಯವಾಸಿಗಳ ಅರಣ್ಯ ಭೂಮಿ ಮತ್ತು ಅವರು ತಲೆಮಾರುಗಳಿಂದ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾಗಿ ಬಳಸುತ್ತಿರುವ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳ ಮೇಲಿನ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಕಾನೂನುಬದ್ಧವಾಗಿ ಗುರುತಿಸುತ್ತದೆ.

ದೀನದಯಾಳ ಅಂತ್ಯೋದಯ ಯೋಜನೆ – ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಗ್ರಾಮೀಣ ಜೀವನೋಪಾಯ ಗುರಿ (DAY-NRLM)

ಸಾಮಾನ್ಯ ಅಧ್ಯಾಯನ  2/ಆಡಳಿತ ; ಸಾಮಾನ್ಯ ಅಧ್ಯಾಯನ 3/ ಆರ್ಥಿಕತೆ

ಸಂದರ್ಭ:

• ಗ್ರಾಮೀಣಾಭಿವೃದ್ಧಿ ಸಚಿವಾಲಯವು ಅನುಷ್ಠಾನಗೊಳಿಸುವ ದೀನದಯಾಳ್ ಅಂತ್ಯೋದಯ ಯೋಜನೆ – ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಗ್ರಾಮೀಣ ಜೀವನೋಪಾಯ ಗುರಿ (DAY-NRLM) ಯು, ವಿಶ್ವದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಬಡತನ ನಿರ್ಮೂಲನಾ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ.

ದೀನದಯಾಳ ಅಂತ್ಯೋದಯ ಯೋಜನೆಯ ಬಗ್ಗೆ:

• ಆರಂಭ:- ಹಿಂದಿನ ಸ್ವರ್ಣಜಯಂತಿ ಗ್ರಾಮ ಸ್ವರೋಜ್‌ಗಾರ್ ಯೋಜನೆ (SGSY)ಯನ್ನು ಪುನರ್ರಚಿಸುವ ಮೂಲಕ ಇದನ್ನು 2010 ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಾಯಿತು, ಈ ಉಪಕ್ರಮವನ್ನು 2016 ರಲ್ಲಿ ದೀನದಯಾಳ್ ಅಂತ್ಯೋದಯ ಯೋಜನೆ – ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಗ್ರಾಮೀಣ ಜೀವನೋಪಾಯ ಗುರಿ (DAY-NRLM) ಎಂದು ಮರುನಾಮಕರಣ ಮಾಡಲಾಯಿತು.
• ಹಣಕಾಸು:- ಇದು ಕೇಂದ್ರ ಪ್ರಾಯೋಜಿತ ಯೋಜನೆಯಾಗಿದೆ.
• ಉದ್ದೇಶ:- ಸ್ವ-ಉದ್ಯೋಗ ಮತ್ತು ಕೌಶಲ್ಯಪೂರ್ಣ ವೇತನ ಉದ್ಯೋಗದ ಮೂಲಕ ಗ್ರಾಮೀಣ ಭಾಗದಲ್ಲಿರುವ ಬಡತನವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವುದು.
• ಮಹಿಳಾ ಕೇಂದ್ರಿತ ಮಾದರಿ:- ಈ ಗುರಿಯು ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ಸ್ವಸಹಾಯ ಗುಂಪುಗಳು ಮತ್ತು ಒಕ್ಕೂಟಗಳ ಮೂಲಕ ಸಾಲ, ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಮತ್ತು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಕ್ಕೆ ಸಂಪರ್ಕಿಸುವ ಮೂಲಕ ಆರ್ಥಿಕ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುತ್ತದೆ.

ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಮುನ್ನೆಚ್ಚರಿಕೆ (EW4All) ಯ ಉಪಕ್ರಮ

ಸಾಮಾನ್ಯ ಅಧ್ಯಾಯನ   3/ಪರಿಸರ ಅಧ್ಯಾಯನ

ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿದೆ:

• ವಿಶ್ವ ಹವಾಮಾನ ಸಂಸ್ಥೆ (WMO) ಯು ತನ್ನ 193 ಸದಸ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಿಗೆ 2027 ರ ವೇಳೆಗೆ ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ಮುನ್ನೆಚ್ಚರಿಕೆ ವ್ಯಾಪ್ತಿಗೆ ಬದ್ಧವಾಗುವಂತೆ ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಮುನ್ನೆಚ್ಚರಿಕೆ (EW4All) ಉಪಕ್ರಮದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟುಗೂಡಿಸಿತು.

ಮುನ್ನೆಚ್ಚರಿಕೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆ (EWS) ಯ ಬಗ್ಗೆ:

• ಇದು ಅಪಾಯದ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ, ಮುನ್ಸೂಚನೆ, ವಿಪತ್ತು ಅಪಾಯದ ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ, ಸಂವಹನ ಮತ್ತು ಸನ್ನದ್ಧತೆಯನ್ನು ಸಂಯೋಜಿಸುವ ವಿಧಾನವಾಗಿದ್ದು, ಅಪಾಯದಲ್ಲಿರುವ ಜೀವ, ಜೀವನೋಪಾಯ ಮತ್ತು ಸ್ವತ್ತುಗಳನ್ನು ಉಳಿಸಲು ಸಕಾಲಿಕ ಕ್ರಮವನ್ನು ಸಕ್ರಿಯಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ.

ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಮುನ್ನೆಚ್ಚರಿಕೆ (EW4All) ಯ ಉಪಕ್ರಮ:

• ಇದನ್ನು 2022 ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಾಯಿತು.
• ಸಹ-ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ: – ವಿಶ್ವ ಹವಾಮಾನ ಸಂಸ್ಥೆ (WMO), ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ವಿಪತ್ತು ಅಪಾಯ ಕಡಿತ ಕಚೇರಿ (UNDRR), ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ದೂರಸಂಪರ್ಕ ಸಂಘಟನೆ (ITU), ಮತ್ತು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ರೆಡ್ ಕ್ರಾಸ್ ಹಾಗೂ ರೆಡ್ ಕ್ರೆಸೆಂಟ್ ಸಮಾಜಗಳ ಒಕ್ಕೂಟ (IFRC).
• ಉದ್ದೇಶ: – ಚಂಡಮಾರುತ, ಪ್ರವಾಹ, ಶಾಖದ ಅಲೆ ಅಥವಾ ಬರಗಾಲದಂತಹ ಅಪಾಯಗಳ ವಿರುದ್ಧ ಜೀವ ಉಳಿಸುವ ಎಚ್ಚರಿಕೆಗಳ ಮೂಲಕ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯು ಎಲ್ಲೇ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದರೂ ರಕ್ಷಿಸಲ್ಪಡುವುದನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಇದರ ಗುರಿಯಾಗಿದೆ.

ಶೌರ್ಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು

ಸಾಮಾನ್ಯ ಅಧ್ಯಯನ  3/ರಕ್ಷಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆ

ಸಂದರ್ಭ:

• ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿ ದ್ರೌಪದಿ ಮುರ್ಮು ಅವರು ಸಶಸ್ತ್ರ ಪಡೆಗಳಿಗೆ 127 ಶೌರ್ಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು ಮತ್ತು 40 ವಿಶಿಷ್ಟ ಸೇವಾ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳನ್ನು ಅನುಮೋದಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಶೌರ್ಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳ ಬಗ್ಗೆ:

• • ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರದಿಂದ ಸನ್ಮಾನಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ.
  • ಸಶಸ್ತ್ರ ಪಡೆಗಳಿಗೆ, ಅರೆಸೈನಿಕ ಪಡೆಗಳಿಗೆ, ಪೊಲೀಸರಿಗೆ ಮತ್ತು ನಾಗರಿಕರಿಗೆ ಧೈರ್ಯ, ತ್ಯಾಗ ಮತ್ತು ಅಸಾಧಾರಣ ಸಾಹಸವನ್ನು ಗೌರವಿಸಲು ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ.
  • ಅವುಗಳನ್ನು ಯುದ್ಧಕಾಲ (ಶತ್ರುಗಳ ಎದುರಿನ ಶೌರ್ಯ) ಮತ್ತು ಶಾಂತಿಕಾಲದ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳಾಗಿ ವರ್ಗೀಕರಿಸಲಾಗಿದೆ.
  • ಸಚಿವಾಲಯ:- ರಕ್ಷಣಾ ಸಚಿವಾಲಯ (ಸಶಸ್ತ್ರ ಪಡೆಗಳಿಗೆ) ಮತ್ತು ಗೃಹ ವ್ಯವಹಾರಗಳ ಸಚಿವಾಲಯ (ಪೊಲೀಸ್ ಮತ್ತು ನಾಗರಿಕರಿಗೆ).
  • ಪ್ರಶಸ್ತಿ ನೀಡುವವರು:- ಭಾರತದ ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿ.

• ಈ ಶೌರ್ಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳನ್ನು ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಎರಡು ಬಾರಿ ಘೋಷಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ – ಮೊದಲು ಗಣರಾಜ್ಯೋತ್ಸವದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ನಂತರ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ದಿನಾಚರಣೆಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ.

•  ಯುದ್ಧಕಾಲದ ಶೌರ್ಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು: ಪರಮ ವೀರ ಚಕ್ರ (PVC), ಮಹಾವೀರ ಚಕ್ರ (MVC) ಮತ್ತು ವೀರ ಚಕ್ರ.
• ಶಾಂತಿಕಾಲದ ಶೌರ್ಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು: ಅಶೋಕ ಚಕ್ರ, ಕೀರ್ತಿ ಚಕ್ರ, ಶೌರ್ಯ ಚಕ್ರ.

ಶೌರ್ಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು:

• ಪ್ರಾಶಸ್ತ್ಯದ ಕ್ರಮ:- ಪರಮ ವೀರ ಚಕ್ರ (PVC), ಅಶೋಕ ಚಕ್ರ (AC), ಮಹಾ ವೀರ ಚಕ್ರ (MVC), ಕೀರ್ತಿ ಚಕ್ರ (KC), ವೀರ ಚಕ್ರ (VrC), ಶೌರ್ಯ ಚಕ್ರ (SC).
• ಎಲ್ಲಾ ಆರು ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳನ್ನು ಮರಣೋತ್ತರವಾಗಿ ನೀಡಬಹುದು.

ಕೇಂದ್ರ ತನಿಖಾ ದಳ (CBI)

ಸಾಮಾನ್ಯ ಅಧ್ಯಯನ  3/ಭದ್ರತಾ ಪಡೆಗಳು

ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿದೆ:

• ಕರೂರ್ ಕಾಲ್ತುಳಿತದ ತನಿಖೆಯನ್ನು ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ತಮಿಳುನಾಡು ಪೊಲೀಸ್ ವಿಶೇಷ ತನಿಖಾ ತಂಡ (SIT) ಮತ್ತು ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ಅರುಣಾ ಜಗದೀಶನ್ ಆಯೋಗದಿಂದ ಕೇಂದ್ರ ತನಿಖಾ ದಳ (CBI)ಕ್ಕೆ ವರ್ಗಾಯಿಸಿತು.

ಕೇಂದ್ರ ತನಿಖಾ ದಳದ ಬಗ್ಗೆ:

• ಇದನ್ನು 1963 ರಲ್ಲಿ ಗೃಹ ಸಚಿವಾಲಯದ ನಿರ್ಣಯದ ಮೂಲಕ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು.
• ಇದನ್ನು ಸಂತಾನಂ ಸಮಿತಿಯ ಶಿಫಾರಸಿನ ಮೇರೆಗೆ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು.
• ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಗಿದೆ:- ಇದು ಸಿಬ್ಬಂದಿ, ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಕುಂದುಕೊರತೆಗಳು ಮತ್ತು ಪಿಂಚಣಿ ಸಚಿವಾಲಯದ ಸಿಬ್ಬಂದಿ ಮತ್ತು ತರಬೇತಿ ಇಲಾಖೆಯ (DoPT) ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ನಿಯಂತ್ರಣದಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತದೆ.
• ಕಾನೂನು ಸ್ಥಿತಿ:- ಸಿಬಿಐ ಒಂದು ಶಾಸನಬದ್ಧ ಸಂಸ್ಥೆಯಲ್ಲ. ಇದು ತನ್ನ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ದೆಹಲಿ ವಿಶೇಷ ಪೊಲೀಸ್ ಸ್ಥಾಪನೆ (DSPE) ಕಾಯ್ದೆ, 1946 ರಿಂದ ಪಡೆದುಕೊಂಡಿದೆ.

ಕಾರ್ಯಗಳು:

1. ಸಿಬಿಐ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರದ ಪ್ರಮುಖ ತನಿಖಾ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ.
2. ಇದು ಕೇಂದ್ರ ಜಾಗೃತ ಆಯೋಗ ಮತ್ತು ಲೋಕಪಾಲ್‌ಗೆ ಸಹಾಯವನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ.
3. ಇದು ಭಾರತದಲ್ಲಿನ ನೋಡಲ್ ಪೊಲೀಸ್ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿದ್ದು, ಇಂಟರ್‌ಪೋಲ್ ಸದಸ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ಪರವಾಗಿ ತನಿಖೆಗಳನ್ನು ಸಂಘಟಿಸುತ್ತದೆ.

ಪೊಲೀಸ್ ಸ್ಮರಣಾರ್ಥ ದಿನ

ಸಾಮಾನ್ಯ ಅಧ್ಯಯನ  3/ಆಂತರಿಕ ಭದ್ರತೆ

ಸಂದರ್ಭ:

• ಪೊಲೀಸ್ ಸಿಬ್ಬಂದಿಯ ಶೌರ್ಯ ಮತ್ತು ತ್ಯಾಗವನ್ನು ಗೌರವಿಸಲು ಅಕ್ಟೋಬರ್ 21 ರಂದು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪೊಲೀಸ್ ಸ್ಮಾರಕದಲ್ಲಿ ಪೊಲೀಸ್ ಸ್ಮರಣಾರ್ಥ ದಿನವನ್ನು ಆಚರಿಸಲಾಯಿತು.

ಪೊಲೀಸ್ ಸ್ಮರಣಾರ್ಥ ದಿನದ ಬಗ್ಗೆ:

• ಅಕ್ಟೋಬರ್ 21, 1959 ರಂದು, ಲಡಾಖ್‌ನ ಬಿಸಿನೀರಿನ ಬುಗ್ಗೆಗಳ ಬಳಿ ಚೀನಾದ ಪಡೆಗಳು ನಡೆಸಿದ ಹೊಂಚುದಾಳಿಯಲ್ಲಿ ಭಾರತೀಯ ಪೊಲೀಸರು ಹುತಾತ್ಮರಾದರು.
• ಈ ದಿನವು ಅವರ ಸರ್ವೋಚ್ಚ ತ್ಯಾಗ ಮತ್ತು ಕರ್ತವ್ಯದ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಪ್ರಾಣವನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಿದ ಎಲ್ಲಾ ಪೊಲೀಸ್ ಸಿಬ್ಬಂದಿಯನ್ನು ಸ್ಮರಿಸುವುದಾಗಿದೆ.
• ಬಿಸಿನೀರಿನ ಬುಗ್ಗೆಗಳ ಬಳಿ ಸ್ಮಾರಕವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಹುತಾತ್ಮರಿಗೆ ಗೌರವ ಸಲ್ಲಿಸಲು ದೇಶದ ವಿವಿಧ ಭಾಗಗಳಿಂದ ಪೊಲೀಸ್ ಪಡೆಗಳ ಸದಸ್ಯರು ಬಿಸಿನೀರಿನ ಬುಗ್ಗೆಗಳ ಬಳಿ ಪಾದಯಾತ್ರೆ ಮಾಡಿದರು.
• 2012 ರಿಂದ, ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಪೊಲೀಸ್ ಸ್ಮರಣಾರ್ಥ ದಿನದ ಮೆರವಣಿಗೆಯನ್ನು ಪೊಲೀಸ್ ಸ್ಮಾರಕದಲ್ಲಿ ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. 

ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪೊಲೀಸ್ ಸ್ಮಾರಕದ ಬಗ್ಗೆ:

• • 2018 ರ ಪೊಲೀಸ್ ಸ್ಮರಣಾರ್ಥ ದಿನದಂದು ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿಗಳಿಂದ ಸಮರ್ಪಿತವಾಗಿದೆ.
  • ಸ್ಥಳ: ಚಾಣಕ್ಯಪುರಿ, ನವದೆಹಲಿ.

• ಈ ಸ್ಮಾರಕವು ಪೊಲೀಸ್ ಪಡೆಗಳಿಗೆ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಗುರುತು, ಹೆಮ್ಮೆ, ಉದ್ದೇಶದ ಏಕತೆ, ಸಾಮಾನ್ಯ ಇತಿಹಾಸ ಮತ್ತು ಹಣೆಬರಹದ ಪ್ರಜ್ಞೆಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ.
• ಇದು ಕೇಂದ್ರ ಶಿಲ್ಪಕಲೆ, ಶೌರ್ಯದ ಗೋಡೆ ಮತ್ತು ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.
• ಶೌರ್ಯದ ಗೋಡೆ:- ಕರ್ತವ್ಯದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಣ ತ್ಯಾಗ ಮಾಡಿದ 35,000 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಹುತಾತ್ಮರ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ 30 ಅಡಿ ಎತ್ತರದ ಗ್ರಾನೈಟ್ ಶಿಲ್ಪವನ್ನು ಪೊಲೀಸ್ ಸ್ಮಾರಕದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಮಾಹಿತಿ:

• • ‘ಪೊಲೀಸ್’ ಮತ್ತು ‘ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸುವ್ಯವಸ್ಥೆ’ ಭಾರತದ ಸಂವಿಧಾನದ ಏಳನೇ ಅನುಸೂಚಿಯ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ರಾಜ್ಯಪಟ್ಟಿಯ ವಿಷಯಗಳಾಗಿವೆ.

• ಸ್ಮಾರ್ಟ್ ಪೋಲೀಸಿಂಗ್:- ಭಾರತೀಯ ಪೋಲೀಸಿಂಗ್ ಅನ್ನು ಆಧುನೀಕರಿಸಲು ಮತ್ತು ಪರಿವರ್ತಿಸಲು ಭಾರತದ ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿಗಳು 2014 ರಲ್ಲಿ ಸ್ಮಾರ್ಟ್ ಪೋಲೀಸಿಂಗ್ ಉಪಕ್ರಮವನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಿದರು.

• ಪೊಲೀಸ್ ಆಧುನೀಕರಣಕ್ಕಾಗಿ ರಾಜ್ಯ ಮತ್ತು ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ ನೆರವು (ASUMP) ಯೋಜನೆ:- ಇತ್ತೀಚಿನ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ, ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಗಳು, ಸಂವಹನ ಉಪಕರಣಗಳು ಇತ್ಯಾದಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಪೊಲೀಸ್ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯವನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುವುದು.
• ‘ಸೈಟ್ರೇನ್’ ಪೋರ್ಟಲ್:- ಇದು ಬೃಹತ್ ಮುಕ್ತ ಆನ್‌ಲೈನ್ ಕೋರ್ಸ್‌ಗಳ (MOOC) ವೇದಿಕೆಯಾಗಿದ್ದು, ಪೊಲೀಸ್ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು/ನ್ಯಾಯಾಂಗ ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ವೃದ್ಧಿಗಾಗಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದು ಸೈಬರ್ ಅಪರಾಧ ತನಿಖೆ, ವಿಧಿವಿಜ್ಞಾನ, ಕಾನೂನು ಕ್ರಮ ಇತ್ಯಾದಿಗಳ ನಿರ್ಣಾಯಕ ಅಂಶಗಳ ಕುರಿತು ಆನ್‌ಲೈನ್ ಕೋರ್ಸ್‌ಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ.

ಜಾಗತಿಕ ಅರಣ್ಯ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳ ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ (GFRA), 2025

ಸಾಮಾನ್ಯ ಅಧ್ಯಾಯನ – 3 / ಪರಿಸರ ಅಧ್ಯಾಯನ

ಸಂದರ್ಭ:

• ಬಾಲಿಯಲ್ಲಿ ಆಹಾರ ಮತ್ತು ಕೃಷಿ ಸಂಸ್ಥೆ (FAO) ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದ 2025 ರ ಜಾಗತಿಕ ಅರಣ್ಯ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳ ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ (GFRA) ದ ಪ್ರಕಾರ, ಭಾರತವು ಜಾಗತಿಕವಾಗಿ ಒಟ್ಟು ಅರಣ್ಯ ಪ್ರದೇಶದ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ 9 ನೇ ಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಏರಿದೆ.

ಜಾಗತಿಕ ಅರಣ್ಯ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳ ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ (GFRA), 2025:

• ಇದನ್ನು 5 ವರ್ಷಗಳಿಗೊಮ್ಮೆ ಪ್ರಕಟಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
• ಒಟ್ಟು ಜಾಗತಿಕ ಅರಣ್ಯಗಳ ವ್ಯಾಪ್ತಿ:- 4.14 ಶತಕೋಟಿ ಹೆಕ್ಟೇರ್‌ಗಳು (ಒಟ್ಟು ಭೂಪ್ರದೇಶದ 32%).
• ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಅರಣ್ಯ ವ್ಯಾಪ್ತಿ ಹೊಂದಿರುವ ದೇಶಗಳು:- ರಷ್ಯಾ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಅರಣ್ಯ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, ನಂತರ ಬ್ರೆಜಿಲ್, ಕೆನಡಾ, ಅಮೇರಿಕಾ, ಚೀನಾ, ಕಾಂಗೋ, ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ, ಇಂಡೋನೇಷ್ಯಾ, ಭಾರತ ಮತ್ತು ಪೆರು.
• ಗಮನಿಸಿ:- ಪ್ರಪಂಚವು ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ (2015–2025 ರ ನಡುವೆ) 10.9 ಮಿಲಿಯನ್ ಹೆಕ್ಟೇರ್ ಅರಣ್ಯವನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಲೇ ಇದೆ, ಈ ದರವನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಆತಂಕಕಾರಿ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಭಾರತದಲ್ಲಿರುವ ಅರಣ್ಯ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯ ಸ್ಥಿತಿ:

• • ಭಾರತದ ಅರಣ್ಯ ವ್ಯಾಪ್ತಿ:- 72.7 ಮಿಲಿಯನ್ ಹೆಕ್ಟೇರ್ (ಜಾಗತಿಕ ಅರಣ್ಯ ಪ್ರದೇಶದ 2%).
  • ವಾರ್ಷಿಕ ಅರಣ್ಯ ಹೆಚ್ಚಳದ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಭಾರತವು ಚೀನಾ ಮತ್ತು ರಷ್ಯಾದ ನಂತರ ವಿಶ್ವದಾದ್ಯಂತ ಮೂರನೇ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಕಾಯ್ದುಕೊಂಡಿದೆ .
• ಅರಣ್ಯ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಭಾರತ ಜಾಗತಿಕವಾಗಿ 9 ನೇ ಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಏರಿದೆ.

ಅರಣ್ಯ ಸಂರಕ್ಷಣೆಯ ಕಡೆಗೆ ಸರ್ಕಾರದ ಉಪಕ್ರಮಗಳು:

• • ‘ಏಕ್ ಪೆಡ್ ಮಾ ಕೆ ನಾಮ್’ ಅಭಿಯಾನ:- ಇದು ಮರಗಳನ್ನು ನೆಡಲು ಮತ್ತು ಪರಿಸರ ಪ್ರಜ್ಞೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ನಾಗರಿಕರಿಗೆ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸುತ್ತದೆ.
  • ಹಸಿರು ಭಾರತಕ್ಕಾಗಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಗುರಿ (GIM):- ಹವಾಮಾನ ಬದಲಾವಣೆಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕ್ರಿಯಾ ಯೋಜನೆ (NAPCC) ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಅರಣ್ಯ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವ ಮತ್ತು ಹವಾಮಾನ ಬದಲಾವಣೆಯನ್ನು ಎದುರಿಸಲು ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿರುವ ಅರಣ್ಯದ ಗುಣಮಟ್ಟವನ್ನು ಸುಧಾರಿಸುವುದು.
  • ಪೂರಕ ಅರಣ್ಯೀಕರಣ ನಿಧಿ ಕಾಯ್ದೆ (2016):- ಅರಣ್ಯೇತರ ಉದ್ದೇಶಗಳಿಗಾಗಿ ಅರಣ್ಯ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಬಳಸುವವರು ಪರಿಹಾರ ತೆರಿಗೆಗಳನ್ನು ಪಾವತಿಸುವಂತೆ ಕಡ್ಡಾಯಗೊಳಿಸುವ ಮೂಲಕ ಅರಣ್ಯೀಕರಣ ಮತ್ತು ಸಂಬಂಧಿತ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಿಗೆ ಹಣವನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸುವ ಕಾಯ್ದೆ.

• ಪರಿಸರ-ಸೂಕ್ಷ್ಮ ವಲಯಗಳು (ESZ):- ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳ (ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನಗಳು ಮತ್ತು ವನ್ಯಜೀವಿ ಅಭಯಾರಣ್ಯಗಳು) ಸುತ್ತಲೂ ಗೊತ್ತುಪಡಿಸಿದ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಬಫರ್ ಆಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ದುರ್ಬಲವಾದ ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳ ಮೇಲೆ ಕೆಲವು ಮಾನವ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳ ಋಣಾತ್ಮಕ ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುತ್ತವೆ.
• ಜಂಟಿ ಅರಣ್ಯ ನಿರ್ವಹಣೆ (JFM):- ಅರಣ್ಯ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳನ್ನು ಸಂರಕ್ಷಿಸಲು ಮತ್ತು ಪುನರುತ್ಪಾದಿಸಲು ರಾಜ್ಯ ಅರಣ್ಯ ಇಲಾಖೆಗಳು ಮತ್ತು ಸ್ಥಳೀಯ ಸಮುದಾಯಗಳ ನಡುವೆ ಪಾಲುದಾರಿಕೆಯನ್ನು ಬೆಳೆಸುವ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ.

ಭಯೋತ್ಪಾದನೆಗೆ ಹಣಕಾಸು ನೆರವು ನೀಡುವವರ ವಿರುದ್ಧದ ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ಸಮಾವೇಶಕ್ಕೆ ಇರಾನ್ ಅನುಮೋದನೆ ನೀಡಿದೆ

ಸಾಮಾನ್ಯ ಅಧ್ಯಯನ  2/ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂಬಂಧಗಳು, ಸಾಮಾನ್ಯ ಅಧ್ಯಯನ  3/ ಭದ್ರತೆ

ಸಂದರ್ಭ:

• ಜಾಗತಿಕ ಹಣಕಾಸು ಮಾನದಂಡಗಳಿಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ “ಭಯೋತ್ಪಾದನೆಗೆ ಹಣಕಾಸು ನಿಗ್ರಹಕ್ಕಾಗಿ ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಮಾವೇಶ” (CFT)ಕ್ಕೆ ಸೇರಲು ಇರಾನ್ ಕಾನೂನನ್ನು ಅನುಮೋದಿಸಿದೆ.
• ಹಣಕಾಸು ಕ್ರಿಯಾ ಕಾರ್ಯಪಡೆ (FATF) ಯಲ್ಲಿ ಇರಾನಿನ ಸ್ಥಿತಿ:- ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2025 ರ ವರೆಗೆ, ಇರಾನ್ ಸಾಕಷ್ಟು ಹಣ ವರ್ಗಾವಣೆ ವಿರೋಧಿ (AML) ಮತ್ತು ಭಯೋತ್ಪಾದನಾ ನಿಗ್ರಹ ಹಣಕಾಸು (CFT) ಮಾನದಂಡಗಳನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ವಿಫಲವಾದ ಕಾರಣ FATF ಕಪ್ಪುಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿದೆ.
• ಈ ಅನುಮೋದನೆಯನ್ನು FATF ನಿಂದ ಸಂಭಾವ್ಯ ಮರುಮೌಲ್ಯಮಾಪನದತ್ತ ಮೊದಲ ಹೆಜ್ಜೆಯಾಗಿ ನೋಡಲಾಗಿದೆ.

ಭಯೋತ್ಪಾದನೆಗೆ ಹಣಕಾಸು ಒದಗಿಸುವುದರ ವಿರುದ್ಧದ ಸಮಾವೇಶ:

• ಇದನ್ನು ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ಸಾಮಾನ್ಯ ಸಭೆಯು ಡಿಸೆಂಬರ್ 9, 1999 ರಂದು ಅಂಗೀಕರಿಸಿತು (ನಿರ್ಣಯ 54/109).
• ಉದ್ದೇಶ:- ಭಯೋತ್ಪಾದನೆಗೆ ಹಣಕಾಸು ಒದಗಿಸುವುದನ್ನು ಅಪರಾಧೀಕರಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಅಂತಹ ಅಪರಾಧಗಳನ್ನು ತಡೆಗಟ್ಟಲು, ತನಿಖೆ ಮಾಡಲು ಮತ್ತು ವಿಚಾರಣೆಗೆ ಒಳಪಡಿಸಲು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಹಕಾರ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುವುದು.
• ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾನೂನು ಚೌಕಟ್ಟು: ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ಭದ್ರತಾ ಮಂಡಳಿಯ ನಿರ್ಣಯ 1373 (2001) ಮತ್ತು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂಘಟಿತ ಅಪರಾಧಗಳ ವಿರುದ್ಧ ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ಸಮಾವೇಶ (2000) ನಂತಹ ಇತರ ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ಸಾಧನಗಳಿಗೆ ಪೂರಕವಾಗಿದೆ.
• ಭಾರತವು ಭಯೋತ್ಪಾದನೆಗೆ ಹಣಕಾಸು ಒದಗಿಸುವುದರ ವಿರುದ್ಧದ ಸಮಾವೇಶವನ್ನು ಅನುಮೋದಿಸಿದೆ ಮತ್ತು ಅದರ ನಿಬಂಧನೆಗಳನ್ನು ಈ ಮೂಲಕ ಸಂಯೋಜಿಸಿದೆ:
• ಕಾನೂನುಬಾಹಿರ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳ (ತಡೆಗಟ್ಟುವಿಕೆ) ಕಾಯ್ದೆ (UAPA), 1967.
• ಹಣ ಅಕ್ರಮ ವರ್ಗಾವಣೆ ತಡೆ ಕಾಯ್ದೆ (PMLA), 2002.

ಹಣಕಾಸು ಕ್ರಿಯಾ ಕಾರ್ಯಪಡೆ (FATF) ಯ ಬಗ್ಗೆ:

• ಇದು 1989 ರಲ್ಲಿ ಪ್ಯಾರಿಸ್‌ನಲ್ಲಿ ನಡೆದ G7 ಶೃಂಗಸಭೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾದ ಅಂತರ-ಸರ್ಕಾರಿ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ. 
• ಉದ್ದೇಶ:- ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹಣಕಾಸು ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ 

ಹಣ ಅಕ್ರಮ ವರ್ಗಾವಣೆಯನ್ನು ಎದುರಿಸುವುದು, ಭಯೋತ್ಪಾದಕರಿಗೆ ಹಣಕಾಸು ಮತ್ತು ಇತರ ಸಂಬಂಧಿತ ಬೆದರಿಕೆಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸಲು ಮಾನದಂಡಗಳನ್ನು ನಿಗದಿಪಡಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಕಾನೂನು, ನಿಯಂತ್ರಕ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯ ಕ್ರಮಗಳ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ ಅನುಷ್ಠಾನವನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುವುದು. 

• ಸಚಿವಾಲಯ:- ಇದು ಪ್ಯಾರಿಸ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಆರ್ಥಿಕ ಸಹಕಾರ ಮತ್ತು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಸಂಸ್ಥೆ (OECD) ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿಯಲ್ಲಿದೆ.
• ಸದಸ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು:- ಭಾರತವೂ ಸೇರಿ 37 ಸದಸ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಿವೆ.

FATF ಎರಡು ಪಟ್ಟಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ:

• ಬೂದು ಪಟ್ಟಿ:- ಭಯೋತ್ಪಾದಕರಿಗೆ ಹಣಕಾಸು ನೆರವು ಮತ್ತು ಹಣ ಅಕ್ರಮ ವರ್ಗಾವಣೆಗೆ ಸುರಕ್ಷಿತ ತಾಣವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾದ ದೇಶಗಳನ್ನು FATF ಬೂದು ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಇರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈ ಸೇರ್ಪಡೆಯು ದೇಶವು ಕಪ್ಪುಪಟ್ಟಿಗೆ ಸೇರಬಹುದು ಎಂಬ ಎಚ್ಚರಿಕೆಯಾಗಿದೆ.
• ಕಪ್ಪುಪಟ್ಟಿ:- ಸಹಕಾರೇತರ ದೇಶಗಳು ಅಥವಾ ಪ್ರಾಂತ್ಯಗಳು (NCCTs) ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ದೇಶಗಳನ್ನು ಕಪ್ಪುಪಟ್ಟಿಗೆ ಸೇರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈ ದೇಶಗಳು ಭಯೋತ್ಪಾದಕರಿಗೆ ಹಣಕಾಸು ಮತ್ತು ಹಣ ಅಕ್ರಮ ವರ್ಗಾವಣೆ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸುತ್ತವೆ. FATF ನಿಯಮಿತವಾಗಿ ಕಪ್ಪುಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ಪರಿಷ್ಕರಿಸುತ್ತದೆ, ನಮೂದುಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸುತ್ತದೆ ಅಥವಾ ಅಳಿಸುತ್ತದೆ.

ಜಪಾನ್ ದೇಶ ಮೊದಲ ಮಹಿಳಾ ಪ್ರಧಾನಿಯನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿದೆ

ಸಾಮಾನ್ಯ ಅಧ್ಯಯನ  2/ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂಬಂಧಗಳು

ಸಂದರ್ಭ:

• ಜಪಾನ್‌ನ ಹೊಸದಾಗಿ ಆಯ್ಕೆಯಾದ ಮತ್ತು ಮೊದಲ ಮಹಿಳಾ ಪ್ರಧಾನಿ ಸನೇ ತಕೈಚಿ ಅವರಿಗೆ ಪ್ರಧಾನಮಂತ್ರಿ ಅಭಿನಂದನೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು. 
• ಇಂಡೋ-ಪೆಸಿಫಿಕ್ ಪ್ರದೇಶದಾದ್ಯಂತ ಶಾಂತಿ, ಸ್ಥಿರತೆ ಮತ್ತು ಸಮೃದ್ಧಿಯನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವಲ್ಲಿ ಭಾರತ ಮತ್ತು ಜಪಾನ್ ನಡುವಿನ ಪಾಲುದಾರಿಕೆ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ಅವರು ಒತ್ತಿ ಹೇಳಿದರು.

ಚಂದ್ರಯಾನ-2 ಮಿಷನ್

ಸಾಮಾನ್ಯ ಅಧ್ಯಯನ  3 / ವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ

ಸಂದರ್ಭ:

• ಚಂದ್ರಯಾನ-2 ಮಿಷನ್ ತನ್ನ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಉಪಕರಣಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಚಂದ್ರನ ಮೇಲೆ ಸೂರ್ಯನ ಸೌರಮಂಡಲದ ದ್ರವ್ಯ ಉತ್ಸರ್ಗ (ಕರೋನಲ್ ಮಾಸ್ ಎಜೆಕ್ಷನ್-CME) ನ ಮೊದಲ ವೀಕ್ಷಣೆಯನ್ನು ಮಾಡಿದೆ.

ಚಂದ್ರಯಾನ-1 ರ ಬಗ್ಗೆ:

• ಇದನ್ನು 2008 ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಾಯಿತು.
• ಇದು ಭಾರತದ ಮೊದಲ ಚಂದ್ರಯಾನವಾಗಿತ್ತು.
• ಇದು ಭಾರತವನ್ನು ಚಂದ್ರನನ್ನು ತಲುಪಿದ ಐದನೇ ರಾಷ್ಟ್ರವನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿತು.
• ಚಂದ್ರನ ಮೇಲ್ಮೈಯಲ್ಲಿ ನೀರಿನ ಅಣುಗಳ ಉಪಸ್ಥಿತಿಯು ಈ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯ ಅತ್ಯಂತ ಮಹತ್ವದ ಆವಿಷ್ಕಾರವಾಗಿತ್ತು , ಇದನ್ನು ನಾಸಾ ದೃಢಪಡಿಸಿದೆ.

ಚಂದ್ರಯಾನ-2 ರ ಬಗ್ಗೆ:

• ಇದನ್ನು 2019 ರಲ್ಲಿ ಪರಿಕ್ರಮಕ ಯಂತ್ರ (ಆರ್ಬಿಟರ್), ಇಳಿಯುವ ಯಂತ್ರ (ಲ್ಯಾಂಡರ್ ವಿಕ್ರಮ್) ಮತ್ತು ಸಂಚಾರಿ ಯಂತ್ರ (ರೋವರ್ ಪ್ರಜ್ಞಾನ್) ನೊಂದಿಗೆ ಉಡಾವಣೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು.
• ಉದ್ದೇಶ:- ಚಂದ್ರನ ಮೇಲ್ಮೈಯಲ್ಲಿ ಮೃದುವಾದ ಇಳಿಯುವಿಕೆಯನ್ನು ಸಾಧಿಸುವುದು, ಆದರೆ ಇಸ್ರೋ ಲ್ಯಾಂಡರ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕವನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡಿತು, ಇದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಕ್ರ್ಯಾಶ್ ಲ್ಯಾಂಡಿಂಗ್ (ಅಪಘಾತಮಯ ಭೂ ಸ್ಪರ್ಶ) ಸಂಭವಿಸಿತು.
• ಈ ಹಿನ್ನಡೆಯ ಹೊರತಾಗಿಯೂ, ಆರ್ಬಿಟರ್ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವುದನ್ನು ಮುಂದುವರೆಸಿತು ಮತ್ತು ಚಂದ್ರನ ಮೇಲ್ಮೈ ಮತ್ತು ವಾತಾವರಣದ ಬಗ್ಗೆ ನಿರ್ಣಾಯಕ ದತ್ತಾಂಶವನ್ನು ಒದಗಿಸಿತು.

ಚಂದ್ರಯಾನ-3 ರ ಬಗ್ಗೆ:

• ಇದು ಚಂದ್ರಯಾನ -2 ರ ನಂತರದ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯಾಗಿದ್ದು, 2023 ರಲ್ಲಿ ಚಂದ್ರನ ದಕ್ಷಿಣ ಧ್ರುವದ ಮೇಲೆ ಮೃದುವಾದ ಇಳಿಯುವಿಕೆಯನ್ನು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಸಾಧಿಸಿತು.

ಇಳಿಯುವ ಯಂತ್ರ (ಲ್ಯಾಂಡರ್) ದ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಣಾ ಉಪಕರಣಗಳು:

• ಚಂದ್ರನ ಮೇಲ್ಮೈ ತಾಪಭೌತಿಕ ಪ್ರಯೋಗ (ChaSTE):– ಚಂದ್ರನ ಮೇಲ್ಮೈಯ ತಾಪಮಾನ, ಉಷ್ಣವಾಹಕತೆ, ಮತ್ತು ಉಷ್ಣಗುಣಗಳನ್ನು ಅಳೆಯುವುದು. ಇದು ಚಂದ್ರನ ದಕ್ಷಿಣ ಧ್ರುವ ಪ್ರದೇಶದ ಮಣ್ಣಿನ ಉಷ್ಣಸ್ವಭಾವವನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ.
• ಚಂದ್ರನ ಭೂಕಂಪ ಚಟುವಟಿಕೆ ಅಳೆಯುವ ಉಪಕರಣ ಅಥವಾ ಚಂದ್ರನ ಕಂಪನ ಮಾಪಕ ಯಂತ್ರ (ILSA):- ಚಂದ್ರನ ಮೇಲ್ಮೈಯಲ್ಲಿ ಸಂಭವಿಸುವ ಭೂಕಂಪನ ಮತ್ತು ಇತರೆ ಕಂಪನ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚುವುದು ಮತ್ತು ದಾಖಲು ಮಾಡುವುದು. ಇದರಿಂದ ಚಂದ್ರನ ಒಳಗಿನ ರಚನೆ ಮತ್ತು ಸಂಯೋಜನೆ ಕುರಿತು ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯಬಹುದು.

ಸಂಚಾರಿ ಯಂತ್ರ (ರೋವರ್) ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಣಾ ಉಪಕರಣಗಳು:

• ಆಲ್ಫಾ ಕಣ ಎಕ್ಸ್-ಕಿರಣ ವಿಕಿರಣಮಾಪಕ (APXS) ಉಪಕರಣವು ಚಂದ್ರನ ಮೇಲ್ಮೈಯ ರಾಸಾಯನಿಕ ಸಂಯೋಜನೆಯನ್ನು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಮತ್ತು  ಲೇಸರ್ ಪ್ರೇರಿತ ವಿಚ್ಛೇದನ ವಿಕಿರಣದರ್ಶಕ (LIBS) ಉಪಕರಣವು ಚಂದ್ರನ ಮೇಲ್ಮೈಯಲ್ಲಿರುವ ಮ್ಯಾಗ್ನೀಶಿಯಂ, ಅಲ್ಯೂಮಿನಿಯಂ, ಸಿಲಿಕಾನ್ ಮತ್ತು ಕಬ್ಬಿಣ ಮುಂತಾದ ಮೂಲಧಾತುಗಳನ್ನು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ.

ವಾಯು ಗುಣಮಟ್ಟ ನಿರ್ವಹಣಾ ಆಯೋಗವು (CAQM) ಇಡೀ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ರಾಜಧಾನಿ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ (NCR) ಶ್ರೇಣೀಕೃತ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಕ್ರಿಯಾ ಯೋಜನೆಯ ಹಂತ -II ಅನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತಂದಿದೆ

ಸಾಮಾನ್ಯ ಅಧ್ಯಯನ  – 3 / ಪರಿಸರ ಅಧ್ಯಯನ

ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿದೆ:

• ವಾಯು ಗುಣಮಟ್ಟ ನಿರ್ವಹಣಾ ಆಯೋಗವು (CAQM) ವು ಇಡೀ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ರಾಜಧಾನಿ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಣೀಕೃತ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಕ್ರಿಯಾ ಯೋಜನೆಯ (GRAP) ಹಂತ-II ಅನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತಂದಿದೆ.

ಶ್ರೇಣೀಕೃತ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಕ್ರಿಯಾ ಯೋಜನೆ (GRAP) ಯ ಬಗ್ಗೆ:

• ಉದ್ದೇಶ:- ಇದು ವಾಯು ಗುಣಮಟ್ಟ ಸೂಚ್ಯಂಕ (AQI) ದ ಮಟ್ಟವನ್ನು ಆಧರಿಸಿ ವಾಯು ಮಾಲಿನ್ಯವನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಲು ದೆಹಲಿ- ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ರಾಜಧಾನಿ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಜಾರಿಗೆ ತರಲಾದ ತುರ್ತು ಕ್ರಮಗಳ ಒಂದು ಗುಂಪಾಗಿದೆ.
• ಅನುಷ್ಠಾನಗೊಳಿಸುವವರು:- ಇದನ್ನು ಪರಿಸರ ಮಾಲಿನ್ಯ (ತಡೆಗಟ್ಟುವಿಕೆ ಮತ್ತು ನಿಯಂತ್ರಣ) ಪ್ರಾಧಿಕಾರ (EPCA) ರೂಪಿಸಿದೆ ಮತ್ತು 2021 ರಿಂದ ವಾಯು ಗುಣಮಟ್ಟ ನಿರ್ವಹಣಾ ಆಯೋಗದಿಂದ ಜಾರಿಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ.

ವಾಯು ಗುಣಮಟ್ಟ ಸೂಚ್ಯಂಕ (AQI) ಮಟ್ಟಗಳಿಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಶ್ರೇಣೀಕೃತ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಕ್ರಿಯಾ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ನಾಲ್ಕು ಹಂತಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗಿದೆ:

• ಹಂತ I – ಕಳಪೆ (AQI 201–300)
• ಹಂತ II – ತುಂಬಾ ಕಳಪೆ (AQI 301–400)
• ಹಂತ III – ತೀವ್ರ ಕಳಪೆ (AQI 401–450)
• ಹಂತ IV – ಅತೀ ತೀವ್ರ ಕಳಪೆ (AQI >450)

ಚಳಿಗಾಲದಲ್ಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ರಾಜಧಾನಿ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಗಾಳಿಯ ಗುಣಮಟ್ಟ ಏಕೆ ಹದಗೆಡುತ್ತದೆ?

• ಪಂಜಾಬ್ ಮತ್ತು ಹರಿಯಾಣದಲ್ಲಿ ಕೃಷಿ ಕೂಳೆ ಸುಡುವಿಕೆ.
• ಕಡಿಮೆ ಗಾಳಿಯ ವೇಗ ಮತ್ತು ತಾಪಮಾನ ವಿಲೋಮವು ಮಾಲಿನ್ಯಕಾರಕಗಳನ್ನು ಬಲೆಗೆ ಬೀಳಿಸುತ್ತದೆ.
• ವಾಹನಗಳಿಂದ ಹೊರಸೂಸುವ ಹೊಗೆ, ನಿರ್ಮಾಣ ಕಾರ್ಯದ ಧೂಳು ಮತ್ತು ದೀಪಾವಳಿ ಪಟಾಕಿಗಳು ಹೊರೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತವೆ.
• ನಗರ ಉಷ್ಣ ದ್ವೀಪ ಪರಿಣಾಮ ಮತ್ತು ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಸ್ಥಳಾಕೃತಿ ಮಾಲಿನ್ಯಕಾರಕಗಳ ನಿಶ್ಚಲತೆಯನ್ನು ಉಲ್ಬಣಗೊಳಿಸುತ್ತವೆ.

ವಾಯು ಗುಣಮಟ್ಟ ನಿರ್ವಹಣಾ ಆಯೋಗದ ಬಗ್ಗೆ:

• ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ರಾಜಧಾನಿ ಪ್ರದೇಶ ಮತ್ತು ಪಕ್ಕದ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ವಾಯು ಗುಣಮಟ್ಟ ನಿರ್ವಹಣಾ ಆಯೋಗದ ಕಾಯ್ದೆ , 2021 ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ರಚಿಸಲಾಗಿದೆ.
• ವ್ಯಾಪ್ತಿ:- ದೆಹಲಿ, ಹರಿಯಾಣ, ಪಂಜಾಬ್, ರಾಜಸ್ಥಾನ ಮತ್ತು ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶ.
• ಉದ್ದೇಶ:- ಹಿಂದಿನ ಪರಿಸರ ಮಾಲಿನ್ಯ (ತಡೆಗಟ್ಟುವಿಕೆ ಮತ್ತು ನಿಯಂತ್ರಣ) ಪ್ರಾಧಿಕಾರದ ಬದಲಿಗೆ, ಗಾಳಿಯ ಗುಣಮಟ್ಟ ಸುಧಾರಣೆಗಾಗಿ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ-ವ್ಯಾಪಿ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಸಂಘಟಿಸಲು ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯಗತಗೊಳಿಸಲು.

“ಮಲೇರಿಯಾ ವಿರುದ್ಧ ಹೊಸ ಏಕಕೋಶಿಯ (ಮೋನೋಕ್ಲೋನಲ್) ಪ್ರತಿಕಾಯ ಪ್ರಾರಂಭಿಕ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಭರವಸೆ ತೋರಿಸಿದೆ”

ಸಾಮಾನ್ಯ ಅಧ್ಯಯನ – 2/ ಆರೋಗ್ಯ, ಸಾಮಾನ್ಯ ಅಧ್ಯಯನ  -3/ ವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ

ಸಂದರ್ಭ:

• MAM01 ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ ಒಂದು ನವೀನ ಏಕ ಕೋಶಿಯ ಪ್ರತಿಕಾಯ (mAb), ಆರಂಭಿಕ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಪ್ರಯೋಗದಲ್ಲಿ ಮಲೇರಿಯಾ ವಿರುದ್ಧ ಬಲವಾದ, ಔಷಧದ ಪ್ರಮಾಣ-ಅವಲಂಬಿತ ರಕ್ಷಣೆಯನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿದೆ.

ಏಕ ಕೋಶಿಯ ಪ್ರತಿಕಾಯಗಳ (mAbs) ಬಗ್ಗೆ:

• ಏಕ ಕೋಶಿಯ ಪ್ರತಿಕಾಯಗಳು (mAbs) ಪ್ರಯೋಗಾಲಯದಲ್ಲಿ ರಚಿಸಲಾದ ಪ್ರೋಟೀನ್‌ಗಳಾಗಿವೆ, ಅದು ವೈರಸ್‌ಗಳು, ಬ್ಯಾಕ್ಟೀರಿಯಾಗಳು ಮತ್ತು ಕ್ಯಾನ್ಸರ್ ಕೋಶಗಳಂತಹ ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿ ದೇಹಕ್ಕೆ ಹೊರಗಿನಿಂದ ಪ್ರವೇಶಿಸುವ ಹಾನಿಕಾರಕ ಕಣಗಳ ವಿರುದ್ಧ ಹೋರಾಡಲು ನಮ್ಮ ದೇಹದ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಪ್ರತಿಕಾಯಗಳನ್ನು ಅನುಕರಿಸುತ್ತದೆ.
• ಅವು ಒಂದೇ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಗುರಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಬಂಧಿಸಲು ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಲಾಗಿರುವುದರಿಂದ, ನಿಖರ ಗುರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಬಲವಾದ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯ ರೂಪ.

ಮಲೇರಿಯಾ ರೋಗದ ಬಗ್ಗೆ:

• ಜವಾಬ್ದಾರಿಯುತ ರೋಗಕಾರಕ:- ಮಲೇರಿಯಾವು ಪ್ಲಾಸ್ಮೋಡಿಯಂ ಪರಾವಲಂಬಿಗಳಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ತೀವ್ರವಾದ ಜ್ವರದ ಕಾಯಿಲೆಯಾಗಿದೆ.
• ವಾಹಕ:- ಇದು ಸೋಂಕಿತ ಹೆಣ್ಣು ಅನಾಫಿಲಿಸ್ ಸೊಳ್ಳೆಗಳ ಕಡಿತದ ಮೂಲಕ ಜನರಿಂದ ಜನರಿಗೆ ಹರಡುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ತಡೆಗಟ್ಟಬಹುದು ಮತ್ತು ಗುಣಪಡಿಸಬಹುದಾಗಿದೆ.
• ಹರಡುವಿಕೆ:- ಮಲೇರಿಯಾ ಸಾಂಕ್ರಾಮಿಕವಲ್ಲ ಮತ್ತು ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯಿಂದ ಇನ್ನೊಬ್ಬರಿಗೆ ಹರಡುವುದಿಲ್ಲ; ಈ ರೋಗವು ಹೆಣ್ಣು ಅನಾಫಿಲಿಸ್ ಸೊಳ್ಳೆಗಳ ಕಡಿತದ ಮೂಲಕ ಹರಡುತ್ತದೆ.
• ಐದು ಜಾತಿಯ ಪರಾವಲಂಬಿಗಳು ಮಾನವರಲ್ಲಿ ಮಲೇರಿಯಾವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಬಹುದು ಮತ್ತು ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಎರಡು ಜಾತಿಗಳು ಪ್ಲಾಸ್ಮೋಡಿಯಂ ಫಾಲ್ಸಿಪ್ಯಾರಮ್ ಮತ್ತು ಪ್ಲಾಸ್ಮೋಡಿಯಂ ವೈವ್ಯಾಕ್ಸ್ ಅತ್ಯಂತ ದೊಡ್ಡ ಅಪಾಯವನ್ನುಂಟುಮಾಡುತ್ತವೆ.

ಮಲೇರಿಯಾ ರೋಗದ ಲಕ್ಷಣಗಳು:

• ಶಿಶುಗಳು, 5 ವರ್ಷದೊಳಗಿನ ಮಕ್ಕಳು, ಗರ್ಭಿಣಿಯರು, ಪ್ರಯಾಣಿಕರು ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಐವಿ ಅಥವಾ ಏಡ್ಸ್ ಪೀಡಿತರು ಹೆಚ್ಚಿನ ಅಪಾಯದಲ್ಲಿರುತ್ತಾರೆ. ತೀವ್ರವಾದ ಲಕ್ಷಣಗಳು:
• ತೀವ್ರ ಆಯಾಸ ಮತ್ತು ನಿಶ್ಯಕ್ತಿ
• ಪ್ರಜ್ಞೆ ತಪ್ಪುವುದು 
• ಬಹು ಸೆಳೆತಗಳು
• ಉಸಿರಾಟದ ತೊಂದರೆ 
• ಗಾಢ ಅಥವಾ ರಕ್ತಸಿಕ್ತ ಮೂತ್ರ 
• ಕಾಮಾಲೆ (ಕಣ್ಣುಗಳು ಮತ್ತು ಚರ್ಮ ಹಳದಿ ಬಣ್ಣಕ್ಕೆ ತಿರುಗುವುದು) 
• ಅಸಹಜ ರಕ್ತಸ್ರಾವ

ಮಲೇರಿಯಾ ನಿಯಂತ್ರಣಕ್ಕೆ ವಿಶ್ವ ಆರೋಗ್ಯ ಸಂಸ್ಥೆಯಿಂದ (WHO) ಉಪಕ್ರಮಗಳು:

• ಮಲೇರಿಯಾ ಜಾಗತಿಕ ತಾಂತ್ರಿಕ ಕಾರ್ಯತಂತ್ರ, 2016–2030:- 2015 ರ ದತ್ತಾoಶಕ್ಕೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ 2020 ರ ವೇಳೆಗೆ ಮಲೇರಿಯಾ ಪ್ರಕರಣಗಳು ಮತ್ತು ಮರಣ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ಕನಿಷ್ಠ 40%, 2025 ರ ವೇಳೆಗೆ ಕನಿಷ್ಠ 75% ಮತ್ತು 2030 ರ ವೇಳೆಗೆ ಕನಿಷ್ಠ 90% ರಷ್ಟು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವ ಗುರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.
• “E -2025 ಉಪಕ್ರಮ”:- 2025 ರ ವೇಳೆಗೆ ಮಲೇರಿಯಾ ನಿರ್ಮೂಲನೆ ಮಾಡಲು ಸಾಮರ್ಥ್ಯವಿರುವ 25 ದೇಶಗಳನ್ನು WHO ಗುರುತಿಸಿದೆ.
• ಹೆಚ್ಚಿನ ಹೊರೆಯಿಂದ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪರಿಣಾಮ (HBHI) ಉಪಕ್ರಮ:– ಭಾರತ ಸೇರಿದಂತೆ 11 ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಲೇರಿಯಾ ಹೊರೆ ಹೊಂದಿರುವ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದೆ.

ಮಲೇರಿಯಾ ನಿಯಂತ್ರಣಕ್ಕೆ ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರದ ಉಪಕ್ರಮಗಳು:

• ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಗುರಿ:- ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರವು 2027 ರ ವೇಳೆಗೆ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಮಲೇರಿಯಾವನ್ನು ನಿರ್ಮೂಲನೆ ಮಾಡುವ ಗುರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.
• ಮಲೇರಿಯಾ ನಿರ್ಮೂಲನೆಗಾಗಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚೌಕಟ್ಟು (NFME):- ಇದನ್ನು 2016-2030 ರ ಮಲೇರಿಯಾ ನಿರ್ಮೂಲನೆಗಾಗಿ ಜಾಗತಿಕ ತಾಂತ್ರಿಕ ಕಾರ್ಯತಂತ್ರದೊಂದಿಗೆ  (GTS) ಸಂಯೋಜಿಸಿ 2016 ರಲ್ಲಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಾಗಿದೆ.
• ಮಲೇರಿಯಾ ನಿರ್ಮೂಲನ ಸಂಶೋಧನಾ ಒಕ್ಕೂಟ-ಭಾರತ (MERA-ಭಾರತ):- ಇದನ್ನು ಭಾರತೀಯ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಸಂಶೋಧನಾ ಮಂಡಳಿ (ICMR) ಮಲೇರಿಯಾ ನಿಯಂತ್ರಣದಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವ ಪಾಲುದಾರರ ಸಂಘಟನೆಯಾಗಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಿತು.

ಉಡಾನ್ (UDAN) ಯೋಜನೆ

ಸಾಮಾನ್ಯ ಅಧ್ಯಯನ  3/ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ

ಸಂದರ್ಭ:

• ಉಡೇ  ದೇಶ್ ಕಾ ಆಮ್ ನಾಗರಿಕ್  (UDAN) ಯೋಜನೆಯು 9 ವರ್ಷಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸಿದೆ.

ಉಡಾನ್ ಯೋಜನೆಯ ಬಗ್ಗೆ:

• ಇದು 2016 ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಾದ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಸಂಪರ್ಕ ಯೋಜನೆಯಾಗಿದೆ.
• ಮೊದಲ ಉಡಾನ್ ವಿಮಾನವು 2017 ರಲ್ಲಿ ಶಿಮ್ಲಾ ಮತ್ತು ದೆಹಲಿ ನಡುವೆ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಿತು.
• ಸಚಿವಾಲಯ: ನಾಗರಿಕ ವಿಮಾನಯಾನ ಸಚಿವಾಲಯ.
• ಗುರಿ:- 2ನೇ ಮತ್ತು 3ನೇ ದರ್ಜೆಯ ನಗರಗಳನ್ನು ಪ್ರಮುಖ ಕೇಂದ್ರಗಳಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕಿಸುವ ಮೂಲಕ ವಿಮಾನ ಪ್ರಯಾಣವನ್ನು ಕೈಗೆಟುಕುವ ಮತ್ತು ಸಾಮಾನ್ಯ ನಾಗರಿಕರಿಗೆ ಸುಲಭಸಾಧ್ಯವಾಗುವಂತೆ ಮಾಡುವುದು.

ಅನುಷ್ಠಾನ:

• ಕಾರ್ಯಸಾಧ್ಯತಾ ಅಂತರ ನಿಧಿ (VGF):- ಕೈಗೆಟುಕುವ ದರಗಳನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ವಿಮಾನಯಾನ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಗೆ ಆರ್ಥಿಕ ನೆರವು.
• ವಿಮಾನ ಪ್ರಯಾಣ ದರದ ಮಿತಿ:- ಪ್ರಯಾಣದ ವೆಚ್ಚವನ್ನು ಕೈಗೆಟುಕುವಂತೆ ಮಾಡುವುದು.

ಅಯೋಧ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಏಳನೇ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಭದ್ರತಾ ಪಡೆ (NSG)ಗಳ ಕೇಂದ್ರ ಸ್ಥಾಪನೆಯಾಗಲಿದೆ

ಸಾಮಾನ್ಯ ಅಧ್ಯಾಯನ 3/ಭದ್ರತಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆ

ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿದೆ:

• ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶದ ಅಯೋಧ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಹೊಸ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಭದ್ರತಾ ಪಡೆಗಳ ಕೇಂದ್ರವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಗುವುದು ಎಂದು ಕೇಂದ್ರ ಗೃಹ ಸಚಿವ ಅಮಿತ್ ಶಾ ಘೋಷಿಸಿದ್ದಾರೆ. 

ಇದು ಏಳನೇ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಭದ್ರತಾ ಪಡೆಗಳ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿದ್ದು, ಮುಂಬೈ, ಚೆನ್ನೈ, ಕೋಲ್ಕತ್ತಾ, ಹೈದರಾಬಾದ್, ಅಹಮದಾಬಾದ್ ಮತ್ತು ಜಮ್ಮುವಿನಲ್ಲಿ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿರುವ ಕೇಂದ್ರಗಳನ್ನು ಸೇರಲಿದೆ.

ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಭದ್ರತಾ ಪಡೆಗಳ (NSG) ಬಗ್ಗೆ:

• ಗಣ್ಯ ಭಯೋತ್ಪಾದನಾ ನಿಗ್ರಹ ಪಡೆ: – ಎನ್ ಎಸ್ ಜಿ ಭಯೋತ್ಪಾದನೆಯನ್ನು ಎದುರಿಸಲು ಮತ್ತು ನಿರ್ಣಾಯಕ ಭದ್ರತಾ ಸಂದರ್ಭಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಲು ತರಬೇತಿ ಪಡೆದ ವಿಶೇಷ ಪಡೆ.
• ಆಪರೇಷನ್ ಬ್ಲೂ ಸ್ಟಾರ್ ನಂತರ, 1984 ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪನೆಯಾಗಿ, ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಭದ್ರತಾ ಪಡೆ ಕಾಯ್ದೆ, 1986 ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ರಚಿಸಲಾಗಿದೆ.
• ಕೇಂದ್ರ ಗೃಹ ಸಚಿವಾಲಯವು ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯ ನಿಯಂತ್ರಣವನ್ನು ಮಾಡುತ್ತದೆ.
• ಧ್ಯೇಯವಾಕ್ಯ: “ಸರ್ವತ್ರ ಸರ್ವೋತ್ತಮ ಸುರಕ್ಷಾ” (ಎಲ್ಲೆಡೆ, ಸರ್ವೋಚ್ಚ ಭದ್ರತೆ)
• ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರಗಳು: ಭಯೋತ್ಪಾದನಾ ನಿಗ್ರಹ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳು, ಅಪಹರಣ ಸಂದರ್ಭಗಳು, ಬಾಂಬ್ ವಿಲೇವಾರಿ ಮತ್ತು ಸ್ಫೋಟದ ನಂತರದ ತನಿಖೆಗಳು, ವಿಐಪಿ ಭದ್ರತೆ.

ಸಮುದ್ರ ಶಕ್ತಿ ಸಮರಾಭ್ಯಾಸ 2025

ಸಾಮಾನ್ಯ ಅಧ್ಯಾಯನ 3 / ರಕ್ಷಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆ

ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿದೆ:

• ಭಾರತೀಯ ನೌಕಾಪಡೆಯು ಭಾರತ-ಇಂಡೋನೇಷ್ಯಾ ಜಂಟಿ ದ್ವಿಪಕ್ಷೀಯ ಕಡಲ ಸಮರಾಭ್ಯಾಸದ ಐದನೇ ಆವೃತ್ತಿ ‘ಸಮುದ್ರ ಶಕ್ತಿ – 2025’ ಅನ್ನು ವಿಶಾಖಪಟ್ಟಣಂನಲ್ಲಿ ಆಯೋಜಿಸುತ್ತಿದೆ.

ಸಮುದ್ರ ಶಕ್ತಿ ಸಮರಾಭ್ಯಾಸ 2025 ಕುರಿತು:

• ಸ್ಥಳ – ವಿಶಾಖಪಟ್ಟಣಂ
• ಭಾಗವಹಿಸುವ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು – ಭಾರತ ಮತ್ತು ಇಂಡೋನೇಷ್ಯಾ
• ವಿಧ – ದ್ವಿಪಕ್ಷೀಯ ಕಡಲ ಸಮರಾಭ್ಯಾಸ

ಡಾ.ಎ.ಪಿ.ಜೆ.ಅಬ್ದುಲ್ ಕಲಾಂ

ಪಠ್ಯಕ್ರಮ: ಇತರೆ

ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿದ್ದಾರೆ:

• ಮಾಜಿ ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿ ಡಾ.ಎ.ಪಿ.ಜೆ.ಅಬ್ದುಲ್ ಕಲಾಂ (1931-2015) ಅವರ ಜನ್ಮ ದಿನಾಚರಣೆಯನ್ನು ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಆಚರಿಸಲಾಯಿತು.

ಡಾ.ಎ.ಪಿ.ಜೆ.ಅಬ್ದುಲ್ ಕಲಾಂರ ಕುರಿತು:

• ಅಕ್ಟೋಬರ್ 15 ರಂದು ತಮಿಳುನಾಡಿನ ರಾಮೇಶ್ವರಂನಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. 
• ಅವರು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ವೈಮಾನಿಕ ಅಭಿಯಂತರರು ಮತ್ತು ವಿಜ್ಞಾನಿಯಾಗಿದ್ದರು, “ಭಾರತದ ಕ್ಷಿಪಣಿ ಮನುಷ್ಯ” ಎಂದು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧರಾಗಿದ್ದರು.
• ಇಸ್ರೋದಲ್ಲಿ ಯೋಜನಾ ನಿರ್ದೇಶಕರಾಗಿ, ಅವರು ಭಾರತದ ಮೊದಲ ಉಪಗ್ರಹ ಉಡಾವಣಾ ವಾಹನ (SLV-III) ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ನೇತೃತ್ವ ವಹಿಸಿದ್ದರು, 1980 ರಲ್ಲಿ ರೋಹಿಣಿ ಉಪಗ್ರಹವನ್ನು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಉಡಾಯಿಸಿದರು.
• ನಂತರ, DRDO ನಲ್ಲಿ, ಅವರು ಸಮಗ್ರ ಮಾರ್ಗದರ್ಶಿ ಕ್ಷಿಪಣಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ (IGMDP) ವನ್ನು ಮುನ್ನಡೆಸಿದರು, ಪೋಖ್ರಾನ್-II ಪರಮಾಣು ಪರೀಕ್ಷೆಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ ಭಾರತದ ಪರಮಾಣು ಸಾಮರ್ಥ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಅಗ್ನಿ ಮತ್ತು ಪೃಥ್ವಿ ಕ್ಷಿಪಣಿಗಳ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯನ್ನು ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ ಮಾಡಿದರು.
• ಅವರು ಭಾರತದ 11 ನೇ ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿಯಾಗಿ (2002–2007) ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಅವರನ್ನು ‘ಜನರ ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿ’ ಎಂದು ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ಸ್ಮರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
• ಅವರ ಸಾಹಿತ್ಯ ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ ವಿಂಗ್ಸ್ ಆಫ್ ಫೈರ್, ಇಂಡಿಯಾ 2020, ಮೈ ಜರ್ನಿ ಮತ್ತು ಇಗ್ನೈಟೆಡ್ ಮೈಂಡ್ಸ್ ಸೇರಿವೆ.
• ಅವರಿಗೆ ಪದ್ಮಭೂಷಣ (1981), ಪದ್ಮವಿಭೂಷಣ (1990), ಮತ್ತು ಅತ್ಯುನ್ನತ ನಾಗರಿಕ ಗೌರವವಾದ ಭಾರತ ರತ್ನ (1997) ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳನ್ನು ನೀಡಲಾಯಿತು.

ಭಾರತದ ಶುದ್ಧ ಇಂಧನ ಮಹತ್ವಾಕಾಂಕ್ಷೆಗಳಲ್ಲಿ ‘ನಿರ್ಣಾಯಕ ಅಂಶ’

ಸಾಮಾನ್ಯ ಅಧ್ಯಾಯನ 3/ಆರ್ಥಿಕತೆ

ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿದೆ:

• ಭಾರತವು 2030 ರ ವೇಳೆಗೆ 500 ಗಿಗಾವ್ಯಾಟ್ ನವೀಕರಿಸಬಹುದಾದ ಇಂಧನ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಮತ್ತು 2070 ರ ವೇಳೆಗೆ ನಿವ್ವಳ-ಶೂನ್ಯ ಹೊರಸೂಸುವಿಕೆಯನ್ನು ಗುರಿಯಾಗಿಸಿಕೊಂಡಿರುವುದರಿಂದ, ನಿರ್ಣಾಯಕ ಖನಿಜಗಳಿಗೆ ಪ್ರವೇಶವನ್ನು ಭದ್ರಪಡಿಸುವುದು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಆದ್ಯತೆಯಾಗಿದೆ.

ನಿರ್ಣಾಯಕ ಖನಿಜಗಳ ಬಗ್ಗೆ:

• ಇವು ಆರ್ಥಿಕ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಭದ್ರತೆಗೆ ಅಗತ್ಯವಾದ ಖನಿಜಗಳಾಗಿವೆ.
• ಈ ಖನಿಜಗಳ ಲಭ್ಯತೆಯ ಕೊರತೆಯು “ಪೂರೈಕೆ ಸರಪಳಿ ದುರ್ಬಲತೆಗಳು ಮತ್ತು ಪೂರೈಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಅಡಚಣೆ” ಗೆ ಕಾರಣವಾಗಬಹುದು.

ನಿರ್ಣಾಯಕ ಖನಿಜಗಳು ಯಾವವೆಂದರೆ:

• ಭಾರತಕ್ಕೆ ಒಟ್ಟು 30 ಖನಿಜಗಳು ಅತ್ಯಂತ ನಿರ್ಣಾಯಕವೆಂದು ಕಂಡುಬಂದಿದೆ: ಆಂಟಿಮನಿ, ಬೆರಿಲಿಯಂ, ಬಿಸ್ಮತ್, ಕೋಬಾಲ್ಟ್, ತಾಮ್ರ, ಗ್ಯಾಲಿಯಂ, ಜರ್ಮೇನಿಯಂ, ಗ್ರ್ಯಾಫೈಟ್, ಹಾಫ್ನಿಯಂ, ಇಂಡಿಯo, ಲಿಥಿಯಂ, ಮಾಲಿಬ್ಡಿನಮ್, ನಿಯೋಬಿಯಂ, ನಿಕಲ್, ಪಿಜಿಇ, ರಂಜಕ, ಪೊಟ್ಯಾಶ್, ಅಪರೂಪದ ಭೂಮಿಯ ಅಂಶಗಳು (REE), ರೀನಿಯಮ್, ಸಿಲಿಕಾನ್, ಸ್ಟ್ರಾಂಟಿಯಂ, ಟ್ಯಾಂಟಲಮ್, ಟೆಲ್ಯೂರಿಯಮ್, ಟಿನ್, ಟೈಟಾನಿಯಂ, ಟಂಗ್‌ಸ್ಟನ್, ವೆನಾಡಿಯಮ್, ಜಿರ್ಕೋನಿಯಮ್, ಸೆಲೆನಿಯಮ್ ಮತ್ತು ಕ್ಯಾಡ್ಮಿಯಂ.

ಖನಿಜ ಪರಿಶೋಧನೆಗೆ ಭಾರತದ ನೀತಿಯ ಉತ್ತೇಜನ:

• ದೇಶೀಯ ನಿಕ್ಷೇಪಗಳು: – ಜಮ್ಮು ಮತ್ತು ಕಾಶ್ಮೀರ ಮತ್ತು ರಾಜಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಲಿಥಿಯಂ ಮತ್ತು ಒಡಿಶಾ ಮತ್ತು ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಅಪರೂಪದ ಭೂಮಿಯ ಅಂಶ (REE) ಗಳೊಂದಿಗೆ ಭಾರತವು ಅಗಾಧವಾದ ಬಳಕೆಯಾಗದ ಖನಿಜ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.
• ನೀತಿ ಉಪಕ್ರಮಗಳು: – ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಖನಿಜ ಪರಿಶೋಧನಾ ನೀತಿ (NMEP), 2016 ಮತ್ತು ಗಣಿ ಮತ್ತು ಖನಿಜಗಳು (ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಮತ್ತು ನಿಯಂತ್ರಣ) ಕಾಯ್ದೆ, 2021  ಖಾಸಗಿ ಭಾಗವಹಿಸುವಿಕೆ ಮತ್ತು ಸುಧಾರಿತ ಸಮೀಕ್ಷೆಗಳ ಮೂಲಕ ಪರಿಶೋಧನೆಯನ್ನು ವೇಗಗೊಳಿಸಿವೆ.
• ಪೂರೈಕೆ ಭದ್ರತೆಯನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು “ಖನಿಜ್ ಬಿದೇಶ್ ಇಂಡಿಯಾ ಲಿಮಿಟೆಡ್” (KABIL) ಸಾಗರೋತ್ತರ ಖನಿಜ ಸ್ವತ್ತುಗಳನ್ನು ಸ್ವಾಧೀನಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದೆ.
• ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ನಿರ್ಣಾಯಕ ಖನಿಜ ಮಿಷನ್ (NCMM): – ಇದು ಪರಿಶೋಧನೆಯಿಂದ ಚೇತರಿಕೆಯವರೆಗೆ ಮೌಲ್ಯ ಸರಪಳಿಯನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುವ ಗುರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.

ಸುಂದರ್‌ಬನ್ಸ್‌ನ ಮ್ಯಾಂಗ್ರೋವ್ ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಸುಸ್ಥಿರ ಜಲಚರ ಸಾಕಣೆ (SAIME) ಮಾದರಿಯು ಆಹಾರ ಮತ್ತು ಕೃಷಿ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಮನ್ನಣೆಯನ್ನು ಗಳಿಸಿದೆ

ಸಾಮಾನ್ಯ ಅಧ್ಯಾಯನ 3 / ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆ / ಆರ್ಥಿಕತೆ

ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿದೆ:

• ಮ್ಯಾಂಗ್ರೋವ್ ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಸುಸ್ಥಿರ ಜಲಚರ ಸಾಕಣೆ (SAIME) ಮಾದರಿಯು ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ಆಹಾರ ಮತ್ತು ಕೃಷಿ ಸಂಸ್ಥೆಯಿಂದ (FAO) ಜಾಗತಿಕ ತಾಂತ್ರಿಕ ಮನ್ನಣೆಯನ್ನು ಪಡೆಯಿತು.

ಮ್ಯಾಂಗ್ರೋವ್ ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಸುಸ್ಥಿರ ಜಲಚರ ಸಾಕಣೆ (SAIME) ಮಾದರಿಯ ಬಗ್ಗೆ:

• ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳದ ಸುಂದರ್ಬನ್ ನಲ್ಲಿರುವ ಪ್ರಕೃತಿ ಪರಿಸರ ಮತ್ತು ವನ್ಯಜೀವಿ ಸಮಾಜ (NEWS) ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದೆ.
• ಉದ್ದೇಶ: – ಇದು ಸಮುದಾಯ ಆಧಾರಿತ ಉಪಕ್ರಮವಾಗಿದ್ದು, ಇದು ಸುಸ್ಥಿರ ಜಲಚರ ಸಾಕಣೆ ಅಭ್ಯಾಸಗಳನ್ನು ಮ್ಯಾಂಗ್ರೋವ್ ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಮತ್ತು ಪುನಃಸ್ಥಾಪನೆಯೊಂದಿಗೆ ಸಂಯೋಜಿಸುತ್ತದೆ. 
• ಮಹತ್ವ: – ಇದು  ಕರಾವಳಿ ಸ್ಥಿತಿಸ್ಥಾಪಕತ್ವವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ, ಸುಸ್ಥಿರ ಜೀವನೋಪಾಯವನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸುತ್ತದೆ, ರಾಸಾಯನಿಕ ಮುಕ್ತ ಸೀಗಡಿ ಕೃಷಿಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಇಂಗಾಲದ ಪ್ರತ್ಯೇಕತೆ ಮತ್ತು ಹವಾಮಾನ ಕ್ರಿಯೆಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ. 

ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳದ ಸುಂದರ್ಬನದ ಬಗ್ಗೆ:

ಭೌಗೋಳಿಕ ಸ್ಥಾನ  

• ಇದು ಬಂಗಾಳಕೊಲ್ಲಿಯ ಕರಾವಳಿ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿರುವ  ವಿಶಾಲವಾದ ಮ್ಯಾಂಗ್ರೋವ್ ಅರಣ್ಯ ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ.
• ಇದು ಗಂಗಾ, ಬ್ರಹ್ಮಪುತ್ರ ಮತ್ತು ಮೇಘನಾ ನದಿ ಮುಖಜ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಭಾರತ ಮತ್ತು ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶದಾದ್ಯಂತ ಹರಡಿಕೊಂಡಿದೆ.

ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಪ್ರಯತ್ನಗಳು  

• ಸುಂದರಬನ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನವನ್ನು 1987 ರಲ್ಲಿ ಯುನೆಸ್ಕೋ ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆಯ ತಾಣವೆಂದು ಹೆಸರಿಸಲಾಯಿತು.
• ಸುಂದರ್ ಬನ್ಸ್ ಅನ್ನು 2001 ರಲ್ಲಿ ಯುನೆಸ್ಕೋದ ಜೀವಗೋಳ ಮೀಸಲು ಪ್ರದೇಶವೆಂದು ನೇಮಿಸಿತು.
• ಭಾರತದ ಸುಂದರಬನ ಜೌಗು ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಜನವರಿ 2019 ರಲ್ಲಿ ರಾಮ್ಸರ್ ಸಮಾವೇಶದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ‘ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಯ ಜೌಗು ಪ್ರದೇಶ’ ಎಂದು ಗುರುತಿಸಲಾಯಿತು.
• ಸಸ್ಯ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಣಿಗಳು – ಸುಂದರ್ಬನ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನವು 260 ಪಕ್ಷಿ ಪ್ರಭೇದಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಂತೆ ವ್ಯಾಪಕ ಶ್ರೇಣಿಯ ಪ್ರಾಣಿಗಳಿಗೆ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಇದು ರಾಯಲ್ ಬಂಗಾಳ ಹುಲಿ, ಗಂಗಾ ಡಾಲ್ಫಿನ್ ಗಳು ಮತ್ತು ನದೀಮುಖಜ ಮೊಸಳೆಗಳಿಗೆ ನೆಲೆಯಾಗಿದೆ.

ಭಾರತೀಯ ತೋಳ

ಸಾಮಾನ್ಯ ಅಧ್ಯಾಯನ 3 / ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿರುವ ಪ್ರಭೇದಗಳು

ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿದೆ?

• ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರಕೃತಿ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಒಕ್ಕೂಟ (IUCN) ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಭಾರತೀಯ ತೋಳವನ್ನು (ಕ್ಯಾನಿಸ್ ಲೂಪಸ್ ಪ್ಯಾಲಿಪ್ಸ್) ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ ಮಾಡಿದೆ.

ಭಾರತೀಯ ತೋಳ (ಕ್ಯಾನಿಸ್ ಲೂಪಸ್ ಪ್ಯಾಲಿಪ್ಸ್) ಗಳ ಬಗ್ಗೆ:

• ಹಂಚಿಕೆ: – ಭಾರತೀಯ ತೋಳವು ಪ್ರಾಥಮಿಕವಾಗಿ ಭಾರತ ಮತ್ತು ಪಾಕಿಸ್ತಾನದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ, ಅದರ ಐತಿಹಾಸಿಕ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯು ಹಿಮಾಲಯದ ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕೆ ಸೀಮಿತವಾಗಿದೆ.

• ಇದು ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಹದಿನಾರು ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ, ಅತ್ಯಧಿಕ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ, ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶ, ಗುಜರಾತ, ರಾಜಸ್ಥಾನ ಮತ್ತು ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು. 

• ಬೆದರಿಕೆಗಳು : ಆವಾಸಸ್ಥಾನದ ನಾಶ, ಕಿರುಕುಳ ಮತ್ತು ಮಾನವ-ವನ್ಯಜೀವಿ ಸಂಘರ್ಷ. 
• ಇದು ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಾಚೀನ ತೋಳ ವಂಶಾವಳಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ

• IUCN ಕೆಂಪು ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ದುರ್ಬಲ (Vu) ಎಂದು ಪಟ್ಟಿ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ.

ಕಾಮನ್‌ವೆಲ್ತ್ ಕ್ರೀಡಾಕೂಟ

ಪಠ್ಯಕ್ರಮ: ಇತರೆ

ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿ:

• ಕಾಮನ್‌ವೆಲ್ತ್ ಕ್ರೀಡಾ ಕಾರ್ಯಕಾರಿ ಮಂಡಳಿಯು ಗುಜರಾತ್‌ನ ಅತಿದೊಡ್ಡ ನಗರವಾದ ಅಹಮದಾಬಾದ್ ಅನ್ನು “ಪ್ರಸ್ತಾವಿತ ಆತಿಥೇಯ” ಎಂದು ಶಿಫಾರಸು ಮಾಡಿದೆ.
• ಭಾರತವು ಕೊನೆಯದಾಗಿ 2010 ರಲ್ಲಿ ದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ ಕಾಮನ್‌ವೆಲ್ತ್ ಕ್ರೀಡಾಕೂಟವನ್ನು ಆಯೋಜಿಸಿತ್ತು.

ಕಾಮನ್‌ವೆಲ್ತ್ ಕ್ರೀಡಾಕೂಟದ ಬಗ್ಗೆ:

• 1930 ರಲ್ಲಿ (ಕೆನಡಾದ ಹ್ಯಾಮಿಲ್ಟನ್ ನಲ್ಲಿ ಉದ್ಘಾಟನಾ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ) ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಕ್ರೀಡಾಕೂಟವಾಗಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು.
• ಇದು ಬಹು-ಕ್ರೀಡಾ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವಾಗಿದ್ದು, ಒಲಿಂಪಿಕ್ಸ್ ಮಾದರಿಯಲ್ಲಿ ಕಾಮನ್‌ವೆಲ್ತ್ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ಸಂಬಂಧಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಕ್ರೀಡಾಪಟುಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ.
• ಕಾಮನ್‌ವೆಲ್ತ್ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು, ಅಥವಾ ಕಾಮನ್‌ವೆಲ್ತ್, 54 ಸಾರ್ವಭೌಮ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ಸ್ವಯಂಪ್ರೇರಿತ ಸಂಘವಾಗಿದ್ದು, ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನವು ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಹಿಂದಿನ ವಸಾಹತುಗಳಾಗಿದ್ದವು.
• ಕಾಮನ್‌ವೆಲ್ತ್ ಕ್ರೀಡಾಕೂಟವು 71 ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರದೇಶಗಳಿಂದ ವಿಶ್ವದ ಎರಡನೇ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಬಹು-ಕ್ರೀಡಾ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವಾಗಿದೆ.

ಶ್ರೀಲಂಕಾದ ಪ್ರಧಾನಮಂತ್ರಿ ಭಾರತಕ್ಕೇ ಭೇಟಿ

ಸಾಮಾನ್ಯ ಅಧ್ಯಾಯನ 2/ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂಬಂಧಗಳು

ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿ:

• ಶ್ರೀಲಂಕಾದ ಪ್ರಧಾನಮಂತ್ರಿಯವರು ಭಾರತಕ್ಕೆ ಅಧಿಕೃತ ಪ್ರವಾಸ ಕೈಗೊಂಡಿದ್ದಾರೆ.

ಭಾರತದ ಮತ್ತು ಶ್ರೀಲಂಕಾದ ಸಂಬಂಧಗಳ ಬಗ್ಗೆ:

• ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕ ಸಂಬಂಧಗಳು: ಶ್ರೀಲಂಕಾದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ನಂತರ 1948 ರಲ್ಲಿ ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕ ಸಂಬಂಧಗಳು ಸ್ಥಾಪಿತವಾದವು. 
• ವ್ಯಾಪಾರ ಸಂಬಂಧಗಳು: 2000ನೇ ಇಸವಿಯಲ್ಲಿ ಭಾರತ-ಶ್ರೀಲಂಕಾ ಮುಕ್ತ ವ್ಯಾಪಾರ ಒಪ್ಪಂದ (FTA) ಉಭಯ ದೇಶಗಳ ನಡುವಿನ ವ್ಯಾಪಾರ ವಿಸ್ತರಣೆಗೆ ಪ್ರಮುಖ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡಿತು.
• ಕಡಲ ಭದ್ರತೆ ಮತ್ತು ರಕ್ಷಣಾ ಸಹಕಾರ: 2011 ರಲ್ಲಿ, ಹಿಂದೂ ಮಹಾಸಾಗರ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಕಡಲ ಭದ್ರತೆಯನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಉತ್ತೇಜಿಸುವ ಗುರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಕೊಲಂಬೊ ಭದ್ರತಾ ಸಮಾವೇಶವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲು ನಿರ್ಧಾರ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲಾಯಿತು.
• ಭಾರತ ಮತ್ತು ಶ್ರೀಲಂಕಾ ಜಂಟಿ ಮಿಲಿಟರಿ ಸಮರಾಭ್ಯಾಸವನ್ನು “ಮಿತ್ರ ಶಕ್ತಿ”, ತ್ರಿಪಕ್ಷೀಯ ಕಡಲ ಸಮರಾಭ್ಯಾಸ “ದೋಸ್ತಿ” ಮತ್ತು “ಸ್ಲಿನೆಕ್ಸ್” ಎಂಬ ನೌಕಾ ಸಮರಾಭ್ಯಾಸವನ್ನು ನಡೆಸುತ್ತವೆ. 
• ಬಹುಪಕ್ಷೀಯ ವೇದಿಕೆ ಸಹಯೋಗ: ಭಾರತ ಮತ್ತು ಶ್ರೀಲಂಕಾ ಹಲವಾರು ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಮತ್ತು ಬಹುಪಕ್ಷೀಯ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಾದ ದಕ್ಷಿಣ ಏಷ್ಯಾ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಸಹಕಾರ ಸಂಘ (ಸಾರ್ಕ್) ಮತ್ತು ಬಿಮ್ಸ್ಟೆಕ್ (BIMSTEC) ಸದಸ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಾಗಿವೆ.

ಮಾವೋವಾದಿಗಳ ಸಾಮೂಹಿಕ ಶರಣಾಗತಿ

ಸಾಮಾನ್ಯ ಅಧ್ಯಾಯನ 3/ಆಂತರಿಕ ಭದ್ರತೆ

ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿ:

• ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಇದೇ ರೀತಿಯ ಘಟನೆಯ ನಂತರ ಛತ್ತೀಸ್‌ಗಢದ ದಂಡಕಾರಣ್ಯ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ 210 ಮಾವೋವಾದಿಗಳು ಶರಣಾದರು, ಹಿಂಸಾಚಾರವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ ಪುನರ್ವಸತಿಯನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಕೇಂದ್ರ ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರಗಳು ಕೈಗೊಂಡ ಕಾರ್ಯತಂತ್ರದ ಭಾಗವಾಗಿ.

ಮಾವೋವಾದ, ಅಥವಾ ಎಡಪಂಥೀಯ ಉಗ್ರವಾದ (LWE) ದ ಬಗ್ಗೆ:

• ಇದು ಮೂಲಭೂತ ತೀವ್ರಗಾಮಿ ಕಮ್ಯುನಿಸ್ಟ್ ಸಿದ್ಧಾಂತದಲ್ಲಿ ಬೇರೂರಿದೆ, ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಉರುಳಿಸಲು ಮತ್ತು ವರ್ಗರಹಿತ ಸಮಾಜವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲು ಸಶಸ್ತ್ರ ಹೋರಾಟವನ್ನು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸುತ್ತದೆ. 
• ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಎಡಪಂಥೀಯ ಉಗ್ರವಾದವು ಮಾವೋ ಝೆಡಾಂಗ್ ಅವರ ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿ ತಂತ್ರಗಳಿಂದ ಪ್ರೇರಿತವಾಗಿ 1967 ರ ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ನಕ್ಸಲ್ಬರಿ ದಂಗೆಯಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಬೇರುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.
• ಚುನಾವಣಾ ರಾಜಕೀಯವನ್ನು ತಿರಸ್ಕರಿಸಿ ಹಿಂಸಾತ್ಮಕ ಕ್ರಾಂತಿಯನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿದ ಭಾರತೀಯ ಕಮ್ಯುನಿಸ್ಟ್ ಪಕ್ಷ (ಮಾರ್ಕ್ಸ್ ವಾದಿ-ಲೆನಿನಿಸ್ಟ್) ಮತ್ತು ನಂತರ ಸಿಪಿಐ (ಮಾವೋವಾದಿ) ನಂತಹ ಗುಂಪುಗಳ ರಚನೆಯ ಮೂಲಕ ಚಳುವಳಿ ವೇಗವನ್ನು ಪಡೆಯಿತು.

ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಮಾವೋವಾದ ಅಥವಾ ಎಡಪಂಥೀಯ ಉಗ್ರವಾದಕ್ಕೆ ಕಾರಣಗಳು:

• ಎಡಪಂಥೀಯ ಉಗ್ರವಾದ: ಬಡತನ, ಅನಕ್ಷರತೆ ಮತ್ತು ಮೂಲಭೂತ ಸೇವೆಗಳ ಕೊರತೆಯಿಂದ ಗುರುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಎಡಪಂಥೀಯ ಉಗ್ರವಾದ ಐತಿಹಾಸಿಕವಾಗಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದುತ್ತಿದೆ.

ಹಲವು ಬುಡಕಟ್ಟು ಸಮುದಾಯಗಳು ಈ ಕೆಳಗಿನವುಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸಿವೆ:

1. ಗಣಿಗಾರಿಕೆ ಮತ್ತು ಕೈಗಾರಿಕಾ ಯೋಜನೆಗಳಿಂದಾಗಿ ಭೂ ಪರಕೀಯತೆ.
2. ಸಮರ್ಪಕ ಪುನರ್ವಸತಿ ಇಲ್ಲದೆ ಸ್ಥಳಾಂತರ.
3. ಶಿಕ್ಷಣ, ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ಉದ್ಯೋಗಕ್ಕೆ ಸೀಮಿತ ಪ್ರವೇಶ.
4. ಆಡಳಿತ ಕೊರತೆ: ದೂರದ ಜಿಲ್ಲೆಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ದುರ್ಬಲ ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ಉಪಸ್ಥಿತಿ ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸೇವೆಗಳ ಕಳಪೆ ವಿತರಣೆಯಿಂದ ಬಳಲುತ್ತವೆ.

ಇಂತಹ ಅಸಮರ್ಪಕ ವಾತಾವರಣವು ಮಾವೋವಾದಿ ಗುಂಪುಗಳಿಗೆ ಈ ಕೆಳಗಿನವುಗಳಿಗೆ ಅವಕಾಶ ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟಿತು:

• ಸಮಾನಾಂತರ ಆಡಳಿತ ರಚನೆಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುವುದು.
• ಸ್ಥಳೀಯ ಕುಂದುಕೊರತೆಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು.
• ವಾಸ್ತವ ವಂಚಿತ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ನ್ಯಾಯಸಮ್ಮತತೆಯನ್ನು ಪಡೆಯುವುದು.
• ಬುಡಕಟ್ಟು ಜನಾಂಗದ ಅಸಮಾಧಾನ: ಬುಡಕಟ್ಟು ಜನಾಂಗದವರು, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಅರಣ್ಯ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ, ಬಹಳ ಹಿಂದಿನಿಂದಲೂ ಮುಖ್ಯವಾಹಿನಿಯ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯಿಂದ ಹೊರಗಿಡಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದಾರೆಂದು ಭಾವಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಪ್ರಭಾವ ಕುಸಿತ:

• ಕೆಂಪು (ರೆಡ್) ಕಾರಿಡಾರ್:- ಒಂದು ಕಾಲದಲ್ಲಿ ‘ರೆಡ್ ಕಾರಿಡಾರ್’ ನಾದ್ಯಂತ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿದ್ದ ಮಾವೋವಾದಿ ಪ್ರಭಾವವು ಸರ್ಕಾರದ ನಿರಂತರ ಕ್ರಮದಿಂದಾಗಿ ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿದೆ.

ಎಡಪಂಥೀಯ ಉಗ್ರವಾದ ನಿಯಂತ್ರಿಸಲು ಸರ್ಕಾರದ ಕಾರ್ಯತಂತ್ರ:

• ಎಡಪಂಥೀಯ ಉಗ್ರವಾದದ ಸಮಸ್ಯೆಯನ್ನು ಪರಿಹರಿಸಲು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ನೀತಿ ಮತ್ತು ಕ್ರಿಯಾ ಯೋಜನೆ, 2015 ಒಂದು ಸಮಗ್ರ ವಿಧಾನವನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತದೆ:

1. ಭದ್ರತಾ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ಮತ್ತು ಸಿಬ್ಬಂದಿಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವುದು.
2. ರಸ್ತೆ ಸಂಪರ್ಕ ಮತ್ತು ದೂರಸಂಪರ್ಕ ಪ್ರವೇಶವನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುವುದು.
3. ಬುಡಕಟ್ಟು ಸಮುದಾಯಗಳ ಹಕ್ಕುಗಳು ಮತ್ತು ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸುವುದು.

• ಮಾವೋವಾದಿಗಳು ಹಿಂಸಾಚಾರವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ ಮುಖ್ಯವಾಹಿನಿಗೆ ಸೇರುವಂತೆ ಒತ್ತಾಯಿಸುತ್ತಾ, ಮಾರ್ಚ್ 31, 2026 ರೊಳಗೆ ಎಡಪಂಥೀಯ ಉಗ್ರವಾದವನ್ನು ನಿರ್ಮೂಲನೆ ಮಾಡುವ ಸರ್ಕಾರದ ಸಂಕಲ್ಪವನ್ನು ಕೇಂದ್ರ ಗೃಹ ಖಾತೆ ಸಚಿವಲಯವು ಪುನರುಚ್ಚರಿಸಿದೆ.

ಸುರಕ್ಷತಾ ಕ್ರಮಗಳು:

• ಕೇಂದ್ರ ಸಶಸ್ತ್ರ ಪೊಲೀಸ್ ಪಡೆಗಳು (CRPF) ಮತ್ತು ವಿಶೇಷ ನಕ್ಸಲ್ ವಿರೋಧಿ ಘಟಕಗಳ ನಿಯೋಜನೆ.

ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಉಪಕ್ರಮಗಳು:

• ಸಂಪರ್ಕ ಮತ್ತು ಚಲನಶೀಲತೆಯನ್ನು ಸುಧಾರಿಸಲು ದೂರದ ಬುಡಕಟ್ಟು ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ರಸ್ತೆ ಸಂಪರ್ಕ ಯೋಜನೆಗಳು.
• ದೂರಸಂಪರ್ಕ ಜಾಲಗಳು, ವಿದ್ಯುತ್ ಮತ್ತು ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ಸೇವೆಗಳ ವಿಸ್ತರಣೆ.
• ಸಾಮಾಜಿಕ-ಆರ್ಥಿಕ ಕುಂದುಕೊರತೆಗಳನ್ನು ಪರಿಹರಿಸಲು ಶಿಕ್ಷಣ, ಆರೋಗ್ಯ ರಕ್ಷಣೆ ಮತ್ತು ಜೀವನೋಪಾಯ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳತ್ತ ಗಮನ ಹರಿಸುವುದು.
• ಉದ್ದೇಶಿತ ಹೂಡಿಕೆಯ ಮೂಲಕ ‘ಕೆಂಪು ವಲಯ’ಗಳನ್ನು ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಕಾರಿಡಾರ್ ಗಳಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸುವುದು.
• ‘ಭಾರತ ಮಂಥನ್ 2025 – ನಕ್ಸಲ್ ಮುಕ್ತ್ ಭಾರತ್’ ನಂತಹ ವಿಚಾರ ಸಂಕಿರಣಗಳು ರಾಜ್ಯಗಳಾದ್ಯಂತ ಒಮ್ಮತವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುವ ಮತ್ತು ಉತ್ತಮ ಅಭ್ಯಾಸಗಳನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳುವ ಗುರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ.

ತೃತೀಯ ಲಿಂಗಿ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ಕುರಿತು ಸಮಿತಿ ರಚಿಸಿದ ಸುಪ್ರೀಂಕೋರ್ಟ್

ಸಾಮಾನ್ಯ ಅಧ್ಯಾಯನ 1 / ಸಾಮಾಜಿಕ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು

ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿ:

• ತೃತೀಯ ಲಿಂಗಿ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಿಗೆ ಸಮಾನ ಅವಕಾಶ ನೀತಿಯನ್ನು ರೂಪಿಸಲು ಸುಪ್ರೀಂಕೋರ್ಟ್ ನ ಮಾಜಿ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ಆಶಾ ಮೆನನ್ ರ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ ಸಮಿತಿಯನ್ನು ರಚಿಸಿತು.

ತೃತೀಯ ಲಿಂಗಿ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ಎದುರಿಸುತ್ತಿರುವ ಸವಾಲುಗಳು?

1. ತೃತೀಯ ಲಿಂಗಿ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ (ಹಕ್ಕುಗಳ ರಕ್ಷಣೆ) ಕಾಯ್ದೆ, 2019 ಮತ್ತು ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಅನುಷ್ಠಾನಗೊಳಿಸುವಲ್ಲಿ ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ಅಂತರಗಳು.
2. ನೀತಿ ನಿರೂಪಣೆಯಲ್ಲಿ ದತ್ತಾoಶ ಮತ್ತು ಪ್ರಾತಿನಿಧ್ಯದ ಕೊರತೆ.
3. ಆರೋಗ್ಯ ರಕ್ಷಣೆ ತಾರತಮ್ಯ.
4. ಕಾರ್ಯಸ್ಥಳದ ಅಡೆತಡೆಗಳು.
5. ಸಾಮಾಜಿಕ ಕಳಂಕ.

ತೃತೀಯ ಲಿಂಗಿ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ಜೀವನವನ್ನು ಸುಧಾರಿಸಲು ಕೈಗೊಂಡ ಕ್ರಮಗಳು:

ತೃತೀಯ ಲಿಂಗಿ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ (ಹಕ್ಕುಗಳ ರಕ್ಷಣೆ) ಕಾಯ್ದೆ, 2019: – 

• ಇದು  ತೃತೀಯ ಲಿಂಗಿ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ಹಕ್ಕುಗಳು ಮತ್ತು ಅವರ ಕಲ್ಯಾಣವನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವ ಗುರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.ಶಿಕ್ಷಣ, ಉದ್ಯೋಗ, ಆರೋಗ್ಯ ರಕ್ಷಣೆ ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸೇವೆಗಳಂತಹ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ತೃತೀಯ ಲಿಂಗಿಗಳ ವಿರುದ್ಧ ತಾರತಮ್ಯವನ್ನು  ಈ ಕಾಯ್ದೆ ನಿಷೇಧಿಸುತ್ತದೆ.

• ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾನೂನು ಸೇವಾ ಪ್ರಾಧಿಕಾರ (NALSA), 2014: – ತೃತೀಯ ಲಿಂಗಿ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳನ್ನು ಮೂರನೇ ಲಿಂಗವೆಂದು ಗುರುತಿಸಲಾಗಿದೆ.
• ತೃತೀಯ ಲಿಂಗಿ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಿಗಾಗಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪೋರ್ಟಲ್: ಗುರುತಿನ ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರಗಳಿಗಾಗಿ ಆನ್ಲೈನ್ ಅರ್ಜಿಗಳನ್ನು ಸಕ್ರಿಯಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ.
• ಸ್ಮೈಲ್ (SMILE) ಯೋಜನೆ: ಇದು ಜೀವನೋಪಾಯ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಭದ್ರತಾ ಘಟಕಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ ತೃತೀಯ ಲಿಂಗಿ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಿಗೆ ಪುನರ್ವಸತಿ ಮತ್ತು ಬೆಂಬಲವನ್ನು ಗುರಿಯಾಗಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ.

ಹೆನ್ಲಿ ಪಾಸ್ ಪೋರ್ಟ್ ಸೂಚ್ಯಂಕ

ಸಾಮಾನ್ಯ ಅಧ್ಯಾಯನ 2/ ಇತರೆ

ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿ?

• ಭಾರತದ ಪಾಸ್‌ಪೋರ್ಟ್ 85 ನೇ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದೆ, 57 ದೇಶಗಳಿಗೆ ವೀಸಾ ಮುಕ್ತ ಪ್ರವೇಶವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ, ಇದು 2024 ರಲ್ಲಿ 80 ನೇ ಸ್ಥಾನದಿಂದ ಕುಸಿದಿದೆ. ಸದ್ಯ ಸಿಂಗಾಪುರ ಅಗ್ರ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದೆ.

ಹೆನ್ಲಿ ಪಾಸ್ ಪೋರ್ಟ್ ಸೂಚ್ಯಂಕದ ಬಗ್ಗೆ:

• ಉದ್ದೇಶ: – ಇದು ಜಾಗತಿಕ ಪಾಸ್‌ಪೋರ್ಟ್‌ಗಳ ಜನಪ್ರಿಯ ಶ್ರೇಯಾಂಕವಾಗಿದ್ದು, ಪಾಸ್‌ಪೋರ್ಟ್‌ ಹೊಂದಿರುವವರು ವೀಸಾ ಪಡೆಯದೇ ಭೇಟಿ ನೀಡಬಹುದಾದ ದೇಶಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಆಧರಿಸಿ ಪಾಸ್‌ಪೋರ್ಟ್‌ನ ಸೂಚ್ಯಂಕವನ್ನು ಅಳೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.
• ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಾಯು ಸಾರಿಗೆ ಸಂಘ (IATA) ಒದಗಿಸಿದ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಸೂಚ್ಯಂಕವು ದೇಶಗಳನ್ನು ಶ್ರೇಣೀಕರಿಸುತ್ತದೆ.
• ಪ್ರಕಟಣೆ – ಇದು 2006 ರಲ್ಲಿ ಹೆನ್ಲಿ & ಪಾರ್ಟ್‌ನರ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು.

ಹೆನ್ಲಿ ಪಾಸ್ ಪೋರ್ಟ್ ಸೂಚ್ಯಂಕ 2025 ರ ಪ್ರಮುಖ ಮುಖ್ಯಾಂಶಗಳು: 

• ಜಾಗತಿಕವಾಗಿ, 2025 ರ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಸಿಂಗಾಪುರ 193 ತಾಣಗಳಿಗೆ ವೀಸಾ-ಮುಕ್ತ ಪ್ರವೇಶದೊಂದಿಗೆ ಅಗ್ರಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದೆ, ನಂತರ ದಕ್ಷಿಣ ಕೊರಿಯಾ (190) ಮತ್ತು ಜಪಾನ್ (189) ಇವೆ.
• ಎರಡು ದಶಕಗಳಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಅಮೆರಿಕವು ಮೊದಲ 10 ಸ್ಥಾನಗಳಿಂದ ಹೊರಬಿದ್ದಿದೆ, ಈ ವರ್ಷ 180 ತಾಣಗಳಿಗೆ ಪ್ರವೇಶದೊಂದಿಗೆ 12 ನೇ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದೆ.
• ಭಾರತದ ಶ್ರೇಯಾಂಕ – 85 ನೇ ಸ್ಥಾನ, 57 ದೇಶಗಳಿಗೆ ವೀಸಾ-ಮುಕ್ತ ಪ್ರವೇಶವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ.

ದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ ಹಸಿರು ಪಟಾಕಿ ಮಾರಾಟಕ್ಕೆ ಸುಪ್ರೀಂಕೋರ್ಟ್ ಅನುಮತಿ ನೀಡಿದೆ

ಸಾಮಾನ್ಯ ಅಧ್ಯಾಯನ 3 / ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆ

ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿ:

• ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ತನ್ನ ಹಿಂದಿನ ಸಂಪೂರ್ಣ ನಿಷೇಧವನ್ನು ಸಡಿಲಗೊಳಿಸಿತು ಮತ್ತು ದೆಹಲಿ-ಎನ್‌ಸಿಆರ್ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಕಠಿಣ ಷರತ್ತುಗಳಿಗೆ ಒಳಪಟ್ಟು ಹಸಿರು ಪಟಾಕಿಗಳ ಮಾರಾಟ ಮತ್ತು ಬಳಕೆಯನ್ನು ಅನುಮತಿಸಿತು.
• ಸಂಪೂರ್ಣ ನಿಷೇಧಗಳು ಹೆಚ್ಚು ಹಾನಿಕಾರಕ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಪಟಾಕಿಗಳ ಕಳ್ಳಸಾಗಣೆ ಮತ್ತು ಬಳಕೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗಿವೆ ಎಂದು ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ಗಮನಿಸಿತು ಮತ್ತು ಹಸಿರು ಪಟಾಕಿಗಳನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಿದ ಮತ್ತು ಕಡಿಮೆ ಹೊರಸೂಸುವಿಕೆಯನ್ನು ತೋರಿಸಿದ ತನ್ನ 2018 ರ ಅರ್ಜುನ್ ಗೋಪಾಲ್ ತೀರ್ಪನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿತು.

ಹಸಿರು ಪಟಾಕಿಯ ಬಗ್ಗೆ:

• ಅವು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಪಟಾಕಿಗಳಿಗೆ ಪರಿಸರ ಸ್ನೇಹಿ ಪರ್ಯಾಯಗಳಾಗಿದ್ದು, ವಾಯು ಮಾಲಿನ್ಯದ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಪರಿಹರಿಸಲು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ. 
• ಅವು 30–35% ಕಡಿಮೆ ಕಣಕಣಗಳನ್ನು ಮತ್ತು SO₂, NOx ಮತ್ತು CO ನಂತಹ ಹಾನಿಕಾರಕ ಅನಿಲಗಳನ್ನು ಹೊರಸೂಸುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಬೇರಿಯಂ ನೈಟ್ರೇಟ್‌ನಂತಹ ವಿಷಕಾರಿ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಹೊರಗಿಡುತ್ತವೆ. 
• ಅವುಗಳನ್ನು ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಮತ್ತು ಕೈಗಾರಿಕಾ ಸಂಶೋಧನಾ ಮಂಡಳಿ (CSIR) ಯ ಪ್ರಯೋಗಾಲಯಗಳು (NEERI ಮತ್ತು CEERI) ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿ ಅನುಮೋದಿಸಿವೆ.
• ಅವು ನಿಗದಿತ ಶಬ್ದ ಮಿತಿಗಳನ್ನು ಅನುಸರಿಸುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಹಸಿರು ಲೋಗೋಗಳು ಮತ್ತು ಕ್ಯೂಆರ್ ಕೋಡ್‌ಗಳಿಂದ ಗುರುತಿಸಲ್ಪಡುತ್ತವೆ.

ಭಾರತದ ವನ್ಯಜೀವಿ ಸಂಸ್ಥೆಯ (WTI) ಸಂಸ್ಥಾಪಕ ಮೆನನ್ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರಕೃತಿ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಒಕ್ಕೂಟ (IUCN) ಸಮಿತಿಯ ಅಧ್ಯಕ್ಷತೆ ವಹಿಸಿದ ಏಷ್ಯಾದ ಮೊದಲ ವ್ಯಕ್ತಿ

ಸಾಮಾನ್ಯ ಅಧ್ಯಾಯನ 3 / ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆ

ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿದೆ:

• ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರಕೃತಿ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಒಕ್ಕೂಟ (IUCN), ಭಾರತದ ವನ್ಯಜೀವಿ ಟ್ರಸ್ಟ್ (WTI) ಸ್ಥಾಪಕ ವಿವೇಕ್ ಮೆನನ್ ಅವರನ್ನು ಪ್ರಭೇದಗಳ ಬದುಕುಳಿಯುವ ಆಯೋಗದ (SSC) ಹೊಸ ಅಧ್ಯಕ್ಷರನ್ನಾಗಿ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿದೆ, ಇದರಿಂದಾಗಿ ಅವರು ಈ ಹುದ್ದೆಯನ್ನು ಅಲಂಕರಿಸಿದ ಏಷ್ಯದ ಮೊದಲ ವ್ಯಕ್ತಿ ಎಂಬ ಹೆಗ್ಗಳಿಕೆಗೆ ಪಾತ್ರರಾದರು.

ಐಯುಸಿಎನ್ (IUCN) ಪ್ರಭೇದಗಳ ಬದುಕುಳಿಯುವ ಆಯೋಗ (SSC) ದ ಬಗ್ಗೆ:

• ಇದು ಪ್ರಪಂಚದ ಬಹುತೇಕ ಎಲ್ಲಾ ದೇಶಗಳಿಂದ ಬಂದ 10,500 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಸ್ವಯಂಸೇವಕ ತಜ್ಞರ ವಿಜ್ಞಾನ ಆಧಾರಿತ ಜಾಲವಾಗಿದೆ.
• ಜೀವವೈವಿಧ್ಯ ಮತ್ತು ಪ್ರಭೇದಗಳ ಸಂರಕ್ಷಣೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ವಿಷಯಗಳಲ್ಲಿ ಐಯುಸಿಎನ್ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಗೆ ಸಲಹೆ ನೀಡುವ ಜಾಗತಿಕ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಅಡಿಯಲ್ಲಿರುವ ಆರು ತಜ್ಞ ಆಯೋಗಗಳಲ್ಲಿ ಇದು ಒಂದಾಗಿದೆ.
• ಐಯುಸಿಎನ್‌ನ ಅಳಿವಿನಂಚಿನಲ್ಲಿರುವ ಪ್ರಭೇದಗಳ ಕೆಂಪು ಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸುವಲ್ಲಿ ಆಯೋಗ ಮತ್ತು ಅದರ ತಜ್ಞರ ಗುಂಪುಗಳು ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸುತ್ತವೆ.

ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರಕೃತಿ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಒಕ್ಕೂಟ (IUCN) ದ ಬಗ್ಗೆ:

• ಸ್ಥಾಪನೆ – 1948.
• ಸ್ವಿಟ್ಜರ್ಲೆಂಡ್ ನ ಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ನಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಗಿದೆ. 
• ಉದ್ದೇಶ: – ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಹಕಾರವನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸಲು ಮತ್ತು ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಕ್ರಮಕ್ಕೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡಲು ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಸಾಧನಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸಲು.
• ಐಯುಸಿಎನ್ (IUCN) ಕೆಂಪು ಪಟ್ಟಿ: – ಇದು 1964 ರಲ್ಲಿ ಅಳಿವಿನಂಚಿನಲ್ಲಿರುವ ಪ್ರಭೇದಗಳ ಐಯುಸಿಎನ್ ಕೆಂಪು ಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿತು.

ಐಯುಸಿಎನ್ (IUCN) ಕೆಂಪು ಪಟ್ಟಿಯ ಬಗ್ಗೆ:

• • ಇದು ಸಸ್ಯಗಳು, ಪ್ರಾಣಿಗಳು ಮತ್ತು ಶಿಲೀಂಧ್ರ ಪ್ರಭೇದಗಳ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಸ್ಥಿತಿಯ ಕುರಿತು ವಿಶ್ವದ ಅತ್ಯಂತ ಸಮಗ್ರ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ಐಯುಸಿಎನ್ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿದ ಪಟ್ಟಿಯಾಗಿದೆ.
  • ಐಯುಸಿಎನ್ ಕೆಂಪು ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ 143000 ಪ್ರಭೇದಗಳಿವೆ. 

• ಭಾರತ 1969 ರಲ್ಲಿ ಐಯುಸಿಎನ್‌ನ ಸದಸ್ಯತ್ವ ಪಡೆಯಿತು.
• ಪ್ರಭೇದಗಳ ಐಯುಸಿಎನ್ ವರ್ಗೀಕರಣವು ಅವುಗಳ ಅಳಿವು/ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಆಧರಿಸಿದೆ. ಅವು ಈ ಕೆಳಗಿನಂತಿವೆ:  

1.  ನಶಿಸಿಹೋಗಿರುವ (EX)
2. ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ನಶಿಸಿಹೋಗಿರುವ (EW)
3. ತೀವ್ರವಾಗಿ ಅಳಿವಿನಂಚಿನಲ್ಲಿರುವ (CR)
4. ಅಳಿವಿನಂಚಿನಲ್ಲಿರುವ (EN)
5. ದುರ್ಬಲವಾಗಿರುವ (VU)
6. ಅಪಾಯದ ಅಂಚಿನಲ್ಲಿದೆ (NT)
7. ಕಡಿಮೆ ಕಾಳಜಿ (LC)
8. ದತ್ತಾಂಶದ ಕೊರತೆ (DD)
9. ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ ಮಾಡಲಾಗಿಲ್ಲ (NE)