Blog

ಜಾರ್ಖಂಡ್‌ನ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಪರಂಪರೆಗೆ GI ಮಾನ್ಯತೆ

ಆರ್ಥಿಕತೆ

ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿ:

• ಜಾರ್ಖಂಡ್‌ನ ಹನ್ನೊಂದು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಉತ್ಪನ್ನಗಳಿಗೆ ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಭೌಗೋಳಿಕ ಸೂಚ್ಯಂಕ (GI) ಮಾನ್ಯತೆಯನ್ನು ನೀಡಲಾಗಿದೆ.

ಜಾರ್ಖಂಡ್‌ನ GI ಮಾನ್ಯತೆ ಪಡೆದ ಉತ್ಪನ್ನಗಳು

• ಭಗೈಯಾ ಸೀರೆ : ಭಗೈಯಾ ರೇಷ್ಮೆಯನ್ನು ಗೊಂಡಾ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಭಗೈಯಾ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಉತ್ಪಾದಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಕೈಮಗ್ಗ ನೇಯ್ಗೆ ತಂತ್ರಗಳು ಮತ್ತು ಉತ್ತಮ ಗುಣಮಟ್ಟದ ರೇಷ್ಮೆ ಬಟ್ಟೆಗೆ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದೆ.
• ಕುಚೈ ಸೀರೆ : ಇದನ್ನು ಸೆರೈಕೆಲಾ-ಖರ್ಸಾವಾನ್ (ಐತಿಹಾಸಿಕವಾಗಿ ಕುಚೈ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತದೆ) ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಅಸನ್ ಮತ್ತು ಅರ್ಜುನ್ ಮರಗಳ ಮೇಲೆ ಸ್ವಾಭಾವಿಕವಾಗಿ ಬೆಳೆಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
• ಕೇಸರಿಯಾ ಕಲಾಕಂಡ್ : ಇದು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಸಿಹಿ ತಿನಿಸಾಗಿದ್ದು, ಆ ಪ್ರದೇಶದ ಪಾಕಶಾಲೆ ಪರಂಪರೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಭಾಗವಾಗಿದೆ.
• ಡೊಕ್ರಾ ಕರಕುಶಲ ಕಲೆ : ಇದು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಉಳಿದುಕೊಂಡಿರುವ ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ ಲೋಹ ಎರಕಹೊಯ್ಯುವ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. ಅಲಂಕಾರಿಕ ಮತ್ತು ಉಪಯುಕ್ತತೆಯ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸಲು ಇದು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ‘ಲಾಸ್ಟ್-ವ್ಯಾಕ್ಸ್ ಕಾಸ್ಟಿಂಗ್’ ತಂತ್ರವನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.
• ಡುಮ್ಕಾ (ತುಮ್ಕಾ) ಚಾದರ್ : ಇದು ಜಾರ್ಖಂಡ್‌ನ ಸ್ಥಳೀಯ ಬುಡಕಟ್ಟು ಮತ್ತು ಕುಶಲಕರ್ಮಿ ಸಮುದಾಯಗಳಿಂದ ನೇಯ್ದ ಅನನ್ಯವಾಗಿ ರಚಿಸಲಾದ ಶಾಲು ಅಥವಾ ಹಾಸುಹೊದಿಕೆ  (ಚಾದರ್) ಆಗಿದೆ.
• ಬರೋನಿ ವರ್ಣಚಿತ್ರಗಳು / ಚಿತ್ರಕಲೆ: ಇದು ಜಾರ್ಖಂಡ್‌ನ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಜಾನಪದ ವರ್ಣಚಿತ್ರಗಳಾಗಿದ್ದು, ಸ್ಥಳೀಯ ಪದ್ಧತಿಗಳು, ಪ್ರಕೃತಿ ಮತ್ತು ಬುಡಕಟ್ಟು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳನ್ನು ಚಿತ್ರಿಸುತ್ತದೆ.
• ಪಾಂಚೊ ಸೀರೆ ಮತ್ತು ಬಟ್ಟೆ: ಜಾರ್ಖಂಡ್‌ನ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಕೈಮಗ್ಗ ಜವಳಿ, ಅವುಗಳ ವಿಶಿಷ್ಟ ವಿನ್ಯಾಸಗಳು ಮತ್ತು ಸ್ಥಳೀಯ ಸಮುದಾಯಗಳ ನಡುವಿನ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಮಹತ್ವಕ್ಕೆ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದೆ.
• ಜಡೋಪಟಿಯಾ ಚಿತ್ರಕಲೆ : ಇದು ಸಂತಾಲ್ ಸಮುದಾಯವು ಆಚರಿಸುವ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಸುರುಳಿ-ವರ್ಣಚಿತ್ರ ಕಲೆಯಾಗಿದ್ದು, ಜಾನಪದ, ಪುರಾಣ, ಸಾಮಾಜಿಕ ಪದ್ಧತಿಗಳು ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ನಿರೂಪಣೆಗಳನ್ನು ಚಿತ್ರಿಸುತ್ತದೆ.
• ಭೋಯಾ ಸೀರೆ ಮತ್ತು ಬಟ್ಟೆ : ಇದು ಜಾರ್ಖಂಡ್‌ನ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಕೈಮಗ್ಗ ಜವಳಿಯಾಗಿದೆ.
• ಮುಂಡಾ ಆಭರಣ : ಇದು ಮುಂಡಾ ಬುಡಕಟ್ಟು ಸಮುದಾಯದವರು ರಚಿಸಿದ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಆಭರಣವಾಗಿದೆ. ಇದು ಜಾರ್ಖಂಡ್‌ನ ಬುಡಕಟ್ಟು ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ಕಲಾತ್ಮಕ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳು ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಪದ್ಧತಿಗಳನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುತ್ತದೆ.
• ಜಾರ್ಖಂಡ್ ಬಿದಿರಿನ ಕರಕುಶಲತೆ : ಬಿದಿರಿನ ಕರಕುಶಲತೆಯು ಸ್ಥಳೀಯವಾಗಿ ಲಭ್ಯವಿರುವ ಬಿದಿರನ್ನು ಉಪಯುಕ್ತತೆ ಮತ್ತು ಅಲಂಕಾರಿಕ ಉತ್ಪನ್ನಗಳನ್ನು ರಚಿಸಲು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.

ಭೌಗೋಳಿಕ ಸೂಚ್ಯಂಕ (GI ಮಾನ್ಯತೆ )ದ ಬಗ್ಗೆ

• ಇದು ಪ್ರದೇಶ, ಪಟ್ಟಣ ಅಥವಾ ದೇಶದಂತಹ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಭೌಗೋಳಿಕ ಸ್ಥಳ ಅಥವಾ ಮೂಲಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಕೆಲವು ಉತ್ಪನ್ನಗಳಿಗೆ ನೀಡಲಾದ ಹೆಸರು ಅಥವಾ ಚಿಹ್ನೆಯಾಗಿದೆ.
• ವಿಶಿಷ್ಟ ಉತ್ಪನ್ನಗಳಿಗೆ ಪ್ರಮಾಣೀಕರಣ: GI ಮಾನ್ಯತೆಯನ್ನು ಕೆಲವು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಗುಣಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಉತ್ಪನ್ನಕ್ಕೆ ಪ್ರಮಾಣೀಕರಣವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಬಹುದು ಅಥವಾ ಅದರ ಭೌಗೋಳಿಕ ಮೂಲದ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಖ್ಯಾತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.
• ವೈನ್(ಮದ್ಯ) ಮತ್ತು ಇತರ ಮದ್ಯಸಾರಯುಕ್ತ ಪಾನೀಯಗಳು, ಆಹಾರ ಪದಾರ್ಥಗಳು, ಕೃಷಿ ಉತ್ಪನ್ನಗಳು, ಕರಕುಶಲ ವಸ್ತುಗಳು ಮತ್ತು ಕೈಗಾರಿಕಾ ಉತ್ಪನ್ನಗಳಿಗೆ Gl ಮಾನ್ಯತೆಗಳನ್ನು ನೀಡಬಹುದು.
• ಬೌದ್ಧಿಕ ಆಸ್ತಿ ಹಕ್ಕುಗಳ ವ್ಯಾಪಾರ-ಸಂಬಂಧಿತ ಅಂಶಗಳು (TRIPS): ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ, GI ಅನ್ನು ವಿಶ್ವ ವ್ಯಾಪಾರ ಸಂಸ್ಥೆಯ (WTO) ಬೌದ್ಧಿಕ ಆಸ್ತಿ ಹಕ್ಕುಗಳ ವ್ಯಾಪಾರ-ಸಂಬಂಧಿತ ಅಂಶಗಳ (TRIPS) ಒಪ್ಪಂದದಿಂದ ನಿಯಂತ್ರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
• ಸರಕುಗಳ ಭೌಗೋಳಿಕ ಸೂಚಕಗಳ (ನೋಂದಣಿ ಮತ್ತು ರಕ್ಷಣೆ) ಕಾಯ್ದೆ: ಭಾರತದಲ್ಲಿ, ಭೌಗೋಳಿಕ ಸೂಚಕಗಳ ನೋಂದಣಿಯನ್ನು ಸರಕುಗಳ ಭೌಗೋಳಿಕ ಸೂಚಕಗಳ (ನೋಂದಣಿ ಮತ್ತು ರಕ್ಷಣೆ) ಕಾಯ್ದೆ, 1999 ರ ಮೂಲಕ ನಿರ್ವಹಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಇದು ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2003 ರಲ್ಲಿ ಜಾರಿಗೆ ಬಂದಿತು.
• ಡಾರ್ಜಿಲಿಂಗ್ ಚಹಾ: ಭಾರತದಲ್ಲಿ Gl ಮಾನ್ಯತೆ ನೀಡಲಾದ ಮೊದಲ ಉತ್ಪನ್ನ ಡಾರ್ಜಿಲಿಂಗ್ ಚಹಾ ಆಗಿದೆ. (2004-05 ರಲ್ಲಿ).

ಭಾರತ ಮತ್ತು ಸ್ಲೋವಾಕಿಯಾ ಬಾಂಧವ್ಯವು ಸಮಗ್ರ ಪಾಲುದಾರಿಕೆಗೆ ಉನ್ನತೀಕರಣ

ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ

ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿ: 

• ಭಾರತ ಮತ್ತು ಸ್ಲೋವಾಕಿಯಾ ತಮ್ಮ ಬಾಂಧವ್ಯವನ್ನು ಸಮಗ್ರ ಪಾಲುದಾರಿಕೆಗೆ ಉನ್ನತೀಕರಿಸಿದವು ಮತ್ತು ದ್ವಿಪಕ್ಷೀಯ ಸಹಕಾರವನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಲು 11 ಒಪ್ಪಂದಗಳಿಗೆ ಸಹಿ ಹಾಕಿದವು.

ವಿವರ

• 1993 ರಲ್ಲಿ ಸ್ಲೋವಾಕಿಯಾ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಪಡೆದ ನಂತರ ಭಾರತೀಯ ಪ್ರಧಾನಮಂತ್ರಿಯೊಬ್ಬರ ಮೊದಲ ಭೇಟಿ ಇದಾಗಿದೆ.
• ಉಭಯ ನಾಯಕರು ಭಾರತ-ಯುರೋಪಿಯನ್ ಒಕ್ಕೂಟ ಮುಕ್ತ ವ್ಯಾಪಾರ ಒಪ್ಪಂದವನ್ನು ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ಜಾರಿಗೆ ತರಲು ಕೆಲಸ ಮಾಡಲು ಸಹ ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡರು.
• ಸ್ಲೋವಾಕಿಯಾ ಅಧ್ಯಕ್ಷರು ಪ್ರಧಾನಿ ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿಯವರಿಗೆ ಸ್ಲೋವಾಕಿಯಾದ ಅತ್ಯುನ್ನತ ರಾಜ್ಯ ಗೌರವವಾದ ‘ದಿ ಆರ್ಡರ್ ಆಫ್ ದಿ ವೈಟ್ ಡಬಲ್ ಕ್ರಾಸ್ (1 ನೇ ದರ್ಜೆ)’ ಯನ್ನು (The Order of the White Double Cross (1st Class)) ಪ್ರದಾನ ಮಾಡಿದರು.

ಸ್ಲೋವಾಕಿಯಾ ದೇಶದ ಬಗ್ಗೆ

• ಸ್ಲೋವಾಕಿಯಾ ಮಧ್ಯ ಯುರೋಪ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಭೂ-ಆವೃತ (Landlocked) ದೇಶವಾಗಿದೆ.
• ಜೆಕೊಸ್ಲೊವಾಕಿಯಾ ಶಾಂತಿಯುತವಾಗಿ ಇಬ್ಭಾಗವಾದ ನಂತರ ಇದು ಜನವರಿ 1, 1993 ರಂದು ಸ್ವತಂತ್ರ ರಾಷ್ಟ್ರವಾಯಿತು.
• ನೆರೆಯ ದೇಶಗಳು: ಸ್ಲೋವಾಕಿಯಾ ಉತ್ತರಕ್ಕೆ ಪೋಲೆಂಡ್, ಪೂರ್ವಕ್ಕೆ ಉಕ್ರೇನ್, ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕೆ ಹಂಗೇರಿ, ನೈಋತ್ಯಕ್ಕೆ ಆಸ್ಟ್ರಿಯಾ ಮತ್ತು ಪಶ್ಚಿಮಕ್ಕೆ ಜೆಕ್ ರಿಪಬ್ಲಿಕ್ ಗಡಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.
• ರಾಜಧಾನಿ: ಬ್ರಾಟಿಸ್ಲಾವಾ (Bratislava) ಪ್ರಪಂಚದಲ್ಲಿ ನೇರವಾಗಿ ಎರಡು ಪ್ರತ್ಯೇಕ ದೇಶಗಳಿಗೆ ಅಂದರೆ ಆಸ್ಟ್ರಿಯಾ ಮತ್ತು ಹಂಗೇರಿಗೆ ಗಡಿಯಾಗಿರುವ ಏಕೈಕ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ರಾಜಧಾನಿಯಾಗಿದೆ.
• ಅಧಿಕೃತ ಭಾಷೆ: ಸ್ಲೋವಾಕ್ (Slovak).
• ಕರೆನ್ಸಿ: ಯುರೋ (€).
• ಇದು ಐರೋಪ್ಯ ಒಕ್ಕೂಟ ಮತ್ತು ನ್ಯಾಟೋ (NATO – ಉತ್ತರ ಅಟ್ಲಾಂಟಿಕ್ ಒಪ್ಪಂದ ಸಂಸ್ಥೆ) ಎರಡರ ಸದಸ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರವಾಗಿದೆ.

ಯುದ್ಧಾಂತ್ಯ: ಹಾರ್ಮುಜ್ ಜಲಸಂಧಿ ತೆರೆಯಲು ಅಮೆರಿಕ-ಇರಾನ್ ಒಪ್ಪಂದ

ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ

ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿ: 

• ಅಮೆರಿಕ ಮತ್ತು ಇರಾನ್ ಯುದ್ಧವನ್ನು ಕೊನೆಗೊಳಿಸಲು ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಒಪ್ಪಂದಕ್ಕೆ ಬಂದಿವೆ.

ಈ ಒಪ್ಪಂದದ ಬಗ್ಗೆ: 

• ಈ ಒಪ್ಪಂದವು ಲೆಬನಾನ್ ಸೇರಿದಂತೆ ಮಿಲಿಟರಿ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯನ್ನು ತಕ್ಷಣವೇ ನಿಲ್ಲಿಸುವುದು ಮತ್ತು 60 ದಿನಗಳ ಮಾತುಕತೆಯ ಅವಧಿಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.
• ಅಮೆರಿಕವು US ನೌಕಾಪಡೆಯ ದಿಗ್ಬಂಧನವನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕುವುದಾಗಿ ಘೋಷಿಸಿದೆ, ಮತ್ತು ಜಾಗತಿಕ ಹಡಗು ಸಾಗಣೆಗಾಗಿ ಹಾರ್ಮುಜ್ ಜಲಸಂಧಿಯನ್ನು ಮರು-ತೆರೆಯಲು ಅಧಿಕೃತಗೊಳಿಸಿದೆ.
• ಈ ಕ್ರಮವು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಡಲ ಸಂಚಾರವನ್ನು ಪುನರಾರಂಭಿಸಲು ಅನುವು ಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತದೆ.

ಹಾರ್ಮುಜ್ ಜಲಸಂಧಿ (Strait of Hormuz)

• ಸ್ಥಳ: ಹಾರ್ಮುಜ್ ಜಲಸಂಧಿಯು ಉತ್ತರಕ್ಕೆ ಇರಾನ್ ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕೆ ಓಮನ್ ಮತ್ತು ಯುನೈಟೆಡ್ ಅರಬ್ ಎಮಿರೇಟ್ಸ್ (UAE) ನಡುವೆ ಇದೆ, ಇದು ಪರ್ಷಿಯನ್ ಕೊಲ್ಲಿಯನ್ನು ಓಮನ್ ಕೊಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಅರೇಬಿಯನ್ ಸಮುದ್ರದೊಂದಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕಿಸುತ್ತದೆ.
• ಇದರ ಅತ್ಯಂತ ಕಿರಿದಾದ ಬಿಂದುವಿನಲ್ಲಿ ಇದು ಸುಮಾರು 33 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ಅಗಲವಿದೆ, ಎರಡೂ ದಿಕ್ಕುಗಳಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ಕೆಲವು ಕಿಲೋಮೀಟರ್‌ಗಳಷ್ಟು ಹಡಗು ಮಾರ್ಗಗಳಿವೆ.
• ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ: ಭಾರತದ ಕಚ್ಚಾ ತೈಲದ ಸುಮಾರು ಅರ್ಧದಷ್ಟು ಮತ್ತು ಅದರ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಅನಿಲ ಆಮದಿನ ಸುಮಾರು 60 ಪ್ರತಿಶತದಷ್ಟು ಈ ಜಲಸಂಧಿಯ ಮೂಲಕವೇ ಹಾದುಹೋಗುತ್ತದೆ.

‘ಸರ್ವಾವ್ಯಾಕ್’: ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಲಸಿಕಾ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಕ್ಕೆ ಸೇರ್ಪಡೆ

ವಿಜ್ಞಾನ  ಮತ್ತು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ

ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿ:

• ಜೈವಿಕ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಇಲಾಖೆಯ (DBT) ಬೆಂಬಲದೊಂದಿಗೆ ಸೀರಮ್ ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ (SII) ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದ HPV ಲಸಿಕೆಯನ್ನು 2027 ರ ನಂತರ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಲಸಿಕಾ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿದೆ.

ಸುದ್ದಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಾಹಿತಿ

• ಭಾರತದ ಮೊದಲ ದೇಶೀಯವಾಗಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದ HPV ಲಸಿಕೆಯಾದ ಸರ್ವಾವ್ಯಾಕ್ (Cervavac) ಅನ್ನು ಪ್ರಸ್ತುತ ಎರಡು-ಡೋಸ್ ನಲ್ಲಿ ನಿರ್ವಹಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ, ಇದು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ HPV ಲಸಿಕಾ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಇದರ ಸೇರ್ಪಡೆಯನ್ನು ಸೀಮಿತಗೊಳಿಸಿತ್ತು.
• ಈ ವರ್ಷದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ, ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ಕುಟುಂಬ ಕಲ್ಯಾಣ ಸಚಿವಾಲಯವು MSD ಯ ಗಾರ್ಡಾಸಿಲ್ (Gardasil) ಲಸಿಕೆಯನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು 14-ವರ್ಷ-ವಯಸ್ಸಿನ ಬಾಲಕಿಯರನ್ನು ಗುರಿಯಾಗಿಸಿಕೊಂಡು ರಾಷ್ಟ್ರವ್ಯಾಪಿ HPV ಲಸಿಕಾ ಅಭಿಯಾನವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು.

ಹ್ಯೂಮನ್ ಪ್ಯಾಪಿಲೋಮವೈರಸ್ (HPV)

• HPV ಒಂದು ಸಾಮಾನ್ಯ ಲೈಂಗಿಕವಾಗಿ ಹರಡುವ ಸೋಂಕಾಗಿದೆ.
• ಹೆಚ್ಚಿನ ಸೋಂಕುಗಳು ಲಕ್ಷಣರಹಿತವಾಗಿರುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಸ್ವಯಂ-ಸೀಮಿತವಾಗಿರುತ್ತವೆ.
• ಸ್ವರೂಪ: HPV ಎಂಬುದು ಪ್ಯಾಪಿಲೋಮವಿರಿಡೆ (Papillomaviridae) ಕುಟುಂಬದ DNA ವೈರಸ್ ಆಗಿದೆ.

ಗರ್ಭಕಂಠದ ಕ್ಯಾನ್ಸರ್ (Cervical Cancer)

• ಮಹಿಳೆಯ ಗರ್ಭಕಂಠದಲ್ಲಿ (ಯೋನಿಯಿಂದ ಗರ್ಭಾಶಯಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶಿಸುವ ಭಾಗ) ಗರ್ಭಕಂಠದ ಕ್ಯಾನ್ಸರ್ ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ.
• ಹರಡುವಿಕೆ: ಬಹುಪಾಲು ಎಲ್ಲಾ ಗರ್ಭಕಂಠದ ಕ್ಯಾನ್ಸರ್ ಪ್ರಕರಣಗಳು (99%) ಹೆಚ್ಚಿನ ಅಪಾಯದ ಹ್ಯೂಮನ್ ಪ್ಯಾಪಿಲೋಮ ವೈರಸ್‌ಗಳ (HPV) ಸೋಂಕಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿವೆ, ಇದು ಲೈಂಗಿಕ ಸಂಪರ್ಕದ ಮೂಲಕ ಹರಡುವ ಅತ್ಯಂತ ಸಾಮಾನ್ಯ ವೈರಸ್ ಆಗಿದೆ.
• ಹರಡುವಿಕೆ ಪ್ರಮಾಣ: ಗರ್ಭಕಂಠದ ಕ್ಯಾನ್ಸರ್ ಮಹಿಳೆಯರಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ನಾಲ್ಕನೇ ಅತ್ಯಂತ ಸಾಮಾನ್ಯ ಕ್ಯಾನ್ಸರ್ ಆಗಿದೆ. ಇದು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಬರುವ ಎರಡನೇ ಅತ್ಯಂತ ಸಾಮಾನ್ಯ ರೀತಿಯ ಕ್ಯಾನ್ಸರ್ ಆಗಿದೆ.
• ಚಿಕಿತ್ಸೆ: ರೋಗನಿರ್ಣಯ ಮಾಡಿದಾಗ, ಗರ್ಭಕಂಠದ ಕ್ಯಾನ್ಸರ್ ಅನ್ನು ಮೊದಲೇ ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಿ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿ ನಿರ್ವಹಿಸುವವರೆಗೆ, ಇದು ಕ್ಯಾನ್ಸರ್ ನ ಅತ್ಯಂತ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಗುಣಪಡಿಸಬಹುದಾದ ರೂಪಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ.
• ಲಸಿಕೆ: ಪ್ರಸ್ತುತ, ಗರ್ಭಕಂಠದ ಕ್ಯಾನ್ಸರ್‌ಗೆ ಕಾರಣವಾಗುವ ಹ್ಯೂಮನ್ ಪ್ಯಾಪಿಲೋಮವೈರಸ್ (HPV) ವಿರುದ್ಧ ದೇಶದಲ್ಲಿ ಎರಡು ಲಸಿಕೆಗಳು ಲಭ್ಯವಿವೆ, ಅವುಗಳೆಂದರೆ ಮರ್ಕ್‌ ಕಂಪನಿಯ ಗಾರ್ಡಾಸಿಲ್ (Merck’s Gardasil) ಮತ್ತು ಸೀರಮ್ ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾದ ಸರ್ವಾವ್ಯಾಕ್ (Cervavac) ಆಗಿದೆ.

ಭಾರತ – ಫ್ರಾನ್ಸ್ ದ್ವಿಪಕ್ಷೀಯ ಮಾತುಕತೆ

ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ

ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿ:

• ಪ್ರಧಾನಿ ಮೋದಿಯವರು ಫ್ರಾನ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಫ್ರೆಂಚ್ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಇಮ್ಯಾನುಯೆಲ್ ಮ್ಯಾಕ್ರನ್ ಅವರೊಂದಿಗೆ ದ್ವಿಪಕ್ಷೀಯ ಮಾತುಕತೆ ನಡೆಸಿದರು.
• ಈ ವರ್ಷದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಭಾರತ-ಫ್ರಾನ್ಸ್ ಬಾಂಧವ್ಯವು “ವಿಶೇಷ ಜಾಗತಿಕ ಕಾರ್ಯತಂತ್ರದ ಪಾಲುದಾರಿಕೆ” (Special Global Strategic Partnership) ಮಟ್ಟಕ್ಕೆ ಏರಿದ ನಂತರ ಉಭಯ ನಾಯಕರ ನಡುವೆ ನಡೆದ ಮೊದಲ ಭೇಟಿ ಇದಾಗಿದೆ.

ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶಗಳು: 

• ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ನಾವೀನ್ಯತೆಗಳಲ್ಲಿ ದ್ವಿಪಕ್ಷೀಯ ಸಹಕಾರಕ್ಕೆ ದೀರ್ಘಕಾಲೀನ ನಿರ್ದೇಶನವನ್ನು ಒದಗಿಸುವ ಉದ್ದೇಶವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ “ನಾವೀನ್ಯತೆ ಮಾರ್ಗಸೂಚಿ 2030” (Innovation Roadmap 2030) ಅನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಯಿತು.
• ಕೃತಕ ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆಯಲ್ಲಿ (AI) ಸಹಯೋಗವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ‘ಜಂಟಿ ಭಾರತ-ಫ್ರಾನ್ಸ್ ಎಐ ಕಾರ್ಯಪಡೆ’ಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲು ಉಭಯ ನಾಯಕರು ಸಹ ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡರು.

ಭಾರತ-ಫ್ರಾನ್ಸ್ ಸಂಬಂಧಗಳು

• ಭಾರತ-ಫ್ರಾನ್ಸ್ ಕಾರ್ಯತಂತ್ರದ ಪಾಲುದಾರಿಕೆ: ಇದನ್ನು 26 ಜನವರಿ 1998 ರಂದು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಇದು ಭಾರತದ ಮೊಟ್ಟಮೊದಲ ಕಾರ್ಯತಂತ್ರದ ಪಾಲುದಾರಿಕೆಯಾಗಿದೆ.
• ರಫೇಲ್ ಫೈಟರ್ ಜೆಟ್‌ಗಳು: ಭಾರತವು ಡಸಾಲ್ಟ್ ಏವಿಯೇಷನ್‌ನಿಂದ ಕಂಪನಿಯಿಂದ  36 ರಫೇಲ್ ಯುದ್ಧವಿಮಾನಗಳನ್ನು ಖರೀದಿಸಿದೆ.
• ಸ್ಕಾರ್ಪೀನ್ ಜಲಾಂತರ್ಗಾಮಿ ನೌಕೆಗಳು (ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್ P-75): ಫ್ರಾನ್ಸ್‌ನ ನೇವಲ್ ಗ್ರೂಪ್‌ನ ಸಹಯೋಗದೊಂದಿಗೆ, ಭಾರತದಲ್ಲಿ 6 ಜಲಾಂತರ್ಗಾಮಿ ನೌಕೆಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ; ಇದರಲ್ಲಿ ಇತ್ತೀಚಿನದು INS ವಾಘ್ಶೀರ್ ಆಗಿದೆ.
• ಇತ್ತೀಚೆಗಷ್ಟೇ ಉಭಯ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು ಭಾರತೀಯ ನೌಕಾಪಡೆಗಾಗಿ 26 ರಫೇಲ್-ಎಂ (Rafale-M) ಯುದ್ಧವಿಮಾನಗಳನ್ನು ಖರೀದಿಸಲು ಅಂತರ-ಸರ್ಕಾರಿ ಒಪ್ಪಂದವನ್ನು (IGA) ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿವೆ.
• ಜಂಟಿ ಸಮರಾಭ್ಯಾಸಗಳು: ಶಕ್ತಿ, ವರುಣ, FRINJEX-23.
• ಆರ್ಥಿಕ ಸಹಕಾರ: ಐರೋಪ್ಯ ಒಕ್ಕೂಟದಲ್ಲಿ (EU), ನೆದರ್ಲ್ಯಾಂಡ್, ಬೆಲ್ಜಿಯಂ, ಇಟಲಿ ಮತ್ತು ಜರ್ಮನಿಯ ನಂತರ ಫ್ರಾನ್ಸ್ ಭಾರತದ ಐದನೇ ಅತಿದೊಡ್ಡ ವ್ಯಾಪಾರ ಪಾಲುದಾರನಾಗಿ ಮುಂದುವರಿದಿದೆ.
• ಫ್ರಾನ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಏಕೀಕೃತ ಪಾವತಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆ (UPI) ಯನ್ನು ಸಕ್ರಿಯಗೊಳಿಸುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿದೆ.
• ಜಂಟಿ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳು: ತ್ರಿಷ್ಣಾ (TRISHNA – ಉಪಗ್ರಹ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆ), MDA ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು, ಗ್ರೌಂಡ್ ಸ್ಟೇಷನ್ ಬೆಂಬಲ.
• ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸೌರ ಒಕ್ಕೂಟ (ISA): ವಿಶ್ವಾದ್ಯಂತ ಸೌರಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸಲು 2015 ರಲ್ಲಿ ಭಾರತ ಮತ್ತು ಫ್ರಾನ್ಸ್‌ನಿಂದ ಜಂಟಿಯಾಗಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು.

ಕ್ಸುವಾನ್‌ಜಾಂಗ್ (ಹ್ಯುಯೆನ್ ತ್ಸಾಂಗ್) ಅವರ ದಾಖಲೆಗಳಿಗಾಗಿ ಜಂಟಿ ಯುನೆಸ್ಕೋ ನಾಮನಿರ್ದೇಶನ

ಇತಿಹಾಸ/ ಕಲೆ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಿ

ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿ:

• ಕ್ಸುವಾನ್‌ಜಾಂಗ್ (ಹ್ಯುಯೆನ್ ತ್ಸಾಂಗ್) ಅವರ ಕೃತಿಯಾದ ‘ದಿ ಗ್ರೇಟ್ ಟ್ಯಾಂಗ್ ರೆಕಾರ್ಡ್ಸ್ ಆನ್ ದಿ ವೆಸ್ಟರ್ನ್ ರೀಜನ್ಸ್‘ (ಪಶ್ಚಿಮ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿನ ಮಹಾನ್ ತ್ಯಾಂಗ್ ದಾಖಲೆಗಳು) ಗಾಗಿ ಜಂಟಿ ಯುನೆಸ್ಕೋ ನಾಮನಿರ್ದೇಶನದ ಕುರಿತು ಭಾರತ ಮತ್ತು ಚೀನಾ ಚರ್ಚೆಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿವೆ.

ಕ್ಸುವಾನ್‌ಜಾಂಗ್ (ಹ್ಯುಯೆನ್ ತ್ಸಾಂಗ್) ಅವರ ಬಗ್ಗೆ

• ಅವರು ಚೀನಾದ ಬೌದ್ಧ ಸನ್ಯಾಸಿ, ವಿದ್ವಾಂಸ ಮತ್ತು ಪ್ರವಾಸಿಗರಾಗಿದ್ದರು, ಅವರು ಸಾ.ಶ 7 ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಭಾರತದಾದ್ಯಂತ ಪ್ರವಾಸ ಮಾಡಿದರು.
• ಅವರು ಭಾರತದಾದ್ಯಂತ ಪ್ರಯಾಣಿಸುತ್ತಾ ಮತ್ತು ಬೌದ್ಧ ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡುತ್ತಾ ಸುಮಾರು 19 ವರ್ಷಗಳನ್ನು ಕಳೆದರು.
• ಅವರು ಪ್ರಾಚೀನ ನಳಂದಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಸಂಗ ಮಾಡಿದರು.
• ಅವರ ಕೃತಿ, ‘ದಿ ಗ್ರೇಟ್ ಟ್ಯಾಂಗ್ ರೆಕಾರ್ಡ್ಸ್ ಆನ್ ದಿ ವೆಸ್ಟರ್ನ್ ರೀಜನ್ಸ್’, ಈ ಕೆಳಗಿನವುಗಳ ಬಗ್ಗೆ ವಿವರವಾದ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ:
• ಹರ್ಷವರ್ಧನ ಮತ್ತು ಇತರ ಆಡಳಿತಗಾರರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿದ್ದ ರಾಜಕೀಯ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳು.
• ಆರಂಭಿಕ ಮಧ್ಯಕಾಲೀನ ಭಾರತದಲ್ಲಿನ ಸಾಮಾಜಿಕ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕ ಜೀವನ.
• ಧಾರ್ಮಿಕ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳು ಮತ್ತು ಬೌದ್ಧ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು.
• ಆರಂಭಿಕ ಮಧ್ಯಕಾಲೀನ ಭಾರತದ ಆರ್ಥಿಕ ಮತ್ತು ಭೌಗೋಳಿಕ ಸ್ಥಿತಿಗಳು.

ಪರಿಗಣನೆಯಲ್ಲಿರುವ ಇತರ ಜಂಟಿ ನಾಮನಿರ್ದೇಶನಗಳು

• ಇರಾನ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಪಂಚತಂತ್ರ: ಇರಾನ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಜಂಟಿಯಾಗಿ ‘ಪಂಚತಂತ್ರ’ವನ್ನು ಯುನೆಸ್ಕೋಗೆ ನಾಮನಿರ್ದೇಶನ ಮಾಡಲು ಭಾರತ ಅನ್ವೇಷಿಸುತ್ತಿದೆ. ಪಂಚತಂತ್ರವು ಶತಮಾನಗಳಿಂದ ಪರ್ಷಿಯನ್ ಸಾಹಿತ್ಯ ಮತ್ತು ಜಾನಪದದ ಮೇಲೆ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿದೆ ಮತ್ತು ಹಂಚಿಕೆಯಾದ ಸಾಹಿತ್ಯಿಕ ಪರಂಪರೆಯನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತದೆ.
• ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾದೊಂದಿಗೆ ಸತ್ಯಾಗ್ರಹ: ಈ ಕಲ್ಪನೆಯು ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾದೊಂದಿಗೆ ಮಹಾತ್ಮ ಗಾಂಧಿಯವರ ಅಹಿಂಸಾತ್ಮಕ ಚಳುವಳಿಯ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುತ್ತದೆ.
• ಹಂಚಿಕೆಯಾದ ನಾಗರಿಕ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳು:

• ಭಾರತ ಮತ್ತು ಇಂಡೋನೇಷ್ಯಾ ನಡುವೆ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಲಾದ ರಾಮಾಯಣ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳು.
• ಭಾರತ ಮತ್ತು ಚೀನಾಕ್ಕೆ ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ ಬೌದ್ಧ ಗ್ರಂಥಗಳು ಮತ್ತು ಪರಂಪರೆ.

ಕ್ವೀನ್ ಪೈನಾಪಲ್ (Queen Pineapple)

ಆರ್ಥಿಕತೆ

ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿ: 

• ದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆಯಲಿರುವ ಅನಾನಸ್ ಉತ್ಸವದ ಮುನ್ನ, ತ್ರಿಪುರಾ ರಾಜ್ಯವು ತನ್ನ ‘ಕ್ವೀನ್ ಪೈನಾಪಲ್’ಗೆ ಜಾಗತಿಕ ಸ್ಥಾನಮಾನವನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಸಜ್ಜಾಗಿದೆ.

‘ಕ್ವೀನ್ ಪೈನಾಪಲ್ ಬಗ್ಗೆ

• 2014 ರಲ್ಲಿ ಅದರ ಸುವರ್ಣ-ಹಳದಿ ಬಣ್ಣ ಮತ್ತು ವಿಶಿಷ್ಟ ಸುವಾಸನೆಗಾಗಿ GI ಮಾನ್ಯತೆ ಅನ್ನು ಪಡೆದ ನಾಲ್ಕು ವರ್ಷಗಳ ನಂತರ, 2018 ರಲ್ಲಿ ಕ್ವೀನ್ ಪೈನಾಪಲ್ ಅನ್ನು ತ್ರಿಪುರಾದ ರಾಜ್ಯ ಹಣ್ಣು ಎಂದು ಘೋಷಿಸಲಾಯಿತು.
• ಬೇಸಾಯ: ಕೃಷಿಗಾಗಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ 30-40% ಇಳಿಜಾರು ಇರುವ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಸಸ್ಯಗಳಿಗೆ ಮರಳು ಮಿಶ್ರಿತ ಮಣ್ಣು ಹಾಗೂ ನೀರು ನಿಲ್ಲದಂತೆ ತಡೆಯಲು ಉತ್ತಮ ಒಳಚರಂಡಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು 18°C ಯಿಂದ 32°C ತಾಪಮಾನದ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯು ಇದರ ಕೃಷಿಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಅನುಕೂಲಕರವಾಗಿದೆ.
• ತ್ರಿಪುರಾದ ವಿಶಿಷ್ಟವಾದ ಕೃಷಿ-ಹವಾಮಾನ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯು ಅದನ್ನು ಭಾರತದ ಪ್ರಮುಖ ಪೈನಾಪಲ್-ಉತ್ಪಾದಿಸುವ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದನ್ನಾಗಿ ಮಾಡುತ್ತದೆ, ಇಲ್ಲಿ ಕ್ವೀನ್ (Queen) ಮತ್ತು ಕ್ಯೂ (Kew) ತಳಿಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಬುಡಕಟ್ಟು ಬೆಳೆಗಾರರು ಬೆಳೆಯುತ್ತಾರೆ.
• ಮಿಷನ್ ಕ್ವೀನ್ ಪೈನಾಪಲ್: ಇದು ಕೇಂದ್ರ-ಅನುದಾನಿತ ಮೂರು ವರ್ಷಗಳ ಸುದೀರ್ಘ ‘ತೋಟದಿಂದ ತಟ್ಟೆಗೆ’ (farm-to-plate) ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವಾಗಿದ್ದು, 2026 ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಾದ 236 ಕೋಟಿ ರೂ. ಮೌಲ್ಯದ ಯೋಜನೆಯಾಗಿದೆ.
• ಒಟ್ಟು ಜಾಗತಿಕ ಪೈನಾಪಲ್ ಉತ್ಪಾದನೆಗೆ ಭಾರತವು ಸುಮಾರು 6-8% ರಷ್ಟು ಕೊಡುಗೆ ನೀಡುತ್ತದೆ.
• ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ, ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ ಮತ್ತು ಅಸ್ಸಾಂ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಉತ್ಪಾದಿಸುವ ರಾಜ್ಯಗಳಾಗಿವೆ.

ನಿಮಗೆ ತಿಳಿದಿದೆಯೇ?

• ಪೈನಾಪಲ್ ಕೃಷಿಯು ದಕ್ಷಿಣ ಅಮೆರಿಕಾದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡಿತು ಮತ್ತು ಕ್ರಮೇಣ ಪ್ರಪಂಚದ ಇತರ ಉಷ್ಣವಲಯದ ಭಾಗಗಳಿಗೆ ಹರಡಿತು.
• ಪೈನಾಪಲ್ ಕೃಷಿಯನ್ನು ಕ್ರಿ.ಶ. 1548 ಯಲ್ಲಿ ಪೋರ್ಚುಗೀಸರು ಭಾರತಕ್ಕೆ ಪರಿಚಯಿಸಿದರು.
• ಕೋಸ್ಟರಿಕಾ (Costa Rica) ಪೈನಾಪಲನ ಪ್ರಮುಖ ಜಾಗತಿಕ ಉತ್ಪಾದಕ ಮತ್ತು ರಫ್ತುದಾರ ರಾಷ್ಟ್ರವಾಗಿದೆ.

ಡೆಂಗ್ಯೂ ಲಸಿಕೆ ಸುರಕ್ಷತಾ ಕಳವಳಗಳು

ವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ

ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿ: 

• ಬೃಹತ್ ಲಸಿಕಾ ಅಭಿಯಾನದ ವೇಳೆ ಇಬ್ಬರ ಸಾವು ಸೇರಿದಂತೆ ತೀವ್ರ ಪ್ರತಿಕೂಲ ಘಟನೆಗಳ ವರದಿಗಳ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಬ್ರೆಜಿಲ್ ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ತನ್ನ ಡೆಂಗ್ಯೂ ಲಸಿಕೆಯಾದ Butantan-DV ಯ ವಿತರಣೆಯನ್ನು ಸ್ಥಗಿತಗೊಳಿಸಿದೆ.

‘ಡೆಂಗ್ಯೂ’ ಬಗ್ಗೆ: 

• ರೋಗಾಣು: ಡೆಂಗ್ಯೂ ಎಂಬುದು ಡೆಂಗ್ಯೂ ವೈರಸ್‌ನಿಂದ (DENV) ಉಂಟಾಗುವ ವೈರಾಣು ಸೋಂಕು. DENV ಫ್ಲಾವಿವಿರಿಡೆ (Flaviviridae) ಕುಟುಂಬದ RNA ವೈರಸ್ ಆಗಿದ್ದು, ನಾಲ್ಕು ಸಿರೊಟೈಪ್‌ಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ (DENV-1 ನಿಂದ 4).
• ಲಕ್ಷಣಗಳು: ಅಧಿಕ ಜ್ವರ, ತೀವ್ರ ತಲೆನೋವು, ಕಣ್ಣುಗಳ ಹಿಂಭಾಗದಲ್ಲಿ ನೋವು, ಸ್ನಾಯು ಮತ್ತು ಕೀಲು ನೋವು, ವಾಕರಿಕೆ, ವಾಂತಿ, ಊದಿಕೊಂಡ ಗ್ರಂಥಿಗಳು, ದದ್ದು.
• ಹರಡುವಿಕೆ: ಸೋಂಕಿತ ಹೆಣ್ಣು ಸೊಳ್ಳೆಗಳ ಕಡಿತದಿಂದ, ಪ್ರಾಥಮಿಕವಾಗಿ ಈಡಿಸ್ ಈಜಿಪ್ಟಿ (Aedes aegypti) ಸೊಳ್ಳೆಯ ಮೂಲಕ ಈ ವೈರಸ್ ಮನುಷ್ಯರಿಗೆ ಹರಡುತ್ತದೆ. ತಾಯಿಯಿಂದ ಮಗುವಿಗೆ ಡೆಂಗ್ಯೂ ಹರಡುವ ಸಾಧ್ಯತೆ (ಗರ್ಭಿಣಿ ತಾಯಿಯಿಂದ ಅವಳ ಮಗುವಿಗೆ), ರಕ್ತ ಉತ್ಪನ್ನಗಳು, ಅಂಗದಾನ ಮತ್ತು ರಕ್ತ ವರ್ಗಾವಣೆಯ ಮೂಲಕವೂ ಹರಡುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿದೆ.
• ತಡೆಗಟ್ಟುವಿಕೆ: ಡೆಂಗ್ಯೂಗೆ ಯಾವುದೇ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ವೈರಾಣು ನಿರೋಧಕ (ಆಂಟಿವೈರಲ್) ಚಿಕಿತ್ಸೆ ಇಲ್ಲ, ಆದ್ದರಿಂದ ತಡೆಗಟ್ಟುವಿಕೆಯು ಸೊಳ್ಳೆಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಜಾಗೃತಿ ಮೂಡಿಸುವ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿತವಾಗಿದೆ. ಡೆಂಗ್ಯೂ ಹರಡುವ ಸೊಳ್ಳೆಗಳು ಹಗಲಿನಲ್ಲಿ ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಸೊಳ್ಳೆ ಕಡಿತದಿಂದ ನಿಮ್ಮನ್ನು ನೀವು ರಕ್ಷಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು ರಕ್ಷಣೆಯ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಮಾರ್ಗವಾಗಿದೆ.

ಭಾರತದ ಮೊದಲ ಸ್ವದೇಶಿ ಡೆಂಗ್ಯೂ ಲಸಿಕೆ

• ಡೆಂಗಿ ಆಲ್ (DengiAll) ಎಂಬುದು ಭಾರತೀಯ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಸಂಶೋಧನಾ ಮಂಡಳಿಯ (ICMR) ಸಹಯೋಗದೊಂದಿಗೆ ಪ್ಯಾನೇಸಿಯಾ ಬಯೋಟೆಕ್ (Panacea Biotec) ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸುತ್ತಿರುವ ಸ್ವದೇಶಿ, ಟೆಟ್ರಾವಲೆಂಟ್, ಏಕ-ಡೋಸ್ ಡೆಂಗ್ಯೂ ಲಸಿಕೆಯಾಗಿದೆ.

ಭಾರತ-ನೇಪಾಳ ಸಂಬಂಧಗಳಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಪರ್ವ

ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ

ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿ:

• ಭಾರತ ಮತ್ತು ನೇಪಾಳದ ನಡುವಿನ ಇತ್ತೀಚಿನ ಉನ್ನತ ಮಟ್ಟದ ಮಾತುಕತೆಗಳು ಗಡಿ ಸಮಸ್ಯೆಗಳ ಕುರಿತಾದ ಭಿನ್ನಾಭಿಪ್ರಾಯಗಳ ನಡುವೆಯೂ ದ್ವಿಪಕ್ಷೀಯ ಬಾಂಧವ್ಯವನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುವ ಉಭಯ ದೇಶಗಳ ಪ್ರಯತ್ನಗಳನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತವೆ.

ಭಾರತ – ನೇಪಾಳ ಗಡಿ ವಿವಾದಗಳು

• ಭಾರತ ಮತ್ತು ನೇಪಾಳದ ನಡುವೆ ಕೆಲವು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಭೂಪ್ರದೇಶಗಳ ವಿಚಾರದಲ್ಲಿ ವಿವಾದಗಳಿವೆ.
• ಕಾಲಪಾನಿ, ಲಿಂಪಿಯಾಧುರಾ, ಲಿಪುಲೇಖ್ ಮತ್ತು ಸುಸ್ತಾ (Susta) ಪ್ರದೇಶಗಳು ಈ ಗಡಿ ವಿವಾದದ ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರದೇಶಗಳಾಗಿವೆ.

ಭಾರತ – ನೇಪಾಳ ಸಂಬಂಧಗಳು

• ಭಾರತ ಮತ್ತು ನೇಪಾಳವು ಸುಮಾರು 1,751 ಕಿ.ಮೀ ಉದ್ದದ ಗಡಿಯನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಂಡಿವೆ.
• ಹಂಚಿಕೆಯಾದ ಗಡಿ: ನೇಪಾಳವು ಭಾರತದ ಐದು ರಾಜ್ಯಗಳಾದ ಸಿಕ್ಕಿಂ, ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ, ಬಿಹಾರ, ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶ ಮತ್ತು ಉತ್ತರಾಖಂಡ ರಾಜ್ಯಗಳೊಂದಿಗೆ ಗಡಿಯನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಂಡಿದೆ.
• ಭಾರತ-ನೇಪಾಳ ಶಾಂತಿ ಮತ್ತು ಸ್ನೇಹ ಒಪ್ಪಂದ: ಈ ಒಪ್ಪಂದಕ್ಕೆ 1950 ರಲ್ಲಿ ಸಹಿ ಹಾಕಲಾಗಿದ್ದು, ಇದು ಭಾರತ ಮತ್ತು ನೇಪಾಳದ ನಡುವೆ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿರುವ ವಿಶೇಷ ಬಾಂಧವ್ಯಕ್ಕೆ ಅಡಿಪಾಯವನ್ನು ಹಾಕಿದೆ.
• ರಕ್ಷಣಾ ಸಹಕಾರ: ಎರಡೂ ದೇಶಗಳು ‘ಸೂರ್ಯ ಕಿರಣ್’ (SURYA KIRAN) ಎಂಬ ಜಂಟಿ ಮಿಲಿಟರಿ ಸಮರಾಭ್ಯಾಸವನ್ನು ಪರ್ಯಾಯವಾಗಿ ಭಾರತ ಮತ್ತು ನೇಪಾಳದಲ್ಲಿ ನಡೆಸುತ್ತವೆ.
  • ಭಾರತೀಯ ಸೇನೆಯ ಗೂರ್ಖಾ ರೆಜಿಮೆಂಟ್‌ಗಳನ್ನು ಭಾಗಶಃ ನೇಪಾಳದ ಗುಡ್ಡಗಾಡು ಜಿಲ್ಲೆಗಳಿಂದ ನೇಮಕಾತಿ ಮಾಡುವ ಮೂಲಕ ರಚಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
• ವ್ಯಾಪಾರ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕತೆ: ಭಾರತವು ನೇಪಾಳದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ವ್ಯಾಪಾರ ಪಾಲುದಾರ ಮತ್ತು ಹೂಡಿಕೆದಾರ ರಾಷ್ಟ್ರವಾಗಿ ಮುಂದುವರಿದಿದ್ದು, ನೇಪಾಳದಲ್ಲಿನ ಒಟ್ಟು ವಿದೇಶಿ ನೇರ ಹೂಡಿಕೆಯಲ್ಲಿ (FDI) ಭಾರತೀಯ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು 33.5% ಪಾಲನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ.
• ಆಪರೇಷನ್ ಮೈತ್ರಿ: 2015 ರಲ್ಲಿ ನೇಪಾಳದಲ್ಲಿ ಸಂಭವಿಸಿದ ಭೀಕರ ಭೂಕಂಪದ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ, ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರವು ತಕ್ಷಣವೇ ಸ್ಪಂದಿಸಿ, ವಿದೇಶದಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಅತಿದೊಡ್ಡ ವಿಪತ್ತು ಪರಿಹಾರ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯಾದ ‘ಆಪರೇಷನ್ ಮೈತ್ರಿ’ಯನ್ನು ಕೈಗೊಂಡಿತು.
• ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಬಾಂಧವ್ಯ: ಉಭಯ ದೇಶಗಳ ನಾಯಕರು ಆಗಾಗ್ಗೆ ‘ರೋಟಿ-ಬೇಟಿ’ (Roti-beti) ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸುತ್ತಾರೆ, ಇದು ಎರಡು ದೇಶಗಳ ಜನರ ನಡುವಿನ ಗಡಿಯಾಚೆಗಿನ ವೈವಾಹಿಕ ಸಂಬಂಧಗಳನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ.

ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್ ಕುಶ (Project Kusha)

ರಕ್ಷಣೆ

ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿ:

• ಸ್ವದೇಶಿ ನಿರ್ಮಿತ ‘ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್ ಕುಶ’ (Project Kusha) ವಾಯು ರಕ್ಷಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ಭಾರತದ ಭದ್ರತಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಬಹುದೊಡ್ಡ ಬದಲಾವಣೆ ತರುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಹೊಂದಿದೆ ಎಂದು ರಕ್ಷಣಾ ಸಚಿವ ರಾಜನಾಥ್ ಸಿಂಗ್ ಬಣ್ಣಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್ ಕುಶ (Project Kusha) ಬಗ್ಗೆ: 

• ಇದು ಭಾರತದ ಮಹತ್ವಾಕಾಂಕ್ಷೆಯ ಮತ್ತು ಸಂಪೂರ್ಣ ಸ್ವದೇಶಿ ನಿರ್ಮಿತ, ದೂರಗಾಮಿ ಭೂ ಮೇಲ್ಮೈಯಿಂದ ಆಕಾಶಕ್ಕೆ ಹಾರುವ ಕ್ಷಿಪಣಿ (Surface-to-air missile – SAM) ರಕ್ಷಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ.
• ಶತ್ರುಗಳ ಸುಧಾರಿತ ಗುರಿಗಳನ್ನು ಬಹುದೂರದಲ್ಲೇ ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಿ ನಾಶಪಡಿಸುವ ಪ್ರಬಲವಾದ, ಬಹು-ಪದರದ ವಾಯು ರಕ್ಷಣಾ ಕವಚವಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಲು ಇದನ್ನು ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ.
• ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದವರು: ಇದನ್ನು ಭಾರತದ ರಕ್ಷಣಾ ಸಂಶೋಧನೆ ಮತ್ತು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಸಂಸ್ಥೆ (DRDO) ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದೆ.
• ಬಹು-ಹಂತದ ಪ್ರತಿಬಂಧಕ: ವಿವಿಧ ದೂರದಲ್ಲಿರುವ ಬೆದರಿಕೆಗಳನ್ನು ತಡೆಯಲು ಈ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ಮೂರು ರೀತಿಯ ಇಂಟರ್ಸೆಪ್ಟರ್ (Interceptor) ಕ್ಷಿಪಣಿಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ:
  • ಸುಮಾರು 150 ಕಿ.ಮೀ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ M1 ಇಂಟರ್ಸೆಪ್ಟರ್.
  • ಸುಮಾರು 250 ಕಿ.ಮೀ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ M2 ಇಂಟರ್ಸೆಪ್ಟರ್.
  • 350-400 ಕಿ.ಮೀ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ M3 ಇಂಟರ್ಸೆಪ್ಟರ್.

ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ: 

• S-400 ಗೆ ಸರಿಸಮಾನ: ರಷ್ಯಾದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ‘S-400 ಟ್ರಯಂಫ್’ ವಾಯು ರಕ್ಷಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗೆ ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್ ಕುಶಾವನ್ನು ಭಾರತದ ಸ್ವದೇಶಿ ಉತ್ತರವೆಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.
• ಈ ಯೋಜನೆಯು 2035 ರ ವೇಳೆಗೆ ಭಾರತಕ್ಕಾಗಿ ಬಹು-ಪದರದ ವಾಯು ಮತ್ತು ಕ್ಷಿಪಣಿ ರಕ್ಷಣಾ ಕವಚವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುವ ಗುರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ವಿಶಾಲವಾದ “ಮಿಷನ್ ಸುದರ್ಶನ್ ಚಕ್ರ” ಉಪಕ್ರಮದೊಂದಿಗೆ ನಿಕಟ ಸಂಪರ್ಕ ಹೊಂದಿದೆ.

ಸ್ವದೇಶಿ ಕೃತಕ ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆ ಮಾದರಿ ‘ವರ್ಯ’ (Varya)

ವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ

ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿ:

• ಅವತಾರ್ (Avataar) ಸಂಸ್ಥೆಯು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿರುವ ‘ವರ್ಯ’ (Varya) ಎಂಬ ಸ್ವದೇಶಿ ಕೃತಕ ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆ (AI) ಆಧಾರಿತ ವೀಡಿಯೊ ಸೃಷ್ಟಿ ಮಾದರಿಯ (Video generation model) ಬಿಡುಗಡೆಗೆ ‘ಇಂಡಿಯಾ ಎಐ ಮಿಷನ್’ (IndiaAI Mission) ಬೆಂಬಲ ನೀಡಿದೆ.

ವರ್ಯ (Varya) ಮಾದರಿಯ ಬಗ್ಗೆ:

• ‘ವರ್ಯ’ ಒಂದು ಸುಧಾರಿತ ವೀಡಿಯೊ ಸೃಷ್ಟಿ ಮಾದರಿಯಾಗಿದ್ದು, ಇದು ಪಠ್ಯ ಸೂಚನೆಗಳನ್ನು (Text prompts) ಮತ್ತು ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ವೀಡಿಯೊಗಳಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸುತ್ತದೆ.
• ಭಾರತದ ವಿವಿಧ ಪ್ರದೇಶಗಳು, ಹಬ್ಬಗಳು, ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳು, ಉಡುಪುಗಳು, ಆಹಾರ ಮತ್ತು ದಿನನಿತ್ಯದ ಜೀವನವನ್ನು ಬಿಂಬಿಸುವಂತಹ, ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕವಾಗಿ ಸೂಕ್ತವಾದ ದೃಶ್ಯಾವಳಿಗಳನ್ನು (Visual content) ರಚಿಸಲು ಇದನ್ನು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ.
• ಈ ವೇದಿಕೆಯು ‘ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯಿಂದ ವೀಡಿಯೊಗೆ ಮತ್ತು ಕಥೆಗೆ’ (Idea to Video to Story) ಎಂಬ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನವನ್ನು ಅನುಸರಿಸುತ್ತದೆ ಹಾಗೂ ಬಳಕೆದಾರರು ಸರಳವಾದ ಸೂಚನೆಗಳ(Prompts) ಮೂಲಕ ದೃಶ್ಯ ಕಥೆಗಳನ್ನು ಸುಲಭವಾಗಿ ರಚಿಸಲು ಮತ್ತು ವಿಸ್ತರಿಸಲು ಇದು ಅನುವು ಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತದೆ.

ಹವಳ ದಿಬ್ಬಗಳ ಸ್ಥಳಾಂತರ: ನಿಕೋಬಾರ್‌ನಲ್ಲಿ 4 ತಾಣಗಳ ಗುರುತು

ಪರಿಸರ

ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿ:

• ಗ್ರೇಟ್ ನಿಕೋಬಾರ್ ದ್ವೀಪದ (GNI) ಬೃಹತ್ ಯೋಜನೆಯ (ಮೆಗಾ ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್) ಭಾಗವಾಗಿ ಗ್ಯಾಲಥಿಯಾ ಕೊಲ್ಲಿಯಲ್ಲಿ ಉದ್ದೇಶಿಸಲಾದ ಸರಕು ವರ್ಗಾವಣೆ (Transshipment) ಬಂದರಿನ ಕಾಮಗಾರಿಯಿಂದಾಗಿ ಪ್ರಭಾವಕ್ಕೊಳಗಾಗುವ ಹವಳದ ದಿಬ್ಬಗಳ ಸಮೂಹಗಳು (Colonies) ಮತ್ತು ದೈತ್ಯ ಮೃದ್ವಂಗಿಗಳನ್ನು ಪಶ್ಚಿಮ ಕರಾವಳಿಯ ನಾಲ್ಕು ತಾಣಗಳಿಗೆ ಸ್ಥಳಾಂತರಿಸಲಾಗುವುದು.

‘ಗ್ರೇಟ್ ನಿಕೋಬಾರ್ ದ್ವೀಪ (GNI) ಯೋಜನೆ’ಯ ಬಗ್ಗೆ

• ಈ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ನೀತಿ ಆಯೋಗವು ರೂಪಿಸಿದ್ದು, 2021 ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಾಯಿತು.
• ಇದು ಸುಮಾರು ₹72,000 ದಿಂದ ₹81,000 ಕೋಟಿ ವೆಚ್ಚದ ಬೃಹತ್ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ಉಪಕ್ರಮವಾಗಿದೆ.
• ಭಾರತದ ದಕ್ಷಿಣ ತುದಿಯ ದ್ವೀಪವನ್ನು ಪ್ರಮುಖ ಕಾರ್ಯತಂತ್ರದ ಹಾಗೂ ಆರ್ಥಿಕ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸುವ ಗುರಿಯನ್ನು ಇದು ಹೊಂದಿದೆ.
• ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ: ಈ ಯೋಜನೆಯು ಭಾರತದ ‘ಸಾಗರ ದೃಷ್ಟಿಕೋನ 2030’ (Maritime Vision 2030) ಮತ್ತು ‘ಅಮೃತ್ ಕಾಲ್ ವಿಷನ್ 2047’ ರ ಪ್ರಮುಖ ಕೇಂದ್ರಬಿಂದುವಾಗಿದೆ.

ಯೋಜನೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಘಟಕಗಳು

• ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಂಟೇನರ್ ಸರಕು ವರ್ಗಾವಣೆ ಕೇಂದ್ರ (ICTT): ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಸರಕುಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಲು ಗ್ಯಾಲಥಿಯಾ ಕೊಲ್ಲಿಯಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗುತ್ತಿದ್ದು, ಇದು 14.2 ದಶಲಕ್ಷ TEU ಗಳ ನಿರ್ವಹಣಾ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಗುರಿಯಾಗಿರಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ.
• ಗ್ರೀನ್ ಫೀಲ್ಡ್ (Greenfield) ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ: ಇದು ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ಮತ್ತು ರಕ್ಷಣಾ ಉದ್ದೇಶಗಳಿಗಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುವ ದ್ವಿ-ಬಳಕೆಯ ಸೌಲಭ್ಯವಾಗಿದೆ.
• ಸಮಗ್ರ ಟೌನ್‌ಶಿಪ್: 2050 ರ ವೇಳೆಗೆ ಅಂದಾಜು 6.5 ಲಕ್ಷ ಜನಸಂಖ್ಯೆಗೆ ವಸತಿ ಕಲ್ಪಿಸಲು ಯೋಜಿತ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತಿದೆ.
• ವಿದ್ಯುತ್ ಸ್ಥಾವರ: ಇದು ಅನಿಲ ಮತ್ತು ಸೌರ-ಆಧಾರಿತ 450 MVA ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ವಿದ್ಯುತ್ ಸೌಲಭ್ಯವಾಗಿದೆ.

ಹವಳದ ದಿಬ್ಬಗಳು (Coral Reefs)

• ಹವಳದ ದಿಬ್ಬಗಳು ಭೂಮಿಯ ಮೇಲಿನ ಪ್ರಮುಖ ಜೀವ ವೈವಿಧ್ಯಮಯ ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳಾಗಿವೆ.
• ರಚನೆ ಮತ್ತು ಸಹಜೀವನ ಸಂಬಂಧ: ಹವಳ ದಿಬ್ಬಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲು ಪ್ರಧಾನವಾಗಿ ಕಾರಣವಾಗಿರುವ ‘ಕೋರಲ್ ಪಾಲಿಪ್ಸ್’ ಎಂಬ ಜೀವಿಗಳು, ತಮ್ಮ ಅಂಗಾಂಶಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವ ‘ಜೂಕ್ಸಾಂಥೆಲ್ಲೆ’ ಎಂಬ ದ್ಯುತಿಸಂಶ್ಲೇಷಕ ಶೈವಲಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಹಜೀವನ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಬೆಳೆಸಿದಾಗ ಇವು ರೂಪುಗೊಳ್ಳುತ್ತವೆ.
• ರಚನೆ: ಮುಕ್ತವಾಗಿ ಈಜುವ ಹವಳದ ಲಾರ್ವಾಗಳು ದ್ವೀಪಗಳು ಅಥವಾ ಭೂಖಂಡಗಳ ಅಂಚುಗಳಲ್ಲಿರುವ ಮುಳುಗಿದ ಬಂಡೆಗಳು ಅಥವಾ ಇತರ ಕಠಿಣ ಮೇಲ್ಮೈಗಳಿಗೆ ಅಂಟಿಕೊಂಡಾಗ ಹವಳದ ದಿಬ್ಬಗಳು ರೂಪುಗೊಳ್ಳಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸುತ್ತವೆ.
• ಹವಳಗಳು ಶೈವಲಗಳಿಗೆ ರಕ್ಷಿತ ಪರಿಸರವನ್ನು ಮತ್ತು ದ್ಯುತಿಸಂಶ್ಲೇಷಣೆಗೆ ಬೇಕಾದ ಸಂಯುಕ್ತಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತವೆ.
• ಇದಕ್ಕೆ ಪ್ರತಿಯಾಗಿ, ಶೈವಲಗಳು ಕಾರ್ಬೋಹೈಡ್ರೇಟ್‌ಗಳನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸುತ್ತವೆ, ಇದನ್ನು ಹವಳಗಳು ಆಹಾರವಾಗಿ ಬಳಸುತ್ತವೆ; ಅಲ್ಲದೆ ಪಾಚಿಗಳು ಆಮ್ಲಜನಕವನ್ನು ಒದಗಿಸುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ಹವಳಗಳು ತಮ್ಮ ತ್ಯಾಜ್ಯವನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತವೆ.

ರಚನೆಗೆ ಪೂರಕವಾದ ವಾತಾವರಣ: 

• ಕನಿಷ್ಠ 20 ಡಿಗ್ರಿ ತಾಪಮಾನವಿರುವ ಬೆಚ್ಚಗಿನ ಉಷ್ಣವಲಯದ ಸಾಗರಗಳು ಇವುಗಳ ಬೆಳವಣಿಗೆಗೆ ಅತ್ಯಗತ್ಯವಾಗಿವೆ (ಉತ್ತರಕ್ಕೆ 30 ಡಿಗ್ರಿ ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕೆ 25 ಡಿಗ್ರಿ ಅಕ್ಷಾಂಶಗಳು).
• ಸಾಗರದ ನೀರು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಹೂಳು ಅಥವಾ ಕೆಸರು ಮುಕ್ತವಾಗಿರಬೇಕು.
• ಸಾಗರದ ನೀರು ಸ್ಪಷ್ಟ ಮತ್ತು ಪಾರದರ್ಶಕವಾಗಿರುವುದು ಅವಶ್ಯಕವಾಗಿದೆ.
• ಈ ದಿಬ್ಬಗಳ ಬೆಳವಣಿಗೆಗೆ ತುಲನಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಕಡಿಮೆ ಲವಣಾಂಶವಿರುವ ಸಾಗರದ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಸೂಕ್ತವಾಗಿವೆ.

ಹವಳದ ದಿಬ್ಬಗಳ ವಿಧಗಳು

• ಅಂಚಿನ ಹವಳದ ದಿಬ್ಬಗಳು (Fringing reefs): ಇವು ಅತ್ಯಂತ ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ ಹವಳದ ದಿಬ್ಬಗಳಾಗಿದ್ದು, ಕರಾವಳಿಯಿಂದ ನೇರವಾಗಿ ಸಮುದ್ರದ ಕಡೆಗೆ ಚಾಚಿಕೊಳ್ಳುವ ಮೂಲಕ ದ್ವೀಪಗಳ ಸುತ್ತಲೂ ಗಡಿಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುತ್ತವೆ.
• ಪ್ರತಿಬಂಧಕ (ತಡೆಗೋಡೆ) ಹವಳದ ದಿಬ್ಬಗಳು (Barrier reefs): ಇವು ಕರಾವಳಿಯ ಅಂಚಿನಲ್ಲಿಯೇ ಬೆಳೆಯುತ್ತವೆ, ಆದರೆ ಆಳವಾದ ಮತ್ತು ತೆರೆದ ನೀರಿನ ಲಗೂನ್ ಸರೋವರಗಳು (Lagoons) ಇವುಗಳನ್ನು ಪಕ್ಕದ ಭೂಪ್ರದೇಶದಿಂದ ಪ್ರತ್ಯೇಕಿಸುತ್ತವೆ.
• ಅಟಾಲ್ / ಉಂಗುರಾಕಾರದ ಹವಳದ ದಿಬ್ಬಗಳು (Atoll): ಜ್ವಾಲಾಮುಖಿ ದ್ವೀಪದ ಸುತ್ತಲೂ ರೂಪುಗೊಂಡ ಅಂಚಿನ ದಿಬ್ಬವು ಸಮುದ್ರಮಟ್ಟಕ್ಕಿಂತ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಕೆಳಗೆ ಮುಳುಗಿದಾಗ ಮತ್ತು ಹವಳಗಳು ಮೇಲ್ಮುಖವಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತಲೇ ಇದ್ದಾಗ ‘ಉಂಗುರಾಕಾರದ ಹವಳದ ದಿಬ್ಬ’ ರೂಪುಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಇವು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ವೃತ್ತಾಕಾರ ಅಥವಾ ಅಂಡಾಕಾರದಲ್ಲಿರುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಲಗೂನ್‌ಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ.

ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಹವಳದ ದಿಬ್ಬಗಳ ಹಂಚಿಕೆ

• ಗುಜರಾತ್‌ನ ಕಚ್ ಕೊಲ್ಲಿ.
• ಭಾರತದ ಪಶ್ಚಿಮ ಕರಾವಳಿ ಪ್ರದೇಶ.
• ಲಕ್ಷದ್ವೀಪದ ದ್ವೀಪ ಸಮೂಹ.
• ತಮಿಳುನಾಡಿನ ಮನ್ನಾರ್ ಕೊಲ್ಲಿ.
• ಪಾಕ್ ಜಲಸಂಧಿಯ (Palk Bay) ಪ್ರದೇಶ.
• ಅಂಡಮಾನ್ ಮತ್ತು ನಿಕೋಬಾರ್ ದ್ವೀಪ ಸಮೂಹ.

ಪ್ರಮುಖ ಅಪಾಯಗಳು: 

• ಅವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಮೀನುಗಾರಿಕೆ ಅಭ್ಯಾಸಗಳು ಮತ್ತು ಮಿತಿಮೀರಿದ ಮೀನುಗಾರಿಕೆ ಚಟುವಟಿಕೆಯು ಹವಳಗಳಿಗೆ ಮಾರಕವಾಗಿದೆ.
• ಅಜಾಗರೂಕ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ಮತ್ತು ಮಾಲಿನ್ಯವು ದಿಬ್ಬಗಳನ್ನು ನಾಶಪಡಿಸುತ್ತವೆ.
• ಹೂಳು ತುಂಬುವಿಕೆ, ಹವಳದ ಗಣಿಗಾರಿಕೆ ಮತ್ತು ಹವಾಮಾನ ಬದಲಾವಣೆಯು ಇವುಗಳಿಗೆ ಇರುವ ಪ್ರಮುಖ ಅಪಾಯಗಳಾಗಿವೆ.

ಹವಳದ ವಿವರ್ಣವಾಗುವಿಕೆ / ಬಿಳಿಚುವಿಕೆ (Coral Bleaching)

• ತಾಪಮಾನ, ಬೆಳಕು ಅಥವಾ ಪೋಷಕಾಂಶಗಳಂತಹ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳಲ್ಲಿ ಉಂಟಾಗುವ ಬದಲಾವಣೆಗಳಿಂದ ಹವಳಗಳು ಒತ್ತಡಕ್ಕೆ ಒಳಗಾದಾಗ, ಅವು ತಮ್ಮ ಅಂಗಾಂಶಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವ ಸಹಜೀವನದ ಶೈವಲ ‘ಜೂಕ್ಸಾಂಥೆಲ್ಲೆ’ಯನ್ನು ಹೊರಹಾಕುತ್ತವೆ, ಇದರಿಂದಾಗಿ ಅವು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಬಿಳಿ ಬಣ್ಣಕ್ಕೆ ತಿರುಗುತ್ತವೆ. ಈ ವಿದ್ಯಮಾನವನ್ನು ಹವಳದ ವಿವರ್ಣವಾಗುವಿಕೆ ಅಥವಾ ಬಿಳಿಚುವಿಕೆ (Bleaching) ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಹವಳದ ವಿವರ್ಣವಾಗುವಿಕೆ / ಬಿಳಿಚುವಿಕೆಗೆ ಕಾರಣಗಳು

• ಸಮುದ್ರದ ತಾಪಮಾನದಲ್ಲಿನ ಏರಿಕೆಯು ಬಿಳಿಚುವಿಕೆಗೆ ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ.
• ಸಾಗರದ ಆಮ್ಲೀಕರಣವು ಹವಳಗಳ ಮೇಲೆ ಗಂಭೀರ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುತ್ತದೆ.
• ಸೌರ ವಿಕಿರಣ ಮತ್ತು ನೇರಳಾತೀತ ವಿಕಿರಣಗಳು ಹವಳಗಳಿಗೆ ಹಾನಿಯನ್ನುಂಟುಮಾಡುತ್ತವೆ.
• ಸಾಂಕ್ರಾಮಿಕ ರೋಗಗಳು ಹವಳಗಳ ಬಣ್ಣ ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುವಿಕೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತವೆ.
• ರಾಸಾಯನಿಕ ಮಾಲಿನ್ಯದಿಂದ ಹವಳಗಳು ತ್ವರಿತವಾಗಿ ನಾಶವಾಗುತ್ತವೆ.
• ಹೆಚ್ಚಿದ ಹೂಳು ತುಂಬುವಿಕೆಯು ಹವಳಗಳಿಗೆ ದೊಡ್ಡ ಅಪಾಯಕಾರಿಯಾಗಿದೆ.
• ನೀರು ಕದಡುವುದರಿಂದ (Turbidity) ಬೆಳಕಿನ ಲಭ್ಯತೆ ಕಡಿಮೆಯಾಗುವುದು ಬಿಳಿಚುವಿಕೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ.
• ವಿವಿಧ ರೀತಿಯ ಮಾನವ ಪ್ರೇರಿತ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು ಹವಳಗಳ ನಾಶಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತವೆ.