ಲೇಖಕ: instakas

ಭಾರತದ ಮೊದಲ ಜಲ-ತಟಸ್ಥ ರೈಲು ಬೋಗಿ ನಿರ್ವಹಣಾ ಘಟಕ

ಇತರೆ

ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿದೆ:

• ಅಹಮದಾಬಾದ್‌ನ ಕಾಂಕರಿಯಾ ಬೋಗಿ ನಿರ್ವಹಣಾ ಕೇಂದ್ರವು ನವೀನ ತ್ಯಾಜ್ಯನೀರು ಸಂಸ್ಕರಣೆ ಮತ್ತು ಮರುಬಳಕೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಮೂಲಕ ಭಾರತದ ಮೊದಲ ‘ಜಲ-ತಟಸ್ಥ’ (Water-neutral) ರೈಲ್ವೆ ನಿರ್ವಹಣಾ ಘಟಕವಾಗಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿದೆ.

ಕಾಂಕರಿಯಾ ಬೋಗಿ ನಿರ್ವಹಣಾ ಘಟಕದ ಬಗ್ಗೆ:

• ಇದು ಪ್ರತಿದಿನ ಸುಮಾರು 1.60 ಲಕ್ಷ ಲೀಟರ್ ಮತ್ತು ವಾರ್ಷಿಕವಾಗಿ ಸುಮಾರು 5.84 ಕೋಟಿ ಲೀಟರ್ ನೀರನ್ನು ಉಳಿಸುತ್ತದೆ, ಇದರಿಂದ ಸಿಹಿನೀರಿನ ಮೇಲಿನ ಅವಲಂಬನೆ ಗಣನೀಯವಾಗಿ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತದೆ.
• ಇದು ‘ಸಸ್ಯ-ಆಧಾರಿತ ಮಾಲಿನ್ಯ ನಿವಾರಣಾ’ (ಫೈಟೊರೆಮಿಡಿಯೇಶನ್) ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವನ್ನು ಬಳಸುತ್ತದೆ, ಅಲ್ಲಿ ಸಸ್ಯಗಳು ತ್ಯಾಜ್ಯನೀರನ್ನು ಶುದ್ಧೀಕರಿಸಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತವೆ. ಇದರ ನಂತರ ಜೌಗು ಪ್ರದೇಶದ ಸಂಸ್ಕರಣೆ ಹಾಗೂ ಇಂಗಾಲ ಮತ್ತು ಮರಳು ಶೋಧನೆ ನಡೆಯುತ್ತದೆ.
• ಭೌತಿಕ ಶೋಧನೆ ಮತ್ತು ಅತಿನೇರಳೆ (UV) ಕಿರಣಗಳ ಮೂಲಕ ಸೋಂಕುನಿವಾರಣೆ ಮಾಡುವ ಮೂಲಕ ನೀರನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಶುದ್ಧೀಕರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದರಿಂದ ನೀರನ್ನು ಹೊರಹಾಕುವ ಬದಲು ರೈಲ್ವೆ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಮರುಬಳಕೆ ಮಾಡಲು ಇದು ಸಂಪೂರ್ಣ ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗುತ್ತದೆ.

ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ:

• ಇದು ನೀರಿನ ಬಳಕೆ ಮತ್ತು ನಿರ್ವಹಣಾ ವೆಚ್ಚವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ಪರಿಸರ ಸುಸ್ಥಿರತೆಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಹಸಿರು ಮತ್ತು ದಕ್ಷ ರೈಲ್ವೆ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯಕ್ಕೆ ಒಂದು ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಮಾದರಿಯಾಗಿದೆ.

ಫೈಟೊರೆಮಿಡಿಯೇಶನ್ (Phytoremediation) (ಸಸ್ಯ-ಆಧಾರಿತ ಮಾಲಿನ್ಯ ನಿವಾರಣೆ):

• ಇದು ಕಲುಷಿತ ಮಣ್ಣು, ನೀರು ಅಥವಾ ಅಂತರ್ಜಲವನ್ನು ಶುದ್ಧೀಕರಿಸುವ ಒಂದು ನೈಸರ್ಗಿಕ ಜೈವಿಕ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಾಗಿದ್ದು, ಇದರಲ್ಲಿ ಸಸ್ಯಗಳು ಲೋಹಗಳು, ಕೀಟನಾಶಕಗಳು, ಸ್ಫೋಟಕಗಳು ಮತ್ತು ತೈಲದಂತಹ ಮಾಲಿನ್ಯಕಾರಕಗಳನ್ನು ಹೀರಿಕೊಳ್ಳುವ ಅಥವಾ ವಿಭಜಿಸುವ ಮೂಲಕ ಸ್ವಚ್ಛಗೊಳಿಸುತ್ತವೆ.
• ಕಡಿಮೆ ಮಾಲಿನ್ಯ ಇರುವ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಇದು ಅತ್ಯುತ್ತಮವಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ, ಏಕೆಂದರೆ ಅತಿಯಾದ ಮಾಲಿನ್ಯದ ಮಟ್ಟವು ಸಸ್ಯಗಳ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಬೆಳವಣಿಗೆಯನ್ನು ಕುಂಠಿತಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ.

ಭಾರತದ ಬಾವಲಿಗಳ ಸ್ಥಿತಿಗತಿ ವರದಿ, 2024-25

ಪರಿಸರ

ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿದೆ:

• ‘ನೇಚರ್ ಕನ್ಸರ್ವೇಶನ್ ಫೌಂಡೇಶನ್’, ‘ಬ್ಯಾಟ್ ಕನ್ಸರ್ವೇಶನ್ ಇಂಟರ್‌ನ್ಯಾಷನಲ್’, ವರ್ಲ್ಡ್ ವೈಡ್ ಫಂಡ್ ಫಾರ್ ನೇಚರ್ (WWF) ಮತ್ತು ‘ಸೆಂಟರ್ ಫಾರ್ ವೈಲ್ಡ್‌ಲೈಫ್ ಸ್ಟಡೀಸ್’ ಸಹಯೋಗದೊಂದಿಗೆ, ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಬಾವಲಿಗಳ ಸ್ಥಿತಿ, ಜೀವವೈವಿಧ್ಯತೆ ಮತ್ತು ಅಪಾಯಗಳನ್ನು ಎತ್ತಿ ತೋರಿಸುವ ಮೊದಲ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ ವರದಿಯಾದ “ಭಾರತದ ಬಾವಲಿಗಳ ಸ್ಥಿತಿಗತಿ, 2024-25” (State of India’s Bats, 2024–25) ಅನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ.

ಈ ವರದಿಯ ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶಗಳು:

• ಭೌಗೋಳಿಕ ಹಂಚಿಕೆ: ಭಾರತವು ಸುಮಾರು 135 ಬಾವಲಿ ಪ್ರಭೇದಗಳಿಗೆ ನೆಲೆಯಾಗಿದೆ. 
• ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳವು 68 ಬಾವಲಿ ಪ್ರಭೇದಗಳೊಂದಿಗೆ ಮುಂಚೂಣಿಯಲ್ಲಿದೆ, ನಂತರದ ಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿ ಮೇಘಾಲಯ (66), ಉತ್ತರಾಖಂಡ (52), ಸಿಕ್ಕಿಂ (43), ಹಾಗೂ ಕೇರಳ ಮತ್ತು ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ತಲಾ 41 ಪ್ರಭೇದಗಳಿದ್ದು, ಈ ಜೀವವೈವಿಧ್ಯತೆಯನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತವೆ.
• ನಗರಗಳ ಪೈಕಿ, ನಗರೀಕರಣದ ತೀವ್ರ ಒತ್ತಡದ ನಡುವೆಯೂ ದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ 15 ಬಾವಲಿ ಪ್ರಭೇದಗಳು ಕಂಡುಬಂದಿವೆ.
• ಸ್ಥಳೀಯತೆ ಮತ್ತು ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಸ್ಥಿತಿ:-
  • 16 ಪ್ರಭೇದಗಳು ಭಾರತಕ್ಕೆ ಮಾತ್ರ ಸ್ಥಳೀಯವಾಗಿವೆ.
  • 7 ಪ್ರಭೇದಗಳನ್ನು IUCN ‘ಅಪಾಯಕ್ಕೊಳಗಾದ ಪ್ರಭೇದಗಳ’ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಿದೆ.
  • 35 ಪ್ರಭೇದಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಸಾಕಷ್ಟು ದತ್ತಾಂಶವಿಲ್ಲ (DD) ಅಥವಾ ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ ಮಾಡಲಾಗಿಲ್ಲ.
• ಅಪಾಯಗಳು:- ನಗರೀಕರಣ, ಅರಣ್ಯನಾಶ, ಭೂ-ಬಳಕೆಯ ಬದಲಾವಣೆ ಮತ್ತು ಹವಾಮಾನ ಬದಲಾವಣೆಯ ಪರಿಣಾಮಗಳು.

ಬಾವಲಿಗಳ ಕುರಿತಾದ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಸಂಗತಿಗಳು:

• ಬಾವಲಿಗಳು ‘ಕೈರೋಪ್ಟೆರಾ’ ಗಣಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಸಸ್ತನಿಗಳಾಗಿವೆ. ಇವು ನಿರಂತರವಾಗಿ ಹಾರಬಲ್ಲ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವಿರುವ ಏಕೈಕ ಸಸ್ತನಿಗಳಾಗಿದ್ದು.
• ಇವುಗಳ ಉದ್ದವಾದ ಬೆರಳಿನ ಮೂಳೆಗಳ ಮೇಲೆ ಹಿಗ್ಗಿದ ಚರ್ಮದಿಂದ ರಚಿತವಾದ ರೆಕ್ಕೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ.
• ಪ್ರಪಂಚದಾದ್ಯಂತ 1,400 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಬಾವಲಿ ಪ್ರಭೇದಗಳಿವೆ. 
• ಅಂಟಾರ್ಕ್ಟಿಕಾವನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ ಬಹುತೇಕ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಖಂಡದಲ್ಲೂ ಇವು ವಾಸಿಸುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಉಷ್ಣವಲಯದ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದುತ್ತವೆ.
• ಪರಾಗಸ್ಪರ್ಶಕಗಳಾಗಿ, ಬೀಜ ಪ್ರಸರಣದ ವಾಹಕಗಳಾಗಿ ಮತ್ತು ಕೃಷಿ ಕೀಟಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ ಹಾನಿಕಾರಕ ಕೀಟಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುವ ನೈಸರ್ಗಿಕ ನಿಯಂತ್ರಕಗಳಾಗಿ ಇವು ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ನಿರ್ಣಾಯಕ ಪಾತ್ರವಹಿಸುತ್ತವೆ.
• ಬಹುಪಾಲು ಬಾವಲಿಗಳು ಕತ್ತಲೆಯಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸಲು ಮತ್ತು ಬೇಟೆಯಾಡಲು ಪ್ರತಿಧ್ವನಿ-ಸ್ಥಳ-ಪತ್ತೆ (Echolocation – ಹೆಚ್ಚಿನ ಆವರ್ತನದ ಧ್ವನಿ ತರಂಗಗಳು) ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಬಳಸುತ್ತವೆ. ಇದು ರಾತ್ರಿಯ ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಅವುಗಳಿಗೆ ಅನುವು ಮಾಡಿಕೊಡುವ ವಿಶಿಷ್ಟ ಹೊಂದಾಣಿಕೆಯಾಗಿದೆ.

• ಪಕ್ಷಿಗಳಂತೆ ಬಾವಲಿಗಳು ನೆಲದ ಮೇಲಿಂದ ಸುಲಭವಾಗಿ ಹಾರಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ; ಅವು ಹಾರಾಟವನ್ನು ಆರಂಭಿಸಲು ತಲೆಕೆಳಗಾಗಿ ನೇತಾಡುತ್ತವೆ.
• ಅವು ಹಗಲಿನಲ್ಲಿ ಗುಹೆಗಳಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಮರಗಳ ಪೊಟರೆಗಳಲ್ಲಿ ವಿಶ್ರಾಂತಿ ಪಡೆಯುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ವಿವಿಧ ಗಾತ್ರದ ಸಮೂಹಗಳನ್ನು (Colonies) ರಚಿಸುತ್ತವೆ.
• ಇಂಡಿಯನ್ ಫ್ಲೈಯಿಂಗ್ ಫಾಕ್ಸ್ (ಭಾರತೀಯ ಹಾರುವ ನರಿ – ಪ್ಟೆರೋಪುಸ್ ಜಿಗಂಟೆಕ್ಸ್) ಭಾರತದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಬಾವಲಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಇದು ಪರಾಗಸ್ಪರ್ಶ ಹಾಗೂ ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಆರೋಗ್ಯ ಕಾಪಾಡುವಲ್ಲಿ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರಭೇದವಾಗಿದೆ.
• ಬಾವಲಿಗಳು ಕರೋನಾವೈರಸ್, ನಿಪಾಹ್ ವೈರಸ್ ಮತ್ತು ಎಬೋಲಾ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವಾರು ವೈರಸ್‌ಗಳ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಆಶ್ರಯ ತಾಣಗಳಾಗಿವೆ. ಆದರೂ ಅವು ಅಸಾಧಾರಣ ರೋಗನಿರೋಧಕ ಶಕ್ತಿ ಮತ್ತು ದೀರ್ಘಾಯುಷ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ, ಇದು ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳಿಗೆ ಸಂಶೋಧನೆಯ ವಿಷಯವಾಗಿದೆ.

ಆಕ್ರಮಣಕಾರಿ ಸಸ್ಯ ಪ್ರಭೇದಗಳನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಲು ಕೇರಳದ ಸಸ್ಯಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರ ನಾವೀನ್ಯತೆ

ಪರಿಸರ

ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿದೆ: 

• ಮಲಬಾರ್ ಸಸ್ಯೋದ್ಯಾನ ಮತ್ತು ಸಸ್ಯ ವಿಜ್ಞಾನ ಸಂಸ್ಥೆಯ (MBGIPS) ಸಸ್ಯಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ ಎನ್. ಅಲಿಮ್ ಯೂಸುಫ್ ಅವರು, ಕೇರಳದಲ್ಲಿನ ಆಕ್ರಮಣಕಾರಿ ಸಸ್ಯ ಪ್ರಭೇದಗಳನ್ನು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚುವ ಅಪ್ಲಿಕೇಶನ್ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದ್ದಕ್ಕಾಗಿ ‘ವರ್ಲ್ಡ್ ವೈಡ್ ಫಂಡ್ ಫಾರ್ ನೇಚರ್ (WWF) ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿ’ಯನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ.

ಈ ನಾವೀನ್ಯತೆಯ ಬಗ್ಗೆ:

• ‘ನಿಯೋಫೈಟ್ ಐಡಿ’ (Neophyte ID) ಎಂಬ ಈ ಅಪ್ಲಿಕೇಶನ್, ಕೃತಕ-ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆ (AI) ಚಾಲಿತ ಮೊಬೈಲ್ ಸಾಧನವಾಗಿದ್ದು, ಇದು ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಸೆರೆಹಿಡಿಯುವ ಮೂಲಕ ಆಕ್ರಮಣಕಾರಿ ಸಸ್ಯ ಪ್ರಭೇದಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಲು ಬಳಕೆದಾರರಿಗೆ ಅನುವು ಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತದೆ.
• ಈ ಆ್ಯಪ್ ಕೇರಳದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ಸುಮಾರು 100 ಆಕ್ರಮಣಕಾರಿ ಸಸ್ಯ ಪ್ರಭೇದಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಬಲ್ಲ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. 
• ಆಕ್ರಮಣಕಾರಿ ಪ್ರಭೇದಗಳ ಹರಡುವಿಕೆಯನ್ನು ಗುರುತಿಸಲು ಇದು ಭೌಗೋಳಿಕ ಅಂತರಿಕ್ಷ ನಿಗಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಬಳಸುತ್ತದೆ, ಇದು ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಸಂಶೋಧನೆಗಳಿಗೆ ಹಾಗೂ ಭವಿಷ್ಯದ ನೀತಿ-ರೂಪಿಸುವ ಕ್ರಮಗಳಿಗೆ ಸಹಕಾರಿಯಾಗಿದೆ.

ಆಕ್ರಮಣಕಾರಿ ಸಸ್ಯ ಪ್ರಭೇದಗಳು (Invasive plant species):

• ವ್ಯಾಖ್ಯಾನ:- ಆಕ್ರಮಣಶೀಲ ಪ್ರಭೇದಗಳು ಸ್ಥಳೀಯವಲ್ಲದ ಜೀವಿಗಳಾಗಿದ್ದು (ಪ್ರಾಣಿಗಳು, ಸಸ್ಯಗಳು, ಶಿಲೀಂಧ್ರಗಳು, ಸೂಕ್ಷ್ಮಜೀವಿಗಳು), ಅವು ಸ್ವಯಂ-ಪೋಷಕ ಸಂತತಿಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಪರಿಸರ, ಆರ್ಥಿಕತೆ ಅಥವಾ ಮಾನವನ ಆರೋಗ್ಯಕ್ಕೆ ಹಾನಿಯನ್ನುಂಟುಮಾಡುತ್ತವೆ.
• ಪರಿಣಾಮಗಳು:- ಅವು ಜೀವವೈವಿಧ್ಯತೆಯ ನಷ್ಟ ಮತ್ತು ಪರಿಸರ ಅಸಮತೋಲನಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತವೆ ಹಾಗೂ ಕೃಷಿ, ಅರಣ್ಯ ಮತ್ತು ಮೀನುಗಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಗಮನಾರ್ಹವಾದ ಆರ್ಥಿಕ ನಷ್ಟಕ್ಕೆ ದಾರಿ ಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತವೆ.
• ಕಾರಣಗಳು:- ಜಾಗತೀಕರಣ (ಹೆಚ್ಚಿದ ವ್ಯಾಪಾರ ಮತ್ತು ಪ್ರಯಾಣ), ಮಾನವ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು ಮತ್ತು ಹವಾಮಾನ ಬದಲಾವಣೆಯು ಅವುಗಳ ಹರಡುವಿಕೆ ಮತ್ತು ಸ್ಥಾಪನೆಗೆ ಅನುಕೂಲ ಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತವೆ.
• ಭಾರತೀಯ ಸನ್ನಿವೇಶ:- ಭಾರತವು ‘ಲಂಟಾನಾ ಕ್ಯಾಮಾರಾ’ ಮತ್ತು ಜಲಕುಂಭಿ (ವಾಟರ್ ಹಯಸಿಂತ್)  ನಂತಹ ಸಸ್ಯಗಳು, ಹಾಗೂ ‘ಆಫ್ರಿಕಾದ ಮಾಗೂರು ಮೀನು (ಕ್ಯಾಟ್‌ಫಿಶ್)’ ಮತ್ತು ‘ನೈಲ್  ತಿಲಾಪಿಯಾ ಮೀನು’ದಂತಹ ಪ್ರಾಣಿಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಂತೆ ಹಲವಾರು ವ್ಯಾಪಕ ಆಕ್ರಮಣಶೀಲ ಪ್ರಭೇದಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.

ಶಾಹ್ತೂಷ್ ಉಣ್ಣೆ (Shahtoosh Wool)

ಪರಿಸರ

ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿದೆ: 

• ಶಾಹತೂಷ್ ಶಾಲುಗಳನ್ನು ಅಕ್ರಮವಾಗಿ ರಫ್ತು ಮಾಡಲು ಯತ್ನಿಸಿದ ಜೈಪುರ ಮೂಲದ ಕಲಾ ಪ್ರದರ್ಶನಾಲಯದ ಮಾಲೀಕನಿಗೆ ದೆಹಲಿ ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ಶಿಕ್ಷೆ ವಿಧಿಸಿದೆ.

‘ಶಾಹ್ತೂಷ್ ಉಣ್ಣೆ’ಯ ಬಗ್ಗೆ:

• ಇದನ್ನು ‘ಚಿರು’ (Chiru) ಎಂದೂ ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಟಿಬೆಟಿನ ಹುಲ್ಲೆಯ ಕೂದಲಿನಿಂದ ಪಡೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.
• ಈ ಉಣ್ಣೆಯನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಆ ಪ್ರಾಣಿಯನ್ನು ಕೊಲ್ಲಲಾಗುತ್ತದೆ.
• ಈ ಶಾಹ್ತೂಷ್ ವ್ಯಾಪಾರವನ್ನು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ, ಜಾಗತಿಕ ಮಟ್ಟದಲ್ಲೂ ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಾಗಿ ನಿಷೇಧಿಸಲಾಗಿದೆ. 

‘ಚಿರು’/ ಟಿಬೆಟಿನ ಹುಲ್ಲೆ (Tibetan Antelope) ಕುರಿತು:

• • ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಹೆಸರು:- ಪಾಂಥೋಲೋಪ್ಸ್ ಹಾಡ್ಗ್ಸೋನಿ (Pantholops hodgsonii)
  • ಚಿರು ಎನ್ನುವುದು ಟಿಬೆಟಿನ ಪ್ರಸ್ಥಭೂಮಿಯ (3,250-5,500 ಮೀಟರ್) ಎತ್ತರದ ಹುಲ್ಲುಗಾವಲು ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ ಸ್ಥಳೀಯವಾದ ಮಧ್ಯಮ-ಗಾತ್ರದ ಸೀಳುಗೊರಸಿನ ಸಸ್ತನಿಯಾಗಿದೆ (Bovid).
  • ಆವಾಸಸ್ಥಾನ:- ಅವು ಟಿಬೆಟ್, ಕಿಂಗ್ಹೈ ಮತ್ತು ಚೀನಾದ ಕ್ಸಿನ್‌ಜಿಯಾಂಗ್‌ನ ಶುಷ್ಕ, ಶೀತ ಹುಲ್ಲುಗಾವಲುಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತವೆ, ಜೊತೆಗೆ ಭಾರತದ ಲಡಾಖ್‌ನಲ್ಲಿ (ಚಾಂಗ್‌ಥಾಂಗ್ ಪ್ರದೇಶ) ಇವುಗಳ ಸಣ್ಣ ಪ್ರಮಾಣದ ಸಂತತಿಯಿದೆ.
  • ದೈಹಿಕ ಲಕ್ಷಣ:- ಅವು ಬಿಳಿ ಹೊಟ್ಟೆಯೊಂದಿಗೆ ತೆಳು-ಕಂದು ಬಣ್ಣದಿಂದ ಕೆಂಪು-ಕಂದು ಬಣ್ಣದ ತುಪ್ಪಟವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ. ಗಂಡು ಹುಲ್ಲೆಗಳ ಮುಖ ಮತ್ತು ಕಾಲುಗಳ ಮೇಲೆ ಕಪ್ಪು ಗುರುತುಗಳಿರುತ್ತವೆ, ಇವು ಹೆಣ್ಣು ಚಿಗರೆಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವುದಿಲ್ಲ.

• ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಸ್ಥಿತಿ:-

• • IUCN ಕೆಂಪು ಪಟ್ಟಿ – ಅಪಾಯದ ಅಂಚಿನಲ್ಲಿರುವ (NT)
  • ವನ್ಯಜೀವಿ (ಸಂರಕ್ಷಣೆ) ಕಾಯ್ದೆ, 1972 – ಅನುಸೂಚಿ I

CITES – ಅನುಬಂಧ I

ಆಪರೇಷನ್ ನಮ್ಖೋರ್ (Operation Numkhor)

ರಕ್ಷಣೆ/ಭದ್ರತೆ

ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿದೆ: 

• ವಾಹನ ಕಳ್ಳಸಾಗಣೆ ಮತ್ತು ನಕಲಿ ನೋಂದಣಿ ಜಾಲಗಳ ವಿರುದ್ಧದ ರಾಷ್ಟ್ರವ್ಯಾಪಿ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯಾದ ‘ಆಪರೇಷನ್ ನಮ್ಖೋರ್’ ಕುರಿತು ಮುಂಬರುವ ಇಂಡೋ-ಭೂತಾನ್ ಜಂಟಿ ‘ಕಸ್ಟಮ್ಸ್ ಗ್ರೂಪ್ ಸಭೆ’ಯಲ್ಲಿ ಚರ್ಚಿಸುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿದೆ.

ಆಪರೇಷನ್ ನುಮ್ಖೋರ್ ಬಗ್ಗೆ:

• ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದವರು:- ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2025 ರಲ್ಲಿ ಕೊಚ್ಚಿಯ ಸುಂಕ (ತಡೆಗಟ್ಟುವ) ಆಯುಕ್ತಾಲಯ ಇದನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿತು.
• ಉದ್ದೇಶ:- ಭೂತಾನ್‌ನಿಂದ ಉನ್ನತ-ಮಟ್ಟದ ಐಷಾರಾಮಿ ವಾಹನಗಳ ಕಳ್ಳಸಾಗಣೆಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ವ್ಯಾಪಕ ಜಾಲವನ್ನು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚುವುದು.
• ಈ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯು ಭಾರಿ ಕಸ್ಟಮ್ಸ್ ಸುಂಕಗಳನ್ನು ತಪ್ಪಿಸುವ ಮೂಲಕ ಮತ್ತು ನಕಲಿ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಭಾರತದಾದ್ಯಂತ ಅಕ್ರಮವಾಗಿ ನೋಂದಾಯಿಸಲಾದ 15,000 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ವಾಹನಗಳನ್ನು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಿದೆ.

ಭಾರತೀಯ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಸನ್ನಿವೇಶದ ಜಾಗೃತಿ ವರದಿ, 2025 (ISSAR-2025)

ವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ

ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿದೆ: 

• ಇತ್ತೀಚಿಗೆ ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ನಡೆದ 2ನೇ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶಯಾನ ಮಿಷನ್ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಣೆ (SMOPS-2026) ಸಮ್ಮೇಳನದ ಉದ್ಘಾಟನಾ ಅಧಿವೇಶನದಲ್ಲಿ, ಇಸ್ರೋ ‘ಭಾರತೀಯ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಸನ್ನಿವೇಶದ ಜಾಗೃತಿ ವರದಿ 2025′ (Indian Space Situational Awareness Report – ISSAR-2025) ಅನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದೆ.

2025ರ ಪ್ರಮುಖ ಜಾಗತಿಕ ಮತ್ತು ಭಾರತೀಯ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳು:

• ಜಾಗತಿಕ ಚಟುವಟಿಕೆ:- 2025 ರಲ್ಲಿ ದಾಖಲೆಯ 315 ಯಶಸ್ವಿ ಉಡಾವಣೆಗಳ ಮೂಲಕ 4,198 ಉಪಗ್ರಹಗಳನ್ನು ಕಕ್ಷೆಗೆ ಸೇರಿಸಲಾಗಿದೆ.
• ಭಾರತೀಯ ಸನ್ನಿವೇಶ: ಭಾರತವು ತನ್ನ 100ನೇ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆ (GSLV-F15/NVS-02) ಸೇರಿದಂತೆ 5 ಉಡಾವಣೆಗಳನ್ನು ದಾಖಲಿಸಿದೆ. ನಿಸಾರ್ (NISAR) ಜಂಟಿ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆ, ಸ್ಪೇಡೆಕ್ಸ್ (SpaDeX) ಸ್ವಾಯತ್ತ ಜೋಡಣಾ ಪರೀಕ್ಷೆ (Autonomous docking test) ಮತ್ತು ‘ಆದಿತ್ಯ-ಎಲ್1’ ನ ನಿರಂತರ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳು ಪ್ರಮುಖ ಸಾಧನೆಗಳಲ್ಲಿ ಸೇರಿವೆ.
• ಸುರಕ್ಷತೆ ಮತ್ತು ಅನ್ವೇಷಣೆ: ಇಸ್ರೋ, ನಿಸಾರ್ ಉಪಗ್ರಹವನ್ನು ಉಡಾವಣೆ ಮಾಡಿದೆ ಹಾಗೂ ತನ್ನ ‘ತ್ಯಾಜ್ಯ ಮುಕ್ತ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆ 2030’ (DFSM 2030) ಅನ್ನು ಮುನ್ನಡೆಸುತ್ತಿದೆ.
• ಮಾನವ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶಯಾನ: ಆಕ್ಸಿಯಮ್-4 (Axiom-4) ಮಿಷನ್ ನ ನೇತೃತ್ವವನ್ನು ಗ್ರೂಪ್ ಕ್ಯಾಪ್ಟನ್ ಶುಭಾಂಶು ಶುಕ್ಲಾ ಅವರು ವಹಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಮೂಲಕ ಮಾನವ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶಯಾನದಲ್ಲಿ ಮಹತ್ವದ ಪ್ರಗತಿ ಸಾಧಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಇಂಗಾಲದ ಗಡಿ ಸಮನ್ವಯ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನ (CBAM)

ಪರಿಸರ

ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿದೆ:

• ಜನವರಿ 1, 2028 ರಿಂದ ಸುಮಾರು 180 ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಉತ್ಪನ್ನಗಳನ್ನು ಸೇರ್ಪಡಿಸುವಂತೆ ‘ಇಂಗಾಲದ ಗಡಿ ಸಮನ್ವಯ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನ’ (CBAM – Carbon Border Adjustment Mechanism)ದ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಲು ಯುರೋಪಿಯನ್ ಆಯೋಗವು ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಿದೆ.

ಇಂಗಾಲದ ಗಡಿ ಸಮನ್ವಯ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನ (CBAM)ದ ಬಗ್ಗೆ:

• CBAM ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ ರೂಪ:- ಕಾರ್ಬನ್ ಬಾರ್ಡರ್ ಅಡ್ಜಸ್ಟಮೆಂಟ್ ಮೆಕ್ಯಾನಿಸ್ಮ್ (Carbon Border Adjustment Mechanism)
• ಇದೊಂದು ಐರೋಪ್ಯಾ ಒಕ್ಕೂಟದ ಉಪಕ್ರಮವಾಗಿದೆ.
• ಇದು ಐರೋಪ್ಯಾ ಒಕ್ಕೂಟವು ಆಮದು ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವ ಸಿಮೆಂಟ್ ಮತ್ತು ಕೆಲವು ವಿದ್ಯುತ್‌ನಂತಹ ಇಂಗಾಲ-ಸಾಂದ್ರಿತ ಉತ್ಪನ್ನಗಳ ಮೇಲೆ ವಿಧಿಸುವ ಇಂಗಾಲದ ಸುಂಕವಾಗಿದೆ.
• ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ:- ಇದೊಂದು ಇಂಗಾಲದ ಬೆಲೆ ನಿರ್ಧಾರದ ಕ್ರಮವಾಗಿದ್ದು, ಹಸಿರುಮನೆ ಅನಿಲಗಳ ಹೊರಸೂಸುವಿಕೆಯನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಲು ಪ್ರೇರೇಪಿಸುತ್ತದೆ. ಒಂದು ವಾಣಿಜ್ಯ-ಆಧಾರಿತ ಕ್ರಮವಾಗಿ, ಇದು ಜಾಗತಿಕ ಉತ್ಪಾದನಾ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಮತ್ತು ರಫ್ತು ಚಟುವಟಿಕೆಗಳ ಮೇಲೆ ನಿರ್ಣಾಯಕ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರುತ್ತದೆ.

ಸಾಗರದ ಉಷ್ಣ ಅಲೆಗಳು

ಭೂಗೋಳ

ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿದೆ: 

• ಸಾಗರದ ಉಷ್ಣ ಅಲೆಗಳ (MHWs) ಮೇಲೆ ಹಾದುಹೋಗುವ ಉಷ್ಣವಲಯದ ಚಂಡಮಾರುತಗಳು ‘ತ್ವರಿತ ತೀವ್ರತೆಯ’ ಮೂಲಕ 60% ರಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಿನ ಬಿಲಿಯನ್-ಡಾಲರ್ ಮೌಲ್ಯದ ವಿಪತ್ತುಗಳಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತವೆ ಎಂದು ಹೊಸ ಅಧ್ಯಯನವೊಂದು ಎಚ್ಚರಿಸಿದೆ.

ಸಾಗರದ ಉಷ್ಣ ಅಲೆಗಳ (Marine Heatwaves – MHWs) ಬಗ್ಗೆ:

• ವ್ಯಾಖ್ಯಾನ:- ಇದು ಒಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಸಾಗರ ಮೇಲ್ಮೈ ತಾಪಮಾನವು ಸಾಮಾನ್ಯ ಮಟ್ಟಕ್ಕಿಂತ ಅಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಸುದೀರ್ಘ ಅವಧಿಯವರೆಗೆ ಉಳಿಯುವ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಸಾಗರದ ಉಷ್ಣ ಅಲೆಗಳು ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.
• ಇವುಗಳನ್ನು ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಎರಡು ಪ್ರಮುಖ ಮಾನದಂಡಗಳ ಮೂಲಕ ಗುರುತಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ:-

• ಅವಧಿ: ಇದು ಕೆಲವು ದಿನಗಳಿಂದ ಆರಂಭಿಸಿ ಹಲವಾರು ತಿಂಗಳುಗಳವರೆಗೆ ಇರುತ್ತದೆ.
• ತೀವ್ರತೆ: ಇದನ್ನು ದೀರ್ಘಾವಧಿಯ ಋತುಮಾನದ ಸರಾಸರಿಯಿಂದ ಉಂಟಾದ ವಿಚಲನ ಅಥವಾ ಪಲ್ಲಟ ಎಂದು ಅಳೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ‘ತಾಪಮಾನದ ಅಸಹಜತೆ’ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ

• ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣಗಳು:-

• ಹವಾಮಾನ ಬದಲಾವಣೆ: ವಾತಾವರಣದ 90%+ ರಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಶಾಖವನ್ನು ಸಾಗರಗಳು ಹೀರಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ, ಇದು ಮೂಲ ತಾಪಮಾನವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ.
• ಸಾಗರ ಪ್ರವಾಹಗಳು: ಬೆಚ್ಚಗಿನ ನೀರಿನ ಪ್ರವಾಹಗಳು ತಂಪಾದ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ ಸ್ಥಳಾಂತರಗೊಳ್ಳುತ್ತವೆ.
• ವಾತಾವರಣದ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು: ‘ಉತ್ತರ ಪೆಸಿಫಿಕ್ ಅಧಿಕ ಒತ್ತಡ ಕೇಂದ್ರ’ (North Pacific High) ನಂತಹ ಅಧಿಕ-ಒತ್ತಡದ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು ಸಾಗರ ಮೇಲ್ಮೈ ಶಾಖವನ್ನು ಅಲ್ಲಿಯೇ ಹಿಡಿದಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ.
• ಎಲ್ ನಿನೋ (El Niño): ಇದು ಪೆಸಿಫಿಕ್ ಸಾಗರದ ಮೇಲ್ಮೈ ತಾಪಮಾನವನ್ನು ಗಣನೀಯವಾಗಿ ಏರಿಕೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಇದುವರೆಗೂ ದಾಖಲಾದ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಸಾಗರ ಉಷ್ಣ ಅಲೆಗಳಿಗೆ (MHWs) ಚಾಲನೆ ನೀಡುತ್ತದೆ. 
• ಪ್ರಭಾವಗಳು:- ಹವಳದ ಬಿಳುಪು (coral bleaching), ಮೀನುಗಳ ಸ್ಥಳಾಂತರ, ಸಾಗರದ ಪರಿಸರದ ಹಾನಿ.

“ಮೆಮ್‌ಫ್ಲೇಶನ್” (Memflation) : ಮೆಮೊರಿ ಬೆಲೆ ಹಣದುಬ್ಬರ

ಆರ್ಥಿಕತೆ

ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿದೆ: 

• ಗಾರ್ಟ್ನರ್ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಮುನ್ಸೂಚನೆಯಂತೆ, 2026ರ ವೇಳೆಗೆ ಜಾಗತಿಕ ಅರೆವಾಹಕ (ಸೆಮಿಕಂಡಕ್ಟರ್) ಉದ್ಯಮದ ಆದಾಯವು $1.3 ಟ್ರಿಲಿಯನ್ ತಲುಪುವ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಿದೆ. 
• ಈ ಉದ್ಯಮವು ಸತತ ಮೂರನೇ ವರ್ಷವೂ ಎರಡಂಕಿಯ ಬೆಳವಣಿಗೆಯನ್ನು ಸಾಧಿಸಲು ‘ಮೆಮ್‌ಫ್ಲೇಶನ್’ (Memflation) ಅಥವಾ ಮೆಮೊರಿ ಬೆಲೆಗಳ ನಿರಂತರ ಏರಿಕೆಯ ಪ್ರವೃತ್ತಿಯೇ ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರೇರಕ ಶಕ್ತಿಯಾಗಿದೆ.

ಮೆಮ್‌ಫ್ಲೇಶನ್ (Memflation- Memory Price Inflation) ಬಗ್ಗೆ:

• ಹಣದುಬ್ಬರ (Inflation): ಇದು ಕಾಲಕ್ರಮೇಣವಾಗಿ ಆರ್ಥಿಕತೆಯಲ್ಲಿ ಸರಕು ಮತ್ತು ಸೇವೆಗಳ ಒಟ್ಟಾರೆ ಬೆಲೆಗಳಲ್ಲಿನ ಸಾಮಾನ್ಯ ಏರಿಕೆಯನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ.
• ಮೆಮ್‌ಫ್ಲೇಶನ್ (Memflation): ಇದು ಒಂದು ರಚನಾತ್ಮಕ ಆರ್ಥಿಕ ಪ್ರವೃತ್ತಿಯಾಗಿದ್ದು, ಇದರಲ್ಲಿ ಅರೆವಾಹಕ (ಸೆಮಿಕಂಡಕ್ಟರ್) ಮೆಮೊರಿ ಬೆಲೆಗಳು ಕಾಲಾನಂತರದಲ್ಲಿ ವೇಗವಾಗಿ ಮತ್ತು ನಿರಂತರವಾಗಿ ಏರಿಕೆಯಾಗುತ್ತವೆ.

ಅಮೆಜಾನ್ ಮಳೆಕಾಡುಗಳು

ಪರಿಸರ

ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿದೆ: 

• ಇತ್ತೀಚಿನ ಅಧ್ಯಯನವೊಂದು, 2023-2024ರ ಸತತ ಬರಗಾಲವು ಅಮೆಜಾನ್ ಮಳೆಕಾಡಿನ ತೇವಾಂಶ ಮತ್ತು ಜೀವರಾಶಿಯು ಕಳೆದ ಮೂರು ದಶಕಗಳಲ್ಲಿಯೇ ಅತ್ಯಂತ ಕನಿಷ್ಠ ಮಟ್ಟಕ್ಕೆ ಕುಸಿಯುವಂತೆ ಮಾಡಿದೆ ಎಂದು ದೃಢಪಡಿಸಿದೆ. ಇದು ಅರಣ್ಯವು ಎದುರಿಸುತ್ತಿರುವ ತೀವ್ರವಾದ ಪರಿಸರ ಒತ್ತಡವನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. 

ಅಮೆಜಾನ್ ಮಳೆಕಾಡುಗಳ (Amazon Rainforests) ಬಗ್ಗೆ:

• ಭೌಗೋಳಿಕ ಸ್ಥಾನ:- ಈ ಮಳೆಕಾಡುಗಳು ದಕ್ಷಿಣ ಅಮೆರಿಕಾ ಖಂಡದ 9 ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಹರಡಿಕೊಂಡಿದೆ. ಅವುಗಳೆಂದರೆ,

• ಈ ಅರಣ್ಯದ ಬಹುಪಾಲು ಭಾಗ ಅಂದರೆ 60% ಬ್ರೆಜಿಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಹರಡಿಕೊಂಡರೆ. ನಂತರದ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಪೆರು (13%), ಕೊಲಂಬಿಯಾ (10%), ಬೊಲಿವಿಯಾ, ಈಕ್ವೆಡಾರ್, ಫ್ರೆಂಚ್ ಗಯಾನಾ, ಗಯಾನಾ, ಸುರಿನಾಮ್ ಹಾಗೂ ವೆನೆಜುವೆಲಾದಲ್ಲಿ ಹರಡಿಕೊಂಡಿದೆ.

• ಆವೃತ್ತವಾದ ಪ್ರದೇಶ:- ಇದು ಉತ್ತರಕ್ಕೆ ಗಯಾನಾ ಪ್ರಸ್ಥಭೂಮಿಗಳು, ಪಶ್ಚಿಮಕ್ಕೆ ಆಂಡಿಸ್ ಪರ್ವತಗಳು, ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕೆ ಬ್ರೆಜಿಲ್ ನ ಕೇಂದ್ರ ಪ್ರಸ್ಥಭೂಮಿ ಮತ್ತು ಪೂರ್ವಕ್ಕೆ ಅಟ್ಲಾಂಟಿಕ್ ಮಹಾಸಾಗರದಿಂದ ಆವೃತವಾಗಿದೆ.
• ಹವಾಮಾನ:- ಇಲ್ಲಿ ವರ್ಷಪೂರ್ತಿ 26-30°C ತಾಪಮಾನದೊಂದಿಗೆ ಬಿಸಿ ಮತ್ತು ಆರ್ದ್ರ  ವಾತಾವರಣವಿರುತ್ತದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಋತುಮಾನಗಳಿಲ್ಲ. ವಾರ್ಷಿಕ ಮಳೆಯ ಪ್ರಮಾಣವು 2,000 ಮಿ.ಮೀ ನಿಂದ 10,920 ಮಿ.ಮೀ ವರೆಗೆ ಇರುತ್ತದೆ.
• ಬುಡಕಟ್ಟು ಸಮುದಾಯಗಳು:- ಯಾನೊಮಾಮೊ, ಕಯಾಪೊ, ಅಕುಂಟ್ಸು, ಮ್ಯಾಟ್ಸೆಸ್, ತುಪಿ ಇತ್ಯಾದಿ.
• ಪ್ರಾಣಿಸಂಕುಲ:- ಅನಕೊಂಡ, ಜೀಸಸ್ ಹಲ್ಲಿ (ಬಾಸಿಲಿಸ್ಕ್), ಹೌಲರ್ ಕೋತಿ, ಸುವರ್ಣ ಕೇಸರದ ಟಮರಿನ್, ಜಾಗ್ವಾರ್, ಸ್ಲಾತ್, ಸ್ಪೈಡರ್ ವಾನರ, ಅಮೆಜಾನ್ ನದಿ ಡಾಲ್ಫಿನ್, ಟೂಕನ್, ಸ್ಕಾರ್ಲೆಟ್, ವಾನರ, ವಿಷಪೂರಿತ ಡಾರ್ಟ್ ಕಪ್ಪೆ ಹಾಗೂ ಪಾರದರ್ಶಕ ಕಪ್ಪೆಗಳನ್ನು ಈ ಅರಣ್ಯದಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು.
• ಸಸ್ಯಸಂಕುಲ:-  ಮರ್ಟಲ್, ಲಾರೆಲ್, ತಾಳೆ, ಅಕೇಶಿಯ, ಬೀಟೆ ಮರ (ರೋಸ್‌ವುಡ್), ಬ್ರೆಜಿಲ್ ನಟ್, ರಬ್ಬರ್ ಮರ, ಮಹಾಗನಿ ಮತ್ತು ಅಮೆಜಾನಿಯನ್ ಸಿಡಾರ್‌ನಂತಹ ತೇವಭರಿತ ವಿಶಾಲ-ಎಲೆಗಳ ಉಷ್ಣವಲಯದ ಮಳೆಕಾಡುಗಳಿಂದ ಆವೃತವಾಗಿವೆ.

ಅಮೆಜಾನ್ ಮಳೆಕಾಡುಗಳ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ:

• ಭೂಮಿಯ ಶ್ವಾಸಕೋಶಗಳು:- ಈ ಮಳೆಕಾಡುಗಳು ಪ್ರಪಂಚದ ಸುಮಾರು 20% ಆಮ್ಲಜನಕವನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಇಲ್ಲಿನ ಮರಗಳು ಮಾಲಿನ್ಯಕಾರಕಗಳ ಮಟ್ಟವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರವಹಿಸುತ್ತವೆ.
• ಹವಾಮಾನ ಬದಲಾವಣೆಯ ವಿರುದ್ಧ ಹೋರಾಟ:- ಇವುಗಳು ಇಂಗಾಲವನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸುವ ಅಪಾರ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವುದರಿಂದ ಹವಾಮಾನ ಬದಲಾವಣೆಯ ವಿರುದ್ಧದ ಜಾಗತಿಕ ಹೋರಾಟದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಣಾಯಕ ಸುರಕ್ಷತಾ ವಲಯವಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತವೆ.
• ಔಷಧೀಯ ಗುಣಗಳು:- ಇಲ್ಲಿನ ಅನೇಕ ಸಸ್ಯಗಳು ಜೈವಿಕ-ಸಕ್ರಿಯ ಸಂಯುಕ್ತಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಕ್ಯಾನ್ಸರ್ ನಂತಹ ಗುಣಪಡಿಸಲಾಗದ ಕಾಯಿಲೆಗಳಿಗೆ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ನೀಡುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ.

ಅರಣ್ಯಕ್ಕೆ ಎದುರಾಗಿರುವ ಬೆದರಿಕೆಗಳು:

• ಹವಾಮಾನ ಬದಲಾವಣೆ:- ಹವಾಮಾನ ಬದಲಾವಣೆಯಿಂದಾಗಿ ಅರಣ್ಯಗಳು ಮಳೆಯ ಮಾದರಿಗಳಲ್ಲಿನ ಬದಲಾವಣೆ ಮತ್ತು ಮಾಲಿನ್ಯದಂತಹ ವಿವಿಧ ಸವಾಲುಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸುತ್ತಿವೆ.
• ಅರಣ್ಯನಾಶ:- ಮರದ ದಿಮ್ಮಿಗಳ ಸಂಗ್ರಹಣೆ, ಹುಲ್ಲುಗಾವಲು ಮತ್ತು ಕೃಷಿ ಭೂಮಿಯ ಸೃಷ್ಟಿಗಾಗಿ ವಲಸಿಗರು ಭೂಮಿಯನ್ನು ತೆರವುಗೊಳಿಸಿದ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಅಮೆಜಾನ್ ಕಾಡಿನ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯು ತೀವ್ರವಾಗಿ ಕುಗ್ಗಿದೆ.
• ಕಾಡ್ಗಿಚ್ಚು:- ಇದು ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು ಮತ್ತು ಜೀವವೈವಿಧ್ಯದ ಉಳಿವಿಗೆ ಬೆದರಿಕೆಯೊಡ್ಡುತ್ತದೆ. 2019 ರ ಕಾಡ್ಗಿಚ್ಚು ಈ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಕ ವಿನಾಶಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗಿತ್ತು.

‘ಅಮೆಜಾನ್ ನದಿ’ಯ ಬಗ್ಗೆ:

• ಇದು ನೀರಿನ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ನದಿಯಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಆಫ್ರಿಕಾದ ನೈಲ್ ನದಿಯ ನಂತರ ವಿಶ್ವದ ಎರಡನೇ ಅತಿ ಉದ್ದದ ನದಿಯಾಗಿದೆ.
• ಉಗಮಸ್ಥಾನ:- ಈ ನದಿಯು 5,598 ಮೀಟರ್ ಎತ್ತರದ ಪೆರುವಿನ ಆಂಡಿಸ್ ಪರ್ವತ ಶ್ರೇಣಿಯಲ್ಲಿ ಉಗಮಿಸುತ್ತದೆ.
• ಉದ್ದ:- 6400 ಕಿ.ಮೀ..
• ಜಲಾನಯನ ಪ್ರದೇಶ:- ಇದು ಬ್ರೆಜಿಲ್ ಮತ್ತು ಪೆರುವಿನ ಬಹುಪಾಲು ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಂತೆ ಕೊಲಂಬಿಯಾ, ಈಕ್ವೆಡಾರ್, ಬೊಲಿವಿಯಾ ಹಾಗೂ ವೆನೆಜುವೆಲಾದ ಸಣ್ಣ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.
• ಉಪನದಿಗಳು:- ಜಪುರಾ, ಜುರುವಾ, ಮಡೈರಾ, ನೀಗ್ರೋ, ಪುರುಸ್ ಮತ್ತು ಜಿಂಗು ನದಿಗಳು.
• ನದಿಮುಖ:- ಬ್ರೆಜಿಲ್‌ನ ಈಶಾನ್ಯ ಕರಾವಳಿಯಲ್ಲಿರುವ ಅಟ್ಲಾಂಟಿಕ್ ಮಹಾಸಾಗರ.

ಘಗ್ಗರ್ ನದಿ

ಭೂಗೋಳ

ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿದೆ:

• ಘಗ್ಗರ್ ನದಿಯ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಹಳ್ಳಿಗಳಲ್ಲಿ  ಕಲುಷಿತ ನೀರಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಕ್ಯಾನ್ಸರ್ ಪ್ರಕರಣಗಳು ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತಿವೆ ಎಂದು ವರದಿಯಾಗಿದೆ. ಆದರೆ, ಸೂಕ್ತ ದತ್ತಾಂಶಗಳ ಕೊರತೆ ಮತ್ತು ಕಳಪೆ ಆರೋಗ್ಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ಇದರ ವಿರುದ್ಧ ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಿನ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳಲು ಅಡ್ಡಿಯಾಗಿದೆ.

ಘಗ್ಗರ್ ನದಿಯ ಕುರಿತು:

• ಘಗ್ಗರ್ ನದಿಯು ಉತ್ತರ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಹರಿಯುವ ಒಂದು ಮಾನ್ಸೂನ್ ಮಳೆ ಆಧಾರಿತ (ಋತುಮಾನದ) ನದಿಯಾಗಿದೆ.
• ಇದು ಹಿಮಾಚಲ ಪ್ರದೇಶದ ‘ಶಿವಾಲಿಕ್ ಬೆಟ್ಟಗಳಲ್ಲಿ’ ಸುಮಾರು 1,927 ಮೀಟರ್ ಎತ್ತರದಲ್ಲಿರುವ ‘ದಾಗಷಯ್’ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಉಗಮಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ನದಿ ಪಂಜಾಬ್ ಹಾಗೂ ಹರಿಯಾಣದ ಮೂಲಕ ರಾಜಸ್ಥಾನವನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸುತ್ತದೆ.
• ಕೌಶಲ್ಯ, ಮಾರ್ಕಂಡ, ಸರಸುತಿ, ತಂಗ್ರಿ ಮತ್ತು ಚೌತಂಗ್ ನದಿಗಳು ಇದರ ಪ್ರಮುಖ ಉಪನದಿಗಳಾಗಿವೆ.

ಅಂಡಮಾನ್ ಸಮುದ್ರ

ಭೂಗೋಳ

ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿದೆ:

• ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶದಿಂದ ಮಲೇಷ್ಯಾಕ್ಕೆ ರೋಹಿಂಗ್ಯಾ ನಿರಾಶ್ರಿತರು ಮತ್ತು ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶದ ಪ್ರಜೆಗಳನ್ನು ಕರೆದೊಯ್ಯುತ್ತಿದ್ದ ದೋಣಿಯೊಂದು ಇತ್ತೀಚಿಗೆ ಅಂಡಮಾನ್ ಸಮುದ್ರದಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಡೆಯಾಗಿದೆ.

ಅಂಡಮಾನ್ ಸಮುದ್ರದ ಬಗ್ಗೆ:

• ಅಂಡಮಾನ್ ಸಮುದ್ರವು ಈಶಾನ್ಯ ಹಿಂದೂ ಮಹಾಸಾಗರದ ಅಂಚಿನಲ್ಲಿರುವ ಒಂದು ಸಮುದ್ರವಾಗಿದೆ.
• ಇದು ಉತ್ತರ ಮತ್ತು ಪೂರ್ವಕ್ಕೆ ಮ್ಯಾನ್ಮಾರ್, ಪೂರ್ವಕ್ಕೆ ಥೈಲ್ಯಾಂಡ್ ಮತ್ತು ಮಲೇಷ್ಯಾ, ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕೆ ಇಂಡೋನೇಷ್ಯಾ ಮತ್ತು ಪಶ್ಚಿಮಕ್ಕೆ ಭಾರತದ ಅಂಡಮಾನ್ ಮತ್ತು ನಿಕೋಬಾರ್ ದ್ವೀಪಗಳಿಂದ ಆವೃತವಾಗಿದೆ.
• ಇದು ‘ಮಲಾಕ್ಕಾ ಜಲಸಂಧಿ’ಯ ಮೂಲಕ ದಕ್ಷಿಣ ಚೀನಾ ಸಮುದ್ರವನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಭಾರತ ಮತ್ತು ಚೀನಾ ನಡುವಿನ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಮುಖ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹಡಗು-ಸಾಗಣೆ ಮಾರ್ಗವಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ.

ರೋಹಿಂಗ್ಯಾ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟು:

• ರೋಹಿಂಗ್ಯಾಗಳು: ಇವರು ಪ್ರಧಾನವಾಗಿ ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ಮ್ಯಾನ್ಮಾರ್‌ನ ‘ರಾಖಿಣಿ’ ಪ್ರಾಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವ ಮುಸ್ಲಿಮರ ಒಂದು ಜನಾಂಗೀಯ ಗುಂಪಾಗಿದೆ.
• ಮ್ಯಾನ್ಮಾರ್‌ನಲ್ಲಿ, ಇವರನ್ನು ಅಲ್ಲಿನ ಪ್ರಜೆಗಳೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸದೆ ಅಕ್ರಮ ವಲಸಿಗರು ಮತ್ತು ವಿದೇಶಿ ನಿವಾಸಿಗಳೆಂದು ವರ್ಗೀಕರಿಸಲಾಗಿದೆ.

ನಿರಾಶ್ರಿತರ ಸಮಾವೇಶ, 1951:

• ಇದೊಂದು ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ಬಹುಪಕ್ಷೀಯ ಒಪ್ಪಂದವಾಗಿದ್ದು, ಇದು ನಿರಾಶ್ರಿತರ ಜೀವ ಅಥವಾ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯಕ್ಕೆ ಗಂಭೀರ ಬೆದರಿಕೆ ಇರುವಂತಹ ದೇಶಕ್ಕೆ ಅವರನ್ನು ಯಾವುದೇ ಕಾರಣಕ್ಕೂ ಮರಳಿ ಕಳುಹಿಸಬಾರದು ಎಂದು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸುತ್ತದೆ.
• ಭಾರತ ಸದಸ್ಯತ್ವ ಹೊಂದಿಲ್ಲ: ಭಾರತವು ಈ ಸಮಾವೇಶಕ್ಕೆ ಸಹಿ ಹಾಕಿಲ್ಲ.

ನಾಗರಿಕ ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯ ಹಕ್ಕುಗಳ ಕುರಿತಾದ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಒಪ್ಪಂದ (ICCPR):

• ಇದು ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯು 1966 ರಲ್ಲಿ ಅಂಗೀಕರಿಸಿದ ಒಂದು ಬಹುಪಕ್ಷೀಯ ಒಪ್ಪಂದವಾಗಿದೆ.
• ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ಬದುಕುವ ಹಕ್ಕು, ಧಾರ್ಮಿಕ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ, ವಾಕ್ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ, ಸಭೆ ಸೇರುವ ಹಕ್ಕು, ಚುನಾವಣಾ ಹಕ್ಕುಗಳು ಹಾಗೂ ನ್ಯಾಯಸಮ್ಮತ ವಿಚಾರಣೆಯ ಹಕ್ಕುಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ ಎಲ್ಲಾ ನಾಗರಿಕ ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಗೌರವಿಸಲು ಈ ಒಪ್ಪಂದವು ಸದಸ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳನ್ನು ಬದ್ಧಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ.

ರೋಹಿಂಗ್ಯಾಗಳ ಕುರಿತು ಭಾರತದ ನಿಲುವು:

• ಆಪರೇಷನ್ ಇನ್ಸಾನಿಯತ್: ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶದಲ್ಲಿರುವ ನಿರಾಶ್ರಿತರ ಶಿಬಿರಗಳಿಗೆ ಮಾನವೀಯತೆಯ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಪರಿಹಾರ ಸಾಮಗ್ರಿಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸಲು ಭಾರತವು 2017 ರಲ್ಲಿ “ಆಪರೇಷನ್ ಇನ್ಸಾನಿಯತ್” ಅನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು.

AZEC ಪ್ಲಸ್ ಮತ್ತು ಕಡಲ ಭದ್ರತೆ

ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂಬಂಧಗಳು

ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿದೆ:

• ಜಾಗತಿಕ ಇಂಧನ ಪೂರೈಕೆಯ ನಿರ್ಣಾಯಕ ಮಾರ್ಗವಾದ ‘ಹಾರ್ಮುಜ್ ಜಲಸಂಧಿ’ಯಲ್ಲಿ ಉದ್ವಿಗ್ನತೆ ನೆಲೆಸಿರುವ ಸಮಯದಲ್ಲಿಯೇ, ಕಡಲ-ಇಂಧನ ಮಾರ್ಗಗಳಲ್ಲಿ ಉಂಟಾಗುತ್ತಿರುವ ಅಡಚಣೆಗಳ ಕುರಿತು ‘AZEC ಪ್ಲಸ್’ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಭಾರತವು ತೀವ್ರ ಕಳವಳ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದೆ.

ಏಷ್ಯಾ ಶೂನ್ಯ-ಹೊರಸೂಸುವಿಕೆ ಸಮುದಾಯ (AZEC):

• AZEC ಪೂರ್ಣ ರೂಪ:- ಏಷ್ಯಾ ಜೀರೋ ಎಮಿಷನ್ ಕಮ್ಯೂನಿಟಿ (Asia Zero Emission Community)
• ಇದು 2023 ರಲ್ಲಿ ಜಪಾನ್ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾದ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಉಪಕ್ರಮವಾಗಿದೆ.
• ಉದ್ದೇಶ:- ಏಷ್ಯಾ ಖಂಡದಲ್ಲಿ ಇಂಗಾಲದ ಹೊರಸೂಸುವಿಕೆ ಕಡಿತ (ಡಿಕಾರ್ಬನೈಸೇಶನ್), ಶುದ್ಧ ಇಂಧನ ಪರಿವರ್ತನೆ ಮತ್ತು ಇಂಧನ ಭದ್ರತೆಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುವುದು.
• ಇದು ಏಷ್ಯಾದ ಆರ್ಥಿಕತೆಗಳ ವಿಭಿನ್ನ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಅಗತ್ಯಗಳನ್ನು ಗಮನದಲ್ಲಿಟ್ಟುಕೊಂಡು, ಇಂಧನ ಪರಿವರ್ತನೆಗಾಗಿ ಏಷ್ಯಾ-ಕೇಂದ್ರಿತ ಪರ್ಯಾಯ ಮಾದರಿಯನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ.

AZEC ಯ ಪ್ರಮುಖ ಆದ್ಯತೆಗಳು:

• ಶುದ್ಧ ಇಂಧನ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ (ಜಲಜನಕ, ಅಮೋನಿಯಾ, ನವೀಕರಿಸಬಹುದಾದ ಇಂಧನಗಳು) ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ವರ್ಗಾವಣೆಯನ್ನು ಸುಗಮಗೊಳಿಸುವುದು.
• ಆರ್ಥಿಕ ಬೆಳವಣಿಗೆಯನ್ನು ಕಾಪಾಡಿಕೊಳ್ಳುವ ಜೊತೆಗೆ, ಇಂಗಾಲ-ತಟಸ್ಥತೆಯ ಗುರಿಗಳನ್ನು ಸಾಧಿಸಲು ಬೆಂಬಲಿಸುವುದು.
• ಈ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಇಂಧನ ಪೂರೈಕೆ ಸರಪಳಿಯ ಸ್ಥಿತಿಸ್ಥಾಪಕತ್ವವನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುವುದು.

AZEC ಪ್ಲಸ್ (AZEC Plus) ವ್ಯವಸ್ಥೆ:

• ‘AZEC ಪ್ಲಸ್’ ಎಂಬುದು ಒಂದು ವಿಸ್ತರಿತ ಕಾರ್ಯಚೌಕಟ್ಟಾಗಿದ್ದು, ಇದು ಹೆಚ್ಚು ಏಷ್ಯಾದ ದೇಶಗಳನ್ನು ಹಾಗೂ ‘ಏಷ್ಯಾ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಬ್ಯಾಂಕ್’ (ADB) ಮತ್ತು ‘ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಇಂಧನ ಸಂಸ್ಥೆ’ (IEA) ಯಂತಹ ಜಾಗತಿಕ ಸಂಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.
• ಇದು ಪೂರೈಕೆ ಅಡಚಣೆಗಳು, ನಿರ್ಣಾಯಕ ಖನಿಜಗಳ ಲಭ್ಯತೆ ಮತ್ತು ಕಡಲ ಭದ್ರತೆಯಂತಹ ಉದಯೋನ್ಮುಖ ಸವಾಲುಗಳನ್ನು ಪರಿಹರಿಸುತ್ತದೆ.

ಭಾರತದ ಹೊಸ ಗಡಿಪಾರು ನೀತಿ

ಆಡಳಿತ

ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿದೆ:

• ಇತ್ತೀಚಿಗೆ , ಕೇಂದ್ರ ಗೃಹ ಸಚಿವಾಲಯವು ಹೊಸ ಗಡಿಪಾರು ನೀತಿಯನ್ನು (Deportation policy) ಹೊರಡಿಸಿದೆ.

ಗಡಿಪಾರು (Deportation) ಎಂದರೇನು?

• ಇದೊಂದು ಔಪಚಾರಿಕ ಕಾನೂನು ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಾಗಿದ್ದು, ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಅಕ್ರಮವಾಗಿ ನೆಲೆಸಿರುವ ಶಂಕಿತ ವಿದೇಶಿಯರನ್ನು ವಶಕ್ಕೆ ಪಡೆದು, ನ್ಯಾಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ವಿಚಾರಣೆ ನಡೆಸಿ, ಎಲ್ಲಾ ಕಾನೂನು ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳು ಪೂರ್ಣಗೊಂಡ ನಂತರ ಮತ್ತು ಅವರ ತಾಯ್ನಾಡಿನೊಂದಿಗೆ ಅವರ ಗುರುತನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಂಡ ನಂತರವೇ ಅವರನ್ನು ತಮ್ಮ ದೇಶಕ್ಕೆ ಹಿಂತಿರುಗಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಅಥವಾ ಗಡಿಪಾರು ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ.
• ಪೌರತ್ವ ಕಾಯ್ದೆ, 1955 ರ ಪ್ರಕಾರ, ಮಾನ್ಯವಾದ ಪ್ರಯಾಣ ದಾಖಲೆಗಳಿಲ್ಲದೆ ಭಾರತವನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಿದ ಅಥವಾ ಕಾನೂನುಬದ್ಧವಾಗಿ ಪ್ರವೇಶಿಸಿ ಅನುಮತಿಸಲಾದ ಅವಧಿಯ ನಂತರವೂ ದೇಶದಲ್ಲಿ ಉಳಿದುಕೊಂಡಿರುವ ವಿದೇಶಿ ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು “ಅಕ್ರಮ ವಲಸಿಗ” ಎಂದು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಹೊಸ ಗಡಿಪಾರು ನೀತಿಯ ಪ್ರಮುಖ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯಗಳು:

• 30-ದಿನಗಳ ಪರಿಶೀಲನಾ ಗಡುವು:- ರಾಜ್ಯಗಳು ಹಾಗೂ ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಅಕ್ರಮ ವಲಸಿಗರನ್ನು ಗುರುತಿಸಿ ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿ 30 ದಿನಗಳೊಳಗೆ ಅವರ ಹಿನ್ನೆಲೆಯನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಬೇಕು. ಒಂದು ವೇಳೆ ಈ ಗಡುವಿನ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಅವರ ಹಿನ್ನೆಲೆಯನ್ನು ಸಾಬೀತುಪಡಿಸಲು ವಿಫಲವಾದರೆ, ಅದು ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತ ಗಡಿಪಾರಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ.
• ಜಿಲ್ಲಾ-ಮಟ್ಟದ ವಿಶೇಷ ಪೊಲೀಸ್ ಘಟಕಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಗಿದೆ:- ದಾಖಲೆಗಳಿಲ್ಲದ ವಲಸಿಗರನ್ನು ಗುರುತಿಸಲು ಮತ್ತು ಅವರನ್ನು ಗೊತ್ತುಪಡಿಸಿದ ಬೇಲಿ ಹಾಕಿದ ಕೇಂದ್ರಗಳಲ್ಲಿ (Fenced Centers) ಇರಿಸಲು ಜಿಲ್ಲಾ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಪೊಲೀಸ್ ಘಟಕಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಗಿದೆ. 
• ಬಯೋಮೆಟ್ರಿಕ್ ಮತ್ತು ದತ್ತಾಂಶ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ:- ವಲಸಿಗರ ಪತ್ತೆಗಾಗಿ ‘ವಿದೇಶಿಯರ ಗುರುತಿನ ಪೋರ್ಟಲ್’ (FIP) ಮೂಲಕ ಬಯೋಮೆಟ್ರಿಕ್ ದತ್ತಾಂಶವನ್ನು ಡಿಜಿಟಲೀಕರಣಗೊಳಿಸುವುದು ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿದೆ. 

• ಗುರುತಿನ ವಂಚನೆಯನ್ನು ತಡೆಯಲು ಈ ದತ್ತಾಂಶವನ್ನು ಭಾರತದ ವಿಶಿಷ್ಟ ಗುರುತಿನ ಪ್ರಾಧಿಕಾರ (UIDAI – ಆಧಾರ್), ಭಾರತದ ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗ (ECI) ಮತ್ತು ವಿದೇಶಾಂಗ ವ್ಯವಹಾರಗಳ ಸಚಿವಾಲಯದ (MEA) ನಡುವೆ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತದೆ.

ವಲಸೆ ಮತ್ತು ವಿದೇಶಿಯರ ಕಾಯ್ದೆ, 2025 (Immigration and Foreigners Act, 2025):

• ಈ ಕಾಯ್ದೆಯು ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 1, 2025 ರಿಂದ ಜಾರಿಗೆ ಬಂದಿದ್ದು, ಇದು ವಿದೇಶಿಯರ ಕಾಯ್ದೆ, 1946 ರ ಸೇರಿದಂತೆ ವಸಾಹತುಶಾಹಿ ಕಾಲದ ಹಳೆಯ ಕಾನೂನುಗಳನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸುತ್ತದೆ.
• ಈ ಕಾಯ್ದೆಯು ‘ಬ್ಯೂರೋ ಆಫ್ ಇಮಿಗ್ರೇಷನ್’ (ವಲಸೆ ಬ್ಯೂರೋ) ಗೆ ಶಾಸನಬದ್ಧ ಸ್ಥಾನಮಾನವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. ಇದು “ಪ್ರತಿಕೂಲ ಭದ್ರತಾ ವರದಿಗಳ” ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ವಿದೇಶಿಯರ ಪ್ರವೇಶವನ್ನು ನಿರಾಕರಿಸಲು ಅಧಿಕಾರಿಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ.
• ಕಠಿಣ ದಂಡನೆಗಳು:- ಅಕ್ರಮವಾಗಿ ದೇಶ ಪ್ರವೇಶಿಸುವವರಿಗೆ ನೀಡುವ ಶಿಕ್ಷೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದು 5 ವರ್ಷಗಳವರೆಗೆ ಜೈಲು ಶಿಕ್ಷೆ ಮತ್ತು ₹5 ಲಕ್ಷದವರೆಗೆ ದಂಡವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.
• ವಿನಾಯಿತಿಗಳು:- ‘ಪೌರತ್ವ ತಿದ್ದುಪಡಿ ಕಾಯ್ದೆ’ (CAA) ಯ ಆಶಯಕ್ಕೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ, ‘ವಲಸೆ ಮತ್ತು ವಿದೇಶಿಯರ (ವಿನಾಯಿತಿ) ಆದೇಶ, 2025’ ಅನ್ನು ಹೊರಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದು 2025 ರ ಮೊದಲು ಅಫ್ಘಾನಿಸ್ತಾನ, ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶ ಮತ್ತು ಪಾಕಿಸ್ತಾನದಿಂದ ಭಾರತವನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಿದ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಧಾರ್ಮಿಕ ಅಲ್ಪಸಂಖ್ಯಾತ ಗುಂಪುಗಳಿಗೆ ಗಡಿಪಾರಿನಿಂದ ವಿನಾಯಿತಿ ನೀಡುತ್ತದೆ.

ಬ್ರಿಕ್ಸ್ ಮತ್ತು ಕ್ವಾಡ್ (BRICS and QUAD)

ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂಬಂಧಗಳು

ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿದೆ:

• ಭಾರತವು ಬ್ರಿಕ್ಸ್ (BRICS) ವಿದೇಶಾಂಗ ಸಚಿವರ ಸಭೆ ಹಾಗೂ ಕ್ವಾಡ್ (Quad) ವಿದೇಶಾಂಗ ಸಚಿವರ ಸಭೆ ಸೇರಿದಂತೆ ಪ್ರಮುಖ ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕ ಸಭೆಗಳ ಆತಿಥ್ಯವನ್ನು ಮುಂಬರುವ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ವಹಿಸಲಿದೆ.

ಬ್ರಿಕ್ಸ್ (BRICS) ಒಕ್ಕೂಟದ ಬಗ್ಗೆ:

• ಸ್ಥಾಪನೆ:- 2009.
• ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿ:- ಚೀನಾದ ಶಾಂಘೈ.
• ಇದು ಪ್ರಪಂಚದ ಪ್ರಮುಖ ಉದಯೋನ್ಮುಖ ಆರ್ಥಿಕತೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ದೇಶಗಳ ಒಕ್ಕೂಟವಾಗಿದೆ. ಬ್ರೆಜಿಲ್, ರಷ್ಯಾ, ಭಾರತ, ಚೀನಾ ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾ (2010 ರಲ್ಲಿ ಸೇರ್ಪಡೆ) ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಹೆಸರಿನ ಮೊದಲ ಅಕ್ಷರಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಿ ‘BRICS’ ಎಂಬ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ ರೂಪವನ್ನು ರಚಿಸಲಾಗಿದೆ.
• ಮೂಲ: “BRIC” ಎಂಬ ಪದವನ್ನು 2001 ರಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಅಥಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ ಜಿಮ್ ಒ’ನೀಲ್ ಅವರು ಬ್ರೆಜಿಲ್, ರಷ್ಯಾ, ಭಾರತ ಮತ್ತು ಚೀನಾ– ಈ ನಾಲ್ಕು ಉದಯೋನ್ಮುಖ ಆರ್ಥಿಕತೆಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸಲು ಬಳಸಿದರು.
• BRICS+:- 2024–2025 ರ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ, ಈ ಒಕ್ಕೂಟವು ಈಜಿಪ್ಟ್, ಇಥಿಯೋಪಿಯಾ, ಇರಾನ್, UAE ಮತ್ತು ಇಂಡೋನೇಷ್ಯಾ ದೇಶಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಮೂಲಕ ವಿಸ್ತರಣೆಗೊಂಡಿದೆ. ಸೌದಿ ಅರೇಬಿಯಾಕ್ಕೆ ಆಹ್ವಾನ ನೀಡಲಾಗಿದ್ದರೂ, ಅದು ಇನ್ನೂ ತನ್ನ ಸದಸ್ಯತ್ವವನ್ನು ಅಧಿಕೃತಗೊಳಿಸಿಲ್ಲ.
• ಬ್ರಿಕ್ಸ್‌ನ ಜಾಗತಿಕ ಪಾಲು:- ಪ್ರಪಂಚದ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಶೀಲ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳನ್ನು ಒಟ್ಟುಗೂಡಿಸಿರುವ ಈ ಒಕ್ಕೂಟವು, ಜಾಗತಿಕ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ಶೇ. 41 ರಷ್ಟು, ಜಾಗತಿಕ GDP ಯ ಶೇ. 24 ರಷ್ಟು ಮತ್ತು ಜಾಗತಿಕ ವ್ಯಾಪಾರದ ಶೇ. 16 ರಷ್ಟು ಪಾಲನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತದೆ (2028 ರ ವೇಳೆಗೆ, ಜಾಗತಿಕ ಆರ್ಥಿಕತೆಯಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಕ್ಸ್‌ನ ಪಾಲು ಶೇ. 35 ಕ್ಕೆ ತಲುಪುವ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಿದೆ).

• ಅಧ್ಯಕ್ಷತೆ:- ಈ ವೇದಿಕೆಯ ಅಧ್ಯಕ್ಷತೆಯು ಸದಸ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ನಡುವೆ ವಾರ್ಷಿಕವಾಗಿ ಸರದಿಯ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಬದಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಬ್ರಿಕ್ಸ್‌ನ ಪ್ರಮುಖ ಉಪಕ್ರಮಗಳು:

1. ಹೊಸ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಬ್ಯಾಂಕ್ (New Development Bank).
2. ಆಕಸ್ಮಿಕ ಮೀಸಲು ವ್ಯವಸ್ಥೆ (Contingent Reserve Arrangement)
3. ಬ್ರಿಕ್ಸ್ ಪಾವತಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆ
4. ಕಸ್ಟಮ್ಸ್ ಒಪ್ಪಂದಗಳು 
5. ದೂರಸಂವೇದಿ ಉಪಗ್ರಹಗಳ ಸಮೂಹ 

ಹೊಸ ಉಪಕ್ರಮ: 

• ಬ್ರಿಕ್ಸ್ ಒಕ್ಕೂಟವು ತನ್ನದೇ ಆದ “ಹೊಸ ಕರೆನ್ಸಿ” ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲು ಯೋಜಿಸುತ್ತಿದೆ. ಇದು ವ್ಯಾಪಾರಕ್ಕಾಗಿ ಅಮೆರಿಕನ್ ಡಾಲರ್ ಮೇಲಿನ ಅವಲಂಬನೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವ (‘ಡಿ-ಡಾಲರೈಸೇಶನ್’) ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಹೆಜ್ಜೆಯಾಗಿದೆ

ಭಾರತದ 2026 ರ ಬ್ರಿಕ್ಸ್ ಅಧ್ಯಕ್ಷತೆ:

• ಬ್ರೆಜಿಲ್‌ನಿಂದ ಅಧಿಕಾರ ವಹಿಸಿಕೊಂಡ ಭಾರತವು ಜನವರಿ 1, 2026 ರಂದು ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಬ್ರಿಕ್ಸ್ ಅಧ್ಯಕ್ಷತೆಯನ್ನು ವಹಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ.
• 2026 ರಲ್ಲಿ ನಡೆಯಲಿರುವ 18ನೇ ಬ್ರಿಕ್ಸ್ ಶೃಂಗಸಭೆಯ ಆತಿಥ್ಯವನ್ನು ಭಾರತ ವಹಿಸಲಿದೆ.
• ಧ್ಯೇಯವಾಕ್ಯ: “ಸ್ಥಿತಿಸ್ಥಾಪಕತ್ವ, ನಾವೀನ್ಯತೆ, ಸಹಕಾರ ಮತ್ತು ಸುಸ್ಥಿರತೆಗಾಗಿ ನಿರ್ಮಾಣ” (Building for Resilience, Innovation, Cooperation and Sustainability).
• ಪ್ರಮುಖ ಆಧಾರಸ್ತಂಭಗಳು: ಸ್ಥಿತಿಸ್ಥಾಪಕತ್ವ, ನಾವೀನ್ಯತೆ, ಸಹಕಾರ, ಮತ್ತು ಪರಿಸರ ಸುಸ್ಥಿರತೆ.

ಕೋನ್ಯಾಕ್ ನಾಗಾ ಬುಡಕಟ್ಟು ಜನಾಂಗದ ಕ್ಯಾನ್ಸರ್-ನಿರೋಧಕ ಗಿಡಮೂಲಿಕೆಗಳು

ಆರೋಗ್ಯ

ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿದೆ:

• ನಾಗಾಲ್ಯಾಂಡ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯವು ಇತ್ತೀಚಿಗೆ ನಡೆಸಿದ ಅಧ್ಯಯನದಲ್ಲಿ, ‘ಕೋನ್ಯಾಕ್ ನಾಗಾ’ ಬುಡಕಟ್ಟು ಜನಾಂಗದವರು ಬಳಸುವ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಗಿಡಮೂಲಿಕೆ ಔಷಧಿಯು ಕ್ಯಾನ್ಸರ್ – ವಿರೋಧಿ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ ಎಂದು ಗುರುತಿಸಿದೆ.

ಕೋನ್ಯಾಕ್ ನಾಗಾ ಬುಡಕಟ್ಟು ಜನಾಂಗದ ಕುರಿತು:

• ಈ ಬುಡಕಟ್ಟು ಜನಾಂಗವು ನಾಗಾಲ್ಯಾಂಡ್‌ನ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ನಾಗಾ ಬುಡಕಟ್ಟುಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದ್ದು, ಇವರು ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ನಾಗಾಲ್ಯಾಂಡ್‌ನ ‘ಮೋನ್‌’ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಾರೆ.
• ಕೋನ್ಯಾಕ್ ಜನಾಂಗದವರು ಐತಿಹಾಸಿಕವಾಗಿ ಶತ್ರುಗಳ ‘ತಲೇಬೇಟೆ’ (Headhunting) ಪದ್ಧತಿಗೆ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದ್ದರು. ಈ ಆಚರಣೆಯು ಅಂದಿನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಯೋಧ ಸ್ಥಾನಮಾನ ಮತ್ತು ಪ್ರತಿಷ್ಠೆಯ ಸಂಕೇತವಾಗಿತ್ತು.
• ಇವರ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ರಾಜಕೀಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ನೇತೃತ್ವವನ್ನು ‘ಅಂಗ್’ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ವಂಶಪಾರಂಪರ್ಯವಾಗಿ ಬರುವ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರು ವಹಿಸುತ್ತಾರೆ.
• ಇವರ ಕೋನ್ಯಾಕ್ ಭಾಷೆಯು ‘ಟಿಬೆಟೊ-ಬರ್ಮನ್’ ಭಾಷಾ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಸೇರಿದೆ.
• ಇವರ ಪ್ರಮುಖ ಉದ್ಯೋಗ ‘ಜೂಮ್ ಕೃಷಿ’ (Jhum) ಅಂದರೆ ‘ಸ್ಥಳಾಂತರ ಬೇಸಾಯ’ ಆಗಿದೆ.
• ಪ್ರಮುಖ ಹಬ್ಬ: ಇವರು ಹೊಸ ವರ್ಷ ಹಾಗೂ ಬಿತ್ತನೆ ಋತುವಿನ ಸಂಕೇತವಾಗಿ ಏಪ್ರಿಲ್ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ‘ಅಯೋಲಿಯಾಂಗ್ ಹಬ್ಬ’ವನ್ನು ವಿಜೃಂಭಣೆಯಿಂದ ಆಚರಿಸುತ್ತಾರೆ.

ಗ್ಲುಫೋಸಿನೇಟ್ (Glufosinate) – ಕೃಷಿಯಲ್ಲಿ ಬಳಸುವ ಕಳೆನಾಶಕ

ವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ

ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿದೆ:

• ಕೃಷಿ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುವ ಪ್ರಬಲ ಕಳೆನಾಶಕವಾದ ‘ಗ್ಲುಫೋಸಿನೇಟ್’ ಮತ್ತು ಅದರ ಲವಣಗಳ ಆಮದಿನ ಮೇಲೆ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರವು ಆರು ತಿಂಗಳ ಕಾಲ ನಿರ್ಬಂಧವನ್ನು ವಿಧಿಸಿದೆ.

ಗ್ಲುಫೋಸಿನೇಟ್-ಅಮೋನಿಯಂ ಬಗ್ಗೆ:

• ಇದು ಬಹುತೇಕ ಎಲ್ಲಾ ರೀತಿಯ ಕಳೆಗಳನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಲು ಬಳಸುವ ಕಳೆನಾಶಕವಾಗಿದೆ.
• ಇದು ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಸುಲಭವಾಗಿ ಕರಗುವ ಗುಣವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರೂ, ಅಂತರ್ಜಲಕ್ಕೆ ಸೋರಿಕೆಯಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಕಡಿಮೆ ಇರುತ್ತದೆ.
• ಗಂಭೀರ ಅಪಾಯಗಳು: ಇದನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ಅಪಾಯಕಾರಿ ರಾಸಾಯನಿಕವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದು ನರಮಂಡಲದ ಮೇಲಿನ ವಿಷಕಾರಿ ಪ್ರಭಾವ, ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿ ಹಾನಿ, ಹೃದಯರಕ್ತನಾಳದ ದುಷ್ಪರಿಣಾಮಗಳು ಮತ್ತು ಗರ್ಭದಲ್ಲಿನ ಭ್ರೂಣಕ್ಕೆ ಹಾನಿ ಉಂಟುಮಾಡುವ ಅಪಾಯಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.
• ಇದು ಬೇಗನೆ ಆವಿಯಾಗುವ ಗುಣವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವುದರಿಂದ, ಉಸಿರಾಟ ಹಾಗೂ ಚರ್ಮದ ಸಂಪರ್ಕದ ಮೂಲಕ ರೈತರಿರು ಹಾಗೂ ಹತ್ತಿರದ ನಿವಾಸಿಗಳು ಇದರ ಅಪಾಯಕ್ಕೆ ತುತ್ತಾಗುತ್ತಾರೆ.