Blog

ವಿ-ಬಿ ರಾಮ್ ಜಿ ಕಾಯ್ದೆ

ರಾಜ್ಯಶಾಸ್ತ್ರ

ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿ:

• ವಿಕಸಿತ್ ಭಾರತ್-ಗ್ಯಾರಂಟಿ ಫಾರ್ ರೋಜ್‌ಗಾರ್ ಅಂಡ್ ಆಜೀವಿಕಾ ಮಿಷನ್ (ಗ್ರಾಮೀಣ) (VB-G RAM G) ಕಾಯ್ದೆ, 2025, ಜುಲೈ 1 ರಿಂದ ಜಾರಿಗೆ ಬಂದಿದೆ.

ಪ್ರಮುಖ ಲಕ್ಷಣಗಳು: 

• ಇದು 2005ರ MGNREGA ಕಾಯ್ದೆಯನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಗ್ರಾಮೀಣಾಭಿವೃದ್ಧಿ ಸಚಿವಾಲಯದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಗ್ರಾಮೀಣ ಉದ್ಯೋಗವನ್ನು “ಪರಿಹಾರ-ಆಧಾರಿತ” ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಿಂದ “ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಆಸ್ತಿ-ಸೃಷ್ಟಿ” ಮಾದರಿಗೆ ಪರಿವರ್ತಿಸುತ್ತದೆ.
• ಇದು ಖಾತರಿಯ ಕೆಲಸದ ದಿನಗಳನ್ನು 125 ದಿನಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿಸುವುದು, 60:40 ಕೇಂದ್ರ-ರಾಜ್ಯ ನಿಧಿ ಅನುಪಾತವನ್ನು ಜಾರಿಗೊಳಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಪಿಎಂ ಗತಿ ಶಕ್ತಿ ಯೋಜನೆಯೊಂದಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕ ಹೊಂದಿದ ಪೂರೈಕೆ-ಚಾಲಿತ ಹಾಗೂ ಪ್ರಮಾಣಿತ ಬಜೆಟ್ ಹಂಚಿಕೆಗೆ ಸ್ಥಿತ್ಯಂತರಗೊಳ್ಳುವುದನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.
• ಇದಲ್ಲದೆ, ಕೃಷಿ ಋತುಗಳ ಸಮಯದಲ್ಲಿ 60 ದಿನಗಳ ಕಾಲ ಉದ್ಯೋಗವನ್ನು ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿ ತಡೆಹಿಡಿಯಲು ಈ ಕಾಯ್ದೆಯು ಆದೇಶಿಸುತ್ತದೆ.

ಪ್ರಮುಖ ಲಕ್ಷಣಗಳು ಮತ್ತು ಅನುಷ್ಠಾನ: 

• ವೇತನಗಳು: ದಿನಕ್ಕೆ ₹300 ರಷ್ಟಿರುವ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮೂಲ ವೇತನವನ್ನು ನಿಗದಿಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಇದು ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಬದಲಾವಣೆಗಳನ್ನು ಅನುಮತಿಸುತ್ತದೆ.
• ಯೋಜನೆಗಳು: ಈ ಕಾಯ್ದೆಯು ಜಲ ಭದ್ರತೆ, ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ಮತ್ತು ಹವಾಮಾನ ಸ್ಥಿತಿಸ್ಥಾಪಕತ್ವದ ಮೇಲೆ ಗಮನ ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸುತ್ತದೆ.
• ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ: AI -ಚಾಲಿತ, ಪಾರದರ್ಶಕ ಮತ್ತು ಜಿಯೋ-ಟ್ಯಾಗ್ ಮಾಡಿದ ಟ್ರ್ಯಾಕಿಂಗ್‌ಗಾಗಿ ವಿಕಸಿತ್ ಭಾರತ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಗ್ರಾಮೀಣ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ನಿಧಿಯನ್ನು ಇದು ಬಳಸುತ್ತದೆ.
• ಹಕ್ಕುಗಳು: ನಿರುದ್ಯೋಗ ಭತ್ಯೆ ಮತ್ತು ವೇತನ ವಿಳಂಬ ದಂಡಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುವುದನ್ನು ಇದು ಮುಂದುವರಿಸುತ್ತದೆ.

ಇ-ಸಾರಸ್ (eSARAS)

ರಾಜ್ಯಶಾಸ್ತ್ರ

ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿ:

• ಗ್ರಾಮೀಣ ಕುಶಲಕರ್ಮಿಗಳನ್ನು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳಿಗೆ ಜೋಡಿಸುವ ಮೂಲಕ ಮತ್ತು ಡಿಜಿಟಲ್ ಇಂಡಿಯಾ ಮಿಷನ್‌ನ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಅಂತರ್ಗತ ಬೆಳವಣಿಗೆಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುವ ಮೂಲಕ ಮಹಿಳಾ-ನೇತೃತ್ವದ ಸ್ವಸಹಾಯ ಸಂಘಗಳನ್ನು (SHGs) ಡಿಜಿಟಲ್ ಆಗಿ ಸಬಲೀಕರಣಗೊಳಿಸುವಲ್ಲಿ ಇ-ಸಾರಸ್ (eSARAS – SARAS Aajeevika) ಪಾತ್ರವನ್ನು ಸರ್ಕಾರವು ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಒತ್ತಿಹೇಳಿದೆ.

ಇ-ಸಾರಸ್ ಬಗ್ಗೆ (eSARAS – SARAS Aajeevika)

• ಇದು ಭಾರತದಾದ್ಯಂತ ಮಹಿಳಾ ಸ್ವಸಹಾಯ ಸಂಘಗಳು, ಗ್ರಾಮೀಣ ಕುಶಲಕರ್ಮಿಗಳು ಮತ್ತು ಉತ್ಪಾದಕ ಸಮೂಹಗಳಿಂದ ರಚಿಸಲಾದ ಉತ್ಪನ್ನಗಳ ಡಿಜಿಟಲ್ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಾಗಿದೆ.
• ಇದನ್ನು ದೀನದಯಾಳ್ ಅಂತ್ಯೋದಯ ಯೋಜನೆ-ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಗ್ರಾಮೀಣ ಜೀವನೋಪಾಯ ಮಿಷನ್ (DAY-NRLM) ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಗ್ರಾಮೀಣಾಭಿವೃದ್ಧಿ ಸಚಿವಾಲಯವು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದೆ.
• ಉದ್ದೇಶ – ಸ್ವಸಹಾಯ ಸಂಘದ ಸದಸ್ಯರಿಗೆ ನೇರ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಪ್ರವೇಶವನ್ನು ಒದಗಿಸುವುದು, ಮಧ್ಯವರ್ತಿಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕುವುದು, ನ್ಯಾಯಯುತ ಸಂಭಾವನೆಯನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಮತ್ತು ಸ್ಥಳೀಯ ಕರಕುಶಲ ವಸ್ತುಗಳು ಹಾಗೂ ಗ್ರಾಮೀಣ ಉದ್ಯಮಶೀಲತೆಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುವುದು ಇದರ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿದೆ.
• ಇ-ಸಾರಸ್‌ನಲ್ಲಿರುವ (eSARAS) ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಉತ್ಪನ್ನವು ತನ್ನದೇ ಆದ ವಿಶಿಷ್ಟ ಹಿನ್ನೆಲೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ ಮತ್ತು ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಖರೀದಿಯೂ ಅದರ ಹಿಂದಿನ ಕುಶಲಕರ್ಮಿಯೊಂದಿಗೆ ನೇರ ಸಂಪರ್ಕವನ್ನು ಏರ್ಪಡಿಸುತ್ತದೆ ಹಾಗೂ ಇದು ಈ ಕೆಳಗಿನ ಉದಾಹರಣೆಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ:
  • ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶದ ಚಾಂದೇರಿ ಸೀರೆಗಳು ಇದರಲ್ಲಿ ಸೇರಿವೆ.
  • ರಾಜಸ್ಥಾನದ ಅಮೃತಶಿಲೆಯ ಕುಶಲಕರ್ಮಿಗಳು ಇದರ ಭಾಗವಾಗಿದ್ದಾರೆ.
  • ಜಮ್ಮು ಮತ್ತು ಕಾಶ್ಮೀರದ ಬೆಟ್ಟಗಳ ಪಶ್ಮಿನಾ ಉತ್ಪಾದಕರು ಇದರಲ್ಲಿ ಸೇರಿದ್ದಾರೆ.

ಪ್ರಮುಖ ಮೈಲಿಗಲ್ಲುಗಳು: ಪೋರ್ಟಲ್‌ನಿಂದ ಇ-ಕಾಮರ್ಸ್ ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗೆ:-

• ಇ-ಸಾರಸ್ ಪೋರ್ಟಲ್ (eSARAS Portal): ಸಾರಸ್ ಉತ್ಪನ್ನಗಳ ಉತ್ತಮ ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಾಗಿ ಇ-ಕಾಮರ್ಸ್ ಪೋರ್ಟಲ್ ಅನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಾಗಿದೆ.
• ಇ-ಸಾರಸ್ ಮೊಬೈಲ್ ಅಪ್ಲಿಕೇಶನ್ (eSARAS Mobile App): ಇ-ಸಾರಸ್ ಪೂರೈಸುವಿಕೆ ಕೇಂದ್ರದ ಜೊತೆಗೆ ಮೊಬೈಲ್ ಅಪ್ಲಿಕೇಶನ್ ಅನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಇದನ್ನು ಉತ್ಪನ್ನಗಳ ಸಂಸ್ಕರಣೆ, ಪ್ಯಾಕೇಜಿಂಗ್ ಹಾಗೂ ಸಾಗಾಟಕ್ಕೆ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
• ONDC (ಓಪನ್ ನೆಟ್‌ವರ್ಕ್ ಫಾರ್ ಡಿಜಿಟಲ್ ಕಾಮರ್ಸ್): ಇ-ಕಾಮರ್ಸ್ ವಲಯವನ್ನು ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಮುಕ್ತವಾಗಿಸಲು (ಅಥವಾ ಸಮಾನ ಅವಕಾಶ ಕಲ್ಪಿಸಲು) ONDC ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ 
• ಉಮಂಗ್ (UMANG): ಉಮಂಗ್ ಆ್ಯಪ್‌ನಲ್ಲಿ ಈಗ ಇ-ಸಾರಸ್ ಕೂಡ ಲಭ್ಯವಿದ್ದು, ಈ ವೇದಿಕೆಯು ಜೂನ್ 2026 ರ ವೇಳೆಗೆ 796.69 ಕೋಟಿ ವಹಿವಾಟುಗಳೊಂದಿಗೆ 2,572 ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತಿದೆ.
• ಸಾರಸ್ ಶಕ್ತಿ ಕಲೆಕ್ಷನ್: ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಪೊರೇಟ್ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳಿಗಾಗಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಗ್ರಾಮೀಣ ವಿಕಾಸ್ ಸಮ್ಮೇಳನ 2026 ರಲ್ಲಿ ಪ್ರೀಮಿಯಂ ಉಡುಗೊರೆ ಸಂಗ್ರಹವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಾಗಿದೆ.
• ಸಾರಸ್ ಆಜೀವಿಕಾ ಗ್ಯಾಲರಿ: ಇದು ಆಯ್ದ ಸ್ವಸಹಾಯ ಸಂಘಗಳ (SHG) ಉತ್ಪನ್ನಗಳನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಲು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾದ ಶಾಶ್ವತ ಗ್ಯಾಲರಿಯಾಗಿದೆ.

ಭಾರತದ ಕ್ಷೀಣಿಸುತ್ತಿರುವ ಹತ್ತಿ ಉತ್ಪಾದಕತೆ

ಅರ್ಥವ್ಯವಸ್ಥೆ

ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿ:

• ಭಾರತದ ಹತ್ತಿ ಉತ್ಪಾದಕತೆಯಲ್ಲಿನ ಸ್ಥಗಿತವು, ಹೊಸ ಕುಲಾಂತರಿ (ತಳೀಯವಾಗಿ ಮಾರ್ಪಡಿಸಿದ-GM) ಹತ್ತಿ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಗಳು ಮಾತ್ರ ಉತ್ಪಾದಕತೆಯನ್ನು ಸುಧಾರಿಸಬಹುದೇ ಅಥವಾ ಮಣ್ಣಿನ ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ಕೃಷಿ ಪದ್ಧತಿಗಳ ಮೇಲೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಒತ್ತು ನೀಡುವ ಅಗತ್ಯವಿದೆಯೇ ಎಂಬ ಚರ್ಚೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ.

ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಹತ್ತಿ ಬೇಸಾಯದ ಬಗ್ಗೆ: 

• ಇದನ್ನು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ “ಬಿಳಿ ಚಿನ್ನ” ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.
• ಇದು ಭಾರತದ ಜವಳಿ ಉದ್ಯಮದ ಬೆನ್ನೆಲುಬಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವ ಮತ್ತು ಲಕ್ಷಾಂತರ ಜನರ ಜೀವನಾಧಾರವನ್ನು ಕಾಪಾಡುವ ಪ್ರಮುಖ ವಾಣಿಜ್ಯ ಬೆಳೆಯಾಗಿದೆ.

ಭೌಗೋಳಿಕ ಮತ್ತು ಹವಾಮಾನ ಅಗತ್ಯತೆಗಳು: 

• ಇದು ಪರಿಪಕ್ವವಾಗಲು 6-8 ತಿಂಗಳುಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಉಪೋಷ್ಣವಲಯದ ಖಾರಿಫ್ ಬೆಳೆಯಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಹತ್ತಿಗೆ ಕನಿಷ್ಠ 210 ಹಿಮ-ಮುಕ್ತ ದಿನಗಳೊಂದಿಗೆ ಬೆಚ್ಚಗಿನ ಹಾಗೂ ಬಿಸಿಲಿನ ಹವಾಮಾನದ (21°C-30°C) ಅಗತ್ಯವಿದೆ.
• ಮಳೆ/ಮಣ್ಣು: ಈ ಬೆಳೆಗೆ 50-100 ಸೆಂ.ಮೀ ನೀರಿನ ಅಗತ್ಯವಿದೆ ಮತ್ತು ತೇವಾಂಶವನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಕಪ್ಪು ಹತ್ತಿ ಮಣ್ಣಿನಲ್ಲಿ ಇದು ಉತ್ತಮವಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ, ಆದಾಗ್ಯೂ ಜಲಾವೃತವನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಲು ಸರಿಯಾದ ನೀರು ಬಸಿದು ಹೋಗುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಮೆಕ್ಕಲು/ಕೆಂಪು ಮಣ್ಣಿನಲ್ಲಿಯೂ ಇದು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದುತ್ತದೆ.
• ಉತ್ಪಾದನೆ: ಭಾರತವು ವಿಶ್ವದ ಅಗ್ರ ಉತ್ಪಾದಕ ದೇಶವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಅತಿದೊಡ್ಡ ವಿಸ್ತೀರ್ಣವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.
• ಪ್ರಮುಖ ಉತ್ಪಾದಕ ರಾಜ್ಯಗಳು: ಗುಜರಾತ್, ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ ಮತ್ತು ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶ ಪ್ರಮುಖ ಉತ್ಪಾದಕ ರಾಜ್ಯಗಳಾಗಿವೆ.
• ಪ್ರಮುಖ ಸವಾಲುಗಳು:  ಪಿಂಕ್ ಬಾಲವರ್ಮ್ (PBW) ಪ್ರತಿರೋಧವು ಪ್ರಮುಖ ಸವಾಲಾಗಿದೆ.

ಹತ್ತಿ ಉತ್ಪಾದಕತೆಗಾಗಿ ಮಿಷನ್: 

• ಇದನ್ನು ಕಪಾಸ್ ಕ್ರಾಂತಿ ಎಂದೂ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.
• ಉದ್ದೇಶ – ಭಾರತವನ್ನು ಸ್ವಾವಲಂಬಿ ಮತ್ತು ಜಾಗತಿಕವಾಗಿ ಸ್ಪರ್ಧಾತ್ಮಕ ಜವಳಿ ಕೇಂದ್ರವನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಲು ಸ್ಥಗಿತಗೊಂಡ ಇಳುವರಿಯನ್ನು ಪರಿಹರಿಸುವುದು ಹಾಗೂ ಫೈಬರ್ ಗುಣಮಟ್ಟವನ್ನು ಸುಧಾರಿಸುವುದು ಇದರ ಗುರಿಯಾಗಿದೆ.
• ಇದು ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಾಂದ್ರತೆಯ ನಾಟಿ (High-Density Planting System – HDPS) ಪದ್ಧತಿಯನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು, 24 ಹವಾಮಾನ-ಸ್ಥಿತಿಸ್ಥಾಪಕ ಪ್ರಭೇದಗಳನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸುವುದು, ಅತಿ ಉದ್ದನೆಯ ನಾರಿನ ಹತ್ತಿ ಉತ್ಪಾದನೆಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುವುದು ಮತ್ತು “ಕಸ್ತೂರಿ ಕಾಟನ್ ಭಾರತ್” ಎಂದು ಬ್ರ್ಯಾಂಡಿಂಗ್ ಮಾಡುವುದರ ಮೇಲೆ ಗಮನ ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸುತ್ತದೆ.
• ಆಧುನೀಕರಣ: ಇದು ಉತ್ತಮ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಪ್ರವೇಶಕ್ಕಾಗಿ ಹತ್ತಿ ಜಿನ್ನಿಂಗ್ ನ 2,000 ಘಟಕಗಳನ್ನು ಮೇಲ್ದರ್ಜೆಗೇರಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಡಿಜಿಟಲ್ ಸಾಧನಗಳನ್ನು ಸಂಯೋಜಿಸುವುದನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.

ಗಗನ್ (GAGAN – GPS Aided GEO Augmented Navigation)

ವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ

ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿ:

• ಸಮಭಾಜಕ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ಪ್ರಮಾಣೀಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ವಿಶ್ವದ ಮೊದಲ ಉಪಗ್ರಹ ಆಧಾರಿತ ವರ್ಧಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಆಗಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮುವ ಮೂಲಕ ಭಾರತವು ಉಪಗ್ರಹ ನೌಕಾಯಾನದಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ 

ಐತಿಹಾಸಿಕ ಮೈಲಿಗಲ್ಲನ್ನು ಸಾಧಿಸಿದೆ.

ಗಗನ್ (GAGAN) ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಎಂದರೇನು?

• GAGAN ಎಂಬುದು ಭಾರತದ ಸ್ಥಳೀಯ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದಿಂದ ನಿರ್ಮಿತವಾದ ಅತ್ಯಾಧುನಿಕ ಉಪಗ್ರಹ ಆಧಾರಿತ ವರ್ಧಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ.
• ಈ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವನ್ನು ಭಾರತೀಯ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಸಂಶೋಧನಾ ಸಂಸ್ಥೆ (ISRO) ಮತ್ತು ಭಾರತೀಯ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣಗಳ ಪ್ರಾಧಿಕಾರ (AAI) ಜಂಟಿಯಾಗಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿವೆ.
• 2015 ರಿಂದ ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯಲ್ಲಿರುವ ಈ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು, ನೈಜ-ಸಮಯದ ತಿದ್ದುಪಡಿ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಒದಗಿಸುವ ಮೂಲಕ GPS ಸಂಕೇತಗಳ ನಿಖರತೆ, ಲಭ್ಯತೆ ಮತ್ತು ಸಮಗ್ರತೆಯನ್ನು ಗಣನೀಯವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ.

ಪ್ರಮುಖ ಅನ್ವಯಗಳು:

ನಾಗರಿಕ ವಾಯುಯಾನದ ಜೊತೆಗೆ, GAGAN ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವು ಈ ಕೆಳಗಿನ ಪ್ರಮುಖ ವಲಯಗಳನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸುತ್ತದೆ:

• ಕಡಲ ನೌಕಾಯಾನ: ಹಡಗುಗಳ ಸುರಕ್ಷಿತ ಸಂಚಾರಕ್ಕಾಗಿ ಕಡಲ ನೌಕಾಯಾನವನ್ನು ಇದು ಅತ್ಯಂತ ದಕ್ಷವಾಗಿ ಬೆಂಬಲಿಸುತ್ತದೆ.
• ಸಾರಿಗೆ ಮತ್ತು ನಿರ್ವಹಣೆ: ಸಾರಿಗೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮತ್ತು ಫ್ಲೀಟ್ ನಿರ್ವಹಣೆಗೆ ಇದು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ನೆರವಾಗುತ್ತದೆ.
• ರೈಲ್ವೆ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆ: ರೈಲ್ವೆ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳಲ್ಲಿ ರೈಲುಗಳ ನಿಖರವಾದ ಮಾರ್ಗಸೂಚಿ ಮತ್ತು ಟ್ರ್ಯಾಕಿಂಗ್‌ಗಾಗಿ ಇದು ಬಳಕೆಯಾಗುತ್ತದೆ.
• ವಿಪತ್ತು ನಿರ್ವಹಣೆ: ನೈಸರ್ಗಿಕ ವಿಕೋಪಗಳ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ತುರ್ತು ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆ ಮತ್ತು ವಿಪತ್ತು ನಿರ್ವಹಣೆಯಲ್ಲಿ ಇದು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿ ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ.
• ಇತರೆ ಕಾರ್ಯತಂತ್ರದ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳು: ರಕ್ಷಣಾ ವಲಯ, ಟೆಲಿಕಾಂ ಸಿಂಕ್ರೊನೈಸೇಶನ್ ಮತ್ತು ನಿಖರವಾದ ಭೌಗೋಳಿಕ ಮ್ಯಾಪಿಂಗ್ ಕಾರ್ಯಗಳಿಗೂ ಇದು ಅತ್ಯಂತ ಉಪಯೋಗಕಾರಿಯಾಗಿದೆ.

ಭೂಸೇನಾ ಸಿಬ್ಬಂದಿಯ 31ನೇ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರು

ರಕ್ಷಣೆ

ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿ:

• ನಾಲ್ಕು ದಶಕಗಳಿಗೂ ಹೆಚ್ಚು ಕಾಲ ದೇಶಕ್ಕೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ ವಿಶಿಷ್ಟ ಸೇವೆಯ ನಂತರ ನಿವೃತ್ತರಾದ ಜನರಲ್ ಉಪೇಂದ್ರ ದ್ವಿವೇದಿ ಅವರಿಂದ ಜನರಲ್ ಧೀರಜ್ ಸೇಠ್ ಅವರು ಭೂಸೇನಾ ಸಿಬ್ಬಂದಿಯ 31ನೇ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರಾಗಿ ಅಧಿಕಾರ ವಹಿಸಿಕೊಂಡರು.

ಭೂಸೇನಾ ಸಿಬ್ಬಂದಿಯ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರು (COAS)

• ಭೂಸೇನಾ ಸಿಬ್ಬಂದಿಯ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರು (COAS) ಭಾರತೀಯ ಸೇನೆಯ ವೃತ್ತಿಪರ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರಾಗಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ಅತ್ಯುನ್ನತ ಶ್ರೇಣಿಯ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತಿರುವ ಅಧಿಕಾರಿಯಾಗಿದ್ದಾರೆ.
• ಭಾರತೀಯ ಸೇನೆಯ ಆಜ್ಞೆ, ತರಬೇತಿ, ಆಡಳಿತ, ಶಿಸ್ತು ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯ ಸಿದ್ಧತೆಗೆ COAS ಜವಾಬ್ದಾರರಾಗಿರುತ್ತಾರೆ.
• ಆದರೆ ಸಂವಿಧಾನದ 53(2) ನೇ ವಿಧಿಯ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ, ಭಾರತದ ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿಗಳು ಸಶಸ್ತ್ರ ಪಡೆಗಳ ಸರ್ವೋಚ್ಚ ಕಮಾಂಡರ್ ಆಗಿರುತ್ತಾರೆ.
• COAS ಅವರನ್ನು ಕ್ಯಾಬಿನೆಟ್‌ನ ನೇಮಕಾತಿ ಸಮಿತಿಯು (ACC) ಮೂರು ವರ್ಷಗಳ ಅಧಿಕಾರಾವಧಿಗೆ ಅಥವಾ 62 ನೇ ವಯಸ್ಸಿನವರೆಗೆ ನೇಮಿಸುತ್ತದೆ.
• ಭದ್ರತೆಯ ಕ್ಯಾಬಿನೆಟ್ ಸಮಿತಿ (CCS) ಮತ್ತು ರಕ್ಷಣಾ ಸಚಿವಾಲಯದ ನೇತೃತ್ವದ ನಾಗರಿಕ-ನೇತೃತ್ವದ ರಕ್ಷಣಾ ರಚನೆಯ ಒಳಗೆ COAS ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಾರೆ.

ಟ್ರಾನ್ಸ್‌ಕ್ಯಾಸ್ಪಿಯನ್ ಮರಿಂಕಾ (Schizothorax pelzami)

ಪರಿಸರ 

ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿ

• ಅರುಣಾಚಲ ಪ್ರದೇಶದ ಪೂರ್ವ ಕಮೆಂಗ್ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಕುಲವೊಂದು ರೇ-ಫಿನ್ಡ್ ಮೀನು (ray-finned fish) ಸ್ಕಿಜೋಥೊರಾಕ್ಸ್ ಪೆಲ್ಜಾಮಿ (Schizothorax pelzami) ಅಥವಾ ಟ್ರಾನ್ಸ್‌ಕ್ಯಾಸ್ಪಿಯನ್ ಮರಿಂಕಾ (Transcaspian marinka) ರಕ್ಷಿಸಲು ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಅಭಿಯಾನವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದೆ.

ಟ್ರಾನ್ಸ್‌ಕ್ಯಾಸ್ಪಿಯನ್ ಮರಿಂಕಾ (Schizothorax pelzami) ಬಗ್ಗೆ: 

• ಆವಾಸಸ್ಥಾನದ ಪ್ರಕಾರ: ಇದು ಸಿಹಿನೀರಿನ ಮತ್ತು ನದಿಗಳ ತಳಭಾಗದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವ ಬೆಂಥೋಪೆಲಾಜಿಕ್ ಮೀನು ಆಗಿದೆ.
• ಹಂಚಿಕೆ: ಇದು ತುರ್ಕಮೆನಿಸ್ತಾನ್, ಅಫ್ಘಾನಿಸ್ತಾನ್ ಮತ್ತು ಈಶಾನ್ಯ ಇರಾನ್‌ನ ನದಿಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ ಹಾಗೂ ಸಮಶೀತೋಷ್ಣ ಬೆಂಥೋಪೆಲಾಜಿಕ್ ಪರಿಸರದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ.
• IUCN ಕೆಂಪು ಪಟ್ಟಿ ಸ್ಥಿತಿ : ಈ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಅದರ ದೊಡ್ಡ ವ್ಯಾಪ್ತಿ ಮತ್ತು ವ್ಯಾಪಕವಾದ ಅಪಾಯಗಳು ಇಲ್ಲದಿರುವುದರಿಂದ ಇದನ್ನು ಕನಿಷ್ಠ ಕಾಳಜಿ (LC) ಎಂದು ನಿರ್ಣಯಿಸಲಾಗಿದೆ.
• ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಇತ್ತೀಚಿನ ಸಂರಕ್ಷಣೆ: ಅರುಣಾಚಲ ಪ್ರದೇಶದ ಪೂರ್ವ ಕಮೆಂಗ್ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಸಾಂಗ್ನೋ ಕುಲವು ಸ್ಥಳೀಯವಾಗಿ ಎಂಗಾರ್ಸಿಂಗ್ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ 52 ಟ್ರಾನ್ಸ್‌ಕ್ಯಾಸ್ಪಿಯನ್ ಮರಿಂಕಾ (Schizothorax pelzami) ಮೀನಿನ ಮರಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಮುದಾಯ-ಆಧಾರಿತ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಉಪಕ್ರಮವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದೆ ಮತ್ತು ಇವುಗಳನ್ನು ರಿಚಾಸೊ ತೊರೆಯ ಮಹಸೀರ್-ಮುಕ್ತ (mahseer-free) ಜಲವ್ಯಾಪ್ತಿಗೆ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ.

ಫಾರೆಸ್ಟ್ ಔಲೆಟ್ (Forest Owlet – Heteroglaux blewitti)

ಪರಿಸರ 

ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿ: 

• ಫಾರೆಸ್ಟ್ ಔಲೆಟ್ (Forest Owlet) 100 ವರ್ಷಗಳಿಗೂ ಹೆಚ್ಚು ಕಾಲ ಅಳಿದುಹೋಗಿದೆ ಎಂದು ಭಾವಿಸಿದ ನಂತರ 1997 ರಲ್ಲಿ ಮರುಶೋಧಿಸಲಾದ ಸ್ಥಳೀಯ ಗೂಬೆ ಪ್ರಭೇದವಾಗಿದೆ.

ಫಾರೆಸ್ಟ್ ಔಲೆಟ್ (Forest Owlet) ಬಗ್ಗೆ: 

• ಗೋಚರತೆ: ಇದು ಚುಕ್ಕೆಗಳಿಲ್ಲದ ಕಿರೀಟ (unspotted crown), ಬಿಳಿ ಗಂಟಲಿನ ಕಾಲರ್ ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚು ಪಟ್ಟೆಗಳಿರುವ ರೆಕ್ಕೆಗಳು ಹಾಗೂ ಬಾಲವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಸಣ್ಣ ಗೂಬೆಯಾಗಿದೆ.
• ವರ್ತನೆ ಮತ್ತು ಸ್ವಭಾವ : ಹೆಚ್ಚಿನ ಗೂಬೆಗಳಿಗಿಂತ ಭಿನ್ನವಾಗಿ, ಇದು ಹಗಲಿನಲ್ಲಿ ಚಲಿಸುವ ಜೀವಿಯಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಬೇಟೆಯಾಡುವಾಗ ವೇಗವಾಗಿ ಅಕ್ಕಪಕ್ಕಕ್ಕೆ ಬಾಲವನ್ನು ತಿರುಗಿಸುತ್ತದೆ..
• ಆವಾಸಸ್ಥಾನದ ಆದ್ಯತೆ: ಈ ಪ್ರಭೇದವು ಮುಕ್ತ ಮೇಲಾವರಣ (open canopy) ಮತ್ತು ದಟ್ಟವಾದ ಕುರುಚಲು ಗಿಡಗಳನ್ನು (dense undergrowth) ಹೊಂದಿರುವ ತೇಗದ ಪ್ರಾಬಲ್ಯವಿರುವ ಒಣ ಎಲೆ ಉದುರುವ ಕಾಡುಗಳಲ್ಲಿ (dry deciduous forests) ವಾಸಿಸುತ್ತದೆ.
• ಹರಡುವಿಕೆ (Distribution): ಈ ಗೂಬೆಯು ಮಧ್ಯ ಭಾರತಕ್ಕೆ ಸೀಮಿತವಾಗಿದ್ದು, ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶ, ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ ಮತ್ತು ಗುಜರಾತ್‌ನಲ್ಲಿ ಛಿದ್ರಗೊಂಡ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು (fragmented populations) ಹೊಂದಿದೆ.
• ಪರಿಸರ ಪಾತ್ರ (Ecological Role): ಅಂಡರ್‌ಸ್ಟೋರಿ ಪರಭಕ್ಷಕವಾಗಿ (understory predator), ಇದು ಸಣ್ಣ ಸಸ್ತನಿಗಳು (small mammals), ಸರೀಸೃಪಗಳು (reptiles) ಮತ್ತು ದೊಡ್ಡ ಕೀಟಗಳ (large insects) ಜನಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುತ್ತದೆ.
• ಪ್ರಮುಖ ಬೆದರಿಕೆಗಳು (Key Threats): ಅಕ್ರಮ ಲಾಗಿಂಗ್ (illegal logging), ಕಾಡ್ಗಿಚ್ಚು (forest fires) ಮತ್ತು ಕೃಷಿ ವಿಸ್ತರಣೆಯಿಂದಾಗಿ (agricultural expansion) ಉಂಟಾಗುವ ಆವಾಸಸ್ಥಾನ ಅವನತಿಯು (Habitat degradation) ಪ್ರಮುಖ ಬೆದರಿಕೆಯಾಗಿದೆ.
• ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಸ್ಥಿತಿ (Conservation Status): ಐಯುಸಿಎನ್ (IUCN): ಅಳಿವಿನಂಚಿನಲ್ಲಿರುವ (Endangered); ಸಿಐಟಿಇಎಸ್ (CITES): ಅನುಬಂಧ I (Appendix I); ವನ್ಯಜೀವಿ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಕಾಯ್ದೆ (WPA): ವೇಳಾಪಟ್ಟಿ I (Schedule I) ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಸಂರಕ್ಷಿಸಲಾಗಿದೆ.

16ನೇ ಭಾರತ-ಜಪಾನ್ ವಾರ್ಷಿಕ ಶೃಂಗಸಭೆ (16th India-Japan Annual Summit)

ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ

ಸನ್ನಿವೇಶ

ನವದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆದ 16ನೇ ಭಾರತ-ಜಪಾನ್ ವಾರ್ಷಿಕ ಶೃಂಗಸಭೆಯಲ್ಲಿ (16th India-Japan Annual Summit) ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳಲು ಜಪಾನ್ ಪ್ರಧಾನಿ ಸನೇ ಟಕಾಚಿ (Sanae Takaichi) ಅವರು ಭಾರತಕ್ಕೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿದರು.

ಭಾರತ-ಜಪಾನ್ ದ್ವಿಪಕ್ಷೀಯ ಸಂಬಂಧಗಳು (India-Japan Bilateral Relations)

• ಭಾರತ ಮತ್ತು ಜಪಾನ್ 2014 ರಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ದ್ವಿಪಕ್ಷೀಯ ಸಂಬಂಧಗಳನ್ನು “ವಿಶೇಷ ಕಾರ್ಯತಂತ್ರದ ಮತ್ತು ಜಾಗತಿಕ ಪಾಲುದಾರಿಕೆ” (Special Strategic and Global Partnership) ಯಾಗಿ ಉನ್ನತೀಕರಿಸಿದವು.
• ಎಫ್‌ಡಿಐ ಮೂಲ (FDI Source): ಜಪಾನ್ ಭಾರತಕ್ಕೆ 5ನೇ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಎಫ್‌ಡಿಐ ಮೂಲವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು 2000 ಮತ್ತು 2026 ರ ನಡುವೆ ಇದು ಒಟ್ಟು ಎಫ್‌ಡಿಐನ 6% ರಷ್ಟಿದೆ.
• ರಕ್ಷಣಾ ಸಂಬಂಧಗಳು (Defence Relations): ದ್ವಿಪಕ್ಷೀಯ ರಕ್ಷಣಾ ಸಹಕಾರವು (Bilateral defence cooperation) 2+2 ಮಂತ್ರಿಗಳ ಸಂವಾದವನ್ನು (2+2 Ministerial Dialogue) ಆಧರಿಸಿದೆ.
• ಜಂಟಿ ಸಮರಾಭ್ಯಾಸ (Joint Exercise): ಜಿಮೆಕ್ಸ್ (JIMEX – ನೌಕಾಪಡೆ), ಧರ್ಮ ಗಾರ್ಡಿಯನ್ (Dharma Guardian – ಸೇನೆ), ವೀರ್ ಗಾರ್ಡಿಯನ್ (Veer Guardian – ವಾಯುಪಡೆ), ಮಲಬಾರ್ (Malabar – ಯುಎಸ್-ಭಾರತ-ಜಪಾನ್-ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ ನಡುವಿನ ಬಹುಪಕ್ಷೀಯ ನೌಕಾ ಸಮರಾಭ್ಯಾಸ) ಇವುಗಳು ಜಂಟಿ ಸಮರಾಭ್ಯಾಸಗಳಾಗಿವೆ.
• ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಸಹಯೋಗ (Space Collaboration): ಚಂದ್ರನ ದಕ್ಷಿಣ ಧ್ರುವದಲ್ಲಿ ಚಂದ್ರನ ನೀರಿನ ಮಂಜುಗಡ್ಡೆಯನ್ನು (lunar water ice) ತನಿಖೆ ಮಾಡಲು ಇಸ್ರೋ (ISRO) ಮತ್ತು ಜಾಕ್ಸಾ (JAXA) ಗಳು ಲೂನಾರ್ ಪೋಲಾರ್ ಎಕ್ಸ್‌ಪ್ಲೋರೇಶನ್ ಮಿಷನ್ (Lunar Polar Exploration mission – LUPEX) ನಲ್ಲಿ ಸಹಯೋಗ ಹೊಂದಿವೆ.
• ಪರಮಾಣು ಒಪ್ಪಂದ (Nuclear Treaty): 2016 ರ ನಾಗರಿಕ ಪರಮಾಣು ಒಪ್ಪಂದವು (civil nuclear agreement) ಎನ್‌ಪಿಟಿ-ಯೇತರ (non-NPT) ರಾಷ್ಟ್ರಕ್ಕೆ ಪರಮಾಣು ಸಹಕಾರವನ್ನು (nuclear cooperation) ವಿಸ್ತರಿಸಿದ ಮೊದಲ ದೇಶವಾಗಿ ಜಪಾನ್ ಅನ್ನು ಮಾಡಿತು ಮತ್ತು ಭಾರತೀಯ ಪರಮಾಣು ಪರೀಕ್ಷೆಯ ಮೇರೆಗೆ ಒಪ್ಪಂದವನ್ನು ಮುಕ್ತಾಯಗೊಳಿಸಲು ಅನುಮತಿಸುವ ಷರತ್ತನ್ನು (clause permitting termination) ಇದು ಹೊಂದಿದೆ.
• ಕಾರ್ಯತಂತ್ರದ ಒಮ್ಮುಖ (Strategic Convergence): ಮುಕ್ತ ಮತ್ತು ಮುಕ್ತ ಇಂಡೋ-ಪೆಸಿಫಿಕ್ (Free and Open Indo-Pacific – FOIP), ಕ್ವಾಡ್ (Quad) ಮೂಲಕ ಕಡಲ ಆಕ್ರಮಣವನ್ನು ಎದುರಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಪೂರೈಕೆ ಸರಪಳಿ ಸ್ಥಿತಿಸ್ಥಾಪಕತ್ವ ಉಪಕ್ರಮದ (Supply Chain Resilience Initiative – SCRI) ಮೂಲಕ ಸ್ಥಿತಿಸ್ಥಾಪಕ ಪೂರೈಕೆ ಸರಪಳಿಗಳನ್ನು (resilient supply chains) ನಿರ್ಮಿಸುವುದು ಇದರ ಭಾಗವಾಗಿದೆ.

ಬೋರ್ಜುಲಿ ವೆಟ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್ (Borjuli Wetland)

ಪರಿಸರ 

ಸುದ್ದಿ

ಒರೈಜಾ ರುಫಿಪೋಗಾನ್ (Oryza rufipogon) ಎಂಬ ಕಾಡು ಭತ್ತದ ಪ್ರಭೇದವನ್ನು (wild rice species) ಹೊಂದಿರುವ ಅಸ್ಸಾಂನ ಬೋರ್ಜುಲಿ ಜೌಗು ಪ್ರದೇಶವನ್ನು (Borjuli wetland) ಜೈವಿಕ ವೈವಿಧ್ಯ ಪರಂಪರೆಯ ತಾಣ (Biodiversity Heritage Site – BHS) ಎಂದು ಅಧಿಸೂಚಿಸಲಾಗಿದೆ.

• ಒರೈಜಾ ರುಫಿಪೋಗಾನ್ (Oryza rufipogon) ಪ್ರಸ್ತುತ ದಿನದ ಬೆಳೆಸುವ ಭತ್ತವಾದ ಒರೈಜಾ ಸಟಿವಾ (Oryza sativa) ದ ಮೂಲವಾಗಿದೆ (progenitor).
• ಇದು ಕೀಟಗಳು ಮತ್ತು ರೋಗಗಳಿಗೆ ನಿರೋಧಕವಾಗಿದೆ ಹಾಗೂ ಪ್ರವಾಹ ಮತ್ತು ಲವಣಯುಕ್ತ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳನ್ನು (saline conditions) ಸಹಿಸಿಕೊಳ್ಳಬಲ್ಲದು, ಇದು ಹವಾಮಾನ-ಸ್ಥಿತಿಸ್ಥಾಪಕ ಬೆಳೆ ಪ್ರಭೇದಗಳನ್ನು (climate-resilient crop varieties) ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಲು ಅಮೂಲ್ಯವಾದ ಆನುವಂಶಿಕ ಸಂಪನ್ಮೂಲವನ್ನಾಗಿ (genetic resource) ಮಾಡುತ್ತದೆ.

ನ್ಯೂರೋಸಿಸ್ಟಿಸರ್ಕೋಸಿಸ್ (Neurocysticercosis)

ವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ

ಸುದ್ದಿ

ಟೇಪ್‌ವರ್ಮ್ ಸೋಂಕಿನ (tapeworm infection) ನಂತರ ಯುಕೆ ಮಹಿಳೆಯೊಬ್ಬರು ತನ್ನ ಮೆದುಳಿನಲ್ಲಿ 38 ಪರಾವಲಂಬಿ ಚೀಲಗಳನ್ನು (parasite cysts) ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಿರುವುದು ನ್ಯೂರೋಸಿಸ್ಟಿಸರ್ಕೋಸಿಸ್ (neurocysticercosis) ಬಗ್ಗೆ ಜಾಗತಿಕ ಗಮನವನ್ನು ನವೀಕರಿಸಿದೆ.

ನ್ಯೂರೋಸಿಸ್ಟಿಸರ್ಕೋಸಿಸ್ (Neurocysticercosis)

• ಇದು ಹಂದಿಮಾಂಸದ ಟೇಪ್‌ವರ್ಮ್‌ನ (pork tapeworm – Taenia solium) ಲಾರ್ವಾ ಹಂತದಿಂದ (larval stage) ಉಂಟಾಗುವ ಮೆದುಳಿನ ಪರಾವಲಂಬಿ ಸೋಂಕು (parasitic infection) ಆಗಿದೆ ಮತ್ತು ಇದು ಸ್ಥಳೀಯ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ (endemic regions) ಸ್ವಾಧೀನಪಡಿಸಿಕೊಂಡ ಅಪಸ್ಮಾರಕ್ಕೆ (acquired epilepsy) ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ.
• ಹರಡುವಿಕೆ ಮತ್ತು ಲಕ್ಷಣಗಳು (Transmission & Symptoms): ಕಲುಷಿತ ಆಹಾರ, ನೀರು ಅಥವಾ ಕಳಪೆ ನೈರ್ಮಲ್ಯದ (poor hygiene) ಮೂಲಕ ಟೇಪ್‌ವರ್ಮ್ ಮೊಟ್ಟೆಗಳನ್ನು (tapeworm eggs) ಸೇವಿಸುವುದರಿಂದ ಸೋಂಕು ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ.
• ಲಾರ್ವಾಗಳು ಮೆದುಳಿನಲ್ಲಿ ಚೀಲಗಳನ್ನು (cysts) ರೂಪಿಸುತ್ತವೆ, ಮತ್ತು ಇವು ಉರಿಯೂತದಿಂದಾಗಿ (inflammation) ರೋಗಗ್ರಸ್ತವಾಗುವಿಕೆಗಳು (seizures) ಮತ್ತು ಇತರ ನರವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು (neurological symptoms) ಪ್ರಚೋದಿಸುವ ಮೊದಲು ವರ್ಷಗಳವರೆಗೆ ಲಕ್ಷಣರಹಿತವಾಗಿ (asymptomatic) ಉಳಿಯಬಹುದು.
• ಚಿಕಿತ್ಸೆ (Treatment): ಚೀಲಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ, ಸ್ಥಳ ಮತ್ತು ಹಂತವನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿ ಆಂಟಿಪರಾಸಿಟಿಕ್ ಔಷಧಿಗಳು (antiparasitic drugs), ರೋಗಗ್ರಸ್ತವಾಗುವಿಕೆ-ವಿರೋಧಿ ಔಷಧಿಗಳು (anti-seizure medications), ಉರಿಯೂತ-ವಿರೋಧಿ ಚಿಕಿತ್ಸೆ (anti-inflammatory therapy) ಅಥವಾ ಶಸ್ತ್ರಚಿಕಿತ್ಸೆಯನ್ನು (surgery) ಒಳಗೊಂಡಂತೆ ನಿರ್ವಹಣೆಯನ್ನು ವೈಯಕ್ತೀಕರಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಫ್ಲೆಮಿಂಗೊ (ರಾಜಹಂಸ) ಕ್ರಾಂತಿ

ಪರಿಸರ

ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿ:

• ಅಲ್ಬೇನಿಯಾ ದೇಶದ ಜನರು ಉದ್ದೇಶಿತ $1.6 ಬಿಲಿಯನ್ ಮೌಲ್ಯದ ಐಷಾರಾಮಿ ರೆಸಾರ್ಟ್ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ವಿರೋಧಿಸಿ ‘ಫ್ಲೆಮಿಂಗೊ ಕ್ರಾಂತಿ’ಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದ್ದಾರೆ.
• ಈ ಯೋಜನೆಯು ಸಾಜನ್ ದ್ವೀಪ ಮತ್ತು ವಿಜೋಸಾ-ನಾರ್ಟಾ ಜೌಗು ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಬೃಹತ್ ನಿರ್ಮಾಣ ಕಾಮಗಾರಿಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಇದು ಫ್ಲೆಮಿಂಗೊಗಳು, ಕಡಲ ನಾಯಿಗಳು (Seals) ಮತ್ತು ಸಮುದ್ರ ಆಮೆಗಳ ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿ ತಾಣಗಳಿಗೆ ತೀವ್ರ ಹಾನಿಯನ್ನುಂಟುಮಾಡಲಿದ್ದು, ಪರಿಸರ ನಾಶದ ಕಡೆಗಿನ ಸರ್ಕಾರದ ನಿರ್ಲಕ್ಷ್ಯದ ಬಗ್ಗೆ ತೀವ್ರ ಕಳವಳವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದೆ.

ಫ್ಲೆಮಿಂಗೊ (Flamingo) ಬಗ್ಗೆ: 

• ಕುಲ (Genus): ಈ ಪಕ್ಷಿಗಳು ಫೀನಿಕ್ಸೋಪ್ಟೆರಿಡೆ (Phoenicopteridae) ಕುಲಕ್ಕೆ ಸೇರಿವೆ.
• ಈ ಪಕ್ಷಿಗಳು ತಮ್ಮ ಗುಲಾಬಿ ಬಣ್ಣದ ಗರಿಗಳು, ಉದ್ದನೆಯ ಕುತ್ತಿಗೆ ಮತ್ತು ನೀರನ್ನು ಸೋಸಿ ಆಹಾರ ಸೇವಿಸಲು ಒಗ್ಗಿಕೊಂಡಿರುವ ವಿಶಿಷ್ಟವಾದ ಬಾಗಿದ ಕೊಕ್ಕುಗಳಿಗೆ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿವೆ.
• ಹಂಚಿಕೆ: ಆಫ್ರಿಕಾ, ಯುರೋಪ್, ಏಷ್ಯಾ ಮತ್ತು ಅಮೆರಿಕ ಖಂಡಗಳಾದ್ಯಂತ ಆರು ಜಾತಿಯ ಜೀವಂತ ಫ್ಲೆಮಿಂಗೊ ಪ್ರಭೇದಗಳನ್ನು ಕಾಣಬಹುದಾಗಿದೆ.
• ಗ್ರೇಟರ್ ಫ್ಲೆಮಿಂಗೊ (Phoenicopterus roseus) ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರಭೇದವಾಗಿದೆ.
• ಲೆಸ್ಸರ್ ಫ್ಲೆಮಿಂಗೊ (Phoeniconaias minor) ಮತ್ತೊಂದು ಜೀವಂತ ಪ್ರಭೇದವಾಗಿದೆ.
• ಅಮೇರಿಕನ್ ಅಥವಾ ಕೆರಿಬಿಯನ್ ಫ್ಲೆಮಿಂಗೊ (Phoenicopterus ruber) ಸಹ ಈ ಗುಂಪಿಗೆ ಸೇರುತ್ತದೆ.
• ಚಿಲಿಯನ್ ಫ್ಲೆಮಿಂಗೊ (Phoenicopterus chilensis) ದಕ್ಷಿಣ ಅಮೆರಿಕಾದಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ.
• ಆಂಡಿಯನ್ ಫ್ಲೆಮಿಂಗೊ (Phoenicoparrus andinus) ಆಂಡೀಸ್ ಪರ್ವತ ಶ್ರೇಣಿಯ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತದೆ.
• ಜೇಮ್ಸ್ ಅಥವಾ ಪುನಾ ಫ್ಲೆಮಿಂಗೊ (Phoenicoparrus jamesi) ಸಹ ಒಂದು ವಿಶಿಷ್ಟ ಪ್ರಭೇದವಾಗಿದೆ.
• ಭಾರತದಲ್ಲಿ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಕರಾವಳಿ ಜೌಗು ಪ್ರದೇಶಗಳು ಮತ್ತು ಉಪ್ಪಿನ ಹೊಂಡಗಳಲ್ಲಿ ಗ್ರೇಟರ್ ಫ್ಲೆಮಿಂಗೊ ಮತ್ತು ಲೆಸ್ಸರ್ ಫ್ಲೆಮಿಂಗೊಗಳನ್ನು ಕಾಣಬಹುದಾಗಿದೆ.
• ಅಪಾಯಗಳು: ನೈಸರ್ಗಿಕ ಆವಾಸಸ್ಥಾನಗಳ ನಾಶ, ಪರಿಸರ ಮಾಲಿನ್ಯ, ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿ ತಾಣಗಳಲ್ಲಿನ ಮಾನವ ಹಸ್ತಕ್ಷೇಪ ಹಾಗೂ ಅಡಚಣೆಗಳು ಮತ್ತು ಜೌಗು ಪ್ರದೇಶಗಳ ಮೇಲೆ ಪ್ರತಿಕೂಲ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರುತ್ತಿರುವ ಹವಾಮಾನ ಬದಲಾವಣೆಯು ಈ ಪಕ್ಷಿ ಸಂಕುಲಕ್ಕೆ ಎದುರಾಗಿರುವ ಪ್ರಮುಖ ಅಪಾಯಗಳಾಗಿವೆ.

ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಸ್ಥಿತಿ: 

• ಗ್ರೇಟರ್ ಫ್ಲೆಮಿಂಗೊ: ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪರಿಸರ ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಒಕ್ಕೂಟ (IUCN) ಕೆಂಪು ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ‘ಕಡಿಮೆ ಕಾಳಜಿಯ ಅಗತ್ಯವಿರುವ ಪ್ರಭೇದ’ (LC) ಎಂದು ವರ್ಗೀಕರಿಸಲಾಗಿದೆ.
• ಲೆಸ್ಸರ್ ಫ್ಲೆಮಿಂಗೊ: ಈ ಪ್ರಭೇದವನ್ನು ‘ಅಪಾಯದ ಅಂಚಿನಲ್ಲಿರುವ ಪ್ರಭೇದ’ (NT) ಎಂದು IUCN ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಸುಮನ್ ಮಾರ್ಗಸೂಚಿ 2030 (SUMAN Roadmap 2030)

ರಾಜ್ಯಶಾಸ್ತ್ರ

ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿ:

• ಕೇಂದ್ರ ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ಕುಟುಂಬ ಕಲ್ಯಾಣ ಸಚಿವರು ತಾಯಂದಿರ ಮತ್ತು ನವಜಾತ ಶಿಶುಗಳ ಆರೋಗ್ಯ ರಕ್ಷಣೆಯನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ‘ಸುಮನ್ ಮಾರ್ಗಸೂಚಿ 2030‘ ಅನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ.

‘ಸುಮನ್ ಮಾರ್ಗಸೂಚಿ 2030’ ರಬಗ್ಗೆ 

• ಇದು ತಾಯಿ ಮತ್ತು ನವಜಾತ ಶಿಶುಗಳ ಆರೋಗ್ಯಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ 2030 ರ ವೇಳೆಗೆ ಸುಸ್ಥಿರ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಗುರಿಗಳನ್ನು (SDGs) ಸಾಧಿಸುವ ಪ್ರಗತಿಯನ್ನು ಚುರುಕುಗೊಳಿಸಲು ರೂಪಿಸಲಾದ ಸಮಗ್ರ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾರ್ಯತಂತ್ರವಾಗಿದೆ.
• ಈ ಚೌಕಟ್ಟಿನ ಪ್ರಮುಖ ಉದ್ದೇಶವು 2030 ರ ವೇಳೆಗೆ ತಾಯಂದಿರ ಮರಣ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು (MMR) ಪ್ರತಿ 1,00,000 ಸಜೀವ ಜನನಗಳಿಗೆ 70 ಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವುದು, ಜೊತೆಗೆ ನವಜಾತ ಮತ್ತು ಶಿಶು ಮರಣ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ತಗ್ಗಿಸುವುದು ಮತ್ತು ತಡೆಗಟ್ಟಬಹುದಾದ ತಾಯಂದಿರ ಹಾಗೂ ಶಿಶುಗಳ ಮರಣವನ್ನು ಶೂನ್ಯಕ್ಕೆ ಇಳಿಸುವ ಗುರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.

ತಾಯಂದಿರ ಮರಣ (Maternal Mortality)

• ಗರ್ಭಿಣಿಯಾಗಿದ್ದಾಗ ಅಥವಾ ಗರ್ಭಾವಸ್ಥೆಯು ಅಂತ್ಯಗೊಂಡ 42 ದಿನಗಳ ಒಳಗೆ ಮಹಿಳೆಯು ಮೃತಪಡುವುದನ್ನು ತಾಯಿಯ ಮರಣ ಎಂದು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
• ತಾಯಂದಿರ ಮರಣ ಪ್ರಮಾಣ (MMR) ಎಂದರೆ ಪ್ರತಿ 1,00,000 ಸಜೀವ ಜನನಗಳಿಗೆ ಸಂಭವಿಸುವ ತಾಯಂದಿರ ಮರಣಗಳ ಒಟ್ಟು ಸಂಖ್ಯೆಯಾಗಿದೆ.
• ಸುಸ್ಥಿರ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಗುರಿ (SDG) 3.1 ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ, 2030 ರ ವೇಳೆಗೆ ಜಾಗತಿಕ ತಾಯಂದಿರ ಮರಣ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ಪ್ರತಿ 1,00,000 ಸಜೀವ ಜನನಗಳಿಗೆ 70 ಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವ ಗುರಿಯನ್ನು ನಿಗದಿಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ.

ತಾಯಂದಿರ ಆರೋಗ್ಯಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಉಪಕ್ರಮಗಳು: 

• ಜನನಿ ಸುರಕ್ಷಾ ಯೋಜನೆ (JSY): ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಹೆರಿಗೆಯಾಗುವ ಬದಲು ಆಸ್ಪತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಹೆರಿಗೆ ಮಾಡಿಸಲು ಆಯ್ಕೆಮಾಡುವ ಬಡ ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಈ ಯೋಜನೆಯು ನಗದು ಸಹಾಯವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ.
• ಜನನಿ ಶಿಶು ಸುರಕ್ಷಾ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ (JSSK): ಈ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವು ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳಲ್ಲಿ ಹೆರಿಗೆಯನ್ನು ಶೇಕಡಾ 100 ರಷ್ಟು ಉಚಿತಗೊಳಿಸಿದ್ದು, ಇದರಲ್ಲಿ ಔಷಧಗಳು, ಆಹಾರ, ವೈದ್ಯಕೀಯ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳು ಮತ್ತು ಆಸ್ಪತ್ರೆಗೆ ಉಚಿತ ಸಾರಿಗೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ.
• ಸುರಕ್ಷಿತ್ ಮಾತೃತ್ವ ಆಶ್ವಾಸನ್ (SUMAN): ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳಿಂದ ಯಾವುದೇ ಕಾರಣಕ್ಕೂ ಗರ್ಭಿಣಿಯರನ್ನು ಹಿಂದಿರುಗಿಸದೆ, ಗೌರವಾನ್ವಿತ ಮತ್ತು ಗುಣಮಟ್ಟದ ಆರೈಕೆಯನ್ನು ನೀಡುವುದನ್ನು ಈ ಯೋಜನೆ ಖಾತರಿಪಡಿಸುತ್ತದೆ.
• ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ ಮಾತೃ ವಂದನಾ ಯೋಜನೆ (PMMVY): ಗರ್ಭಿಣಿಯರಿಗೆ ಪೌಷ್ಟಿಕ ಆಹಾರವನ್ನು ಖರೀದಿಸಲು ಈ ಯೋಜನೆಯಡಿ ನೇರ ನಗದು ವರ್ಗಾವಣೆಯ ಮೂಲಕ ಮೊದಲ ಮಗುವಿಗೆ ₹5,000 ಮತ್ತು ಎರಡನೇ ಹೆಣ್ಣು ಮಗುವಿಗೆ ₹6,000 ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ.
• ಲಕ್ಷ್ಯ (LaQshya): ಆಸ್ಪತ್ರೆಯ ಹೆರಿಗೆ ಕೊಠಡಿಗಳ ಗುಣಮಟ್ಟ ಮತ್ತು ಸುರಕ್ಷತಾ ಮಾನದಂಡಗಳನ್ನು ಮೇಲ್ದರ್ಜೆಗೇರಿಸುವ ಗುರಿಯನ್ನು ಈ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ಹೊಂದಿದೆ.

ಜಾಗತಿಕ ಆಹಾರ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟಿನ ವರದಿ 2026 (GRFC 2026)

ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ

ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿ:

• ಜಾಗತಿಕ ಆಹಾರ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟಿನ ವರದಿ 2026 (GRFC 2026) ರ ಪ್ರಕಾರ, 47 ದೇಶಗಳಾದ್ಯಂತ 266 ಮಿಲಿಯನ್‌ಗಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚು ಜನರು ಉನ್ನತ ಮಟ್ಟದ ತೀವ್ರ ಆಹಾರ ಅಭದ್ರತೆಯನ್ನು ಎದುರಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.

ಜಾಗತಿಕ ಆಹಾರ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟಿನ ವರದಿಯ ಪ್ರಮುಖ ಅವಲೋಕನಗಳು (GRFC 2026)

• ತೀವ್ರ ಮಟ್ಟದ ಹಸಿವು: ವರದಿ ಮಾಡಲಾದ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ಶೇಕಡಾ 22.9 ರಷ್ಟು, ಅಂದರೆ ಸುಮಾರು 266 ಮಿಲಿಯನ್ ಜನರು 2025 ರಲ್ಲಿ ಉನ್ನತ ಮಟ್ಟದ ತೀವ್ರ ಹಸಿವನ್ನು ಅನುಭವಿಸಿದ್ದಾರೆ.
• ಹಸಿವಿನ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟಿನ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಹಂಚಿಕೆ: ಕೇವಲ ಹತ್ತು ದೇಶಗಳು ಜಾಗತಿಕ ಆಹಾರ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟಿನ ಹೊರೆಯ ಸುಮಾರು ಮೂರನೇ ಎರಡರಷ್ಟು ಪಾಲನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ.
• ವಿನಾಶಕಾರಿ ಹಸಿವು: ಆರು ದೇಶಗಳಲ್ಲಿನ ಸುಮಾರು 1.4 ಮಿಲಿಯನ್ ಜನರನ್ನು ವಿನಾಶಕಾರಿ ಹಸಿವು ಅಥವಾ ‘ಕ್ಯಾಟಸ್ಟ್ರೋಫಿ’ (IPC Phase 5) ವರ್ಗದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಲಾಗಿದ್ದು, ಇದು ತೀವ್ರ ಆಹಾರ ಅಭದ್ರತೆಯ ಅತ್ಯುನ್ನತ ಮಟ್ಟವಾಗಿದೆ.

ಭಾರತದಲ್ಲಿನ ಉಪಕ್ರಮಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರಯತ್ನಗಳು: 

• ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಆಹಾರ ಭದ್ರತಾ ಕಾಯ್ದೆ, 2013 (NFSA): ಈ ಕಾಯ್ದೆಯು ಭಾರತದ ಒಟ್ಟು ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ಸುಮಾರು ಮೂರನೇ ಎರಡರಷ್ಟು ಜನರಿಗೆ ಸಬ್ಸಿಡಿ ದರದಲ್ಲಿ ಆಹಾರ ಧಾನ್ಯಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ.
• ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ ಗರೀಬ್ ಕಲ್ಯಾಣ್ ಅನ್ನ ಯೋಜನೆ (PMGKAY): ಇದು NFSA ಫಲಾನುಭವಿಗಳಿಗೆ ಉಚಿತ ಆಹಾರ ಧಾನ್ಯಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುವುದನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸುತ್ತದೆ.
• ಪೋಷಣ್ ಅಭಿಯಾನ ಮತ್ತು ಮಿಷನ್ ಪೋಷಣ್ 2.0 (POSHAN 2.0): ಮಹಿಳೆಯರು, ಮಕ್ಕಳು ಮತ್ತು ಬಾಲಕಿಯರಲ್ಲಿ ಪೌಷ್ಟಿಕಾಂಶದ ಫಲಿತಾಂಶಗಳನ್ನು ಸುಧಾರಿಸುವ ಗುರಿಯನ್ನು ಇದು ಹೊಂದಿದೆ.
• ಸಮಗ್ರ ಮಕ್ಕಳ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಸೇವೆಗಳು (ICDS): ಈ ಯೋಜನೆಯು ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಪೂರಕ ಪೌಷ್ಟಿಕಾಂಶ, ರೋಗನಿರೋಧಕ ಲಸಿಕೆ, ಆರೋಗ್ಯ ತಪಾಸಣೆ ಮತ್ತು ಶಾಲಾಪೂರ್ವ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ.
• ಪಿಎಂ-ಪೋಷಣ್ ಯೋಜನೆ (PM-POSHAN): ಶಾಲಾ ಮಕ್ಕಳಲ್ಲಿ ಪೌಷ್ಟಿಕಾಂಶ ಮತ್ತು ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಫಲಿತಾಂಶಗಳನ್ನು ಸುಧಾರಿಸಲು ಈ ಯೋಜನೆಯಡಿ ಬಿಸಿಯೂಟವನ್ನು ಒದಗಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
• ಅನೀಮಿಯಾ ಮುಕ್ತ ಭಾರತ: ಮಹಿಳೆಯರು, ಬಾಲಕಿಯರು ಮತ್ತು ಮಕ್ಕಳಲ್ಲಿ ರಕ್ತಹೀನತೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವ ಪ್ರಮುಖ ಗುರಿಯನ್ನು ಈ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ಹೊಂದಿದೆ.
• ಈಟ್ ರೈಟ್ ಇಂಡಿಯಾ ಉಪಕ್ರಮ (Eat Right India Initiative): ಇದು ದೇಶದಲ್ಲಿ ಸುರಕ್ಷಿತ, ಆರೋಗ್ಯಕರ ಮತ್ತು ಸುಸ್ಥಿರ ಆಹಾರ ಪದ್ಧತಿಗಳನ್ನು (Sustainable dietary practices) ಉತ್ತೇಜಿಸುತ್ತದೆ.

ಕಿಸಾನ್ ಸಾರಥಿ ಪ್ಲಾಟ್‌ಫಾರ್ಮ್

ರಾಜ್ಯಶಾಸ್ತ್ರ

ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿ:

• 2021 ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಾದ ಕಿಸಾನ್ ಸಾರಥಿ ಯೋಜನೆಯು ಭಾರತದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಸಮಗ್ರ ಡಿಜಿಟಲ್ ಕೃಷಿ ಸಲಹಾ ಪ್ಲಾಟ್‌ಫಾರ್ಮ್ ಆಗಿದೆ.

ಕಿಸಾನ್ ಸಾರಥಿ ಪ್ಲಾಟ್‌ಫಾರ್ಮ್ ಬಗ್ಗೆ:

• ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದವರು: ಇದನ್ನು ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ಸ್ ಮತ್ತು ಮಾಹಿತಿ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಸಚಿವಾಲಯ ಹಾಗೂ ಕೃಷಿ ಮತ್ತು ರೈತರ ಕಲ್ಯಾಣ ಸಚಿವಾಲಯಗಳು ಜಂಟಿಯಾಗಿ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿವೆ.
• ಅನುಷ್ಠಾನ: ಈ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಭಾರತೀಯ ಕೃಷಿ ಸಾಂಖ್ಯಿಕ ಸಂಶೋಧನಾ ಸಂಸ್ಥೆ ಮತ್ತು ಡಿಜಿಟಲ್ ಇಂಡಿಯಾ ಕಾರ್ಪೊರೇಷನ್ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಅನುಷ್ಠಾನಗೊಳಿಸುತ್ತಿವೆ.
• ಸಂಪರ್ಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆ:
  • ಕಿಸಾನ್ ಸಾರಥಿ ಅಪ್ಲಿಕೇಶನ್ ರೈತರನ್ನು 730 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಕೃಷಿ ವಿಜ್ಞಾನ ಕೇಂದ್ರಗಳ (KVKs) ಜೊತೆಗೆ ಸಂಪರ್ಕಿಸುತ್ತದೆ.
  • ಇದು ರೈತರಿಗೆ 100 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ICAR ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಜೊತೆಗೆ ಸಂಪರ್ಕ ಕಲ್ಪಿಸುತ್ತದೆ.
  • ಈ ವೇದಿಕೆಯು ರೈತರನ್ನು 65 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಕೃಷಿ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳ ಜೊತೆಗೆ ಸಂಪರ್ಕಿಸುತ್ತದೆ.

ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯಗಳು: 

• ಜಮೀನು ಮತ್ತು ರೈತನ ವಿವರಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ವೈಯಕ್ತೀಕರಿಸಿದ ಕೃಷಿ ಸಲಹೆಗಳನ್ನು ಈ ವೇದಿಕೆ ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ.
• ವಿಷಯ ತಜ್ಞರೊಂದಿಗೆ 13 ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ನೇರ ಸಂವಾದ ನಡೆಸಲು ಇದು ಅವಕಾಶ ಕಲ್ಪಿಸುತ್ತದೆ.
• ರೈತರ ಅಗತ್ಯಕ್ಕೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಕರೆ ಸೌಲಭ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಕಾನ್ಫರೆನ್ಸಿಂಗ್ ಬೆಂಬಲವನ್ನು ಇದು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ.
• ರೈತರಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಸಮಗ್ರ ಜ್ಞಾನದ ಡೇಟಾಬೇಸ್ (Knowledge database) ಅನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಲು ಇದು ಅನುವು ಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತದೆ.

ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ: 

• ರೈತರು ಹವಾಮಾನ ಮುನ್ಸೂಚನೆಗಳು, ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಬೆಲೆಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ವಿಷಯಗಳ ಕುರಿತು ಪ್ರದೇಶ-ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಹಾಗೂ ನೈಜ-ಸಮಯದ ಸಲಹೆಗಳನ್ನು ಪಡೆಯಬಹುದು.
• ರೈತರ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಅಗತ್ಯಗಳಿಗೆ ಸೂಕ್ತವಾದ ಸರ್ಕಾರಿ ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿಯಲು ಇದು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ.
• ಪ್ರಮುಖ ಬೆಳೆಗಳ ಮಂಡಿ ಬೆಲೆಗಳು ಮತ್ತು ಜಿಲ್ಲಾವಾರು ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ದರಗಳನ್ನು ರೈತರು ಸುಲಭವಾಗಿ ಪ್ರವೇಶಿಸಲು ಇದು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ.
• ಇದು ರೈತರ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳ ಪರಿಹಾರವನ್ನು ಸುಧಾರಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಯೋಗಾಲಯದಿಂದ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ವರ್ಗಾವಣೆಯನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುತ್ತದೆ.

ನಳಂದಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ‘ಶಾಸ್ತ್ರಾರ್ಥ’ ಸಂಪ್ರದಾಯ

ಇತಿಹಾಸ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಿ

ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿ:

• ಪ್ರಾಚೀನ ಭಾರತೀಯ ಪರಂಪರೆಯಾದ ‘ಶಾಸ್ತ್ರಾರ್ಥ’ ಅಥವಾ ವಿದ್ವತ್ಪೂರ್ಣ ಚರ್ಚೆಯನ್ನು ಪುನರುಜ್ಜೀವನಗೊಳಿಸಿದ್ದಕ್ಕಾಗಿ ಪ್ರಧಾನಿ ಮೋದಿ ಅವರು ನಳಂದಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯವನ್ನು ಶ್ಲಾಘಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಶಾಸ್ತ್ರಾರ್ಥ ಸಂಪ್ರದಾಯದ ಬಗ್ಗೆ:

• ‘ಶಾಸ್ತ್ರಾರ್ಥ’ (Śāstrārtha) ಎಂಬ ಪ್ರಾಚೀನ ಭಾರತೀಯ ಸಂಪ್ರದಾಯವು ಧಾರ್ಮಿಕ ಗ್ರಂಥಗಳು ಮತ್ತು ತಾತ್ವಿಕ ವಿಷಯಗಳ ಮೇಲಿನ ವಿದ್ವತ್ಪೂರ್ಣ ಭಾಷಣ ಹಾಗೂ ಸಂವಾದವಾಗಿದೆ.
• ಶಾಸ್ತ್ರಾರ್ಥವು ಪ್ರಾಚೀನ ನಳಂದಾ ಮತ್ತು ವಿಕ್ರಮಶಿಲಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಕಠಿಣ ಬೌದ್ಧಿಕ ಚರ್ಚೆಯ ಮೂಲಕ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಬೋಧಿಸುವ, ಕಲಿಯುವ ಮತ್ತು ಪರೀಕ್ಷಿಸುವ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ವಿಧಾನವಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿತ್ತು.

‘ನಳಂದಾ’ ವಿಶ್ವವದ್ಯಾಲಯದ ಬಗ್ಗೆ: 

• ಬಿಹಾರದ ರಾಜಗೀರ್‌ನಲ್ಲಿ ಸಾ.ಶ 427 ರಲ್ಲಿ ಗುಪ್ತ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಕುಮಾರಗುಪ್ತ ಚಕ್ರವರ್ತಿಯು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ ನಳಂದಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯವು ವಿಶ್ವದ ಮೊದಲ ವಸತಿ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯವಾಗಿದೆ.
• ಇದು ಸಾ.ಶ. 12 ನೇ ಶತಮಾನದ ಅಂತ್ಯದವರೆಗೆ ಅಂದರೆ ಸುಮಾರು 800 ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಅತ್ಯಂತ ಉನ್ನತ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಪ್ರವರ್ಧಮಾನಕ್ಕೆ ಬಂದಿತ್ತು.
• ಈ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯವು 2,000 ಶಿಕ್ಷಕರು ಮತ್ತು 10,000 ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು ಎಂದು ಐತಿಹಾಸಿಕ ದಾಖಲೆಗಳಿಂದ ನಂಬಲಾಗಿದೆ.
• ನಳಂದಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯವು ಚೀನಾ, ಕೊರಿಯಾ, ಜಪಾನ್, ಟಿಬೆಟ್, ಮಂಗೋಲಿಯಾ, ಶ್ರೀಲಂಕಾ ಮತ್ತು ಆಗ್ನೇಯ ಏಷ್ಯಾದಂತಹ ದೂರದ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಂದಲೂ ವಿದ್ವಾಂಸರನ್ನು ತನ್ನ ಕ್ಯಾಂಪಸ್‌ಗೆ ಆಕರ್ಷಿಸಿತ್ತು.
• ಚೀನೀ ವಿದ್ವಾಂಸರ ಮೂಲಕ ಈ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಕುರಿತು ಅತ್ಯಂತ ವಿವರವಾದ ದಾಖಲೆಗಳು ಲಭ್ಯವಾಗಿವೆ ಮತ್ತು ಇವರಲ್ಲಿ ಕ್ಸುವಾನ್ ಜಾಂಗ್ (Xuan Zang) ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಸಿದ್ಧರಾಗಿದ್ದು, ಅವರು ಹಿಂದಿರುಗುವಾಗ ನೂರಾರು ಗ್ರಂಥಗಳನ್ನು ತಮ್ಮೊಂದಿಗೆ ಕೊಂಡೊಯ್ದು ನಂತರ ಅವುಗಳನ್ನು ಚೀನೀ ಭಾಷೆಗೆ ಅನುವಾದಿಸಿದರು.
• ಪುನರುಜ್ಜೀವನ: 2006 ರಲ್ಲಿ, ಭಾರತದ ಮಾಜಿ ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿಗಳಾದ ಡಾ. ಎ.ಪಿ.ಜೆ. ಅಬ್ದುಲ್ ಕಲಾಂ ಅವರು ಪ್ರಾಚೀನ ನಳಂದಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯವನ್ನು ಪುನರುಜ್ಜೀವನಗೊಳಿಸುವ ಪ್ರಸ್ತಾಪವನ್ನು ಮುಂದಿಟ್ಟರು.
• ಭಾರತದ ಸಂಸತ್ತು ನಳಂದಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಕಾಯ್ದೆ, 2010 ಅನ್ನು ಅಂಗೀಕರಿಸುವ ಮೂಲಕ ಇದರ ಮರುಸ್ಥಾಪನೆಗೆ ಅಧಿಕೃತ ಮುದ್ರೆ ಒತ್ತಿತು.

ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್ ಬ್ರಹ್ಮಾಂಕ್ 16 ನೇ ಸ್ಥಾಪನಾ ದಿನ

ರಕ್ಷಣೆ

ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿದೆ:

• ಗಡಿ ರಸ್ತೆಗಳ ಸಂಸ್ಥೆಯ (BRO) ‘ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್ ಬ್ರಹ್ಮಾಂಕ್’ (Project BRAHMANK) ಅರುಣಾಚಲ ಪ್ರದೇಶದ ರಾಣಾಘಾಟ್‌ನಲ್ಲಿ ತನ್ನ 16 ನೇ ಸ್ಥಾಪನಾ ದಿನವನ್ನು ಆಚರಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ.

 ‘ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್ ಬ್ರಹ್ಮಾಂಕ್’ ಬಗ್ಗೆ:

• ಈ ಯೋಜನೆಯನ್ನು 29 ಜೂನ್ 2011 ರಂದು ಅರುಣಾಚಲ ಪ್ರದೇಶದ ಪೂರ್ವ ಸಿಯಾಂಗ್ ಜಿಲ್ಲೆಯ ರಾಣಾಘಾಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಇದು ಡಿಸೆಂಬರ್ 2011 ರಲ್ಲಿ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು.
• ಅರುಣಾಚಲ ಪ್ರದೇಶದ ಸಿಯಾಂಗ್, ಪೂರ್ವ ಸಿಯಾಂಗ್, ಪಶ್ಚಿಮ ಸಿಯಾಂಗ್, ಮೇಲಿನ ಸಿಯಾಂಗ್ ಮತ್ತು ಶಿ-ಯೋಮಿ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಾದ್ಯಂತ ಹಾಗೂ ಅಸ್ಸಾಂನ ಧೇಮಾಜಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಕೆಲವು ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಆಯಕಟ್ಟಿನ ರಸ್ತೆ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯಗಳ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಮತ್ತು ನಿರ್ವಹಣೆಗೆ ಈ ಯೋಜನೆಯು ಜವಾಬ್ದಾರಿಯಾಗಿದೆ.
• ಈ ಯೋಜನೆಯು ಕಲ್ವರ್ಟ್‌ಗಳಿಂದ ಹಿಡಿದು ಪ್ರಮುಖ ಉಕ್ಕಿನ ಮತ್ತು ಕಮಾನು ಸೇತುವೆಗಳವರೆಗಿನ ಸುಮಾರು 86 ಸೇತುವೆಗಳು ಹಾಗೂ 811 ಕಿ.ಮೀ ಉದ್ದದ ರಸ್ತೆಗಳ ನಿರ್ವಹಣೆ ಮತ್ತು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯನ್ನು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದೆ.

ಪಿಎಂ ಫ್ಯಾಮಿಲಿ ಕೇರ್ ಟ್ರ್ಯಾಕರ್ (PM-FCT)

ರಾಜ್ಯಶಾಸ್ತ್ರ

ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿ:

• ಕೇಂದ್ರ ಗೃಹ ಸಚಿವರು ಗುಜರಾತ್‌ನ ಗಾಂಧಿನಗರದಲ್ಲಿ ‘ಪಿಎಂ ಫ್ಯಾಮಿಲಿ ಕೇರ್ ಟ್ರ್ಯಾಕರ್’ (PM Family Care Tracker – PM-FCT) ನ ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಉದ್ಘಾಟಿಸಿದರು.

‘ಪಿಎಂ ಫ್ಯಾಮಿಲಿ ಕೇರ್ ಟ್ರ್ಯಾಕರ್’ ಬಗ್ಗೆ: 

• ಈ ಸಮಗ್ರ ಡಿಜಿಟಲ್ ವೇದಿಕೆಯು ಜನನ ನೋಂದಣಿ ಸಂಖ್ಯೆ ಅಥವಾ ABHA ID ಗೆ ಲಿಂಕ್ ಮಾಡಲಾದ ವಿಶಿಷ್ಟ ID ಯನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಗರ್ಭಾವಸ್ಥೆಯಿಂದ 18 ವರ್ಷ ವಯಸ್ಸಿನವರೆಗೆ ಫಲಾನುಭವಿಗಳ ಆರೋಗ್ಯ, ಪೋಷಣೆ ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಟ್ರ್ಯಾಕ್ ಮಾಡುತ್ತದೆ.
• ಈ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ಬಹು ಸರ್ಕಾರಿ ಪ್ಲಾಟ್‌ಫಾರ್ಮ್‌ಗಳಿಂದ ಡೇಟಾವನ್ನು ಸಂಯೋಜಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ವ್ಯಾಕ್ಸಿನೇಷನ್, ಅಪೌಷ್ಟಿಕತೆ, ಶಾಲಾ ದಾಖಲಾತಿ ಮತ್ತು ಶಾಲೆಯಿಂದ ಹೊರಗುಳಿಯುವವರ ಪ್ರಮಾಣ ಸೇರಿದಂತೆ ಪ್ರಮುಖ ಸೂಚಕಗಳನ್ನು ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ.
• ಈ ವೇದಿಕೆಯು ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ಮತ್ತು ಕುಟುಂಬಗಳಿಗೆ ಡಿಜಿಟಲ್ ಆರೋಗ್ಯ ಪಾಸ್‌ಪೋರ್ಟ್‌ಗಳು , ಸರ್ಕಾರಿ ಕಲ್ಯಾಣ ಯೋಜನೆಗಳ ವಿತರಣೆಯನ್ನು ಸುಗಮಗೊಳಿಸಲು ಡ್ಯಾಶ್‌ಬೋರ್ಡ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಲಸಿಕೆಗಳು ಹಾಗೂ ಇತರ ಅಗತ್ಯ ಆರೋಗ್ಯ ಸೇವೆಗಳಿಗಾಗಿ ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತ ಎಚ್ಚರಿಕೆಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.

ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ: 

• PM-FCT ಯನ್ನು ವಿಭಿನ್ನ ಯೋಜನೆಗಳಿಗೆ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುವ ಬದಲು ಕುಟುಂಬ-ಕೇಂದ್ರಿತ ಡಿಜಿಟಲ್ ವೇದಿಕೆಯಾಗಿ ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ, ಇದು ಒಂದೇ ಇಂಟರ್ಫೇಸ್ ಮೂಲಕ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಕುಟುಂಬದ ಸದಸ್ಯರ ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ಕಲ್ಯಾಣ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಸುಲಭವಾಗಿ ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಲು ಅಧಿಕಾರಿಗಳಿಗೆ ಅನುಮತಿಸುತ್ತದೆ.

ಬಾಜ್ ಬೆಟಾಲಿಯನ್ಸ್ (Baaz Battalions)

ರಕ್ಷಣೆ

ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿ: 

• ಭಾರತೀಯ ಸೇನೆಯು “ಬಾಜ್ ಬೆಟಾಲಿಯನ್ಸ್” (Baaz Battalions) ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ ವಿಶೇಷ ಡ್ರೋನ್ ಘಟಕಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲು ಸಜ್ಜಾಗಿದೆ.

“ಬಾಜ್ ಬೆಟಾಲಿಯನ್ಸ್” (Baaz Battalions) ಬಗ್ಗೆ: 

• ವಿಭಿನ್ನ ಥಿಯೇಟರ್‌ಗಳಾದ್ಯಂತ ಡ್ರೋನ್ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳಿಗಾಗಿ ಮೀಸಲಾದ ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ಚೌಕಟ್ಟನ್ನು ಒದಗಿಸುವ ಸೇನೆಯ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿರುವ ‘ರಿಮೋಟ್ ಪೈಲಟೆಡ್ ಏರ್‌ಕ್ರಾಫ್ಟ್’  (RPA) ಹಾರಾಟಗಳ ಬುನಾದಿಯ ಮೇಲೆ ಈ ಬೆಟಾಲಿಯನ್‌ಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗುವುದು.
• ಈ ವಿಶೇಷ ಘಟಕಗಳು ಡ್ರೋನ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುವ ತರಬೇತಿ ಪಡೆದ ಸಿಬ್ಬಂದಿಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತವೆ, ಇದು ಗುರಿ ಸ್ವಾಧೀನ ಮತ್ತು ನೈಜ-ಸಮಯದ ಯುದ್ಧಭೂಮಿ ಜಾಗೃತಿಯನ್ನು ಸುಧಾರಿಸುವ ಜೊತೆಗೆ ಗುಪ್ತಚರ, ಕಣ್ಗಾವಲು ಮತ್ತು ವಿಚಕ್ಷಣ ಸಾಮರ್ಥ್ಯಗಳನ್ನು (ISR) ಬಲಪಡಿಸುತ್ತದೆ.
• ಚೀನಾದೊಂದಿಗಿನ ‘ನೈಜ ನಿಯಂತ್ರಣ ರೇಖೆ’ ‘ (LAC) ಬಿಕ್ಕಟ್ಟುಗಳು, ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ವಿರುದ್ಧದ ‘ಆಪರೇಷನ್ ಸಿಂಧೂರ್’ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯಲ್ಲಿ ಡ್ರೋನ್‌ಗಳ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ ಬಳಕೆ ಮತ್ತು ಇತ್ತೀಚಿನ ಜಾಗತಿಕ ಘರ್ಷಣೆಗಳು, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ರಷ್ಯಾ-ಉಕ್ರೇನ್ ಯುದ್ಧದಿಂದ ಕಲಿತ ಪಾಠಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಬಾಜ್ ಬೆಟಾಲಿಯನ್‌ಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುವ ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಿನ ನಿರ್ಧಾರವನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ.

ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ ಕೃಷಿ ಸಿಂಚಾಯಿ ಯೋಜನೆ (PMKSY)ಗೆ 10 ವರ್ಷಗಳು

ಸರ್ಕಾರಿ ಯೋಜನೆಗಳು

ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿ:

• ಸುಸ್ಥಿರ ಜಲ ನಿರ್ವಹಣೆ ಮತ್ತು ನೀರಾವರಿ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸುವ ಮೂಲಕ ಕೃಷಿ ರೂಪಾಂತರ ಮತ್ತು ಪರಿವರ್ತನೆಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸಲು ಜಾರಿಗೆ ತಂದಿರುವ ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ ಕೃಷಿ ಸಿಂಚಾಯಿ ಯೋಜನೆಯು (PMKSY) ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ 10 ವರ್ಷಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸಿದೆ.

ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ ಕೃಷಿ ಸಿಂಚಾಯಿ ಯೋಜನೆ (PMKSY)ಯ ಬಗ್ಗೆ:

• ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರವು ಈ ಪ್ರಮುಖ ನೀರಾವರಿ ಯೋಜನೆಯನ್ನು 2015 ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದೆ.
• ಈ ಯೋಜನೆಯು ‘ಹರ್ ಖೇತ್ ಕೋ ಪಾನಿ’ (ಪ್ರತಿ ಜಮೀನಿಗೂ ನೀರು) ಮತ್ತು ‘ಪ್ರತಿ ಹನಿಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಬೆಳೆ’ (Per Drop More Crop) ಎಂಬ ದೂರದೃಷ್ಟಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.
• ಜಲ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುವುದರಿಂದ ಹಿಡಿದು, ಕೃಷಿ ಹಂತದವರೆಗೆ ನೀರಿನ ಸಮಗ್ರ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಮತ್ತು ದಕ್ಷ ನಿರ್ವಹಣೆಯನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸುವುದು ಇದರ ಮುಖ್ಯ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿದೆ.

PMKSY ಯೋಜನೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಘಟಕಗಳು: 

• ತ್ವರಿತ ನೀರಾವರಿ ಲಾಭದ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವು (AIBP) ಕೃಷಿಗೆ ಅಗತ್ಯವಿರುವ ನೀರಾವರಿ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ಮತ್ತು ನೀರಿನ ಲಭ್ಯತೆಯನ್ನು ಸುಧಾರಿಸುತ್ತದೆ.
• ‘ಹರ್ ಖೇತ್ ಕೋ ಪಾನಿ’ (HKKP) ಘಟಕವು ಸಣ್ಣ ನೀರಾವರಿ ಮತ್ತು ಅಂತರ್ಜಲ ಸುಧಾರಣೆಯ ಮೂಲಕ ಖಚಿತ ನೀರಾವರಿ ಸೌಲಭ್ಯವನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸುತ್ತದೆ.
• ಜಲಾನಯನ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಘಟಕವು ಮಳೆಯಾಶ್ರಿತ ಮತ್ತು ಬರಪೀಡಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಸಮಗ್ರ ಜಲಾನಯನ ನಿರ್ವಹಣೆಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುತ್ತದೆ.
• ‘ಪ್ರತಿ ಹನಿಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಬೆಳೆ’ (Per Drop More Crop – PDMC) ಘಟಕವು ಹನಿ ನೀರಾವರಿ ಮತ್ತು ತುಂತುರು ನೀರಾವರಿಯಂತಹ ಸೂಕ್ಷ್ಮ-ನೀರಾವರಿ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಗಳ ಬಳಕೆಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುತ್ತದೆ.

GST ಗೆ ಒಂಬತ್ತು ವರ್ಷಗಳು

ಆರ್ಥಿಕತೆ

ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿ:

• 101 ನೇ ಸಂವಿಧಾನ ತಿದ್ದುಪಡಿ ಕಾಯ್ದೆಯ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಜಾರಿಗೆ ಬಂದ ಸರಕು ಮತ್ತು ಸೇವಾ ತೆರಿಗೆಯು (Goods and Services Tax – GST) ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಒಂಬತ್ತು ವರ್ಷಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸಿದೆ. ಇದು 1 ಜುಲೈ 2026 ರಂದು ಜಾರಿಗೆ ಬಂದಿತ್ತು.

ಸರಕು ಮತ್ತು ಸೇವಾ ತೆರಿಗೆ (GST) ಯ ಬಗ್ಗೆ:

• ಸರಕು ಮತ್ತು ಸೇವಾ ತೆರಿಗೆಯು (GST) ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಸರಕು ಮತ್ತು ಸೇವೆಗಳ ಪೂರೈಕೆಯ ಮೇಲೆ ವಿಧಿಸಲಾಗುವ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಪರೋಕ್ಷ ತೆರಿಗೆಯಾಗಿದೆ.
• ಇದು ದೇಶೀಯ ಬಳಕೆಗಾಗಿ ಮಾರಾಟವಾಗುವ ಬಹುತೇಕ ಸರಕು ಮತ್ತು ಸೇವೆಗಳ ಮೇಲೆ ವಿಧಿಸಲಾಗುವ ಮೌಲ್ಯವರ್ಧಿತ ತೆರಿಗೆಯಾಗಿದೆ (VAT).
• ಸರ್ಕಾರವು ಇದನ್ನು 2017 ರಲ್ಲಿ ಇಡೀ ದೇಶಕ್ಕೆ ಅನ್ವಯವಾಗುವಂತೆ ಒಂದು ಸಮಗ್ರ ಪರೋಕ್ಷ ತೆರಿಗೆಯಾಗಿ ಜಾರಿಗೆ ತಂದಿತು.
• ಇದು ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಮೂರು ಪ್ರಕಾರಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ; ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರ ವಿಧಿಸುವ ಕೇಂದ್ರ ಸರಕು ಮತ್ತು ಸೇವಾ ತೆರಿಗೆ (CGST), ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರಗಳು ವಿಧಿಸುವ ರಾಜ್ಯ ಸರಕು ಮತ್ತು ಸೇವಾ ತೆರಿಗೆ (SGST) ಮತ್ತು ಅಂತರ್‌-ರಾಜ್ಯ ಸರಕು ಮತ್ತು ಸೇವೆಗಳ ಪೂರೈಕೆಯ ಮೇಲೆ ವಿಧಿಸಲಾಗುವ ಸಮಗ್ರ ಸರಕು ಮತ್ತು ಸೇವಾ ತೆರಿಗೆ (IGST).

GST ಮಂಡಳಿಯ ಬಗ್ಗೆ:

• ಕಾನೂನು ಮಾನ್ಯತೆ: ಇದು ಸಂವಿಧಾನ (101 ನೇ ತಿದ್ದುಪಡಿ) ಕಾಯ್ದೆ, 2016 ರ ಮೂಲಕ ಪರಿಚಯಿಸಲಾದ ವಿಧಿ 279A ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾದ ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ.
• ಅಧಿಕಾರ ವ್ಯಾಪ್ತಿ: ಇದು ಭಾರತದಲ್ಲಿ GST ಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಯಾವುದೇ ಕಾನೂನು ಅಥವಾ ನಿಯಂತ್ರಣವನ್ನು ಮಾರ್ಪಡಿಸುವ, ಸಮನ್ವಯಗೊಳಿಸುವ ಅಥವಾ ರೂಪಿಸುವ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.
• ಒಕ್ಕೂಟ ಸಂಸ್ಥೆ: ಇದನ್ನು ಕೇಂದ್ರ ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯಗಳೆರಡಕ್ಕೂ ಸಮಾನ ಪ್ರಾತಿನಿಧ್ಯವನ್ನು ಒದಗಿಸುವ ಒಕ್ಕೂಟ ಸಂಸ್ಥೆ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
• ಕಾರ್ಯಗಳು: ಇದು GST ಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಪ್ರಮುಖ ವಿಷಯಗಳ ಕುರಿತು ಕೇಂದ್ರ ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರಗಳಿಗೆ ಸೂಕ್ತ ಶಿಫಾರಸುಗಳನ್ನು ಮಾಡುತ್ತದೆ.
• ಸಂಯೋಜನೆ:
  • ಅಧ್ಯಕ್ಷರು: ಕೇಂದ್ರ ಹಣಕಾಸು ಸಚಿವರು GST ಮಂಡಳಿಯ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿರುತ್ತಾರೆ.
  • ಸದಸ್ಯರು: ಕೇಂದ್ರದ ಕಂದಾಯ ಅಥವಾ ಹಣಕಾಸು ರಾಜ್ಯ ಸಚಿವರು ಮತ್ತು ಎಲ್ಲಾ ರಾಜ್ಯಗಳ ಹಣಕಾಸು ಅಥವಾ ತೆರಿಗೆ ಉಸ್ತುವಾರಿ ಸಚಿವರು ಇದರ ಸದಸ್ಯರಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಾರೆ.

ಹುಲ್ ದಿವಸ್ (Hul Diwas)

ಇತಿಹಾಸ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಿ

ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿ:

• ಬ್ರಿಟಿಷರ ವಿರುದ್ಧದ ಆರಂಭಿಕ ರೈತ ಮತ್ತು ಬುಡಕಟ್ಟು ದಂಗೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾದ 1855 ರ ಸಂತಾಲ್ ದಂಗೆ ಅಥವಾ ಸಂತಾಲ್ ಹುಲ್‌ನ ವಾರ್ಷಿಕೋತ್ಸವದ ನೆನಪಿಗಾಗಿ ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಜೂನ್ 30 ರಂದು ಹುಲ್ ದಿವಸ್ ಅನ್ನು ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಸಂತಾಲ್ ಹುಲ್ (Santhal Hul) ಬಗ್ಗೆ

• 1855 ರ ಸಂತಾಲ್ ಹುಲ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯಶಾಹಿಯ ವಿರುದ್ಧ ನಡೆದ ಒಂದು ಬೃಹತ್ ದಂಗೆಯಾಗಿದ್ದು, ಇದನ್ನು ಸಿಧೋ, ಕಾನ್ಹೋ, ಚಾಂದ್ ಮತ್ತು ಭೈರವ್ ಮುರ್ಮು ಎಂಬ ನಾಲ್ವರು ಸಹೋದರರು ಹಾಗೂ ಫುಲೋ ಮತ್ತು ಝಾನೋ ಎಂಬ ಸಹೋದರಿಯರು ಮುನ್ನಡೆಸಿದರು.
• ಹಿನ್ನೆಲೆ: ಬ್ರಿಟಿಷರು 1832 ರಲ್ಲಿ ಇಂದಿನ ಜಾರ್ಖಂಡ್ ನಲ್ಲಿರುವ ದಾಮಿನ್-ಇ-ಕೋಹ್ (Damin-i-Koh) ಎಂಬ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಸಂತಾಲ್ ಬುಡಕಟ್ಟು ಜನಾಂಗದವರ ವಸಾಹತು ಪ್ರದೇಶವಾಗಿ ಗುರುತಿಸಿದರು.
• ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಇದು ಶಾಂತಿಯುತ ನೆಲೆ ಮತ್ತು ಕೃಷಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ಉದ್ದೇಶವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರೂ, ಕಾಲಾನಂತರದಲ್ಲಿ ಈ ಪ್ರದೇಶವು ಹೊರಗಿನವರಿಂದ (ದಿಕುಗಳು – dikus) ತೀವ್ರ ಶೋಷಣೆಗೆ ಒಳಗಾಗಿ, ಸಂತಾಲರ ಭೂಮಿ ಪರಭಾರೆಗೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು.
• ಸಂತಾಲ್ ಹುಲ್: ಮುರ್ಮು ಸಹೋದರರು ಸುಮಾರು 60,000 ಸಂತಾಲರನ್ನು ಈಸ್ಟ್ ಇಂಡಿಯಾ ಕಂಪನಿಯ ವಿರುದ್ಧ ಮುನ್ನಡೆಸಿದರು ಮತ್ತು ಗೆರಿಲ್ಲಾ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದರು.
• ಸಂತಾಲರು ಮೇಲ್ಜಾತಿಗಳು, ಜಮೀನ್ದಾರರು, ದರೋಗಾಗಳು ಮತ್ತು ಲೇವಾದೇವಿಗಾರರ ಶೋಷಣೆಯ ವಿರುದ್ಧವೂ ಹೋರಾಡಿದರು ಹಾಗೂ ಇವರನ್ನು ‘ದಿಕು’ (diku) ಎಂಬ ಸಾಮಾನ್ಯ ಪದದಿಂದ ಕರೆಯಲಾಗಿದೆ.
• ದಂಗೆಯನ್ನು ಹತ್ತಿಕ್ಕಿದ ಬ್ರಿಟಿಷರು ಸಿಧುವನ್ನು 1855 ರಲ್ಲಿ ಹಾಗೂ ಕಾನ್ಹುವನ್ನು 1856 ರಲ್ಲಿ ಗಲ್ಲಿಗೇರಿಸಿದರು.
• ಮಹತ್ವ: ಈ ದಂಗೆಯು ಬುಡಕಟ್ಟು ಜನಾಂಗದವರ ಭೂಹಕ್ಕುಗಳು ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಸ್ವಾಯತ್ತತೆಯನ್ನು ಕಾಪಾಡುವ ಉದ್ದೇಶವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದ ಸಂತಾಲ್ ಪರಗಣಗಳ ಗೇಣಿ ಕಾಯ್ದೆ, 1876 ಮತ್ತು ಛೋಟಾನಾಗ್‌ಪುರ ಗೇಣಿ ಕಾಯ್ದೆ, 1908 ಗಳ ಜಾರಿಗೆ ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣವಾಯಿತು.

FCRA 2.0 ಪೋರ್ಟಲ್ ಮತ್ತು e-OCI ಕಾರ್ಡ್

ರಾಜಕೀಯ

ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿ:

• ಕೇಂದ್ರ ಗೃಹ ಸಚಿವರು ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ವಿದೇಶಿ ದೇಣಿಗೆ (ನಿಯಂತ್ರಣ) ಕಾಯ್ದೆ 2.0 ಪೋರ್ಟಲ್ (FCRA 2.0 Portal) ಮತ್ತು ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ ಭಾರತೀಯ ಸಾಗರೋತ್ತರ ನಾಗರೀಕ (e-OCI) ಕಾರ್ಡ್ ಅನ್ನು ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದರು

FCRA 2.0 ಪೋರ್ಟಲ್ ನ ಬಗ್ಗೆ: 

• ವಿದೇಶಿ ದೇಣಿಗೆ (ನಿಯಂತ್ರಣ) ಕಾಯ್ದೆಯ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ನಿಯಮಗಳ ಅನುಸರಣೆಯನ್ನು ಸರಳಗೊಳಿಸಲು ಮತ್ತು ಜಾರಿ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನವನ್ನು ಬಲಪಡಿಸಲು ಸರ್ಕಾರವು ಈ ಪೋರ್ಟಲ್ ಅನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದೆ.
• ಅರ್ಜಿಗಳು, ನವೀಕರಣಗಳು, ವಾರ್ಷಿಕ ಆದಾಯಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ಸೇವೆಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಎಲ್ಲಾ ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನು ಇದೀಗ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಡಿಜಿಟಲೀಕರಣ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ.
• ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸರ್ಕಾರಿ ಕ್ಲೌಡ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಾದ ಮೇಘರಾಜ್‌ (MeghRaj) ನಲ್ಲಿ ಅಳವಡಿಸಲಾದ ಈ ಪೋರ್ಟಲ್, ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಮರು-ವಿನ್ಯಾಸ, ಸಮಗ್ರ ಡ್ಯಾಶ್‌ಬೋರ್ಡ್, ಆಧಾರ್-ಆಧಾರಿತ ದೃಢೀಕರಣ, ಇ-ಸಹಿ ((e-Sign)) ಸೌಲಭ್ಯ ಮತ್ತು OCR-ಆಧಾರಿತ (OCR-based) ದಾಖಲೆ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಯಂತಹ ಅತ್ಯಾಧುನಿಕ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.
• ಈ ಪೋರ್ಟಲ್ ಅನ್ನು ಪ್ಯಾನ್ (PAN), ಆಧಾರ್ ದೃಢೀಕರಣ ವ್ಯವಸ್ಥೆ, OCI, NGO ದರ್ಪಣ್ ಮತ್ತು ICAI ನ UDIN ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಸೇರಿದಂತೆ ಪ್ರಮುಖ ಸರ್ಕಾರಿ ದತ್ತಾಂಶ ಕೇಂದ್ರಗಳು ಮತ್ತು ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಮರ್ಪಕವಾಗಿ ಸಂಯೋಜಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ ಭಾರತೀಯ ಸಾಗರೋತ್ತರ ನಾಗರೀಕ ಕಾರ್ಡ್ (e-OCI Card)

• ಇದು ಸಂಪೂರ್ಣ ಡಿಜಿಟಲ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಮೂಲಕ ಜಾಗತಿಕ ಅನಿವಾಸಿ ಭಾರತೀಯ ನಾಗರೀಕರಿಗಾಗಿ OCI ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಉನ್ನತೀಕರಿಸುವ ಗುರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ನಾಗರಿಕ-ಕೇಂದ್ರಿತ ಉಪಕ್ರಮವಾಗಿದೆ.
• ಈ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ, ಅರ್ಜಿದಾರರು ಅರ್ಜಿಯನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಪೂರಕ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಅಪ್‌ಲೋಡ್ ಮಾಡುವುದರಿಂದ ಹಿಡಿದು, ಅನುಮೋದನೆಯ ನಂತರ ಡಿಜಿಟಲ್ ಆಗಿ ಸೃಷ್ಟಿಸಲಾದ ಕಾರ್ಡ್ ಅನ್ನು ಡೌನ್‌ಲೋಡ್ ಮಾಡುವವರೆಗಿನ ಸಂಪೂರ್ಣ OCI ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಆನ್‌ಲೈನ್‌ನಲ್ಲಿಯೇ ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಬಹುದು.

ಭಾರತೀಯ ಸಾಗರೋತ್ತರ ನಾಗರೀಕ (OCI)

• ಸ್ಥಾನಮಾನ: ಇವರು ಭಾರತೀಯ ಮೂಲದ ವಿದೇಶಿ ನಾಗರಿಕರಾಗಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ಇದು ಯಾವುದೇ ರೀತಿಯ ದ್ವಿಪೌರತ್ವವನ್ನು ಒದಗಿಸುವುದಿಲ್ಲ.
• ಅರ್ಹತೆ: ಜನವರಿ 26, 1950 ರಂದು ಅಥವಾ ಆ ನಂತರ ಭಾರತೀಯ ನಾಗರಿಕರಾಗಿದ್ದ ಯಾವುದೇ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ಅಥವಾ ಅವರ ವಂಶಸ್ಥರು ಇದಕ್ಕೆ ಅರ್ಹರಾಗಿರುತ್ತಾರೆ ಹಾಗೂ ವಿದೇಶಿ ಸಂಗಾತಿಗಳು ವಿವಾಹವಾದ 2 ವರ್ಷಗಳ ನಂತರ ಈ ಸ್ಥಾನಮಾನವನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಅರ್ಹರಾಗುತ್ತಾರೆ.
• ನಿರ್ಬಂಧಿತರು: ಪಾಕಿಸ್ತಾನ ಅಥವಾ ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶದೊಂದಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕ ಹೊಂದಿರುವ ಯಾವುದೇ ವ್ಯಕ್ತಿಗೆ ಮತ್ತು ವಿದೇಶಿ ಸೇನಾ ಸಿಬ್ಬಂದಿಗಳಿಗೆ ಈ ಸೌಲಭ್ಯವನ್ನು ನಿರ್ಬಂಧಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಸೌಲಭ್ಯಗಳು (ಏನು ಮಾಡಬಹುದು?)

• ಆಜೀವ ವೀಸಾ: ಇವರು ಭಾರತಕ್ಕೆ ಬಹು-ಪ್ರವೇಶ ಮತ್ತು ಬಹು-ಉದ್ದೇಶಿತ ವೀಸಾವನ್ನು ಆಜೀವ ಪರ್ಯಂತ ಹೊಂದಿರುತ್ತಾರೆ.
• FRROವಿನಾಯಿತಿ: ಇವರ ವಾಸ್ತವ್ಯದ ಅವಧಿ ಎಷ್ಟೇ ಇದ್ದರೂ, ವಿದೇಶಿಯರ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ನೋಂದಣಿ ಕಚೇರಿಯಲ್ಲಿ (FRRO) ವರದಿ ಮಾಡುವ ಅಗತ್ಯವಿರುವುದಿಲ್ಲ.
• ಅನಿವಾಸಿ ಭಾರತೀಯರ ಸಮಾನತೆ (NRI Parity): ಆರ್ಥಿಕ, ಹಣಕಾಸು ಮತ್ತು ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಇವರು ಅನಿವಾಸಿ ಭಾರತೀಯರಿಗೆ (NRI) ಸಮಾನವಾದ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತಾರೆ.
• ವೃತ್ತಿ: ಇವರು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ವೈದ್ಯರು, ದಂತವೈದ್ಯರು, ವಕೀಲರು ಮತ್ತು ಲೆಕ್ಕ ಪರಿಶೋಧಕರಿಗಾಗಿ ತಮ್ಮ ವೃತ್ತಿ ಅಭ್ಯಾಸವನ್ನು ಮಾಡಬಹುದು.

ನಿರ್ಬಂಧಗಳು (ಏನು ಮಾಡುವಂತಿಲ್ಲ?)

• ಮತದಾನ ನಿಷೇಧ: ಇವರು ಭಾರತದ ಯಾವುದೇ ಹಂತದ ಚುನಾವಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಮತ ಚಲಾಯಿಸುವಂತಿಲ್ಲ.
• ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಹುದ್ದೆಗಳ ನಿರ್ಬಂಧ: ಇವರಿಗೆ ಸರ್ಕಾರಿ ಉದ್ಯೋಗಗಳು ಮತ್ತು ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ಹುದ್ದೆಗಳನ್ನು (ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿ, ಸರ್ವೋಚ್ಚ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರು, ಇತ್ಯಾದಿ) ಹೊಂದುವುದನ್ನು ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಾಗಿ ನಿಷೇಧಿಸಲಾಗಿದೆ.
• ಕೃಷಿ ಭೂಮಿ ಖರೀದಿ ನಿಷೇಧ: ಇವರು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಕೃಷಿ ಅಥವಾ ತೋಟಗಾರಿಕಾ ಆಸ್ತಿಯನ್ನು ಖರೀದಿಸುವಂತಿಲ್ಲ.
• ಪೂರ್ವಾನುಮತಿ ಅಗತ್ಯ : ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮ, ಸಂಶೋಧನಾ ಕಾರ್ಯ, ಮಿಷನರಿ ಕೆಲಸ ಅಥವಾ ನಿರ್ಬಂಧಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಲು ಇವರು ಸರ್ಕಾರದ ಪೂರ್ವಾನುಮತಿಯನ್ನು ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿ ಪಡೆಯಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.

ಅಕಾಡೆಮಿಕ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಆಫ್ ಕ್ರೆಡಿಟ್ಸ್ (ABC)

ಆರ್ಥಿಕತೆ

ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿ: 

• ಅಕಾಡೆಮಿಕ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಆಫ್ ಕ್ರೆಡಿಟ್ಸ್ (Academic Bank of Credits – ABC) ಶಿಕ್ಷಣ ಸಚಿವಾಲಯದ ಒಂದು ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿ ಡಿಜಿಟಲ್ ವೇದಿಕೆಯಾಗಿದ್ದು, ಇದನ್ನು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಧನಸಹಾಯ ಆಯೋಗ (UGC) ವು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ನಿಯಂತ್ರಿಸುತ್ತದೆ.

ಅಪಾರ್ ಐಡಿ (APAAR ID – Automated Permanent Academic Account Registry)

• ಇದು ABC ವ್ಯವಸ್ಥೆಗೆ ಜೋಡಿಸಲಾದ ಒಂದು ವಿಶಿಷ್ಟವಾದ 12-ಅಂಕಿಯ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ಗುರುತಿನ ಸಂಖ್ಯೆಯಾಗಿದೆ.
• ಇದನ್ನು “ಒಂದು ರಾಷ್ಟ್ರ, ಒಬ್ಬ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ಐಡಿ” (One Nation, One Student ID) ಉಪಕ್ರಮದ ಭಾಗವಾಗಿ ಪರಿಚಯಿಸಲಾಗಿದ್ದು, ಇದು ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗೂ ಏಕರೂಪದ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಗುರುತನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುತ್ತದೆ.
• ಉದ್ದೇಶ: ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಜೀವಿತಾವಧಿಯುದ್ದಕ್ಕೂ ಕಲಿಕೆಯ ಸಾಧನೆಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಲು, ಸಂಗ್ರಹಿಸಲು ಮತ್ತು ಬಳಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುವಂತಹ ಹೊಂದಿಕೊಳ್ಳುವ ಹಾಗೂ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ-ಸ್ನೇಹಿಯಾದ ಶಿಕ್ಷಣ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ರಚಿಸುವುದು ಇದರ ಪ್ರಮುಖ ಗುರಿಯಾಗಿದೆ.
• ಇದು ಕ್ರೆಡಿಟ್ ವರ್ಗಾವಣೆ (Credit Transfer), ಬಹು ಪ್ರವೇಶ ಮತ್ತು ನಿರ್ಗಮನ ಆಯ್ಕೆಗಳು ಹಾಗೂ ವಿವಿಧ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಮತ್ತು ವಿಭಾಗಗಳಾದ್ಯಂತ ಕಲಿಕೆಯನ್ನು ಗುರುತಿಸುವ ಮೂಲಕ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಶಿಕ್ಷಣ ನೀತಿ 2020 (NEP) ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕ್ರೆಡಿಟ್ ಚೌಕಟ್ಟು (NCrF) ನ ದೃಷ್ಟಿಕೋನವನ್ನು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಬೆಂಬಲಿಸುತ್ತದೆ.

ಹವಾಮಾನದ ಪರಿವರ್ತನಾ ಬಿಂದುಗಳು  (Climate Tipping Points)

ಪರಿಸರ

ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿ:

• ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಜರ್ಮನಿಯ ‘ಬಾನ್‌’ನಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಹವಾಮಾನ ಬದಲಾವಣೆ ಸಮ್ಮೇಳನದಲ್ಲಿ ಹವಾಮಾನದ ಪರಿವರ್ತನಾ ಬಿಂದುಗಳು (Climate Tipping Points) ಪ್ರಮುಖ ಚರ್ಚೆಯ ವಿಷಯವಾಗಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿವೆ.

ಹವಾಮಾನದ ಪರಿವರ್ತನಾ ಬಿಂದುಗಳು (Climate Tipping Points)

• ವ್ಯಾಖ್ಯಾನ: ಇದು ಭೂಮಿಯ ಹವಾಮಾನ / ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿನ ಒಂದು ನಿರ್ಣಾಯಕ ಮಿತಿಯಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಈ ಮಿತಿಯನ್ನು ಮೀರಿದಾಗ ತಾಪಮಾನದಲ್ಲಿನ ಸಣ್ಣ ಹೆಚ್ಚಳವೂ ಸಹ ಹಠಾತ್, ಸ್ವಯಂ-ಬಲವರ್ಧಕ ಮತ್ತು ಬದಲಾಯಿಸಲಾಗದ ಹವಾಮಾನ ಬದಲಾವಣೆಗಳನ್ನು ಪ್ರಚೋದಿಸುತ್ತದೆ.

ಪ್ರಮುಖ ಸಂಭಾವ್ಯ ಹವಾಮಾನದ ಪರಿವರ್ತನಾ ಬಿಂದುಗಳು 

• ಆರ್ಕ್ಟಿಕ್ ಸಮುದ್ರದ ಮಂಜುಗಡ್ಡೆಯ ನಷ್ಟ: ಮಂಜುಗಡ್ಡೆಯ ನಿರಂತರ ಕರಗುವಿಕೆಯು ಭೂಮಿಯ ಪ್ರತಿಫಲನ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಅಂದರೆ ಪ್ರತಿಫಲನಾಂಕ (ಆಲ್ಬೆಡೊ) ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ ಹಾಗೂ ಇದು ಜಾಗತಿಕ ತಾಪಮಾನ ಏರಿಕೆಗೆ ವೇಗವರ್ಧಕವಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ.
• ಅಮೆಜಾನ್ ಮಳೆಕಾಡುಗಳ ನಾಶ: ಏರುತ್ತಿರುವ ತಾಪಮಾನ, ಅರಣ್ಯನಾಶ ಮತ್ತು ಕ್ಷೀಣಿಸುತ್ತಿರುವ ಮಳೆಯ ಪ್ರಮಾಣವು ಅಮೆಜಾನ್‌ನ ಹೆಚ್ಚಿನ ಭಾಗಗಳನ್ನು ಹುಲ್ಲುಗಾವಲಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸಬಲ್ಲದು, ಇದರಿಂದಾಗಿ ವಿಶ್ವದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಇಂಗಾಲವನ್ನು ಹೀರುವ ಸಿಂಕ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ಶಾಶ್ವತವಾಗಿ ನಾಶವಾಗುತ್ತದೆ.
• ಅಟ್ಲಾಂಟಿಕ್ ಮೆರಿಡಿಯೊನಲ್ ಓವರ್‌ಟರ್ನಿಂಗ್ ಸರ್ಕ್ಯುಲೇಶನ್ (AMOC): ಈ ಪ್ರಮುಖ ಸಾಗರ ಪ್ರವಾಹವು ಕ್ಷೀಣಿಸುತ್ತಿರುವುದು ಯುರೋಪ್, ಆಫ್ರಿಕಾ ಮತ್ತು ಏಷ್ಯಾ ಖಂಡಗಳಾದ್ಯಂತ ಇರುವ ಮಳೆಯ ಸ್ವರೂಪ, ಕೃಷಿ ಕ್ಷೇತ್ರ ಮತ್ತು ಒಟ್ಟಾರೆ ಹವಾಮಾನ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳ ಮೇಲೆ ಗಂಭೀರವಾದ ದುಷ್ಪರಿಣಾಮಗಳನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆ.
• ಗ್ರೀನ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್ ಮಂಜುಗಡ್ಡೆ ಕರಗುವಿಕೆ: ವೇಗವಾಗಿ ಕರಗುತ್ತಿರುವ ಮಂಜುಗಡ್ಡೆಯ ನಷ್ಟವು ದೀರ್ಘಕಾಲೀನ ಜಾಗತಿಕ ಸಮುದ್ರ-ಮಟ್ಟದ ಏರಿಕೆಗೆ ಗಣನೀಯವಾಗಿ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ.
• ಹವಳದ ದಿಬ್ಬಗಳ ನಾಶ: ಸಾಗರ ತಾಪಮಾನದಲ್ಲಿನ ಹೆಚ್ಚಳ ಮತ್ತು ಆಮ್ಲೀಕರಣವು ಹಿಂತಿರುಗಿಸಲಾಗದ ಹವಳದ ಬಿಳಿಚಾಗುವಿಕೆ (Coral Bleaching) ಮತ್ತು ತೀವ್ರ ಜೀವವೈವಿಧ್ಯತೆಯ ನಷ್ಟಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ.