Blog

ಕವಚ್ 4.0

ಆಡಳಿತ

ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿದೆ: 

• ಇತ್ತೀಚಿಗೆ, ಭಾರತೀಯ ರೈಲ್ವೆಯು 472.3 ಮಾರ್ಗ ಕಿಲೋಮೀಟರ್  ಉದ್ದದ ರೈಲು ಜಾಲದಲ್ಲಿ ಸ್ವದೇಶಿ ನಿರ್ಮಿತ ‘ಕವಚ್ ಆವೃತ್ತಿ 4.0’ ಅನ್ನು ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗೆ ತಂದಿದೆ.

‘ಕವಚ್’ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಬಗ್ಗೆ:

• ಹಿನ್ನೆಲೆ:- ಈ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವನ್ನು ಮೂಲತಃ ‘ರೈಲು ಡಿಕ್ಕಿ ತಪ್ಪಿಸುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆ’ (TCAS) ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು.
• ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದ ಸಂಸ್ಥೆ:- ಭಾರತೀಯ ರೈಲ್ವೆಯ ‘ಸಂಶೋಧನಾ ವಿನ್ಯಾಸ ಮತ್ತು ಮಾನದಂಡಗಳ ಸಂಸ್ಥೆ’ಯು (RDSO) ಇದನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ದೇಶೀಯವಾಗಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದೆ.
• ಉದ್ದೇಶ:- ರೈಲು ಚಾಲಕರು (ಲೊಕೊ ಪೈಲಟ್) ನಿಗದಿತ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ರೈಲು ನಿಲ್ಲಿಸಲು ವಿಫಲರಾದಾಗ ಅಥವಾ ಅಪಾಯದ ಸಂಕೇತವನ್ನು ಮೀರಿ ಚಲಿಸಿದಾಗ (SPAD), ಈ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತವಾಗಿ ರೈಲು ನಿಲ್ಲಿಸುವ ಮೂಲಕ ರೈಲುಗಳ ನಡುವಿನ ಮುಖಾಮುಖಿ ಡಿಕ್ಕಿಯನ್ನು ತಡೆಯುತ್ತದೆ. ಅಲ್ಲದೆ, ಇದು ರೈಲಿನ ವೇಗದ ಮೇಲೆ ನೈಜ-ಸಮಯದ ನಿರಂತರ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆಯನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ.
• ಗಮನಿಸಿ:- ಕವಚ್ 4.0 ಆವೃತ್ತಿಯು ಅತ್ಯಾಧುನಿಕ ಸಂವಹನ ಮತ್ತು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಘಟಕಗಳನ್ನು ಸಂಯೋಜಿಸುವ ಮೂಲಕ ರೈಲುಗಳ ಸುರಕ್ಷತೆಗಾಗಿ ಅತ್ಯಂತ ಬಲವಾದ “ಡಿಜಿಟಲ್ ಗುರಾಣಿ”ಯನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುತ್ತದೆ.

ವಿಶ್ವ ಪರಮಾಣು ಮುನ್ನೋಟ ವರದಿ

ವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ

ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿದೆ:

• ಇತ್ತೀಚಿನ ‘ವಿಶ್ವ ಪರಮಾಣು ಮುನ್ನೋಟ ವರದಿ’ಯ ಪ್ರಕಾರ, ಚೀನಾ, ಫ್ರಾನ್ಸ್, ಭಾರತ, ರಷ್ಯಾ ಮತ್ತು ಅಮೆರಿಕ (ಯುಎಸ್ಎ) – ಈ ಐದು ಪ್ರಮುಖ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು 2050ರ ವೇಳೆಗೆ ಜಾಗತಿಕ ಪರಮಾಣು ವಿದ್ಯುತ್ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ ಸುಮಾರು 980 GWe (ಗಿಗಾವ್ಯಾಟ್ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಿಕ್) ನಷ್ಟು ಪಾಲು ಹೊಂದಲಿವೆ.

ವಿಶ್ವ ಪರಮಾಣು ಮುನ್ನೋಟ ವರದಿಯ ಬಗ್ಗೆ:

• ಈ ವರದಿಯು ಪರಮಾಣು ವಿದ್ಯುತ್ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ಕುರಿತಾದ ವಿವಿಧ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ಗುರಿಗಳನ್ನು ವಿಮರ್ಶಿಸುತ್ತದೆ.
• 2050 ರ ವೇಳೆಗೆ ಜಾಗತಿಕ ಪರಮಾಣು ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಮೂರು ಪಟ್ಟು ಹೆಚ್ಚಿಸುವ ಜಾಗತಿಕ ಗುರಿಯ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಈ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಗುರಿಗಳನ್ನು ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ ಮಾಡುವುದು ಈ ವರದಿಯ ಪ್ರಮುಖ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿದೆ.

ಈ ವರದಿಯ ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶಗಳು:

• ಗುರಿ ಮೀರಿದ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ:- ಪ್ರಸ್ತುತ ನಿರ್ಮಾಣ ಹಂತದಲ್ಲಿರುವ ರಿಯಾಕ್ಟರ್‌ಗಳು, ಯೋಜಿತ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು ಹಾಗೂ ಸರ್ಕಾರಿ-ಪ್ರೇರಿತ ಉಪಕ್ರಮಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ, 2050ರ ವೇಳೆಗೆ ಜಾಗತಿಕ ಪರಮಾಣು ಸಾಮರ್ಥ್ಯವು 1,446 GWe ತಲುಪುವ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಿದೆ. ಇದು ನಿಗದಿತ ಗುರಿಯಾದ 1,200 GWe ಗಿಂತ (ಮೂರು ಪಟ್ಟು ಹೆಚ್ಚಳದ ಗುರಿ) ಗಣನೀಯವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಿರಲಿದೆ.
• ಮುಂಚೂಣಿಯಲ್ಲಿರುವ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು:- ಚೀನಾ, ಫ್ರಾನ್ಸ್, ಭಾರತ, ರಷ್ಯಾ ಮತ್ತು ಅಮೆರಿಕ ದೇಶಗಳು ಜಾಗತಿಕ ಪರಮಾಣು ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ಬಹುಪಾಲು ಪಾಲನ್ನು ಹೊಂದಲಿವೆ. ಅದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಈ ವಲಯಕ್ಕೆ ಹೊಸದಾಗಿ ಪ್ರವೇಶಿಸುತ್ತಿರುವ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ 157 GWe ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ಗುರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ.
• ದಕ್ಷಿಣ ಏಷ್ಯಾದ ಬೆಳವಣಿಗೆ:- ನಿರಂತರವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ವಿದ್ಯುತ್ ಬೇಡಿಕೆ, ತೀವ್ರಗತಿಯ ನಗರೀಕರಣ ಮತ್ತು ಕೈಗಾರೀಕರಣದ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ, ಭಾರತದ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ ದಕ್ಷಿಣ ಏಷ್ಯಾ ವಲಯವು ಪರಮಾಣು ಶಕ್ತಿ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮುತ್ತಿದೆ.

ಹಿರಾಕುಡ್ ಜೌಗು ಪ್ರದೇಶ

ಪರಿಸರ

ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿದೆ:

• ಇತ್ತೀಚಿಗೆ, ಒಡಿಶಾದ ಸಂಬಲ್‌ಪುರ್ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿರುವ ‘ಹಿರಾಕುಡ್ ಜೌಗು ಪ್ರದೇಶ’ವು ಪ್ರಸ್ತುತ ವಲಸೆ ಋತುವಿನಲ್ಲಿ ಬರೋಬ್ಬರಿ 4.21 ಲಕ್ಷ ವಲಸೆ ಪಕ್ಷಿಗಳ ಆಗಮನವನ್ನು ದಾಖಲಿಸುವ ಮೂಲಕ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿದೆ.

ಹಿರಾಕುಡ್ ಜೌಗು ಪ್ರದೇಶದ ಬಗ್ಗೆ:

• ಸ್ಥಳ:- ಈ ಜೌಗು ಪ್ರದೇಶವು ಹಿರಾಕುಡ್ ಜಲಾಶಯದ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಭಾಗವಾಗಿದೆ. 
• ವಿಸ್ತಾರ:- ಮಹಾನದಿಗೆ ಅಡ್ಡಲಾಗಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾದ ಈ ಜಲಾಶಯವು ಸುಮಾರು 26 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ಉದ್ದವಿದ್ದು, ಭಾರತದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಮಾನವ ನಿರ್ಮಿತ ಜಲಾಶಯಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ಎಂಬ ಹೆಗ್ಗಳಿಕೆಗೆ ಪಾತ್ರವಾಗಿದೆ.
• ಬಹುಪಯೋಗಿ ಜಲಾಶಯ:- ಈ ಜಲಾಶಯವು ಕೇವಲ ಜೀವವೈವಿಧ್ಯಕ್ಕೆ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ, ಸುಮಾರು 350 ಮೆಗಾವ್ಯಾಟ್ ಜಲವಿದ್ಯುತ್ ಉತ್ಪಾದಿಸುವ ಹಾಗೂ 4,36,000 ಹೆಕ್ಟೇರ್ ಕೃಷಿ ಭೂಮಿಗೆ ನೀರಾವರಿ ಸೌಲಭ್ಯವನ್ನು ಒದಗಿಸುವ ಮೂಲಕ ಆರ್ಥಿಕವಾಗಿಯೂ ಮಹತ್ವದ್ದಾಗಿದೆ.

ಈ ಜೌಗು ಪ್ರದೇಶದ ಪರಿಸರ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ ಮತ್ತು ಜೀವವೈವಿಧ್ಯ:

• ಜೀವವೈವಿಧ್ಯತೆಯ ತಾಣ:- ಇದು ‘ಮಧ್ಯ ಏಷ್ಯಾದ ವಲಸೆ ಮಾರ್ಗ’ದಲ್ಲಿನ ವಲಸೆ ಹಕ್ಕಿಗಳಿಗೆ ಒಂದು ನಿರ್ಣಾಯಕ ತಂಗುದಾಣವಾಗಿದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 128 ವಿವಿಧ ಪ್ರಭೇದದ ಪಕ್ಷಿಗಳು ಆಶ್ರಯ ಪಡೆಯುತ್ತವೆ.
• ಪ್ರಮುಖ ಪಕ್ಷಿ ಪ್ರಭೇದಗಳು:- ಪಿನ್‌ಟೈಲ್, ಶೋವೆಲರ್, ಟೀಲ್, ಪೋಚಾರ್ಡ್, ಪಟ್ಟೆ-ತಲೆಯ ಬಾತುಕೋಳಿ, ಮತ್ತು ಯುರೇಷಿಯಾ ಮೂಲದ ಅಪರೂಪದ ಪ್ರಭೇದವಾದ ರಫ್ಸ್ ಹಕ್ಕಿಗಳು ಇಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ.
• ರಾಮ್ಸರ್ ಮಾನ್ಯತೆ:- ಇದರ ಜಾಗತಿಕ ಪರಿಸರ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಯನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಿ, 2021 ರಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ‘ರಾಮ್ಸರ್ ತಾಣ’ ಎಂದು ಘೋಷಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಸಂಪೂರ್ಣತಾ ಅಭಿಯಾನ 2.0

ಆಡಳಿತ

ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿದೆ: 

• ಇತ್ತೀಚಿಗೆ, ನೀತಿ ಆಯೋಗವು ‘ಸಂಪೂರ್ಣತಾ ಅಭಿಯಾನ 2.0’ ಎಂಬ ವಿನೂತನ ಅಭಿಯಾನವನ್ನು ಜಾರಿಗೊಳಿಸಿದೆ.

ಸಂಪೂರ್ಣತಾ ಅಭಿಯಾನ 2.0 ರ ಬಗ್ಗೆ:

• ದೇಶದಾದ್ಯಂತ ಗುರುತಿಸಲಾಗಿರುವ ‘ಮಹತ್ವಾಕಾಂಕ್ಷೆಯ ಜಿಲ್ಲೆಗಳು’ ಮತ್ತು ‘ಮಹತ್ವಾಕಾಂಕ್ಷೆಯ ಬ್ಲಾಕ್‌ಗಳಲ್ಲಿ’ ನಿರ್ಣಾಯಕ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಸೂಚಕಗಳ 100% ರಷ್ಟು ಸಾಧನೆಯನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಗುರಿಯೊಂದಿಗೆ ಈ ಅಭಿಯಾನವನ್ನು ರೂಪಿಸಲಾಗಿದೆ.
• ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ‘ಪ್ರಮುಖ ಕಾರ್ಯಕ್ಷಮತಾ ಸೂಚಕಗಳನ್ನು’ (KPIs) ಸಾಧಿಸುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ, ಈ ಅಭಿಯಾನವು ದೇಶದ 112 ಮಹತ್ವಾಕಾಂಕ್ಷೆಯ ಜಿಲ್ಲೆಗಳು ಮತ್ತು 513 ಮಹತ್ವಾಕಾಂಕ್ಷೆಯ ಬ್ಲಾಕ್‌ಗಳನ್ನು ಗುರಿಯಾಗಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ.

ಮಹತ್ವಾಕಾಂಕ್ಷೆಯ ಬ್ಲಾಕ್‌ಗಳಿಗಾಗಿ ಪ್ರಮುಖ ಕಾರ್ಯಕ್ಷಮತಾ ಸೂಚಕಗಳು:

• ಪೌಷ್ಟಿಕಾಂಶ:- ಸಮಗ್ರ ಮಕ್ಕಳ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಯೋಜನೆಯಡಿ (ICDS) 6 ತಿಂಗಳಿನಿಂದ 6 ವರ್ಷದೊಳಗಿನ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ನಿಯಮಿತವಾಗಿ ಪೂರಕ ಪೌಷ್ಟಿಕಾಂಶವನ್ನು ಒದಗಿಸುವುದು.
• ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ:- ಅಂಗನವಾಡಿ ಕೇಂದ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಮಕ್ಕಳ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಮಾಸಿಕ ಅಳತೆ ಮತ್ತು ದಾಖಲಾತಿಯನ್ನು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿ ನಿರ್ವಹಿಸುವುದು.
• ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ:- ಕುಡಿಯುವ ನೀರು ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವ ಶೌಚಾಲಯದ ಸೌಲಭ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಸುಸಜ್ಜಿತ ಅಂಗನವಾಡಿ ಕೇಂದ್ರಗಳನ್ನು ಹೊಂದುವುದು.
• ಶಿಕ್ಷಣ:- ಶಾಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಸಾಕಷ್ಟು ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಶೌಚಾಲಯ ಸೌಲಭ್ಯಗಳನ್ನು ಕಲ್ಪಿಸುವುದು.
• ಕೃಷಿ ಮತ್ತು ಪಶುಸಂಗೋಪನೆ:- ಕಾಲು ಮತ್ತು ಬಾಯಿ ರೋಗವನ್ನು (FMD) ತಡೆಗಟ್ಟಲು ಜಾನುವಾರುಗಳಿಗೆ ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿ ಲಸಿಕೆ ಹಾಕುವುದು.

ಮಹತ್ವಾಕಾಂಕ್ಷೆಯ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಿಗಾಗಿ ಪ್ರಮುಖ ಕಾರ್ಯಕ್ಷಮತಾ ಸೂಚಕಗಳು:

• ಇದು ಪ್ರಾಥಮಿಕವಾಗಿ ಆರೋಗ್ಯ, ಪೌಷ್ಟಿಕಾಂಶ ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಣ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳ ಮೇಲೆ ವಿಶೇಷ ಗಮನ ಹರಿಸುತ್ತದೆ. ಜನನದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ತೂಕ ಮಾಡಲಾದ ಶಿಶುಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಕ್ಷಯರೋಗ (TB) ಪ್ರಕರಣಗಳ ವರದಿ ಮಾಡುವಿಕೆಯನ್ನು ಸುಧಾರಿಸುವುದು ಈ ಸೂಚಕಗಳಲ್ಲಿ ಸೇರಿದೆ.

‘ಮಹತ್ವಾಕಾಂಕ್ಷೆಯ ಜಿಲ್ಲೆಗಳ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ’ದ ಬಗ್ಗೆ:

• ಪ್ರಾರಂಭ:- 2018
• ಉದ್ದೇಶ:- ದೇಶಾದ್ಯಂತ ಹಿಂದುಳಿದಿರುವ 112 ಜಿಲ್ಲೆಗಳನ್ನು ತ್ವರಿತವಾಗಿ ಮತ್ತು ಅತ್ಯಂತ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸುವುದು ಇದರ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿದೆ.
• 5 ಆದ್ಯತಾ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳು:- ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ಪೌಷ್ಟಿಕಾಂಶ, ಶಿಕ್ಷಣ, ಕೃಷಿ ಮತ್ತು ಜಲ ಸಂಪನ್ಮೂಲ, ಆರ್ಥಿಕ ಸೇರ್ಪಡೆ ಮತ್ತು ಕೌಶಲ್ಯಾಭಿವೃದ್ಧಿ ಹಾಗೂ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ.

ಮಹತ್ವಾಕಾಂಕ್ಷೆಯ ಬ್ಲಾಕ್‌ಗಳ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ’ದ ಬಗ್ಗೆ:

• ಪ್ರಾರಂಭ:- 2023
• ಉದ್ದೇಶ:- ದೇಶಾದ್ಯಂತ 513 ಬ್ಲಾಕ್‌ಗಳಲ್ಲಿ (329 ಜಿಲ್ಲೆಗಳ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿ) ಅಗತ್ಯ ಸರ್ಕಾರಿ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರಿಗೂ ತಲುಪಿಸುವ (ಸಂಪೂರ್ಣ ಅನುಷ್ಠಾನ) ಉದ್ದೇಶವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.
• 5 ಆದ್ಯತಾ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳು:- ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ಪೌಷ್ಟಿಕಾಂಶ, ಶಿಕ್ಷಣ, ಕೃಷಿ ಮತ್ತು ಸಂಬಂಧಿತ ಸೇವೆಗಳು, ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ಹಾಗೂ ಸಾಮಾಜಿಕ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ.

ಮಾಸಿಕ ಋತುಚಕ್ರದ ಆರೋಗ್ಯವು ಮೂಲಭೂತ ಹಕ್ಕಾಗಿದೆ: ಸರ್ವೋಚ್ಚ ನ್ಯಾಯಾಲಯ

ರಾಜಕೀಯ ಮತ್ತು ಆಡಳಿತ

ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿದೆ: 

• ‘ಡಾ. ಜಯಾ ಠಾಕೂರ್ v/s ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರ’ ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ, ಮಾಸಿಕ ಋತುಚಕ್ರದ ನೈರ್ಮಲ್ಯದ ಹಕ್ಕು ಸಂವಿಧಾನದ 21ನೇ ವಿಧಿಯಡಿ ‘ಜೀವಿಸುವ ಹಕ್ಕಿನ’ ಅವಿಭಾಜ್ಯ ಅಂಗವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಭಾರತದ ಸರ್ವೋಚ್ಚ ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ಮಹತ್ವದ ತೀರ್ಪು ನೀಡಿದೆ.

ನ್ಯಾಯಾಂಗದ ಮಧ್ಯಪ್ರವೇಶದ ಪ್ರಮುಖ ಮುಖ್ಯಾಂಶಗಳು:

• ಮೂಲಭೂತ ಹಕ್ಕು:- ಮಾಸಿಕ ಋತುಚಕ್ರದ ಆರೋಗ್ಯವನ್ನು ಇದೀಗ ಸಂವಿಧಾನದ ವಿಧಿ 21ರ ‘ಜೀವಿಸುವ ಹಕ್ಕು’ ಮತ್ತು ವಿಧಿ 21 A ಯ ‘ಶಿಕ್ಷಣದ ಹಕ್ಕಿನ’ ಅತ್ಯಾವಶ್ಯಕ ಭಾಗವೆಂದು ಕಾನೂನುಬದ್ಧವಾಗಿ ಗುರುತಿಸಲಾಗಿದೆ.
• ಉಚಿತ ಜೈವಿಕ-ವಿಘಟಣೆಯ ಪ್ಯಾಡ್‌ಗಳು:- ಎಲ್ಲಾ ಸರ್ಕಾರಿ ಮತ್ತು ಖಾಸಗಿ ಶಾಲೆಗಳು 6 ರಿಂದ 12ನೇ ತರಗತಿಯ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿನಿಯರಿಗೆ ಉಚಿತವಾಗಿ ಜೈವಿಕ-ವಿಘಟಣೆಯ ಮಾಸಿಕ ಸ್ವಚ್ಛತಾ (ಸ್ಯಾನಿಟರಿ) ಪ್ಯಾಡ್‌ಗಳನ್ನು ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿ ವಿತರಿಸಬೇಕು.
• ಕಡ್ಡಾಯ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ:- ಶಾಲೆಗಳಲ್ಲಿ ನೀರಿನ ಸೌಲಭ್ಯವಿರುವ ಹಾಗೂ ಲಿಂಗಾಧಾರಿತ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಶೌಚಾಲಯಗಳನ್ನು ಹೊಂದುವುದು ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿದೆ. ಈ ನಿಯಮವನ್ನು ಉಲ್ಲಂಘಿಸುವ ಖಾಸಗಿ ಶಾಲೆಗಳ ಮಾನ್ಯತೆಯನ್ನು ರದ್ದುಗೊಳಿಸುವ ಅಧಿಕಾರವಿದೆ.
• ಕಳಂಕ ನಿವಾರಣೆ:- ಮಾಸಿಕ ಋತುಚಕ್ರದ ಕುರಿತಾದ ಮುಜುಗರ ಮತ್ತು ಕಳಂಕವನ್ನು ಹೋಗಲಾಡಿಸಲು, ಹುಡುಗರು ಮತ್ತು ಹುಡುಗಿಯರಿಬ್ಬರಿಗೂ ಸಮರ್ಪಕ ಶಿಕ್ಷಣ ನೀಡುವ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಲಿಂಗ-ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಪಠ್ಯಕ್ರಮವನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವಂತೆ ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಸಂಶೋಧನೆ ಮತ್ತು ತರಬೇತಿ ಮಂಡಳಿಗೆ (NCERT) ನಿರ್ದೇಶನ ನೀಡಿದೆ.

ಸಂವಿಧಾನದ 21ನೇ ವಿಧಿಯ ವಿವರಣೆ:

• • 21ನೇ ವಿಧಿಯು ಭಾರತದ ಸಂವಿಧಾನದ ಭಾಗ-III ರಲ್ಲಿನ ಮೂಲಭೂತ ಹಕ್ಕುಗಳ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತದೆ.
  • ಇದು ನಾಗರಿಕರು ಮತ್ತು ನಾಗರಿಕರಲ್ಲದವರು ಸೇರಿದಂತೆ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಗೂ ಅನ್ವಯಿಸುತ್ತದೆ.
  • ಕಾನೂನಿನಿಂದ ಸ್ಥಾಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯ ಮೂಲಕ ಹೊರತುಪಡಿಸಿ, ಯಾವುದೇ ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು ಅವನ ಜೀವಿಸುವ ಹಕ್ಕು ಅಥವಾ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದಿಂದ ವಂಚಿಸುವಂತಿಲ್ಲ ಎಂದು ಈ ವಿಧಿಯು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸುತ್ತದೆ.

• ಯಾವುದಾದರೂ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಜೀವನ ಮತ್ತು ವೈಯಕ್ತಿಕ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದಲ್ಲಿ ಸರ್ಕಾರವು ಅನಿಯಂತ್ರಿತವಾಗಿ ಹಸ್ತಕ್ಷೇಪ ಮಾಡುವುದನ್ನು ಇದು ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಾಗಿ ನಿರ್ಬಂಧಿಸುತ್ತದೆ.

• • ಸರ್ವೋಚ್ಚ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ತೀರ್ಪುಗಳ ಮೂಲಕ 21ನೇ ವಿಧಿಯ ವಿಸ್ತೃತ ವ್ಯಾಪ್ತಿ:- ಘನತೆಯುತ ಜೀವನವನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಸರ್ಕಾರದ ಮೇಲೆ ಸಕಾರಾತ್ಮಕ ಜವಾಬ್ದಾರಿಗಳನ್ನು ವಿಧಿಸುವಂತೆ ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳು ಈ ವಿಧಿಯನ್ನು ವಿಸ್ತೃತವಾಗಿ ಕಾಲಕಾಲಕ್ಕೆ ಅರ್ಥೈಸಿವೆ. ಈ ಕೆಳಗಿನ ಹಕ್ಕುಗಳು 21ನೇ ವಿಧಿಯ ವ್ಯಾಪ್ತಿಗೆ ಬರುತ್ತವೆ:

• ಮಾನವ ಘನತೆಯೊಂದಿಗೆ ಜೀವಿಸುವ ಹಕ್ಕು.

• ಖಾಸಗಿತನದ ಹಕ್ಕು (ಪುಟ್ಟಸ್ವಾಮಿ ಪ್ರಕರಣ, 2017).

• ಜೀವನೋಪಾಯದ ಹಕ್ಕು (ಓಲ್ಗಾ ಟೆಲ್ಲಿಸ್ ಪ್ರಕರಣ).

• ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ವೈದ್ಯಕೀಯ ಆರೈಕೆಯ ಹಕ್ಕು.

• ಸ್ವಚ್ಛ ಪರಿಸರದ ಹಕ್ಕು.

• ಕಾನೂನು ನೆರವು ಮತ್ತು ತ್ವರಿತ ವಿಚಾರಣೆಯ ಹಕ್ಕು.

• ಶಿಕ್ಷಣದ ಹಕ್ಕು (ನಂತರ 21 A ವಿಧಿಯ ಮೂಲಕ ಇದನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ).

• ಪೊಲೀಸ್ ಬಂಧನದಲ್ಲಿನ ಚಿತ್ರಹಿಂಸೆಯ ವಿರುದ್ಧದ ರಕ್ಷಣೆಯ ಹಕ್ಕು.

• ನಿದ್ರೆ, ಆಶ್ರಯ ಮತ್ತು ಆಹಾರದ ಹಕ್ಕು.

ಮಾಸಿಕ ಋತುಚಕ್ರದ ಆರೋಗ್ಯಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರದ ನೀತಿಗಳು ಮತ್ತು ಯೋಜನೆಗಳು:

• ಮಾಸಿಕ ಋತುಚಕ್ರ ನೈರ್ಮಲ್ಯ ಯೋಜನೆ (MHS):- ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಆರೋಗ್ಯ ಅಭಿಯಾನದ (NHM) ಬೆಂಬಲದೊಂದಿಗೆ, ಆಶಾ (ASHA) ಕಾರ್ಯಕರ್ತೆಯರು 6 ಪ್ಯಾಡ್‌ಗಳಿರುವ ‘ಫ್ರೀಡೇಸ್’ ಪೊಟ್ಟಣವನ್ನು 6 ರೂಪಾಯಿಗಳ ರಿಯಾಯಿತಿ ದರದಲ್ಲಿ ವಿತರಿಸುತ್ತಾರೆ.
• ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ ಭಾರತೀಯ ಜನೌಷಧಿ ಯೋಜನೆ:- ದೇಶದಾದ್ಯಂತ 16,000 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಜನೌಷಧಿ ಕೇಂದ್ರಗಳು ‘ಸುವಿಧಾ’ (ಆಮ್ಲಜನಕ ಪ್ರೇರಿತ -ಜೈವಿಕ ವಿಘಟಣೆಯ) ಪ್ಯಾಡ್‌ಗಳನ್ನು ಕೇವಲ 1 ರೂಪಾಯಿಗೆ ಒದಗಿಸುತ್ತಿವೆ.
• ಸಮಗ್ರ ಶಿಕ್ಷಣ:- ಶಾಲೆಗಳಲ್ಲಿ ವಿತರಣಾ (ವೆಂಡಿಂಗ್) ಯಂತ್ರಗಳು ಮತ್ತು ತ್ಯಾಜ್ಯ ಸುಡುವ ಯಂತ್ರ (ಇನ್ಸಿನರೇಟರ್‌)ಗಳನ್ನು ಅಳವಡಿಸಲು ಈ ಯೋಜನೆಯು ಹಣಕಾಸು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. 2026ರ ಸರ್ವೋಚ್ಚ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ತೀರ್ಪಿನ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ರಾಜ್ಯಗಳು ಇದೀಗ ಜೈವಿಕ-ವಿಘಟಣೆಯ ಆಯ್ಕೆಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಆದ್ಯತೆ ನೀಡಬೇಕಿದೆ.
• ಸ್ವಚ್ಛ ಭಾರತ್ ಮಿಷನ್ (ಗ್ರಾಮೀಣ) ಹಂತ 2:- ಪರಿಸರ ಮಾಲಿನ್ಯವನ್ನು ತಡೆಗಟ್ಟಲು, ಸಣ್ಣ-ಪ್ರಮಾಣದ ತ್ಯಾಜ್ಯ ಸುಡುವ ಯಂತ್ರ (ಇನ್ಸಿನರೇಟರ್‌)ಗಳು ಮತ್ತು ಆಳವಾದ ಹೂಳುವ ಗುಂಡಿಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ‘ಮಾಸಿಕ ಋತುಚಕ್ರದ ತ್ಯಾಜ್ಯ ನಿರ್ವಹಣೆ’ಯ (MWM) ಕಡೆಗೆ ಇದು ಗಮನ ಹರಿಸುತ್ತದೆ.
• ಮಾಸಿಕ ಋತುಚಕ್ರ ನೈರ್ಮಲ್ಯ ನೀತಿ (2024-25):- ಆರೋಗ್ಯ ಸಚಿವಾಲಯವು ರೂಪಿಸಿರುವ ಈ ನೀತಿಯು ಕಡಿಮೆ-ವೆಚ್ಚದ ಉತ್ಪನ್ನಗಳ ಲಭ್ಯತೆಯನ್ನು ಸುಗಮಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ, “ಹಸಿರು” (ಜೈವಿಕ-ವಿಘಟಣೆಯ) ಉಪಕ್ರಮಗಳಿಗೆ ಆದ್ಯತೆ ನೀಡುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಶಾಲಾ ಪಠ್ಯಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಮಾಸಿಕ ಋತುಚಕ್ರದ ನೈರ್ಮಲ್ಯ ನಿರ್ವಹಣೆಯನ್ನು (MHM) ವ್ಯವಸ್ಥಿತವಾಗಿ ಸಂಯೋಜಿಸುತ್ತದೆ.
• ಉತ್ಪನ್ನಗಳ ಪ್ರಮಾಣೀಕರಣ:- ಗ್ರಾಮೀಣ ಮಹಿಳೆಯರಲ್ಲಿ ಮಾಸಿಕ ಋತುಚಕ್ರದ ಕಪ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಮರುಬಳಕೆ ಮಾಡಬಹುದಾದ ಪ್ಯಾಡ್‌ಗಳಂತಹ ಸುಸ್ಥಿರ ಪರ್ಯಾಯಗಳ ಸುರಕ್ಷತೆ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯಸಾಧ್ಯತೆಯನ್ನು ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ ಮಾಡಲು ‘ಆರೋಗ್ಯ ಸಂಶೋಧನಾ ಇಲಾಖೆ’ಯು ಅಧ್ಯಯನ ನಡೆಸುತ್ತಿದೆ.

ಕಲ್ಬೇಲಿಯಾ ಸಮುದಾಯ

ಸಂಸ್ಕೃತಿ

ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿದೆ: 

• ರಾಜಸ್ಥಾನದ ಬಾರ್ಮರ್‌ನಲ್ಲಿ ‘ಕಾಲ್ಬೇಲಿಯಾ’ ಸಮುದಾಯದವರು ತಮ್ಮದೇ ಆದ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಸ್ಮಶಾನ ಒದಗಿಸುವಂತೆ ಆಗ್ರಹಿಸಿ, ರಸ್ತೆಯ ಮೇಲೆ ಶವವನ್ನಿಟ್ಟು ತೀವ್ರ ಪ್ರತಿಭಟನೆ ನಡೆಸಿದ ಘಟನೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ, ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಾನವ ಹಕ್ಕುಗಳ ಆಯೋಗವು (NHRC) ರಾಜಸ್ಥಾನ ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ನೋಟಿಸ್ ಜಾರಿ ಮಾಡಿದೆ.

ಕಲ್ಬೇಲಿಯಾ ಸಮುದಾಯದ ಬಗ್ಗೆ:

• ಕಲ್ಬೇಲಿಯಾ ಸಮುದಾಯವು ಭಾರತದ ರಾಜಸ್ಥಾನ ಮೂಲದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಜಾನಪದ ಸಮುದಾಯವಾಗಿದ್ದು, ಇವರು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾಗಿ ಹಾವು ಆಡಿಸುವ ಕಲೆಯನ್ನು ಮೈಗೂಡಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ.
• ಹಾವುಗಳನ್ನು ಹಿಡಿಯುವುದು ಮತ್ತು ಹಾವಿನ ವಿಷವನ್ನು ವ್ಯಾಪಾರ ಮಾಡುವುದು ಇವರ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಕಸುಬಾಗಿತ್ತು.
• ಈ ಸಮುದಾಯವು ತನ್ನ ರೋಮಾಂಚಕ ಜಾನಪದ ನೃತ್ಯಗಳು ಹಾಗೂ ವಿಶಿಷ್ಟವಾದ ಕಪ್ಪು ಬಣ್ಣದ ಕಸೂತಿ ಉಡುಪುಗಳಿಗೆ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದೆ.

ಕಲ್ಬೇಲಿಯಾ ನೃತ್ಯದ ಬಗ್ಗೆ:

• ಕಲ್ಬೇಲಿಯಾ ನೃತ್ಯವನ್ನು ‘ಸಪೇರಾ ನೃತ್ಯ’ ಎಂತಲೂ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾಗಿ ಹಾವು ಆಡಿಸುವವರು ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಈ ಅಲೆಮಾರಿ ಬುಡಕಟ್ಟಿನ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಕೇಂದ್ರಬಿಂದುವೇ ಈ ಜಾನಪದ ನೃತ್ಯವಾಗಿದೆ.
• ಈ ನೃತ್ಯದ ಹಾವಭಾವಗಳು, ಚಲನೆಗಳು ಮತ್ತು ವೇಷಭೂಷಣಗಳು ಹಾವುಗಳೊಂದಿಗಿನ ಅವರ ನಿಕಟ ಒಡನಾಟವನ್ನು ಅದ್ಭುತವಾಗಿ ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುತ್ತವೆ.
• ಯುನೆಸ್ಕೋ ಮಾನ್ಯತೆ:- ಅವರ ಅಸ್ಮಿತೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಸಂಕೇತವೆಂದು ಗುರುತಿಸಿ 2010 ರಲ್ಲಿ ಅವರ ಹಾಡುಗಳು ಮತ್ತು ನೃತ್ಯಗಳನ್ನು ಯುನೆಸ್ಕೋದ ‘ಅಮೂರ್ತ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪರಂಪರೆಯ’ ಪಟ್ಟಿಗೆ ಸೇರ್ಪಡೆಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಭಾರತ-ಸೌದಿ ಅರೇಬಿಯಾ ಭದ್ರತಾ ಕಾರ್ಯಪಡೆ

ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂಬಂಧಗಳು

ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿದೆ:

• ಇತ್ತೀಚಿಗೆ, 3ನೇ ‘ಭಾರತ-ಸೌದಿ ಅರೇಬಿಯಾ ಭದ್ರತಾ ಕಾರ್ಯಪಡೆ’ಯ ಸಭೆಯು ಸೌದಿ ಅರೇಬಿಯಾದ ರಾಜಧಾನಿ ರಿಯಾದ್‌ನಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಜರುಗಿತು.

ಈ ಸಭೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಮುಖ್ಯಾಂಶಗಳು:

• ಭಯೋತ್ಪಾದನಾ ನಿಗ್ರಹ:- ಉದಯೋನ್ಮುಖ ಅಪಾಯಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ ಭಯೋತ್ಪಾದನಾ ನಿಗ್ರಹ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಉಭಯ ದೇಶಗಳು ಜಂಟಿಯಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಲಿವೆ.
• ಉಗ್ರವಾದ ತಡೆ:- ಉಗ್ರವಾದ ಮತ್ತು ಮೂಲಭೂತವಾದವನ್ನು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿ ಹತ್ತಿಕ್ಕಲು ಜಂಟಿ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಕೈಗೊಳ್ಳಲಾಗುವುದು.
• ಭಯೋತ್ಪಾದಕ ನಿಧಿ ನಿಯಂತ್ರಣ:- ಭಯೋತ್ಪಾದಕ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಿಗೆ ಆರ್ಥಿಕ ನೆರವು ಒದಗಿಸುವುದನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ತಡೆಗಟ್ಟಲು ನಿರ್ಧರಿಸಲಾಗಿದೆ.
• ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ದುರ್ಬಳಕೆ ತಡೆ:- ಭಯೋತ್ಪಾದಕ ಉದ್ದೇಶಗಳಿಗಾಗಿ ಆಧುನಿಕ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ದುರ್ಬಳಕೆಯನ್ನು ತಡೆಯಲು ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಒತ್ತು ನೀಡಲಾಗಿದೆ.
• ಸಂಘಟಿತ ಅಪರಾಧಗಳ ನಿಗ್ರಹ:- ಗಡಿಯಾಚೆಗಿನ ಸಂಘಟಿತ ಅಪರಾಧಗಳು ಮತ್ತು ಭಯೋತ್ಪಾದನೆಯ ನಡುವಿನ ನಂಟನ್ನು ಬೇರುಸಹಿತ ಕಿತ್ತುಹಾಕಲು ಚರ್ಚಿಸಲಾಗಿದೆ.
• ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ಚೌಕಟ್ಟು:- ಈ ದ್ವಿಪಕ್ಷೀಯ ಭದ್ರತಾ ಮಾತುಕತೆಯು ‘ಭಾರತ-ಸೌದಿ ಅರೇಬಿಯಾ ಕಾರ್ಯತಂತ್ರದ ಪಾಲುದಾರಿಕಾ ಮಂಡಳಿ’ಯ (SPC) ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಇದು ಉಭಯ ದೇಶಗಳ ಸಹಕಾರಕ್ಕೆ ನಿರಂತರತೆ ಮತ್ತು ಭವಿಷ್ಯದ ಮುನ್ನೋಟವನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ.

ಭಾರತ ಮತ್ತು ಸೌದಿ ಅರೇಬಿಯಾ ಸಂಬಂಧಗಳು:

• ರಾಜಕೀಯ ಸಂಬಂಧಗಳು:- ಎರಡೂ ದೇಶಗಳು 1947 ರಲ್ಲಿ ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕ ಸಂಬಂಧಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದವು.
• 2006 ರ ಸೌದಿ ದೊರೆಯ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಭೇಟಿಯ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ‘ದೆಹಲಿ ಘೋಷಣೆ’ಗೆ ಸಹಿ ಹಾಕಲಾಯಿತು. ತದನಂತರ 2010 ರಲ್ಲಿ ‘ರಿಯಾದ್ ಘೋಷಣೆ’ಯ ಮೂಲಕ ದ್ವಿಪಕ್ಷೀಯ ಸಂಬಂಧಗಳನ್ನು ‘ಕಾರ್ಯತಂತ್ರದ ಪಾಲುದಾರಿಕೆ’ಯ ಮಟ್ಟಕ್ಕೆ ಏರಿಸಲಾಯಿತು.
• 2019 ರಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಪ್ರಧಾನಮಂತ್ರಿಯವರ ರಿಯಾದ್ ಭೇಟಿಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ‘ಕಾರ್ಯತಂತ್ರದ ಪಾಲುದಾರಿಕಾ ಮಂಡಳಿ’ (SPC) ಒಪ್ಪಂದಕ್ಕೆ ಸಹಿ ಹಾಕಲಾಯಿತು. ಇಂಡೋ-ಸೌದಿ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಉನ್ನತ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಮುನ್ನಡೆಸಲು ಇದು ಒಂದು ಪ್ರಬಲ ಮಂಡಳಿಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದೆ.
• ಆರ್ಥಿಕ ಸಂಬಂಧಗಳು:- ಆರ್ಥಿಕ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಭಾರತವು ಸೌದಿ ಅರೇಬಿಯಾದ 2 ನೇ ಅತಿದೊಡ್ಡ ವ್ಯಾಪಾರ ಪಾಲುದಾರನಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಸೌದಿ ಅರೇಬಿಯಾವು ಭಾರತದ 4 ನೇ ಅತಿದೊಡ್ಡ ವ್ಯಾಪಾರ ಪಾಲುದಾರ ರಾಷ್ಟ್ರವಾಗಿದೆ.
• ಇಂಧನ ಸಹಕಾರ:- 2023 ರ ಆರ್ಥಿಕ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ (FY23) ಸೌದಿ ಅರೇಬಿಯಾವು ಭಾರತದ 3 ನೇ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಕಚ್ಚಾ ತೈಲ ಮತ್ತು ಪೆಟ್ರೋಲಿಯಂ ಉತ್ಪನ್ನಗಳ ಪೂರೈಕೆದಾರ ರಾಷ್ಟ್ರವಾಗಿತ್ತು.
• ರಕ್ಷಣಾ ಸಹಕಾರ:- ರಕ್ಷಣಾ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಸೌದಿ ಅರೇಬಿಯಾವು ಭಾರತದ ‘ಭಾರತ್ ಫೋರ್ಜ್’ ಸಂಸ್ಥೆಯಿಂದ 155 ಎಂಎಂ ‘ಸುಧಾರಿತ ಎಳೆಯುವ ಫಿರಂಗಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆ(ATAGS)‘ಯನ್ನು ಖರೀದಿಸಿದೆ.
• ಅನಿವಾಸಿ ಭಾರತೀಯರು:- 2025 ರ ಅಂಕಿ-ಅಂಶಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಸೌದಿ ಅರೇಬಿಯಾದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 2.7 ದಶಲಕ್ಷ ಭಾರತೀಯರಿದ್ದಾರೆ. ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶದ ನಂತರ ಸೌದಿ ಅರೇಬಿಯಾದಲ್ಲಿರುವ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ವಿದೇಶಿ ಕಾರ್ಮಿಕರ ಗುಂಪು ಇದಾಗಿದೆ.

ಜಂಟಿ ಸಮರಾಭ್ಯಾಸಗಳು:

• ಸದಾ ತನ್ಸೀಕ್:- ಇದು 2024 ರ ಜನವರಿಯಲ್ಲಿ ರಾಜಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಉಭಯ ದೇಶಗಳ ಚೊಚ್ಚಲ ಜಂಟಿ ಸೇನಾ ಸಮರಾಭ್ಯಾಸವಾಗಿದೆ.
• ತರಂಗ್ ಶಕ್ತಿ:- ಭಾರತದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ವಾಯುಪಡೆಯ ಸಮರಾಭ್ಯಾಸವಾದ ಇದರಲ್ಲಿ ಸೌದಿ ಅರೇಬಿಯಾವು ವೀಕ್ಷಕ ರಾಷ್ಟ್ರವಾಗಿ ಭಾಗವಹಿಸಿತ್ತು.
• ಅಲ್ ಮೊಹೆದ್ ಅಲ್ ಹಿಂದಿ:- ಇದು ಉಭಯ ದೇಶಗಳ ನಡುವೆ 2022 ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಾದ ದ್ವಿಪಕ್ಷೀಯ ನೌಕಾಭ್ಯಾಸವಾಗಿದೆ.

ಜಾರಿ ನಿರ್ದೇಶನಾಲಯ (ED)

ಆಡಳಿತ

ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿದೆ: 

• ಪರಿಹಾರವನ್ನು ಕೋರಿ ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳ ‘ರಿಟ್’ (Writ) ಅಧಿಕಾರ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಜಾರಿ ನಿರ್ದೇಶನಾಲಯಕ್ಕೆ (ED) ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ಹಕ್ಕಿದೆಯೇ ಎಂಬುದನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಲು ಸರ್ವೋಚ್ಚ ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ಸಮ್ಮತಿಸಿದೆ.

ಜಾರಿ ನಿರ್ದೇಶನಾಲಯದ ಬಗ್ಗೆ:

• • ಸ್ಥಾಪನೆ:- 1 ಮೇ 1956 ರಂದು ‘ಜಾರಿ ಘಟಕ’ವನ್ನು (Enforcement Unit) ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ರಚಿಸಲಾಯಿತು. ತದನಂತರ 1957 ರಲ್ಲಿ, ಈ ಘಟಕವನ್ನು ‘ಜಾರಿ ನಿರ್ದೇಶನಾಲಯ’ (ED) ಎಂದು ಮರುನಾಮಕರಣ ಮಾಡಲಾಯಿತು.
  • ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಾಹಣೆ:- ಕೇಂದ್ರ ಹಣಕಾಸು ಸಚಿವಾಲಯದ ಕಂದಾಯ ಇಲಾಖೆಯ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವ ಒಂದು ವಿಶೇಷ ಆರ್ಥಿಕ ತನಿಖಾ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ.
  • ಪ್ರಮುಖ ಕಾರ್ಯಗಳು:- ಆರ್ಥಿಕ ಅಪರಾಧಗಳನ್ನು ತಡೆಗಟ್ಟಲು ಜಾರಿ ನಿರ್ದೇಶನಾಲಯವು ಈ ಕೆಳಗಿನ ಪ್ರಮುಖ ಕಾನೂನುಗಳನ್ನು ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಾಗಿ ಜಾರಿಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ:

• ವಿದೇಶಿ ವಿನಿಮಯ ನಿರ್ವಹಣಾ ಕಾಯ್ದೆ (FEMA), 1999
• ಅಕ್ರಮ ಹಣ ವರ್ಗಾವಣೆ ತಡೆ ಕಾಯ್ದೆ (PMLA), 2002

ಗೀತಾ ಮಿತ್ತಲ್ ಸಮಿತಿ

ಸಮಾಜ

ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿದೆ: 

• ಮಣಿಪುರ ಹಿಂಸಾಚಾರದ ಸಂತ್ರಸ್ತರಿಗೆ ಮಾನವೀಯ ನೆರವು ಮತ್ತು ಪರಿಹಾರ ಒದಗಿಸುವ ಕಾರ್ಯದ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆಯನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಲು, ಭಾರತದ ಸರ್ವೋಚ್ಚ ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ‘ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ಗೀತಾ ಮಿತ್ತಲ್ ಸಮಿತಿ’ಯ ಅಧಿಕಾರಾವಧಿಯನ್ನು 2026 ರ ಜುಲೈ 31 ರವರೆಗೆ (6 ತಿಂಗಳ ಕಾಲ) ವಿಸ್ತರಿಸಿದೆ.

‘ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ಗೀತಾ ಮಿತ್ತಲ್ ಸಮಿತಿ’ಯ ಬಗ್ಗೆ:

• ರಚನೆ:- ಈ ಉನ್ನತ ಮಟ್ಟದ ಸಮಿತಿಯನ್ನು ಭಾರತದ ಸರ್ವೋಚ್ಚ ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ರಚಿಸಿದೆ.
• ಉದ್ದೇಶ:- ಮಣಿಪುರದಲ್ಲಿ ಹಿಂಸಾಚಾರಕ್ಕೆ ತುತ್ತಾದ ಸಂತ್ರಸ್ತರಿಗೆ ಪರಿಹಾರ ಮತ್ತು ಪುನರ್ವಸತಿ ಕಲ್ಪಿಸುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ಮಧ್ಯಪ್ರವೇಶಿಸುವುದು ಇದರ ಪ್ರಮುಖ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿದೆ. ಅಲ್ಲದೆ, ಹಾನಿಗೊಳಗಾದ ಮನೆಗಳು ಹಾಗೂ ಧಾರ್ಮಿಕ ಪ್ರಾರ್ಥನಾ ಸ್ಥಳಗಳ ಮರುಸ್ಥಾಪನಾ ಕಾರ್ಯಗಳ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ ನಡೆಸುವ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯನ್ನು ಈ ಸಮಿತಿಗೆ ವಹಿಸಲಾಗಿದೆ.
• ಸಮಿತಿಯ ಸದಸ್ಯರು:- ಇದು ಮೂವರು ಸದಸ್ಯರನ್ನೊಳಗೊಂಡ ಸಮಿತಿಯಾಗಿದ್ದು, ಜಮ್ಮು ಮತ್ತು ಕಾಶ್ಮೀರ ಉಚ್ಚ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಮಾಜಿ ಮುಖ್ಯ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ಗೀತಾ ಮಿತ್ತಲ್ ಅವರು ಇದರ ನೇತೃತ್ವ ವಹಿಸಿದ್ದಾರೆ. ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿಗಳಾದ ಶಾಲಿನಿ ಫನ್ಸಾಲ್ಕರ್ ಜೋಶಿ ಮತ್ತು ಆಶಾ ಮೆನನ್ ಅವರು ಈ ಸಮಿತಿಯ ಇತರ ಇಬ್ಬರು ಸದಸ್ಯರಾಗಿದ್ದಾರೆ.

ಸರ್ಫೇಸಿ ಕಾಯ್ದೆ, 2002 (SARFAESI Act, 2002)

ಆರ್ಥಿಕತೆ

ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿದೆ:

• ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರವು ಕಾನೂನು ಅಸ್ಪಷ್ಟತೆಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕಲು ಮತ್ತು ನಿಯಂತ್ರಕ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆಯನ್ನು ಬಲಪಡಿಸಲು ‘ಸರ್ಫೇಸಿ ಕಾಯ್ದೆ, 2002′ ಕ್ಕೆ ತಿದ್ದುಪಡಿಗಳನ್ನು ತರಲು ಪರಿಗಣಿಸುತ್ತಿದೆ.

ಸರ್ಫೇಸಿ ಕಾಯ್ದೆ, 2002 (SARFAESI Act, 2002):

• ಪೂರ್ಣ ರೂಪ:- SARFAESI- ಸೆಕ್ಯುರಿಟೈಸೇಷನ್ ಅಂಡ್ ರಿಕನ್ಸಟ್ರಕ್ಷನ್ ಆಫ್ ಫೈನಾನ್ಸಿಯಲ್ ಅಸ್ಸೇಟ್ಸ್ ಅಂಡ್ ಎನಫೋರ್ಸ್ಮೆಂಟ್ ಆಫ್ ಸೆಕ್ಯೂರಿಟಿ ಇಂಟರೆಸ್ಟ್ ಕಾಯ್ದೆ.

• ಇದು ಹಣಕಾಸು ಆಸ್ತಿಗಳ ಭದ್ರತೆ ಮತ್ತು ಪುನರ್ ನಿರ್ಮಾಣ ಮತ್ತು ಭದ್ರತಾ ಆಸಕ್ತಿಯ ಜಾರಿ ಕಾಯ್ದೆಯನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ.

• • ಧೇಯೋದ್ದೇಶ:- ಇದು ಬ್ಯಾಂಕು ಮತ್ತು ಹಣಕಾಸು ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಗೆ ಅನುತ್ಪಾದಕ ಆಸ್ತಿಗಳನ್ನು (NPAs) ಮರುಪಡೆಯಲು ಕಾನೂನು ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ.

• ಸಾಲ ನೀಡುವವರು ಭದ್ರತಾ ಹಿತಾಸಕ್ತಿಗಳನ್ನು ಜಾರಿಗೊಳಿಸಬಹುದು:-ಇದು ಸಾಲ ನೀಡುವವರಿಗೆ ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಅಥವಾ ನ್ಯಾಯಮಂಡಳಿಯ ಮಧ್ಯಸ್ಥಿಕೆಯಿಲ್ಲದೆ ಭದ್ರತಾ ಹಿತಾಸಕ್ತಿಗಳನ್ನು ಜಾರಿಗೊಳಿಸಲು ಅನುಮತಿಸುತ್ತದೆ.

• ಈ ಕಾಯ್ದೆಯು ಅನ್ವಯಿಕೆ:- ಬಾಕಿ ಉಳಿದಿರುವ ಸಾಲದ ಮೊತ್ತವು ₹1 ಲಕ್ಷಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿದ್ದಾಗ ಈ ಕಾಯ್ದೆಯು ಅನ್ವಯಿಸುತ್ತದೆ.
• ಸಾಲಗಾರರು ಅಥವಾ ಜಾಮೀನುದಾರರು ಅಡಮಾನವಿಟ್ಟ ಆಸ್ತಿಗಳನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಮೂಲಕ, ಬ್ಯಾಂಕುಗಳು ತಮ್ಮ ಸಾಲವನ್ನು ಮರುಪಡೆಯಬಹುದು.

ಅಂಟಾರ್ಕ್ಟಿಕ್ ಪೆಂಗ್ವಿನ್‌ಗಳು

ಭೂಗೋಳ ಮತ್ತು ಪರಿಸರ

ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿದೆ:

• ಹವಾಮಾನ ಬದಲಾವಣೆಯ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ, ಪೆಂಗ್ವಿನ್‌ಗಳು ತಮ್ಮ ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ವಾಡಿಕೆಗಿಂತ ಮೊದಲೇ ಆರಂಭಿಸುತ್ತಿವೆ ಎಂದು ಅಧ್ಯಯನವೊಂದು ವರದಿ ಮಾಡಿದೆ.

ಪೆಂಗ್ವಿನ್‌ಗಳ ಬಗ್ಗೆ:

• ಹಾರಲಾರದ ಪಕ್ಷಿಗಳು:- ಇವು ಸಮುದ್ರ ಪರಿಸರಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚು ಹೊಂದಿಕೊಂಡಿವೆ.

• • ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಈಜುಗಾರ ಪಕ್ಷಿಗಳು:- ಇವು ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಬಹಳ ಆಳಕ್ಕೆ ಮುಳುಗಬಲ್ಲವು.

• ಅಂಟಾರ್ಕ್ಟಿಕ್ ಆಹಾರ ಸರಪಳಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ:- ಇವು ಆಳದ ನೀರಿನಿಂದ ಪೋಷಕಾಂಶಗಳನ್ನು ಮೇಲ್ಮೈಗೆ ತರುವುದು ಸೇರಿದಂತೆ, ಪಾಚಿಗಳು ತಮ್ಮ ದ್ಯುತಿಸಂಶ್ಲೇಷಣೆ ಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಲು ಇದು ಅತ್ಯಗತ್ಯವಾಗಿದೆ.
• ಇವುಗಳು ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ದಕ್ಷಿಣ ಗೋಳಾರ್ಧದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತವೆ.

ಪ್ರಮುಖ ಪೆಂಗ್ವಿನ್ ಪ್ರಭೇದಗಳು:

ಗಾಜಾ ಶಾಂತಿ ಮಂಡಳಿ

ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ

ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿದೆ:

• ಪ್ರಸ್ತಾಪಿತ ‘ಗಾಜಾ ಶಾಂತಿ ಮಂಡಳಿ’ಗೆ ಸೇರುವಂತೆ ಅಮೆರಿಕದ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಡೊನಾಲ್ಡ್ ಟ್ರಂಪ್ ನೀಡಿದ ಆಹ್ವಾನಕ್ಕೆ, ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರವು ತನ್ನ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ನೀಡುವ ಬಗ್ಗೆ ಪರಿಶೀಲಿಸುತ್ತಿದೆ.

ಗಾಜಾ ಶಾಂತಿ ಮಂಡಳಿಯ ಬಗ್ಗೆ:

• ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂಸ್ಥೆ:- ಇದು ಅಮೆರಿಕದ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಡೊನಾಲ್ಡ್ ಟ್ರಂಪ್ ಅವರ ಅಧ್ಯಕ್ಷತೆಯ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ.
• ಗಾಜಾ ಯುದ್ಧದ ನಂತರದ ಪರಿವರ್ತನೆಯನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಲು:- ಇಸ್ರೇಲ್-ಹಮಾಸ್ ಯುದ್ಧದ ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2025 ರ ಕದನ ವಿರಾಮದ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ ಮತ್ತು ಗಾಜಾ ಯುದ್ಧದ ನಂತರದ ಪರಿವರ್ತನೆಯನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಲು ಇದನ್ನು ರಚಿಸಲಾಗಿದೆ.
• ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ಭದ್ರತಾ ಮಂಡಳಿಯ ಅನುಮೋದನೆ:- ಈ ಉಪಕ್ರಮವನ್ನು ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2025 ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ನಂತರ ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ಭದ್ರತಾ ಮಂಡಳಿಯು ಇದನ್ನು ಅನುಮೋದಿಸಿತು.

ಸದಸ್ಯರು:

• ಆಹ್ವಾನಿತ ಸುಮಾರು 50 ನಾಯಕರಲ್ಲಿ, ಸುಮಾರು 35 ಜಾಗತಿಕ ನಾಯಕರು ಪ್ರಸ್ತಾಪಿತ ಶಾಂತಿ ಮಂಡಳಿಗೆ ಸೇರಲು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ.
• ಭಾಗವಹಿಸುವ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ,

• ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯ ಮಿತ್ರರಾಷ್ಟ್ರಗಳಾದ- ಇಸ್ರೇಲ್, ಸೌದಿ ಅರೇಬಿಯಾ, ಯುಎಇ, ಬಹ್ರೇನ್, ಜೋರ್ಡಾನ್, ಕತಾರ್ ಮತ್ತು ಈಜಿಪ್ಟ್,
• ನ್ಯಾಟೋ ಸದಸ್ಯರಾದ ಟರ್ಕಿ ಮತ್ತು ಹಂಗೇರಿ ಸೇರಿವೆ.
• ಏಷ್ಯಾ, ಆಫ್ರಿಕಾ, ಯುರೋಪ್ ಮತ್ತು ಲ್ಯಾಟಿನ್ ಅಮೆರಿಕದಾದ್ಯಂತ ಇರುವ ಇತರ ಹಲವಾರು ದೇಶಗಳು – ಪಾಕಿಸ್ತಾನ, ಇಂಡೋನೇಷ್ಯಾ, ವಿಯೆಟ್ನಾಂ, ಮೊರಾಕ್ಕೊ, ಅರ್ಮೇನಿಯಾ ಮತ್ತು ಅಜರ್ಬೈಜಾನ್ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ದೇಶಗಳು ಇದರಲ್ಲಿ ಸೇರಿಕೊಂಡಿವೆ.

• 3 ವರ್ಷಗಳವರೆಗೆ ಸದಸ್ಯತ್ವದ ಅವಧಿ:- ಇದನ್ನು ನವೀಕರಿಸುವ ಆಯ್ಕೆಯೂ ಇರುತ್ತದೆ.

• ಆರಂಭಿಕ ಅವಧಿಯನ್ನು ಮೀರಿ ತಮ್ಮ ಭಾಗವಹಿಸುವಿಕೆಯನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಲು ಬಯಸುವ ದೇಶಗಳು $ 1 ಬಿಲಿಯನ್ ಡಾಲರ್ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡಬೇಕಾಗಬಹುದು, ಆದರೆ ಅಲ್ಪಾವಧಿಯ ಭಾಗವಹಿಸುವಿಕೆಯು ಯಾವುದೇ ಆರ್ಥಿಕ ಬದ್ಧತೆಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವುದಿಲ್ಲ.

ಈ ಮಂಡಳಿಯ ಧೇಯೋದ್ದೇಶಗಳು:

• ಗಾಜಾ ಆಡಳಿತಕ್ಕಾಗಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಮಿತಿ:- ಈ ಮಂಡಳಿಯು ಗಾಜಾ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಗಾಜಾ ಆಡಳಿತಕ್ಕಾಗಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಮಿತಿಯ ಮೂಲಕ ಪರಿವರ್ತನಾ ಪ್ಯಾಲೇಸ್ಟಿನಿಯ ತಾಂತ್ರಿಕ ಆಡಳಿತವನ್ನು ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ.
• ಹಮಾಸ್ ಅನ್ನು ನಿಶ್ಯಸ್ತ್ರಗೊಳಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನ:- ‘ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸ್ಥಿರೀಕರಣ ಪಡೆ’ಯ ನಿಯೋಜನೆಯ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆಯನ್ನು ಸಹ ಮಂಡಳಿಯ ಆದೇಶವು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.
• ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸ್ಥಿರೀಕರಣ ಪಡೆ (ISF)ಯು ಒಂದು ಬಹುರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಶಾಂತಿಪಾಲನಾ ಕಾರ್ಯ ಯೋಜನೆ ಆಗಿದ್ದು, ಭದ್ರತೆಯನ್ನು ಕಾಪಾಡುವುದು ಮತ್ತು ಹೊಸ ಪ್ಯಾಲೇಸ್ಟಿನಿಯನ್ ಪೊಲೀಸ್ ಪಡೆಗೆ ತರಬೇತಿ ನೀಡುವ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.

ಅಟಲ್ ಪಿಂಚಣಿ ಯೋಜನೆ (APY)

ಸರ್ಕಾರಿ ಯೋಜನೆಗಳು

ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿದೆ: 

• ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿಯವರ ನೇತೃತ್ವದ ಕೇಂದ್ರ ಸಚಿವ ಸಂಪುಟವು, ಅಟಲ್ ಪಿಂಚಣಿ ಯೋಜನೆಯನ್ನು 2030-31 ರವರೆಗೆ ಮುಂದುವರಿಸಲು ಅನುಮೋದನೆ ನೀಡಿದೆ. ಇದರ ಜೊತೆಗೆ, ಯೋಜನೆಯ ಪ್ರಚಾರ ಮತ್ತು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಕಾರ್ಯಗಳಿಗೆ ಅಗತ್ಯವಿರುವ ಆರ್ಥಿಕ ನೆರವನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಲು ಸಹ ಅನುಮೋದನೆ ನೀಡಲಾಗಿದೆ

‘ಅಟಲ್ ಪಿಂಚಣಿ ಯೋಜನೆ’ಯ ಬಗ್ಗೆ:

• ಪ್ರಾರಂಭ:- 2015
• ಉದ್ದೇಶ:- ಅಸಂಘಟಿತ ವಲಯದ ಕಾರ್ಮಿಕರಿಗೆ ವೃದ್ಧಾಪ್ಯದ ಆದಾಯ ಭದ್ರತೆಯನ್ನು ಒದಗಿಸುವುದು ಇದರ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿದೆ.
• ಉದ್ದೇಶಿತ ಗುಂಪು:- ಇದು ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಇದು 18 ರಿಂದ 40 ವರ್ಷ ವಯಸ್ಸಿನ ಭಾರತದ ಎಲ್ಲಾ ನಾಗರಿಕರಿಗೆ ಲಭ್ಯವಿದೆ.
• ಚಂದಾದಾರರ ಕೊಡುಗೆಯ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಖಾತರಿ ಕನಿಷ್ಠ ಪಿಂಚಣಿ:- 60 ನೇ ವಯಸ್ಸಿನಿಂದ ತಿಂಗಳಿಗೆ ರೂ. 1,000 ದಿಂದ ರೂ. 5,000 ರವರೆಗೆ ಖಾತರಿಯ ಕನಿಷ್ಠ ಪಿಂಚಣಿಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ.
• ನಿರ್ವಹಣಾ ಸಂಸ್ಥೆ:- ಪಿಂಚಣಿ ನಿಧಿ ನಿಯಂತ್ರಣ ಮತ್ತು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಪ್ರಾಧಿಕಾರ (PFRDA).
• ಇದನ್ನು ‘ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪಿಂಚಣಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆ’ಯ ಚೌಕಟ್ಟಿನ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ನಿರ್ವಹಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
• ಪ್ರಗತಿ:- ಜನವರಿ 2026 ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ, 8.66 ಕೋಟಿಗೂ ಹೆಚ್ಚು ಚಂದಾದಾರರು ನೋಂದಾಯಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಇದು ಭಾರತದ ಅಂತರ್ಗತ ಸಾಮಾಜಿಕ ಭದ್ರತಾ ಚೌಕಟ್ಟಿನ ಪ್ರಮುಖ ಆಧಾರಸ್ತಂಭವಾಗಿದೆ.

ಸಿ-295 ವಿಮಾನ

ಭದ್ರತೆ

ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿದೆ:

• ವಡೋದರಾದಲ್ಲಿರುವ ಏರ್‌ಬಸ್ ಮತ್ತು ಟಾಟಾ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಜೋಡಣಾ ಘಟಕದಲ್ಲಿ ತಯಾರಾಗುತ್ತಿರುವ, ಮೊದಲಬಾರಿಗೆ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಾಣವಾಗುತ್ತಿರುವ ಸಿ-295 ವಿಮಾನವು ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್‌, 2026 ಕ್ಕಿಂತ ಮೊದಲೇ ಸಿದ್ಧಗೊಂಡು ಹೊರಬರಲಿದೆ. 
• ಈ ಯೋಜನೆಯು ಭಾರತ ಮತ್ತು ಸ್ಪೇನ್ ದೇಶಗಳ ನಡುವಿನ ರಕ್ಷಣಾ ಸಹಕಾರವು ಮತ್ತಷ್ಟು ಬಲಗೊಳ್ಳುತ್ತಿರುವುದಕ್ಕೆ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿದೆ.

ಸಿ-295 ವಿಮಾನದ ಬಗ್ಗೆ:

• ಬಹುಮುಖಿ ಬಳಕೆ:- ಇದೊಂದು ಬಹುಮುಖಿ ಮತ್ತು ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹವಾದ ಯುದ್ಧತಂತ್ರದ ಕುಶಲ ಸಾರಿಗೆ ವಿಮಾನವಾಗಿದೆ. ಇದನ್ನು ಸೈನಿಕರ ಅಥವಾ ಸರಕು ಸಾಗಣೆ, ಕಡಲ ಗಸ್ತು, ಕಣ್ಗಾವಲು, ವೈದ್ಯಕೀಯ ತುರ್ತು ಸ್ಥಳಾಂತರ ಮತ್ತು ಅಗ್ನಿಶಾಮಕ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿ ಬಳಸಬಹುದು.
• ಸಾಮರ್ಥ್ಯ:- ಈ ವಿಮಾನವು ಸುಮಾರು 8 ಟನ್‌ಗಳಷ್ಟು ಭಾರವನ್ನು ಅಥವಾ 70 ಸೈನಿಕರನ್ನು ಏಕಕಾಲದಲ್ಲಿ ಸಾಗಿಸಬಲ್ಲ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. 
• ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆ:- ಇದು ಗಂಟೆಗೆ 260 ನಾಟ್ಸ್ ವೇಗದಲ್ಲಿ ಹಾರಾಟ ನಡೆಸಬಲ್ಲ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಇದರ ವಿಶೇಷತೆಯೆಂದರೆ, ಇದು ಅತ್ಯಂತ ಚಿಕ್ಕದಾದ ಹಾಗೂ ಸುಸಜ್ಜಿತವಲ್ಲದ ಡಾಂಬರು ಹಾಕದ ಕಚ್ಚಾ ರನ್-ವೇಗಳಿಂದಲೂ ಸರಾಗವಾಗಿ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆ ನಡೆಸಬಲ್ಲ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.
• ಸತತ 13 ಗಂಟೆಗಳ ಕಾಲ ಹಾರಾಟ ನಡೆಸುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ:- ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಿರ್ವಹಣಾ ಕೌಶಲ ಮತ್ತು ಇಂಧನ ದಕ್ಷತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.
• ಹಿನ್ನೆಲೆ:- ಏರ್‌ಬಸ್ ಸಿ-295 (ಈ ಹಿಂದಿನ CASA C-295) ಮಧ್ಯಮ ಶ್ರೇಣಿಯ, ಎರಡು ಎಂಜಿನ್‌ಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ‘ಟರ್ಬೊಪ್ರಾಪ್’  ಸಾರಿಗೆ ವಿಮಾನವಾಗಿದೆ.
• ಇದನ್ನು ಮೂಲತಃ ಸ್ಪೇನ್‌ನ ಏರೋಸ್ಪೇಸ್ ಕಂಪನಿ ‘CASA’ ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಿ, ನಿರ್ಮಿಸಿತ್ತು. ಪ್ರಸ್ತುತ ಈ ಸಂಸ್ಥೆಯು ಯುರೋಪಿನ ಬಹುರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಂಪನಿ ‘ಏರ್‌ಬಸ್ ಡಿಫೆನ್ಸ್ ಮತ್ತು ಸ್ಪೇಸ್’ ವಿಭಾಗದ ಭಾಗವಾಗಿದೆ.

ಗ್ರಾಕಾ ಮಾಚೆಲ್ ಅವರಿಗೆ ಇಂದಿರಾ ಗಾಂಧಿ ಶಾಂತಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, 2025

ಇತರೆ

ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿದೆ: 

• ಮೊಜಾಂಬಿಕ್‌ನ ಹಕ್ಕುಗಳ ಹೋರಾಟಗಾರ್ತಿ ಮತ್ತು ಮಾನವತಾವಾದಿ ಗ್ರಾಕಾ ಮಾಚೆಲ್ ಅವರನ್ನು 2025 ರ ‘ಶಾಂತಿ, ನಿಶ್ಯಸ್ತ್ರೀಕರಣ ಮತ್ತು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗಾಗಿ ಇಂದಿರಾ ಗಾಂಧಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ’ಗೆ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ಇಂದಿರಾ ಗಾಂಧಿ ಸ್ಮಾರಕ ಟ್ರಸ್ಟ್ ಘೋಷಿಸಿದೆ.
• ಶಿಕ್ಷಣ, ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ಪೋಷಣೆ, ಆರ್ಥಿಕ ಸಬಲೀಕರಣ ಮತ್ತು ಮಾನವೀಯ ಕಾರ್ಯಗಳ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿನ ಅವರ “ಮಾರ್ಗ-ನಿರ್ಮಾಪಕ ಕೆಲಸ”ಕ್ಕಾಗಿ ಗ್ರಾಕಾ ಮಾಚೆಲ್ ಅವರನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ.

‘ಇಂದಿರಾ ಗಾಂಧಿ ಶಾಂತಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ’ಯ ಬಗ್ಗೆ:

• ಸ್ಥಾಪಿನೆ:- 1986
• ವಾರ್ಷಿಕ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯಾಗಿದೆ:- ಈ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಇಂದಿರಾ ಗಾಂಧಿ ಸ್ಮಾರಕ ಟ್ರಸ್ಟ್ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದೆ.
• ಭಾರತದ ಮಾಜಿ ಪ್ರಧಾನಿ ದಿವಂಗತ ಇಂದಿರಾ ಗಾಂಧಿ ಅವರ ಗೌರವಾರ್ಥವಾಗಿ ಈ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗೆ ಈ ಹೆಸರನ್ನು ಇಡಲಾಗಿದೆ.
• ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಮೊತ್ತ:- 1 ಕೋಟಿ ರೂಪಾಯಿ (ಇತ್ತೀಚಿಗೆ, ಈ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯ ಮೊತ್ತವನ್ನು 25 ಲಕ್ಷ ರೂಪಾಯಿಗಳಿಂದ 1 ಕೋಟಿ ರೂಪಾಯಿಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿಸಲಾಗಿದೆ).
• ಉದ್ದೇಶ:- ಶಾಂತಿ, ಹೊಸ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಆರ್ಥಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವವನ್ನು ಬಲಪಡಿಸಲು ಮಹತ್ವದ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡಿದ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ಅಥವಾ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಗೆ ಈ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ.
• ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ, ನವೆಂಬರ್ 19 ರಂದು ಇಂದಿರಾ ಗಾಂಧಿಯವರ ಜನ್ಮದಿನದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಈ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಪ್ರದಾನ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ.
• ವಿಭಾಗಗಳು:- ಈ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು 3 ವಿಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ:
  • ಶಾಂತಿ:- ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಶಾಂತಿ ಮತ್ತು ಭದ್ರತೆಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುವ ಮತ್ತು ಕಾಪಾಡುವ ಪ್ರಯತ್ನಗಳನ್ನು ಇದು ಗುರುತಿಸುತ್ತದೆ.
  • ನಿಶ್ಯಸ್ತ್ರೀಕರಣ:- ಸಾಮೂಹಿಕ ವಿನಾಶದ ಅಸ್ತ್ರಗಳ ಕಡಿತ ಮತ್ತು ನಿರ್ಮೂಲನೆಗೆ ನೀಡಿದ ಕೊಡುಗೆಗಳನ್ನು ಇದು ಗುರುತಿಸುತ್ತದೆ.
  • ಅಭಿವೃದ್ಧಿ:- ಆರ್ಥಿಕ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುವಲ್ಲಿನ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಇದು ಗೌರವಿಸುತ್ತದೆ.

ಇಸ್ರೇಲ್ ವೆಸ್ಟ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಹೊರಠಾಣೆಗೆ ‘ಹೊಸ ವಸಾಹತು’ ಎಂಬ ಅಧಿಕೃತ ಮಾನ್ಯತೆ ನೀಡಿದೆ

ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ

ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿದೆ: 

• ಇಸ್ರೇಲ್ ಸರ್ಕಾರವು ವೆಸ್ಟ್ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಹೊರಠಾಣೆಯನ್ನು, ‘ಯಾಟ್ಜಿವ್’ (Yatziv) ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ ಹೊಸ ವಸಾಹತು ಎಂದು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಕಾನೂನುಬದ್ಧಗೊಳಿಸಿದೆ. 
• ‘ಯಾಟ್ಜಿವ್’ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಈ ಹೊಸದಾಗಿ ಸಕ್ರಮಗೊಂಡ ಯಹೂದಿ ವಸಾಹತು, ವೆಸ್ಟ್ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ‘ಬೀಟ್ ಸಾಹೂರ್’ ಎಂಬ ಪ್ಯಾಲೇಸ್ಟಿನಿಯನ್ ಪಟ್ಟಣದ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿದೆ.

‘ವೆಸ್ಟ್ ಬ್ಯಾಂಕ್’ನ ಬಗ್ಗೆ:

• ವೆಸ್ಟ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಪ್ರದೇಶವು ಜೋರ್ಡಾನ್ ನದಿಯ ಪಶ್ಚಿಮ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಗೊಂಡಿದೆ. 
• ಈ ಪ್ರದೇಶವು ಪಶ್ಚಿಮಕ್ಕೆ ಇಸ್ರೇಲ್, ಪೂರ್ವಕ್ಕೆ ಜೋರ್ಡಾನ್ ಮತ್ತು ನೈಋತ್ಯಕ್ಕೆ ಜೆರುಸಲೆಮ್‌ನಿಂದ ಸುತ್ತುವರಿದಿದೆ.

• ಇಲ್ಲಿನ ಪ್ರಮುಖ ನಗರಗಳಲ್ಲಿ ರಾಮಲ್ಲಾ (ಪ್ಯಾಲೇಸ್ಟಿನಿಯನ್ ಪ್ರಾಧಿಕಾರದ ಆಡಳಿತ ರಾಜಧಾನಿ), ಹೆಬ್ರಾನ್, ನಬ್ಲಸ್, ಜೆನಿನ್ ಮತ್ತು ಬೆತ್ಲೆಹೆಮ್ ನಗರಗಳು ಸೇರಿವೆ.

‘ವೆಸ್ಟ್ ಬ್ಯಾಂಕ್’ನ ಇತಿಹಾಸ:

• 1948:- ಅರಬ್-ಇಸ್ರೇಲ್ ಯುದ್ಧದ ನಂತರ, ವೆಸ್ಟ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಆಕ್ರಮಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಯಿತು. ತದನಂತರ 1949 ರಿಂದ 1967 ರವರೆಗೆ ಜೋರ್ಡಾನ್ ಇದನ್ನು ತನ್ನ ಸ್ವಾಧೀನಕ್ಕೆ ತೆಗೆದುಕೊಂಡಿತು.
• ಆರು ದಿನಗಳ ಯುದ್ಧ, 1967:- ಈ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಇಸ್ರೇಲ್ ಜೋರ್ಡಾನ್‌ನಿಂದ ವೆಸ್ಟ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಅನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡಿತು. ಅಂದಿನಿಂದ ಈ ಪ್ರದೇಶವು ವಿವಿಧ ಹಂತಗಳಲ್ಲಿ ಇಸ್ರೇಲಿ ನಿಯಂತ್ರಣದಲ್ಲಿ ಉಳಿದಿದೆ.
• ಓಸ್ಲೋ ಒಪ್ಪಂದಗಳು, 1993–1995:- ಈ ಒಪ್ಪಂದಗಳು ‘ಪ್ಯಾಲೇಸ್ಟಿನಿಯನ್ ಪ್ರಾಧಿಕಾರ’ವನ್ನು ರಚಿಸಿದವು ಮತ್ತು ಆಡಳಿತದ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ವೆಸ್ಟ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಅನ್ನು ಈ ಕೆಳಗಿನ 3 ವಿಭಾಗಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಿದವು:
  • ಪ್ರದೇಶ- ಎ:- ಇಲ್ಲಿ ಸಂಪೂರ್ಣ ಪ್ಯಾಲೇಸ್ಟಿನಿಯ ನಾಗರಿಕ ಮತ್ತು ಭದ್ರತಾ ನಿಯಂತ್ರಣವಿರುತ್ತದೆ.
  • ಪ್ರದೇಶ- ಬಿ:- ಇಲ್ಲಿ ಪ್ಯಾಲೇಸ್ಟಿನಿಯನ್ ನಾಗರಿಕ ನಿಯಂತ್ರಣವಿದ್ದು, ಜಂಟಿ ಇಸ್ರೇಲಿ-ಪ್ಯಾಲೇಸ್ಟಿನಿಯನ್ ಭದ್ರತಾ ನಿಯಂತ್ರಣವಿರುತ್ತದೆ.
  • ಪ್ರದೇಶ- ಸಿ:- ಇದು ಸಂಪೂರ್ಣ ಇಸ್ರೇಲಿ ನಿಯಂತ್ರಣದಲ್ಲಿರುವ ಪ್ರದೇಶವಾಗಿದೆ (ಇದು ವೆಸ್ಟ್ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ನ ಸುಮಾರು 60% ರಷ್ಟು ಭಾಗವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ).
  • 1967 ರಲ್ಲಿ ಇಸ್ರೇಲ್ ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡ ವೆಸ್ಟ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು, ಪ್ಯಾಲೇಸ್ಟಿನಿಯನ್ನರು ತಮ್ಮ ಭವಿಷ್ಯದ ಸ್ವತಂತ್ರ ರಾಷ್ಟ್ರದ ಅವಿಭಾಜ್ಯ ಅಂಗವನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಲು ಬಯಸುತ್ತಾರೆ.

ಬಾಗುರುಂಬಾ ನೃತ್ಯ

ಸಂಸ್ಕೃತಿ

ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿದೆ: 

• ಇತ್ತೀಚಿಗೆ, ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿಯವರು ಅಸ್ಸಾಂಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿ, ಬಾಗುರುಂಬಾ ಧೌ 2026 ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದರು.

ಬಾಗುರುಂಬಾ ನೃತ್ಯದ ಬಗ್ಗೆ:

• ಇದನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ “ಚಿಟ್ಟೆ ನೃತ್ಯ” ಎಂದು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
• ಅಸ್ಸಾಂನ ಬೋಡೋ ಸಮುದಾಯದ ಒಂದು ಸಮೂಹ ಜಾನಪದ ನೃತ್ಯ:- ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಮುಖ ಮತ್ತು ಆಕರ್ಷಕ ಜಾನಪದ ನೃತ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ.
• ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾಗಿ ಯುವತಿಯರು ಪ್ರದರ್ಶಿಸುವ ನೃತ್ಯ:- ಪ್ರಕೃತಿಯೊಂದಿಗಿನ ಸಾಮರಸ್ಯವನ್ನು ಸಂಕೇತಿಸುತ್ತದೆ ಹಾಗೂ ಫಲವತ್ತತೆ, ಶಾಂತಿ ಮತ್ತು ಸಂತೋಷದ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಆಚರಿಸುತ್ತದೆ.
• ‘ಬ್ವಿಸಾಗು’ ಹಬ್ಬ ಬೋಡೋ ಸಮುದಾಯದ ಹೊಸ ವರ್ಷ:- ಈ ನೃತ್ಯವು ‘ಬ್ವಿಸಾಗು’ ಹಬ್ಬದೊಂದಿಗೆ ನಿಕಟ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಈ ಹಬ್ಬವು ಬೋಡೋ ಹೊಸ ವರ್ಷ ಮತ್ತು ವಸಂತಕಾಲದ ಆಗಮನವನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ.

ಜವಾಬ್ದಾರಿಯುತ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ಸೂಚ್ಯಂಕ (RNI)

ಆಡಳಿತ

ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿದೆ: 

• ಇತ್ತೀಚಿಗೆ, ಭಾರತವು ‘ಜವಾಬ್ದಾರಿಯುತ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ಸೂಚ್ಯಂಕ'(RNI)ವನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಿದೆ.

ಜವಾಬ್ದಾರಿಯುತ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ಸೂಚ್ಯಂಕ (RNI):

• ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾರ್ಯಕ್ಷಮತೆಯನ್ನು ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ ಮಾಡುವ ಜಾಗತಿಕ ಮಾನದಂಡಗಳ ಚೌಕಟ್ಟು:- ಇದು ಕೇವಲ ಆರ್ಥಿಕ ಶಕ್ತಿಯ ಮೇಲಿದ್ದ ಗಮನವನ್ನು ನೈತಿಕ ಆಡಳಿತ, ಸುಸ್ಥಿರತೆ ಮತ್ತು ಜಾಗತಿಕ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಯತ್ತ ಬದಲಾಯಿಸುತ್ತದೆ.
• ಈ ಸೂಚ್ಯಂಕವು ದೇಶಗಳನ್ನು 4 ಪ್ರಮುಖ ಆಯಾಮಗಳ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಅವುಗಳೆಂದರೆ:- 

• ನೈತಿಕ ಆಡಳಿತ, 

• ಸಾಮಾಜಿಕ ಯೋಗಕ್ಷೇಮ, 

• ಪರಿಸರ ಉಸ್ತುವಾರಿ, 

• ಜಾಗತಿಕ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆ.

• ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದವರು:- 

• ವರ್ಲ್ಡ್ ಇಂಟಲೆಕ್ಚುವಲ್ ಫೌಂಡೇಶನ್’ (WIF)

• ಜವಾಹರಲಾಲ್ ನೆಹರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ (JNU) 

• ಇಂಡಿಯನ್ ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಮ್ಯಾನೇಜ್‌ಮೆಂಟ್, ಮುಂಬೈ (IIM-M)
• ಸಿಂಗಾಪುರ, ಸ್ವಿಟ್ಜರ್ಲೆಂಡ್ ಮತ್ತು ಡೆನ್ಮಾರ್ಕ್ ಈ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಅಗ್ರಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದ್ದು, ಭಾರತವು ಜಾಗತಿಕವಾಗಿ 16ನೇ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದೆ.

ಪರಿಸರ ಸಂರಕ್ಷಣೆ ನಿಧಿ

ಭೂಗೋಳ ಮತ್ತು ಪರಿಸರ

ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿದೆ: 

• ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರವು ‘ಪರಿಸರ (ಸಂರಕ್ಷಣೆ) ನಿಧಿ’ಯ ಆಡಳಿತ ಮತ್ತು ಬಳಕೆಯನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುವ ಸಮಗ್ರ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಅಧಿಸೂಚಿಸಿದೆ.

ಪರಿಸರ (ಸಂರಕ್ಷಣೆ) ನಿಧಿಯ ಬಗ್ಗೆ:

• ಪರಿಸರ (ಸಂರಕ್ಷಣೆ) ಕಾಯ್ದೆ, 1986:- ಪರಿಸರ (ಸಂರಕ್ಷಣೆ) ನಿಧಿಯು ಈ ಕಾಯ್ದೆಯ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾದ ಶಾಸನಬದ್ಧ ಮತ್ತು ಮೀಸಲಾದ ನಿಧಿಯಾಗಿದೆ.
• ಉದ್ದೇಶ:- ಪರಿಸರ ಉಲ್ಲಂಘನೆಗಳಿಂದ ಸಂಗ್ರಹವಾದ ಹಣಕಾಸಿನ ದಂಡವನ್ನು ಮಾಲಿನ್ಯ ನಿಯಂತ್ರಣ, ಮರುಸ್ಥಾಪನೆ, ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ, ಸಂಶೋಧನೆ ಮತ್ತು ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ವೃದ್ಧಿಗಾಗಿ ಬಳಸುವುದು.
• ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಣೆ:- ಪರಿಸರ, ಅರಣ್ಯ ಮತ್ತು ಹವಾಮಾನ ಬದಲಾವಣೆ ಸಚಿವಾಲಯ (MoEFCC) ಅಥವಾ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರವು ಅಧಿಸೂಚಿಸಿದ ಯಾವುದೇ ಸಂಸ್ಥೆ.
• ಹಣ ಹಂಚಿಕೆ:- ದಂಡದ ಮೂಲಕ ಸಂಗ್ರಹವಾದ ಹಣದಲ್ಲಿ 

• ರಾಜ್ಯ ಅಥವಾ ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶದ ‘ಸಂಚಿತ ನಿಧಿ’ಗೆ 75% ರಷ್ಟು ಹಣವನ್ನು ವರ್ಗಾಯಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು 
• 25% ರಷ್ಟು ಹಣವನ್ನು ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರ ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.
• ಭಾರತದ ಲೆಕ್ಕ ನಿಯಂತ್ರಕ ಮತ್ತು ಮಹಾಪರಿಶೋಧಕ(CAG)ರು, ಈ ನಿಧಿಯ ಲೆಕ್ಕಪರಿಶೋಧನೆಯನ್ನು ನಡೆಸುತ್ತಾರೆ.

ಚಾಗೋಸ್ ದ್ವೀಪಗಳು

ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ

ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿದೆ: 

• • ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್‌ಡಮ್ (ಯುಕೆ) ಸರ್ಕಾರವು ಚಾಗೋಸ್ ದ್ವೀಪಗಳನ್ನು ಮಾರಿಷಸ್‌ಗೆ ಹಸ್ತಾಂತರಿಸುವ ಮತ್ತು ಅದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯತಂತ್ರದ ಸೇನಾ ನೆಲೆಗಾಗಿ ಗುತ್ತಿಗೆಯನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ತನ್ನ ಒಪ್ಪಂದವನ್ನು ಸಮರ್ಥಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ. ಈ ಒಪ್ಪಂದದ ಬಗ್ಗೆ ಅಮೆರಿಕದ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಡೊನಾಲ್ಡ್ ಟ್ರಂಪ್ ಅವರಿಂದ ಟೀಕೆಗಳು ವ್ಯಕ್ತವಾಗಿದ್ದವು.

• 2025 ರಲ್ಲಿ, ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್‌ಡಮ್ ವಿವಾದಾತ್ಮಕ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯತಂತ್ರದ ಚಾಗೋಸ್ ದ್ವೀಪಗಳ ಸಾರ್ವಭೌಮತ್ವವನ್ನು ಮಾರಿಷಸ್‌ಗೆ ಹಸ್ತಾಂತರಿಸುವ ಒಪ್ಪಂದಕ್ಕೆ ಸಹಿ ಹಾಕಿತು.

ಚಾಗೋಸ್ ದ್ವೀಪಸಮೂಹಗಳ ಬಗ್ಗೆ:

• ಹಿಂದೂ ಮಹಾಸಾಗರದಲ್ಲಿವೆ:- ಮಾರಿಷಸ್‌ನ ಮುಖ್ಯ ದ್ವೀಪದ ಈಶಾನ್ಯಕ್ಕೆ ಸುಮಾರು 1,600 ಕಿ.ಮೀ ದೂರದಲ್ಲಿರುವ 60 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಕಡಿಮೆ ಎತ್ತರದ ದ್ವೀಪಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.
• 1965 ರಲ್ಲಿ ಮಾರಿಷಸ್‌ನಿಂದ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಯಿತು:- ಮಾರಿಷಸ್ ಇನ್ನೂ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ವಸಾಹತುವಾಗಿದ್ದಾಗ, ಇದನ್ನು ಮಾರಿಷಸ್‌ನಿಂದ ಬೇರ್ಪಡಿಸಲಾಯಿತು.
• ಬ್ರಿಟನ್ ಈ ದ್ವೀಪಗಳನ್ನು 3 ದಶಲಕ್ಷ ಪೌಂಡ್‌ಗಳಿಗೆ ಖರೀದಿಸಿತು:- ಆದರೆ ಬ್ರಿಟನ್‌ನಿಂದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಪಡೆಯುವ ಒಪ್ಪಂದದ ಭಾಗವಾಗಿ, ಕಾನೂನುಬಾಹಿರವಾಗಿ ಇವುಗಳನ್ನು ಬಿಟ್ಟುಕೊಡುವಂತೆ ತಮ್ಮನ್ನು ಒತ್ತಾಯಿಸಲಾಯಿತು ಎಂದು ಮಾರಿಷಸ್ ವಾದಿಸುತ್ತಿದೆ.
• 1960 ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟನ್ ‘ಡಿಯಾಗೋ ಗಾರ್ಸಿಯಾ’ ದ್ವೀಪದಲ್ಲಿ ಸೇನಾ ನೆಲೆಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲು ಅಮೆರಿಕಾಕ್ಕೆ ಆಹ್ವಾನ:- ‘ಡಿಯಾಗೋ ಗಾರ್ಸಿಯಾ’, ಚಾಗೋಸ್ ದ್ವೀಪಸಮೂಹಗಳಲ್ಲಿ ಅತಿದೊಡ್ಡದಾದ ದ್ವೀಪವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಅಲ್ಲಿನ ಸಾವಿರಾರು ಜನರನ್ನು ಅವರ ಮನೆಗಳಿಂದ ತೆರವುಗೊಳಿಸಿತು.

• 1980 ರ ದಶಕದಿಂದಲೂ, ಮಾರಿಷಸ್ ಚಾಗೋಸ್ ದ್ವೀಪಗಳ ಮೇಲೆ ಸಾರ್ವಭೌಮತ್ವವನ್ನು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸುತ್ತಿದೆ.
• ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ತೀರ್ಪು:- 2019 ರಲ್ಲಿ, ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ನ್ಯಾಯಾಲಯವು (ICJ) 1968 ರಲ್ಲಿ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಮಾರಿಷಸ್‌ನ ‘ವಸಾಹತುಶಾಹಿ ವಿಮೋಚನೆ’ ಅಪೂರ್ಣವಾಗಿದೆ ಎಂದು ತೀರ್ಪು ನೀಡಿತು ಮತ್ತು ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್‌ಡಮ್ ಆದಷ್ಟು ಬೇಗ ದ್ವೀಪಗಳ ಆಡಳಿತವನ್ನು ಕೊನೆಗೊಳಿಸಬೇಕು ಎಂದು ಸಲಹೆ ನೀಡಿತು.

ಮಣಿಪುರ, ಮೇಘಾಲಯ ಮತ್ತು ತ್ರಿಪುರಾ ರಾಜ್ಯಗಳ ಸ್ಥಾಪನಾ ದಿನ

ರಾಜ್ಯಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ಆಡಳಿತ

ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿದೆ: 

• ಭಾರತದ ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿಗಳು ಮೇಘಾಲಯ, ತ್ರಿಪುರಾ ಮತ್ತು ಮಣಿಪುರ ಜನತೆಗೆ ಅವರ ರಾಜ್ಯಗಳ ಸ್ಥಾಪನಾ ದಿನದಂದು ಶುಭಾಶಯ ಕೋರಿದ್ದಾರೆ.
• ‘ಈಶಾನ್ಯ ಪ್ರದೇಶಗಳ (ಪುನರ್ರಚನೆ) ಕಾಯ್ದೆ, 1971’ ಜಾರಿಗೆ ಬಂದ ನಂತರ, ಜನವರಿ 21, 1972 ರಂದು ಮಣಿಪುರ, ಮೇಘಾಲಯ ಮತ್ತು ತ್ರಿಪುರಾ ರಾಜ್ಯಗಳಿಗೆ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ರಾಜ್ಯಗಳ ಸ್ಥಾನಮಾನವನ್ನು ನೀಡಲಾಯಿತು.

ಐತಿಹಾಸಿಕ ಹಿನ್ನೆಲೆ:

• ಮಣಿಪುರ:- ಒಂದು ರಾಜ ಸಂಸ್ಥಾನವಾಗಿದ್ದ ಮಣಿಪುರವು, 1949 ರಲ್ಲಿ ಭಾರತದೊಂದಿಗೆ ವಿಲೀನಗೊಂಡಿತು. ರಾಜ್ಯ ಸ್ಥಾನಮಾನ ಪಡೆಯುವ ಮೊದಲು, ಇದು 1956 ರಿಂದ ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶವಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿತ್ತು.
• ತ್ರಿಪುರಾ:- ಇದೂ ಕೂಡ ಒಂದು ರಾಜ ಸಂಸ್ಥಾನವಾಗಿತ್ತು ಮತ್ತು 1949 ರಲ್ಲಿ ಭಾರತೀಯ ಒಕ್ಕೂಟಕ್ಕೆ ಸೇರಿತು. ಮಣಿಪುರದಂತೆಯೇ, 1972 ರಲ್ಲಿ ಪೂರ್ಣ ರಾಜ್ಯವಾಗುವ ಮೊದಲು ಇದು 1956 ರಿಂದ ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶವಾಗಿತ್ತು.
• ಮೇಘಾಲಯ:- ಮೂಲತಃ ಅಸ್ಸಾಂನ ಭಾಗವಾಗಿದ್ದ ಇದನ್ನು, 1970 ರಲ್ಲಿ ಅಸ್ಸಾಂ ರಾಜ್ಯದೊಳಗೆ ಮೊದಲು ಸ್ವಾಯತ್ತ ರಾಜ್ಯವನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ನಂತರ ಅದರ ವಿಶಿಷ್ಟ ಬುಡಕಟ್ಟು ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಅಸ್ಮಿತೆಯನ್ನು ಗುರುತಿಸಲು, 1972 ರಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕ ರಾಜ್ಯವನ್ನಾಗಿ ರೂಪಿಸಲಾಯಿತು.

ಒಂದು ನಿಲ್ದಾಣ ಒಂದು ಉತ್ಪನ್ನ (OSOP)

ಸರ್ಕಾರಿ ಯೋಜನೆಗಳು

ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿದೆ: 

• ಭಾರತೀಯ ರೈಲ್ವೆಯ ‘ಒಂದು ನಿಲ್ದಾಣ ಒಂದು ಉತ್ಪನ್ನ’ (OSOP) ಯೋಜನೆಯನ್ನು 2,000 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ರೈಲ್ವೆ ನಿಲ್ದಾಣಗಳಿಗೆ ವಿಸ್ತರಿಸಿದೆ. ಇದರಿಂದ 1.32 ಲಕ್ಷ ಕುಶಲಕರ್ಮಿಗಳನ್ನು ಸಬಲೀಕರಣಗೊಳಿಸಿದೆ.

ಒಂದು ನಿಲ್ದಾಣ ಒಂದು ಉತ್ಪನ್ನ’ (OSOP) ಯೋಜನೆಯ ಬಗ್ಗೆ:

• ಪ್ರಾರಂಭ:- 2022
• ಉದ್ದೇಶ:- ಭಾರತದ ವಿಶಾಲವಾದ ರೈಲ್ವೆ ಜಾಲವನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಸ್ಥಳೀಯ, ಸ್ವದೇಶಿ ಮತ್ತು ವಿಶೇಷ ಉತ್ಪನ್ನಗಳನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುವುದು.
• ವಿಶಿಷ್ಟತೆ:- ರೈಲ್ವೆ ಸಚಿವಾಲಯವು OSOP ಮಳಿಗೆಗಳನ್ನು ನೋಡಲು ಕಲಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಏಕರೂಪವಾಗಿ ಕಾಣುವಂತೆ, ಆದರೆ ಸ್ಥಳೀಯವಾಗಿ ವಿಶಿಷ್ಟವಾಗಿರುವಂತೆ ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಿದೆ.
• ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿನ್ಯಾಸ ಸಂಸ್ಥೆ (NID) ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಿದೆ:- ಪ್ರಯಾಣಿಕರಿಗೆ ಉಪಯುಕ್ತ ಮತ್ತು ಆಕರ್ಷಕವಾಗಿರಲು, ಈ ಮಳಿಗೆಗಳನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ NID ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಿದೆ.
• ಪಿಎಂ ಗತಿ ಶಕ್ತಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಮಗ್ರ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಯೋಜನೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಭಾಗವಾಗಿದೆ. ಇದು ತಡೆರಹಿತ ಬಹು-ಮಾದರಿ ಸಂಪರ್ಕವನ್ನು ಒದಗಿಸುವ ಮತ್ತು ಸ್ಥಳೀಯ ಸರಕುಗಳ ಸಾಗಣೆಯನ್ನು ಸುಧಾರಿಸುವ ಗುರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.

ಐರೋಪ್ಯ ಒಕ್ಕೂಟದ ‘ಬಲವಂತ-ವಿರೋಧಿ ಸಾಧನ’ (Anti-coercion Instrument)

ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ

ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿದೆ:

• ಗ್ರೀನ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್‌ಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಅಮೆರಿಕದ ಅಧ್ಯಕ್ಷರು ಸುಂಕದ ಬೆದರಿಕೆಗಳನ್ನು ಹಾಕಿದ ನಂತರ, ಫ್ರಾನ್ಸ್ ಅಧ್ಯಕ್ಷರು ಐರೋಪ್ಯ ಒಕ್ಕೂಟದ (EU) ‘ಬಲವಂತ-ವಿರೋಧಿ ಸಾಧನ’ವನ್ನು ಸಕ್ರಿಯಗೊಳಿಸುವ ಬಗ್ಗೆ ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಐರೋಪ್ಯ ಒಕ್ಕೂಟದ ‘ಬಲವಂತ-ವಿರೋಧಿ ಸಾಧನ’ದ ಬಗ್ಗೆ:

• ವ್ಯಾಪಾರ ಸಾಧನವಾಗಿದೆ:- ಐರೋಪ್ಯ ಒಕ್ಕೂಟವು ಇದನ್ನು 2023 ರಲ್ಲಿ ಅಂಗೀಕರಿಸಿತ್ತು, ಆದರೆ ಇದುವರೆಗೂ ಇದನ್ನು ಬಳಸಿಲ್ಲ.
• ಉದ್ದೇಶ:- ಐರೋಪ್ಯ ಒಕ್ಕೂಟದ ಸದಸ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರವೊಂದರ ಮೇಲೆ ಒತ್ತಡ ಹೇರಲು ಯಾವುದೇ ದೇಶವು ‘ವ್ಯಾಪಾರ ಅಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು’ ಬಳಸಿದರೆ, ಅದಕ್ಕೆ ತಕ್ಕ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ನೀಡುವುದು ಇದರ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿದೆ.

ಕ್ರಮಗಳು:

• ಆಮದು ಮತ್ತು ರಫ್ತು ನಿರ್ಬಂಧ:- ಈ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು, ತನ್ನ ‘ಏಕ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ’ ಸರಕು ಮತ್ತು ಸೇವೆಗಳ ಮೇಲೆ ಆಮದು ಮತ್ತು ರಫ್ತು ನಿರ್ಬಂಧಗಳಂತಹ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲು ಐರೋಪ್ಯ ಒಕ್ಕೂಟಕ್ಕೆ ಅವಕಾಶ ನೀಡುತ್ತದೆ.
• ಅಮೆರಿಕದ ಕಂಪನಿಗಳ ಪ್ರವೇಶದ ಮಿತಿ:- ಇದು ಯುರೋಪಿನಲ್ಲಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಖರೀದಿ ಗುತ್ತಿಗೆಗಳನ್ನು ಪಡೆಯದಂತೆ ಅಮೆರಿಕದ ಕಂಪನಿಗಳ ಪ್ರವೇಶವನ್ನು ಮಿತಿಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ.

ಗ್ರೀನ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್ ಮೇಲಿನ ಸುಂಕದ ಬೆದರಿಕೆ: ಐರೋಪ್ಯ ಒಕ್ಕೂಟದ (EU) ವ್ಯಾಪಾರ ಒಪ್ಪಂದಕ್ಕೆ ಅಪಾಯ

ಸಾಮಾನ್ಯ ಅಧ್ಯಯನ-2/ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂಬಂಧಗಳು

ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿದೆ: 

• ಗ್ರೀನ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್‌ನ ಸಾರ್ವಭೌಮತ್ವವನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸುವ ದೇಶಗಳ ಮೇಲೆ ಆಮದು ಸುಂಕ ವಿಧಿಸುವುದಾಗಿ ಅಮೆರಿಕ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಡೊನಾಲ್ಡ್ ಟ್ರಂಪ್ ಬೆದರಿಕೆ ಹಾಕಿದ ಬೆನ್ನಲ್ಲೇ, ಐರೋಪ್ಯ ಒಕ್ಕೂಟದ ಸಂಸದರು EU-US ವ್ಯಾಪಾರ ಒಪ್ಪಂದದ ಅನುಮೋದನೆಯನ್ನು ವಿಳಂಬಗೊಳಿಸಲು ಅಥವಾ ತಡೆಯಲು ಮುಂದಾಗಿದ್ದಾರೆ.

‘ಗ್ರೀನ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್’ನ ಬಗ್ಗೆ:

• ಉತ್ತರಾರ್ಧ ಗೋಳದಲ್ಲಿದೆ:- ಇದರ ಸುತ್ತಲೂ,

1. ಉತ್ತರದಲ್ಲಿ ಆರ್ಕ್ಟಿಕ್ ಮಹಾಸಾಗರ, 
2. ದಕ್ಷಿಣದಲ್ಲಿ ಉತ್ತರ ಅಟ್ಲಾಂಟಿಕ್ ಮಹಾಸಾಗರ, 
3. ಪಶ್ಚಿಮದಲ್ಲಿ ಬ್ಯಾಫಿನ್ ಕೊಲ್ಲಿ ಮತ್ತು 
4. ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ಗ್ರೀನ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್ ಸಮುದ್ರಗಳಿವೆ.

• ಇದು ಭೌಗೋಳಿಕವಾಗಿ ಉತ್ತರ ಅಮೆರಿಕಕ್ಕೆ ಹತ್ತಿರವಾಗಿದ್ದರೂ, ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕವಾಗಿ ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯವಾಗಿ ಡೆನ್ಮಾರ್ಕ್‌ ದೇಶದೊಂದಿಗೆ ನಿಕಟ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿದೆ.
• ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳು:- ಇದು ಹೇರಳವಾಗಿ ಖನಿಜ ಸಂಪತ್ತನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಪ್ರದೇಶವಾಗಿದ್ದು, ಇಲ್ಲಿ ಚಿನ್ನ, ನಿಕಲ್ ಮತ್ತು ಕೋಬಾಲ್ಟ್‌ಗಳ ದೊಡ್ಡ ನಿಕ್ಷೇಪಗಳಿವೆ.
• ವಿರಳ ಭೂ ಧಾತುಗಳು:- ಡಿಸ್ಪ್ರೋಸಿಯಮ್, ಪ್ರಸಿಯೋಡೈಮಿಯಮ್, ನಿಯೋಡೈಮಿಯಮ್ ಮತ್ತು ಟೆರ್ಬಿಯಮ್‌ಗಳಂತಹ ಅತಿದೊಡ್ಡ ನಿಕ್ಷೇಪಗಳನ್ನು ಸಹ ಇದು ಹೊಂದಿದೆ.
• 1979 ರಲ್ಲಿ ಸ್ವಾಯತ್ತ ಆಡಳಿತ:- ಗ್ರೀನ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್ 1979 ರಲ್ಲಿ ಸ್ವಾಯತ್ತ ಆಡಳಿತವನ್ನು ಪಡೆಯಿತು ಮತ್ತು 2009 ರಲ್ಲಿ ಸ್ವ-ಆಡಳಿತದ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಿಕೊಂಡಿತು. ಇದು ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಣದಂತಹ ದೇಶೀಯ ವ್ಯವಹಾರಗಳ ಮೇಲೆ ಗ್ರೀನ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್‌ಗೆ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ನೀಡಿತು.
• ಆದರೆ, ಡೆನ್ಮಾರ್ಕ್ – ರಕ್ಷಣೆ, ವಿದೇಶಾಂಗ ನೀತಿ ಮತ್ತು ಹಣಕಾಸು ನೀತಿಯ ಮೇಲೆ ತನ್ನ ನಿಯಂತ್ರಣವನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ.

ಗ್ರೀನ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್ ಮೇಲೆ ಪ್ರಮುಖ ದೇಶಗಳ ದೃಷ್ಟಿ:

• ಡೆನ್ಮಾರ್ಕ್‌ನ ಸದಸ್ಯತ್ವದ ಮೂಲಕ NATO ದ ಭಾಗವಾಗಿದೆ:- ಗ್ರೀನ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್, ‘ಉತ್ತರ ಅಟ್ಲಾಂಟಿಕ್ ಒಪ್ಪಂದ ಸಂಸ್ಥೆ’ಯ (NATO) ಭಾಗವಾಗಿದೆ. 

1. ಅಮೆರಿಕಾಕ್ಕೆ ಕಾರ್ಯತಂತ್ರದ ಮಹತ್ವ:- ಯುರೋಪ್‌ನಿಂದ ಉತ್ತರ ಅಮೆರಿಕಕ್ಕೆ ಸಾಗುವ ಅತ್ಯಂತ ಚಿಕ್ಕ ಮಾರ್ಗವು ಈ ಆರ್ಕ್ಟಿಕ್ ದ್ವೀಪದ ಮೂಲಕ ಹಾದುಹೋಗುವುದರಿಂದ, ಅಮೆರಿಕದ ಸೇನೆ ಮತ್ತು ಅದರ ‘ಬ್ಯಾಲಿಸ್ಟಿಕ್ ಕ್ಷಿಪಣಿ ಮುನ್ಸೂಚನೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆ’ಗೆ ಇದು ಕಾರ್ಯತಂತ್ರದ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.
2. ಅಪರೂಪದ ಖನಿಜ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳ ಮೇಲೆ ಚೀನಾದ ಆಸಕ್ತಿ:- ಗ್ರೀನ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್‌ನ ಅಪರೂಪದ ಖನಿಜ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳು ಮತ್ತು ಅಲ್ಲಿನ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ಯೋಜನೆಗಳಲ್ಲಿ ಚೀನಾ ತೀವ್ರ ಆಸಕ್ತಿಯನ್ನು ತೋರಿದೆ.

ಹಸಿರು ಅಲ್ಯೂಮಿನಿಯಂ

ಸಾಮಾನ್ಯ ಅಧ್ಯಯ-ನ3/ಆರ್ಥಿಕತೆ/ಪರಿಸರ

ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿದೆ:

• ಹೆಚ್ಚಿನ ವಿದ್ಯುತ್ ವೆಚ್ಚಗಳು ಮತ್ತು ಉಷ್ಣ ವಿದ್ಯುತ್ ಮೇಲಿನ ಅವಲಂಬನೆಯಿಂದಾಗಿ, ಐರೋಪ್ಯ ಒಕ್ಕೂಟದ ‘ಸಿಬಿಎಎಂ’ (CBAM) ಮಾನದಂಡದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಹಸಿರು ಅಲ್ಯೂಮಿನಿಯಂ ಉತ್ಪಾದನೆಗೆ, ಭಾರತದ ಅಲ್ಯೂಮಿನಿಯಂ ವಲಯವು ಇನ್ನೂ ಸಿದ್ಧವಾಗಿಲ್ಲ ಎಂದು ‘ನಾಲ್ಕೋ’ (NALCO) ಸಂಸ್ಥೆಯ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.

ಹಸಿರು ಅಲ್ಯೂಮಿನಿಯಂ ನ ಬಗ್ಗೆ:

• ವ್ಯಾಖ್ಯಾನ:- ಇದು ಹಸಿರುಮನೆ ಅನಿಲ ಹೊರಸೂಸುವಿಕೆ ಮತ್ತು ಪರಿಸರದ ಮೇಲಿನ ದುಷ್ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವ ವಿಧಾನಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಉತ್ಪಾದಿಸಲಾದ ಅಲ್ಯೂಮಿನಿಯಂ ಅನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ.
• ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಅಲ್ಯೂಮಿನಿಯಂ ಉತ್ಪಾದನೆಯು ಅಧಿಕ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಬಳಸುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಾಗಿದ್ದು, ಪಳೆಯುಳಿಕೆ ಇಂಧನಗಳ ಮೇಲೆ ಹೆಚ್ಚು ಅವಲಂಬಿತವಾಗಿದೆ.
• ಹಸಿರು ಅಲ್ಯೂಮಿನಿಯಂ ಅನ್ನು ನವೀಕರಿಸಬಹುದಾದ ಇಂಧನ ಮೂಲಗಳು, ಮರುಬಳಕೆಯ ವಸ್ತುಗಳು ಮತ್ತು ನವೀನ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಉತ್ಪಾದಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. 
• ಪರಿಸರದ ಹೆಜ್ಜೆಗುರುತು:- ಇದು ಪರಿಸರದ ಮೇಲಿನ ಹಾನಿಕಾರಕ ದುಷ್ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ತಗ್ಗಿಸುತ್ತದೆ.

ಹಸಿರು ಅಲ್ಯೂಮಿನಿಯಂನ ಮಹತ್ವ:

• ಇಂಗಾಲದ ಹೊರಸೂಸುವಿಕೆಯನ್ನು ಗಣನೀಯವಾಗಿ ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ:- ಮರುಬಳಕೆಯ ಮೂಲಕ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಉಳಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ತ್ಯಾಜ್ಯವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವ ಮೂಲಕ ‘ವೃತ್ತಾಕಾರದ ಆರ್ಥಿಕತೆಯನ್ನು’ ಬೆಂಬಲಿಸುತ್ತದೆ.
• ಕಾರ್ಪೊರೇಟ್ ಸುಸ್ಥಿರತೆಯ ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹತೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ:- ಅಲ್ಯೂಮಿನಿಯಂನ ಕಾರ್ಯಕ್ಷಮತೆಗೆ ಧಕ್ಕೆಯಾಗದಂತೆ, ಅದರ ಪ್ರಮುಖ ಗುಣಗಳಾದ ಹಗುರವಾದ ತೂಕ, ಬಾಳಿಕೆ, ತುಕ್ಕು-ನಿರೋಧಕತೆ ಮತ್ತು ಬಹುಮುಖತೆಯನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಮೂಲಕ, ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹತೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ.

ಭಾರತ-ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯ-ಯುರೋಪ್ ಆರ್ಥಿಕ ಸಂಪರ್ಕ ಪಥ (IMEC)

ಸಾಮಾನ್ಯ ಅಧ್ಯಯನ-2/ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂಬಂಧಗಳು

ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿದೆ: 

• ಅಮೆರಿಕದ ಪ್ರಸ್ತುತ ‘ಪಾರಸ್ಪರಿಕ ಸುಂಕ ನೀತಿಗಳು’ ಮತ್ತು ರಕ್ಷಣಾತ್ಮಕ ಕ್ರಮಗಳು, ‘ಭಾರತ-ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯ-ಯುರೋಪ್ ಆರ್ಥಿಕ ಸಂಪರ್ಕ ಪಥ’ (IMEC) ನಂತಹ ಬಹು-ರಾಷ್ಟ್ರ, ಬಹು-ಮಾದರಿ ಸಾರಿಗೆ ಮತ್ತು ವ್ಯಾಪಾರ ಸಂಪರ್ಕ ಪಥದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ಒಂದು ಕಳವಳಕಾರಿ ಸೂಚನೆಯಾಗಿದ್ದು, ಪ್ರತಿಕೂಲ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರಬಹುದು.

ಭಾರತ-ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯ-ಇಯು ಆರ್ಥಿಕ ಸಂಪರ್ಕ ಪಥ (IMEC)ದ ಬಗ್ಗೆ:

• ಜಿ-20 ಶೃಂಗಸಭೆ, 2023ರ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಘೋಷಿಸಲಾಯಿತು:- IMEC 4,800 ಕಿ.ಮೀ ಉದ್ದದ ಯೋಜಿತ ಮಾರ್ಗವಾಗಿದೆ. 
• ಸದಸ್ಯರು:- ಭಾರತ, ಐರೋಪ್ಯ ಒಕ್ಕೂಟ, ಫ್ರಾನ್ಸ್, ಜರ್ಮನಿ, ಇಟಲಿ, ಸೌದಿ ಅರೇಬಿಯಾ, ಯುಎಇ ಮತ್ತು ಅಮೆರಿಕ.
• ಗುರಿ:- ಏಷ್ಯಾ, ಯುರೋಪ್ ಮತ್ತು ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಏಕೀಕರಣ.
• IMEC 2 ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಸಂಪರ್ಕ ಪಥಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ:-
  1. ಪೂರ್ವ ಸಂಪರ್ಕ ಪಥ:- ಭಾರತವನ್ನು ಪಶ್ಚಿಮ ಏಷ್ಯಾ/ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯದೊಂದಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕಿಸುತ್ತದೆ.
  2. ಉತ್ತರ ಸಂಪರ್ಕ ಪಥ:- ಪಶ್ಚಿಮ ಏಷ್ಯಾ/ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯವನ್ನು ಯುರೋಪ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕಿಸುತ್ತದೆ.

ಭಾರತಕ್ಕೆ IMEC ಯ ಪ್ರಸ್ತುತತೆ ಮತ್ತು ಸಂಚಾರ ಅಡೆತಡೆಗಳು:

• ಸೂಯೆಜ್ ಕಾಲುವೆ ತಡೆ (2021):- ಬೃಹತ್ ಸರಕು ಸಾಗಣೆ ಹಡಗೊಂದು ಅಡ್ಡಲಾಗಿ ನಿಂತು ಈ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ನಿರ್ಬಂಧಿಸಿದ್ದರಿಂದ, ಹಲವಾರು ಹಡಗುಗಳು ಸಿಕ್ಕಿಹಾಕಿಕೊಂಡಿದ್ದವು. ಒಂದು ದೊಡ್ಡ ರಕ್ಷಣಾ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯ ಮೂಲಕ ಅದನ್ನು ತೆರವುಗೊಳಿಸುವವರೆಗೂ, ಈ ಅಡಚಣೆಯು ಜಾಗತಿಕ ವ್ಯಾಪಾರದ ಸುಮಾರು 12% ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರಿತು.
• ಕೆಂಪು ಸಮುದ್ರದ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟು (2023-24):- ಹೌತಿ ಬಂಡುಕೋರರು ವಾಣಿಜ್ಯ ಹಡಗುಗಳ ಮೇಲೆ ದಾಳಿ ನಡೆಸಿದ್ದರಿಂದ ಈ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟು ಉಂಟಾಯಿತು. ಇದು ಒಂದೇ ವ್ಯಾಪಾರ ಮಾರ್ಗದ ಮೇಲೆ ಅತಿಯಾಗಿ ಅವಲಂಬಿತವಾಗಿರುವುದರ ದುರ್ಬಲತೆಯನ್ನು ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸಿತು. ಕೆಂಪು ಸಮುದ್ರದ ಮೂಲಕ ಸಾಗುತ್ತಿದ್ದ ಭಾರತದ ಸರಕುಗಳಲ್ಲಿ, ಸುಮಾರು 25% ರಷ್ಟು ಸರಕು ಸಾಗಣೆಯು ವಿಳಂಬವನ್ನು ಎದುರಿಸಿತು.

ಭಾರತಕ್ಕೆ IMEC ಯ ಮಹತ್ವ:

• ಆರ್ಥಿಕ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ:- ಸುಧಾರಿತ ಸಂಪರ್ಕ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕ ಏಕೀಕರಣದ ಮೂಲಕ ಏಷ್ಯಾ, ಪಶ್ಚಿಮ ಏಷ್ಯಾ, ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯ ಮತ್ತು ಯುರೋಪ್ ಅನ್ನು ಜೋಡಿಸಿ, ಈ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಆರ್ಥಿಕ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ಉತ್ತೇಜನ ನೀಡುವುದು ಈ ಸಂಪರ್ಕ ಪಥದ ಗುರಿಯಾಗಿದೆ.
• ಭಾರತದ ಸಂಪರ್ಕ ಮತ್ತು ವ್ಯಾಪಾರ ಪ್ರವೇಶದ ಹೆಚ್ಚಳ:- ಅರೇಬಿಯನ್ ಪರ್ಯಾಯ ದ್ವೀಪ ಮತ್ತು ಮೆಡಿಟರೇನಿಯನ್ ಸಮುದ್ರದ ಮೂಲಕ ಭಾರತೀಯ ಬಂದರುಗಳನ್ನು ಯುರೋಪ್‌ಗೆ ಸಂಪರ್ಕಿಸುವ ನೇರ, ವೇಗವಾದ ಮತ್ತು ಸುರಕ್ಷಿತ ವ್ಯಾಪಾರ ಮಾರ್ಗವನ್ನು IMEC ಭಾರತಕ್ಕೆ ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ.
• ಸೂಯೆಜ್ ಕಾಲುವೆ ಮಾರ್ಗದ ಮೇಲಿನ ಅವಲಂಬನೆಯನ್ನು ತಗ್ಗಿಸುತ್ತದೆ:- ಅಲ್ಲದೆ, ಸಾಗಣೆ ಸಮಯವನ್ನು 40% ರಷ್ಟು ಮತ್ತು ವೆಚ್ಚವನ್ನು 20–30% ರಷ್ಟು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ.

ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಮಕ್ಕಳ ಕಳ್ಳಸಾಗಣೆ

ಸಾಮಾನ್ಯ ಅಧ್ಯಯನ-2/ರಾಜ್ಯಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ಆಡಳಿತ

ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿದೆ: 

• ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಬಲವಾದ ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ಚೌಕಟ್ಟು ಮತ್ತು ಅನೇಕ ಶಾಸನಬದ್ಧ ರಕ್ಷಣೆಗಳಿದ್ದರೂ, ಮಕ್ಕಳ ಕಳ್ಳಸಾಗಣೆಯು ಗಂಭೀರ ಮಾನವ ಹಕ್ಕುಗಳ ಸವಾಲಾಗಿ ಮುಂದುವರೆದಿದ್ದು ಕಳವಳಕಾರಿ ಸಂಗತಿಯಾಗಿದೆ.

ಭಾರತೀಯ ನ್ಯಾಯ ಸಂಹಿತೆ (BNS), 2023 ರ ಪ್ರಕಾರ ಮಕ್ಕಳ ಕಳ್ಳಸಾಗಣೆ:

• BNS, 2023 ರ ಸೆಕ್ಷನ್ 143 ‘ಕಳ್ಳಸಾಗಣೆ’ಯನ್ನು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸುತ್ತದೆ:- ಶೋಷಣೆಗಾಗಿ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ನೇಮಕಾತಿ, ಸಾಗಾಣಿಕೆ, ಆಶ್ರಯ ನೀಡುವಿಕೆ, ವರ್ಗಾವಣೆ ಅಥವಾ ಸ್ವೀಕೃತಿಯನ್ನು ‘ಕಳ್ಳಸಾಗಣೆ’ ಎಂದು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸಲಾಗಿದೆ.
• ಈ ವಿಧಾನಗಳನ್ನು ಕಳ್ಳಸಾಗಣೆ ಒಳಗೊಂಡಿದೆ:- ಬೆದರಿಕೆಗಳು, ಬಲವಂತ, ಒತ್ತಾಯ, ಅಪಹರಣ, ವಂಚನೆ, ಮೋಸ, ಅಧಿಕಾರ ದುರ್ಬಳಕೆ ಅಥವಾ ಆಮಿಷ ಒಡ್ಡುವಂತಹುದು.
• ಶೋಷಣೆಯ ವ್ಯಾಪ್ತಿ:- ದೈಹಿಕ ಮತ್ತು ಲೈಂಗಿಕ ಶೋಷಣೆ, ಗುಲಾಮಗಿರಿ, ದಾಸ್ಯ, ಬಲವಂತದ ದುಡಿಮೆ ಹಾಗೂ ಬಲವಂತವಾಗಿ ಅಂಗಾಂಗಗಳನ್ನು ತೆಗೆಯುವುದನ್ನು ಇದು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.

ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ರಕ್ಷಣೆಗಳು:

• ವಿಧಿ 21:- ಇದು “ಜೀವಿಸುವ ಮತ್ತು ವೈಯಕ್ತಿಕ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ಹಕ್ಕ”ನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ಘನತೆಯಿಂದ ಜೀವಿಸುವ ಹಕ್ಕನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ ಎಂದು ಅರ್ಥೈಸಲಾಗಿದೆ.
• ವಿಧಿ 23:- ಇದು ಮಾನವರ ಕಳ್ಳಸಾಗಣೆ ಮತ್ತು ಬಲವಂತದ ದುಡಿಮೆಯನ್ನು ನಿಷೇಧಿಸುತ್ತದೆ.
• ವಿಧಿ 24:- ಇದು 14 ವರ್ಷದೊಳಗಿನ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಅಪಾಯಕಾರಿ ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ನೇಮಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದನ್ನು ನಿಷೇಧಿಸುತ್ತದೆ.
• ವಿಧಿ 39(e):- ಕಾರ್ಮಿಕರ ಮತ್ತು ಮಕ್ಕಳ ಆರೋಗ್ಯ ಹಾಗೂ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ದುರುಪಯೋಗಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳದಂತೆ ಮತ್ತು ನಾಗರಿಕರು ತಮ್ಮ ವಯಸ್ಸು ಅಥವಾ ಶಕ್ತಿಗೆ ಸೂಕ್ತವಲ್ಲದ ಉದ್ಯೋಗಗಳನ್ನು ಮಾಡಲು ಒತ್ತಾಯಿಸಲ್ಪಡದಂತೆ ರಾಜ್ಯವು ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು.
• ವಿಧಿ 39(f):- ಮಕ್ಕಳು ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಮತ್ತು ಘನತೆಯ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯಲು ಅವಕಾಶಗಳನ್ನು ಕಲ್ಪಿಸಬೇಕು ಮತ್ತು ನೈತಿಕ ಹಾಗೂ ಭೌತಿಕ ಪರಿತ್ಯಾಗದಿಂದ ರಕ್ಷಣೆ ನೀಡಬೇಕು ಎಂದು ಇದು ಆದೇಶಿಸುತ್ತದೆ.

ಮಕ್ಕಳ ಕಳ್ಳಸಾಗಣೆ ವಿರುದ್ಧ ನ್ಯಾಯಾಂಗದ ಮಧ್ಯಸ್ಥಿಕೆ:

• ವಿಶಾಲ್ ಜೀತ್ v/s ಭಾರತ ಒಕ್ಕೂಟ (1990):- ಈ ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ, ಕಳ್ಳಸಾಗಣೆ ಮತ್ತು ಮಕ್ಕಳ ವೇಶ್ಯಾವಾಟಿಕೆ ಗಂಭೀರ ಸಾಮಾಜಿಕ-ಆರ್ಥಿಕ ಸಮಸ್ಯೆಗಳಾಗಿವೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಅವುಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸಲು ತಡೆಗಟ್ಟುವ ಮತ್ತು ಮಾನವೀಯ ವಿಧಾನ ಅತ್ಯಗತ್ಯ ಎಂದು ಘನ ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಹೇಳಿದೆ.
• ಎಂ. ಸಿ. ಮೆಹ್ತಾ v/s ತಮಿಳುನಾಡು ರಾಜ್ಯ (1996):- ಅಪಾಯಕಾರಿ ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ನೇಮಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದನ್ನು ನಿಷೇಧಿಸುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಘನ ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ಮಾರ್ಗಸೂಚಿಗಳನ್ನು ಹೊರಡಿಸಿತು.
• ಬಚ್‌ಪನ್ ಬಚಾವೋ ಆಂದೋಲನ್ v/s ಭಾರತ ಒಕ್ಕೂಟ (2011):- ಮಕ್ಕಳ ವ್ಯಾಪಕ ಶೋಷಣೆ ಮತ್ತು ಕಳ್ಳಸಾಗಣೆಯನ್ನು ಪರಿಹರಿಸಲು ಸರ್ವೋಚ್ಚ ನ್ಯಾಯಾಲಯ ನಿರ್ದೇಶನಗಳನ್ನು ನೀಡಿತು.
• ಕೆ. ಪಿ. ಕಿರಣ್ ಕುಮಾರ v/s ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯ:- ಸರ್ವೋಚ್ಚ ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ಅಂತಹ ಅಪರಾಧಗಳನ್ನು ತಡೆಗಟ್ಟಲು ಕಠಿಣ ಮಾರ್ಗಸೂಚಿಗಳನ್ನು ನೀಡಿದೆ. ಕಳ್ಳಸಾಗಣೆಯು ಸಂವಿಧಾನವು ಖಾತರಿಪಡಿಸಿದ ಮಕ್ಕಳ ಜೀವಿಸುವ ಮೂಲಭೂತ ಹಕ್ಕನ್ನು ಉಲ್ಲಂಘಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದೆ.

ಮಾನವ ಕಳ್ಳಸಾಗಣೆ ವಿರೋಧಿ ಅಪರಾಧಗಳನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುವ ಕಾನೂನುಗಳು:

• ಅನೈತಿಕ ಕಳ್ಳಸಾಗಣೆ (ತಡೆಗಟ್ಟುವಿಕೆ) ಕಾಯ್ದೆ, 1956:- ಇದು ಅನೈತಿಕ ಕಳ್ಳಸಾಗಣೆ ಮತ್ತು ಲೈಂಗಿಕ ಕೆಲಸವನ್ನು ತಡೆಯುವ ಗುರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಇದು 1978 ಮತ್ತು 1986 ರಲ್ಲಿ ಎರಡು ತಿದ್ದುಪಡಿಗಳಿಗೆ ಒಳಪಟ್ಟಿದೆ.
• ಬಾಲ ಕಾರ್ಮಿಕ (ನಿಷೇಧ ಮತ್ತು ನಿಯಂತ್ರಣ) ಕಾಯ್ದೆ, 1986:- ಇದು ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಕೆಲವು ಉದ್ಯೋಗಗಳಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಳ್ಳದಂತೆ ತಡೆಯುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಇತರ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಮಕ್ಕಳ ಕೆಲಸದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುತ್ತದೆ.
• ಜೀತ ಕಾರ್ಮಿಕ ಪದ್ಧತಿ (ನಿರ್ಮೂಲನೆ) ಕಾಯ್ದೆ, 1976:- ಸಾಲ ತೀರಿಸಲು ಮಕ್ಕಳು ಸೇರಿದಂತೆ ಜನರು ದಾಸ್ಯದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವ ಪದ್ಧತಿಯನ್ನು ಇದು ನಿಷೇಧಿಸುತ್ತದೆ. ಜೀತಪದ್ಧತಿಯಿಂದ ಬಿಡುಗಡೆಗೊಂಡ ಕಾರ್ಮಿಕರ ಪುನರ್ವಸತಿಗಾಗಿ ಚೌಕಟ್ಟನ್ನು ಸಹ ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ.
• ಬಾಲಾಪರಾಧಿ ನ್ಯಾಯ (ಮಕ್ಕಳ ರಕ್ಷಣೆ ಮತ್ತು ಪೋಷಣೆ) ಕಾಯ್ದೆ, 2015:- ಇದು ಕಾನೂನಿನ ಸಂಘರ್ಷದಲ್ಲಿರುವ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಕಾನೂನುಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ.
• ಲೈಂಗಿಕ ಅಪರಾಧಗಳಿಂದ ಮಕ್ಕಳ ರಕ್ಷಣೆ (POCSO) ಕಾಯ್ದೆ, 2012:- ಇದು ಮಕ್ಕಳ ವಾಣಿಜ್ಯಕ ಲೈಂಗಿಕ ಶೋಷಣೆಯನ್ನು ತಡೆಯಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತದೆ.