ವರ್ಗ: National and International Current Affairs Kannada

ಲ್ಯಾವೆಂಡರ್ ಕೃಷಿ

ಆರ್ಥಿಕತೆ

ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿ: 

ಬೆಚ್ಚಗಿನ ಚಳಿಗಾಲ, ಅನಿಯಮಿತ ಮಳೆ ಮತ್ತು ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತಿರುವ ನೀರಾವರಿ ಮೂಲಗಳಿಗೆ ಉತ್ತಮವಾಗಿ ಹೊಂದಿಕೊಳ್ಳುವ ಬೆಳೆಗಳನ್ನು ರೈತರು ಹುಡುಕುತ್ತಿರುವುದರಿಂದ, ಜಮ್ಮು ಮತ್ತು ಕಾಶ್ಮೀರದಲ್ಲಿ ಲ್ಯಾವೆಂಡರ್ ಕೃಷಿ ವಿಸ್ತರಿಸುತ್ತಿದೆ.

​ನೇರಳೆ ಕ್ರಾಂತಿ

• ​CSIR–ಅರೋಮಾ ಮಿಷನ್ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ 2016 ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಾಯಿತು
• ​ಉದ್ದೇಶ – ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಲ್ಯಾವೆಂಡರ್ ಕೃಷಿಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುವುದು.
• ಅನುಷ್ಠಾನ ಸಚಿವಾಲಯ: CSIR (Council of scientific and industrial Research) ಮೂಲಕ ವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಸಚಿವಾಲಯ.
• ​ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಕೇಂದ್ರ: ಭದೇರ್ವಾಹ್ (ದೋಡಾ ಜಿಲ್ಲೆ), ಜಮ್ಮು ಮತ್ತು ಕಾಶ್ಮೀರ.
• ​ಪ್ರಮುಖ ಹವಾಮಾನ ಸ್ಥಿತಿಗಳು: ತಂಪಾದ, ಬಿಸಿಲಿನಿಂದ ಕೂಡಿದ ಹವಾಮಾನ; ನೀರು ಸರಾಗವಾಗಿ ಬಸಿದುಹೋಗುವ, ಮರಳು ಮಿಶ್ರಿತ ಮಣ್ಣು; ಇದು ನಿಂತ ನೀರಿಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾಗಿದೆ.
• ​ಆರ್ಥಿಕ ಮೌಲ್ಯ: ಸೌಂದರ್ಯವರ್ಧಕಗಳು ಮತ್ತು ಚಿಕಿತ್ಸಕಗಳಲ್ಲಿ ಉಪಯೋಗಿಸುವ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮೌಲ್ಯದ ಸುಗಂಧ ತೈಲದಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಇದು ಗ್ರಾಮೀಣ ಆದಾಯವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ.

ಜನನ ಮತ್ತು ಮರಣ ನೋಂದಣಿ (ತಿದ್ದುಪಡಿ) ಮಸೂದೆ, 2026

ರಾಜಕೀಯ

ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿ: 

ಲೋಕಸಭೆಯು ಜನನ ಮತ್ತು ಮರಣ ನೋಂದಣಿ (ತಿದ್ದುಪಡಿ) ಮಸೂದೆ, 2026 ಅನ್ನು ಅಂಗೀಕರಿಸಿದೆ.

​ ತಿದ್ದುಪಡಿ ಮಸೂದೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶಗಳು

• ​ಉದ್ದೇಶ: ವಿಳಂಬವಾದ ನಕಲಿ ನಮೂದುಗಳನ್ನು ತಡೆಯುವುದು, ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರದ ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹತೆಯನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸೇವಾ ಯೋಜನೆಗಳಿಗಾಗಿ ಜನಸಂಖ್ಯಾ ದತ್ತಾಂಶವನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುವುದು.
• ​ಇದು 2023 ರಲ್ಲಿ ಕೊನೆಯದಾಗಿ ತಿದ್ದುಪಡಿಯಾದ ಜನನ ಮತ್ತು ಮರಣ ನೋಂದಣಿ ಕಾಯ್ದೆ, 1969 ನ್ನು ತಿದ್ದುಪಡಿ ಮಾಡುತ್ತದೆ. 2023 ರ ತಿದ್ದುಪಡಿಯು ಭಾರತದ ಮಹಾ ನೋಂದಣಾಧಿಕಾರಿ(RGI – Registrar General of India) ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ನಾಗರಿಕ ನೋಂದಣಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆ (CRS – Civil Registration System) ಪೋರ್ಟಲ್ ಮೂಲಕ ಕೇಂದ್ರೀಕೃತ ಡಿಜಿಟಲ್ ನೋಂದಣಿಯನ್ನು ಕಡ್ಡಾಯಗೊಳಿಸಿತ್ತು.

​ಪ್ರಮುಖ ನಿಬಂಧನೆಗಳು

• ​ಸಾಮಾನ್ಯ ನೋಂದಣಿ ಕಾಲಮಿತಿ: ಜನನ ಮತ್ತು ಮರಣಗಳನ್ನು 21 ದಿನಗಳ ಒಳಗೆ ಸ್ಥಳೀಯ ನೋಂದಣಾಧಿಕಾರಿಗಳಿಗೆ ವರದಿ ಮಾಡಬೇಕು.
• ​ವಿಳಂಬ ನೋಂದಣಿ ನಿಯಮಗಳು:
  • ​1 ರಿಂದ 2 ವರ್ಷಗಳ ವಿಳಂಬಕ್ಕೆ ಜಿಲ್ಲಾ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶ (DM – District Magistrate), ಉಪ-ವಿಭಾಗೀಯ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶ (SDM – Sub-Divisional Magistrate) ಅಥವಾ ಅಧಿಕೃತ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಾಹಕ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶ (BNSS – ಭಾರತೀಯ ನಾಗರಿಕ ಸುರಕ್ಷಾ ಸಂಹಿತೆ, 2023 ರ ಸೆಕ್ಷನ್ 14(1) ರ ಪ್ರಕಾರ) ಅವರಿಂದ ಅನುಮೋದನೆ ಅಗತ್ಯವಿದೆ.
  • ​2 ವರ್ಷಗಳನ್ನು ಮೀರಿದ ವಿಳಂಬಕ್ಕೆ ಪ್ರಥಮ ದರ್ಜೆಯ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರ(JMFC – Judicial Magistrate of the First Class) ಆದೇಶದ ಅಗತ್ಯವಿದೆ.
• ​ಪರಿಶೀಲನೆ: ನೋಂದಣಿಗೆ ಅನುಮತಿ ನೀಡುವ ಮುನ್ನ, ನಿಯೋಜಿತ ಪ್ರಾಧಿಕಾರವು ಘಟನೆಯ ನಿಖರತೆಯನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಬೇಕು ಮತ್ತು ನಿಗದಿತ ಶುಲ್ಕವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಬೇಕು.

ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ ವಿಕಸಿತ್ ಭಾರತ್ ರೋಜಗಾರ್ ಯೋಜನೆ (PM-VBRY)

ಸರ್ಕಾರಿ ಯೋಜನೆಗಳು

ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿ:

ಭಾರತದ ಔಪಚಾರಿಕ ಉದ್ಯೋಗ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಭದ್ರತಾ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಮೈಲಿಗಲ್ಲಾಗಿ, ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ ವಿಕಸಿತ್ ಭಾರತ್ ರೋಜಗಾರ್ ಯೋಜನೆಯು (PM-VBRY) ಅನುಷ್ಠಾನಗೊಂಡು ಒಂದು ವರ್ಷ ಪೂರೈಸಿದೆ.

​ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ ವಿಕಸಿತ್ ಭಾರತ್ ರೋಜಗಾರ್ ಯೋಜನೆ (PM-VBRY) ಬಗ್ಗೆ

• ಪ್ರಾರಂಭ : ​ಇದು 2025 ರಲ್ಲಿ ಸರ್ಕಾರದ ಪ್ರಮುಖ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವಾಗಿ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಾಗಿದೆ.
• ​ಅನುಷ್ಠಾನ : ಕಾರ್ಮಿಕ ಮತ್ತು ಉದ್ಯೋಗ ಸಚಿವಾಲಯ.
• ​ಗುರಿ: ಉತ್ಪಾದನಾ ವಲಯದ  ಮೇಲೆ ವಿಶೇಷ ಗಮನಹರಿಸಿ, ಎಲ್ಲಾ ವಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಉದ್ಯೋಗ ಸೃಷ್ಟಿಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುವುದು, ಉದ್ಯೋಗವಕಾಶವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಭದ್ರತೆಯನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುವುದು.

​ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯಗಳು:

• ​ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಉದ್ಯೋಗಕ್ಕೆ ಸೇರುವವರು ₹15,000 ವರೆಗಿನ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಧನಕ್ಕೆ (Incentives) ಅರ್ಹರಾಗಿರುತ್ತಾರೆ.
• ​ಉದ್ಯೋಗದಾತರ ಕಡೆಯಿಂದ, ಆರು ತಿಂಗಳ ಸ್ಥಿರ ಉದ್ಯೋಗದ ನಂತರ ಪ್ರತಿ ಹೊಸ ಉದ್ಯೋಗಿಗೆ ಸರ್ಕಾರವು ₹3,000 ವರೆಗೆ ಬಹುಮಾನವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ.
• ​ಈ ಉಪಕ್ರಮವು ಔಪಚಾರಿಕ ಕಾರ್ಯಪಡೆಯಲ್ಲಿ (Formal workforce) ಹೆಚ್ಚಿನ ಭಾಗವಹಿಸುವಿಕೆಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುವ ಮತ್ತು ಸುಸ್ಥಿರ ದೀರ್ಘಕಾಲೀನ ಆರ್ಥಿಕ ಬೆಳವಣಿಗೆಗೆ  ಕೊಡುಗೆ ನೀಡುವ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಿದೆ.

ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ ಸೂರ್ಯ ಸರೋವರ್ ಯೋಜನೆ (PM-SSY)

ಸರ್ಕಾರಿ ಯೋಜನೆಗಳು

ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿ:

ತೇಲುವ ಸೌರ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಮತ್ತು ಇಂಧನ ಭದ್ರತೆಯನ್ನು ಬಲಪಡಿಸಲು ಕೇಂದ್ರ ಸಚಿವ ಸಂಪುಟವು ₹5,070 ಕೋಟಿ ವೆಚ್ಚದ ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ ಸೂರ್ಯ ಸರೋವರ್ ಯೋಜನೆಗೆ (PM-SSY) ಅನುಮೋದನೆ ನೀಡಿದೆ.

​PM-SSY ಯೋಜನೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶಗಳು

• ​ಹಣಕಾಸು ವ್ಯವಸ್ಥೆ: ಇದು ಒಂದು ಕೇಂದ್ರ ವಲಯದ ಯೋಜನೆಯಾಗಿದೆ.
• ​ಉದ್ದೇಶ: ಇಂಧನ ಶೇಖರಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳೊಂದಿಗೆ (ESS – Energy Storage Systems) ಸಂಯೋಜಿತವಾಗಿರುವ ತೇಲುವ ಸೌರ ದ್ಯುತಿವಿದ್ಯುಜ್ಜನಕ (FSPV – Floating Solar Photovoltaic) ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುವುದು.
• ​ಗುರಿ: 2030-31ನೇ ಆರ್ಥಿಕ ವರ್ಷದ ವೇಳೆಗೆ 5 ಗಿಗಾವ್ಯಾಟ್ (GW) ತೇಲುವ ಸೌರ ದ್ಯುತಿವಿದ್ಯುಜ್ಜನಕ (FSPV) ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಸಾಧಿಸುವುದು.
• ​ಅನುಷ್ಠಾನ ಸಂಸ್ಥೆ: ಹೊಸ ಮತ್ತು ನವೀಕರಿಸಬಹುದಾದ ಇಂಧನ ಸಚಿವಾಲಯದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಬರುವ ಭಾರತೀಯ ಸೌರಶಕ್ತಿ ನಿಗಮ (SECI).
• ​ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ: ಇದು 2030 ರ ವೇಳೆಗೆ ಭಾರತದ 500 ಗಿಗಾವ್ಯಾಟ್ (GW) ಪಳೆಯುಳಿಕೆಯೇತರ ವಿದ್ಯುತ್ ಗುರಿಯನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸುತ್ತದೆ, ಆತ್ಮನಿರ್ಭರ್ ಭಾರತ್‌  ದೃಷ್ಟಿಕೋನಕ್ಕೆ ಪೂರಕವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ವಾರ್ಷಿಕವಾಗಿ 10 ಮಿಲಿಯನ್ ಟನ್‌ಗಳಷ್ಟು ಇಂಗಾಲದ ಡೈಆಕ್ಸೈಡ್ (CO2) ಹೊರಸೂಸುವಿಕೆಯನ್ನು ಕಡಿತಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ.
• ​ಸೂಚನೆ: ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶದ ನರ್ಮದಾ ನದಿಯಲ್ಲಿರುವ ಓಂಕಾರೇಶ್ವರ ತೇಲುವ ಸೌರ ಉದ್ಯಾನವು 278 ಮೆಗಾವ್ಯಾಟ್ (MW) ಸಾಮರ್ಥ್ಯದೊಂದಿಗೆ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಪ್ರಸ್ತುತ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯಲ್ಲಿರುವ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಯೋಜನೆಯಾಗಿದೆ (ಇದರ ಉದ್ದೇಶಿತ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ 600 MW).

ಸಮುದ್ರ ಮಂಥನ (ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಡಲಾಚೆಯ ಪರಿಶೋಧನಾ ಯೋಜನೆ)

ಸರ್ಕಾರಿ ಯೋಜನೆಗಳು

ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿ:

2030-31ರ ಹಣಕಾಸು ವರ್ಷದ (FY) ವರೆಗೆ ಅನುಷ್ಠಾನಗೊಳಿಸಲು ಕೇಂದ್ರ ಸಚಿವ ಸಂಪುಟವು ₹84,084 ಕೋಟಿ ವೆಚ್ಚದ ‘ಸಮುದ್ರ ಮಂಥನ’ (ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಡಲಾಚೆಯ ಪರಿಶೋಧನಾ ಯೋಜನೆ) ಯೋಜನೆಗೆ ಅನುಮೋದನೆ ನೀಡಿದೆ.

ಯೋಜನೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶಗಳು

• ​ಹಣಕಾಸು ವ್ಯವಸ್ಥೆ – ಇದು ಒಂದು ಕೇಂದ್ರ ವಲಯದ ಯೋಜನೆಯಾಗಿದೆ.
• ​ಅನುಷ್ಠಾನ – ಪೆಟ್ರೋಲಿಯಂ ಮತ್ತು ನೈಸರ್ಗಿಕ ಅನಿಲ ಸಚಿವಾಲಯ.
• ​ಉದ್ದೇಶ: ಇದುವರೆಗೆ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳದ ಕಡಲಾಚೆಯ ಸಂಚಿತ ಜಲಾನಯನ ಪ್ರದೇಶಗಳ  ನಕ್ಷೆ ತಯಾರಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಆಳ ಸಮುದ್ರದ ಪರಿಶೋಧನೆಯ ಅಪಾಯಗಳನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವುದು.
• ​ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ – ಕಚ್ಚಾ ತೈಲ (~88%) ಮತ್ತು ನೈಸರ್ಗಿಕ ಅನಿಲ (~50%) ಆಮದುಗಳ ಮೇಲಿನ ಭಾರತದ ಅವಲಂಬನೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವುದು.

ಯೋಜನೆಯ ​ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯಗಳು 

• ​ಉತ್ಪಾದನಾ ಹೆಚ್ಚಳ: ವಾರ್ಷಿಕ ಉತ್ಪಾದನೆಯನ್ನು 62 ರಿಂದ 80 ಮಿಲಿಯನ್ ಮೆಟ್ರಿಕ್ ಟನ್ ತೈಲ ಸಮಾನಕ್ಕೆ (MMTOE – Million Metric Tonnes of Oil Equivalent)  ಹೆಚ್ಚಿಸುವ ಗುರಿ ಹೊಂದಿದೆ.
• ​ಹೊಸ ಮೀಸಲುಗಳ ಶೋಧನೆ: 600 MMTOE ಗಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಹೊಸ ಹೈಡ್ರೋಕಾರ್ಬನ್ ಮೀಸಲುಗಳನ್ನು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚುವ ಗುರಿ ಹೊಂದಿದೆ.
• ​ಆರ್ಥಿಕ ಪ್ರಭಾವ: ಇದು ವಾರ್ಷಿಕ ಆಮದು ವೆಚ್ಚವನ್ನು ₹1 ಲಕ್ಷ ಕೋಟಿಯಷ್ಟು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತದೆ.

ಧಿಂಸಾ ನೃತ್ಯ (Dhimsa Dance)

ಇತಿಹಾಸ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಿ

ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿ:

ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಅಲ್ಲೂರಿ ಸೀತಾರಾಮ ರಾಜು ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣದಲ್ಲಿ 13,000 ಬುಡಕಟ್ಟು ಮಹಿಳೆಯರು  ಮತ್ತು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿನಿಯರು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿದ ಧಿಂಸಾ ನೃತ್ಯವನ್ನು (Dhimsa dance) ಅತಿದೊಡ್ಡ ಧಿಂಸಾ ನೃತ್ಯವೆಂದು ಗಿನ್ನೆಸ್ ವಿಶ್ವ ದಾಖಲೆ ಗುರುತಿಸಿದೆ.

​ಧಿಂಸಾ ನೃತ್ಯದ ಬಗ್ಗೆ 

• ​ಇದು ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶದ ಅರಕು ಕಣಿವೆ (Araku Valley) ಮತ್ತು ಅಲ್ಲೂರಿ ಸೀತಾರಾಮ ರಾಜು (ASR – Alluri Sitharama Raju) ಜಿಲ್ಲೆಯ ಸ್ಥಳೀಯ ಸಮುದಾಯಗಳು (ಬಗತ, ಗಡಬ, ಕೊಂಡದೊರ, ಪೊರಜ ಮತ್ತು ವಾಲ್ಮೀಕಿ ಜನಾಂಗ ಸೇರಿದಂತೆ) ಪ್ರದರ್ಶಿಸುವ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಬುಡಕಟ್ಟು ಜಾನಪದ ನೃತ್ಯವಾಗಿದೆ.
• ​ಪ್ರದರ್ಶನ: ಡಪ್ಪು, ತುಡುಮು, ಮೋರಿ, ಕಿಡ್ಗಿ, ಗಿಲ್ಕಾ ಮತ್ತು ಜೋಡುಕೊಮ್ಮುಲು ನಂತಹ ಸ್ಥಳೀಯ ವಾದ್ಯಗಳ ಲಯಕ್ಕೆ ತಕ್ಕಂತೆ, ವರ್ಣರಂಜಿತ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಉಡುಗೆಯನ್ನು ಧರಿಸಿದ 15-20 ಮಹಿಳೆಯರು ಸಮನ್ವಯತೆಯಿಂದ ವೃತ್ತಾಕಾರವಾಗಿ ಚಲಿಸುವ ಮೂಲಕ ಇದನ್ನು ಪ್ರಧಾನವಾಗಿ ಪ್ರದರ್ಶಿಸುತ್ತಾರೆ.
• ​ವಸ್ತು ಮತ್ತು ಸಂದರ್ಭಗಳು: ಇದು ಬುಡಕಟ್ಟು ಜನಾಂಗದ ಪುರಾಣ, ಜಾನಪದ, ಜೀವನಾಧಾರ, ಬಂಧುತ್ವ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಜೀವನವನ್ನು ಚಿತ್ರಿಸುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ಚೈತ್ರಪುರಬ್ (ಈಟೆಲ ಪಂಡುಗ), ವಿವಾಹಗಳು, ಹಬ್ಬಗಳು ಮತ್ತು ಧಾರ್ಮಿಕ ಸಮಾರಂಭಗಳ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ದಾನವೀರ್ (DAANVEER) ಉಪಕ್ರಮ

ರಾಜಕೀಯ ಮತ್ತು ಆಡಳಿತ

ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿ:

• ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯಿತಿಗಳನ್ನು ಡಿಜಿಟಲೀಕರಣಗೊಳಿಸುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಪಂಚಾಯತ್ ರಾಜ್ ಸಚಿವಾಲಯವು ‘ದಾನವೀರ್’ ಉಪಕ್ರಮವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದೆ.

ದಾನವೀರ್ (DAANVEER) ಉಪಕ್ರಮದ ಬಗ್ಗೆ: 

• ಇದು ಡಿಜಿಟಲ್ ನಾಗರಿಕ-ಭಾಗವಹಿಸುವಿಕೆಯ ವೇದಿಕೆಯಾಗಿದ್ದು, ಇದನ್ನು ಪಂಚಾಯತ್ ರಾಜ್ ಸಚಿವಾಲಯವು ಜುಲೈ 2026 ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದೆ.
• ಘೋಷವಾಕ್ಯ: ‘ನಿಮ್ಮ ಹಳ್ಳಿಗೆ ಮರಳಿ ನೀಡಿ’ (Give Back to Your Village).
• ಉದ್ದೇಶ: ನಾಗರಿಕರು ಮತ್ತು ಅನಿವಾಸಿ ಭಾರತೀಯರು ಸ್ವಯಂಪ್ರೇರಿತವಾಗಿ ನಿಧಿ ಒದಗಿಸಲು ಹಾಗೂ ಪೂರ್ವ-ಅನುಮೋದಿತ ಡಿಜಿಟಲ್ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ಪ್ಯಾಕೇಜ್‌ಗಳನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯಿತಿಗಳಿಗೆ ನೀಡಲು ಇದು ಅನುವು ಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತದೆ.

ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶಗಳು: 

• ಕಾರ್ಯವಿಧಾನ: ದಾನಿಗಳು ‘ಮೇರಿ ಪಂಚಾಯತ್’ (Meri Panchayat) ಆ್ಯಪ್ ಬಳಸಿ ಪ್ರಮಾಣಿತ ಐಟಿ ಹಾರ್ಡ್‌ವೇರ್ ಬಂಡಲ್‌ಗಳನ್ನು ಖರೀದಿಸುತ್ತಾರೆ. ಇದು ನೇರ ನಗದು ವಹಿವಾಟನ್ನು ತಪ್ಪಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ವಸ್ತುಗಳ ಅಳವಡಿಕೆಯವರೆಗಿನ 100% ಪಾರದರ್ಶಕತೆಯನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸುತ್ತದೆ.
• ಮೂಲ ಉದ್ದೇಶ: ಸ್ಥಳೀಯ ಪಂಚಾಯಿತಿಗಳಿಗೆ ಅಗತ್ಯವಿರುವ ಕಂಪ್ಯೂಟಿಂಗ್ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯವನ್ನು ಒದಗಿಸುವ ಮೂಲಕ ಗ್ರಾಮೀಣ ಡಿಜಿಟಲ್ ಅಂತರವನ್ನು ನಿವಾರಿಸುವುದು ಇದರ ಪ್ರಮುಖ ಗುರಿಯಾಗಿದೆ.
• ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ಹೊಂದಾಣಿಕೆ: ಸಂವಿಧಾನದ 73 ನೇ ತಿದ್ದುಪಡಿ ಕಾಯ್ದೆಯ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ವಿಕೇಂದ್ರೀಕೃತ ಆಡಳಿತವನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸಲು, ಇ-ಗ್ರಾಮ್ ಸ್ವರಾಜ್‌ನಂತಹ (e-GramSwaraj) ಡಿಜಿಟಲ್ ಸ್ಥಳೀಯ-ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಚೌಕಟ್ಟುಗಳೊಂದಿಗೆ ಇದು ಸಂಯೋಜನೆಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.

ILO ಸಮಾವೇಶ ಸಂಖ್ಯೆ 193

ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ

ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿ:

• ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾರ್ಮಿಕ ಸಂಸ್ಥೆಯು (ILO) ಜೂನ್ 12, 2026 ರಂದು “ಪ್ಲಾಟ್‌ಫಾರ್ಮ್ ಆರ್ಥಿಕತೆಯಲ್ಲಿ ಯೋಗ್ಯ ಕೆಲಸ” (Decent Work in the Platform Economy) ಎಂಬ ಶೀರ್ಷಿಕೆಯ ಸಮಾವೇಶ ಸಂಖ್ಯೆ 193 ಅನ್ನು ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಅಂಗೀಕರಿಸಿದೆ.
• ಈ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಒಪ್ಪಂದವು, ವಿಶ್ವಾದ್ಯಂತ ಇರುವ ಆ್ಯಪ್-ಆಧಾರಿತ ಗಿಗ್ ಮತ್ತು ಪ್ಲಾಟ್‌ಫಾರ್ಮ್ ಕಾರ್ಮಿಕರನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಲು ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಲಾದ ವಿಶ್ವದ ಮೊದಲ ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಒಪ್ಪಂದವನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತದೆ.

ಒಪ್ಪಂದದ ಕುರಿತು: 

• ಹಕ್ಕುಗಳು: ಇದು ನ್ಯಾಯಯುತ ವೇತನ, ಸಾಮಾಜಿಕ ಭದ್ರತೆ, ಆರೋಗ್ಯ ರಕ್ಷಣೆಗಳು ಮತ್ತು ಅಲ್ಗಾರಿದಮಿಕ್ ಪಾರದರ್ಶಕತೆಯನ್ನು ಖಾತರಿಪಡಿಸುತ್ತದೆ.
• ವರ್ಗೀಕರಣ: ಪ್ಲಾಟ್‌ಫಾರ್ಮ್ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಅಲ್ಲದೆ, ನೈಜ ಕೆಲಸದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಉದ್ಯೋಗ ಸ್ಥಾನಮಾನವನ್ನು ಒದಗಿಸುವುದನ್ನು ಇದು ಕಡ್ಡಾಯಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ.
• ಭಾರತದ ನಿಲುವು: ತನ್ನದೇ ಆದ ‘ಸಾಮಾಜಿಕ ಭದ್ರತಾ ಸಂಹಿತೆ’ (2020) ಚೌಕಟ್ಟಿಗೆ ಆದ್ಯತೆ ನೀಡುವ ಸಲುವಾಗಿ, ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರವು ಈ ಒಪ್ಪಂದದ ಮತದಾನದಿಂದ ಹೊರಗುಳಿದಿದೆ.

ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾರ್ಮಿಕ ಸಂಸ್ಥೆ (ILO)

• ಇದು ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ಒಂದು ವಿಶೇಷ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ (Specialised agency).
• ಲೀಗ್ ಆಫ್ ನೇಷನ್ಸ್‌ನ ಸಂಯೋಜಿತ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿ ಇದನ್ನು ವರ್ಸೈಲ್ಸ್ ಒಪ್ಪಂದದ ಮೂಲಕ 1919 ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು. ತದನಂತರ ಇದು 1946 ರಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ಮೊದಲ ಸಂಯೋಜಿತ ವಿಶೇಷ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿತು.
• ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿ: ಜಿನೇವಾ, ಸ್ವಿಟ್ಜರ್ಲೆಂಡ್.
• ಭಾರತವು ILO ದ ಸ್ಥಾಪಕ ಸದಸ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರವಾಗಿದೆ.
• ಉದ್ದೇಶ: ಕೆಲಸದ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುವುದು, ಯೋಗ್ಯ ಉದ್ಯೋಗಾವಕಾಶಗಳನ್ನು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸುವುದು, ಸಾಮಾಜಿಕ ರಕ್ಷಣೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಕೆಲಸ-ಸಂಬಂಧಿತ ಸಮಸ್ಯೆಗಳ ಕುರಿತು ಸಂವಾದವನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುವುದು ಇದರ ಮುಖ್ಯ ಗುರಿಯಾಗಿದೆ.

ILO ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡುವ ಪ್ರಮುಖ ವರದಿಗಳು:

1. ಜಾಗತಿಕ ವೇತನ ವರದಿ (Global Wage Report).
2. ವಿಶ್ವ ಉದ್ಯೋಗ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಮುನ್ನೋಟ (World Employment and Social Outlook – WESO).
3. ವಿಶ್ವ ಸಾಮಾಜಿಕ ರಕ್ಷಣಾ ವರದಿ (World Social Protection Report).
4. ವಿಶ್ವ ಕೆಲಸದ ವರದಿ (World of Work Report).

ಪರಿಸರ ನಿರ್ವಹಣಾ ಸೂಚ್ಯಂಕ (EPI) 2026

ಪರಿಸರ

ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿ: 

• ಯೇಲ್ (Yale) ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯವು 2026 ರ ಪರಿಸರ ನಿರ್ವಹಣಾ ಸೂಚ್ಯಂಕವನ್ನು (EPI) ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದ್ದು, 177 ದೇಶಗಳ ಪೈಕಿ ಭಾರತವು 176 ನೇ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿದೆ.

ಪರಿಸರ ನಿರ್ವಹಣಾ ಸೂಚ್ಯಂಕ (EPI)ದ ಕುರಿತು: 

• ಪ್ರಕಟಿಸುವವರು: ಇದು ದ್ವೈವಾರ್ಷಿಕ ಜಾಗತಿಕ ಸೂಚ್ಯಂಕವಾಗಿದೆ. ಇದನ್ನು ಕೊಲಂಬಿಯಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ‘ಸೆಂಟರ್ ಫಾರ್ ಇಂಟರ್ನ್ಯಾಷನಲ್ ಅರ್ಥ್ ಸೈನ್ಸ್ ಇನ್ಫಾರ್ಮೇಶನ್ ನೆಟ್‌ವರ್ಕ್’ನ ಸಹಯೋಗದೊಂದಿಗೆ ‘ಯೇಲ್ ಸೆಂಟರ್ ಫಾರ್ ಎನ್ವಿರಾನ್ಮೆಂಟಲ್ ಲಾ ಅಂಡ್ ಪಾಲಿಸಿ’ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದೆ.
• ಉದ್ದೇಶ: ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು ಪರಿಸರದ ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಚೈತನ್ಯವನ್ನು ಎಷ್ಟು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿ ರಕ್ಷಿಸುತ್ತವೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಇದು ಅಳೆಯುತ್ತದೆ.

ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶಗಳು (EPI 2026)

• ಎಸ್ಟೋನಿಯಾ 74.79 ಅಂಕಗಳೊಂದಿಗೆ ಮೊದಲ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿರುವ ದೇಶವಾಗಿದೆ.

ಭಾರತಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಅಂಶಗಳು (2026)

• ಭಾರತವು 22.46 ಅಂಕಗಳೊಂದಿಗೆ 177 ದೇಶಗಳ ಪೈಕಿ 176 ನೇ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದೆ.
• ಈ ಹಿಂದೆ, ಭಾರತವು 2016 ರಲ್ಲಿ 141 ನೇ, 2018 ರಲ್ಲಿ 177 ನೇ, 2020 ರಲ್ಲಿ 168 ನೇ, 2022 ರಲ್ಲಿ 180 ನೇ ಮತ್ತು 2024 ರಲ್ಲಿ 176 ನೇ ಶ್ರೇಯಾಂಕವನ್ನು ಪಡೆದಿತ್ತು.

ಕಾವೇರಿ ನದಿ

ಭೂಗೋಳ

ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿ: 

• ತಮಿಳುನಾಡು ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಸಿ. ಜೋಸೆಫ್ ವಿಜಯ್ ಅವರು ಪ್ರಧಾನಿ ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿಯವರಿಗೆ ಅಧಿಕೃತ ಪತ್ರ ಬರೆಯುವ ಮೂಲಕ ತಮ್ಮ ಮನವಿಯನ್ನು ಔಪಚಾರಿಕಗೊಳಿಸಿದ್ದಾರೆ.
• ಕಾವೇರಿ ಜಲ ವಿವಾದ ನ್ಯಾಯಮಂಡಳಿಯ (CWDT) ಅಂತಿಮ ತೀರ್ಪು ಮತ್ತು ಸರ್ವೋಚ್ಚ ನಾಯಾಲಯದ 2018 ರ ತೀರ್ಪಿಗೆ ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಾಗಿ ಹೊಂದಿಕೆಯಾಗದ ಹೊರತು, ಕರ್ನಾಟಕದ ಮೇಕೆದಾಟು ಸಮತೋಲನ ಜಲಾಶಯ ಯೋಜನೆಗೆ ಯಾವುದೇ ಶಾಸನಬದ್ಧ ಅಥವಾ ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ಅನುಮೋದನೆಗಳನ್ನು ನಿರಾಕರಿಸುವಂತೆ ಅವರು ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರವನ್ನು ಒತ್ತಾಯಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಕಾವೇರಿ ನದಿಯ ಬಗ್ಗೆ: 

• ಕಾವೇರಿಯು ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ಅಂತರರಾಜ್ಯ ನದಿಯಾಗಿದೆ. ಇದು ಬಂಗಾಳ ಕೊಲ್ಲಿಯನ್ನು ಸೇರುವ ಪ್ರಮುಖ ಪೂರ್ವಾಭಿಮುಖವಾಗಿ ಹರಿಯುವ ಪರ್ಯಾಯ ದ್ವೀಪದ ನದಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ.
• ಇದು ಕರ್ನಾಟಕದ ಕೊಡಗು ಜಿಲ್ಲೆಯ ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳ ಬ್ರಹ್ಮಗಿರಿ ಬೆಟ್ಟಗಳ ತಲಕಾವೇರಿಯಲ್ಲಿ ಉಗಮಿಸುತ್ತದೆ.
• ಕಾವೇರಿ ನದಿ ಜಲಾನಯನ ಪ್ರದೇಶವು ಕರ್ನಾಟಕ, ತಮಿಳುನಾಡು, ಕೇರಳ ಮತ್ತು ಪುದುಚೇರಿ ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶದಾದ್ಯಂತ ಹರಡಿದ್ದು, ಸುಮಾರು 81,155 ಚದರ ಕಿ.ಮೀ. ವಿಸ್ತೀರ್ಣವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.
• ಈ ನದಿಯು ಒಟ್ಟು ಸುಮಾರು 800 ಕಿ.ಮೀ. ಉದ್ದವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.

ಪ್ರಮುಖ ಉಪನದಿಗಳು: 

• ಎಡದಂಡೆ ಉಪನದಿಗಳು: ಹಾರಂಗಿ, ಹೇಮಾವತಿ, ಶಿಂಷಾ ಮತ್ತು ಅರ್ಕಾವತಿ.
• ಬಲದಂಡೆ ಉಪನದಿಗಳು: ಲಕ್ಷ್ಮಣತೀರ್ಥ, ಕಬಿನಿ, ಸುವರ್ಣಾವತಿ, ಭವಾನಿ, ನೊಯಲ್ ಮತ್ತು ಅಮರಾವತಿ.

ಪಿಎಂ ಕೇರ್ ನಿಧಿ (PM CARE Fund)

ರಾಜಕೀಯ ಮತ್ತು ಆಡಳಿತ

ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿ:

• 2022-23ರ ಆರ್ಥಿಕ ವರ್ಷದ ಕೊನೆಯ ಪ್ರಕಟಣೆಯ ನಂತರ ಪಿಎಂ ಕೇರ್ ನಿಧಿ (PM CARE Fund) ಯಾವುದೇ ಲೆಕ್ಕಪರಿಶೋಧಿತ ಹಣಕಾಸು ಹೇಳಿಕೆಗಳನ್ನು ಸಾರ್ವಜನಿಕಗೊಳಿಸಿಲ್ಲ.

ಪಿಎಂ ಕೇರ್ ನಿಧಿ ಮತ್ತು PMNRF ನಡುವಿನ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳು: 

ಆತ್ಮನಿರ್ಭರ್ ಪಂಚಾಯತ್ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ

ಸರ್ಕಾರಿ ಯೋಜನೆಗಳು

ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿ:

• ಕೇಂದ್ರ ಪಂಚಾಯತ್ ರಾಜ್ ಸಚಿವರು ಆತ್ಮನಿರ್ಭರ್ ಪಂಚಾಯತ್ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ಹಾಗೂ ಸಮರ್ಥ್ (SAMARTH) ಪಂಚಾಯತ್ ಪೋರ್ಟಲ್ ಅನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಪಂಚಾಯತ್ ರಾಜ್ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಗೆ ಮಾದರಿ OSR (ಸ್ವಂತ ಆದಾಯದ ಮೂಲ) ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದರು.

ಆತ್ಮನಿರ್ಭರ್ ಪಂಚಾಯತ್ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ಬಗ್ಗೆ: 

• ಅನುಷ್ಠಾನ: ಪಂಚಾಯತ್ ರಾಜ್ ಸಚಿವಾಲಯ.
• ಉದ್ದೇಶ: ಇದು ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯಿತಿಗಳು ಮತ್ತು ಬ್ಲಾಕ್ ಪಂಚಾಯಿತಿಗಳಿಗೆ ಸ್ಥಳೀಯ ಸ್ವತ್ತುಗಳು ಮತ್ತು ಅವಕಾಶಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಲು ಹಾಗೂ ಸಚಿವಾಲಯದ ಮೀಸಲಾದ ತಾಂತ್ರಿಕ ಬೆಂಬಲದೊಂದಿಗೆ ಅವುಗಳನ್ನು ಆದಾಯ-ಉತ್ಪಾದಿಸುವ ಯೋಜನೆಗಳಾಗಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಲು ಮತ್ತು ಸುಸ್ಥಿರ OSR ಅನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲು ಅನುವು ಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತದೆ.

ಸಮರ್ಥ್ (SAMARTH) ಪಂಚಾಯತ್ ಪೋರ್ಟಲ್:

• ಅನುಷ್ಠಾನ: ಪಂಚಾಯತ್ ರಾಜ್ ಸಚಿವಾಲಯ.
• ಉದ್ದೇಶ: ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ-ಆಧಾರಿತ OSR ನಿರ್ವಹಣೆಯ ಮೂಲಕ ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯಿತಿಗಳ ಹಣಕಾಸಿನ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುವುದು ಇದರ ಪ್ರಮುಖ ಗುರಿಯಾಗಿದೆ.
• ತೆರಿಗೆದಾರರ ನೋಂದಣಿ ಮತ್ತು ಬೇಡಿಕೆ ಸೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಹಿಡಿದು ಆನ್‌ಲೈನ್ ಪಾವತಿಗಳು, ಸಂಗ್ರಹಣೆ ಮತ್ತು ನೈಜ-ಸಮಯದ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆಯವರೆಗೆ ಸಂಪೂರ್ಣ OSR ಜೀವನಚಕ್ರವನ್ನು ಡಿಜಿಟಲ್ ರೂಪದಲ್ಲಿ ನಿರ್ವಹಿಸಲು ‘ಸಮರ್ಥ್’ ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯಿತಿಗಳಿಗೆ ಅನುವು ಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತದೆ.

ಪಿಎಂ ಸೂರ್ಯ ಘರ್: ಮಫ್ತ್ ಬಿಜ್ಲಿ ಯೋಜನೆ

ಸರ್ಕಾರಿ ಯೋಜನೆಗಳು

ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿ:

• ಪಿಎಂ ಸೂರ್ಯ ಘರ್: ಮಫ್ತ್ ಬಿಜ್ಲಿ ಯೋಜನೆಯು 75 ಲಕ್ಷಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಅರ್ಜಿಗಳನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿದ್ದು, 39.7 ಲಕ್ಷ ಛಾವಣಿಯ ಸೌರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಅಳವಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದು ಕೇಂದ್ರದ ಹಣಕಾಸಿನ ನೆರವಿನ ಮೂಲಕ 27,343.9 ಕೋಟಿ ರೂ.ಗಳ ಹೂಡಿಕೆಯೊಂದಿಗೆ 48 ಲಕ್ಷ ಕುಟುಂಬಗಳಿಗೆ ಪ್ರಯೋಜನವನ್ನು ನೀಡಿದೆ.

ಪಿಎಂ ಸೂರ್ಯ ಘರ್: ಮಫ್ತ್ ಬಿಜ್ಲಿ ಯೋಜನೆಯ ಬಗ್ಗೆ: 

• ಪ್ರಾರಂಭ: 2024
• ಸಚಿವಾಲಯ: ಹೊಸ ಮತ್ತು ನವೀಕರಿಸಬಹುದಾದ ಇಂಧನ ಸಚಿವಾಲಯ.
• ಉದ್ದೇಶ: 1 ಕೋಟಿ ಕುಟುಂಬಗಳಿಗೆ ಛಾವಣಿಯ ಸೌರ (RTS) ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಅಳವಡಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಮಾಸಿಕ 300 ಯೂನಿಟ್‌ಗಳವರೆಗೆ ಉಚಿತ ವಿದ್ಯುತ್ ಒದಗಿಸುವುದು.
• ವಿಶೇಷತೆ: ಇದು ಭಾರತದ ಇಂಧನ ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ಪರಿವರ್ತಿಸುವ ವಿಶ್ವದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಗೃಹಬಳಕೆಯ ಛಾವಣಿಯ ಸೌರ ಉಪಕ್ರಮವಾಗಿದೆ.
• ಸಬ್ಸಿಡಿ (ಸಹಾಯಧನ): ಈ ಯೋಜನೆಯು ಕುಟುಂಬಗಳಿಗೆ 40% ರವರೆಗೆ ಸಹಾಯಧನವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ.

ಪಿಎಂ-ಸೂರ್ಯ-ಘರ್-ಮಫ್ತ್-ಬಿಜ್ಲಿ-ಯೋಜನೆ- ಅರ್ಹತೆ – ಮಾದರಿ ಸೌರ ಗ್ರಾಮ:

• ಈ ಘಟಕಕ್ಕಾಗಿ ₹800 ಕೋಟಿ ಅನುದಾನವನ್ನು ಮೀಸಲಿಡಲಾಗಿದ್ದು, ಆಯ್ಕೆಯಾದ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಮಾದರಿ ಸೌರ ಗ್ರಾಮಕ್ಕೆ ₹1 ಕೋಟಿ ಒದಗಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
• ಅಭ್ಯರ್ಥಿ ಗ್ರಾಮವಾಗಿ ಅರ್ಹತೆ ಪಡೆಯಲು, ಅದು 5,000 ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಜನಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ (ಅಥವಾ ವಿಶೇಷ ವರ್ಗದ ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ 2,000) ಕಂದಾಯ ಗ್ರಾಮವಾಗಿರಬೇಕು.
• ಸೌರಶಕ್ತಿಯ ಅಳವಡಿಕೆಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಇಂಧನ ಸ್ವಾವಲಂಬನೆಯನ್ನು ಸಾಧಿಸಲು ಗ್ರಾಮ ಸಮುದಾಯಗಳನ್ನು ಸಬಲೀಕರಣಗೊಳಿಸುವುದು ಈ ಉಪಕ್ರಮದ ಪ್ರಮುಖ ಗುರಿಯಾಗಿದೆ.

ಪಿಎಂ ವಿದ್ಯಾಲಕ್ಷ್ಮಿ ಯೋಜನೆ

ಸರ್ಕಾರಿ ಯೋಜನೆಗಳು

ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿ: 

• ಪಿಎಂ ವಿದ್ಯಾಲಕ್ಷ್ಮಿ ಯೋಜನೆಯು ಯಾವುದೇ ಭದ್ರತೆ ಮತ್ತು ಖಾತರಿದಾರರಿಲ್ಲದೆ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಸಾಲ ಹಾಗೂ ಬಡ್ಡಿ ಸಹಾಯವನ್ನು ಒದಗಿಸುವ ಮೂಲಕ ಸಮಾನವಾದ ಉನ್ನತ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸುತ್ತದೆ.

ಪಿಎಂ ವಿದ್ಯಾಲಕ್ಷ್ಮಿ ಕುರಿತು

• ಪ್ರಾರಂಭ: ನವೆಂಬರ್ 2024.
• ಹಣಕಾಸು ನೆರವು: ಇದೊಂದು ಕೇಂದ್ರ ವಲಯದ ಯೋಜನೆ ಆಗಿದೆ.
• ಉದ್ದೇಶ: ಪ್ರತಿಭಾವಂತ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಭದ್ರತೆ ಮತ್ತು ಖಾತರಿದಾರರ ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲದ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಸಾಲಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುವುದು ಇದರ ಮುಖ್ಯ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿದೆ.
• ಅನುಷ್ಠಾನ: ಶಿಕ್ಷಣ ಸಚಿವಾಲಯವು (ಉನ್ನತ ಶಿಕ್ಷಣ ಇಲಾಖೆ) ಇದನ್ನು ಜಾರಿಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ.

ಪ್ರಮುಖ ಲಕ್ಷಣಗಳು: 

• ಗುರಿ: NIRF ಶ್ರೇಯಾಂಕದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಅಗ್ರ 860 ಗುಣಮಟ್ಟದ ಉನ್ನತ ಶಿಕ್ಷಣ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಗೆ (QHEIs) ಪ್ರವೇಶ ಪಡೆದ ಪ್ರತಿಭಾವಂತ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಈ ಯೋಜನೆ ಅನ್ವಯವಾಗುತ್ತದೆ.
• ಸಾಲದ ಭದ್ರತೆ: ಈ ಸಾಲಗಳಿಗೆ ಯಾವುದೇ ಆಸ್ತಿ ಭದ್ರತೆ ಅಥವಾ ಖಾತರಿದಾರರ ಅಗತ್ಯವಿರುವುದಿಲ್ಲ.
• ಸಾಲದ ಖಾತರಿ: ₹7.5 ಲಕ್ಷದವರೆಗಿನ ಸಾಲಗಳಿಗೆ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರವು 75% ರಷ್ಟು ಸಾಲದ ಖಾತರಿ ನೀಡುತ್ತದೆ.
• ಬಡ್ಡಿ ಸಹಾಯಧನ: ವಾರ್ಷಿಕ ಕೌಟುಂಬಿಕ ಆದಾಯ ₹8 ಲಕ್ಷದವರೆಗೆ ಇರುವ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ, ಸಾಲ ಮರುಪಾವತಿ ಮುಂದೂಡಿಕೆಯ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ 3% ಬಡ್ಡಿ ಸಹಾಯಧನವನ್ನು ಒದಗಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ (₹10 ಲಕ್ಷದವರೆಗಿನ ಸಾಲಗಳಿಗೆ).
• ಡಿಜಿಟಲ್ ಸಂಯೋಜನೆ: ಈ ಯೋಜನೆಯು ಏಕೀಕೃತ ಪೋರ್ಟಲ್ ಮೂಲಕ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಕೇಂದ್ರೀಯ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಡಿಜಿಟಲ್ ಕರೆನ್ಸಿ (CBDC) ವಾಲೆಟ್‌ಗಳ ಮೂಲಕ ಸಾಲದ ಹಣವನ್ನು ಪಾವತಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಕಾರ್ಪೊರೇಟ್ ಮಿತ್ರ ಯೋಜನೆ

ಸರ್ಕಾರಿ ಯೋಜನೆಗಳು

ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿ:

• ಶಿಲ್ಲಾಂಗ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಇಂಡಿಯನ್ ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಕಾರ್ಪೊರೇಟ್ ಅಫೇರ್ಸ್ (IICA), ಕಾರ್ಪೊರೇಟ್ ಮಿತ್ರ ಯೋಜನೆಯ ಕುರಿತು ಜಾಗೃತಿ ಮೂಡಿಸಲು ವೆಬಿನಾರ್ ಅನ್ನು ಆಯೋಜಿಸಿತ್ತು.

ಕಾರ್ಪೊರೇಟ್ ಮಿತ್ರ ಯೋಜನೆಯ ಬಗ್ಗೆ:

• ಪ್ರಾರಂಭ: ಈ ಯೋಜನೆಯನ್ನು 2026-27ನೇ ಸಾಲಿನ ಬಜೆಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಘೋಷಿಸಲಾಗಿದೆ.
• ಅನುಷ್ಠಾನ: ಇದು ಕಾರ್ಪೊರೇಟ್ ವ್ಯವಹಾರಗಳ ಸಚಿವಾಲಯದ (MCA) ಉಪಕ್ರಮವಾಗಿದ್ದು, ಇದನ್ನು ಇಂಡಿಯನ್ ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಕಾರ್ಪೊರೇಟ್ ಅಫೇರ್ಸ್ (IICA) ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ.
• ಉದ್ದೇಶ: ಶ್ರೇಣಿ-2 ಮತ್ತು ಶ್ರೇಣಿ-3 ನಗರಗಳಲ್ಲಿರುವ ಸೂಕ್ಷ್ಮ, ಸಣ್ಣ ಮತ್ತು ಮಧ್ಯಮ ಉದ್ಯಮಗಳಿಗೆ (MSME) ಕೈಗೆಟುಕುವ ದರದಲ್ಲಿ ನಿಯಂತ್ರಣ ಮತ್ತು ಲೆಕ್ಕಪತ್ರ ನಿರ್ವಹಣೆಯ ಬೆಂಬಲವನ್ನು ಒದಗಿಸಲು ಯುವ ಪದವೀಧರರಿಗೆ ತರಬೇತಿ ನೀಡುವುದು ಇದರ ಪ್ರಮುಖ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿದೆ.

ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳಲ್ಲಿ ಪರಿಸರ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಪ್ರದೇಶ (ESA)

ಪರಿಸರ

ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿ:

• ಗುಜರಾತ್, ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ, ಗೋವಾ, ಕರ್ನಾಟಕ, ಕೇರಳ ಮತ್ತು ತಮಿಳುನಾಡು ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಹರಡಿರುವ ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳ 56,825.7 ಚದರ ಕಿ.ಮೀ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯನ್ನು ಪರಿಸರ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಪ್ರದೇಶ (ESA) ಎಂದು ಘೋಷಿಸಲು ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರವು ಏಳನೇ ಕರಡು ಅಧಿಸೂಚನೆಯನ್ನು ಹೊರಡಿಸಿದೆ.

ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳ ಬಗ್ಗೆ: 

• ಅರಣ್ಯಗಳು: ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳ ಪ್ರದೇಶವು ತೇವಾಂಶ ಭರಿತ ಎಲೆ ಉದುರಿಸುವ ಕಾಡುಗಳು ಮತ್ತು ಮಳೆಕಾಡುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.
• ಸ್ಥಳೀಯತೆ: ಈ ಪ್ರದೇಶವು ಹೆಚ್ಚಿನ ಜೀವವೈವಿಧ್ಯತೆಯನ್ನು ಹೊಂದುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಮಾಣದ ಸ್ಥಳೀಯ ಪ್ರಭೇದಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.
• ಇಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ಉಭಯಚರಗಳಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 77% ಮತ್ತು ಸರೀಸೃಪಗಳಲ್ಲಿ 62% ರಷ್ಟು ಪ್ರಭೇದಗಳು ಪ್ರಪಂಚದ ಬೇರೆಲ್ಲೂ ಕಂಡುಬರುವುದಿಲ್ಲ.

ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಸಮಿತಿಗಳು

ಸಂಜಯ್ ಕುಮಾರ್ ಸಮಿತಿ:

• ಉದ್ದೇಶ: ಪರಿಸರ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ವಲಯಗಳ ಗಡಿರೇಖೆಯ ಕುರಿತಾದ ರಾಜ್ಯಗಳ ಆಕ್ಷೇಪಣೆಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಲು ಮತ್ತು ಉದ್ದೇಶಿತ ವಿನಾಯಿತಿಗಳನ್ನು ಮೌಲ್ಯೀಕರಿಸಲು ಈ ಸಮಿತಿಯನ್ನು ರಚಿಸಲಾಗಿದೆ.
• ಮಹತ್ವ: ಇದು ಹಳ್ಳಿಗಳಿಗೆ ESA ಸ್ಥಾನಮಾನವನ್ನು ಅಂತಿಮಗೊಳಿಸುವ ಗುರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಜೀವವೈವಿಧ್ಯತೆಗೆ ಹಾನಿಕಾರಕವಾದ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ನಿರ್ಬಂಧಿಸುತ್ತದೆ.

ಮಾಧವ್ ಗಾಡ್ಗೀಳ್ ಸಮಿತಿ (2011):

• ಉದ್ದೇಶ: ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸುವುದು ಇದರ ಪ್ರಮುಖ ಗುರಿಯಾಗಿತ್ತು.
• ಸಂಪೂರ್ಣ ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳನ್ನು ಪರಿಸರ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಪ್ರದೇಶವೆಂದು ಘೋಷಿಸಲು ಈ ಸಮಿತಿಯು ಶಿಫಾರಸು ಮಾಡಿದೆ.
• ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಲು ಮೀಸಲಾದ ಪರಿಸರ ಪ್ರಾಧಿಕಾರವನ್ನು ರಚಿಸಲು ಇದು ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಿತು.
• ವರದಿಯು ಕಠಿಣ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಸೂಚಿಸಿತು, ಆದರೆ ಅದರ ಶಿಫಾರಸುಗಳನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗಿಲ್ಲ.

ಕಸ್ತೂರಿರಂಗನ್ ಸಮಿತಿ (2012):

• ಗಾಡ್ಗೀಳ್ ಸಮಿತಿಯ ವರದಿಯ ನಂತರ ಹೆಚ್ಚು ಸಮತೋಲಿತ ವಿಧಾನವನ್ನು ಒದಗಿಸಲು ಈ ಸಮಿತಿಯನ್ನು ರಚಿಸಲಾಯಿತು.
• ಇದು ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳ 37% ರಷ್ಟು ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಪರಿಸರ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ವಲಯಗಳೆಂದು ಗುರುತಿಸಲು ಇದು ಶಿಫಾರಸು ಮಾಡಿದೆ.
• ಇದು ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಮತ್ತು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಅಗತ್ಯಗಳ ನಡುವಿನ ಸಮತೋಲನವನ್ನು ಒತ್ತಿಹೇಳುತ್ತದೆ ಹಾಗೂ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಸೀಮಿತ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಅವಕಾಶ ನೀಡುತ್ತದೆ.

ಪರಿಸರ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ವಲಯಗಳು (ESZ)

• ಅಧಿಸೂಚನೆ: ಇವುಗಳನ್ನು ಪರಿಸರ (ಸಂರಕ್ಷಣೆ) ಕಾಯ್ದೆ, 1986 ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಪರಿಸರ, ಅರಣ್ಯ ಮತ್ತು ಹವಾಮಾನ ಬದಲಾವಣೆ ಸಚಿವಾಲಯವು (MoEFCC) ಅಧಿಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ.
• ವ್ಯಾಖ್ಯಾನ: ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನಗಳು ಮತ್ತು ವನ್ಯಜೀವಿ ಅಭಯಾರಣ್ಯಗಳ ಗಡಿಯಿಂದ 10 ಕಿ.ಮೀ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಬರುವ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಪರಿಸರ-ಸೂಕ್ಷ್ಮ ವಲಯಗಳು (ESZs) ಎಂದು ಗುರುತಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ESZ ಗಳಲ್ಲಿನ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು

• ನಿಷೇಧಿತ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು: ವಾಣಿಜ್ಯ ಗಣಿಗಾರಿಕೆ, ಮರಕೊಯ್ಯುವ ಗಿರಣಿಗಳು, ಮಾಲಿನ್ಯವನ್ನು (ಗಾಳಿ, ನೀರು, ಮಣ್ಣು, ಶಬ್ದ ಇತ್ಯಾದಿ) ಉಂಟುಮಾಡುವ ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳು, ಪ್ರಮುಖ ಜಲವಿದ್ಯುತ್ ಯೋಜನೆಗಳ (HEP) ಸ್ಥಾಪನೆ ಮತ್ತು ಮರದ ವಾಣಿಜ್ಯ ಬಳಕೆಯನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ನಿಷೇಧಿಸಲಾಗಿದೆ.
• ನಿಯಂತ್ರಿತ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು: ಮರಗಳನ್ನು ಕಡಿಯುವುದು, ಹೋಟೆಲ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ರೆಸಾರ್ಟ್‌ಗಳ ಸ್ಥಾಪನೆ, ನೈಸರ್ಗಿಕ ನೀರಿನ ವಾಣಿಜ್ಯ ಬಳಕೆ, ವಿದ್ಯುತ್ ಕೇಬಲ್‌ಗಳ ಅಳವಡಿಕೆ ಮತ್ತು ಕೃಷಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿನ ತೀವ್ರ ಬದಲಾವಣೆಗಳನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಣದೊಂದಿಗೆ ಅನುಮತಿಸಲಾಗಿದೆ.
• ಅನುಮತಿಸಲಾದ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು: ಪ್ರಸ್ತುತ ಚಾಲ್ತಿಯಲ್ಲಿರುವ ಕೃಷಿ ಅಥವಾ ತೋಟಗಾರಿಕಾ ಪದ್ಧತಿಗಳು, ಮಳೆನೀರು ಕೊಯ್ಲು ಮತ್ತು ಸಾವಯವ ಕೃಷಿಗೆ ಅನುಮತಿ ನೀಡಲಾಗಿದೆ.

ದ್ವೀಪ್ತಿ ಯೋಜನೆ (DWEEPTI Yojana)

ಸರ್ಕಾರಿ ಯೋಜನೆಗಳು

ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿ:

• ಛತ್ತೀಸ್‌ಗಢ ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರವು ದ್ವೀಪ್ತಿ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದೆ.

ದ್ವೀಪ್ತಿ ಯೋಜನೆಯ ಬಗ್ಗೆ :

• ಪೂರ್ಣ ರೂಪ: ಪರಿವರ್ತನಾತ್ಮಕ ಒಳಗೊಳ್ಳುವಿಕೆಗಾಗಿ ಇಂಧನ ಮತ್ತು ನೀತಿ ರಚನೆಯಲ್ಲಿ ವಿಕೇಂದ್ರೀಕೃತ ಮಹಿಳಾ ಸಬಲೀಕರಣ. (Decentralised Women Empowerment on Energy and Policy for Transformative Inclusion – DWEEPTI).
• ಉದ್ದೇಶ: ಮಹಿಳಾ ನೇತೃತ್ವದ ಸ್ವಸಹಾಯ ಸಂಘಗಳನ್ನು (SHGs) ವಿತರಣೆ ಆಧಾರಿತ ನವೀಕರಿಸಬಹುದಾದ ಇಂಧನ ಮೌಲ್ಯ ಸರಪಳಿಯಲ್ಲಿ ಔಪಚಾರಿಕವಾಗಿ ಸಂಯೋಜಿಸಲು ಜಾರಿಗೆ ತಂದ ಭಾರತದ ಮೊದಲ ರಾಜ್ಯ-ಮಟ್ಟದ ನೀತಿ ಇದಾಗಿದೆ.
• ಈ ಯೋಜನೆಯು ಮುಂದಿನ ಐದು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಮಹಿಳಾ ನೇತೃತ್ವದ ನವೀಕರಿಸಬಹುದಾದ ಇಂಧನ ವಲಯದಲ್ಲಿ 5,000 ಉದ್ಯಮಗಳನ್ನು ಮತ್ತು 50,000 ಉದ್ಯೋಗಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುವ ಗುರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, ಜೊತೆಗೆ ರಾಜ್ಯದಾದ್ಯಂತ 5 ಲಕ್ಷ ಕುಟುಂಬಗಳು ಮತ್ತು 10,000 ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಗೆ ಇಂಧನವನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸುವ ಗುರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.
• ಮಹತ್ವ: ವಿಕೇಂದ್ರೀಕೃತ ನವೀಕರಿಸಬಹುದಾದ ಇಂಧನ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳ ನಿಯೋಜನೆಗಾಗಿ ಕೌಶಲ್ಯಪೂರ್ಣ “ಸೋಲಾರ್ ದೀದಿ”ಗಳ ಸಮೂಹದ ಮೂಲಕ ಛಾವಣಿಯ ಮೇಲಿನ ಸೌರ ವಿದ್ಯುತ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳ ಅಳವಡಿಕೆ, ನಿರ್ವಹಣೆ, ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆ ಮತ್ತು ಸಮುದಾಯಗಳೊಂದಿಗಿನ ಸಂವಹನಕ್ಕಾಗಿ ತಾಂತ್ರಿಕ ಕೌಶಲ್ಯಗಳನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳಲು ಈ ಯೋಜನೆಯು ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ.

ದಿಶಾ 2.0 (DISHA 2.0)

ರಾಜಕೀಯ ಮತ್ತು ಆಡಳಿತ

ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿ: 

• ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರವು 2026–31 ರ ಅವಧಿಗೆ ದೇಶಾದ್ಯಂತ ಜಾರಿಗೆ ತರಲು ₹255 ಕೋಟಿ ಆರ್ಥಿಕ ವೆಚ್ಚದೊಂದಿಗೆ ‘ದಿಶಾ 2.0’ (ನ್ಯಾಯದ ಸಮಗ್ರ ಲಭ್ಯತೆಗಾಗಿ ನವೀನ ಪರಿಹಾರಗಳ ವಿನ್ಯಾಸ – DISHA 2.0) ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದೆ.

ದಿಶಾ 2.0 (DISHA 2.0) ಬಗ್ಗೆ: 

• ಆರ್ಥಿಕ ನೆರವು: ಇದು ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರದ ಕೇಂದ್ರ ವಲಯದ ಯೋಜನೆಯಾಗಿದೆ.
• ಅನುಷ್ಠಾನ: ಕೇಂದ್ರ ಕಾನೂನು ಮತ್ತು ನ್ಯಾಯ ಸಚಿವಾಲಯದ ನ್ಯಾಯ ಇಲಾಖೆಯು ಇದನ್ನು ಅನುಷ್ಠಾನಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ.
• ದಿಶಾ 2.0: ಇದು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಆಧಾರಿತ ಉಚಿತ ನ್ಯಾಯಾಂಗ ನೆರವನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸುತ್ತದೆ.

ಪ್ರಮುಖ ಘಟಕಗಳು

• ಟೆಲಿ-ಲಾ (Tele-Law): ಸಾಮಾನ್ಯ ಸೇವಾ ಕೇಂದ್ರಗಳ (CSCs) ಮೂಲಕ ವ್ಯಾಜ್ಯ ಪೂರ್ವ ಉಚಿತ ಕಾನೂನು ಸಲಹೆಯನ್ನು ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ.
• ನ್ಯಾಯ ಬಂಧು: ಉಚಿತ ಕಾನೂನು ಸೇವೆಗಳು ಮತ್ತು ವಕೀಲರ ಲಭ್ಯತೆಯನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸುತ್ತದೆ.
• LLLAP: ಕಾನೂನು ಸಾಕ್ಷರತೆ ಮತ್ತು ಜಾಗೃತಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವಾಗಿದೆ.
• ವಿಧಿ-ಸಂಜೀವನಿ (VIDHI-Sanjeevani): ಇದು ಕೃತಕ ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆ (AI) ಆಧಾರಿತ ಬಹುಭಾಷಾ ‘ನ್ಯಾಯ ಸೇತು’ ಚಾಟ್‌ಬಾಟ್ ಹೊಂದಿರುವ ಕೇಂದ್ರೀಕೃತ ವೇದಿಕೆಯಾಗಿದೆ.

ಮಹತ್ವ

• ಸಂವಿಧಾನಾತ್ಮಕ ಆಧಾರ: ಇದು ಸಂವಿಧಾನದ ವಿಧಿ 14, 21 ಮತ್ತು 39A (ಉಚಿತ ಕಾನೂನು ನೆರವು) ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ನೀಡಲಾದ ನಿರ್ದೇಶನಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸುತ್ತದೆ.
• ಜಾಗತಿಕ ಗುರಿಗಳು: ಇದು ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ಸುಸ್ಥಿರ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಗುರಿ 16 (ಶಾಂತಿ, ನ್ಯಾಯ ಮತ್ತು ಬಲವಾದ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು) ಅನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸುತ್ತದೆ.

‘ಉಂಝಾ ಜೀರಿಗೆ’ ಮತ್ತು ‘ಉಂಝಾ ಸೋಂಪು’ ಉತ್ಪನ್ನಗಳಿಗೆ GI ಮಾನ್ಯತೆ

ಆರ್ಥಿಕತೆ

ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿ:

• ರಾಜಸ್ಥಾನದ ಜೀರಿಗೆ ಮತ್ತು ಸೋಂಪು ಬೆಳೆಗಾರರು ‘ಉಂಝಾ ಜೀರಿಗೆ’ ಮತ್ತು ‘ಉಂಝಾ ಸೋಂಪು’ (Unjha Jeera and Unjha Fennel) ಉತ್ಪನ್ನಗಳಿಗೆ ಭೌಗೋಳಿಕ ಸೂಚ್ಯಂಕ (GI) ನೋಂದಣಿ ನೀಡುವುದನ್ನು ವಿರೋಧಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ವಿವರಗಳು

• ಉಂಝಾ (Unjha) ನಗರವು ಏಷ್ಯಾದಲ್ಲೇ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಸಾಂಬಾರು ಬೀಜಗಳ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಜೀರಿಗೆ, ಸೋಂಪು ಮತ್ತು ಈಸಬ್‌ಗೋಲ್ ಕೃಷಿ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ.
• ಉಂಝಾ APMC ಯಲ್ಲಿ ವರ್ತಕರಿಂದ ಮಾರಾಟವಾಗುವ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಮಾಣದ ಜೀರಿಗೆ ಮತ್ತು ಸೋಂಪು ರಾಜಸ್ಥಾನದಿಂದ ಪೂರೈಕೆಯಾಗುತ್ತದೆ.
• ಗುಜರಾತ್‌ನ ಉಂಝಾ ಪ್ರದೇಶವು ಈ ಸಾಂಬಾರು ಪದಾರ್ಥಗಳ ಮುಖ್ಯ ಉತ್ಪಾದನಾ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿರದೆ, ಕೇವಲ ವ್ಯಾಪಾರ ಮತ್ತು ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿದೆ ಎಂಬುದು ರಾಜಸ್ಥಾನದ ರೈತರ ವಾದವಾಗಿದೆ.

ಭವ್ಯ (BHAVYA) – ರಸಾಯನ ಯೋಜನೆ

ಆರ್ಥಿಕತೆ

ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿ: 

• ಪ್ರಧಾನಮಂತ್ರಿಯವರ ಅಧ್ಯಕ್ಷತೆಯಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಕೇಂದ್ರ ಸಚಿವ ಸಂಪುಟವು ದೇಶದಲ್ಲಿ ಮೂರು ವಿಶೇಷ ರಸಾಯನಿಕ ಪಾರ್ಕ್‌ಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲು ‘ಭಾರತ್ ಔದ್ಯೋಗಿಕ್ ವಿಕಾಸ್ ಯೋಜನೆ ರಸಾಯನ’ ಅಥವಾ ‘ಭವ್ಯ – ರಸಾಯನ’ (BHAVYA – Rasayan) ಯೋಜನೆಗೆ ಅನುಮೋದನೆ ನೀಡಿದೆ.

ಭಾರತ್ ಔದ್ಯೋಗಿಕ್ ವಿಕಾಸ್ ಯೋಜನೆ ರಸಾಯನ (BHAVYA-Rasayan)

• ಉದ್ದೇಶ: ಇದು ಭಾರತದ ರಾಸಾಯನಿಕ ಮತ್ತು ಪೆಟ್ರೋ-ರಾಸಾಯನಿಕ ಉತ್ಪಾದನಾ ವಲಯವನ್ನು ಪರಿವರ್ತಿಸುವ ಗುರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ, ಹೊಸದಾಗಿ ಅನುಮೋದಿಸಲಾದ ಕೇಂದ್ರ ವಲಯದ ಕೈಗಾರಿಕಾ ಪಾರ್ಕ್ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಯೋಜನೆಯಾಗಿದೆ.
• ಘೋಷಣೆ: ಈ ಯೋಜನೆಯನ್ನು 2026-27 ರ ಕೇಂದ್ರ ಬಜೆಟ್ ನಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟು ₹3,030 ಕೋಟಿ ಆರ್ಥಿಕ ವೆಚ್ಚದೊಂದಿಗೆ ಘೋಷಿಸಲಾಗಿದೆ.
• ಗುರಿ: 5 ವರ್ಷಗಳ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಭಾರತದಾದ್ಯಂತ ಮೂರು ವಿಶ್ವದರ್ಜೆಯ ವಿಶೇಷ ರಾಸಾಯನಿಕ ಪಾರ್ಕ್‌ಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುವುದು.
• ನೋಡಲ್ ಸಚಿವಾಲಯ: ಕೇಂದ್ರ ರಾಸಾಯನಿಕ ಮತ್ತು ರಸಗೊಬ್ಬರ ಸಚಿವಾಲಯದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿರುವ ರಾಸಾಯನಿಕ ಮತ್ತು ಪೆಟ್ರೋಕೆಮಿಕಲ್ಸ್ ಇಲಾಖೆ.
• ಯೋಜನೆಯ ಮಾದರಿ: ಇದು ಕೇಂದ್ರ ವಲಯದ ಯೋಜನೆಯಾಗಿದೆ.
• ಅನುಷ್ಠಾನದ ಅವಧಿ: ಈ ಯೋಜನೆಯು 2026-27 ರಿಂದ 2030-31 ರ ಹಣಕಾಸು ವರ್ಷದವರೆಗೆ 5 ವರ್ಷಗಳ ಅವಧಿಗೆ ಜಾರಿಯಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ.

ಮಹತ್ವ

• ಆರ್ಥಿಕತೆ: ಇದು ಉತ್ಪಾದನೆ ಮತ್ತು ಸಾರಿಗೆ ವೆಚ್ಚಗಳನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ.
• ವ್ಯಾಪಾರ: ಕಚ್ಚಾ ವಸ್ತುಗಳ ಆಮದು ಪರ್ಯಾಯವನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುತ್ತದೆ.
• ಪರಿಸರ: ಕೇಂದ್ರೀಕೃತ ಹಸಿರು ತ್ಯಾಜ್ಯ ಸಂಸ್ಕರಣೆಯನ್ನು ಕಡ್ಡಾಯಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ.
• ದೂರದೃಷ್ಟಿ: ಇದು ವಿಕಸಿತ ಭಾರತ್ @ 2047 ರ ಗುರಿಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿದೆ.

ಪ್ರಾಕ್ಸಿಸ್ ಮಿಷನ್ (PRAXIS Mission)

ವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ

ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿ: 

• ಶನಿ ಗ್ರಹದ ಸುತ್ತಲಿನ ಉಂಗುರಗಳಲ್ಲಿನ ಕಣಗಳನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡುವ ಮೊದಲ ಗಗನನೌಕೆಯನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಲು ನಾಸಾ (NASA) ‘ಪ್ರಾಕ್ಸಿಸ್’ (PRAXIS) ಎಂಬ ನವೀನ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಮಿಷನ್ ಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿದೆ.

ಪ್ರಾಕ್ಸಿಸ್ (PRAXIS) ಮಿಷನ್ ಬಗ್ಗೆ: 

• ಪೂರ್ಣ ರೂಪ: ಗ್ರಹಗಳ ಉಂಗುರಗಳ ಸ್ವತಂತ್ರ ಅನ್ವೇಷಣೆ ಮತ್ತು ಸ್ಥಳದಲ್ಲೇ ಮಾದರಿ ಸಂಗ್ರಹಣೆ  (Planetary Rings Autonomous Exploration with In-situ Sampling).
• ಇದು ಕೃತಕ ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆ (AI) ಚಾಲಿತ, ಜೈವಿಕ-ಪ್ರೇರಿತ ರೋಬೋಟಿಕ್ ಗಗನನೌಕೆಯನ್ನು ಬಳಸಲು ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸುತ್ತದೆ.
• ವಿಶೇಷತೆ: ಗ್ರಹಗಳ ಉಂಗುರಗಳ ಕಣಗಳಿಂದ ನೇರವಾಗಿ ಮಾದರಿಗಳನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸುವ ಮೊದಲ ಮಿಷನ್ ಇದಾಗಲಿದೆ.

ಪ್ರಮುಖ ಲಕ್ಷಣಗಳು: 

• ಜೈವಿಕ-ಪ್ರೇರಿತ ರೋಬೋಟಿಕ್ ಅನ್ವೇಷಕ: ಪ್ರಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ಸಮರ್ಥ ಚಲನೆ ಮತ್ತು ಹೊಂದಾಣಿಕೆಯ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಅನುಕರಿಸಲು ಇದನ್ನು ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ.
• AI-ಚಾಲಿತ ಸ್ವಾಯತ್ತತೆ: ಸೂಕ್ತವಾದ ಉಂಗುರದ ಕಣಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಲು, ಮಾದರಿ ಸಂಗ್ರಹಣಾ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳನ್ನು ಯೋಜಿಸಲು ಮತ್ತು ಮಾನವನ ಕನಿಷ್ಠ ಹಸ್ತಕ್ಷೇಪದೊಂದಿಗೆ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿದ ದತ್ತಾಂಶವನ್ನು ವಿಶ್ಲೇಷಿಸಲು ಇದು ಕೃತಕ ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆಯನ್ನು (AI) ಬಳಸುತ್ತದೆ.

ನಾವಿನ್ಯತಾ ಗ್ರಾಮ ಉದ್ಯಮಶೀಲತಾ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ  (SVEP)

ಸರ್ಕಾರಿ ಯೋಜನೆಗಳು

ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿ: 

• ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಸರ್ಕಾರವು ನಾವಿನ್ಯತಾ ಗ್ರಾಮ ಉದ್ಯಮಶೀಲತಾ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ (SVEP-Start up Village Entrepreneurship Programme) ನ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಎತ್ತಿಹಿಡಿದಿದ್ದು, ಇದು ‘DAY-NRLM’ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ 4.32 ಲಕ್ಷಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಗ್ರಾಮೀಣ ಉದ್ದಿಮೆಗಳಿಗೆ ನೆರವಾಗಿದ್ದು, ಸಮುದಾಯ ನೇತೃತ್ವದ ಉದ್ಯಮಶೀಲತೆಯ ಮೂಲಕ ಗ್ರಾಮೀಣ ಜೀವನವನ್ನು ಸುಧಾರಿಸಿದೆ.

ನಾವಿನ್ಯತಾ ಗ್ರಾಮ ಉದ್ಯಮಶೀಲತಾ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ (SVEP)

• ಇದನ್ನು 2016 ರಲ್ಲಿ ದೀನ್‌ದಯಾಳ್ ಅಂತ್ಯೋದಯ ಯೋಜನೆ – ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಗ್ರಾಮೀಣ ಜೀವನೋಪಾಯ ಮಿಷನ್ (DAY-NRLM) ನ ಉಪ-ಯೋಜನೆಯಾಗಿ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಾಯಿತು.
• ಅನುಷ್ಠಾನ ಸಚಿವಾಲಯ: ಕೇಂದ್ರ ಗ್ರಾಮೀಣಾಭಿವೃದ್ಧಿ ಸಚಿವಾಲಯ.

ಉದ್ದೇಶಗಳು:

• ಕೃಷಿಯೇತರ ಗ್ರಾಮೀಣ ಉದ್ಯಮಗಳನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುವುದು.
• ಸ್ವಯಂ ಉದ್ಯೋಗ ಮತ್ತು ಸುಸ್ಥಿರ ಜೀವನೋಪಾಯವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುವುದು.
• ಮೊದಲ ಪೀಳಿಗೆಯ ಉದ್ಯಮಿಗಳನ್ನು, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಮಹಿಳೆಯರು ಮತ್ತು ವಂಚಿತ ಸಮುದಾಯಗಳನ್ನು ಸಬಲೀಕರಣಗೊಳಿಸುವುದು.
• ಕೃಷಿಯ ಮೇಲಿನ ಅವಲಂಬನೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಲು ಗ್ರಾಮೀಣ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಆದಾಯದ ಮೂಲಗಳನ್ನು ವೈವಿಧ್ಯಗೊಳಿಸುವುದು.
• ಬಲವಾದ ಸ್ಥಳೀಯ ಆರ್ಥಿಕತೆಯನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುವ ಸಮುದಾಯ ಆಧಾರಿತ ಉದ್ಯಮಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸುವುದು.

ಮಂಗಳ ಗ್ರಹದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಚೀನ ಜೀವಜಾಲದ ಕುರುಹುಗಳ ಪತ್ತೆ : NASA ರೋವರ್

ವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ

ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿ:

• ಸೈನ್ಸ್ ಅಡ್ವಾನ್ಸಸ್ (Science Advances) ಜರ್ನಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾದ ಹೊಸ ಅಧ್ಯಯನವೊಂದರಲ್ಲಿ, ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂಶೋಧಕರ ತಂಡವು ಮಂಗಳ ಗ್ರಹದಲ್ಲಿ ಸಾವಯವ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಿರುವುದಾಗಿ ವರದಿ ಮಾಡಿದೆ.

ಮಂಗಳ ಗ್ರಹದ ಬಗ್ಗೆ: 

• ಇದು ಸೌರವ್ಯೂಹದಲ್ಲಿ ಸೂರ್ಯನಿಂದ ಇರುವ ನಾಲ್ಕನೇ ಗ್ರಹವಾಗಿದೆ.
• ಇದು ಸೌರವ್ಯೂಹದ ಎರಡನೇ ಅತಿ ಸಣ್ಣ ಗ್ರಹವಾಗಿದೆ.
• ಮಂಗಳ ಗ್ರಹವು ಗಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಭೂಮಿಯ ಅರ್ಧದಷ್ಟಿದೆ.
• ಭ್ರಮಣಾವಧಿ (Rotation period) – ಇದರ ಭ್ರಮಣಾವಧಿಯು 24.6 ಗಂಟೆಗಳಾಗಿದ್ದು, ಇದು ಭೂಮಿಯ ಭ್ರಮಣಾವಧಿಗೆ (23.9 ಗಂಟೆಗಳು) ಬಹುತೇಕ ಸಮಾನವಾಗಿದೆ.
• ಕೆಂಪು ಗ್ರಹ – ಮಂಗಳ ಗ್ರಹವು ಕೆಂಪಾಗಿ ಕಾಣಲು ಮುಖ್ಯ ಕಾರಣವೆಂದರೆ ಅಲ್ಲಿನ ಶಿಲೆಗಳಲ್ಲಿರುವ ಕಬ್ಬಿಣದ ಉತ್ಕರ್ಷಣ (Oxidation) ಅಥವಾ ತುಕ್ಕು ಹಿಡಿಯುವಿಕೆ ಮತ್ತು ಮಂಗಳ ಗ್ರಹದ ಧೂಳು ಆಗಿದ್ದು, ಈ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ ಇದನ್ನು ‘ಕೆಂಪು ಗ್ರಹ’ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.
• ಮಂಗಳ ಗ್ರಹದ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಉಪಗ್ರಹಗಳು (Moons of Mars) – ಫೋಬೋಸ್ ಮತ್ತು ಡೀಮೋಸ್ ಮಂಗಳ ಗ್ರಹದ ಎರಡು ನೈಸರ್ಗಿಕ ಉಪಗ್ರಹಗಳಾಗಿವೆ.

ಮಾರ್ಸ್ ಆರ್ಬಿಟರ್ ಮಿಷನ್ (MOM) ಅಥವಾ ಮಂಗಳಯಾನ

• ಉಡಾವಣಾ ಸ್ಥಳ – ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿರುವ ಸತೀಶ್ ಧವನ್ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಕೇಂದ್ರದಿಂದ ಉಡಾವಣೆ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ.
• ಉಡಾವಣೆ ಮಾಡಿದ ಸಂಸ್ಥೆ – ಇದನ್ನು ನವೆಂಬರ್ 2013 ರಲ್ಲಿ ಭಾರತೀಯ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಸಂಶೋಧನಾ ಸಂಸ್ಥೆಯು (ISRO) ಉಡಾವಣೆ ಮಾಡಿದೆ.
• ಉಡಾವಣಾ ವಾಹನ – ಉಡಾವಣೆಗಾಗಿ PSLV C-25 ರಾಕೆಟ್ ಅನ್ನು ಬಳಸಲಾಗಿದೆ.
• ಉದ್ದೇಶ – ಮಂಗಳ ಗ್ರಹದ ಮೇಲ್ಮೈ ಲಕ್ಷಣಗಳು ಮತ್ತು ಖನಿಜಗಳ ಸಂಯೋಜನೆಯನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡುವುದು ಹಾಗೂ ಮಂಗಳ ಗ್ರಹದಲ್ಲಿ ಜೀವಜಾಲದ ಅಸ್ತಿತ್ವವನ್ನು ಸೂಚಿಸುವ ಮೀಥೇನ್ ಅನಿಲಕ್ಕಾಗಿ ಅದರ ವಾತಾವರಣವನ್ನು ವಿಶ್ಲೇಷಿಸುವುದು ಇದರ ಪ್ರಮುಖ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿದೆ.

ಪ್ರಮುಖ ಮಂಗಳ ಮಿಷನ್ ಗಳು:

• ನಾಸಾದ (NASA) ಮ್ಯಾರಿನರ್ 4 ಮತ್ತು ವೈಕಿಂಗ್ 1 ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳು ಪ್ರಮುಖ ಮಂಗಳ ಯಾನಗಳಾಗಿವೆ.
• ಯುರೋಪಿಯನ್ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಮಾರ್ಸ್ ಎಕ್ಸ್‌ಪ್ರೆಸ್ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯು ಸಹ ಮಂಗಳ ಗ್ರಹದ ಪ್ರಮುಖ ಯಾನವಾಗಿದೆ.
• ಎಮಿರೇಟ್ಸ್ ಮಾರ್ಸ್ ಮಿಷನ್‌ನ ಹೋಪ್ ಪ್ರೋಬ್ ಮತ್ತು ಭವಿಷ್ಯದ ಮಾರ್ಸ್ ಸ್ಯಾಂಪಲ್ ರಿಟರ್ನ್ ಮಿಷನ್‌ಗಾಗಿ ಮಾದರಿಗಳನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸುತ್ತಿರುವ ಪ್ರಸ್ತುತ ಪ್ರಮುಖ ರೋವರ್ ಆಗಿರುವ ಪರ್ಸಿವೆರೆನ್ಸ್ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಮುಖ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳಾಗಿವೆ.

ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳ (ಅಕ್ರಮಗಳ ತಡೆಗಟ್ಟುವಿಕೆ) ಕಾಯ್ದೆ, 2024

ರಾಜಕೀಯ

ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿ:

• ಕೇಂದ್ರ ಸಚಿವ ಸಂಪುಟವು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳ (ಅಕ್ರಮಗಳ ತಡೆಗಟ್ಟುವಿಕೆ) ಕಾಯ್ದೆ, 2024 ಕ್ಕೆ ತಿದ್ದುಪಡಿಗಳನ್ನು ತರುವ ಪ್ರಸ್ತಾವನೆಗೆ ಅನುಮೋದನೆ ನೀಡಿದೆ.

ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳ (ಅಕ್ರಮಗಳ ತಡೆಗಟ್ಟುವಿಕೆ) ಕಾಯ್ದೆ, 2024

• ಈ ಕಾಯ್ದೆಯನ್ನು 2024 ರಲ್ಲಿ ಅಂಗೀಕರಿಸಲಾಗಿದ್ದು, UPSC, SSC ನಂತಹ ನೇಮಕಾತಿ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳು ಮತ್ತು NEET, JEE, ಹಾಗೂ CUET ನಂತಹ ಪ್ರವೇಶ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳಲ್ಲಿನ ಪ್ರಶ್ನೆಪತ್ರಿಕೆ ಸೋರಿಕೆ ಹಾಗೂ ಅಕ್ರಮಗಳನ್ನು ತಡೆಗಟ್ಟುವ ಗುರಿಯನ್ನು ಇದು ಹೊಂದಿದೆ.
• ಈ ಕಾಯ್ದೆಯು “ಅಕ್ರಮ ಮಾರ್ಗಗಳನ್ನು” ವಿಸ್ತೃತವಾಗಿ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸಿದ್ದು, ಇದು ಈ ಕೆಳಗಿನ ವಿವಿಧ ದುಷ್ಕೃತ್ಯಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ:

1. ಪ್ರಶ್ನೆಪತ್ರಿಕೆಗಳು ಅಥವಾ ಸರಿ-ಉತ್ತರಗಳನ್ನು ಸೋರಿಕೆ ಮಾಡುವುದು.
2. ಪರೀಕ್ಷೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಅನಧಿಕೃತ ಸಂವಹನ ಅಥವಾ ಉತ್ತರಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುವ ಮೂಲಕ ಸಹಾಯ ಮಾಡುವುದು.
3. ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ನೆಟ್‌ವರ್ಕ್‌ಗಳು ಅಥವಾ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳನ್ನು ತಿರುಚುವುದು.
4. ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳ ಬದಲಿಗೆ ಬೇರೆಯವರು ನಕಲಿಯಾಗಿ ಪರೀಕ್ಷೆ ಬರೆಯುವುದು.
5. ನಕಲಿ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳನ್ನು ನಡೆಸುವುದು ಅಥವಾ ನಕಲಿ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ನೀಡುವುದು.
6. ಮೆರಿಟ್ ಪಟ್ಟಿಗಳು ಅಥವಾ ರ‍್ಯಾಂಕ್‌ಗಳಿಗಾಗಿ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ತಿದ್ದಿ ತಿರುಚುವುದು.

ದಂಡಗಳು ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷೆಗಳು:

ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಿಗೆ:

• ಅಪರಾಧದ ತೀವ್ರತೆಯನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿ 3 ರಿಂದ 10 ವರ್ಷಗಳವರೆಗೆ ಜೈಲು ಶಿಕ್ಷೆಯನ್ನು ವಿಧಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
• ಸಂಘಟಿತ ಅಪರಾಧಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಗಿಯಾದವರಿಗೆ 1 ಕೋಟಿ ರೂ. ವರೆಗೆ ದಂಡ ವಿಧಿಸುವ ಅವಕಾಶವಿದೆ.

ಸೇವಾ ಪೂರೈಕೆದಾರರಿಗೆ:

• ಅಕ್ರಮಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಗಿಯಾಗಿದ್ದರೆ 1 ಕೋಟಿ ರೂ. ವರೆಗೆ ದಂಡ ವಿಧಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
• ಮುಂದಿನ 4 ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳನ್ನು ನಡೆಸದಂತೆ ಅವರನ್ನು ನಿರ್ಬಂಧಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
• ಇದರಲ್ಲಿ ಭಾಗಿಯಾದ ಸಂಸ್ಥೆಯ ನಿರ್ದೇಶಕರು ಅಥವಾ ಆಡಳಿತ ಮಂಡಳಿಯು ವೈಯಕ್ತಿಕ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಯನ್ನು ಹೊರಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.

ಸಂಘಟಿತ ಅಪರಾಧಗಳು:

• ಸಂಘಟಿತ ಅಪರಾಧಗಳಿಗೆ ಕಠಿಣ ಶಿಕ್ಷೆಯಿದ್ದು, 5 ರಿಂದ 10 ವರ್ಷಗಳವರೆಗೆ ಜೈಲು ಶಿಕ್ಷೆ ಹಾಗೂ ಕನಿಷ್ಠ 1 ಕೋಟಿ ರೂ. ದಂಡವನ್ನು ವಿಧಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
• ಭಾಗಿಯಾದ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಆಸ್ತಿಯನ್ನು ಮುಟ್ಟುಗೋಲು ಹಾಕಿಕೊಳ್ಳುವ ಮತ್ತು ಜಪ್ತಿ ಮಾಡುವ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಈ ಕಾಯ್ದೆ ನೀಡುತ್ತದೆ.

ತನಿಖೆ:

• ಈ ಕಾಯ್ದೆಯಡಿಯ ಎಲ್ಲಾ ಅಪರಾಧಗಳು ಸಂಜ್ಞೇಯ (Cognisable), ಜಾಮೀನು-ರಹಿತ ಮತ್ತು ರಾಜಿ-ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲಾಗದ (Non-compoundable) ಅಪರಾಧಗಳಾಗಿರುತ್ತವೆ.
• ಈ ಕಾಯ್ದೆಯಡಿಯ ಅಪರಾಧಗಳನ್ನು ಉಪ ಪೊಲೀಸ್ ವರಿಷ್ಠಾಧಿಕಾರಿ ಅಥವಾ ಸಹಾಯಕ ಪೊಲೀಸ್ ಆಯುಕ್ತರ ಶ್ರೇಣಿಗಿಂತ ಕೆಳಗಿಲ್ಲದ ಅಧಿಕಾರಿಯು ತನಿಖೆ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ.
• ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರವು ಈ ತನಿಖೆಯನ್ನು ಯಾವುದೇ ಕೇಂದ್ರೀಯ ತನಿಖಾ ಸಂಸ್ಥೆಗೆ ವರ್ಗಾಯಿಸುವ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.

ರಾಧಾಕೃಷ್ಣನ್ ಸಮಿತಿ:

• NEET-UG 2024 ವಿವಾದದ ನಂತರ, ಶಿಕ್ಷಣ ಸಚಿವಾಲಯವು ಇಸ್ರೋ (ISRO)ದ ಮಾಜಿ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾದ ಕೆ. ರಾಧಾಕೃಷ್ಣನ್ ಅವರ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ ಉನ್ನತ ಮಟ್ಟದ ಸಮಿತಿಯನ್ನು ರಚಿಸಿದೆ.

ನ್ಯಾಟೋ (NATO)ದ ಅಂಕಾರಾ ಶೃಂಗಸಭೆ

ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ

ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿ:

• ಟರ್ಕಿಯ ಅಂಕಾರಾದಲ್ಲಿ ನಡೆದ 2026 ರ ನ್ಯಾಟೋ ಶೃಂಗಸಭೆಯು, ಸಾಮೂಹಿಕ ರಕ್ಷಣೆ ಮತ್ತು ಯುರೋಪಿನ ರಕ್ಷಣಾ ಕೈಗಾರಿಕಾ ನೆಲೆಯನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುವ ಮೈತ್ರಿಕೂಟದ ಬದ್ಧತೆಯನ್ನು ಪುನರುಚ್ಚರಿಸಿದೆ.

ಉತ್ತರ ಅಟ್ಲಾಂಟಿಕ್ ಒಪ್ಪಂದ ಸಂಸ್ಥೆ (NATO)

• ನಾರ್ತ್ ಅಟ್ಲಾಂಟಿಕ್ ಒಕ್ಕೂಟ ಎಂದೂ ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ನ್ಯಾಟೋ (NATO) ಒಂದು ಅಂತರ-ಸರ್ಕಾರಿ ಮಿಲಿಟರಿ ಮೈತ್ರಿಕೂಟವಾಗಿದೆ.
• ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿ: ಬೆಲ್ಜಿಯಂನ ದೇಶದ ಬ್ರಸೆಲ್ಸ್.
• ಹಿನ್ನೆಲೆ: ಎರಡನೇ ಮಹಾಯುದ್ಧದ ನಂತರ ಸೋವಿಯತ್ ಒಕ್ಕೂಟದ ದಾಳಿಯ ವಿರುದ್ಧ ಸಾಮೂಹಿಕ ಭದ್ರತೆಯನ್ನು ಒದಗಿಸಲು, 1949 ರಲ್ಲಿ ವಾಷಿಂಗ್ಟನ್, ಡಿ.ಸಿ. ಯಲ್ಲಿ ಯುರೋಪ್ ಮತ್ತು ಉತ್ತರ ಅಮೆರಿಕಾದ 12 ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು ‘ಉತ್ತರ ಅಟ್ಲಾಂಟಿಕ್ ಒಪ್ಪಂದಕ್ಕೆ’ (ವಾಷಿಂಗ್ಟನ್ ಒಪ್ಪಂದ) ಸಹಿ ಹಾಕುವ ಮೂಲಕ ಇದನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು.
• ಸಾಮೂಹಿಕ ರಕ್ಷಣೆ: ಒಪ್ಪಂದದ 5ನೇ ವಿಧಿಯ (Article 5) ಪ್ರಕಾರ, ನ್ಯಾಟೋ ಸಾಮೂಹಿಕ ರಕ್ಷಣೆಯ ತತ್ವದ ಮೇಲೆ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ಅಂದರೆ ಯಾವುದೇ ನ್ಯಾಟೋ ಸದಸ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರದ ಮೇಲಿನ ದಾಳಿಯನ್ನು ಎಲ್ಲಾ ನ್ಯಾಟೋ ಸದಸ್ಯರ ಮೇಲಿನ ದಾಳಿ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದುವರೆಗೆ ಕೇವಲ ಒಮ್ಮೆ ಮಾತ್ರ (2001 ರಲ್ಲಿ ಅಮೆರಿಕದ ಮೇಲಿನ 9/11 ಭಯೋತ್ಪಾದಕ ದಾಳಿಯ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯಾಗಿ) 5ನೇ ವಿಧಿಯನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ.
• ಸದಸ್ಯರು: ಇದು ಪ್ರಸ್ತುತ 32 ಸದಸ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಸ್ವೀಡನ್ ಇದರ 32ನೇ ಸದಸ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರವಾಗಿದೆ.

‘ಯುನೆಸ್ಕೋ’ದ ಅಪಾಯದಲ್ಲಿರುವ ತಾಣಗಳ ಪಟ್ಟಿಗೆ ವೆಸ್ಟ್ ಬ್ಯಾಂಕ್, ಲೆಬನಾನ್ ತಾಣಗಳ ಸೇರ್ಪಡೆ

ಇತಿಹಾಸ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಿ

ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿ:

• ಯುನೆಸ್ಕೋ ವೆಸ್ಟ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ (ಪಶ್ಚಿಮ ದಂಡೆ)ನಲ್ಲಿರುವ ಸೆಬಾಸ್ಟಿಯಾ ಮತ್ತು ಬ್ಯೂಫೋರ್ಟ್ ಕ್ಯಾಸಲ್ ಸೇರಿದಂತೆ ಲೆಬನಾನ್‌ನ ಮೌಂಟ್ ಅಮೆಲ್ ಪ್ರದೇಶದ ಐದು ಕೋಟೆಗಳನ್ನು ‘ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆಯ ಪಟ್ಟಿ’ ಹಾಗೂ ‘ಅಪಾಯದಲ್ಲಿರುವ ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆಯ ಪಟ್ಟಿ’ ಎರಡಕ್ಕೂ ಸೇರಿಸಿದೆ.

ಹಿನ್ನೆಲೆ ಮತ್ತು ಉದ್ದೇಶ:

• ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆಯ ಪಟ್ಟಿಯು ‘ಅತ್ಯುನ್ನತ ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ಮೌಲ್ಯ’ವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ, ನೈಸರ್ಗಿಕ ಮತ್ತು ಮಿಶ್ರ ಪರಂಪರೆಯ ತಾಣಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸುತ್ತದೆ.
• ಅಪಾಯದಲ್ಲಿರುವ ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆಯ ಪಟ್ಟಿಯು ಸಶಸ್ತ್ರ ಸಂಘರ್ಷ, ನೈಸರ್ಗಿಕ ವಿಕೋಪಗಳು, ಅನಿಯಂತ್ರಿತ ನಗರೀಕರಣ, ಮಾಲಿನ್ಯ, ಹವಾಮಾನ ಬದಲಾವಣೆ ಅಥವಾ ನಿರ್ಲಕ್ಷ್ಯದಿಂದ ಬೆದರಿಕೆಗೊಳಗಾದ ತಾಣಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಗಮನವನ್ನು ಸೆಳೆಯುವುದು ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ಸಂರಕ್ಷಣೆಗೆ ಬೆಂಬಲವನ್ನು ಕ್ರೋಢೀಕರಿಸುವುದು ಇದರ ಪ್ರಮುಖ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿದೆ.
• ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ಸಂಘರ್ಷವು ಈ ತಾಣಗಳ ಸಂರಕ್ಷಣೆಯ ಮೇಲೆ ಬೀರುತ್ತಿರುವ ಪ್ರತಿಕೂಲ ಪರಿಣಾಮಗಳ ಆತಂಕವನ್ನು ಈ ತುರ್ತು ಸೇರ್ಪಡೆಯು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುತ್ತದೆ.

ಸೆಬಾಸ್ಟಿಯಾ ಬಗ್ಗೆ:

• ವೆಸ್ಟ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ (ಪಶ್ಚಿಮ ದಂಡೆ) ನ  ನಾಬ್ಲಸ್ ಬಳಿ ಇರುವ ಸೆಬಾಸ್ಟಿಯಾವನ್ನು, ಬೈಬಲ್ ಉಲ್ಲೇಖಿತ ಇಸ್ರೇಲ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ರಾಜಧಾನಿಯಾಗಿದ್ದ ಸಮಾರಿಯಾ ಎಂಬ ಪ್ರಾಚೀನ ನಗರವೆಂದು ಗುರುತಿಸಲಾಗಿದೆ.
• ಇದರ ಪುರಾತತ್ತ್ವ ಶಾಸ್ತ್ರದ ಅವಶೇಷಗಳು ಕಬ್ಬಿಣದ ಯುಗ, ರೋಮನ್, ಬೈಜಾಂಟೈನ್ ಮತ್ತು ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ ಅವಧಿಗಳನ್ನು ವ್ಯಾಪಿಸಿದ್ದು, ಇದು ಸುದೀರ್ಘ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುತ್ತದೆ.

ಮೌಂಟ್ ಅಮೆಲ್ ಕೋಟೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ:

• ಈ ಸೇರ್ಪಡೆಯು ಲೆಬನಾನ್‌ನ ಮೌಂಟ್ ಅಮೆಲ್ (ಜಬಲ್ ಅಮೆಲ್) ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿನ ಬ್ಯೂಫೋರ್ಟ್ ಕ್ಯಾಸಲ್ ಸೇರಿದಂತೆ ಐದು ಐತಿಹಾಸಿಕ ಕೋಟೆಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.
• ಈ ಕೋಟೆಗಳು ಕ್ರುಸೇಡರ್, ಅಯ್ಯುಬಿದ್, ಮಾಮ್ಲುಕ್ ಮತ್ತು ಸ್ಥಳೀಯ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳ ಸಮ್ಮಿಶ್ರಣವನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸುತ್ತವೆ. ಇದು ಸುಮಾರು ಒಂಬತ್ತು ಶತಮಾನಗಳ ಮಿಲಿಟರಿ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತದೆ.

ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವ್ಯಾಪಾರ ಕಾನೂನಿನ ಮೇಲಿನ ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ಆಯೋಗ (UNCITRAL)

ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ

ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿ:

• ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವ್ಯಾಪಾರ ಕಾನೂನಿನ ಮೇಲಿನ ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ಆಯೋಗದ (UNCITRAL) 60ನೇ ವಾರ್ಷಿಕೋತ್ಸವವನ್ನು ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಆಚರಿಸಲಾಯಿತು.

ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವ್ಯಾಪಾರ ಕಾನೂನಿನ ಮೇಲಿನ ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ಆಯೋಗ (UNCITRAL):

• ಸ್ಥಾಪನೆ: ಇದನ್ನು 1966 ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು.
• ಉದ್ದೇಶ: ಇದು ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ಸಾಮಾನ್ಯ ಸಭೆಯ (UNGA) ಅಧೀನ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿದ್ದು, ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವ್ಯಾಪಾರ ಕಾನೂನನ್ನು ಆಧುನೀಕರಿಸಲು ಮತ್ತು ಸಮನ್ವಯಗೊಳಿಸಲು ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ.
• ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವ್ಯಾಪಾರ ಕಾನೂನಿನ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸಲು, ಇದು ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ಮತ್ತು ವಿಯೆನ್ನಾದಲ್ಲಿ ಸರದಿಯಂತೆ ಸಭೆ ಸೇರುತ್ತದೆ.
• ಸದಸ್ಯತ್ವ: ಇದು 70 ಸದಸ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.
• ಭಾರತವು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವ್ಯಾಪಾರ ಕಾನೂನಿನ ಮೇಲಿನ ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ಆಯೋಗದ (UNCITRAL) ಸದಸ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರವಾಗಿದೆ.
• ಕಾರ್ಯಗಳು: ಇದು ಸಾಮಾನ್ಯ ಕಾನೂನು ಮಾನದಂಡಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿಸುವ ಮೂಲಕ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವ್ಯಾಪಾರ ಮತ್ತು ವ್ಯವಹಾರವನ್ನು ಸುಲಭಗೊಳಿಸಲು ಶಿಷ್ಟಾಚಾರಗಳು, ಮಾದರಿ ಕಾನೂನುಗಳು ಮತ್ತು ಶಾಸಕಾಂಗ ಮಾರ್ಗದರ್ಶಿಗಳಂತಹ ಕಾನೂನು ಸಾಧನಗಳನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸುತ್ತದೆ.
• UNCITRAL ವಿಶ್ವ ವ್ಯಾಪಾರ ಸಂಘಟನೆಯ (WTO) ಅಂಗಸಂಸ್ಥೆಯಲ್ಲ. WTO ಒಂದು ಸ್ವಾಯತ್ತ ಅಂತರ-ಸರ್ಕಾರಿ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿದ್ದರೆ, UNCITRAL ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ಸಾಮಾನ್ಯ ಸಭೆಯ (UNGA) ಅಧೀನ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ.

SCO ವಿದೇಶಾಂಗ ಸಚಿವರ ಮಂಡಳಿ ಸಭೆ 2026

ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ

ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿ:

• ಕಿರ್ಗಿಜ್ ಗಣರಾಜ್ಯದ ‘ಚೋಲ್ಪನ್-ಅಟಾ’ ದಲ್ಲಿ ನಡೆದ SCO ವಿದೇಶಾಂಗ ಸಚಿವರ ಮಂಡಳಿಯ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ, ಭಯೋತ್ಪಾದನೆಯ ವಿರುದ್ಧ ದೃಢವಾದ ಮತ್ತು ತತ್ತ್ವಬದ್ಧವಾದ ವಿಧಾನವನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವಂತೆ ಭಾರತವು ಶಾಂಘೈ ಸಹಕಾರ ಸಂಸ್ಥೆಯನ್ನು (SCO) ಒತ್ತಾಯಿಸಿದೆ.

ಶಾಂಘೈ ಸಹಕಾರ ಸಂಸ್ಥೆ(SCO)ಯ ಬಗ್ಗೆ: 

• ಸ್ಥಾಪನೆ: SCO ಎಂಬುದು 2001 ರಲ್ಲಿ ಆರು ಸದಸ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳೊಂದಿಗೆ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾದ ಒಂದು ಅಂತರ-ಸರ್ಕಾರಿ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ.
• ಉದ್ದೇಶ: ಮಧ್ಯ ಏಷ್ಯಾ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಭಯೋತ್ಪಾದನೆ, ಪ್ರತ್ಯೇಕತಾವಾದ ಮತ್ತು ಉಗ್ರವಾದವನ್ನು ಹತ್ತಿಕ್ಕುವ ಪ್ರಯತ್ನಗಳಿಗಾಗಿ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಸಹಕಾರವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವುದು ಇದರ ಪ್ರಮುಖ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿದೆ.
• ಸದಸ್ಯರು: ಚೀನಾ, ರಷ್ಯಾ, ಭಾರತ, ಪಾಕಿಸ್ತಾನ, ಇರಾನ್, ಬೆಲಾರಸ್ ಮತ್ತು ಮಧ್ಯ ಏಷ್ಯಾದ ನಾಲ್ಕು ದೇಶಗಳಾದ ಕಝಾಕಿಸ್ತಾನ್, ಕಿರ್ಗಿಸ್ತಾನ್, ತಜಕಿಸ್ತಾನ್, ಮತ್ತು ಉಜ್ಬೇಕಿಸ್ತಾನ್.
• ಸಚಿವಾಲಯ: ಬೀಜಿಂಗ್ (ಚೀನಾ)
• ಅಧಿಕೃತ ಭಾಷೆಗಳು: ರಷ್ಯನ್ ಮತ್ತು ಚೈನೀಸ್.
• ವೀಕ್ಷಕ ಸ್ಥಾನಮಾನ: ಅಫ್ಘಾನಿಸ್ತಾನ, ಬೆಲಾರಸ್ ಮತ್ತು ಮಂಗೋಲಿಯಾ.
• SCO 2005 ರಿಂದ ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ಸಾಮಾನ್ಯ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ (UNGA) ವೀಕ್ಷಕ ಸ್ಥಾನಮಾನವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.

ಸೋಫಿ (SOFI) ವರದಿ 2026

ವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ

ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿ:

• ಪ್ರಪಂಚದ ಆಹಾರ ಭದ್ರತೆ ಮತ್ತು ಪೌಷ್ಟಿಕಾಂಶದ ಸ್ಥಿತಿಗತಿಯ (State of Food Security and Nutrition in the World – SOFI) 2026 ನೇ ಸಾಲಿನ ವರದಿಯನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ.
• 2026 ರ ಧ್ಯೇಯವಾಕ್ಯ: “ಆರೋಗ್ಯಕರ ಆಹಾರದ ದುಬಾರಿ ವೆಚ್ಚವನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಮತ್ತು ಪರಿಹರಿಸುವುದು”.

ವರದಿ ಪ್ರಕಟಿಸುವ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು:

ಈ ವರದಿಯನ್ನು ಜಂಟಿಯಾಗಿ ಪ್ರಕಟಿಸುವ ಸಂಸ್ಥೆಗಳೆಂದರೆ:

• ಆಹಾರ ಮತ್ತು ಕೃಷಿ ಸಂಸ್ಥೆ (FAO).
• ಕೃಷಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗಾಗಿ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ನಿಧಿ (IFAD).
• ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ಮಕ್ಕಳ ನಿಧಿ (UNICEF).
• ವಿಶ್ವ ಆಹಾರ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ (WFP).
• ವಿಶ್ವ ಆರೋಗ್ಯ ಸಂಸ್ಥೆ (WHO).

ಸೋಫಿ (SOFI) ವರದಿ 2026 ರ ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶಗಳು:

• ಜಾಗತಿಕ ಹಸಿವು: ಜಾಗತಿಕ ಹಸಿವಿನ ಪ್ರಮಾಣವು ಸತತ ಮೂರನೇ ವರ್ಷವೂ ಇಳಿಕೆ ಕಂಡಿದ್ದು, ಜಾಗತಿಕ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ 7.8% ಕ್ಕೆ (645 ದಶಲಕ್ಷ ಜನರು) ತಲುಪಿದೆ. ಏಷ್ಯಾವನ್ನು ಹಿಂದಿಕ್ಕಿರುವ ಆಫ್ರಿಕಾವು 309 ದಶಲಕ್ಷ ಜನರೊಂದಿಗೆ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಹಸಿವಿನಿಂದ ಬಳಲುತ್ತಿರುವ ಜನರನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಖಂಡವಾಗಿದೆ.
• ಆಹಾರ ಭದ್ರತೆ: ಏಷ್ಯಾ, ಲ್ಯಾಟಿನ್ ಅಮೆರಿಕಾ ಮತ್ತು ಕೆರಿಬಿಯನ್ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಆಹಾರ ಭದ್ರತೆ ಸ್ಥಿರವಾಗಿ ಸುಧಾರಿಸಿದೆ. ಆಫ್ರಿಕಾವು ಸುಮಾರು ಒಂದು ದಶಕದಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಹಸಿವಿನ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ (20.3% ರಿಂದ 20% ಕ್ಕೆ) ಇಳಿಕೆಯನ್ನು ಕಂಡಿದೆ.
• ಆಹಾರದ ಕೈಗೆಟುಕುವಿಕೆ: ಆರೋಗ್ಯಕರ ಆಹಾರದ ಸರಾಸರಿ ವೆಚ್ಚವು 2025 ರಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿ ವ್ಯಕ್ತಿಗೆ ದಿನಕ್ಕೆ 4.28 PPP (ಖರೀದಿ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ಸಮಾನತೆ) ಡಾಲರ್‌ಗಳಿಗೆ ಏರಿದೆ. ಸರಿಸುಮಾರು 2.69 ಶತಕೋಟಿ ಜನರಿಗೆ ಆರೋಗ್ಯಕರ ಆಹಾರವನ್ನು ಭರಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತಿಲ್ಲ.
• ಪೌಷ್ಟಿಕಾಂಶದ ಫಲಿತಾಂಶಗಳು: ಐದು ವರ್ಷದೊಳಗಿನ 150 ದಶಲಕ್ಷ ಮಕ್ಕಳು ಕುಂಠಿತ ಬೆಳವಣಿಗೆಯಿಂದ ಬಳಲುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. 2024 ರಲ್ಲಿ ವಯಸ್ಕರ ಬೊಜ್ಜಿನ ಪ್ರಮಾಣವು 16.2% ಕ್ಕೆ ಏರಿದೆ, ಮತ್ತು ತಾಯಂದಿರ ರಕ್ತಹೀನತೆ ಸಮಸ್ಯೆಯು ಇನ್ನಷ್ಟು ಉಲ್ಬಣಗೊಂಡಿದೆ.

ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಅಂತರ್ಜಾಲ ಸ್ಥಗಿತ

ರಾಜ್ಯಶಾಸ್ತ್ರ

ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿ:

• CJP ಯ ‘ಚಲೋ ಸಂಸದ್’ ಪ್ರತಿಭಟನೆಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರವು ಮಧ್ಯ ದೆಹಲಿಯ ಕೆಲವು ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಮೊಬೈಲ್ ಅಂತರ್ಜಾಲ ಸೇವೆಯನ್ನು ಸ್ಥಗಿತಗೊಳಿಸಿತ್ತು.

ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಅಂತರ್ಜಾಲ ಸ್ಥಗಿತದ ವ್ಯಾಪ್ತಿ:

• ಪ್ರತಿಭಟನೆಗಳು, ಘರ್ಷಣೆಗಳು, ಕೋಮು ಹಿಂಸಾಚಾರ ಮತ್ತು ಧಾರ್ಮಿಕ ರಜಾದಿನಗಳ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, 2025 ರಲ್ಲಿ 65 ಬಾರಿ ಅಂತರ್ಜಾಲ ಸ್ಥಗಿತಗೊಳಿಸುವ ಮೂಲಕ ಭಾರತವು ಜಾಗತಿಕವಾಗಿ 2 ನೇ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದೆ.
• ಐತಿಹಾಸಿಕವಾಗಿ ಜಮ್ಮು ಮತ್ತು ಕಾಶ್ಮೀರ ಹಾಗೂ ಮಣಿಪುರದಲ್ಲಿ ಆಗಾಗ್ಗೆ, ದೀರ್ಘಕಾಲದವರೆಗೆ ಅಂತರ್ಜಾಲ ಸ್ಥಗಿತಗೊಂಡಿರುವುದು ದಾಖಲಾಗಿದೆ.

ಕಾನೂನು ಮತ್ತು ಶಾಸನಬದ್ಧ ಚೌಕಟ್ಟು:

• 2023 ರ ದೂರಸಂಪರ್ಕ ಕಾಯ್ದೆಯ ಸೆಕ್ಷನ್ 20(2)(b), ಮತ್ತು 2024 ರ ದೂರಸಂಪರ್ಕ (ಸೇವೆಗಳ ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ಸ್ಥಗಿತ) ನಿಯಮಗಳು ಅಂತರ್ಜಾಲ ಸ್ಥಗಿತವನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುತ್ತವೆ.
• 2024 ರ ನಿಯಮಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಸ್ಥಗಿತದ ಆದೇಶವು ನಿಖರವಾದ ಕಾರಣಗಳು, ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಅವಧಿ ಮತ್ತು ಬಾಧಿತ ಭೌಗೋಳಿಕ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸುವುದು ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿದೆ.
• ಆಧಾರಗಳು: ತುರ್ತು ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳು, ಸಾರ್ವಭೌಮತ್ವಕ್ಕೆ ಬೆದರಿಕೆ, ಭದ್ರತಾ ಕಾಳಜಿಗಳು, ವಿದೇಶಿ ಸಂಬಂಧಗಳಿಗೆ ಅಪಾಯಗಳು, ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಅಶಾಂತಿ ಅಥವಾ ಅಪರಾಧಗಳಿಗೆ ಪ್ರಚೋದನೆ ನೀಡುವ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಅಂತರ್ಜಾಲವನ್ನು ಸ್ಥಗಿತಗೊಳಿಸಬಹುದು.
• ಸಕ್ಷಮ ಪ್ರಾಧಿಕಾರ: ಕೇಂದ್ರ ಅಥವಾ ರಾಜ್ಯದ ಗೃಹ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಗಳು ಅಂತರ್ಜಾಲ ಸ್ಥಗಿತದ ಆದೇಶಗಳನ್ನು ಹೊರಡಿಸಬಹುದು, ಮತ್ತು ತುರ್ತು ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಜಂಟಿ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಗಳಿಗೆ ಈ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ನೀಡಲಾಗಿದೆ.
• ಅವಧಿಯ ಮಿತಿ: 2024 ರ ನಿಯಮಗಳು ಅಂತರ್ಜಾಲ ಸ್ಥಗಿತವನ್ನು 15 ದಿನಗಳಿಗೆ ಸೀಮಿತಗೊಳಿಸಿವೆ ಮತ್ತು ಐದು ದಿನಗಳೊಳಗೆ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಆದೇಶವನ್ನು ಪರಿಶೀಲನಾ ಸಮಿತಿಯು ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ ಮಾಡುವುದು ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿದೆ.

ನ್ಯಾಯಾಂಗ ರಕ್ಷಣೆಗಳು:

• ಅನುರಾಧಾ ಭಾಸಿನ್ ವಿರುದ್ಧ ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರ ಪ್ರಕರಣ (2020): ಸಂವಿಧಾನದ ವಿಧಿ 19(1)(a) ಮತ್ತು 19(1)(g) ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಆನ್‌ಲೈನ್ ವಾಕ್ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವನ್ನು ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ರಕ್ಷಿಸಿದೆ ಮತ್ತು ಅನಿರ್ದಿಷ್ಟಾವಧಿಯ ಅಂತರ್ಜಾಲ ಸ್ಥಗಿತವನ್ನು ಕಾನೂನುಬಾಹಿರ ಎಂದು ಘೋಷಿಸಿದೆ. ಅಂತರ್ಜಾಲ ಸ್ಥಗಿತವು ಅತ್ಯಗತ್ಯವಾಗಿರಬೇಕು, ಪ್ರಮಾಣಾನುಗುಣವಾಗಿರಬೇಕು ಮತ್ತು ಅಂತಿಮ ಅಸ್ತ್ರವಾಗಿ ಮಾತ್ರ ಬಳಸಲ್ಪಡಬೇಕು.
• ಫಾಹಿಮಾ ಶಿರಿನ್ ವಿರುದ್ಧ ಕೇರಳ ರಾಜ್ಯ ಪ್ರಕರಣ (2019): ಕೇರಳ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ಸಂವಿಧಾನದ 21 ನೇ ವಿಧಿಯ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ‘ಅಂತರ್ಜಾಲದ ಹಕ್ಕನ್ನು’ ಮೂಲಭೂತ ಹಕ್ಕು ಎಂದು ಘೋಷಿಸಿದೆ.

ಗ್ರೇಟ್ ಯೋಜನೆ (GREAT Scheme)

ಸರ್ಕಾರಿ ಯೋಜನೆಗಳು

ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿ:

• ಜವಳಿ ಸಚಿವಾಲಯವು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ತಾಂತ್ರಿಕ ಜವಳಿ ಮಿಷನ್ (National Technical Textiles Mission) ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಗ್ರೇಟ್ (GREAT) ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಜಾರಿಗೊಳಿಸುತ್ತಿದೆ.

ಗ್ರೇಟ್ (GREAT) ಯೋಜನೆಯ ಬಗ್ಗೆ:

• ಪೂರ್ಣ ರೂಪ: ಗ್ರ್ಯಾಂಟ್ ಫಾರ್ ರಿಸರ್ಚ್ ಅಂಡ್ ಎಂಟರ್‌ಪ್ರೆನರ್‌ಶಿಪ್ ಅಕ್ರಾಸ್ ಆಸ್ಪೈರಿಂಗ್ ಇನ್ನೋವೇಟರ್ಸ್ ಇನ್ ಟೆಕ್ನಿಕಲ್ ಟೆಕ್ಸ್‌ಟೈಲ್ಸ್.
• ಉದ್ದೇಶ: ನಾವೀನ್ಯಕಾರರು, ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ಮತ್ತು ತಂತ್ರಜ್ಞರಿಗೆ ತಮ್ಮ ಹೊಸ ಆಲೋಚನೆಗಳು ಮತ್ತು ಮೂಲಮಾದರಿಗಳನ್ನು ವಾಣಿಜ್ಯ ಉತ್ಪನ್ನಗಳಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುವ ಮೂಲಕ ಭಾರತದ ತಾಂತ್ರಿಕ ಜವಳಿ ಸ್ಟಾರ್ಟ್-ಅಪ್ (Start-up) ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸುವುದು.
• ಹಣಕಾಸಿನ ಬೆಂಬಲ: ಮೂಲಮಾದರಿಗಳನ್ನು ವಾಣಿಜ್ಯೀಕರಣಗೊಳಿಸಲು 18 ತಿಂಗಳ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿ ಸ್ಟಾರ್ಟ್-ಅಪ್‌ಗೆ ₹50 ಲಕ್ಷದವರೆಗೆ ಅನುದಾನವನ್ನು ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ.
• ಆದ್ಯತೆಯ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳು: ಉನ್ನತ-ಕಾರ್ಯಕ್ಷಮತೆಯ ನಾರುಗಳು, ಸ್ಮಾರ್ಟ್ ಜವಳಿ, ಕೃತಕ ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆ (AI)/ಐಒಟಿ (IoT) ಸಂಯೋಜನೆ ಮತ್ತು ಜೈವಿಕ ವಿಘಟನೀಯ ಅಥವಾ ಸುಸ್ಥಿರ ವಸ್ತುಗಳು.
• ಅರ್ಹತೆ: ಅರ್ಜಿದಾರರು ಮಾನ್ಯತೆ ಪಡೆದ ಇನ್ಕ್ಯುಬೇಟರ್‌ನಲ್ಲಿ ಇನ್ಕ್ಯುಬೇಟ್ ಆಗಿರಬೇಕು. ಅವರು ಯೋಜನೆಯಲ್ಲಿ ಹಣಕಾಸಿನ ನೆರವಿನ ಕನಿಷ್ಠ 10% ರಷ್ಟನ್ನು ಸ್ವತಃ ಹೂಡಿಕೆ ಮಾಡಬೇಕು.

ಭಾರತದ ಮೊದಲ eVTOL ವಿಮಾನ

ವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ

ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿ:

• ಐಐಟಿ ಮದ್ರಾಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಇನ್ಕ್ಯುಬೇಟ್ ಆಗಿರುವ ಡೀಪ್-ಟೆಕ್ ಸ್ಟಾರ್ಟ್‌ಅಪ್ ಆಗಿರುವ ‘ದಿ ಇಪ್ಲೇನ್ ಕಂಪನಿ’, ಭಾರತದ ಮೊದಲ ಪೂರ್ಣ-ಪ್ರಮಾಣದ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಿಕ್ ವರ್ಟಿಕಲ್ ಟೇಕ್-ಆಫ್ ಅಂಡ್ ಲ್ಯಾಂಡಿಂಗ್ (eVTOL) ವಿಮಾನದ ಮೂಲಮಾದರಿಯಾದ e200X (PT-01) ಅನ್ನು ಅನಾವರಣಗೊಳಿಸಿದೆ.

eVTOL ಬಗ್ಗೆ:

• ಇದು ವಿದ್ಯುತ್ ಚಾಲಿತ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಬಳಸುತ್ತದೆ, ಇದು ಶಬ್ದ, ವೆಚ್ಚ ಮತ್ತು ಶಕ್ತಿಯ ಬಳಕೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ವೇಗವಾದ ಹಾಗೂ ಸುಸ್ಥಿರ ನಗರ ವಾಯು ಸಾರಿಗೆಗಾಗಿ ಸುಧಾರಿತ ವಾಯು ಚಲನಶೀಲತೆಯನ್ನು (AAM) ಸಕ್ರಿಯಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ.
• ಇದು ಒಬ್ಬ ಪೈಲಟ್ ಜೊತೆಗೆ ಇಬ್ಬರು ಪ್ರಯಾಣಿಕರನ್ನು ಅಥವಾ 200 ಕೆಜಿ ವರೆಗಿನ ಸರಕನ್ನು ಒಯ್ಯುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಹೊಂದಿದೆ ಮತ್ತು ನಗರ ಹಾಗೂ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಚಲನಶೀಲತೆಗಾಗಿ 110 ಕಿ.ಮೀ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.
• ಉದ್ದನೆಯ ರನ್‌ವೇಗಳ ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲದೇ ಸಾಮಾನ್ಯ ಛಾವಣಿಗಳು ಅಥವಾ ಹೆಲಿಪ್ಯಾಡ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಟೇಕ್-ಆಫ್ ಆಗಲು ಮತ್ತು ಲ್ಯಾಂಡ್ ಆಗಲು ಇದನ್ನು ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಮೊಲ್ಡೊವಾ (Moldova)

ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ

ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿ:

• ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿ ದ್ರೌಪದಿ ಮುರ್ಮು ಅವರು ಚಿಸಿನೌಗೆ ಆಗಮಿಸಿದ್ದು, ಇದು ಭಾರತೀಯ ರಾಷ್ಟ್ರದ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರೊಬ್ಬರು ಮೊಲ್ಡೊವಾ ದೇಶಕ್ಕೆ ನೀಡಿದ ಮೊಟ್ಟಮೊದಲ ಭೇಟಿಯಾಗಿದೆ.

ಮೊಲ್ಡೊವಾ ದೇಶದ ಕುರಿತು:

• ರಾಜಧಾನಿ: ಚಿಸಿನೌ.
• ಇದು ಪೂರ್ವ ಯುರೋಪಿನ ಭೂಆವೃತ ದೇಶವಾಗಿದೆ.
• ಗಡಿಗಳು: ಪಶ್ಚಿಮಕ್ಕೆ ರೊಮೇನಿಯಾ ಮತ್ತು ಉತ್ತರ, ಪೂರ್ವ ಹಾಗೂ ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕೆ ಉಕ್ರೇನ್ ಗಡಿಯಿಂದ ಆವೃತವಾಗಿದೆ.
• ನದಿಗಳು: ಡ್ನೈಸ್ಟರ್ (Dniester) ನದಿಯು ಮೊಲ್ಡೊವಾದ ಅತಿ ಉದ್ದದ ನದಿಯಾಗಿದೆ; ಪ್ರುಟ್ ನದಿ (Prut River) ಇದರ ಪಶ್ಚಿಮ ಗಡಿಯನ್ನು ರೂಪಿಸುತ್ತದೆ.

ಉತ್ತರ ಮ್ಯಾಸಿಡೋನಿಯಾ (North Macedonia)

ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ

ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿ:

• ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿ ದ್ರೌಪದಿ ಮುರ್ಮು ಅವರು ಸ್ಕೋಪ್ಯೆಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿದ್ದು, ಇದು ಭಾರತೀಯ ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿಯೊಬ್ಬರು ಉತ್ತರ ಮ್ಯಾಸಿಡೋನಿಯಾಕ್ಕೆ ನೀಡಿದ ಮೊದಲ ಭೇಟಿಯಾಗಿದೆ.

ಉತ್ತರ ಮ್ಯಾಸಿಡೋನಿಯಾ ದೇಶದ ಬಗ್ಗೆ:

• ರಾಜಧಾನಿ: ಸ್ಕೋಪ್ಯೆ.
• ಇದು ಆಗ್ನೇಯ ಯುರೋಪಿನ ದಕ್ಷಿಣ-ಮಧ್ಯ ಬಾಲ್ಕನ್ ಪರ್ಯಾಯ ದ್ವೀಪದಲ್ಲಿರುವ ಒಂದು ಭೂಆವೃತ, ಪರ್ವತಮಯ ದೇಶವಾಗಿದೆ.
• ಇದು ಉತ್ತರಕ್ಕೆ ಕೊಸೊವೊ ಮತ್ತು ಸೆರ್ಬಿಯಾ, ಪೂರ್ವಕ್ಕೆ ಬಲ್ಗೇರಿಯಾ, ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕೆ ಗ್ರೀಸ್ ಮತ್ತು ಪಶ್ಚಿಮಕ್ಕೆ ಅಲ್ಬೇನಿಯಾ ಗಡಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.
• ಈ ದೇಶವು 1991 ರಲ್ಲಿ ಯುಗೊಸ್ಲಾವಿಯಾದಿಂದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವನ್ನು ಘೋಷಿಸಿಕೊಂಡಿತು ಮತ್ತು 2019 ರಲ್ಲಿ ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ‘ಉತ್ತರ ಮ್ಯಾಸಿಡೋನಿಯಾ’ ಎಂಬ ಹೆಸರನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡಿತು.
• ಉತ್ತರ ಮ್ಯಾಸಿಡೋನಿಯಾವು ಯುರೋಪಿಯನ್ ಒಕ್ಕೂಟದ (EU) ಸದಸ್ಯತ್ವಕ್ಕಾಗಿ ಅಧಿಕೃತ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಯಾಗಿದೆ ಮತ್ತು 2020 ರಲ್ಲಿ ನ್ಯಾಟೋ (NATO) ಸೇರಿಕೊಂಡಿದೆ.
• ಯುನೆಸ್ಕೋ ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆಯ ತಾಣವಾದ ಓಹ್ರಿಡ್ ಸರೋವರವು ಯುರೋಪಿನ ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ ಮತ್ತು ಆಳವಾದ ಸರೋವರಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ.

ಗೋರ್ ಬೋಲಿ (Gor Boli)

ರಾಜ್ಯಶಾಸ್ತ್ರ

ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿ:

• ಗೋರ್ ಬೋಲಿಯನ್ನು ಸಂವಿಧಾನದ ಎಂಟನೇ ಪರಿಚ್ಛೇದಕ್ಕೆ ಸೇರಿಸುವ ನಿರಂತರ ಬೇಡಿಕೆಗಳ ಕುರಿತು ಬುಡಕಟ್ಟು ವ್ಯವಹಾರಗಳ ಸಚಿವಾಲಯವು ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಸಂಸತ್ತಿಗೆ ಮಾಹಿತಿ ನೀಡಿದೆ.

ಗೋರ್ ಬೋಲಿ ಕುರಿತು:

• ಇದನ್ನು ಲಂಬಾಣಿ ಭಾಷೆ ಎಂದೂ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.
• ಇದು ತೆಲಂಗಾಣ, ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶ, ಕರ್ನಾಟಕ, ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ ಮತ್ತು ರಾಜಸ್ಥಾನದಾದ್ಯಂತ ಇರುವ ಬಂಜಾರ ಸಮುದಾಯವು ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಮಾತನಾಡುವ ಇಂಡೋ-ಆರ್ಯನ್ ಭಾಷೆಯಾಗಿದೆ.
• ಇದು ಪ್ರಮಾಣೀಕೃತ ಸ್ಥಳೀಯ ಲಿಪಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ಇದನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ದೇವನಾಗರಿ, ತೆಲುಗು ಅಥವಾ ಕನ್ನಡ ಲಿಪಿಗಳಲ್ಲಿ ಬರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಭಾರತೀಯ ಸಂವಿಧಾನದ ಎಂಟನೇ ಅನುಸೂಚಿ: 

ಭಾರತೀಯ ಸಂವಿಧಾನದ 344(1) ಮತ್ತು 351ನೇ ವಿಧಿಗಳ ಅನ್ವಯ, ಎಂಟನೇ ಅನುಸೂಚಿಯು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಮಾನ್ಯತೆ ಪಡೆದ ಭಾಷೆಗಳ ಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಈ ಪಟ್ಟಿಯು ಕಾಲಕಾಲಕ್ಕೆ ವಿಸ್ತರಣೆಯಾಗಿದ್ದು, ಇದರ ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶಗಳು ಈ ಕೆಳಗಿನಂತಿವೆ:

• ಭಾಷೆಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ: ಸಂವಿಧಾನ ಜಾರಿಗೆ ಬಂದಾಗ ಮೂಲತಃ 14 ಭಾಷೆಗಳು ಮಾತ್ರ ಈ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿದ್ದವು. ತದನಂತರ ಜಾರಿಗೆ ತರಲಾದ ಮೂರು ಪ್ರಮುಖ ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ತಿದ್ದುಪಡಿಗಳ ಮೂಲಕ ಪ್ರಸ್ತುತ ಈ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು 22ಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚಿಸಲಾಗಿದೆ.
• ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ತಿದ್ದುಪಡಿಗಳು ಹಾಗೂ ಸೇರ್ಪಡೆಯಾದ ಭಾಷೆಗಳು:
  • 1967ರ 21ನೇ ತಿದ್ದುಪಡಿ ಕಾಯ್ದೆ: ಸಿಂಧಿ ಭಾಷೆಯ ಸೇರ್ಪಡೆ.
  • 1992ರ 71ನೇ ತಿದ್ದುಪಡಿ ಕಾಯ್ದೆ: ಕೊಂಕಣಿ, ಮಣಿಪುರಿ ಮತ್ತು ನೇಪಾಳಿ ಭಾಷೆಗಳ ಸೇರ್ಪಡೆ.
  • 2003ರ 92ನೇ ತಿದ್ದುಪಡಿ ಕಾಯ್ದೆ: ಬೋಡೋ, ಡೋಗ್ರಿ, ಮೈಥಿಲಿ ಮತ್ತು ಸಂತಾಲಿ ಭಾಷೆಗಳ ಸೇರ್ಪಡೆ.
• ಸೇರ್ಪಡೆಗೆ ಮಾನದಂಡಗಳು: ಅಶೋಕ್ ಪಹ್ವಾ ಸಮಿತಿ (1996) ಮತ್ತು ಸೀತಾಕಾಂತ್ ಮಹಾಪಾತ್ರ ಸಮಿತಿಗಳ (2003) ವರದಿಯ ಪ್ರಕಾರ, ಯಾವುದೇ ಒಂದು ಹೊಸ ಭಾಷೆಯನ್ನು ಎಂಟನೇ ಅನುಸೂಚಿಗೆ ಸೇರಿಸಲು ಸಂವಿಧಾನದಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಅಥವಾ ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಾದ ಮಾನದಂಡಗಳಿಲ್ಲ.
• ಮಾನ್ಯತೆಯಿಂದಾಗುವ ಪ್ರಯೋಜನಗಳು: ಈ ಪಟ್ಟಿಗೆ ಭಾಷೆಯೊಂದನ್ನು ಸೇರಿಸುವುದರಿಂದ ಆ ಭಾಷೆಯ ಸಾಹಿತ್ಯಿಕ ಹಾಗೂ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಬೆಳವಣಿಗೆಗೆ ಸರ್ಕಾರದ ಬೆಂಬಲ ಖಚಿತವಾಗುತ್ತದೆ. ಅಲ್ಲದೆ, ಸಂಸತ್ತಿನ ಕಲಾಪಗಳಲ್ಲಿ ಆ ಭಾಷೆಯನ್ನು ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಬಳಸಲು ಅವಕಾಶ ಸಿಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಅಖಿಲ ಭಾರತ ಮಟ್ಟದ ಸ್ಪರ್ಧಾತ್ಮಕ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳನ್ನು ಅದೇ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಬರೆಯಲು ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಅನುವು ಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತದೆ.

ಪಿಎಂ-ಯಶಸ್ವಿ ಯೋಜನೆ (PM-YASASVI Scheme)

ಸರ್ಕಾರಿ ಯೋಜನೆಗಳು

ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿ: 

• ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರವು ಪಿಎಂ-ಯಶಸ್ವಿ ಯೋಜನೆಯ ಮೂಲಕ ಅನನುಕೂಲಕರ ಹಿನ್ನೆಲೆಯ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಅವಕಾಶಗಳನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸುವ ತನ್ನ ಬದ್ಧತೆಯನ್ನು ಪುನರುಚ್ಚರಿಸಿದೆ.

ಪಿಎಂ-ಯಶಸ್ವಿ ಯೋಜನೆಯ ಬಗ್ಗೆ:

• ಪೂರ್ಣ ರೂಪ: ಪ್ರೈಮ್ ಮಿನಿಸ್ಟರ್ ಯಂಗ್ ಅಚೀವರ್ಸ್ ಸ್ಕಾಲರ್‌ಶಿಪ್ ಅವಾರ್ಡ್ ಸ್ಕೀಮ್ ಫಾರ್ ವೈಬ್ರೆಂಟ್ ಇಂಡಿಯಾ (PM-YASASVI).
• ಅನುಷ್ಠಾನ: ಈ ಯೋಜನೆಯು ಸಾಮಾಜಿಕ ನ್ಯಾಯ ಮತ್ತು ಸಬಲೀಕರಣ ಸಚಿವಾಲಯದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಅನುಷ್ಠಾನಗೊಳ್ಳುತ್ತಿದೆ.
• ಉದ್ದೇಶ: ಗುಣಮಟ್ಟದ ಶಿಕ್ಷಣಕ್ಕೆ ಇರುವ ಭೌಗೋಳಿಕ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕ ಅಡೆತಡೆಗಳನ್ನು ನಿವಾರಿಸುವ ಮೂಲಕ ಅನನುಕೂಲಕರ ಸಮುದಾಯಗಳ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಆರ್ಥಿಕ ನೆರವು ಮತ್ತು ವಸತಿ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುವುದು.
• ಫಲಾನುಭವಿಗಳು: ವಾರ್ಷಿಕ ಕೌಟುಂಬಿಕ ಆದಾಯವು ₹2.50 ಲಕ್ಷಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಇರುವ ಇತರೆ ಹಿಂದುಳಿದ ವರ್ಗ (OBC), ಆರ್ಥಿಕವಾಗಿ ಹಿಂದುಳಿದ ವರ್ಗ (EBC), ಮತ್ತು ಅಲೆಮಾರಿ ಹಾಗೂ ಅರೆ-ಅಲೆಮಾರಿ ಬುಡಕಟ್ಟುಗಳ (DNT) ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಇದರ ಪ್ರಯೋಜನ ಪಡೆಯಲಿದ್ದಾರೆ.
• ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿವೇತನ: ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಅವರ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಹಂತಗಳಿಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಈ ಕೆಳಗಿನಂತೆ ಆರ್ಥಿಕ ನೆರವು ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ:
  1. ಮೆಟ್ರಿಕ್-ಪೂರ್ವ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿವೇತನ: ಸರ್ಕಾರಿ ಶಾಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಪೂರ್ಣಾವಧಿ ವ್ಯಾಸಂಗ ಮಾಡುತ್ತಿರುವ 9 ಮತ್ತು 10 ನೇ ತರಗತಿಯ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ವಾರ್ಷಿಕ ₹4,000 ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ.
  2. ಮೆಟ್ರಿಕ್-ನಂತರದ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿವೇತನ: ಮೆಟ್ರಿಕ್ ನಂತರದ ಕೋರ್ಸ್‌ಗಳಿಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ವಾರ್ಷಿಕ ₹5,000 ದಿಂದ ₹20,000 ದವರೆಗೆ ಭತ್ಯೆ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ.
  3. ಉನ್ನತ ದರ್ಜೆಯ ಶಾಲಾ ಶಿಕ್ಷಣ: ಬೋಧನಾ ಶುಲ್ಕ, ಹಾಸ್ಟೆಲ್ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ಶುಲ್ಕಗಳನ್ನು ಭರಿಸಲು 9-10 ನೇ ತರಗತಿಗೆ ವಾರ್ಷಿಕ ₹75,000 ದವರೆಗೆ ಮತ್ತು 11-12 ನೇ ತರಗತಿಗೆ ₹1,25,000 ದವರೆಗೆ ನೆರವು ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ.
  4. ಉನ್ನತ ದರ್ಜೆಯ ಕಾಲೇಜು ಶಿಕ್ಷಣ: ಖಾಸಗಿ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ ವಾರ್ಷಿಕ ₹2 ಲಕ್ಷದವರೆಗೆ ಪೂರ್ಣ ಬೋಧನಾ ಶುಲ್ಕ ಮರುಪಾವತಿ, ಇದರ ಜೊತೆಗೆ ಮಾಸಿಕ ₹3,000 ಜೀವನ ವೆಚ್ಚ, ₹5,000 ಪುಸ್ತಕ ಭತ್ಯೆ, ಮತ್ತು ಒಂದು ಬಾರಿಯ ಲ್ಯಾಪ್‌ಟಾಪ್ ಅನುದಾನವಾಗಿ ₹45,000 ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ.
  5. ಹಾಸ್ಟೆಲ್ ನಿರ್ಮಾಣ: ಕಡಿಮೆ ಸಾಕ್ಷರತಾ ಪ್ರಮಾಣ ಹೊಂದಿರುವ ಮತ್ತು ಗ್ರಾಮೀಣ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ ಆದ್ಯತೆ ನೀಡಿ, ವಸತಿ ಹಾಸ್ಟೆಲ್‌ಗಳ ಪ್ರತಿ ಸೀಟಿಗೆ ₹3.00 ಲಕ್ಷದಿಂದ ₹3.50 ಲಕ್ಷದವರೆಗೆ ಅನುದಾನ ಒದಗಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
  6. ಒಟ್ಟು ಸೀಟುಗಳಲ್ಲಿ ಕನಿಷ್ಠ 30% ರಷ್ಟನ್ನು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿನಿಯರಿಗೆ ಮತ್ತು 5% ರಷ್ಟನ್ನು ವಿಕಲಚೇತನರಿಗೆ (PwD) ಮೀಸಲಿಡಲಾಗಿದೆ.

ಸ್ಮೈಲ್ ಯೋಜನೆ (SMILE Scheme)

ಸರ್ಕಾರಿ ಯೋಜನೆಗಳು

ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿ:

• ಸ್ಮೈಲ್ (SMILE) ಯೋಜನೆಯು 216 ನಗರಗಳಲ್ಲಿ ಭಿಕ್ಷಾಟನೆಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದ್ದ 10,200 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ವ್ಯಕ್ತಿಗಳನ್ನು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಪುನರ್ವಸತಿಗೊಳಿಸಿದೆ.

ಕುರಿತು:

• ಪೂರ್ಣ ರೂಪ: ಸಪೋರ್ಟ್ ಫಾರ್ ಮಾರ್ಜಿನಲೈಸ್ಡ್ ಇಂಡಿವಿಜುವಲ್ಸ್ ಫಾರ್ ಲೈವ್ಲಿಹುಡ್ ಅಂಡ್ ಎಂಟರ್‌ಪ್ರೈಸ್ (SMILE).
• ಇದು ಸಾಮಾಜಿಕ ನ್ಯಾಯ ಮತ್ತು ಸಬಲೀಕರಣ ಸಚಿವಾಲಯದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಬರುವ ಕೇಂದ್ರ ವಲಯದ ಯೋಜನೆಯಾಗಿದೆ.
• ಉದ್ದೇಶ: ಲಿಂಗತ್ವ ಅಲ್ಪಸಂಖ್ಯಾತರು (Transgenders) ಮತ್ತು ಭಿಕ್ಷಾಟನೆಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿರುವ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಿಗೆ ಸಮಗ್ರ ಪುನರ್ವಸತಿ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕ ಮರು-ಸಂಯೋಜನೆಯನ್ನು ಒದಗಿಸುವುದು ಈ ಯೋಜನೆಯ ಮುಖ್ಯ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿದೆ.

ಪ್ರಮುಖ ಉಪ-ಯೋಜನೆಗಳು:

• ಲಿಂಗತ್ವ ಅಲ್ಪಸಂಖ್ಯಾತರ ಕಲ್ಯಾಣಕ್ಕಾಗಿ ಸಮಗ್ರ ಪುನರ್ವಸತಿ: 9 ನೇ ತರಗತಿಯಿಂದ ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ ಪದವಿಯವರೆಗೆ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿವೇತನ, ಗರಿಮಾ ಗೃಹಗಳ (Garima Grehs) ಸ್ಥಾಪನೆ, ಪ್ರಧಾನಮಂತ್ರಿ ಜನಾರೋಗ್ಯ ಯೋಜನೆಗೆ (PM-JAY) ಸಂಯೋಜಿತವಾದ ಲಿಂಗ-ದೃಢೀಕರಣ ಆರೋಗ್ಯ ರಕ್ಷಣೆ, ಪಿಎಂ-ದಕ್ಷ್ (PM-DAKSH) ತರಬೇತಿ ಮತ್ತು ಲಿಂಗತ್ವ ಅಲ್ಪಸಂಖ್ಯಾತರ ರಕ್ಷಣಾ ಕೋಶಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
• ಭಿಕ್ಷಾಟನೆಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿರುವ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ಸಮಗ್ರ ಪುನರ್ವಸತಿ: ಭಿಕ್ಷುಕರನ್ನು ಗುರುತಿಸಿ ರಕ್ಷಿಸುವ ಮೂಲಕ “ಭಿಕ್ಷಾ ವೃತ್ತಿ ಮುಕ್ತ ಭಾರತ್” ಅಭಿಯಾನವನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುವುದು ಹಾಗೂ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಆರೈಕೆ, ಆಪ್ತ ಸಮಾಲೋಚನೆ, ಪಿಎಂ-ದಕ್ಷ್ (PM-DAKSH) ತರಬೇತಿ ಮತ್ತು ದಾಖಲಾತಿ ನೆರವಿನೊಂದಿಗೆ ಆಶ್ರಯ ಕಲ್ಪಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
• ಸ್ಮೈಲ್-ಭಿಕ್ಷಾಟನಾ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪೋರ್ಟಲ್ ಮೂಲಕ ಫಲಾನುಭವಿಗಳನ್ನು ನೋಂದಾಯಿಸಿ, ಪುನರ್ವಸತಿ ಕೇಂದ್ರಗಳು ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ಫಲಿತಾಂಶಗಳನ್ನು ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ.
• ಗಮನಿಸಿ: 2025 ರಲ್ಲಿ ಇಂದೋರ್ (ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶ) ನಗರವು ಭಾರತದ ಮೊದಲ ಅಧಿಕೃತ ‘ಭಿಕ್ಷುಕ ಮುಕ್ತ ನಗರ’ವೆಂದು ಘೋಷಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ.

ಪಿಎಂ-ದಕ್ಷ್ (PM-DAKSH) ಬಗ್ಗೆ: 

• ಪೂರ್ಣ ರೂಪ: ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ ದಕ್ಷತಾ ಔರ್ ಕುಶಲತಾ ಸಂಪನ್ನ ಹಿತಗ್ರಾಹಿ ಯೋಜನೆ.
• ಹಣಕಾಸು ನೆರವು: ಕೇಂದ್ರ ವಲಯದ ಯೋಜನೆ (Central Sector Scheme).
• ಪ್ರಾರಂಭವಾದ ವರ್ಷ: 2020-21.
• ಅನುಷ್ಠಾನಗೊಳಿಸುವ ಸಚಿವಾಲಯ: ಸಾಮಾಜಿಕ ನ್ಯಾಯ ಮತ್ತು ಸಬಲೀಕರಣ ಸಚಿವಾಲಯ.
• ಉದ್ದೇಶ: ಅಂಚಿನಲ್ಲಿರುವ ಸಮುದಾಯಗಳ ಕೌಶಲ್ಯ ಮಟ್ಟವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವ ಮೂಲಕ ಅವರು ಸ್ವಯಂ ಉದ್ಯೋಗ ಅಥವಾ ವೇತನ ಆಧಾರಿತ ಉದ್ಯೋಗವನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳಲು ನೆರವಾಗುವುದು ಹಾಗೂ ಅವರ ಸಾಮಾಜಿಕ-ಆರ್ಥಿಕ ಸ್ಥಾನಮಾನವನ್ನು ಉನ್ನತೀಕರಿಸುವುದು.

ಭಾರತದಲ್ಲಿ ತ್ವರಿತಗತಿಯ ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳು (Fast-Track Courts – FTCs)

ರಾಜಕೀಯ

ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿ:

• 2024 ರ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳ (ಅಕ್ರಮ ತಡೆ) ಕಾಯ್ದೆಯಡಿ, ನೀಟ್ (NEET) ಪರೀಕ್ಷೆಯ ಪ್ರಶ್ನೆಪತ್ರಿಕೆ ಸೋರಿಕೆ ಪ್ರಕರಣಗಳನ್ನು ತ್ವರಿತವಾಗಿ ಇತ್ಯರ್ಥಪಡಿಸಲು ತ್ವರಿತಗತಿಯ ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳನ್ನು ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗೊಳಿಸಲಾಗುವುದು ಎಂದು ಪ್ರಧಾನಮಂತ್ರಿಯವರು ಘೋಷಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ರಕ್ಷಣೆಗಳು ಮತ್ತು ಶಾಸನಬದ್ಧ ಚೌಕಟ್ಟು:

• ವಿಧಿ 14 ಮತ್ತು 21: ತ್ವರಿತ ಮತ್ತು ನ್ಯಾಯಸಮ್ಮತ ವಿಚಾರಣೆಯ ಹಕ್ಕು, ಸಂವಿಧಾನದ ಜೀವಿಸುವ ಮತ್ತು ವೈಯಕ್ತಿಕ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ಹಕ್ಕಿನ (ವಿಧಿ 21) ಒಂದು ಭಾಗವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದೆ, ಮತ್ತು ವಿಶೇಷ ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳ ಸ್ಥಾಪನೆಯು ವಸ್ತುನಿಷ್ಠ ವರ್ಗೀಕರಣದ (ವಿಧಿ 14) ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಇರಬೇಕೆಂದು ಕಡ್ಡಾಯಗೊಳಿಸಿದೆ.
• ವಿಧಿ 247: ಕೇಂದ್ರದ ಕಾನೂನುಗಳ ಉತ್ತಮ ಆಡಳಿತಕ್ಕಾಗಿ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುವ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಸಂಸತ್ತಿಗೆ ಇದು ನೀಡುತ್ತದೆ.
• 2018 ರ ಕ್ರಿಮಿನಲ್ ಕಾನೂನು ತಿದ್ದುಪಡಿ: ತ್ವರಿತಗತಿಯ ವಿಶೇಷ ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳಿಗೆ (FTSCs) ಕಾನೂನು ತಳಹದಿಯನ್ನು ಒದಗಿಸಿದ್ದು, ಅತ್ಯಾಚಾರ ಪ್ರಕರಣಗಳ ತನಿಖೆ ಮತ್ತು ವಿಚಾರಣೆಯನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಲು ಎರಡು ತಿಂಗಳ ಕಾಲಮಿತಿಯನ್ನು ನಿಗದಿಪಡಿಸಿದೆ.
• 2012 ರ ಪೋಕ್ಸೊ (POCSO) ಕಾಯ್ದೆ: ಇದರ ಸೆಕ್ಷನ್ 28 ಮತ್ತು 35 ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ, ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರಗಳು ವಿಶೇಷ ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿ ಒಂದು ವರ್ಷದೊಳಗೆ ವಿಚಾರಣೆಯನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸುವುದು ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿದೆ.
• 2024 ರ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳ ಕಾಯ್ದೆ: ಸಂಘಟಿತ ಪರೀಕ್ಷಾ ಅಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಪ್ರಶ್ನೆಪತ್ರಿಕೆ ಸೋರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಭಾಗಿಯಾಗಿರುವ ಜಾಲಗಳನ್ನು ಕಾನೂನು ಕ್ರಮಕ್ಕೊಳಪಡಿಸಲು ಇದು ಶಾಸನಬದ್ಧ ಆಧಾರವನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ.

ಪನಾಮಾ (Panama)

ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ

ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿ:

• ಕಡಲ ಸಹಕಾರವನ್ನು ಗಾಢಗೊಳಿಸಲು ಭಾರತ ಮತ್ತು ಪನಾಮಾ ದ್ವಿಪಕ್ಷೀಯ ಮಾತುಕತೆಗಳನ್ನು ನಡೆಸಿದವು.

ಪನಾಮಾ ದೇಶದ ಕುರಿತು:

• ಇದು ಉತ್ತರ ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣ ಅಮೆರಿಕಾಗಳನ್ನು ಬೆಸೆಯುವ ಕಿರಿದಾದ ಭೂಸೇತುವೆಯಾದ ‘ಇಸ್ಥಮಸ್ ಆಫ್ ಪನಾಮಾ’ (Isthmus of Panama) ದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಗೊಂಡಿರುವ ಮಧ್ಯ ಅಮೆರಿಕದ ದೇಶವಾಗಿದೆ.
• ರಾಜಧಾನಿ: ಪನಾಮಾ ಸಿಟಿ.
• ಗಡಿಗಳು: ಪಶ್ಚಿಮಕ್ಕೆ ಕೋಸ್ಟರಿಕಾ, ಪೂರ್ವಕ್ಕೆ ಕೊಲಂಬಿಯಾ, ಉತ್ತರಕ್ಕೆ ಕೆರಿಬಿಯನ್ ಸಮುದ್ರ ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕೆ ಪೆಸಿಫಿಕ್ ಮಹಾಸಾಗರವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.
• ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಖಾಯಂ ಸೇನಾಪಡೆಯನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸದ ಬೆರಳೆಣಿಕೆಯ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಇದು ಒಂದಾಗಿದೆ.
• ಪನಾಮಾ ಕಾಲುವೆ: ಅಟ್ಲಾಂಟಿಕ್ ಮಹಾಸಾಗರ (ಕೆರಿಬಿಯನ್ ಸಮುದ್ರ) ಮತ್ತು ಪೆಸಿಫಿಕ್ ಮಹಾಸಾಗರವನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸುವ 82 ಕಿ.ಮೀ ಉದ್ದದ ಕೃತಕ ಜಲಮಾರ್ಗ ಇದಾಗಿದ್ದು, ವಿಶ್ವದ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಮುಖ ಕಡಲ ವ್ಯಾಪಾರ ಮಾರ್ಗಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ.

ರೊಮೇನಿಯಾ (Romania)

ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ

ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿ:

• ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿ ಶ್ರೀಮತಿ ದ್ರೌಪದಿ ಮುರ್ಮು ಅವರು ರೊಮೇನಿಯಾಕ್ಕೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿದ್ದು, ಇದು ಸುಮಾರು ಮೂರು ದಶಕಗಳ ನಂತರ ಭಾರತೀಯ ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿಯೊಬ್ಬರು ರೊಮೇನಿಯಾಕ್ಕೆ ನೀಡಿದ ಮೊದಲ ಭೇಟಿಯಾಗಿದೆ.
• ಭಾರತ ಮತ್ತು ರೊಮೇನಿಯಾ 2028 ರಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕ ಸಂಬಂಧದ 80 ನೇ ವಾರ್ಷಿಕೋತ್ಸವವನ್ನು ಆಚರಿಸಲಿದ್ದು, ಇದನ್ನು “ಭಾರತ-ರೊಮೇನಿಯಾ ನಾವೀನ್ಯತೆಯ ವರ್ಷ” ಎಂದು ಸ್ಮರಿಸಲಾಗುವುದು.

ರೊಮೇನಿಯಾ ದೇಶದ ಕುರಿತು:

• ಸ್ಥಳ: ಆಗ್ನೇಯ ಯುರೋಪಿನ ಬಾಲ್ಕನ್ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ, ಕಪ್ಪು ಸಮುದ್ರದ (Black Sea) ಪಶ್ಚಿಮ ಕರಾವಳಿಯಲ್ಲಿದೆ.
• ರಾಜಧಾನಿ: ಬುಕಾರೆಸ್ಟ್.
• ಗಡಿಗಳು: ಉತ್ತರಕ್ಕೆ ಉಕ್ರೇನ್, ಪೂರ್ವಕ್ಕೆ ಮೊಲ್ಡೊವಾ, ಪಶ್ಚಿಮಕ್ಕೆ ಹಂಗೇರಿ, ನೈಋತ್ಯಕ್ಕೆ ಸೆರ್ಬಿಯಾ ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕೆ ಬಲ್ಗೇರಿಯಾವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.
• ಪರ್ವತಗಳು: ಕಾರ್ಪಾಥಿಯನ್ ಪರ್ವತಗಳು (Carpathian Mountains). ರೊಮೇನಿಯಾದ ಅತ್ಯುನ್ನತ ಶಿಖರ ಮೊಲ್ಡೊವಿಯಾನು ಶಿಖರ (Moldoveanu Peak).
• ಪ್ರಮುಖ ನದಿಗಳು: ಡ್ಯಾನ್ಯೂಬ್ ನದಿ (Danube River – ರೊಮೇನಿಯಾದ ದಕ್ಷಿಣ ಗಡಿಯ ಬಹುಭಾಗವನ್ನು ರೂಪಿಸುತ್ತದೆ); ಪ್ರುಟ್ ನದಿ (Prut River – ಮೊಲ್ಡೊವಾ ಜೊತೆಗಿನ ಗಡಿ).
• ಉಕ್ರೇನ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಲಾದ ಡ್ಯಾನ್ಯೂಬ್ ಡೆಲ್ಟಾ, ಯುರೋಪಿನ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಜೌಗು ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಇದು ಯುನೆಸ್ಕೋ (UNESCO) ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆಯ ತಾಣವಾಗಿದೆ.
• ಈ ದೇಶವು 2007 ರಿಂದ ಯುರೋಪಿಯನ್ ಒಕ್ಕೂಟದ (EU) ಸದಸ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು 2004 ರಿಂದ ನ್ಯಾಟೋ (NATO) ಸದಸ್ಯತ್ವವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.

ಬಟುಕೇಶ್ವರ್ ದತ್

ಇತಿಹಾಸ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಿ

ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿ:

• ಜುಲೈ 20 ರಂದು ಬಟುಕೇಶ್ವರ್ ದತ್ ಅವರ ಪುಣ್ಯತಿಥಿಯ ಅಂಗವಾಗಿ ರಾಷ್ಟ್ರವು ಅವರಿಗೆ ಗೌರವ ನಮನ ಸಲ್ಲಿಸಿತು.

ಬಟುಕೇಶ್ವರ್ ದತ್  ಅವರ ಬಗ್ಗೆ:

• ಇವರು 1910 ರಲ್ಲಿ ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಕಾನ್ಪುರದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆದರು.
• ಇವರು ಸಮಾಜವಾದಿ ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿಯಾಗಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಹಿಂದೂಸ್ತಾನ್ ಸೋಷಿಯಲಿಸ್ಟ್ ರಿಪಬ್ಲಿಕನ್ ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್‌ನ (HSRA) ಪ್ರಮುಖ ಸದಸ್ಯರಾಗಿದ್ದರು.
• ಇವರು ಮತ್ತು ಭಗತ್ ಸಿಂಗ್ ಅವರು ಏಪ್ರಿಲ್ 8, 1929 ರಂದು ಕೇಂದ್ರ ಶಾಸನಸಭೆಯೊಳಗೆ ಹೊಗೆ ಬಾಂಬ್‌ಗಳನ್ನು ಎಸೆದು, ಕರಪತ್ರಗಳನ್ನು ಹಂಚಿದರು ಮತ್ತು “ಇಂಕ್ವಿಲಾಬ್ ಜಿಂದಾಬಾದ್” ಎಂದು ಘೋಷಣೆ ಕೂಗಿದರು.
• 1929 ರ ಲಾಹೋರ್ ಜೈಲಿನ ಉಪವಾಸ ಸತ್ಯಾಗ್ರಹದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ರಾಜಕೀಯ ಕೈದಿಗಳಿಗೆ ಉತ್ತಮ ಸೌಲಭ್ಯಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸಬೇಕೆಂದು ದತ್ ಆಗ್ರಹಿಸಿದರು.
• ಕ್ಷಯರೋಗದ (TB) ಕಾರಣದಿಂದ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ನಂತರ, ಇವರು 1942 ರ ಕ್ವಿಟ್ ಇಂಡಿಯಾ ಚಳುವಳಿಯಲ್ಲಿ ಪಾಲ್ಗೊಂಡು ಮತ್ತೆ ಜೈಲುವಾಸ ಅನುಭವಿಸಿದರು.
• ಇವರು 1965 ರಲ್ಲಿ ನಿಧನರಾದರು ಮತ್ತು ಪಂಜಾಬ್‌ನ ಹುಸೇನಿವಾಲಾದಲ್ಲಿ ಭಗತ್ ಸಿಂಗ್, ಸುಖದೇವ್ ಮತ್ತು ರಾಜಗುರು ಅವರ ಸಮಾಧಿಗಳ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿಯೇ ಇವರ ಅಂತ್ಯಕ್ರಿಯೆ ನೆರವೇರಿಸಲಾಯಿತು.

INS ಮಾಲ್ವಾನ್

ರಕ್ಷಣೆ

ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿ:

• ಭಾರತೀಯ ನೌಕಾಪಡೆಯು ಮಾಹೆ-ಕ್ಲಾಸ್‌ನ (Mahe-class) ಎರಡನೇ ಜಲಾಂತರ್ಗಾಮಿ ವಿರೋಧಿ ಆಳವಿಲ್ಲದ ಜಲನೌಕೆಯಾದ (ASW-SWC) ‘INS ಮಾಲ್ವಾನ್’ ಅನ್ನು ಸೇರ್ಪಡೆಗೊಳಿಸಿದೆ.

INS ಮಾಲ್ವಾನ್ ಬಗ್ಗೆ:

• ಕರಾವಳಿ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಜಲಾಂತರ್ಗಾಮಿ ವಿರೋಧಿ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳು, ಮೇಲ್ಮೈ-ಕೆಳಗಿನ ಕಣ್ಗಾವಲು, ಶೋಧ ಮತ್ತು ರಕ್ಷಣಾ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆ ಹಾಗೂ ಕಡಿಮೆ ತೀವ್ರತೆಯ ಕಡಲ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳಿಗಾಗಿ ಇದನ್ನು ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ.
• ಆತ್ಮನಿರ್ಭರ್ ಭಾರತ್ ಅಭಿಯಾನದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಕೊಚ್ಚಿನ್ ಶಿಪ್‌ಯಾರ್ಡ್ ನಿರ್ಮಿಸಿದೆ.
• ಇದು 80% ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸ್ಥಳೀಯ ಉಪಕರಣಗಳು ಮತ್ತು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.
• ಆರ್‌ಬಿಯು 6000 (RBU 6000) ರಾಕೆಟ್‌ಗಳು, ಡಿಆರ್‌ಡಿಒ (DRDO) ಟಾರ್ಪಿಡೊಗಳು ಮತ್ತು ಜರ್ಮನ್-ಇಂಡಿಯನ್ ಸೋನಾರ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಇದು ಭಾರತದ ಸಮುದ್ರಾಂತರ್ಗತ ರಕ್ಷಣೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸುತ್ತದೆ.
• ಮಾಹೆ-ಕ್ಲಾಸ್‌ನ ಮೊದಲ ಜಲಾಂತರ್ಗಾಮಿ ವಿರೋಧಿ ನೌಕೆ ಐಎನ್‌ಎಸ್ ಮಾಹೆ (INS Mahe – P80) ಆಗಿದೆ.