ಲೇಖಕ: Ramvilas

ಪ್ರಧಾನಮಂತ್ರಿಯವರ ಆರ್ಥಿಕ ಸಲಹಾ ಮಂಡಳಿ (EAC-PM)

ರಾಜಕೀಯ

ಪಿಎಂ ಇ-ಡ್ರೈವ್ (PM E-DRIVE)

ಪರಿಸರ

ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿ:

• ದೆಹಲಿ ಸರ್ಕಾರವು ಪಿಎಂ ಇ-ಡ್ರೈವ್ (PM Electric Drive Revolution in Innovative Vehicle Enhancement) ಯೋಜನೆಯಡಿ 2,800 ಹೊಸ ಲೋ-ಫ್ಲೋರ್ (ಸಹಜ ನೆಲಮಟ್ಟದ) ಎಲೆಕ್ಟ್ರಿಕ್ ಬಸ್‌ಗಳನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸುವುದಾಗಿ ಘೋಷಿಸಿದೆ.
• ಉದ್ದೇಶ – ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸಾರಿಗೆಯನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಸುಸ್ಥಿರ ನಗರ ಸಾರಿಗೆಯೆಡೆಗಿನ (ಚಲನಶೀಲತೆ) ಪರಿವರ್ತನೆಯನ್ನು ವೇಗಗೊಳಿಸುವುದು ಇದರ ಮುಖ್ಯ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿದೆ.

ಪಿಎಂ ಇ-ಡ್ರೈವ್ (PM E-DRIVE) ಉಪಕ್ರಮದ ಬಗ್ಗೆ

• ಎಲೆಕ್ಟ್ರಿಕ್ ವಾಹನ ಆಧಾರಿತ ಸಾರಿಗೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಕಡೆಗೆ ಪರಿವರ್ತನೆಯನ್ನು ವೇಗಗೊಳಿಸುವ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರವು 2024 ರಲ್ಲಿ ಈ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು.
• ಈ ಯೋಜನೆಯು ಒಟ್ಟು ₹10,900 ಕೋಟಿ ಹಣಕಾಸು ವೆಚ್ಚವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.
• ಅವಧಿ: ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಎರಡು ವರ್ಷಗಳ (2024-26) ಅವಧಿಗೆ ಅನುಮೋದನೆ ಪಡೆದಿದ್ದ ಈ ಯೋಜನೆಯ ಅವಧಿಯನ್ನು, ಅದೇ ಅನುದಾನದೊಂದಿಗೆ ಈಗ 31 ಮಾರ್ಚ್ 2028 ರವರೆಗೆ ವಿಸ್ತರಿಸಲಾಗಿದೆ.
• ಉದ್ದೇಶಗಳು:
  • ದೇಶಾದ್ಯಂತ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಿಕ್ ವಾಹನಗಳ (EVs) ಅಳವಡಿಕೆಯನ್ನು ವೇಗಗೊಳಿಸುವುದು.
  • EV ಚಾರ್ಜಿಂಗ್ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯವನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸುವುದು.
  • ದೇಶೀಯ EV ಉತ್ಪಾದನಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುವುದು.
  • ಪಳೆಯುಳಿಕೆ ಇಂಧನಗಳ ಮೇಲಿನ ಅವಲಂಬನೆಯನ್ನು ತಗ್ಗಿಸುವುದು ಮತ್ತು ವಾಹನಗಳ ಹೊರಸೂಸುವಿಕೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವುದು.
  • ಹಂತ-ಹಂತದ ಉತ್ಪಾದನಾ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ (PMP) ಮೂಲಕ ‘ಮೇಕ್ ಇನ್ ಇಂಡಿಯಾ’ ಉಪಕ್ರಮವನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುವುದು.
• 40 ಲಕ್ಷಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಜನಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಒಂಬತ್ತು ಪ್ರಮುಖ ನಗರಗಳಲ್ಲಿ 14,028 ಎಲೆಕ್ಟ್ರಿಕ್ ಬಸ್‌ಗಳ ಖರೀದಿಗೆ ಈ ಯೋಜನೆಯು ಬೆಂಬಲ ನೀಡುತ್ತದೆ.

ಮೇಜರ್ ಅಭಿಲಾಷಾ ಬರಾಕ್ ಅವರಿಗೆ ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿ

ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು

ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿ:

• UN ಮಿಲಿಟರಿ ಜೆಂಡರ್ ಅಡ್ವೊಕೇಟ್ ಆಫ್ ದಿ ಇಯರ್ ಅವಾರ್ಡ್ ಪಡೆದ ಮೇಜರ್ ಅಭಿಲಾಷಾ ಬರಾಕ್ ಅವರನ್ನು ಪ್ರಧಾನಮಂತ್ರಿಯವರು ಅಭಿನಂದಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಮೇಜರ್ ಅಭಿಲಾಷಾ ಬರಾಕ್ ಅವರ ಬಗ್ಗೆ

• ಪ್ರಸ್ತುತ ಲೆಬನಾನ್‌ನಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯಲ್ಲಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತಿರುವ ಮೇಜರ್ ಬರಾಕ್ ಅವರಿಗೆ, ಪಶ್ಚಿಮ ಏಷ್ಯಾದ ರಾಷ್ಟ್ರದಲ್ಲಿ ನಿಯೋಜನೆಗೊಂಡಿದ್ದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರು ಮತ್ತು ಬಾಲಕಿಯರೊಂದಿಗೆ ಅವರು ಮಾಡಿದ ಸಂಪರ್ಕದ ಪ್ರಯತ್ನಗಳಿಗಾಗಿ ಈ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ನೀಡಿ ಗೌರವಿಸಲಾಗಿದೆ.
• ಅವರು ಭಾರತೀಯ ಸೇನೆಯ ಮೊದಲ ಮಹಿಳಾ ಕಾಂಬ್ಯಾಟ್ ಹೆಲಿಕಾಪ್ಟರ್ ಪೈಲಟ್ (Woman combat helicopter pilot) ಕೂಡ ಆಗಿದ್ದಾರೆ.
• ನಾಮನಿರ್ದೇಶನ – ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ, ಎಲ್ಲಾ ಶಾಂತಿ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆ ಪಡೆಗಳ ಕಮಾಂಡರ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಮಿಷನ್ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರು ನಾಮನಿರ್ದೇಶನ ಮಾಡಿದ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳಿಂದ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪುರಸ್ಕೃತರನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ.
• ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ಶಾಂತಿಪಾಲನಾ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳಿಗೆ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಸೈನ್ಯ ಮತ್ತು ಪೊಲೀಸ್ ಪಡೆಯನ್ನು ನೀಡುವ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಭಾರತವೂ ಸೇರಿದೆ.

ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ಶಾಂತಿಪಾಲಕರು

• ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ (UN) ಶಾಂತಿಪಾಲಕರನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ‘ಬ್ಲೂ ಹೆಲ್ಮೆಟ್ಸ್’ (Blue Helmets) ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.
• ಅವರು ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯಿಂದ ನಿಯೋಜಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಮಿಲಿಟರಿ, ಪೊಲೀಸ್ ಮತ್ತು ನಾಗರಿಕ ಸಿಬ್ಬಂದಿಯಾಗಿದ್ದಾರೆ.
• ಉದ್ದೇಶ – ಸಂಘರ್ಷದಲ್ಲಿರುವ ದೇಶಗಳು ಶಾಂತಿಯೆಡೆಗೆ ಸಾಗಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುವುದು.
• ಕರ್ತವ್ಯಗಳು – ಇದು ನಾಗರಿಕರನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವುದು, ಸಂಘರ್ಷವನ್ನು ತಡೆಗಟ್ಟುವುದು, ಭದ್ರತೆಯನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಶಾಂತಿ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸುವುದನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.
• ಶಾಂತಿಪಾಲನಾ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳಿಗೆ ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ಭದ್ರತಾ ಮಂಡಳಿಯು (UNSC) ಅಧಿಕಾರ ನೀಡುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಪಂಚದಾದ್ಯಂತ ಅನೇಕ ದೇಶಗಳ ಸಿಬ್ಬಂದಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಸದಸ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು ಬೆಂಬಲ ನೀಡುತ್ತವೆ.

ಫುಡ್ ಪ್ಲಾನೆಟ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, 2026

ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು

ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿ:

• ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶ ಸಮುದಾಯ ಆಧಾರಿತ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಕೃಷಿ (APCNF) ಯೋಜನೆಯು ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ ‘2026 ರ ಫುಡ್ ಪ್ಲಾನೆಟ್’ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಮುಡಿಗೇರಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ.

ಪ್ರಶಸ್ತಿಯ ಬಗ್ಗೆ

• ಈ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು 2019 ರಲ್ಲಿ ಸ್ವೀಡನ್‌ನ ‘ಕರ್ಟ್ ಬರ್ಗ್‌ಫೋರ್ಸ್ ಫೌಂಡೇಶನ್’ ಸ್ಥಾಪಿಸಿತು.
• ಜಾಗತಿಕ ಆಹಾರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಸುಧಾರಿಸುವ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಶ್ರಮಿಸುವ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಗೆ ನೀಡಲಾಗುವ ವಿಶ್ವದ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಪರಿಸರ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಎಂದು ಇದನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ.
• ಈ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯು 5 ಮಿಲಿಯನ್ US ಡಾಲರ್ (ಅಂದಾಜು 14 ಕೋಟಿ ರೂಪಾಯಿ) ನಗದು ಬಹುಮಾನವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.
• ಈ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆದ ಭಾರತದ ಮೊದಲ ಉಪಕ್ರಮ ಎಂಬ ಹೆಗ್ಗಳಿಕೆಗೆ APCNF ಪಾತ್ರವಾಗಿದೆ.

ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶ ಸಮುದಾಯ ಆಧಾರಿತ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಕೃಷಿ (APCNF)ಯ ಬಗ್ಗೆ

• ಈ ಯೋಜನೆಯನ್ನು 2016 ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಾಯಿತು.
• ಈ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ‘ರೈತು ಸಧಿಕಾರ ಸಂಸ್ಥೆ’ (RySS) ಜಾರಿಗೊಳಿಸಿದೆ.
• ರಾಸಾಯನಿಕ ಗೊಬ್ಬರಗಳು ಮತ್ತು ಕೀಟನಾಶಕಗಳ ಮೇಲಿನ ಅವಲಂಬನೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಿ, ನೈಸರ್ಗಿಕ ಕೃಷಿಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುವುದು ಈ ಯೋಜನೆಯ ಮುಖ್ಯ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿದೆ.
• ಈ ಯೋಜನೆಯು 8,000 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಹಳ್ಳಿಗಳು ಮತ್ತು ಸುಮಾರು 18 ಲಕ್ಷ ರೈತ ಕುಟುಂಬಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದ್ದು, ವಿಶ್ವದ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಸಮುದಾಯ ಆಧಾರಿತ ಕೃಷಿ ಪರಿಸರ ಉಪಕ್ರಮಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ.
• ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶದ ಈ ಕೃಷಿ ಮಾದರಿಯನ್ನು ಪ್ರಸ್ತುತ ಭಾರತದ ಹಲವು ರಾಜ್ಯಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ ಶ್ರೀಲಂಕಾ ಮತ್ತು ಜಾಂಬಿಯಾ ದೇಶಗಳು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿ ಅನುಷ್ಠಾನಗೊಳಿಸುತ್ತಿವೆ.

ನೈಸರ್ಗಿಕ ಕೃಷಿಯ ಬಗ್ಗೆ

• ಇದು ಭಾರತೀಯ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಜ್ಞಾನದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ, ಜಾನುವಾರುಗಳನ್ನು (ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ದೇಶಿ ತಳಿಯ ಹಸುಗಳು) ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ಮತ್ತು ವೈವಿಧ್ಯಮಯ ಬೆಳೆ ಪದ್ಧತಿಯನ್ನು ಅನುಸರಿಸುವ ರಾಸಾಯನಿಕ ಮುಕ್ತ ಕೃಷಿ ಪದ್ಧತಿಯಾಗಿದೆ.
• ಈ ಪದ್ಧತಿಯು ಜೈವಿಕ ರಾಶಿಯ ಹೊದಿಕೆ (Biomass Mulching), ಕೊಟ್ಟಿಗೆ ಗೊಬ್ಬರ ಹಾಗೂ ಗೋಮೂತ್ರದ ಬಳಕೆಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಒತ್ತು ನೀಡುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಮಣ್ಣಿನ ವಾತಾಯನವನ್ನು (Aeration) ಕಾಯ್ದುಕೊಳ್ಳುವ ಮೂಲಕ ಕೃತಕ ರಾಸಾಯನಿಕಗಳ ಬಳಕೆಯನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ನಿಷೇಧಿಸುತ್ತದೆ.

ನೈಸರ್ಗಿಕ ಕೃಷಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಿಷನ್ (NMNF)ಬಗ್ಗೆ

• ಈ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ನವೆಂಬರ್ 2024 ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಾಯಿತು.
• ಇದು ಒಂದು ಕೇಂದ್ರ ಪ್ರಾಯೋಜಿತ ಯೋಜನೆಯಾಗಿದೆ.
• ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಜ್ಞಾನದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ರಾಸಾಯನಿಕ ಮುಕ್ತ ಮತ್ತು ಪರಿಸರಸ್ನೇಹಿ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಕೃಷಿಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುವುದು ಈ ಯೋಜನೆಯ ಮುಖ್ಯ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿದೆ.

ಭಾರತ-ವೆನೆಜುವೆಲಾ

ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ

ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿ:

• ವೆನೆಜುವೆಲಾದ ಹಂಗಾಮಿ ಅಧ್ಯಕ್ಷೆ ಡೆಲ್ಸಿ ರೊಡ್ರಿಗಸ್ ಅವರು ಭಾರತಕ್ಕೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿ ಪ್ರಧಾನಿ ಮೋದಿ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಮಾತುಕತೆ ನಡೆಸಿದರು.

ಭೇಟಿಯ ಪ್ರಮುಖ ಫಲಿತಾಂಶಗಳು: 

• ದೀರ್ಘಾವಧಿಯ ಇಂಧನ ಪಾಲುದಾರಿಕೆಯತ್ತ ಮಾತುಕತೆ: ತಕ್ಷಣದ ಖರೀದಿಗಳಿಂದ (Spot purchases) ದೀರ್ಘಾವಧಿಯ ಕಚ್ಚಾ ತೈಲ ಪೂರೈಕೆ ಒಪ್ಪಂದಗಳಿಗೆ ಚಲಿಸುವ ಬಗ್ಗೆ ಉಭಯ ಮುಖಂಡರು ಚರ್ಚಿಸಿದರು.
• ನಿರ್ಣಾಯಕ ಖನಿಜಗಳಲ್ಲಿ ಸಹಕಾರ: ಚರ್ಚೆಗಳು ನಿರ್ಣಾಯಕ ಖನಿಜಗಳು, ಚಿನ್ನ ಮತ್ತು ವಜ್ರ ಗಣಿಗಾರಿಕೆಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದ್ದವು.
• ಇತರ ವಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಸಹಕಾರ: ಕೃಷಿ ಮತ್ತು ಕೃಷಿ ಯಾಂತ್ರೀಕರಣ, ಪಶುಸಂಗೋಪನೆ, ಸಾರಿಗೆ ಮತ್ತು ಲಾಜಿಸ್ಟಿಕ್ಸ್, ಆಟೋಮೋಟಿವ್ ಉತ್ಪಾದನೆ, ವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿ ಸಹಕಾರವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವ ಕುರಿತು ಚರ್ಚಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಭಾರತಕ್ಕೆ ವೆನೆಜುವೆಲಾದ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ: 

• ಇಂಧನ ಭದ್ರತೆ: ವೆನೆಜುವೆಲಾ ವಿಶ್ವದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ದೃಢೀಕೃತ ಕಚ್ಚಾ ತೈಲ ನಿಕ್ಷೇಪಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.
• ಭಾರತವು ವಿಶ್ವದ ಮೂರನೇ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಕಚ್ಚಾ ತೈಲ ಗ್ರಾಹಕವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ತನ್ನ ತೈಲ ಅಗತ್ಯಗಳ 85% ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ಆಮದು ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.
• ಭಾರತೀಯ ಸಂಸ್ಕರಣಾಗಾರಗಳು ವೆನೆಜುವೆಲಾದ ಭಾರೀ ಕಚ್ಚಾ ತೈಲವನ್ನು ಸಂಸ್ಕರಿಸಲು ಸುಸಜ್ಜಿತವಾಗಿವೆ.
• ಲ್ಯಾಟಿನ್ ಅಮೆರಿಕನ್ ಪ್ರದೇಶದೊಂದಿಗೆ ಬಲವಾದ ದ್ವಿಪಕ್ಷೀಯ ಸಂಬಂಧಗಳನ್ನು ಬೆಳೆಸುವುದರಿಂದ, ಆ ಭೌಗೋಳಿಕ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವಲ್ಲಿ ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ.
• ಜೊತೆಗೆ, ಈ ಕಾರ್ಯತಂತ್ರದ ಒಡಂಬಡಿಕೆಯು ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯದಂತಹ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಇಂಧನ ಪೂರೈಕೆದಾರರ ಮೇಲಿನ ಭಾರತದ ಅತಿಯಾದ ಅವಲಂಬನೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಲು ಗಣನೀಯವಾಗಿ ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ.
• ಭವಿಷ್ಯದ ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳಿಗಾಗಿ ನಿರ್ಣಾಯಕ ಖನಿಜಗಳನ್ನು ಭದ್ರಪಡಿಸುವುದು:  ವಿರಳ ಭೂ ಧಾತುಗಳು, ನಿಕ್ಕಲ್ ಮತ್ತು ಇತರ ಆಯಕಟ್ಟಿನ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಂತೆ ನಿರ್ಣಾಯಕ ಖನಿಜಗಳ ಗಮನಾರ್ಹ ನಿಕ್ಷೇಪಗಳನ್ನು ವೆನೆಜುವೆಲಾ ಹೊಂದಿದೆ.
• ಲ್ಯಾಟಿನ್ ಅಮೇರಿಕಾ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಭಾರತವು ತನ್ನ ಆರ್ಥಿಕ ಮತ್ತು ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕ ಒಡನಾಟವನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಲು, ವೆನೆಜುವೆಲಾ ದೇಶವು ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರವೇಶ ದ್ವಾರವಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ.

‘ವೆನೆಜುವೆಲಾ’ ದೇಶದ ಬಗ್ಗೆ: 

• ಸ್ಥಳ: ವೆನೆಜುವೆಲಾ ದಕ್ಷಿಣ ಅಮೆರಿಕಾದ ಉತ್ತರ ಕರಾವಳಿಯಲ್ಲಿದೆ.
• ಇದು ಪಶ್ಚಿಮಕ್ಕೆ ಕೊಲಂಬಿಯಾ, ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕೆ ಬ್ರೆಜಿಲ್, ಪೂರ್ವಕ್ಕೆ ಗಯಾನಾ ಗಡಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ ಮತ್ತು ಕೆರಿಬಿಯನ್ ಸಮುದ್ರವು ಉತ್ತರದ ಕಡೆಗೆ ಇದೆ.
• ರಾಜಧಾನಿ: ಕ್ಯಾರಕಾಸ್.

ಪ್ರಮುಖ ಭೌಗೋಳಿಕ ಪ್ರದೇಶಗಳು:

• ಆಂಡಿಸ್ ಪರ್ವತ ಶ್ರೇಣಿಯ ಈಶಾನ್ಯ ವಿಸ್ತರಣೆಯು ವಾಯುವ್ಯ ವೆನೆಜುವೆಲಾದ ಭೂಭಾಗದಲ್ಲಿ ಹರಡಿಕೊಂಡಿದೆ.
• ಮರಕೈಬೊ ಸರೋವರದ ಜಲಾನಯನ ಪ್ರದೇಶವು ವಾಯುವ್ಯ ವೆನೆಜುವೆಲಾದ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಮುಖ ಭೂವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಮತ್ತು ಭೌಗೋಳಿಕ ಪ್ರದೇಶವಾಗಿದೆ.
• ಲ್ಯಾನೋಸ್ ಎಂಬುದು ಮಧ್ಯ ವೆನೆಜುವೆಲಾದಲ್ಲಿ 250,000 ಚದರ ಕಿಲೋಮೀಟರ್‌ಗಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚು ವಿಸ್ತೀರ್ಣವನ್ನು ಆಕ್ರಮಿಸಿಕೊಂಡಿರುವ ಒಂದು ವಿಶಾಲವಾದ ಉಷ್ಣವಲಯದ ಸವನ್ನಾ ಹುಲ್ಲುಗಾವಲು ಪ್ರದೇಶವಾಗಿದೆ.

ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ ಸಂಶೋಧನಾ ಪೀಠ ಯೋಜನೆ 2026 (PMRC)

ಸರ್ಕಾರಿ ಯೋಜನೆಗಳು

ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿ: 

• ಉನ್ನತ ಶಿಕ್ಷಣ ಇಲಾಖೆಯು 2026 ರ ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ ಸಂಶೋಧನಾ ಪೀಠ (Prime Minister Research Chair – PMRC) ಯೋಜನೆಗಾಗಿ ಅರ್ಜಿಗಳನ್ನು ಆಹ್ವಾನಿಸಿದೆ.

ಯೋಜನೆಯ ಬಗ್ಗೆ:

• ಪ್ರಾರಂಭ : 2026
• ಅನುಷ್ಠಾನ: ಇದು ಶಿಕ್ಷಣ ಸಚಿವಾಲಯದ ಉನ್ನತ ಶಿಕ್ಷಣ ಇಲಾಖೆಯ ಪ್ರಮುಖ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉಪಕ್ರಮವಾಗಿದೆ.
• ಉದ್ದೇಶ: ಆದ್ಯತೆಯ ವಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ-ಪ್ರಭಾವದ ಸಂಶೋಧನೆಗಾಗಿ ವಿದೇಶದಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿರುವ ಭಾರತೀಯ-ಮೂಲದ ಸಂಶೋಧಕರನ್ನು ಪ್ರಮುಖ ಭಾರತೀಯ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಗೆ ಕರೆತರುವುದು ಇದರ ಗುರಿಯಾಗಿದೆ.

ಪ್ರಮುಖ ವಿವರಗಳು: 

• ಉದ್ದೇಶ : ಅಗ್ರ ಜಾಗತಿಕ ಭಾರತೀಯ ಪ್ರತಿಭೆಗಳನ್ನು ಭಾರತಕ್ಕೆ ಮರಳಿ ಕರೆತರುವುದಾಗಿದೆ.
• ಗುರಿ : 5 ವರ್ಷಗಳ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ 120 ಸಂಶೋಧಕರನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ.
• ಹಣಕಾಸು ನಿಧಿ: ಅನುದಾನವಾಗಿ ₹5 ಕೋಟಿವರೆಗೆ (ಮತ್ತು ಒಟ್ಟು ಪ್ಯಾಕೇಜ್ ಆಗಿ ₹14 ಕೋಟಿವರೆಗೆ) ಒದಗಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಯಾರು ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸಬಹುದು?

ವಿದೇಶದಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿರುವ ಭಾರತೀಯ ಪ್ರಜೆಗಳು (Indian Citizens), ಸಾಗರೋತ್ತರ ಭಾರತೀಯ ನಾಗರಿಕರು (Overseas Citizens of India – OCIs) ಮತ್ತು ಭಾರತೀಯ ಮೂಲದ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು (Persons of Indian Origin – PIOs) ಈ ಕೆಳಗಿನ ಮೂರು ವಿಭಾಗಗಳ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸಲು ಅರ್ಹರಾಗಿರುತ್ತಾರೆ:

• ಯುವ ಸಂಶೋಧನಾ ಫೆಲೋಗಳು (Young Research Fellows): ತಮ್ಮ PhD ಪದವಿಯನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿದ ನಂತರ 5 ವರ್ಷಗಳವರೆಗಿನ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿರುವ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳು ಈ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸಬಹುದು.
• ಹಿರಿಯ ಫೆಲೋಗಳು (Senior Fellows): ತಮ್ಮ PhD ಪದವಿಯನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿದ ನಂತರ 5 ರಿಂದ 10 ವರ್ಷಗಳ ಸಂಶೋಧನಾ ಅನುಭವವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳು ಈ ವಿಭಾಗಕ್ಕೆ ಅರ್ಹರಾಗುತ್ತಾರೆ.
• ಸಂಶೋಧನಾ ಪೀಠ (Research Chairs): ತಮ್ಮ PhD ಪದವಿಯನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿದ ನಂತರ 10 ಅಥವಾ ಅದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ವರ್ಷಗಳ ವ್ಯಾಪಕ ಅನುಭವವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳು ಈ ವಿಭಾಗದಡಿ ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸಲು ಅರ್ಹರಾಗಿರುತ್ತಾರೆ.

ಗಮನಹರಿಸುವ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳು ಮತ್ತು ಸ್ಥಳಗಳು: 

• ವಲಯಗಳು: ಕೃತಕ ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆ (AI), ಅರೆವಾಹಕಗಳು (Semiconductors), ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ, ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ಹಸಿರು ಶಕ್ತಿಯಂತಹ (Green Energy) 13 ಕ್ಷೇತ್ರಗಳು.
• ಆತಿಥೇಯ ಸ್ಥಳಗಳು: IISc, ಪ್ರಮುಖ IIT ಗಳು ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರಯೋಗಾಲಯಗಳಂತಹ ಉನ್ನತ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು.

ವಿಶ್ವಬ್ಯಾಂಕ್ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಾಹಕ ನಿರ್ದೇಶಕರಾಗಿ ನೀಲಕಂಠ್ ಮಿಶ್ರಾ ನೇಮಕ

ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ

ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿ:

• ಕ್ಯಾಬಿನೆಟ್‌ನ ನೇಮಕಾತಿ ಸಮಿತಿಯು ಮೂರು ವರ್ಷಗಳ ಅವಧಿಗೆ ವಾಷಿಂಗ್ಟನ್ ಡಿ.ಸಿ.ಯ ವಿಶ್ವಬ್ಯಾಂಕ್ ಪ್ರಧಾನ ಕಛೇರಿಯ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಾಹಕ ನಿರ್ದೇಶಕರಾಗಿ ನೀಲಕಂಠ್ ಮಿಶ್ರಾ ಅವರ ನೇಮಕಕ್ಕೆ ಅನುಮೋದನೆ ನೀಡಿದೆ.
• ಫೆಬ್ರವರಿ 2023 ರಿಂದ ಈ ಹುದ್ದೆಯನ್ನು ಅಲಂಕರಿಸಿದ್ದ ಪರಮೇಶ್ವರನ್ ಅಯ್ಯರ್ ಅವರ ನಂತರ ಇವರು ಅಧಿಕಾರ ವಹಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಿದ್ದಾರೆ.
• ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಾಹಕ ನಿರ್ದೇಶಕರು ವಿಶ್ವಬ್ಯಾಂಕ್‌ನ ಮಂಡಳಿಯ ಭಾಗವಾಗಿದ್ದು, ಇದು ನೀತಿಗಳು, ಸಾಲ ನೀಡುವ ನಿರ್ಧಾರಗಳು ಮತ್ತು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಆದ್ಯತೆಗಳನ್ನು ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.

‘ವಿಶ್ವಬ್ಯಾಂಕ್’ ಬಗ್ಗೆ: 

• ಇದನ್ನು 1944 ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು.
• ವಿಶ್ವಬ್ಯಾಂಕ್ ಒಂದು ಸಹಕಾರ ಸಂಘದಂತಿದ್ದು, ಇದು 189 ಸದಸ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.
• ಇದು ಬಡತನವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಲು ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸಲು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಶೀಲ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಿಗೆ ಆರ್ಥಿಕ ಮತ್ತು ತಾಂತ್ರಿಕ ನೆರವು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ.

ವಿಶ್ವ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಗುಂಪಿನ ಪ್ರಮುಖ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು:

• ಪುನರ್ನಿರ್ಮಾಣ ಮತ್ತು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗಾಗಿ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಬ್ಯಾಂಕ್ (IBRD): ಈ ಸಂಸ್ಥೆಯು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಮಧ್ಯಮ-ಆದಾಯದ ಮತ್ತು ಸಾಲ-ಯೋಗ್ಯ ಕಡಿಮೆ-ಆದಾಯದ ದೇಶಗಳ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಕಾರ್ಯಗಳಿಗಾಗಿ ಆರ್ಥಿಕ ಸಾಲಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ.
• ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಸಂಸ್ಥೆ (IDA): ಈ ಸಂಸ್ಥೆಯು ವಿಶ್ವದ ಅತ್ಯಂತ ಬಡ ದೇಶಗಳಿಗೆ ಶೂನ್ಯ-ಬಡ್ಡಿಯ ಸಾಲಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕ ಅನುದಾನಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುವ ಮೂಲಕ ನೆರವಾಗುತ್ತದೆ.
• ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹಣಕಾಸು ನಿಗಮ (IFC): ಈ ಸಂಸ್ಥೆಯು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಶೀಲ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಉದ್ಯೋಗ ಸೃಷ್ಟಿ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕ ಪ್ರಗತಿಗಾಗಿ ಖಾಸಗಿ ವಲಯದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸುತ್ತದೆ.
• ಬಹುಪಕ್ಷೀಯ ಹೂಡಿಕೆ ಖಾತರಿ ಸಂಸ್ಥೆ (MIGA): ಈ ಸಂಸ್ಥೆಯು ರಾಜಕೀಯ ಅಪಾಯಗಳ ವಿರುದ್ಧ ವಿಮಾ ಖಾತರಿಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುವ ಮೂಲಕ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಶೀಲ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಲ್ಲಿ ವಿದೇಶಿ ಹೂಡಿಕೆಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುತ್ತದೆ.
• ಹೂಡಿಕೆ ವಿವಾದಗಳ ಇತ್ಯರ್ಥಕ್ಕಾಗಿ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕೇಂದ್ರ (ICSID): ಈ ಸಂಸ್ಥೆಯು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಸರ್ಕಾರಗಳು ಮತ್ತು ವಿದೇಶಿ ಹೂಡಿಕೆದಾರರ ನಡುವೆ ಉದ್ಭವಿಸುವ ಹೂಡಿಕೆ ವಿವಾದಗಳನ್ನು ಮಧ್ಯಸ್ಥಿಕೆಯ ಮೂಲಕ ಪರಿಹರಿಸುತ್ತದೆ.

ವಿಶ್ವಬ್ಯಾಂಕ್‌ನ ಪ್ರಮುಖ ವರದಿಗಳು: 

• ವಿಶ್ವ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ವರದಿ (WDR): ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರದ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ, ನಿರ್ಣಾಯಕ ಅಂಶದ ಮೇಲೆ (ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಉದ್ಯೋಗಗಳು, ಡಿಜಿಟಲ್ ಲಾಭಾಂಶಗಳು ಅಥವಾ ಹವಾಮಾನ ಬದಲಾವಣೆ) ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸುವ ಪ್ರಮುಖ ವಾರ್ಷಿಕ ವರದಿ ಇದಾಗಿದೆ.
• ಜಾಗತಿಕ ಆರ್ಥಿಕ ಮುನ್ನೋಟಗಳು (GEP): ಇದು ಉದಯೋನ್ಮುಖ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳು ಮತ್ತು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಶೀಲ ಆರ್ಥಿಕತೆಗಳ ಮೇಲೆ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಗಮನಹರಿಸಿ, ಜಾಗತಿಕ ಆರ್ಥಿಕ ಪ್ರವೃತ್ತಿಗಳು ಮತ್ತು ಭವಿಷ್ಯವನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸುತ್ತದೆ.
• ಬಡತನ ಮತ್ತು ಹಂಚಿಕೆಯ ಸಮೃದ್ಧಿಯ ವರದಿ: ಇದು ವಿಪರೀತ ಬಡತನವನ್ನು ಕೊನೆಗೊಳಿಸುವ ಮತ್ತು ಹಂಚಿಕೆಯ ಸಮೃದ್ಧಿಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವ ವಿಶ್ವಬ್ಯಾಂಕ್‌ನ ಗುರಿಗಳನ್ನು ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ.
• ಮಾನವ ಬಂಡವಾಳ ಸೂಚ್ಯಂಕ (HCI): ಇದು ಮುಂದಿನ ಪೀಳಿಗೆಯ ಕಾರ್ಮಿಕರ ಉತ್ಪಾದಕತೆಗೆ ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಣದ ಕೊಡುಗೆಗಳನ್ನು ಅಳೆಯುತ್ತದೆ.

ಭಾರತ-ಯುಕೆ ನಿರ್ಣಾಯಕ ಖನಿಜಗಳ ಜಾಗತಿಕ ಪೂರೈಕೆ ಸರಪಳಿ ವೀಕ್ಷಣಾಲಯ (GSCO)

ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ

ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿ:

• ಭಾರತ-ಯುಕೆ ನಿರ್ಣಾಯಕ ಖನಿಜಗಳ ಜಾಗತಿಕ ಪೂರೈಕೆ ಸರಪಳಿ ವೀಕ್ಷಣಾಲಯವನ್ನು (India–UK Critical Minerals Global Supply Chain Observatory – GSCO) ಔಪಚಾರಿಕವಾಗಿ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಈ ಉಪಕ್ರಮದ ಕುರಿತು: 

• ಇದು ಜೂನ್ 4, 2026 ರಂದು ನವದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾದ ಜಂಟಿ ಡಿಜಿಟಲ್ ವೇದಿಕೆಯಾಗಿದೆ.
• ಪ್ರಾರಂಭ: IIT-ISM ಧನ್ಬಾದ್ (ಟೆಕ್ಸ್‌ಮಿನ್ ಫೌಂಡೇಶನ್ ಮೂಲಕ) ಮತ್ತು ಕೇಂಬ್ರಿಡ್ಜ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ.
• ಉದ್ದೇಶ: ಇದು ಜಗತ್ತಿನಾದ್ಯಂತ ಲಿಥಿಯಂ, ಕೋಬಾಲ್ಟ್ ಮತ್ತು ನಿಕ್ಕಲ್ ಮುಂತಾದ ಖನಿಜಗಳ ಮೇಲೆ ನಿಗಾ ವಹಿಸುತ್ತದೆ; ಜೊತೆಗೆ ಇದು ಯುದ್ಧ, ರಫ್ತು ನಿರ್ಬಂಧಗಳು ಅಥವಾ ಬೆಲೆ ಬದಲಾವಣೆಗಳಂತಹ ಅಪಾಯಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಎಚ್ಚರಿಸುತ್ತದೆ. 

ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ:

• ಇದು ಸರ್ಕಾರಗಳಿಗೆ ವ್ಯಾಪಾರವನ್ನು ಯೋಜಿಸಲು ಮತ್ತು ಖನಿಜಗಳ ಸಂಗ್ರಹವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ.
• ಈ ಖನಿಜಗಳು ಎಲೆಕ್ಟ್ರಿಕ್ ವಾಹನಗಳು, ಸೌರ ಫಲಕಗಳು ಮತ್ತು ರಕ್ಷಣಾ ಸಾಧನಗಳಿಗೆ ಶಕ್ತಿ ನೀಡುತ್ತವೆ.
• ಕಚ್ಚಾ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಭದ್ರಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಮತ್ತು ಚೀನಾದಂತಹ ಕೆಲವೇ ಕೆಲವು ದೇಶಗಳ ಮೇಲಿನ ಅವಲಂಬನೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಲು ಈ ಯೋಜನೆಯು ಎರಡೂ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಿಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ.

ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ನಿರ್ಣಾಯಕ ಖನಿಜ ಮಿಷನ್ (NCMM)

• ಪ್ರಾರಂಭ: ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ನಿರ್ಣಾಯಕ ಖನಿಜ ಮಿಷನ್ ಅನ್ನು ಜನವರಿ 2025 ರಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಕೇಂದ್ರ ಸಚಿವ ಸಂಪುಟವು ಅನುಮೋದಿಸಿತು, ಇದು 7 ವರ್ಷಗಳ ಅವಧಿಗೆ (2030-31 ರವರೆಗೆ) ಅಂದಾಜು ₹16,300 ಕೋಟಿಗಳ ಒಟ್ಟು ವೆಚ್ಚವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.
• ಇದನ್ನು ಗಣಿ ಸಚಿವಾಲಯದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ನಿರ್ವಹಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ.
• ಉದ್ದೇಶಗಳು: ಲಿಥಿಯಂ, ಕೋಬಾಲ್ಟ್, ನಿಕ್ಕಲ್, ಗ್ರ್ಯಾಫೈಟ್, ವಿರಳ ಭೂ ಧಾತುಗಳು (REEs), ಟೈಟಾನಿಯಂ ಮತ್ತು ಇತರ ನಿರ್ಣಾಯಕ ಖನಿಜಗಳ ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹ ಮತ್ತು ಸುಸ್ಥಿರ ದೇಶೀಯ ಪೂರೈಕೆಯನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಇದರ ಗುರಿಯಾಗಿದೆ.
• ಈ ಉಪಕ್ರಮವು ಇಂಧನ ಪರಿವರ್ತನೆ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಿಕ್ ವಾಹನಗಳು, ಸೌರ ಫಲಕಗಳು, ಪವನ ಯಂತ್ರಗಳು (Wind Turbines) ಮತ್ತು ಬ್ಯಾಟರಿಗಳ ಉತ್ಪಾದನೆ ಹಾಗೂ ರಕ್ಷಣಾ ಮತ್ತು ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ಸ್ ವಲಯಗಳಿಗೆ ಅತ್ಯಗತ್ಯವಾಗಿರುವ ನಿರ್ಣಾಯಕ ಖನಿಜಗಳ ಮೇಲಿನ ಭಾರತದ ಆಮದು ಅವಲಂಬನೆಯನ್ನು ಗಣನೀಯವಾಗಿ ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ.

ಕಾಜಿರಂಗದಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಹಳದಿ-ಗಂಟಲಿನ ಮಾರ್ಟೆನ್ (ಮರನಾಯಿ) ಪತ್ತೆ

ಪರಿಸರ

ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿ: 

• ಕಾಜಿರಂಗ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನವು ಇದೇ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಹಳದಿ-ಗಂಟಲಿನ ಮಾರ್ಟೆನ್ (Yellow-throated marten) ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿರುವುದನ್ನು ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಖಚಿತಪಡಿಸಿದೆ.

ಹಳದಿ-ಗಂಟಲಿನ ಮಾರ್ಟೆನ್ (Yellow-throated Marten) ಬಗ್ಗೆ

• ಇದರ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಹೆಸರು ಮಾರ್ಟೆಸ್ ಫ್ಲಾವಿಗುಲಾ (Martes flavigula) ಆಗಿದೆ.
• ಇದು ನೀರುನಾಯಿಗಳು, ಬ್ಯಾಡ್ಜರ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ವೊಲ್ವೆರಿನ್‌ಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ವೀಸೆಲ್ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ (Mustelidae) ಸೇರಿದೆ.
• ಇದು ಹಗಲಿನಲ್ಲಿ ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿರುವ (Diurnal), ಮರ ಏರುವ ಮಸ್ಟೆಲಿಡ್ (Mustelid) ಪ್ರಾಣಿಯಾಗಿದ್ದು, ಬೀಜ ಪ್ರಸರಣಕ್ಕೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ; ಈ ಪಾತ್ರವು ಅರಣ್ಯದ ಆರೋಗ್ಯಕರ ಪುನರುತ್ಪಾದನೆ ಮತ್ತು ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಸಮತೋಲನವನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸುತ್ತದೆ.
• ಹಂಚಿಕೆ: ಇದು ಹಿಮಾಲಯ, ದಕ್ಷಿಣ ಏಷ್ಯಾ, ಆಗ್ನೇಯ ಏಷ್ಯಾ, ಚೀನಾ, ಕೊರಿಯಾ ಮತ್ತು ರಷ್ಯಾದ ಕೆಲವು ಭಾಗಗಳಾದ್ಯಂತ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ.
• ಭಾರತದಲ್ಲಿ, ಹಳದಿ-ಗಂಟಲಿನ ಮಾರ್ಟೆನ್ ಹಿಮಾಲಯ ಪ್ರದೇಶ ಮತ್ತು ಅಸ್ಸಾಂ ಸೇರಿದಂತೆ ಈಶಾನ್ಯ ಪ್ರದೇಶದ ಇತರ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ.
• IUCN ಸ್ಥಿತಿಗತಿ: ಕನಿಷ್ಠ ಕಾಳಜಿ (LC).
• ಭಾರತದ ವನ್ಯಜೀವಿ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಕಾಯ್ದೆ (WPA) ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ‘ಅನುಸೂಚಿ II’ (Schedule II) ಪ್ರಾಣಿಯಾಗಿ ಸಂರಕ್ಷಿಸಲಾಗಿದೆ.

‘ಕಾಜಿರಂಗ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನ’ದ ಬಗ್ಗೆ

• ಇದು ಈಶಾನ್ಯ ರಾಜ್ಯವಾದ ಅಸ್ಸಾಂನಲ್ಲಿದೆ.
• ಇದನ್ನು 1908 ರಲ್ಲಿ ಮೀಸಲು ಅರಣ್ಯವಾಗಿ (Reserve forest) ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು ಮತ್ತು 1974 ರಲ್ಲಿ ಇದು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನವಾಗಿ ಮೇಲ್ದರ್ಜೆಗೇರಿತು.
• ಇದನ್ನು 1985 ರಲ್ಲಿ ಯುನೆಸ್ಕೋ (UNESCO) ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆಯ ತಾಣವೆಂದು ಘೋಷಿಸಲಾಯಿತು.
• ಇದು ಭಾರತೀಯ ಘೇಂಡಾಮೃಗದ (Indian rhinoceros – Rhinoceros unicornis) ಅತಿದೊಡ್ಡ ಆವಾಸಸ್ಥಾನವಾಗಿದೆ.

ಪದ್ಮಾ ಬ್ಯಾರೇಜ್ (Padma Barrage)

ಭೂಗೋಳಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ಪರಿಸರ

ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿ:

• ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶವು ರಾಜಬಾರಿ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಗಂಗಾ ನದಿಯ ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶದ ವಿಸ್ತರಣೆಯಾಗಿರುವ ಪದ್ಮಾ ನದಿಯ ಮೇಲೆ ‘ಪದ್ಮಾ ಬ್ಯಾರೇಜ್’ ಎಂಬ ಬೃಹತ್ ನದಿ ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಯೋಜನೆಗೆ ಅನುಮೋದನೆ ನೀಡಿದೆ.

‘ಪದ್ಮಾ ನದಿ’ಯ ಬಗ್ಗೆ

• ಪದ್ಮಾ ನದಿಯು ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಮತ್ತು ಪ್ರಮುಖ ನದಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ.
• ಗಂಗಾ ನದಿಯು ಭಾರತದಿಂದ ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶವನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಿದ ನಂತರ, ಇದು ಗಂಗಾ ನದಿಯ ಮುಖ್ಯ ಉಪನದಿಯಾಗಿದೆ.
• ಪದ್ಮಾ ನದಿಯು ಆಗ್ನೇಯ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಹರಿದು ಜಮುನಾ ನದಿಯನ್ನು (ಕೆಳ ಬ್ರಹ್ಮಪುತ್ರ) ಸೇರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ನಂತರ ಬಂಗಾಳ ಕೊಲ್ಲಿಗೆ ಸೇರುವ ಮೊದಲು ಮೇಘನಾ ನದಿಯೊಂದಿಗೆ ವಿಲೀನಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.
• ಇದು ವಿಶ್ವದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಮುಖಜ ಭೂಮಿ (ಡೆಲ್ಟಾ) ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಾದ ಗಂಗಾ-ಬ್ರಹ್ಮಪುತ್ರ-ಮೇಘನಾ ಮುಖಜ ಭೂಮಿಯ (Ganges–Brahmaputra–Meghna Delta) ಪ್ರಮುಖ ಭಾಗವಾಗಿದೆ.

‘ಗಂಗಾ ನದಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆ’ಯ ಬಗ್ಗೆ

• ಗಂಗಾ ನದಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ಭಾರತದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ನದಿ ಜಲಾನಯನ ಪ್ರದೇಶವಾಗಿದೆ.
• ಉಗಮ: ಈ ನದಿಯು ಗಂಗೋತ್ರಿ ಹಿಮನದಿಯಿಂದ ಭಾಗೀರಥಿಯಾಗಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ.
• ಹೆಸರು: ದೇವಪ್ರಯಾಗದಲ್ಲಿ ಅಲಕನಂದಾ ನದಿಯನ್ನು ಸೇರಿದಾಗ ಇದು ಗಂಗಾ ನದಿಯಾಗುತ್ತದೆ.
• ನದಿಯ ಉದ್ದ: ಇದು 2,525 ಕಿ.ಮೀ ಉದ್ದವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.
• ರಾಜ್ಯಗಳು: ಇದು ಉತ್ತರಾಖಂಡ, ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶ, ಬಿಹಾರ, ಜಾರ್ಖಂಡ್ ಮತ್ತು ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ ಎಂಬ ಐದು ರಾಜ್ಯಗಳ ಮೂಲಕ ಹರಿಯುತ್ತದೆ.
• ನದಿ ಮುಖಜ ಭೂಮಿ (ಡೆಲ್ಟಾ): ಇದು ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳದಲ್ಲಿ ವಿಭಜನೆಯಾಗುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಒಂದು ಭಾಗವು ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶಕ್ಕೆ (ಪದ್ಮಾ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ) ಹರಿಯುತ್ತದೆ; ಇದು ವಿಶ್ವದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ನದಿ ಮುಖಜ ಭೂಮಿಯಾದ ಸುಂದರಬನ್ಸ್ ಅನ್ನು ರೂಪಿಸಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ.

ಪ್ರಮುಖ ಉಪನದಿಗಳು

• ಎಡ-ದಂಡೆ (ಉತ್ತರ): ರಾಮಗಂಗಾ, ಗೋಮತಿ, ಘಾಘರಾ, ಗಂಡಕ್ ಮತ್ತು ಕೋಸಿ.
• ಬಲ-ದಂಡೆ (ದಕ್ಷಿಣ): ಯಮುನಾ (ಅತಿ ಉದ್ದವಾದ ಉಪನದಿ) ಮತ್ತು ಸೋನ್.

ಪ್ರಮುಖ ಪರೀಕ್ಷಾ ಅಂಶಗಳು

• ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ನದಿ: 2008 ರಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಭಾರತದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ನದಿ ಎಂದು ಘೋಷಿಸಲಾಯಿತು.
• ಗಂಗಾ ಡಾಲ್ಫಿನ್: ಇದು ಭಾರತದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಜಲಚರ ಪ್ರಾಣಿಯಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಇದು ಅಳಿವಿನಂಚಿನಲ್ಲಿರುವ ಪ್ರಭೇದವಾಗಿದೆ.
• ನಮಾಮಿ ಗಂಗೆ: ಇದು ಗಂಗಾ ನದಿಯನ್ನು ಸ್ವಚ್ಛಗೊಳಿಸಲು ಮತ್ತು ರಕ್ಷಿಸಲು ಇರುವ ಸರ್ಕಾರದ ಮುಖ್ಯ ಯೋಜನೆಯಾಗಿದೆ.

ಜಿಂಬಾಬ್ವೆ

ಭೂಗೋಳಶಾಸ್ತ್ರ

ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿ:

• ಭಾರತ ಮತ್ತು ಜಿಂಬಾಬ್ವೆ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿರುವ ಸಹಕಾರವನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸುವ ಮೂಲಕ ದ್ವಿಪಕ್ಷೀಯ ರಕ್ಷಣಾ ಸಂಬಂಧಗಳನ್ನು ಬಲಪಡಿಸಲು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡಿವೆ.

ಜಿಂಬಾಬ್ವೆ ದೇಶದ ಬಗ್ಗೆ: 

• ಜಿಂಬಾಬ್ವೆ ದಕ್ಷಿಣ-ಮಧ್ಯ ಆಫ್ರಿಕಾದ ‘ಲಿಂಪೋಪೊ’ ಮತ್ತು ‘ಜಾಂಬೆಜಿ’ ನದಿಗಳ ನಡುವೆ ಇರುವ, 390,000 ಚದರ ಕಿ.ಮೀ ಗಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚು ವಿಸ್ತೀರ್ಣವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ದೇಶವಾಗಿದ್ದು, ಎಲ್ಲ ಭಾಗಗಳಿಂದಲೂ ಭೂಪ್ರದೇಶದಿಂದ ಆವೃತವಾಗಿದೆ. (Landlocked country).
• ಇದು ಉತ್ತರ ಮತ್ತು ವಾಯುವ್ಯಕ್ಕೆ ಜಾಂಬಿಯಾ, ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕೆ ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾ, ಪೂರ್ವ ಮತ್ತು ಈಶಾನ್ಯಕ್ಕೆ ಮೊಜಾಂಬಿಕ್ ಮತ್ತು ನೈಋತ್ಯಕ್ಕೆ ಬೋಟ್ಸ್ವಾನಾದಿಂದ ಗಡಿಯನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಂಡಿದೆ.
• ಜಿಂಬಾಬ್ವೆ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಮಕರ ಸಂಕ್ರಾಂತಿ ವೃತ್ತದ ಉತ್ತರದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಗೊಂಡಿದೆ ಮತ್ತು ಇದು ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾದ ಪ್ರಸ್ಥಭೂಮಿಯ ಭಾಗವಾಗಿದೆ.
• ಜಿಂಬಾಬ್ವೆ ಮತ್ತು ಜಾಂಬಿಯಾ ಗಡಿಯಲ್ಲಿರುವ ವಿಕ್ಟೋರಿಯಾ ಜಲಪಾತವು ಒಂದೇ ಬಾರಿಗೆ ಅತ್ಯಂತ ವಿಸ್ತಾರವಾಗಿ ಕೆಳಗೆ ಧುಮ್ಮಿಕ್ಕುವ ವಿಶ್ವದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಜಲಪಾತವಾಗಿದೆ.

ಇ-ಆಡಳಿತಕ್ಕಾಗಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು 2026 (NAeG)

ರಾಜಕೀಯ ಮತ್ತು ಆಡಳಿತ

ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿ:

• ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರವು 2026 ರ ಇ-ಆಡಳಿತಕ್ಕಾಗಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳ (NAeG) ವಿಜೇತರನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದೆ.
• ಒಟ್ಟು 17 ಉಪಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಏಳು ಪ್ರಶಸ್ತಿ ವಿಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಲಾಗಿದ್ದು, ಇದರಲ್ಲಿ 10 ಚಿನ್ನದ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು, 6 ಬೆಳ್ಳಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು ಮತ್ತು 1 ತೀರ್ಪುಗಾರರ (Jury) ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಸೇರಿವೆ.

ಇ-ಆಡಳಿತಕ್ಕಾಗಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು (NAeG)

• ಉದ್ದೇಶ: ಇ-ಆಡಳಿತ ಮತ್ತು ಡಿಜಿಟಲ್ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸೇವಾ ವಿತರಣೆಯಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠತೆಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸಲು ಈ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳನ್ನು ವಾರ್ಷಿಕವಾಗಿ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ.
• ಆಡಳಿತ, ಪಾರದರ್ಶಕತೆ, ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆ ಮತ್ತು ನಾಗರಿಕ-ಕೇಂದ್ರಿತ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಸುಧಾರಿಸುವ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ನವೀನ ಬಳಕೆಯನ್ನು ಇವು ಗುರುತಿಸುತ್ತವೆ.
• ಈ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳನ್ನು ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ಸುಧಾರಣೆಗಳು ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಕುಂದುಕೊರತೆಗಳ ಇಲಾಖೆಯು (DARPG) ಸ್ಥಾಪಿಸಿದೆ.
• ಈ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು ಸಚಿವಾಲಯಗಳು, ಇಲಾಖೆಗಳು, ರಾಜ್ಯಗಳು, ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳು, ಜಿಲ್ಲೆಗಳು, ನಗರ ಸ್ಥಳೀಯ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಮತ್ತು ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯಿತಿಗಳು ಜಾರಿಗೆ ತಂದ ಉಪಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಳ್ಳುತ್ತವೆ.

ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ವಿಜೇತ ಉಪಕ್ರಮಗಳು: 

• ಅಗ್ರಿ ಸ್ಟಾಕ್ (Agri Stack): ಇದನ್ನು ಕೃಷಿ ಮತ್ತು ರೈತರ ಕಲ್ಯಾಣ ಸಚಿವಾಲಯವು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದೆ.
• ಇದು ಅನನ್ಯ ರೈತರ ಗುರುತುಗಳು ಮತ್ತು ಭೂ-ಸಂಯೋಜಿತ ಡೇಟಾಬೇಸ್‌ಗಳ ಮೂಲಕ ರೈತರಿಗೆ ಡಿಜಿಟಲ್ ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುತ್ತದೆ.
• ಇದು ಸಬ್ಸಿಡಿಗಳು, ಬೆಳೆ ವಿಮೆ, ಸಾಲ, ಸಲಹೆಗಳು ಮತ್ತು ಸರ್ಕಾರಿ ಯೋಜನೆಗಳ ಉದ್ದೇಶಿತ ವಿತರಣೆಯನ್ನು ಸುಗಮಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ.
• ಇ-ಜಾಗೃತಿ (e-Jagriti): ಇದು ಗ್ರಾಹಕರ ದೂರುಗಳನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸಲು ಮತ್ತು ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ ಮಾಡಲು ನಿರ್ಮಿಸಲಾದ ಡಿಜಿಟಲ್ ವೇದಿಕೆಯಾಗಿದ್ದು, ಇದನ್ನು ಗ್ರಾಹಕ ವ್ಯವಹಾರಗಳ ಸಚಿವಾಲಯ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದೆ.
• ಮಹಾಕುಂಭ 2025 ಡಿಜಿಟಲ್ ಆಡಳಿತ ಮಾದರಿ: ಇದನ್ನು ಪ್ರಯಾಗರಾಜ್ ಮೇಳ ಪ್ರಾಧಿಕಾರವು ಜಾರಿಗೆ ತಂದಿದೆ. ವಿಶ್ವದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಧಾರ್ಮಿಕ ಕೂಟಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುವಲ್ಲಿ ಇದು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಬೃಹತ್ ಪ್ರಮಾಣದ ಬಳಕೆಯನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿದೆ.
• ರಕ್ತದ ಚೀಲ ಪತ್ತೆಹಚ್ಚುವಿಕೆ ಮತ್ತು ನಾಗರಿಕರ ಸಂವಾದ ಪೋರ್ಟಲ್: ಇದನ್ನು ಕೇರಳ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಮತ್ತು ನಾವೀನ್ಯತೆ ಕಾರ್ಯತಂತ್ರದ ಮಂಡಳಿಯು (K-DISC) ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದ್ದು, ಇದು ರಕ್ತದಾನದಿಂದ ರಕ್ತ ವರ್ಗಾವಣೆಯವರೆಗೆ ರಕ್ತದ ಘಟಕಗಳ ಸಂಪೂರ್ಣ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆಯನ್ನು ಸಕ್ರಿಯಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ.
• ಇ-ಸಂಜೀವನಿ ಟೆಲಿಮೆಡಿಸಿನ್ ಸೇವೆಯಲ್ಲಿ ಕೃತಕ ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆ ಆಧಾರಿತ ‘ವೈದ್ಯಕೀಯ ನಿರ್ಧಾರ ಬೆಂಬಲ ವ್ಯವಸ್ಥೆ’ (AI-enabled Clinical Decision Support System in eSanjeevani): ಇದನ್ನು ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ಕುಟುಂಬ ಕಲ್ಯಾಣ ಸಚಿವಾಲಯ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದೆ.

ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ ಕೌಶಲ್ ವಿಕಾಸ್ ಯೋಜನೆ (PMKVY)

ಸರ್ಕಾರಿ ಯೋಜನೆಗಳು

ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿ:

• ಸಂಸತ್ತಿನ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಲೆಕ್ಕಪತ್ರ ಸಮಿತಿಯು (PAC) ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ ಕೌಶಲ್ ವಿಕಾಸ್ ಯೋಜನೆ (PMKVY) ಅನುಷ್ಠಾನದ ಬಗ್ಗೆ ಗಂಭೀರ ಕಳವಳ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದೆ, ಏಕೆಂದರೆ ಈ ಯೋಜನೆಯು ಉದ್ಯೋಗ ನೇಮಕಾತಿ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳದ ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳಿಗೆ ಜನರಿಗೆ ತರಬೇತಿ ನೀಡುತ್ತಿರುವಂತೆ ತೋರುತ್ತಿದೆ.

ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ ಕೌಶಲ್ ವಿಕಾಸ್ ಯೋಜನೆ (PMKVY)ಯ ಬಗ್ಗೆ

• ಉದ್ದೇಶ: ಇದು ಯುವಕರಿಗೆ ಉಪಯುಕ್ತ ಉದ್ಯೋಗ ಕೌಶಲ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ತರಬೇತಿ ನೀಡುವ ಸರ್ಕಾರಿ ಯೋಜನೆಯಾಗಿದೆ.
• ಸ್ಕಿಲ್ ಇಂಡಿಯಾ ಮಿಷನ್ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು 2015 ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಾಯಿತು.
• ಅನುಷ್ಠಾನ: ಕೌಶಲ್ಯಾಭಿವೃದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಉದ್ಯಮಶೀಲತೆ ಸಚಿವಾಲಯ (MSDE).
• ಉದ್ದೇಶಿತ ಫಲಾನುಭವಿಗಳು: ಶಾಲೆಯಿಂದ ಹೊರಗುಳಿದವರು ಮತ್ತು ನಿರುದ್ಯೋಗಿ ಯುವಕರು.

ಪ್ರಮುಖ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯಗಳು:

• ಅಲ್ಪಾವಧಿ ತರಬೇತಿ (STT): ಡಿಜಿಟಲ್ ಕೌಶಲ್ಯಗಳು, ಜೀವನ ಕೌಶಲ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ವ್ಯಾಪಾರ ಕೆಲಸಗಳಲ್ಲಿ ಉಚಿತ ತರಬೇತಿಯನ್ನು ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ.
• ಪೂರ್ವ ಕಲಿಕೆಯ ಮಾನ್ಯತೆ (RPL): ಕೌಶಲ್ಯಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರೂ ಅಧಿಕೃತ ಪದವಿ ಇಲ್ಲದ ಜನರಿಗೆ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
• ವಿಶೇಷ ಯೋಜನೆಗಳು (Special Projects): ವಿಶಿಷ್ಟ ಉದ್ಯೋಗಗಳಿಗಾಗಿ ಅಥವಾ ಬುಡಕಟ್ಟು ಪ್ರದೇಶಗಳಂತಹ ಕಠಿಣ ವಲಯಗಳಿಗಾಗಿ ವಿಶೇಷ ತರಬೇತಿಯನ್ನು ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ.

PMKVY 4.0

• ಆಧುನಿಕ ಕೌಶಲ್ಯಗಳು: ಕೃತಕ ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆ (AI), ರೊಬೊಟಿಕ್ಸ್, ಡ್ರೋನ್‌ಗಳು ಮತ್ತು 5G ಯಂತಹ ಹೊಸ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಗಳ ಮೇಲೆ ಇದು ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸುತ್ತದೆ.
• ನೈಜ ಕೆಲಸದ ಅನುಭವ: ಇದು ಕೆಲಸದ ಮೇಲಿನ ತರಬೇತಿಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.
• ಸ್ಕಿಲ್ ಇಂಡಿಯಾ ಡಿಜಿಟಲ್ ಹಬ್: ಸುಲಭವಾದ ಸೈನ್‌ಅಪ್ ಮತ್ತು ಟ್ರ್ಯಾಕಿಂಗ್‌ಗಾಗಿ ಇದು ಡಿಜಿಟಲ್ ಅಪ್ಲಿಕೇಶನ್ ಅನ್ನು ಬಳಸುತ್ತದೆ.

ಜಲ ಸಂಚಯ ಜನ ಭಾಗೀದಾರಿ (JSJB) ಉಪಕ್ರಮ

ಆಡಳಿತ

ಮಿಷನ್ ಸಿನೆಹಜೋರಿ (Mission Senehjori)

ಸರ್ಕಾರಿ ಯೋಜನೆಗಳು

ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿ:

• ಇತ್ತೀಚಿಗೆ ಕೇಂದ್ರ ಈಶಾನ್ಯ ಪ್ರದೇಶ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಸಚಿವರು (MDoNER) ಮಿಷನ್ ಸಿನೆಹಜೋರಿ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಉದ್ಘಾಟಿಸಿದ್ದಾರೆ.
• ಇದು ಅಸ್ಸಾಂನ ಮುಗಾ ರೇಷ್ಮೆ ವಲಯವನ್ನು ಜಾಗತಿಕವಾಗಿ ಸ್ಪರ್ಧಾತ್ಮಕ ಐಷಾರಾಮಿ ಜವಳಿ ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸಲು ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಉಪಕ್ರಮವಾಗಿದೆ.

ಯೋಜನೆಯ ಬಗ್ಗೆ;

• ಈ ಯೋಜನೆಯು ಆಶ್ರಯ-ಸಸ್ಯ ಕೃಷಿಯನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುವುದು, ನೂಲು ತೆಗೆಯುವ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯವನ್ನು ಆಧುನೀಕರಿಸುವುದು, ರೈತ ಉತ್ಪಾದಕ ಸಂಸ್ಥೆಗಳನ್ನು (FPOs) ಉತ್ತೇಜಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಏಕೀಕೃತ “ಸಿನೆಹಜೋರಿ” ಬ್ರ್ಯಾಂಡ್ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಜಾಗತಿಕ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಪ್ರವೇಶವನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸುವ ಗುರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.
• ಅನುಷ್ಠಾನ: ಈ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಅಸ್ಸಾಂ ಸರ್ಕಾರ, ಕೇಂದ್ರೀಯ ರೇಷ್ಮೆ ಮಂಡಳಿ, ಜವಳಿ ಸಚಿವಾಲಯ ಮತ್ತು ಇತರ ಕೇಂದ್ರ ಏಜೆನ್ಸಿಗಳು ಜಾರಿಗೊಳಿಸುತ್ತವೆ.

ಕೇಂದ್ರೀಯ ರೇಷ್ಮೆ ಮಂಡಳಿ (Central Silk Board)ಯ ಬಗ್ಗೆ

• ಇದು ಕೇಂದ್ರ ಜವಳಿ ಸಚಿವಾಲಯದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಬರುವ ಒಂದು ಶಾಸನಬದ್ಧ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿದ್ದು, ಇದನ್ನು 1948 ರ ಕೇಂದ್ರೀಯ ರೇಷ್ಮೆ ಮಂಡಳಿ ಕಾಯ್ದೆಯ (ನಂತರ ಕೇಂದ್ರೀಯ ರೇಷ್ಮೆ ಮಂಡಳಿ (ತಿದ್ದುಪಡಿ) ಕಾಯ್ದೆ, 2006 ಎಂದು ತಿದ್ದುಪಡಿ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ) ಮೂಲಕ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಗಿದೆ.
• ಕಾರ್ಯಾದೇಶ: ರೇಷ್ಮೆ ಕೃಷಿ ಮತ್ತು ರೇಷ್ಮೆ ಉದ್ಯಮದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗಾಗಿ ನೀತಿಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸುವ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಅನುಷ್ಠಾನಗೊಳಿಸುವ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯನ್ನು ಈ ಮಂಡಳಿಯು ಹೊಂದಿದೆ.
• ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿ: ಬೆಂಗಳೂರು

ರೇಷ್ಮೆ ಕೃಷಿಯ (Sericulture) ಬಗ್ಗೆ

• ಜಾಗತಿಕ ರೇಷ್ಮೆ ಉತ್ಪಾದನೆಯಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ಶೇಕಡಾ 25 ರಷ್ಟು ಪಾಲು ಹೊಂದುವ ಮೂಲಕ ಭಾರತವು ಪ್ರಸ್ತುತ ಚೀನಾದ ನಂತರ ವಿಶ್ವದ 2 ನೇ ಅತಿದೊಡ್ಡ ರೇಷ್ಮೆ ಉತ್ಪಾದಕ ರಾಷ್ಟ್ರವಾಗಿದೆ.
• ರೇಷ್ಮೆ ಕೃಷಿಯು ರೇಷ್ಮೆ ಹುಳುಗಳನ್ನು (ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಹಿಪ್ಪುನೇರಳೆ ರೇಷ್ಮೆಗಾಗಿ ಬಾಂಬಿಕ್ಸ್ ಮೋರಿ) ಬೆಳೆಸುವುದನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ, ಇವು ಮಲ್ಬರಿ(ಹಿಪ್ಪುನೇರಳೆ), ಓಕ್, ಕ್ಯಾಸ್ಟರ್ ಮತ್ತು ಅರ್ಜುನ್‌ನಂತಹ ಎಲೆಗಳನ್ನು ತಿಂದು ಗೂಡುಗಳನ್ನು ಕಟ್ಟುತ್ತವೆ.
• ಈ ಗೂಡುಗಳನ್ನು ಸಂಸ್ಕರಿಸಿ ನೂಲು ಮತ್ತು ಬಟ್ಟೆಯನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ, ಇದು ಕೃಷಿ ಮತ್ತು ಕೈಗಾರಿಕೆಯ ಸಮ್ಮಿಶ್ರಣವಾಗಿದೆ.
• ಗಮನಿಸಿ: ಪ್ರಪಂಚದ ಎಲ್ಲಾ 4 ಪ್ರಮುಖ ನೈಸರ್ಗಿಕ ರೇಷ್ಮೆ ಪ್ರಭೇದಗಳನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸುವ ಏಕೈಕ ದೇಶ ಭಾರತವಾಗಿದೆ.
• ಹಿಪ್ಪುನೇರಳೆ (ಮಲ್ಬೆರಿ) ರೇಷ್ಮೆ (ಭಾರತದ ಒಟ್ಟು ಉತ್ಪಾದನೆಯ 70%)
• ಟಸರ್ (Tasar) ರೇಷ್ಮೆ (ಕಾಡು ರೇಷ್ಮೆ ಹುಳುಗಳಿಂದ ಪಡೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ);
• ಎರಿ (Eri) ರೇಷ್ಮೆ (ಇದನ್ನು ‘ಅಹಿಂಸಾ ರೇಷ್ಮೆ’ ಎಂದೂ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ);
• ಮುಗಾ (Muga) ರೇಷ್ಮೆ (ಭೌಗೋಳಿಕ ಸೂಚ್ಯಂಕ (GI) ಮಾನ್ಯತೆ ಪಡೆದ ಉತ್ಪನ್ನ).
• ಪ್ರಪಂಚದ ಸುಮಾರು ಶೇಕಡಾ 90 ರಷ್ಟು ಮುಗಾ ರೇಷ್ಮೆಯನ್ನು ಅಸ್ಸಾಂ ಉತ್ಪಾದಿಸುತ್ತದೆ.

ಮರೆತು ಹೋಗುವ ಹಕ್ಕು (Right to be Forgotten)

ಆಡಳಿತ

ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿದೆ:

• ಮರೆತು ಹೋಗುವ ಹಕ್ಕು ಸಂವಿಧಾನದ 21 ನೇ ವಿಧಿಯ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಬರುವ ಮೂಲಭೂತ ಖಾಸಗಿತನದ ಹಕ್ಕಿನ (Right to privacy) ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಭಾಗವಾಗಿದೆ ಎಂದು ದೆಹಲಿ ಉಚ್ಚ ನ್ಯಾಯಾಲಯ ತೀರ್ಪು ನೀಡಿದೆ.

ಮರೆತು ಹೋಗುವ ಹಕ್ಕಿನ ಬಗ್ಗೆ

• ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳಲ್ಲಿ ಇಂಟರ್ನೆಟ್, ಸರ್ಚ್ ಇಂಜಿನ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಡೇಟಾಬೇಸ್‌ಗಳಿಂದ ತಮ್ಮ ವೈಯಕ್ತಿಕ ದತ್ತಾಂಶ (ಡೇಟಾ)ವನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕುವಂತೆ ಸಂಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಕೇಳುವ ಹಕ್ಕು ಇದಾಗಿದೆ.
• ಹಿಂದಿನ ತಪ್ಪುಗಳು ಅಥವಾ ಹಳೆಯ ಮಾಹಿತಿಯಿಂದಾಗಿ ಶಾಶ್ವತವಾಗಿ ನಿರ್ಣಯಿಸಲ್ಪಡದಿರಲು ಮತ್ತು ತಮ್ಮ ಆನ್‌ಲೈನ್ ಪ್ರತಿಷ್ಠೆ ಹಾಗೂ ಖಾಸಗಿತನವನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಈ ಹಕ್ಕು ಜನರಿಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ.

ಇದು ಹೇಗೆ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ?

• ಮರೆತು ಹೋಗುವ ಹಕ್ಕನ್ನು, ಅಳಿಸಿಹಾಕುವ ಹಕ್ಕು (Right to erasure) ಎಂದೂ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.
• ಇದು ನಿಮ್ಮ ಬಗ್ಗೆ ಇರುವ ಲಿಂಕ್‌ಗಳನ್ನು ಅಳಿಸಲು ಅಥವಾ ಮರೆಮಾಡಲು ಗೂಗಲ್‌ನಂತಹ ಕಂಪನಿ ಅಥವಾ ಸರ್ಚ್ ಇಂಜಿನ್ ಅನ್ನು ಕೇಳಲು ನಿಮಗೆ ಅನುಮತಿಸುತ್ತದೆ.
• ಮಾಹಿತಿಯು ಹಳೆಯದಾಗಿದ್ದರೆ, ತಪ್ಪಾಗಿದ್ದರೆ ಅಥವಾ ಅಪ್ರಸ್ತುತವಾಗಿದ್ದರೆ ನಿಮ್ಮ ಡೇಟಾವನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕಲು ನೀವು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ವಿನಂತಿಸಬಹುದು.

ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಮರೆತು ಹೋಗುವ ಹಕ್ಕಿನ ಪ್ರಸ್ತುತ ಸ್ಥಿತಿ

• ಮರೆತು ಹೋಗುವ ಹಕ್ಕಿನ ಕುರಿತು ಭಾರತವು ಇನ್ನೂ ಯಾವುದೇ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಕಾನೂನನ್ನು ರೂಪಿಸಿಲ್ಲ.
• ಆದಾಗ್ಯೂ, ವೈಯಕ್ತಿಕ ದತ್ತಾಂಶ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಮಸೂದೆ, 2019 ಮತ್ತು ಹಲವಾರು ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ತೀರ್ಪುಗಳು ಈ ಹಕ್ಕನ್ನು ಗುರುತಿಸಿವೆ.
• ಸರ್ವೋಚ್ಚ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಕೆ.ಎಸ್. ಪುಟ್ಟಸ್ವಾಮಿ ತೀರ್ಪು (2017) ಮಾಹಿತಿಯ ಗೌಪ್ಯತೆಯನ್ನು, ಖಾಸಗಿತನದ ಹಕ್ಕಿನ ಒಂದು ಭಾಗವೆಂದು ಗುರುತಿಸಿದೆ.

ಉಲ್ಕಾಶಿಲೆ ಸ್ಫೋಟ (Meteor Explosion)

ವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ

ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿ:

• ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾದ ಬೆಂಕಿಯ ಚೆಂಡಿನಂತಹ ಉಲ್ಕೆಯೊಂದು (Meteor) ಸ್ಫೋಟಗೊಂಡಿದೆ ಎಂದು NASA ಖಚಿತಪಡಿಸಿದೆ.

ಕ್ಷುದ್ರಗ್ರಹ (Asteroid), ಉಲ್ಕಾಭ (Meteoroid), ಉಲ್ಕೆ (Meteor) ಮತ್ತು ಉಲ್ಕಾಶಿಲೆ (Meteorite) ನಡುವಿನ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳು:

• ಕ್ಷುದ್ರಗ್ರಹ (Asteroid): ಸೂರ್ಯನ ಸುತ್ತ ಸುತ್ತುವ ಸಣ್ಣ ಕಲ್ಲಿನ ಆಕಾಶಕಾಯಗಳನ್ನು ಕ್ಷುದ್ರಗ್ರಹ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.
• ಉಲ್ಕಾಭ (Meteoroid): ಸೂರ್ಯನ ಸುತ್ತ ಸುತ್ತುವ ಕ್ಷುದ್ರಗ್ರಹ ಅಥವಾ ಧೂಮಕೇತುವಿನಿಂದ ಬೇರ್ಪಟ್ಟ ಸಣ್ಣ ಕಣಗಳನ್ನು ಉಲ್ಕಾಭ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.
• ಉಲ್ಕೆ (Meteor): ಭೂಮಿಯ ವಾತಾವರಣವನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸುವಾಗ ಬೆಳಕಿನ ರೇಖೆಯನ್ನು (ಬೀಳುವ ನಕ್ಷತ್ರ) ಸೃಷ್ಟಿಸುವ ಉಲ್ಕಾಭವನ್ನು ಉಲ್ಕೆ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.
• ಉಲ್ಕಾಶಿಲೆ (Meteorite): ಭೂಮಿಯ ವಾತಾವರಣವನ್ನು ದಾಟಿ ಬಂದು, ಭೂಮಿಯ ಮೇಲ್ಮೈಗೆ ಅಪ್ಪಳಿಸುವ ಉಲ್ಕೆಯನ್ನು ಉಲ್ಕಾಶಿಲೆ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಜಾಗತಿಕ ಕ್ಷುದ್ರಗ್ರಹ ಮಿಷನ್ ಗಳು (Global Asteroid Missions)

• ಡಾರ್ಟ್ ಮಿಷನ್ (DART Mission – NASA, 2022): ಇದು ಕ್ಷುದ್ರಗ್ರಹಕ್ಕೆ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ನೌಕೆಯನ್ನು ಡಿಕ್ಕಿ ಹೊಡೆಸುವ ಮೂಲಕ ಅದರ ಪಥವನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸುವ ಗುರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಮೊದಲ ಗ್ರಹಗಳ ರಕ್ಷಣಾ ಪರೀಕ್ಷೆಯಾಗಿದೆ, ಇದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿ ಡಿಡಿಮೋಸ್ ಎಂಬ ದ್ವಿಮಾನ ಕ್ಷುದ್ರಗ್ರಹವನ್ನು ಗುರಿಯಾಗಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ.
• ಒಸಿರಿಸ್-ರೆಕ್ಸ್ (OSIRIS-REx – NASA, 2016-2023): ಇದು ಬೆನ್ನು (Bennu) ಕ್ಷುದ್ರಗ್ರಹದಿಂದ ಮಾದರಿಗಳನ್ನು ಹಿಂದಕ್ಕೆ ತರುವ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯಾಗಿದ್ದು, ಇದು ಸೌರವ್ಯೂಹದ ರಚನೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಪ್ರಮುಖ ಒಳನೋಟಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸಿದೆ.
• ಹಯಾಬುಸಾ 2 (Hayabusa2 – JAXA, 2014-2020): ಈ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯು ರ್ಯುಗು (Ryugu) ಕ್ಷುದ್ರಗ್ರಹದಿಂದ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಮಾದರಿಗಳನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿದೆ, ಇದರಲ್ಲಿ ಜೀವಸೃಷ್ಟಿಗೆ ಅಗತ್ಯವಾದ ಮೂಲಭೂತ ಅಂಶಗಳು ಕೂಡ ಸೇರಿವೆ.
• ಲೂಸಿ ಮಿಷನ್ (Lucy Mission – NASA, 2021-ಪ್ರಸ್ತುತ): ಇದು ಗುರುಗ್ರಹದ ಹಲವಾರು ಟ್ರೋಜನ್ ಕ್ಷುದ್ರಗ್ರಹಗಳನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಲು ಕೈಗೊಂಡಿರುವ 12 ವರ್ಷಗಳ ಸುದೀರ್ಘ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯಾಗಿದೆ.
• ಹೆರಾ ಮಿಷನ್ (Hera Mission – ESA, 2024 ಉಡಾವಣೆ): DART ಮಿಷನ್ ನಿಂದ ಉಂಟಾದ ಪ್ರಭಾವದ ಕುಳಿಯನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಲು ಮತ್ತು ಅದರ ಪಥ ಬದಲಾವಣೆಯ ಯಶಸ್ಸನ್ನು ವಿಶ್ಲೇಷಿಸಲು ಈ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯನ್ನು ಕೈಗೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತಿದೆ.
• ಟಿಯಾನ್ವೆನ್-2 (Tianwen-2 – ಚೀನಾ, 2025 ರ ಯೋಜನೆ): ಇದು ಭೂಮಿಯ ಸಮೀಪವಿರುವ ಕಾಮೋ’ಓಲೆವಾ (Kamo’oalewa) ಕ್ಷುದ್ರಗ್ರಹದಿಂದ ಮಾದರಿಗಳನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಲು ಯೋಜಿಸಲಾದ ಮಹತ್ವದ ಮಿಷನ್ ಆಗಿದೆ.

ರುದ್ರಮ್-II (RudraM-II)

ವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ

ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿ:

• ಭಾರತವು ದೇಶೀಯವಾಗಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದ ರುದ್ರಮ್-II (RudraM-II) ಆಕಾಶದಿಂದ ಭೂಮೇಲ್ಮೈಗೆ ಹಾರುವ ಕ್ಷಿಪಣಿಯನ್ನು (Air-to-Surface Missile) ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಪರೀಕ್ಷಿಸಿದೆ, ಇದು ದೇಶದ ರಕ್ಷಣಾ ಮತ್ತು ನಿಖರ-ದಾಳಿಯ ಸಾಮರ್ಥ್ಯಗಳನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಬಲಪಡಿಸಿದೆ.

ರುದ್ರಮ್-II (RudraM-II) ಕ್ಷಿಪಣಿಯ ಬಗ್ಗೆ

• ಕ್ಷಿಪಣಿಯ ಪ್ರಕಾರ: ಇದು ಆಕಾಶದಿಂದ ಭೂಮಿಯ ಮೇಲ್ಮೈಗೆ ಹಾರುವ (Air-to-surface) ಕ್ಷಿಪಣಿಯಾಗಿದೆ.
• ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದವರು: ಹೈದರಾಬಾದ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ರಕ್ಷಣಾ ಸಂಶೋಧನೆ ಮತ್ತು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಸಂಸ್ಥೆಯ (DRDO) ನೋಡಲ್ ಪ್ರಯೋಗಾಲಯವಾದ ಇಮಾರತ್ ಸಂಶೋಧನಾ ಕೇಂದ್ರ (RCI)ವು ಇದನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದೆ.
• ವೇಗ: ಈ ಕ್ಷಿಪಣಿಯು ಮ್ಯಾಕ್ 5 (Mach 5.5) ವೇಗದಲ್ಲಿ ಚಲಿಸುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.
• ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯ ವ್ಯಾಪ್ತಿ: ಇದು 300 ಕಿಲೋಮೀಟರ್‌ಗಳವರೆಗೆ ಕ್ರಮಿಸುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.
• ಪೇಲೋಡ್ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ: ಇದು 200 ಕೆ.ಜಿ. ತೂಕದ ಸಿಡಿತಲೆಗಳನ್ನು ಹೊತ್ತೊಯ್ಯುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.
• ಮಹತ್ವ: ಇದನ್ನು 3 ರಿಂದ 15 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ಎತ್ತರದಲ್ಲಿ ಹಾರಾಟ ನಡೆಸುವ ಸುಖೋಯ್‌ನಂತಹ ಯುದ್ಧ ವಿಮಾನಗಳಿಂದ ಸುಲಭವಾಗಿ ಉಡಾವಣೆ ಮಾಡಬಹುದು.
• ಪ್ರಸ್ತುತ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿರುವ ಹಳೆಯ ರಷ್ಯಾ ಮೂಲದ Kh-31 ಆಂಟಿ-ರೇಡಿಯೇಶನ್ (ವಿಕಿರಣ-ವಿರೋಧಿ) ಕ್ಷಿಪಣಿಗಳ ಬದಲಿಗೆ ಈ ಹೊಸ ಕ್ಷಿಪಣಿಯನ್ನು ಭವಿಷ್ಯದಲ್ಲಿ ಸೇವೆಗೆ ನಿಯೋಜಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ನಿಮಗೆ ತಿಳಿದಿರಲಿ:

• ರುದ್ರಮ್ ಸರಣಿಯ ಹಿಂದಿನ ಆವೃತ್ತಿಯಾದ ರುದ್ರಮ್-I (RudraM-I) ಕ್ಷಿಪಣಿಯು 100 ರಿಂದ 250 ಕಿಲೋಮೀಟರ್‌ಗಳ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಮ್ಯಾಕ್ 2 ರವರೆಗಿನ ವೇಗವನ್ನು ತಲುಪುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.