ಲೇಖಕ: Ramvilas

ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳ (ಅಕ್ರಮಗಳ ತಡೆಗಟ್ಟುವಿಕೆ) ಕಾಯ್ದೆ, 2024

ರಾಜಕೀಯ

ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿ:

• ಕೇಂದ್ರ ಸಚಿವ ಸಂಪುಟವು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳ (ಅಕ್ರಮಗಳ ತಡೆಗಟ್ಟುವಿಕೆ) ಕಾಯ್ದೆ, 2024 ಕ್ಕೆ ತಿದ್ದುಪಡಿಗಳನ್ನು ತರುವ ಪ್ರಸ್ತಾವನೆಗೆ ಅನುಮೋದನೆ ನೀಡಿದೆ.

ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳ (ಅಕ್ರಮಗಳ ತಡೆಗಟ್ಟುವಿಕೆ) ಕಾಯ್ದೆ, 2024

• ಈ ಕಾಯ್ದೆಯನ್ನು 2024 ರಲ್ಲಿ ಅಂಗೀಕರಿಸಲಾಗಿದ್ದು, UPSC, SSC ನಂತಹ ನೇಮಕಾತಿ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳು ಮತ್ತು NEET, JEE, ಹಾಗೂ CUET ನಂತಹ ಪ್ರವೇಶ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳಲ್ಲಿನ ಪ್ರಶ್ನೆಪತ್ರಿಕೆ ಸೋರಿಕೆ ಹಾಗೂ ಅಕ್ರಮಗಳನ್ನು ತಡೆಗಟ್ಟುವ ಗುರಿಯನ್ನು ಇದು ಹೊಂದಿದೆ.
• ಈ ಕಾಯ್ದೆಯು “ಅಕ್ರಮ ಮಾರ್ಗಗಳನ್ನು” ವಿಸ್ತೃತವಾಗಿ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸಿದ್ದು, ಇದು ಈ ಕೆಳಗಿನ ವಿವಿಧ ದುಷ್ಕೃತ್ಯಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ:

1. ಪ್ರಶ್ನೆಪತ್ರಿಕೆಗಳು ಅಥವಾ ಸರಿ-ಉತ್ತರಗಳನ್ನು ಸೋರಿಕೆ ಮಾಡುವುದು.
2. ಪರೀಕ್ಷೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಅನಧಿಕೃತ ಸಂವಹನ ಅಥವಾ ಉತ್ತರಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುವ ಮೂಲಕ ಸಹಾಯ ಮಾಡುವುದು.
3. ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ನೆಟ್‌ವರ್ಕ್‌ಗಳು ಅಥವಾ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳನ್ನು ತಿರುಚುವುದು.
4. ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳ ಬದಲಿಗೆ ಬೇರೆಯವರು ನಕಲಿಯಾಗಿ ಪರೀಕ್ಷೆ ಬರೆಯುವುದು.
5. ನಕಲಿ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳನ್ನು ನಡೆಸುವುದು ಅಥವಾ ನಕಲಿ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ನೀಡುವುದು.
6. ಮೆರಿಟ್ ಪಟ್ಟಿಗಳು ಅಥವಾ ರ‍್ಯಾಂಕ್‌ಗಳಿಗಾಗಿ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ತಿದ್ದಿ ತಿರುಚುವುದು.

ದಂಡಗಳು ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷೆಗಳು:

ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಿಗೆ:

• ಅಪರಾಧದ ತೀವ್ರತೆಯನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿ 3 ರಿಂದ 10 ವರ್ಷಗಳವರೆಗೆ ಜೈಲು ಶಿಕ್ಷೆಯನ್ನು ವಿಧಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
• ಸಂಘಟಿತ ಅಪರಾಧಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಗಿಯಾದವರಿಗೆ 1 ಕೋಟಿ ರೂ. ವರೆಗೆ ದಂಡ ವಿಧಿಸುವ ಅವಕಾಶವಿದೆ.

ಸೇವಾ ಪೂರೈಕೆದಾರರಿಗೆ:

• ಅಕ್ರಮಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಗಿಯಾಗಿದ್ದರೆ 1 ಕೋಟಿ ರೂ. ವರೆಗೆ ದಂಡ ವಿಧಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
• ಮುಂದಿನ 4 ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳನ್ನು ನಡೆಸದಂತೆ ಅವರನ್ನು ನಿರ್ಬಂಧಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
• ಇದರಲ್ಲಿ ಭಾಗಿಯಾದ ಸಂಸ್ಥೆಯ ನಿರ್ದೇಶಕರು ಅಥವಾ ಆಡಳಿತ ಮಂಡಳಿಯು ವೈಯಕ್ತಿಕ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಯನ್ನು ಹೊರಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.

ಸಂಘಟಿತ ಅಪರಾಧಗಳು:

• ಸಂಘಟಿತ ಅಪರಾಧಗಳಿಗೆ ಕಠಿಣ ಶಿಕ್ಷೆಯಿದ್ದು, 5 ರಿಂದ 10 ವರ್ಷಗಳವರೆಗೆ ಜೈಲು ಶಿಕ್ಷೆ ಹಾಗೂ ಕನಿಷ್ಠ 1 ಕೋಟಿ ರೂ. ದಂಡವನ್ನು ವಿಧಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
• ಭಾಗಿಯಾದ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಆಸ್ತಿಯನ್ನು ಮುಟ್ಟುಗೋಲು ಹಾಕಿಕೊಳ್ಳುವ ಮತ್ತು ಜಪ್ತಿ ಮಾಡುವ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಈ ಕಾಯ್ದೆ ನೀಡುತ್ತದೆ.

ತನಿಖೆ:

• ಈ ಕಾಯ್ದೆಯಡಿಯ ಎಲ್ಲಾ ಅಪರಾಧಗಳು ಸಂಜ್ಞೇಯ (Cognisable), ಜಾಮೀನು-ರಹಿತ ಮತ್ತು ರಾಜಿ-ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲಾಗದ (Non-compoundable) ಅಪರಾಧಗಳಾಗಿರುತ್ತವೆ.
• ಈ ಕಾಯ್ದೆಯಡಿಯ ಅಪರಾಧಗಳನ್ನು ಉಪ ಪೊಲೀಸ್ ವರಿಷ್ಠಾಧಿಕಾರಿ ಅಥವಾ ಸಹಾಯಕ ಪೊಲೀಸ್ ಆಯುಕ್ತರ ಶ್ರೇಣಿಗಿಂತ ಕೆಳಗಿಲ್ಲದ ಅಧಿಕಾರಿಯು ತನಿಖೆ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ.
• ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರವು ಈ ತನಿಖೆಯನ್ನು ಯಾವುದೇ ಕೇಂದ್ರೀಯ ತನಿಖಾ ಸಂಸ್ಥೆಗೆ ವರ್ಗಾಯಿಸುವ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.

ರಾಧಾಕೃಷ್ಣನ್ ಸಮಿತಿ:

• NEET-UG 2024 ವಿವಾದದ ನಂತರ, ಶಿಕ್ಷಣ ಸಚಿವಾಲಯವು ಇಸ್ರೋ (ISRO)ದ ಮಾಜಿ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾದ ಕೆ. ರಾಧಾಕೃಷ್ಣನ್ ಅವರ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ ಉನ್ನತ ಮಟ್ಟದ ಸಮಿತಿಯನ್ನು ರಚಿಸಿದೆ.

ನ್ಯಾಟೋ (NATO)ದ ಅಂಕಾರಾ ಶೃಂಗಸಭೆ

ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ

ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿ:

• ಟರ್ಕಿಯ ಅಂಕಾರಾದಲ್ಲಿ ನಡೆದ 2026 ರ ನ್ಯಾಟೋ ಶೃಂಗಸಭೆಯು, ಸಾಮೂಹಿಕ ರಕ್ಷಣೆ ಮತ್ತು ಯುರೋಪಿನ ರಕ್ಷಣಾ ಕೈಗಾರಿಕಾ ನೆಲೆಯನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುವ ಮೈತ್ರಿಕೂಟದ ಬದ್ಧತೆಯನ್ನು ಪುನರುಚ್ಚರಿಸಿದೆ.

ಉತ್ತರ ಅಟ್ಲಾಂಟಿಕ್ ಒಪ್ಪಂದ ಸಂಸ್ಥೆ (NATO)

• ನಾರ್ತ್ ಅಟ್ಲಾಂಟಿಕ್ ಒಕ್ಕೂಟ ಎಂದೂ ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ನ್ಯಾಟೋ (NATO) ಒಂದು ಅಂತರ-ಸರ್ಕಾರಿ ಮಿಲಿಟರಿ ಮೈತ್ರಿಕೂಟವಾಗಿದೆ.
• ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿ: ಬೆಲ್ಜಿಯಂನ ದೇಶದ ಬ್ರಸೆಲ್ಸ್.
• ಹಿನ್ನೆಲೆ: ಎರಡನೇ ಮಹಾಯುದ್ಧದ ನಂತರ ಸೋವಿಯತ್ ಒಕ್ಕೂಟದ ದಾಳಿಯ ವಿರುದ್ಧ ಸಾಮೂಹಿಕ ಭದ್ರತೆಯನ್ನು ಒದಗಿಸಲು, 1949 ರಲ್ಲಿ ವಾಷಿಂಗ್ಟನ್, ಡಿ.ಸಿ. ಯಲ್ಲಿ ಯುರೋಪ್ ಮತ್ತು ಉತ್ತರ ಅಮೆರಿಕಾದ 12 ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು ‘ಉತ್ತರ ಅಟ್ಲಾಂಟಿಕ್ ಒಪ್ಪಂದಕ್ಕೆ’ (ವಾಷಿಂಗ್ಟನ್ ಒಪ್ಪಂದ) ಸಹಿ ಹಾಕುವ ಮೂಲಕ ಇದನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು.
• ಸಾಮೂಹಿಕ ರಕ್ಷಣೆ: ಒಪ್ಪಂದದ 5ನೇ ವಿಧಿಯ (Article 5) ಪ್ರಕಾರ, ನ್ಯಾಟೋ ಸಾಮೂಹಿಕ ರಕ್ಷಣೆಯ ತತ್ವದ ಮೇಲೆ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ಅಂದರೆ ಯಾವುದೇ ನ್ಯಾಟೋ ಸದಸ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರದ ಮೇಲಿನ ದಾಳಿಯನ್ನು ಎಲ್ಲಾ ನ್ಯಾಟೋ ಸದಸ್ಯರ ಮೇಲಿನ ದಾಳಿ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದುವರೆಗೆ ಕೇವಲ ಒಮ್ಮೆ ಮಾತ್ರ (2001 ರಲ್ಲಿ ಅಮೆರಿಕದ ಮೇಲಿನ 9/11 ಭಯೋತ್ಪಾದಕ ದಾಳಿಯ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯಾಗಿ) 5ನೇ ವಿಧಿಯನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ.
• ಸದಸ್ಯರು: ಇದು ಪ್ರಸ್ತುತ 32 ಸದಸ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಸ್ವೀಡನ್ ಇದರ 32ನೇ ಸದಸ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರವಾಗಿದೆ.

‘ಯುನೆಸ್ಕೋ’ದ ಅಪಾಯದಲ್ಲಿರುವ ತಾಣಗಳ ಪಟ್ಟಿಗೆ ವೆಸ್ಟ್ ಬ್ಯಾಂಕ್, ಲೆಬನಾನ್ ತಾಣಗಳ ಸೇರ್ಪಡೆ

ಇತಿಹಾಸ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಿ

ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿ:

• ಯುನೆಸ್ಕೋ ವೆಸ್ಟ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ (ಪಶ್ಚಿಮ ದಂಡೆ)ನಲ್ಲಿರುವ ಸೆಬಾಸ್ಟಿಯಾ ಮತ್ತು ಬ್ಯೂಫೋರ್ಟ್ ಕ್ಯಾಸಲ್ ಸೇರಿದಂತೆ ಲೆಬನಾನ್‌ನ ಮೌಂಟ್ ಅಮೆಲ್ ಪ್ರದೇಶದ ಐದು ಕೋಟೆಗಳನ್ನು ‘ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆಯ ಪಟ್ಟಿ’ ಹಾಗೂ ‘ಅಪಾಯದಲ್ಲಿರುವ ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆಯ ಪಟ್ಟಿ’ ಎರಡಕ್ಕೂ ಸೇರಿಸಿದೆ.

ಹಿನ್ನೆಲೆ ಮತ್ತು ಉದ್ದೇಶ:

• ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆಯ ಪಟ್ಟಿಯು ‘ಅತ್ಯುನ್ನತ ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ಮೌಲ್ಯ’ವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ, ನೈಸರ್ಗಿಕ ಮತ್ತು ಮಿಶ್ರ ಪರಂಪರೆಯ ತಾಣಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸುತ್ತದೆ.
• ಅಪಾಯದಲ್ಲಿರುವ ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆಯ ಪಟ್ಟಿಯು ಸಶಸ್ತ್ರ ಸಂಘರ್ಷ, ನೈಸರ್ಗಿಕ ವಿಕೋಪಗಳು, ಅನಿಯಂತ್ರಿತ ನಗರೀಕರಣ, ಮಾಲಿನ್ಯ, ಹವಾಮಾನ ಬದಲಾವಣೆ ಅಥವಾ ನಿರ್ಲಕ್ಷ್ಯದಿಂದ ಬೆದರಿಕೆಗೊಳಗಾದ ತಾಣಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಗಮನವನ್ನು ಸೆಳೆಯುವುದು ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ಸಂರಕ್ಷಣೆಗೆ ಬೆಂಬಲವನ್ನು ಕ್ರೋಢೀಕರಿಸುವುದು ಇದರ ಪ್ರಮುಖ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿದೆ.
• ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ಸಂಘರ್ಷವು ಈ ತಾಣಗಳ ಸಂರಕ್ಷಣೆಯ ಮೇಲೆ ಬೀರುತ್ತಿರುವ ಪ್ರತಿಕೂಲ ಪರಿಣಾಮಗಳ ಆತಂಕವನ್ನು ಈ ತುರ್ತು ಸೇರ್ಪಡೆಯು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುತ್ತದೆ.

ಸೆಬಾಸ್ಟಿಯಾ ಬಗ್ಗೆ:

• ವೆಸ್ಟ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ (ಪಶ್ಚಿಮ ದಂಡೆ) ನ  ನಾಬ್ಲಸ್ ಬಳಿ ಇರುವ ಸೆಬಾಸ್ಟಿಯಾವನ್ನು, ಬೈಬಲ್ ಉಲ್ಲೇಖಿತ ಇಸ್ರೇಲ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ರಾಜಧಾನಿಯಾಗಿದ್ದ ಸಮಾರಿಯಾ ಎಂಬ ಪ್ರಾಚೀನ ನಗರವೆಂದು ಗುರುತಿಸಲಾಗಿದೆ.
• ಇದರ ಪುರಾತತ್ತ್ವ ಶಾಸ್ತ್ರದ ಅವಶೇಷಗಳು ಕಬ್ಬಿಣದ ಯುಗ, ರೋಮನ್, ಬೈಜಾಂಟೈನ್ ಮತ್ತು ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ ಅವಧಿಗಳನ್ನು ವ್ಯಾಪಿಸಿದ್ದು, ಇದು ಸುದೀರ್ಘ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುತ್ತದೆ.

ಮೌಂಟ್ ಅಮೆಲ್ ಕೋಟೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ:

• ಈ ಸೇರ್ಪಡೆಯು ಲೆಬನಾನ್‌ನ ಮೌಂಟ್ ಅಮೆಲ್ (ಜಬಲ್ ಅಮೆಲ್) ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿನ ಬ್ಯೂಫೋರ್ಟ್ ಕ್ಯಾಸಲ್ ಸೇರಿದಂತೆ ಐದು ಐತಿಹಾಸಿಕ ಕೋಟೆಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.
• ಈ ಕೋಟೆಗಳು ಕ್ರುಸೇಡರ್, ಅಯ್ಯುಬಿದ್, ಮಾಮ್ಲುಕ್ ಮತ್ತು ಸ್ಥಳೀಯ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳ ಸಮ್ಮಿಶ್ರಣವನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸುತ್ತವೆ. ಇದು ಸುಮಾರು ಒಂಬತ್ತು ಶತಮಾನಗಳ ಮಿಲಿಟರಿ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತದೆ.

ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವ್ಯಾಪಾರ ಕಾನೂನಿನ ಮೇಲಿನ ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ಆಯೋಗ (UNCITRAL)

ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ

ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿ:

• ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವ್ಯಾಪಾರ ಕಾನೂನಿನ ಮೇಲಿನ ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ಆಯೋಗದ (UNCITRAL) 60ನೇ ವಾರ್ಷಿಕೋತ್ಸವವನ್ನು ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಆಚರಿಸಲಾಯಿತು.

ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವ್ಯಾಪಾರ ಕಾನೂನಿನ ಮೇಲಿನ ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ಆಯೋಗ (UNCITRAL):

• ಸ್ಥಾಪನೆ: ಇದನ್ನು 1966 ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು.
• ಉದ್ದೇಶ: ಇದು ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ಸಾಮಾನ್ಯ ಸಭೆಯ (UNGA) ಅಧೀನ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿದ್ದು, ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವ್ಯಾಪಾರ ಕಾನೂನನ್ನು ಆಧುನೀಕರಿಸಲು ಮತ್ತು ಸಮನ್ವಯಗೊಳಿಸಲು ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ.
• ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವ್ಯಾಪಾರ ಕಾನೂನಿನ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸಲು, ಇದು ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ಮತ್ತು ವಿಯೆನ್ನಾದಲ್ಲಿ ಸರದಿಯಂತೆ ಸಭೆ ಸೇರುತ್ತದೆ.
• ಸದಸ್ಯತ್ವ: ಇದು 70 ಸದಸ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.
• ಭಾರತವು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವ್ಯಾಪಾರ ಕಾನೂನಿನ ಮೇಲಿನ ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ಆಯೋಗದ (UNCITRAL) ಸದಸ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರವಾಗಿದೆ.
• ಕಾರ್ಯಗಳು: ಇದು ಸಾಮಾನ್ಯ ಕಾನೂನು ಮಾನದಂಡಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿಸುವ ಮೂಲಕ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವ್ಯಾಪಾರ ಮತ್ತು ವ್ಯವಹಾರವನ್ನು ಸುಲಭಗೊಳಿಸಲು ಶಿಷ್ಟಾಚಾರಗಳು, ಮಾದರಿ ಕಾನೂನುಗಳು ಮತ್ತು ಶಾಸಕಾಂಗ ಮಾರ್ಗದರ್ಶಿಗಳಂತಹ ಕಾನೂನು ಸಾಧನಗಳನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸುತ್ತದೆ.
• UNCITRAL ವಿಶ್ವ ವ್ಯಾಪಾರ ಸಂಘಟನೆಯ (WTO) ಅಂಗಸಂಸ್ಥೆಯಲ್ಲ. WTO ಒಂದು ಸ್ವಾಯತ್ತ ಅಂತರ-ಸರ್ಕಾರಿ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿದ್ದರೆ, UNCITRAL ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ಸಾಮಾನ್ಯ ಸಭೆಯ (UNGA) ಅಧೀನ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ.

SCO ವಿದೇಶಾಂಗ ಸಚಿವರ ಮಂಡಳಿ ಸಭೆ 2026

ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ

ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿ:

• ಕಿರ್ಗಿಜ್ ಗಣರಾಜ್ಯದ ‘ಚೋಲ್ಪನ್-ಅಟಾ’ ದಲ್ಲಿ ನಡೆದ SCO ವಿದೇಶಾಂಗ ಸಚಿವರ ಮಂಡಳಿಯ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ, ಭಯೋತ್ಪಾದನೆಯ ವಿರುದ್ಧ ದೃಢವಾದ ಮತ್ತು ತತ್ತ್ವಬದ್ಧವಾದ ವಿಧಾನವನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವಂತೆ ಭಾರತವು ಶಾಂಘೈ ಸಹಕಾರ ಸಂಸ್ಥೆಯನ್ನು (SCO) ಒತ್ತಾಯಿಸಿದೆ.

ಶಾಂಘೈ ಸಹಕಾರ ಸಂಸ್ಥೆ(SCO)ಯ ಬಗ್ಗೆ: 

• ಸ್ಥಾಪನೆ: SCO ಎಂಬುದು 2001 ರಲ್ಲಿ ಆರು ಸದಸ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳೊಂದಿಗೆ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾದ ಒಂದು ಅಂತರ-ಸರ್ಕಾರಿ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ.
• ಉದ್ದೇಶ: ಮಧ್ಯ ಏಷ್ಯಾ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಭಯೋತ್ಪಾದನೆ, ಪ್ರತ್ಯೇಕತಾವಾದ ಮತ್ತು ಉಗ್ರವಾದವನ್ನು ಹತ್ತಿಕ್ಕುವ ಪ್ರಯತ್ನಗಳಿಗಾಗಿ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಸಹಕಾರವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವುದು ಇದರ ಪ್ರಮುಖ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿದೆ.
• ಸದಸ್ಯರು: ಚೀನಾ, ರಷ್ಯಾ, ಭಾರತ, ಪಾಕಿಸ್ತಾನ, ಇರಾನ್, ಬೆಲಾರಸ್ ಮತ್ತು ಮಧ್ಯ ಏಷ್ಯಾದ ನಾಲ್ಕು ದೇಶಗಳಾದ ಕಝಾಕಿಸ್ತಾನ್, ಕಿರ್ಗಿಸ್ತಾನ್, ತಜಕಿಸ್ತಾನ್, ಮತ್ತು ಉಜ್ಬೇಕಿಸ್ತಾನ್.
• ಸಚಿವಾಲಯ: ಬೀಜಿಂಗ್ (ಚೀನಾ)
• ಅಧಿಕೃತ ಭಾಷೆಗಳು: ರಷ್ಯನ್ ಮತ್ತು ಚೈನೀಸ್.
• ವೀಕ್ಷಕ ಸ್ಥಾನಮಾನ: ಅಫ್ಘಾನಿಸ್ತಾನ, ಬೆಲಾರಸ್ ಮತ್ತು ಮಂಗೋಲಿಯಾ.
• SCO 2005 ರಿಂದ ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ಸಾಮಾನ್ಯ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ (UNGA) ವೀಕ್ಷಕ ಸ್ಥಾನಮಾನವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.

ಸೋಫಿ (SOFI) ವರದಿ 2026

ವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ

ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿ:

• ಪ್ರಪಂಚದ ಆಹಾರ ಭದ್ರತೆ ಮತ್ತು ಪೌಷ್ಟಿಕಾಂಶದ ಸ್ಥಿತಿಗತಿಯ (State of Food Security and Nutrition in the World – SOFI) 2026 ನೇ ಸಾಲಿನ ವರದಿಯನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ.
• 2026 ರ ಧ್ಯೇಯವಾಕ್ಯ: “ಆರೋಗ್ಯಕರ ಆಹಾರದ ದುಬಾರಿ ವೆಚ್ಚವನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಮತ್ತು ಪರಿಹರಿಸುವುದು”.

ವರದಿ ಪ್ರಕಟಿಸುವ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು:

ಈ ವರದಿಯನ್ನು ಜಂಟಿಯಾಗಿ ಪ್ರಕಟಿಸುವ ಸಂಸ್ಥೆಗಳೆಂದರೆ:

• ಆಹಾರ ಮತ್ತು ಕೃಷಿ ಸಂಸ್ಥೆ (FAO).
• ಕೃಷಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗಾಗಿ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ನಿಧಿ (IFAD).
• ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ಮಕ್ಕಳ ನಿಧಿ (UNICEF).
• ವಿಶ್ವ ಆಹಾರ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ (WFP).
• ವಿಶ್ವ ಆರೋಗ್ಯ ಸಂಸ್ಥೆ (WHO).

ಸೋಫಿ (SOFI) ವರದಿ 2026 ರ ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶಗಳು:

• ಜಾಗತಿಕ ಹಸಿವು: ಜಾಗತಿಕ ಹಸಿವಿನ ಪ್ರಮಾಣವು ಸತತ ಮೂರನೇ ವರ್ಷವೂ ಇಳಿಕೆ ಕಂಡಿದ್ದು, ಜಾಗತಿಕ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ 7.8% ಕ್ಕೆ (645 ದಶಲಕ್ಷ ಜನರು) ತಲುಪಿದೆ. ಏಷ್ಯಾವನ್ನು ಹಿಂದಿಕ್ಕಿರುವ ಆಫ್ರಿಕಾವು 309 ದಶಲಕ್ಷ ಜನರೊಂದಿಗೆ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಹಸಿವಿನಿಂದ ಬಳಲುತ್ತಿರುವ ಜನರನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಖಂಡವಾಗಿದೆ.
• ಆಹಾರ ಭದ್ರತೆ: ಏಷ್ಯಾ, ಲ್ಯಾಟಿನ್ ಅಮೆರಿಕಾ ಮತ್ತು ಕೆರಿಬಿಯನ್ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಆಹಾರ ಭದ್ರತೆ ಸ್ಥಿರವಾಗಿ ಸುಧಾರಿಸಿದೆ. ಆಫ್ರಿಕಾವು ಸುಮಾರು ಒಂದು ದಶಕದಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಹಸಿವಿನ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ (20.3% ರಿಂದ 20% ಕ್ಕೆ) ಇಳಿಕೆಯನ್ನು ಕಂಡಿದೆ.
• ಆಹಾರದ ಕೈಗೆಟುಕುವಿಕೆ: ಆರೋಗ್ಯಕರ ಆಹಾರದ ಸರಾಸರಿ ವೆಚ್ಚವು 2025 ರಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿ ವ್ಯಕ್ತಿಗೆ ದಿನಕ್ಕೆ 4.28 PPP (ಖರೀದಿ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ಸಮಾನತೆ) ಡಾಲರ್‌ಗಳಿಗೆ ಏರಿದೆ. ಸರಿಸುಮಾರು 2.69 ಶತಕೋಟಿ ಜನರಿಗೆ ಆರೋಗ್ಯಕರ ಆಹಾರವನ್ನು ಭರಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತಿಲ್ಲ.
• ಪೌಷ್ಟಿಕಾಂಶದ ಫಲಿತಾಂಶಗಳು: ಐದು ವರ್ಷದೊಳಗಿನ 150 ದಶಲಕ್ಷ ಮಕ್ಕಳು ಕುಂಠಿತ ಬೆಳವಣಿಗೆಯಿಂದ ಬಳಲುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. 2024 ರಲ್ಲಿ ವಯಸ್ಕರ ಬೊಜ್ಜಿನ ಪ್ರಮಾಣವು 16.2% ಕ್ಕೆ ಏರಿದೆ, ಮತ್ತು ತಾಯಂದಿರ ರಕ್ತಹೀನತೆ ಸಮಸ್ಯೆಯು ಇನ್ನಷ್ಟು ಉಲ್ಬಣಗೊಂಡಿದೆ.

ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಅಂತರ್ಜಾಲ ಸ್ಥಗಿತ

ರಾಜ್ಯಶಾಸ್ತ್ರ

ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿ:

• CJP ಯ ‘ಚಲೋ ಸಂಸದ್’ ಪ್ರತಿಭಟನೆಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರವು ಮಧ್ಯ ದೆಹಲಿಯ ಕೆಲವು ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಮೊಬೈಲ್ ಅಂತರ್ಜಾಲ ಸೇವೆಯನ್ನು ಸ್ಥಗಿತಗೊಳಿಸಿತ್ತು.

ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಅಂತರ್ಜಾಲ ಸ್ಥಗಿತದ ವ್ಯಾಪ್ತಿ:

• ಪ್ರತಿಭಟನೆಗಳು, ಘರ್ಷಣೆಗಳು, ಕೋಮು ಹಿಂಸಾಚಾರ ಮತ್ತು ಧಾರ್ಮಿಕ ರಜಾದಿನಗಳ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, 2025 ರಲ್ಲಿ 65 ಬಾರಿ ಅಂತರ್ಜಾಲ ಸ್ಥಗಿತಗೊಳಿಸುವ ಮೂಲಕ ಭಾರತವು ಜಾಗತಿಕವಾಗಿ 2 ನೇ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದೆ.
• ಐತಿಹಾಸಿಕವಾಗಿ ಜಮ್ಮು ಮತ್ತು ಕಾಶ್ಮೀರ ಹಾಗೂ ಮಣಿಪುರದಲ್ಲಿ ಆಗಾಗ್ಗೆ, ದೀರ್ಘಕಾಲದವರೆಗೆ ಅಂತರ್ಜಾಲ ಸ್ಥಗಿತಗೊಂಡಿರುವುದು ದಾಖಲಾಗಿದೆ.

ಕಾನೂನು ಮತ್ತು ಶಾಸನಬದ್ಧ ಚೌಕಟ್ಟು:

• 2023 ರ ದೂರಸಂಪರ್ಕ ಕಾಯ್ದೆಯ ಸೆಕ್ಷನ್ 20(2)(b), ಮತ್ತು 2024 ರ ದೂರಸಂಪರ್ಕ (ಸೇವೆಗಳ ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ಸ್ಥಗಿತ) ನಿಯಮಗಳು ಅಂತರ್ಜಾಲ ಸ್ಥಗಿತವನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುತ್ತವೆ.
• 2024 ರ ನಿಯಮಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಸ್ಥಗಿತದ ಆದೇಶವು ನಿಖರವಾದ ಕಾರಣಗಳು, ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಅವಧಿ ಮತ್ತು ಬಾಧಿತ ಭೌಗೋಳಿಕ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸುವುದು ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿದೆ.
• ಆಧಾರಗಳು: ತುರ್ತು ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳು, ಸಾರ್ವಭೌಮತ್ವಕ್ಕೆ ಬೆದರಿಕೆ, ಭದ್ರತಾ ಕಾಳಜಿಗಳು, ವಿದೇಶಿ ಸಂಬಂಧಗಳಿಗೆ ಅಪಾಯಗಳು, ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಅಶಾಂತಿ ಅಥವಾ ಅಪರಾಧಗಳಿಗೆ ಪ್ರಚೋದನೆ ನೀಡುವ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಅಂತರ್ಜಾಲವನ್ನು ಸ್ಥಗಿತಗೊಳಿಸಬಹುದು.
• ಸಕ್ಷಮ ಪ್ರಾಧಿಕಾರ: ಕೇಂದ್ರ ಅಥವಾ ರಾಜ್ಯದ ಗೃಹ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಗಳು ಅಂತರ್ಜಾಲ ಸ್ಥಗಿತದ ಆದೇಶಗಳನ್ನು ಹೊರಡಿಸಬಹುದು, ಮತ್ತು ತುರ್ತು ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಜಂಟಿ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಗಳಿಗೆ ಈ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ನೀಡಲಾಗಿದೆ.
• ಅವಧಿಯ ಮಿತಿ: 2024 ರ ನಿಯಮಗಳು ಅಂತರ್ಜಾಲ ಸ್ಥಗಿತವನ್ನು 15 ದಿನಗಳಿಗೆ ಸೀಮಿತಗೊಳಿಸಿವೆ ಮತ್ತು ಐದು ದಿನಗಳೊಳಗೆ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಆದೇಶವನ್ನು ಪರಿಶೀಲನಾ ಸಮಿತಿಯು ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ ಮಾಡುವುದು ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿದೆ.

ನ್ಯಾಯಾಂಗ ರಕ್ಷಣೆಗಳು:

• ಅನುರಾಧಾ ಭಾಸಿನ್ ವಿರುದ್ಧ ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರ ಪ್ರಕರಣ (2020): ಸಂವಿಧಾನದ ವಿಧಿ 19(1)(a) ಮತ್ತು 19(1)(g) ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಆನ್‌ಲೈನ್ ವಾಕ್ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವನ್ನು ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ರಕ್ಷಿಸಿದೆ ಮತ್ತು ಅನಿರ್ದಿಷ್ಟಾವಧಿಯ ಅಂತರ್ಜಾಲ ಸ್ಥಗಿತವನ್ನು ಕಾನೂನುಬಾಹಿರ ಎಂದು ಘೋಷಿಸಿದೆ. ಅಂತರ್ಜಾಲ ಸ್ಥಗಿತವು ಅತ್ಯಗತ್ಯವಾಗಿರಬೇಕು, ಪ್ರಮಾಣಾನುಗುಣವಾಗಿರಬೇಕು ಮತ್ತು ಅಂತಿಮ ಅಸ್ತ್ರವಾಗಿ ಮಾತ್ರ ಬಳಸಲ್ಪಡಬೇಕು.
• ಫಾಹಿಮಾ ಶಿರಿನ್ ವಿರುದ್ಧ ಕೇರಳ ರಾಜ್ಯ ಪ್ರಕರಣ (2019): ಕೇರಳ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ಸಂವಿಧಾನದ 21 ನೇ ವಿಧಿಯ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ‘ಅಂತರ್ಜಾಲದ ಹಕ್ಕನ್ನು’ ಮೂಲಭೂತ ಹಕ್ಕು ಎಂದು ಘೋಷಿಸಿದೆ.

ಗ್ರೇಟ್ ಯೋಜನೆ (GREAT Scheme)

ಸರ್ಕಾರಿ ಯೋಜನೆಗಳು

ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿ:

• ಜವಳಿ ಸಚಿವಾಲಯವು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ತಾಂತ್ರಿಕ ಜವಳಿ ಮಿಷನ್ (National Technical Textiles Mission) ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಗ್ರೇಟ್ (GREAT) ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಜಾರಿಗೊಳಿಸುತ್ತಿದೆ.

ಗ್ರೇಟ್ (GREAT) ಯೋಜನೆಯ ಬಗ್ಗೆ:

• ಪೂರ್ಣ ರೂಪ: ಗ್ರ್ಯಾಂಟ್ ಫಾರ್ ರಿಸರ್ಚ್ ಅಂಡ್ ಎಂಟರ್‌ಪ್ರೆನರ್‌ಶಿಪ್ ಅಕ್ರಾಸ್ ಆಸ್ಪೈರಿಂಗ್ ಇನ್ನೋವೇಟರ್ಸ್ ಇನ್ ಟೆಕ್ನಿಕಲ್ ಟೆಕ್ಸ್‌ಟೈಲ್ಸ್.
• ಉದ್ದೇಶ: ನಾವೀನ್ಯಕಾರರು, ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ಮತ್ತು ತಂತ್ರಜ್ಞರಿಗೆ ತಮ್ಮ ಹೊಸ ಆಲೋಚನೆಗಳು ಮತ್ತು ಮೂಲಮಾದರಿಗಳನ್ನು ವಾಣಿಜ್ಯ ಉತ್ಪನ್ನಗಳಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುವ ಮೂಲಕ ಭಾರತದ ತಾಂತ್ರಿಕ ಜವಳಿ ಸ್ಟಾರ್ಟ್-ಅಪ್ (Start-up) ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸುವುದು.
• ಹಣಕಾಸಿನ ಬೆಂಬಲ: ಮೂಲಮಾದರಿಗಳನ್ನು ವಾಣಿಜ್ಯೀಕರಣಗೊಳಿಸಲು 18 ತಿಂಗಳ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿ ಸ್ಟಾರ್ಟ್-ಅಪ್‌ಗೆ ₹50 ಲಕ್ಷದವರೆಗೆ ಅನುದಾನವನ್ನು ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ.
• ಆದ್ಯತೆಯ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳು: ಉನ್ನತ-ಕಾರ್ಯಕ್ಷಮತೆಯ ನಾರುಗಳು, ಸ್ಮಾರ್ಟ್ ಜವಳಿ, ಕೃತಕ ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆ (AI)/ಐಒಟಿ (IoT) ಸಂಯೋಜನೆ ಮತ್ತು ಜೈವಿಕ ವಿಘಟನೀಯ ಅಥವಾ ಸುಸ್ಥಿರ ವಸ್ತುಗಳು.
• ಅರ್ಹತೆ: ಅರ್ಜಿದಾರರು ಮಾನ್ಯತೆ ಪಡೆದ ಇನ್ಕ್ಯುಬೇಟರ್‌ನಲ್ಲಿ ಇನ್ಕ್ಯುಬೇಟ್ ಆಗಿರಬೇಕು. ಅವರು ಯೋಜನೆಯಲ್ಲಿ ಹಣಕಾಸಿನ ನೆರವಿನ ಕನಿಷ್ಠ 10% ರಷ್ಟನ್ನು ಸ್ವತಃ ಹೂಡಿಕೆ ಮಾಡಬೇಕು.

ಭಾರತದ ಮೊದಲ eVTOL ವಿಮಾನ

ವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ

ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿ:

• ಐಐಟಿ ಮದ್ರಾಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಇನ್ಕ್ಯುಬೇಟ್ ಆಗಿರುವ ಡೀಪ್-ಟೆಕ್ ಸ್ಟಾರ್ಟ್‌ಅಪ್ ಆಗಿರುವ ‘ದಿ ಇಪ್ಲೇನ್ ಕಂಪನಿ’, ಭಾರತದ ಮೊದಲ ಪೂರ್ಣ-ಪ್ರಮಾಣದ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಿಕ್ ವರ್ಟಿಕಲ್ ಟೇಕ್-ಆಫ್ ಅಂಡ್ ಲ್ಯಾಂಡಿಂಗ್ (eVTOL) ವಿಮಾನದ ಮೂಲಮಾದರಿಯಾದ e200X (PT-01) ಅನ್ನು ಅನಾವರಣಗೊಳಿಸಿದೆ.

eVTOL ಬಗ್ಗೆ:

• ಇದು ವಿದ್ಯುತ್ ಚಾಲಿತ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಬಳಸುತ್ತದೆ, ಇದು ಶಬ್ದ, ವೆಚ್ಚ ಮತ್ತು ಶಕ್ತಿಯ ಬಳಕೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ವೇಗವಾದ ಹಾಗೂ ಸುಸ್ಥಿರ ನಗರ ವಾಯು ಸಾರಿಗೆಗಾಗಿ ಸುಧಾರಿತ ವಾಯು ಚಲನಶೀಲತೆಯನ್ನು (AAM) ಸಕ್ರಿಯಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ.
• ಇದು ಒಬ್ಬ ಪೈಲಟ್ ಜೊತೆಗೆ ಇಬ್ಬರು ಪ್ರಯಾಣಿಕರನ್ನು ಅಥವಾ 200 ಕೆಜಿ ವರೆಗಿನ ಸರಕನ್ನು ಒಯ್ಯುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಹೊಂದಿದೆ ಮತ್ತು ನಗರ ಹಾಗೂ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಚಲನಶೀಲತೆಗಾಗಿ 110 ಕಿ.ಮೀ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.
• ಉದ್ದನೆಯ ರನ್‌ವೇಗಳ ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲದೇ ಸಾಮಾನ್ಯ ಛಾವಣಿಗಳು ಅಥವಾ ಹೆಲಿಪ್ಯಾಡ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಟೇಕ್-ಆಫ್ ಆಗಲು ಮತ್ತು ಲ್ಯಾಂಡ್ ಆಗಲು ಇದನ್ನು ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಮೊಲ್ಡೊವಾ (Moldova)

ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ

ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿ:

• ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿ ದ್ರೌಪದಿ ಮುರ್ಮು ಅವರು ಚಿಸಿನೌಗೆ ಆಗಮಿಸಿದ್ದು, ಇದು ಭಾರತೀಯ ರಾಷ್ಟ್ರದ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರೊಬ್ಬರು ಮೊಲ್ಡೊವಾ ದೇಶಕ್ಕೆ ನೀಡಿದ ಮೊಟ್ಟಮೊದಲ ಭೇಟಿಯಾಗಿದೆ.

ಮೊಲ್ಡೊವಾ ದೇಶದ ಕುರಿತು:

• ರಾಜಧಾನಿ: ಚಿಸಿನೌ.
• ಇದು ಪೂರ್ವ ಯುರೋಪಿನ ಭೂಆವೃತ ದೇಶವಾಗಿದೆ.
• ಗಡಿಗಳು: ಪಶ್ಚಿಮಕ್ಕೆ ರೊಮೇನಿಯಾ ಮತ್ತು ಉತ್ತರ, ಪೂರ್ವ ಹಾಗೂ ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕೆ ಉಕ್ರೇನ್ ಗಡಿಯಿಂದ ಆವೃತವಾಗಿದೆ.
• ನದಿಗಳು: ಡ್ನೈಸ್ಟರ್ (Dniester) ನದಿಯು ಮೊಲ್ಡೊವಾದ ಅತಿ ಉದ್ದದ ನದಿಯಾಗಿದೆ; ಪ್ರುಟ್ ನದಿ (Prut River) ಇದರ ಪಶ್ಚಿಮ ಗಡಿಯನ್ನು ರೂಪಿಸುತ್ತದೆ.

ಉತ್ತರ ಮ್ಯಾಸಿಡೋನಿಯಾ (North Macedonia)

ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ

ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿ:

• ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿ ದ್ರೌಪದಿ ಮುರ್ಮು ಅವರು ಸ್ಕೋಪ್ಯೆಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿದ್ದು, ಇದು ಭಾರತೀಯ ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿಯೊಬ್ಬರು ಉತ್ತರ ಮ್ಯಾಸಿಡೋನಿಯಾಕ್ಕೆ ನೀಡಿದ ಮೊದಲ ಭೇಟಿಯಾಗಿದೆ.

ಉತ್ತರ ಮ್ಯಾಸಿಡೋನಿಯಾ ದೇಶದ ಬಗ್ಗೆ:

• ರಾಜಧಾನಿ: ಸ್ಕೋಪ್ಯೆ.
• ಇದು ಆಗ್ನೇಯ ಯುರೋಪಿನ ದಕ್ಷಿಣ-ಮಧ್ಯ ಬಾಲ್ಕನ್ ಪರ್ಯಾಯ ದ್ವೀಪದಲ್ಲಿರುವ ಒಂದು ಭೂಆವೃತ, ಪರ್ವತಮಯ ದೇಶವಾಗಿದೆ.
• ಇದು ಉತ್ತರಕ್ಕೆ ಕೊಸೊವೊ ಮತ್ತು ಸೆರ್ಬಿಯಾ, ಪೂರ್ವಕ್ಕೆ ಬಲ್ಗೇರಿಯಾ, ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕೆ ಗ್ರೀಸ್ ಮತ್ತು ಪಶ್ಚಿಮಕ್ಕೆ ಅಲ್ಬೇನಿಯಾ ಗಡಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.
• ಈ ದೇಶವು 1991 ರಲ್ಲಿ ಯುಗೊಸ್ಲಾವಿಯಾದಿಂದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವನ್ನು ಘೋಷಿಸಿಕೊಂಡಿತು ಮತ್ತು 2019 ರಲ್ಲಿ ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ‘ಉತ್ತರ ಮ್ಯಾಸಿಡೋನಿಯಾ’ ಎಂಬ ಹೆಸರನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡಿತು.
• ಉತ್ತರ ಮ್ಯಾಸಿಡೋನಿಯಾವು ಯುರೋಪಿಯನ್ ಒಕ್ಕೂಟದ (EU) ಸದಸ್ಯತ್ವಕ್ಕಾಗಿ ಅಧಿಕೃತ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಯಾಗಿದೆ ಮತ್ತು 2020 ರಲ್ಲಿ ನ್ಯಾಟೋ (NATO) ಸೇರಿಕೊಂಡಿದೆ.
• ಯುನೆಸ್ಕೋ ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆಯ ತಾಣವಾದ ಓಹ್ರಿಡ್ ಸರೋವರವು ಯುರೋಪಿನ ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ ಮತ್ತು ಆಳವಾದ ಸರೋವರಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ.

ಗೋರ್ ಬೋಲಿ (Gor Boli)

ರಾಜ್ಯಶಾಸ್ತ್ರ

ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿ:

• ಗೋರ್ ಬೋಲಿಯನ್ನು ಸಂವಿಧಾನದ ಎಂಟನೇ ಪರಿಚ್ಛೇದಕ್ಕೆ ಸೇರಿಸುವ ನಿರಂತರ ಬೇಡಿಕೆಗಳ ಕುರಿತು ಬುಡಕಟ್ಟು ವ್ಯವಹಾರಗಳ ಸಚಿವಾಲಯವು ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಸಂಸತ್ತಿಗೆ ಮಾಹಿತಿ ನೀಡಿದೆ.

ಗೋರ್ ಬೋಲಿ ಕುರಿತು:

• ಇದನ್ನು ಲಂಬಾಣಿ ಭಾಷೆ ಎಂದೂ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.
• ಇದು ತೆಲಂಗಾಣ, ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶ, ಕರ್ನಾಟಕ, ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ ಮತ್ತು ರಾಜಸ್ಥಾನದಾದ್ಯಂತ ಇರುವ ಬಂಜಾರ ಸಮುದಾಯವು ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಮಾತನಾಡುವ ಇಂಡೋ-ಆರ್ಯನ್ ಭಾಷೆಯಾಗಿದೆ.
• ಇದು ಪ್ರಮಾಣೀಕೃತ ಸ್ಥಳೀಯ ಲಿಪಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ಇದನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ದೇವನಾಗರಿ, ತೆಲುಗು ಅಥವಾ ಕನ್ನಡ ಲಿಪಿಗಳಲ್ಲಿ ಬರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಭಾರತೀಯ ಸಂವಿಧಾನದ ಎಂಟನೇ ಅನುಸೂಚಿ: 

ಭಾರತೀಯ ಸಂವಿಧಾನದ 344(1) ಮತ್ತು 351ನೇ ವಿಧಿಗಳ ಅನ್ವಯ, ಎಂಟನೇ ಅನುಸೂಚಿಯು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಮಾನ್ಯತೆ ಪಡೆದ ಭಾಷೆಗಳ ಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಈ ಪಟ್ಟಿಯು ಕಾಲಕಾಲಕ್ಕೆ ವಿಸ್ತರಣೆಯಾಗಿದ್ದು, ಇದರ ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶಗಳು ಈ ಕೆಳಗಿನಂತಿವೆ:

• ಭಾಷೆಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ: ಸಂವಿಧಾನ ಜಾರಿಗೆ ಬಂದಾಗ ಮೂಲತಃ 14 ಭಾಷೆಗಳು ಮಾತ್ರ ಈ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿದ್ದವು. ತದನಂತರ ಜಾರಿಗೆ ತರಲಾದ ಮೂರು ಪ್ರಮುಖ ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ತಿದ್ದುಪಡಿಗಳ ಮೂಲಕ ಪ್ರಸ್ತುತ ಈ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು 22ಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚಿಸಲಾಗಿದೆ.
• ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ತಿದ್ದುಪಡಿಗಳು ಹಾಗೂ ಸೇರ್ಪಡೆಯಾದ ಭಾಷೆಗಳು:
  • 1967ರ 21ನೇ ತಿದ್ದುಪಡಿ ಕಾಯ್ದೆ: ಸಿಂಧಿ ಭಾಷೆಯ ಸೇರ್ಪಡೆ.
  • 1992ರ 71ನೇ ತಿದ್ದುಪಡಿ ಕಾಯ್ದೆ: ಕೊಂಕಣಿ, ಮಣಿಪುರಿ ಮತ್ತು ನೇಪಾಳಿ ಭಾಷೆಗಳ ಸೇರ್ಪಡೆ.
  • 2003ರ 92ನೇ ತಿದ್ದುಪಡಿ ಕಾಯ್ದೆ: ಬೋಡೋ, ಡೋಗ್ರಿ, ಮೈಥಿಲಿ ಮತ್ತು ಸಂತಾಲಿ ಭಾಷೆಗಳ ಸೇರ್ಪಡೆ.
• ಸೇರ್ಪಡೆಗೆ ಮಾನದಂಡಗಳು: ಅಶೋಕ್ ಪಹ್ವಾ ಸಮಿತಿ (1996) ಮತ್ತು ಸೀತಾಕಾಂತ್ ಮಹಾಪಾತ್ರ ಸಮಿತಿಗಳ (2003) ವರದಿಯ ಪ್ರಕಾರ, ಯಾವುದೇ ಒಂದು ಹೊಸ ಭಾಷೆಯನ್ನು ಎಂಟನೇ ಅನುಸೂಚಿಗೆ ಸೇರಿಸಲು ಸಂವಿಧಾನದಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಅಥವಾ ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಾದ ಮಾನದಂಡಗಳಿಲ್ಲ.
• ಮಾನ್ಯತೆಯಿಂದಾಗುವ ಪ್ರಯೋಜನಗಳು: ಈ ಪಟ್ಟಿಗೆ ಭಾಷೆಯೊಂದನ್ನು ಸೇರಿಸುವುದರಿಂದ ಆ ಭಾಷೆಯ ಸಾಹಿತ್ಯಿಕ ಹಾಗೂ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಬೆಳವಣಿಗೆಗೆ ಸರ್ಕಾರದ ಬೆಂಬಲ ಖಚಿತವಾಗುತ್ತದೆ. ಅಲ್ಲದೆ, ಸಂಸತ್ತಿನ ಕಲಾಪಗಳಲ್ಲಿ ಆ ಭಾಷೆಯನ್ನು ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಬಳಸಲು ಅವಕಾಶ ಸಿಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಅಖಿಲ ಭಾರತ ಮಟ್ಟದ ಸ್ಪರ್ಧಾತ್ಮಕ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳನ್ನು ಅದೇ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಬರೆಯಲು ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಅನುವು ಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತದೆ.