ವರ್ಗ: National and International Current Affairs Kannada

ಗಂಗಾ ನದಿ ಒಪ್ಪಂದ

ಸಾಮಾನ್ಯ ಅಧ್ಯಯನ – 2/ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂಬಂಧಗಳು

ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿದೆ: 

• ಗಂಗಾ ನದಿ ನೀರು ಹಂಚಿಕೆ ಒಪ್ಪಂದವು ಡಿಸೆಂಬರ್ 2026ರಲ್ಲಿ ಮುಕ್ತಾಯಗೊಳ್ಳಲಿದ್ದು, ತನ್ನ ಅಂತಿಮ ವರ್ಷವನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸುತ್ತಿರುವ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ, ಭಾರತ ಮತ್ತು ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶಗಳು ಗಂಗಾ ಮತ್ತು ಪದ್ಮಾ ನದಿಗಳಲ್ಲಿ ಜಂಟಿ ನೀರಿನ ಮಾಪನ ಉಪಕ್ರಮವನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿವೆ.

ಗಂಗಾ ನದಿ ನೀರು ಹಂಚಿಕೆ ಒಪ್ಪಂದ, 1996 ರ ಬಗ್ಗೆ:

• ಈ ಒಪ್ಪಂದಕ್ಕೆ ಭಾರತ ಮತ್ತು ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶಗಳ ನಡುವೆ ಡಿಸೆಂಬರ್ 12, 1996 ರಂದು ಸಹಿ ಹಾಕಲಾಯಿತು.
• ಇದು ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶದ ಗಡಿಯಿಂದ ಸುಮಾರು 18 ಕಿ.ಮೀ. ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿ, ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳದಲ್ಲಿರುವ ಫರಕ್ಕಾ ಆಣೆಕಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಗಂಗಾ ನದಿ ನೀರಿನ ಹಂಚಿಕೆಯನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುತ್ತದೆ.

ಗಂಗಾ ನದಿ ನೀರಿನ ವಿವಾದದ ಹಿನ್ನೆಲೇ:

• ಭಾರತದಿಂದ ಫರಕ್ಕಾ ಆಣೆಕಟ್ಟು ನಿರ್ಮಾಣ (1975):- ಹೂಗ್ಲಿ ನದಿಗೆ ನೀರನ್ನು ತಿರುಗಿಸಲು 1975 ರಲ್ಲಿ ಫರಕ್ಕಾ ಆಣೆಕಟ್ಟನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿತು.

• ಉದ್ದೇಶ:- ಹೂಳನ್ನು ಹೊರಹಾಕುವುದು ಮತ್ತು ಕೋಲ್ಕತ್ತಾ ಬಂದರಿನ ನೌಕಾಯಾನ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಸುಧಾರಿಸುವುದಾಗಿತ್ತು.

• • ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶದ ಕಳವಳ:- ನದಿ ಪಾತ್ರದ ಕೆಳಭಾಗದ ರಾಷ್ಟ್ರವಾಗಿ, ಹರಿವು ಕಡಿಮೆಯಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಈ ಕೆಳಗಿನ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು ಉಂಟಾಗುತ್ತವೆ ಎಂದು ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶ ವಾದಿಸಿತು:

• ಕೃಷಿ ಮತ್ತು ಮೀನುಗಾರಿಕೆಗೆ ಹಾನಿ.

• ನದಿ ನೌಕಾಯಾನಕ್ಕೆ ಅಡಚಣೆ.

• ಕರಾವಳಿ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಉಪ್ಪಿನಂಶದ ನುಗ್ಗುವಿಕೆ ಹೆಚ್ಚಳ.

• ಸುಂದರಬನ್ಸ್ ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗೆ ಹಾನಿ.

• ಈ ಭಿನ್ನಾಭಿಪ್ರಾಯವು ದಕ್ಷಿಣ ಏಷ್ಯಾದ ಅತ್ಯಂತ ದೀರ್ಘಕಾಲದ ಗಡಿಯಾಚೆಗಿನ ಜಲ ವಿವಾದಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ.

ಕೈಗೊಂಡ ಕ್ರಮಗಳು:

• 5 ವರ್ಷಗಳ ಗಂಗಾ ಒಪ್ಪಂದ (ಮಧ್ಯಂತರ), 1977.
• 1982 ಮತ್ತು 1985 ರಲ್ಲಿ ನೀರಿನ ಹರಿವು ಹಂಚಿಕೆ ಕುರಿತು ತಿಳುವಳಿಕಾ ಒಪ್ಪಂದಗಳು (MoUs).
• ತೀಸ್ತಾ ನದಿ ನೀರು ಹಂಚಿಕೆ ಒಪ್ಪಂದ, 2011; ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಲಾಗಿದೆ ಆದರೆ ಸಹಿ ಹಾಕಲಾಗಿಲ್ಲ.

ಗಂಗಾ ನದಿಯ ಬಗ್ಗೆ:

• ಉಗಮ:- ಉತ್ತರಾಖಂಡದ ಗಂಗೋತ್ರಿ ಹಿಮನದಿ.
• ಉದ್ದ:- ಸುಮಾರು 2,525 ಕಿ.ಮೀ.
• ಜಲಾನಯನ ಪ್ರದೇಶ:- ಇದು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 8,61,452 ಚ. ಕಿ.ಮೀ. ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಆವರಿಸಿದ್ದು, 11 ಭಾರತದ ರಾಜ್ಯಗಳ ಮೂಲಕ ಭಾರತದ ಭೂಪ್ರದೇಶದ ಸುಮಾರು 27% ರಷ್ಟು ಜಲಾನಯನ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.
• ಮಹತ್ವ:- ಇದು ಭಾರತದ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ 45% ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಜನರನ್ನು ಪೋಷಿಸುತ್ತದೆ.
• ಒಳಪಡುವ ರಾಜ್ಯಗಳು:- ಉತ್ತರಾಖಂಡ, ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶ, ಬಿಹಾರ, ಜಾರ್ಖಂಡ್, ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ ಮತ್ತು ಇತರ ಕೆಲವು ರಾಜ್ಯಗಳ ಭಾಗಗಳು.
• ಗಂಗಾ ನದಿಯ ಪ್ರಮುಖ ಉಪನದಿಗಳು:
  • ಎಡದಂಡೆಯ ಉಪನದಿಗಳು:- ರಾಮಗಂಗಾ, ಗೋಮತಿ, ಘಾಘ್ರಾ, ಗಂದಕ್, ಬುರ್ಹಿ ಗಂದಕ್, ಕೋಸಿ, ಮಹಾನಂದಾ.
  • ಬಲದಂಡೆಯ ಉಪನದಿಗಳು:– ಯಮುನಾ, ತೊನ್ಸ್, ಕರ್ಮನಾಸಾ, ಸೋನ್, ಪುನ್‌ಪುನ್, ಫಲ್ಗು, ಕಿಯುಲ್, ಚಂದನ್, ಅಜಯ್, ದಾಮೋದರ್, ರೂಪನಾರಾಯಣ್.
• ‘ಪದ್ಮಾ’ ನದಿಯಾಗಿ ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶ ಪ್ರವೇಶ:- ಗಂಗಾ ನದಿಯು ಫರಕ್ಕಾ ಆಣೆಕಟ್ಟಿನ ಕೆಳಭಾಗದಲ್ಲಿ ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶವನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸುತ್ತದೆ. 
• ಬಂಗಾಳ ಕೊಲ್ಲಿಯನ್ನು ಸೇರುತ್ತದೆ:- ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಬ್ರಹ್ಮಪುತ್ರ ಮತ್ತು ಮೇಘನಾ ನದಿಗಳೊಂದಿಗೆ ವಿಲೀನಗೊಂಡು ಬಂಗಾಳ ಕೊಲ್ಲಿಯನ್ನು ಸೇರುತ್ತದೆ.
• ವಿಶ್ವದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ನದಿ ಮುಖಜಭೂಮಿ ಸುಂದರಬನ್ಸ್:– ಇದು ಭಾರತ ಮತ್ತು ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶದ ನಡುವೆ ಹಂಚಿಕೆಯಾಗಿರುವ ಸುಂದರಬನ್ಸ್ ಅನ್ನು ರೂಪಿಸುತ್ತದೆ.

ಸಂಗೀತ ಕಲಾನಿಧಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ

ಸಾಮಾನ್ಯ ಅಧ್ಯಯನ – 1/ಕಲೆ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಿ

ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿದೆ:

• ಸಂಗೀತ ಕಲಾನಿಧಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಪಿಟೀಲು ವಾದಕ ಆರ್.ಕೆ. ಶ್ರೀರಾಮ್‌ಕುಮಾರ್ ಅವರಿಗೆ ಪ್ರದಾನ ಮಾಡಲಾಯಿತು.

‘ಸಂಗೀತ ಕಲಾನಿಧಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ’ ಯ ಬಗ್ಗೆ:

• ಇದನ್ನು 1942ರಲ್ಲಿ ಮದ್ರಾಸ್ ಸಂಗೀತ ಅಕಾಡೆಮಿಯು ಸ್ಥಾಪಿಸಿತು.
• ಈ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತದಲ್ಲಿನ ಶ್ರೇಷ್ಠತೆಗಾಗಿ ನೀಡುವ ಅತ್ಯುನ್ನತ ಗೌರವವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ. 
• ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತದ “ನೊಬೆಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ”:- ಎಂದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಇದನ್ನು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.
• ಈ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯು ಚಿನ್ನದ ಪದಕ ಮತ್ತು ಬಿರುದು ಪತ್ರವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.
• 2005ರಿಂದ, ಸಂಗೀತ ಕಲಾನಿಧಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪುರಸ್ಕೃತರು ‘ದಿ ಹಿಂದೂ’ ಸಂಸ್ಥೆಯು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ ‘ಎಂ.ಎಸ್. ಸುಬ್ಬುಲಕ್ಷ್ಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ’ಯನ್ನು ಸಹ ಪಡೆಯುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.

ಎಂ.ಎಸ್. ಸುಬ್ಬುಲಕ್ಷ್ಮಿ ಅವರ ಪರಂಪರೆ ಮತ್ತು ಸಾಧನೆಗಳು:

ಎಂ.ಎಸ್. ಸುಬ್ಬುಲಕ್ಷ್ಮಿ ಅವರು ಕರ್ನಾಟಕ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತ ಪರಂಪರೆಯ ಅತ್ಯುನ್ನತ ಹಾಗೂ ಮೇರು ಗಾಯಕಿಯಾಗಿದ್ದರು. ಅವರ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸಾಧನೆಗಳು ಈ ಕೆಳಗಿನಂತಿವೆ:

• 1974ರಲ್ಲಿ ರಾಮನ್ ಮ್ಯಾಗ್ಸೆಸೆ ಪ್ರಶಸ್ತಿ:- ಇವರು ಈ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆದ ಭಾರತದ ಮೊದಲ ಸಂಗೀತ ಕಲಾವಿದೆಯಾಗಿದ್ದಾರೆ.
• 1966ರಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ಸಾಮಾನ್ಯ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ:- ಸಂಗೀತ ಪ್ರದರ್ಶನವನ್ನು ನೀಡಿದ ಮೊದಲ ಭಾರತೀಯ ವ್ಯಕ್ತಿ ಎಂಬ ಹೆಗ್ಗಳಿಕೆಗೆ ಇವರು ಪಾತ್ರರಾಗಿದ್ದಾರೆ.
• 1998ರಲ್ಲಿ ‘ಭಾರತ ರತ್ನ’ ಪ್ರಶಸ್ತಿ:- ಭಾರತದ ಅತ್ಯುನ್ನತ ನಾಗರಿಕ ಪುರಸ್ಕಾರವಾದ ‘ಭಾರತ ರತ್ನ’ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿದ ಮೊದಲ ಸಂಗೀತಗಾರ್ತಿ ಎಂಬ ಕೀರ್ತಿ ಇವರಿಗೆ ಸಲ್ಲುತ್ತದೆ.

“ಯೂರೋ”ವನ್ನು ಅಧಿಕೃತ ಹಣವಾಗಿ ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡ ಬಲ್ಗೇರಿಯಾ

ಸಾಮಾನ್ಯ ಅಧ್ಯಯನ-2/ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂಬಂಧಗಳು

ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿದೆ:

• ಇತ್ತೀಚೆಗೆ, ಬಾಲ್ಕನ್ ರಾಷ್ಟ್ರವಾದ ಬಲ್ಗೇರಿಯಾವು ಐರೋಪ್ಯ ಒಕ್ಕೂಟದ (EU) ಏಕೀಕೃತ ಹಣಕಾಸು ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಾದ ‘ಯೂರೋ’ವನ್ನು ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ. 
• ಐರೋಪ್ಯ ಒಕ್ಕೂಟಕ್ಕೆ ಸೇರ್ಪಡೆಯಾದ ಸುಮಾರು 20 ವರ್ಷಗಳ ಬಳಿಕ ಈ ನಿರ್ಧಾರವನ್ನು ಜಾರಿಗೊಳಿಸಲಾಗಿದ್ದು, ಇದರೊಂದಿಗೆ ಬಲ್ಗೇರಿಯಾವು ‘ಯೂರೋ ವಲಯ’ದ 21ನೇ ಸದಸ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರವಾಯಿತು.

‘ಐರೋಪ್ಯ ಒಕ್ಕೂಟ’ ದ ಬಗ್ಗೆ:

• • ಮಾಸ್ಟ್ರಿಚ್ ಒಪ್ಪಂದ, 1992:- ಈ ಒಪ್ಪಂದದ ಮೂಲಕ ಐರೋಪ್ಯ ಒಕ್ಕೂಟವು ಸ್ಥಾಪನೆಯಾಯಿತು.
  • ಯುರೋಪಿನ ಆರ್ಥಿಕ ಮತ್ತು ಹಣಕಾಸು ಒಕ್ಕೂಟ:- ಇದು ಸಾಮಾನ್ಯ ಆರ್ಥಿಕ ಮತ್ತು ಹಣಕಾಸು ಒಕ್ಕೂಟದ ರಚನೆಯ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಸುಗಮಗೊಳಿಸಿತು.

• ಪ್ರಸ್ತುತ, 27 ಸದಸ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು:- ಜುಲೈ 1, 2013ರಂದು ಐರೋಪ್ಯ ಒಕ್ಕೂಟಕ್ಕೆ ಕೊನೆಯದಾಗಿ ಸೇರಿಕೊಂಡ ದೇಶ ಕ್ರೊಯೇಷಿಯಾ, 28ನೇ ಸದಸ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರವಾಯಿತು. 

• ಆದರೆ 2020ರಲ್ಲಿ ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್ಡಮ್ (ಬ್ರಿಟನ್) ಐರೋಪ್ಯ ಒಕ್ಕೂಟದಿಂದ ಹೊರಬಂದ ಕಾರಣ, ಪ್ರಸ್ತುತ ಐರೋಪ್ಯ ಒಕ್ಕೂಟದಲ್ಲಿ 27 ಸದಸ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಿವೆ.

• ‘ಯೂರೋ’:- ಇದು ಏಕೈಕ ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ಚಲಾವಣಾ ಹಣಕಾಸಾಗಿ ಒಪ್ಪಿತವಾದ ಸಾಮಾನ್ಯ ಹಣಕಾಸಿನ ಅಳವಡಿಕೆಗೆ ಅವಕಾಶ ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟಿತು.
• ಯೂರೋ ಅಧಿಕೃತ ಹಣಕಾಸನ್ನು ಜನವರಿ 1, 2002 ರಂದು 12 ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ:- ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಜಾರಿಗೆ ತರಲಾಯಿತು. 

• ಯುರೋಪಿಯನ್ ಸೆಂಟ್ರಲ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ (ECB):- ಇದು ಏಕೀಕೃತ ಕೇಂದ್ರೀಯ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.
• ‘ಯೂರೋಜೋನ್’:- ಇದು ಒಂದು ಸಾಮಾನ್ಯ ಭೌಗೋಳಿಕ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.

‘ಯೂರೋಜೋನ್’ನ ಬಗ್ಗೆ:

• ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಇದನ್ನು ಯೂರೋ ಪ್ರದೇಶ ಎನ್ನುವರು, ಯೂರೋವನ್ನು ತಮ್ಮ ಅಧಿಕೃತ ಹಣಕಾಸನ್ನಾಗಿ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡಿರುವ ಐರೋಪ್ಯ ಒಕ್ಕೂಟದ ಸದಸ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ಭೌಗೋಳಿಕ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕ ಪ್ರದೇಶವಾಗಿದೆ.
• ರಚನೆ:- ಇತ್ತೀಚಿನ, ಬಲ್ಗೇರಿಯಾದ ಸೇರ್ಪಡೆಯು ಐರೋಪ್ಯ ಒಕ್ಕೂಟದ 27 ಸದಸ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ಪೈಕಿ, ಯೂರೋಜೋನ್ ಸೇರಿದ 21ನೇ ರಾಷ್ಟ್ರವನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿದೆ.
• ಉಳಿದ 6 ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು ತಮ್ಮದೇ ಆದ ಅಧಿಕೃತ ಹಣಕಾಸನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಿವೆ.

• ನಾಲ್ಕು ಪುಟ್ಟ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಾದ ಅಂಡೋರಾ, ಮೊನಾಕೊ, ವ್ಯಾಟಿಕನ್ ಸಿಟಿ ಮತ್ತು ಸ್ಯಾನ್ ಮರಿನೋ ಸಹ ಐರೋಪ್ಯ ಒಕ್ಕೂಟದೊಂದಿಗಿನ ಒಪ್ಪಂದಗಳ ಮೂಲಕ ಯೂರೋ ಅನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಿವೆ. 
• ಆದರೆ ಕೊಸೊವೊ ಮತ್ತು ಮಾಂಟೆನೆಗ್ರೊ ಐರೋಪ್ಯ ಒಕ್ಕೂಟದೊಂದಿಗೆ ಯಾವುದೇ ಒಪ್ಪಂದವಿಲ್ಲದೆ ಯೂರೋ ಅನ್ನು ತಮ್ಮ ಏಕೈಕ ಅಧಿಕೃತ ಹಣಕಾಸನ್ನಾಗಿ ಬಳಸುತ್ತಿವೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಈ ಯಾವುದೇ ದೇಶಗಳನ್ನು ಯೂರೋಜೋನ್‌ನ ಸದಸ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ.

• 2023ರಲ್ಲಿ ಕ್ರೊಯೇಷಿಯಾ ಯೂರೋಜೋನ್‌ಗೆ ಸೇರಿ ಈ ಯೂರೋ ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡ 20ನೇ ಸದಸ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರವಾಗಿದೆ.

‘ಬಲ್ಗೇರಿಯಾ’ ದೇಶದ ಬಗ್ಗೆ:

• • ಸ್ಥಳ:- ಇದು ಆಗ್ನೇಯ ಯುರೋಪಿನ ಬಾಲ್ಕನ್ ಪರ್ಯಾಯ ದ್ವೀಪದ ಪೂರ್ವ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಗೊಂಡಿರುವ ದೇಶವಾಗಿದೆ.
  • ನೆರೆಹೊರೆ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು:- ಇಲ್ಲಿನ ಡ್ಯಾನ್ಯೂಬ್ ನದಿಯು ಗಡಿಯ ಬಹುತೇಕ ಭಾಗವನ್ನು ರೂಪಿಸುತ್ತದೆ.
  1. ಉತ್ತರದ ಗಡಿಯಲ್ಲಿ ರೊಮೇನಿಯಾ ದೇಶವಿದ್ದು, 
  2. ಪೂರ್ವಕ್ಕೆ ಕಪ್ಪು ಸಮುದ್ರ, 
  3. ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕೆ ಟರ್ಕಿ ಮತ್ತು ಗ್ರೀಸ್, 
  4. ನೈಋತ್ಯಕ್ಕೆ ಉತ್ತರ ಮ್ಯಾಸಿಡೋನಿಯಾ 
  5. ಪಶ್ಚಿಮಕ್ಕೆ ಸರ್ಬಿಯಾ 
• ರಾಜಧಾನಿ:- ಸೋಫಿಯಾ.

ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕ್ರೀಡಾ ಆಡಳಿತ ಕಾಯ್ದೆ, 2025

ಸಾಮಾನ್ಯ ಅಧ್ಯಯನ – 2/ಆಡಳಿತ

ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿದೆ: 

• ಇತ್ತೀಚೆಗೆ, ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರವು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕ್ರೀಡಾ ಆಡಳಿತ ಕಾಯ್ದೆ, 2025ರ ಆಯ್ದ ನಿಬಂಧನೆಗಳನ್ನು ಅಧಿಸೂಚಿಸಿದೆ.

ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕ್ರೀಡಾ ಆಡಳಿತ ಕಾಯ್ದೆ, 2025ರ ಬಗ್ಗೆ:

• ಇದನ್ನು ಮೂಲತಃ ಆಗಸ್ಟ್ 2025ರಲ್ಲಿ ಅಧಿಸೂಚಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಇದು ವಿವಿಧ ನಿಬಂಧನೆಗಳನ್ನು ಬೇರೆ ಬೇರೆ ದಿನಾಂಕಗಳಂದು ಜಾರಿಗೊಳಿಸಲು ಅವಕಾಶ ನೀಡುತ್ತದೆ.
• ಗುರಿ:- ಇದು ಭಾರತದಲ್ಲಿನ ಕ್ರೀಡಾ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಆಡಳಿತವನ್ನು ಪುನಾರಚಿಸುವ ಗುರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.
• ಇದು ಕ್ರೀಡಾಪಟುಗಳ ಕಲ್ಯಾಣ ಮತ್ತು ಪಾರದರ್ಶಕತೆಗೆ ಆದ್ಯತೆ ನೀಡುವ ಮೂಲಕ, ಭಾರತೀಯ ಕ್ರೀಡಾ ಆಡಳಿತವನ್ನು ಜಾಗತಿಕ ಮಾನದಂಡಗಳಿಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತದೆ.

ಮುಖ್ಯ ಲಕ್ಷಣಗಳು: 

• ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕ್ರೀಡಾ ಆಡಳಿತ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು:- ಈ ಕಾಯ್ದೆಯು ಇವುಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲು ಅವಕಾಶ ಕಲ್ಪಿಸುತ್ತದೆ,

1. ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಒಲಿಂಪಿಕ್ ಸಮಿತಿ 
2. ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ಯಾರಾಲಿಂಪಿಕ್ ಸಮಿತಿ 

• ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂಸ್ಥೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಂಯೋಜನೆ:- ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಆಯಾ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂಸ್ಥೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಂಯೋಜನೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ.
• ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕ್ರೀಡಾ ಮಂಡಳಿ:- ಇದನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲು ಈ ಕಾಯ್ದೆಯು ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಅಧಿಕಾರ ನೀಡುತ್ತದೆ. ಇದು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕ್ರೀಡಾ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಗೆ ಮಾನ್ಯತೆಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ.
• ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕ್ರೀಡಾ ನ್ಯಾಯಮಂಡಳಿ:- ಕ್ರೀಡೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ವಿವಾದಗಳನ್ನು ಇತ್ಯರ್ಥಪಡಿಸಲು ಈ  ಕಾಯ್ದೆಯು ಅವಕಾಶ ಕಲ್ಪಿಸುತ್ತದೆ.

ಉದ್ದೇಶಗಳು:

• ಇದು ಕ್ರೀಡಾ ಆಡಳಿತದಲ್ಲಿ ಪಾರದರ್ಶಕತೆ, ಜವಾಬ್ದಾರಿತನ, ನೈತಿಕ ಆಚರಣೆಗಳು ಮತ್ತು ಉತ್ತಮ ಆಡಳಿತವನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುವ ಗುರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.
• ಇದು ಒಲಿಂಪಿಕ್ ಅಧಿನಿಯಮ (ಚಾರ್ಟರ್), ಪ್ಯಾರಾಲಿಂಪಿಕ್ ಅಧಿನಿಯಮ (ಚಾರ್ಟರ್) ಮತ್ತು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉತ್ತಮ ಆಚರಣೆಗಳಿಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಕ್ರೀಡಾಪಟುಗಳ ಕಲ್ಯಾಣವನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸುತ್ತದೆ ಹಾಗೂ ಕ್ರೀಡೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ವಿವಾದಗಳಿಗೆ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ ಮತ್ತು ಸಮಯೋಚಿತ ಪರಿಹಾರವನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ.
• ಇದು ನಿರ್ಧಾರ ಕೈಗೊಳ್ಳುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ಕ್ರೀಡಾಪಟುಗಳ ಪ್ರಾತಿನಿಧ್ಯವನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸುತ್ತದೆ.

ರಷ್ಯಾದ S-500 ವಾಯು ರಕ್ಷಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆ

ರಕ್ಷಣೆ

ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿದೆ:

• ಭಾರತದ ಪ್ರಧಾನಮಂತ್ರಿಗಳು ಮತ್ತು ರಷ್ಯಾದ ಅಧ್ಯಕ್ಷರು, ರಷ್ಯಾದ ಮುಂದಿನ ಪೀಳಿಗೆಯ ಅತ್ಯಾಧುನಿಕ ‘S-500’ ವಾಯು ರಕ್ಷಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಪಡೆಯುವ ಕುರಿತು ಭಾರತಕ್ಕಿರುವ ಆಸಕ್ತಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಚರ್ಚಿಸುವ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಿದೆ.

S-500 ವಾಯು ರಕ್ಷಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಬಗ್ಗೆ:

• ಇದು ರಷ್ಯಾದ ಅತ್ಯಂತ ಸುಧಾರಿತ ದೀರ್ಘ-ವ್ಯಾಪ್ತಿಯ, ‘ಭೂಮಿಯಿಂದ ಗಗನಕ್ಕೆ ಚಿಮ್ಮುವ’ ಮತ್ತು ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ನಿರೋಧಕ ರಕ್ಷಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಾಗಿದ್ದು, ಆಧುನಿಕ ಹಾಗೂ ಭವಿಷ್ಯದ ವಿವಿಧ ರೀತಿಯ ವೈಮಾನಿಕ ಬೆದರಿಕೆಗಳನ್ನು ಹತ್ತಿಕ್ಕಲು ಇದನ್ನು ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ.
• ಇದು 600 ಕಿ.ಮೀ ವರೆಗಿನ ದೂರದಲ್ಲಿರುವ ವಿಮಾನಗಳು, ಕ್ಷಿಪಣಿಗಳು ಮತ್ತು ಶಬ್ದಾತೀತ (ಹೈಪರ್‌ಸಾನಿಕ್) ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ಪ್ರತಿಬಂಧಿಸುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಹೊಂದಿದೆ.
• ಇದು 200 ಕಿ.ಮೀ ವರೆಗಿನ ಎತ್ತರದಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಬಲ್ಲ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಇದರ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಾ ಸಮಯವು ಕೇವಲ 3–4 ಸೆಕೆಂಡುಗಳಾಗಿದ್ದು, ಇದು S-400 ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಿಂತ ಸುಮಾರು ಎರಡು ಪಟ್ಟು ವೇಗವಾಗಿದೆ.

S-400 ಮತ್ತು S-500 ನಡುವಿನ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳು

ಆಪರೇಷನ್ “ಸಾಗರ್ ಬಂಧು”

ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂಬಂಧಗಳು

ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿದೆ:

• ಶ್ರೀಲಂಕಾದಾದ್ಯಂತ ವ್ಯಾಪಕ ವಿನಾಶವನ್ನುಂಟುಮಾಡಿದ ‘ದಿತ್ವಾಹ್‘ ಚಂಡಮಾರುತದ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ, ಪರಿಹಾರ ಮತ್ತು ರಕ್ಷಣಾ ಕಾರ್ಯಗಳಿಗೆ ಬೆಂಬಲ ನೀಡಲು ಭಾರತವು ತಕ್ಷಣವೇ ‘ಆಪರೇಷನ್ ಸಾಗರ್ ಬಂಧು’ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯನ್ನು ಕೈಗೊಂಡಿತು.

ಆಪರೇಷನ್ “ಸಾಗರ್ ಬಂಧು” ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯ ಬಗ್ಗೆ:

• ಇದು ಶ್ರೀಲಂಕಾಕ್ಕೆ ತುರ್ತು ನೆರವು ನೀಡಲು ಭಾರತವು ಕೈಗೊಂಡ ‘ಮಾನವೀಯ ನೆರವು ಮತ್ತು ವಿಪತ್ತು ಪರಿಹಾರ’ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯಾಗಿದೆ.
• ಈ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಭಾರತವು ಈ ಕೆಳಗಿನ ನೆರವನ್ನು ರವಾನಿಸಿದೆ:
  • ಪರಿಹಾರ ಸಾಮಗ್ರಿಗಳು
  • ವೈದ್ಯಕೀಯ ಸರಬರಾಜುಗಳು 
  • ತುರ್ತು ರಕ್ಷಣಾ ಉಪಕರಣಗಳು

ಮಹತ್ವ:

• ಈ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯು ಭಾರತದ ‘ನೆರೆಹೊರೆ ಮೊದಲು ನೀತಿ’ (Neighbourhood First Policy) ಮತ್ತು ‘ಮಹಾಸಾಗರ್’ (MAHASAGAR) ಎಂಬ ವಿಶಾಲವಾದ ಸಮುದ್ರಯಾನ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದ ಬಗೆಗಿನ ಭಾರತದ ಬದ್ಧತೆಯನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುತ್ತದೆ.

ದಿತ್ವಾಹ್ ಚಂಡಮಾರುತದ ಬಗ್ಗೆ:

• ಇದು ನೈಋತ್ಯ ಬಂಗಾಳ ಕೊಲ್ಲಿಯಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ವೇಗವಾಗಿ ರೂಪುಗೊಂಡ ಒಂದು ಉಷ್ಣವಲಯದ ಚಂಡಮಾರುತವಾಗಿದೆ.
• ‘ದಿತ್ವಾಹ್’ ಎಂಬ ಹೆಸರನ್ನು ಯೆಮನ್ ದೇಶವು ಸೂಚಿಸಿದೆ.

ಸ್ಕೈರೂಟ್‌ನ ಪ್ರಥಮ ಕಕ್ಷೀಯ ಉಡಾವಣೆ ವಾಹನ (ರಾಕೆಟ್): ವಿಕ್ರಮ್-1

ವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ

ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿದೆ:

• ಪ್ರಧಾನಮಂತ್ರಿ ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿ ಅವರು ಭಾರತೀಯ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ನವೋದ್ಯಮವಾದ ‘ಸ್ಕೈರೂಟ್’ನ ‘ಇನ್ಫಿನಿಟಿ ಕ್ಯಾಂಪಸ್’ ಅನ್ನು ಲೋಕಾರ್ಪಣೆಗೊಳಿಸಿದರು. 
• ಇದೇ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಉಪಗ್ರಹಗಳನ್ನು ಕಕ್ಷೆಗೆ ತಲುಪಿಸುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವಿರುವ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಮೊದಲ ಕಕ್ಷೀಯ ಉಡಾವಣೆ ವಾಹನ ‘ವಿಕ್ರಮ್-1’ ಅನ್ನು ಸಹ ಅನಾವರಣಗೊಳಿಸಿದರು.

‘ಸ್ಕೈರೂಟ್’ ನ ಬಗ್ಗೆ:

• ಇದು ಪವನ್ ಚಂದನ್ ಮತ್ತು ಭರತ್ ಡಾಕಾ ಅವರಿಂದ ಸ್ಥಾಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಭಾರತದ ಪ್ರಮುಖ ಖಾಸಗಿ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ನವೋದ್ಯಮವಾಗಿದೆ.
• ನವೆಂಬರ್ 2022 ರಲ್ಲಿ, ಸ್ಕೈರೂಟ್ ತನ್ನ ಉಪ-ಕಕ್ಷೀಯ ಉಡಾವಣೆ ವಾಹನ ‘ವಿಕ್ರಮ್-S’ ಅನ್ನು ಉಡಾವಣೆ ಮಾಡುವ ಮೂಲಕ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶಕ್ಕೆ ರಾಕೆಟ್ ಉಡಾಯಿಸಿದ ಭಾರತದ ಮೊದಲ ಖಾಸಗಿ ಕಂಪನಿ ಎಂಬ ಮೈಲಿಗಲ್ಲು ಸ್ಥಾಪಿಸಿತು.

‘ವಿಕ್ರಮ್-1’ ನ ಬಗ್ಗೆ:

• ಇದನ್ನು ‘ಸ್ಕೈರೂಟ್ ಏರೋಸ್ಪೇಸ್’ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದ್ದು, ಭಾರತೀಯ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ಪಿತಾಮಹ ಡಾ. ವಿಕ್ರಮ್ ಸಾರಾಭಾಯ್ ಅವರ ಗೌರವಾರ್ಥವಾಗಿ ‘ವಿಕ್ರಮ್’ ಎಂದು ಹೆಸರಿಡಲಾಗಿದೆ.
• ಇದು ಸಣ್ಣ ಉಪಗ್ರಹಗಳ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯ ಬೇಡಿಕೆಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸಲು, ತ್ವರಿತ ಹಾಗೂ ಮಿತವ್ಯಯಕಾರಿ ಉಡಾವಣೆಗಳಿಗಾಗಿ ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಲಾದ ಭಾರತದ ಮೊದಲ ಖಾಸಗಿ ಕಕ್ಷೀಯ ಶ್ರೇಣಿಯ ಉಡಾವಣಾ ವಾಹನವಾಗಿದೆ.

ಭಾರತವು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಮುದ್ರಯಾನ ಸಂಸ್ಥೆಯ (IMO) ಮಂಡಳಿಗೆ ಮರು ಆಯ್ಕೆಗೊಂಡಿದೆ

ಪರಿಸರ

ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿದೆ: 

• ಇತ್ತೀಚಿಗೆ, ಭಾರತವು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಮುದ್ರಯಾನ ಸಂಸ್ಥೆಯ (IMO) ಮಂಡಳಿಗೆ 2026-27ರ ಅವಧಿಗೆ ಅತ್ಯಧಿಕ ಮತಗಳೊಂದಿಗೆ ಮರು ಆಯ್ಕೆಯಾಗಿದೆ.

ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಮುದ್ರಯಾನ ಸಂಸ್ಥೆ (IMO) ಯ ಬಗ್ಗೆ:

• ಇದು ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ಒಂದು ವಿಶೇಷ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ.
• ಧ್ಯೇಯೋದ್ದೇಶ:- ಹಡಗು ಸಂಚಾರದ ಸುರಕ್ಷತೆ ಮತ್ತು ಭದ್ರತೆಯನ್ನು ಖಾತರಿಪಡಿಸುವುದು ಹಾಗೂ ಹಡಗುಗಳಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ಸಮುದ್ರ ಮತ್ತು ವಾಯುಮಂಡಲದ ಮಾಲಿನ್ಯವನ್ನು ತಡೆಗಟ್ಟುವುದು ಇದರ ಪ್ರಮುಖ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಯಾಗಿದೆ.
• ಉಗಮ:- ಜಿನೀವಾದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ಸಮ್ಮೇಳನದ ನಿರ್ಣಯದಂತೆ 1948 ರಲ್ಲಿ ಇದು ಸ್ಥಾಪನೆಯಾಯಿತು ಮತ್ತು 1958 ರಲ್ಲಿ ಅಸ್ತಿತ್ವಕ್ಕೆ ಬಂದಿತು.
• ಸದಸ್ಯತ್ವ:- ಪ್ರಸ್ತುತ 175 ಸದಸ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.
• ಕೇಂದ್ರ ಕಚೇರಿ:- ಲಂಡನ್, (ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್‌ಡಮ್)
• ಭಾರತವು ಕೂಡ ಸದಸ್ಯ:- 1959 ರಲ್ಲಿ ಇದರ ಸದಸ್ಯತ್ವವನ್ನು ಪಡೆಯಿತು.
• ರಚನೆ:- ಐಎಂಒ ಆಡಳಿತವನ್ನು ದ್ವೈವಾರ್ಷಿಕವಾಗಿ ಸಭೆ ಸೇರುವ ಎಲ್ಲಾ ಸದಸ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ‘ಅಸೆಂಬ್ಲಿ’ ಮತ್ತು 2 ವರ್ಷಗಳ ಅವಧಿಗೆ ಆಯ್ಕೆಯಾಗುವ 40 ಸದಸ್ಯರ ‘ಮಂಡಳಿ’ಯು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ.

ಆಪರೇಷನ್ ಪವನ್

ರಕ್ಷಣೆ

ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿದೆ: 

• ಶ್ರೀಲಂಕಾದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ‘ಆಪರೇಷನ್ ಪವನ್’ (1987–1990) ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ದೇಶಕ್ಕಾಗಿ ಪ್ರಾಣಾರ್ಪಣೆ ಮಾಡಿದ ವೀರ ಯೋಧರಿಗೆ ಭಾರತೀಯ ಭೂಸೇನಾ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರಾದ ಜನರಲ್ ಉಪೇಂದ್ರ ದ್ವಿವೇದಿ ಅವರು ಗೌರವ ನಮನ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು.

‘ಆಪರೇಷನ್ ಪವನ್’ (1987–1990) ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯ ಬಗ್ಗೆ:

• ಭಾರತ-ಶ್ರೀಲಂಕಾ ಒಪ್ಪಂದಕ್ಕೆ ಸಹಿ ಹಾಕಿದ ನಂತರ, 1987 ರಲ್ಲಿ ಅಂದಿನ ರಾಜೀವ್ ಗಾಂಧಿ ನೇತೃತ್ವದ ಸರ್ಕಾರವು ಈ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯನ್ನು ಹಮ್ಮಿಕೊಂಡಿತ್ತು.
• ಶ್ರೀಲಂಕಾದ ಅಲ್ಪಸಂಖ್ಯಾತ ತಮಿಳು ಸಮುದಾಯ ಮತ್ತು ಸಿಂಹಳೀಯ ಬಹುಸಂಖ್ಯಾತ ಸರ್ಕಾರದ ನಡುವೆ ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದ ಅಂತರ್ಯುದ್ಧದ ವೇಳೆ, ಶಾಂತಿ ಸ್ಥಾಪನೆಗಾಗಿ ಭಾರತವು ತನ್ನ ‘ಭಾರತೀಯ ಶಾಂತಿ ಪಾಲನಾ ಪಡೆ’ (IPKF)ಯನ್ನು ನಿಯೋಜಿಸಿತ್ತು.

ಭಾರತದ ತೀವ್ರ ಕಳವಳಕ್ಕೆ ಕಾರಣಗಳು:

• ತಮಿಳುನಾಡಿನೊಂದಿಗೆ ತಮಿಳು ಸಮುದಾಯಕ್ಕಿದ್ದ ಜನಾಂಗೀಯ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಬಾಂಧವ್ಯ.
• ದ್ವೀಪರಾಷ್ಟ್ರದಲ್ಲಿ ಮಿತಿಮೀರುತ್ತಿದ್ದ ಹಿಂಸಾಚಾರ.
• ಭಾರತಕ್ಕೆ ನಿರಾಶ್ರಿತರ ಒಳಹರಿವು ನಿರಂತರವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತಿರುವುದು.

ನಯೀ ಚೇತನಾ 4.0

ಸಾಮಾನ್ಯ ಅಧ್ಯಯನ-2/ ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ಸಮಾಜ

ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿದೆ:

• ಕೇಂದ್ರ ಗ್ರಾಮೀಣಾಭಿವೃದ್ಧಿ ಸಚಿವರಾದ ಶಿವ್‌ರಾಜ್ ಸಿಂಗ್ ಚೌಹಾಣ್ ಅವರು “ಲಿಂಗ ಸಮಾನತೆ ಮತ್ತು ಮಹಿಳಾ ಸಬಲೀಕರಣ”ವನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ‘ನಯಿ ಚೇತನಾ 4.0’ ಎಂಬ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಅಭಿಯಾನಕ್ಕೆ ಚಾಲನೆ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ.

ನಯೀ ಚೇತನಾ 4.0 ಅಭಿಯಾನದ ಬಗ್ಗೆ:

• ಆಯೋಜಕರು:- ಇದು ಒಂದು ತಿಂಗಳ ಕಾಲ ನಡೆಯುವ ಅಭಿಯಾನವಾಗಿದ್ದು, ಗ್ರಾಮೀಣಾಭಿವೃದ್ಧಿ ಸಚಿವಾಲಯದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿನ ದೀನ್ ದಯಾಳ್ ಅಂತ್ಯೋದಯ ಯೋಜನೆ – ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಗ್ರಾಮೀಣ ಜೀವನೋಪಾಯ ಗುರಿ (DAY-NRLM) ವತಿಯಿಂದ ಆಯೋಜಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ.
• ಅನುಷ್ಠಾನ ಸಚಿವಾಲಯ:- ಕೇಂದ್ರ ಗ್ರಾಮೀಣಾಭಿವೃದ್ಧಿ ಸಚಿವರು
• ಧ್ಯೇಯೋದ್ದೇಶ:- ಗ್ರಾಮೀಣ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಲಿಂಗ ಆಧಾರಿತ ದೌರ್ಜನ್ಯದ ವಿರುದ್ಧ ಸಮುದಾಯದ ಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುವುದು ಹಾಗೂ ಮಹಿಳೆಯರ ಸುರಕ್ಷತೆ, ಘನತೆ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕ ಸಬಲೀಕರಣವನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುವುದು.
• ಮಹತ್ವ:- ಈ ಅಭಿಯಾನವು ಮಹಿಳೆಯರ ಸುರಕ್ಷಿತ ಸಂಚಾರವನ್ನು ಸಕ್ರಿಯಗೊಳಿಸುವುದು, ಅವರನ್ನು ಪ್ರಮುಖ ಆರ್ಥಿಕ ಕೊಡುಗೆದಾರರೆಂದು ಗುರುತಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಹಂಚಿಕೆಯ ಸಮುದಾಯ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯ ಮೂಲಕ ಸಂಭಾವನೆ ರಹಿತ ಶುಶ್ರೂಷಾ ಕೆಲಸಗಳನ್ನು ಪರಿಹರಿಸುವುದರ ಮೇಲೆ ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸುತ್ತದೆ.

RISE ಉಪಕ್ರಮ

ಸಾಮಾನ್ಯ ಅಧ್ಯಯನ-3/ ಪರಿಸರ

ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿದೆ: 

• ಇತ್ತೀಚೆಗೆ, ಐಐಟಿ ಖರಗ್‌ಪುರ “ಇಂಪ್ಯಾಕ್ಟ್ RISE” (R-ಸಂಶೋಧನೆ, I-ನಾವೀನ್ಯತೆ, S-ಕೌಶಲ್ಯ ಮತ್ತು E-ಉದ್ಯಮಶೀಲತೆ) ಎಂಬ ಹೊಸ ಉಪಕ್ರಮವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದೆ.

RISE ಉಪಕ್ರಮದ ಬಗ್ಗೆ:

• ಧ್ಯೇಯೋದ್ದೇಶ:- ಈ ಉಪಕ್ರಮವು ಸಾಮಾಜಿಕ ಪರಿವರ್ತನೆಗಾಗಿ ಸುಸ್ಥಿರ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಸುಧಾರಿತ ನಿರ್ವಹಣಾ ಪದ್ಧತಿಗಳ ಮೇಲೆ ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸುತ್ತದೆ.
• ನಾಲ್ಕು ಪ್ರಮುಖ ಆಧಾರಸ್ಥಂಭಗಳು:– ಈ ಯೋಜನೆಯು ಸಂಶೋಧನೆ, ನಾವೀನ್ಯತೆ, ಕೌಶಲ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಉದ್ಯಮಶೀಲತೆ ಎಂಬ ನಾಲ್ಕು ಪ್ರಮುಖ ಆಯಾಮಗಳನ್ನು ಆಧರಿಸಿದೆ.
• ಮಹತ್ವ:- ಇದು ಸುಸ್ಥಿರ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಗುರಿಗಳು ಮತ್ತು ಭಾರತದ ಹವಾಮಾನ ಮತ್ತು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಆದ್ಯತೆಗಳಿಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಸಂಶೋಧನೆಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ.

ಸಂವಿಧಾನ ದಿನ

ಸಾಮಾನ್ಯ ಅಧ್ಯಯನ-2/ ರಾಜಕೀಯ ಮತ್ತು ಆಡಳಿತ

ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿದೆ: 

• ಸಂವಿಧಾನ ರಚನಾ ಸಭೆಯು ಭಾರತದ ಸಂವಿಧಾನವನ್ನು ಅಂಗೀಕರಿಸಿದ ಸವಿನೆನಪಿಗಾಗಿ ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ನವೆಂಬರ್ 26 ರಂದು ‘ಸಂವಿಧಾನ ದಿನ’ವನ್ನಾಗಿ ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಸಂವಿಧಾನ ದಿನ (ಸಂವಿಧಾನ್ ದಿವಸ್ / ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾನೂನು ದಿನ) ದ ಬಗ್ಗೆ:

• ಅಧಿಸೂಚನೆ:- 2015 ರಲ್ಲಿ, ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರವು ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ನವೆಂಬರ್ 26 ಅನ್ನು ‘ಸಂವಿಧಾನ ದಿನ’ವನ್ನಾಗಿ ಆಚರಿಸುವ ನಿರ್ಧಾರವನ್ನು ಸಾಮಾಜಿಕ ನ್ಯಾಯ ಮತ್ತು ಸಬಲೀಕರಣ ಸಚಿವಾಲಯದ ಮೂಲಕ ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಪ್ರಕಟಿಸಿತು.
• ಗೌರವ ಸಲ್ಲಿಕೆ:- ಸಂವಿಧಾನದ ಕರಡು ಸಮಿತಿಯ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿದ್ದ ಡಾ. ಬಿ.ಆರ್. ಅಂಬೇಡ್ಕರ್ ಅವರಿಗೆ ಗೌರವ ಸಲ್ಲಿಸುವ ಸಲುವಾಗಿ ಈ ದಿನವನ್ನು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಐತಿಹಾಸಿಕ ಹಿನ್ನೆಲೆ:

• 1934ರಲ್ಲಿ ಭಾರತಕ್ಕೆ ಪ್ರತ್ಯೇಕ “ಸಂವಿಧಾನ ರಚನಾ ಸಭೆ”ಯ ಅಗತ್ಯವಿದೆ ಎಂಬ ಬೇಡಿಕೆಯನ್ನು ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಎಂ.ಎನ್. ರಾಯ್ ಅವರು ಮಂಡಿಸಿದರು.
• 1940ರಲ್ಲಿ ಈ ಬೇಡಿಕೆಯನ್ನು ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸರ್ಕಾರವು ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಅಂಗೀಕರಿಸಿತು.
• ಡಿಸೆಂಬರ್ 9, 1946ರಂದು ಸಂವಿಧಾನದ ಕರಡು ಕುರಿತು ಚರ್ಚಿಸಲು ಸಂವಿಧಾನ ರಚನಾ ಸಭೆಯ ಮೊದಲ ಅಧಿವೇಶನ ನಡೆಯಿತು.
• ನವೆಂಬರ್ 26, 1949ರಂದು ಸಂವಿಧಾನ ರಚನಾ ಸಭೆಯು ಭಾರತದ ಸಂವಿಧಾನವನ್ನು ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಅಂಗೀಕರಿಸಿತು.
• ಜನವರಿ 26, 1950ರಂದು ಭಾರತದ ಸಂವಿಧಾನವು ಪೂರ್ಣ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಜಾರಿಗೆ ಬಂದಿತು.

ಸಂವಿಧಾನ ರಚನಾ ಸಭೆಯ ಪ್ರಮುಖಾಂಶಗಳು:

• ಅವಧಿ:- ಭಾರತದ ಸಂವಿಧಾನವನ್ನು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಲು ಸಂವಿಧಾನ ರಚನಾ ಸಭೆಯು ಒಟ್ಟು 2 ವರ್ಷ, 11 ತಿಂಗಳು ಮತ್ತು 18 ದಿನಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡಿತು.
• ಅಧ್ಯಕ್ಷರು:-
  • ಸಂವಿಧಾನ ರಚನಾ ಸಭೆಯ ಮೊದಲ (ತಾತ್ಕಾಲಿಕ) ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿ ಡಾ. ಸಚ್ಚಿದಾನಂದ ಸಿನ್ಹಾ ನೇಮಕಗೊಂಡಿದ್ದರು.
  • ನಂತರ ಡಾ. ರಾಜೇಂದ್ರ ಪ್ರಸಾದ್ ಅವರು ಸಂವಿಧಾನ ರಚನಾ ಸಭೆಯ ಕಾಯಂ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿ ಆಯ್ಕೆಯಾದರು.
• ಧ್ಯೇಯೋದ್ದೇಶಗಳ ನಿರ್ಣಯ:- ಪ್ರಧಾನಿ ಜವಾಹರಲಾಲ್ ನೆಹರು ಅವರು ಡಿಸೆಂಬರ್ 13, 1946 ರಂದು ‘ಧ್ಯೇಯೋದ್ದೇಶಗಳ ನಿರ್ಣಯ’ವನ್ನು ಮಂಡಿಸಿದರು. ಇದನ್ನು ನಂತರ ಜನವರಿ 22, 1947 ರಂದು ಸಂವಿಧಾನದ ಪೀಠಿಕೆಯಾಗಿ ಅಂಗೀಕರಿಸಲಾಯಿತು.
• ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ಶಾಸಕಾಂಗ:- ಹೊಸ ಶಾಸಕಾಂಗವು ರಚನೆಯಾಗುವವರೆಗೆ ಸಂವಿಧಾನ ರಚನಾ ಸಭೆಯು ದೇಶದ ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ಶಾಸಕಾಂಗವಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಿತು.

ಭಾರತದ ಸಂವಿಧಾನದ ಕಿರು ಪರಿಚಯ:

• ವಿಶ್ವದ ಅತಿ ಉದ್ದವಾದ ಲಿಖಿತ ಸಂವಿಧಾನ:- ಪ್ರಸ್ತುತ 25 ಭಾಗಗಳು ಮತ್ತು 12 ಅನುಸೂಚಿಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.
• ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಕೈಬರಹದ ಮೂಲಕವೇ ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ:- ಭಾರತದ ಮೂಲ ಸಂವಿಧಾನದ ಪ್ರತಿಯನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಕೈಬರಹದ ಮೂಲಕವೇ (ಹಸ್ತಪ್ರತಿ) ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಲಾಗಿದ್ದು, ಸಂಸತ್ತಿನ ಗ್ರಂಥಾಲಯದಲ್ಲಿರುವ ಹೀಲಿಯಂ ಅನಿಲ ತುಂಬಿದ ವಿಶೇಷ ಪೆಟ್ಟಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಈ ಐತಿಹಾಸಿಕ ದಾಖಲೆಯನ್ನು ಇಂದಿಗೂ ಅತ್ಯಂತ ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿ ಸಂರಕ್ಷಿಸಿಡಲಾಗಿದೆ.
• ಕಲಾತ್ಮಕವಾಗಿ ವಿನ್ಯಾಸ:- ಆಚಾರ್ಯ ನಂದಲಾಲ್ ಬೋಸ್ ಅವರ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಶಾಂತಿನಿಕೇತನದ ಕಲಾವಿದರು ಸಂವಿಧಾನದ ಪ್ರತಿ ಪುಟಗಳನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ಕಲಾತ್ಮಕವಾಗಿ ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಡಾ. ವರ್ಗೀಸ್ ಕುರಿಯನ್

ಸಾಮಾನ್ಯ ಅಧ್ಯಯನ-3/ ಆರ್ಥಿಕತೆ

ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿದೆ: 

• ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ನವೆಂಬರ್ 26 ರಂದು ಡಾ. ವರ್ಗೀಸ್ ಕುರಿಯನ್ ಅವರ ಜನ್ಮದಿನಾಚರಣೆಯನ್ನು ಸ್ಮರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಡಾ.ವರ್ಗೀಸ್ ಕುರಿಯನ್ (1921-2012) ಅವರ ಬಗ್ಗೆ:

• ಶ್ವೇತಕ್ರಾಂತಿಯ ಪಿತಾಮಹ:- ಇವರು ಭಾರತದ ಶ್ವೇತಕ್ರಾಂತಿಯ ಮುಖ್ಯ ರೂವಾರಿಯಾಗಿದ್ದು, ಇವರನ್ನು “ಶ್ವೇತಕ್ರಾಂತಿಯ ಪಿತಾಮಹ” ಎಂದು ಗೌರವಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
• ಆಪರೇಷನ್ ಫ್ಲಡ್:- ಕೇರಳದ ಕೋಝಿಕ್ಕೋಡ್‌ನಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ ಇವರು , 1970 ರಲ್ಲಿ ‘ಆಪರೇಷನ್ ಫ್ಲಡ್’ ನ ನೇತೃತ್ವ ವಹಿಸಿದರು. ಇದರ ಯಶಸ್ಸಿನಿಂದಾಗಿ ಹಾಲಿನ ಕೊರತೆ ಎದುರಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಭಾರತವು ವಿಶ್ವದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಹಾಲು ಉತ್ಪಾದಕ ದೇಶವಾಗಿ ಮಾರ್ಪಟ್ಟಿತು.
• ಆನಂದ್ ಸಹಕಾರಿ ಮಾದರಿ:- ಡಾ. ವರ್ಗೀಸ್ ಕುರಿಯನ್ ಅವರು ಅಮುಲ್ ಮೂಲಕ ಯಶಸ್ವಿಯಾದ ‘ಆನಂದ್ ಸಹಕಾರಿ ಮಾದರಿ’ಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುವಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರವಹಿಸಿದರು. ಈ ಮಾದರಿಯು ದೇಶಾದ್ಯಂತ ಡೈರಿ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ಸಮರ್ಥವಾದ ನೀಲನಕ್ಷೆಯಾಗಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿತು.
• ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಸ್ಥಾಪನೆ:– ಇವರ ಸಕ್ರಿಯ ಶ್ರಮದಿಂದಾಗಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಡೈರಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಮಂಡಳಿ ಮತ್ತು ‘ಆನಂದ್‌’ನಲ್ಲಿರುವ ಗ್ರಾಮೀಣ ನಿರ್ವಹಣಾ ಸಂಸ್ಥೆಯಂತಹ ಪ್ರಮುಖ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಅಸ್ತಿತ್ವಕ್ಕೆ ಬಂದವು.
• ಖಾದ್ಯ ತೈಲ ಉದ್ಯಮ:- 1979 ರಲ್ಲಿ ‘ಧಾರಾ’ ಬ್ರ್ಯಾಂಡ್ ಅನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸುವ ಮೂಲಕ ಡಾ. ಕುರಿಯನ್ ಅವರು ಖಾದ್ಯ ತೈಲ ಉದ್ಯಮದಲ್ಲೂ ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿ ಬದಲಾವಣೆ ತಂದರು.
• ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು: ಪದ್ಮವಿಭೂಷಣ, ರಾಮನ್ ಮ್ಯಾಗ್ಸೆಸೆ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಮತ್ತು ವಿಶ್ವ ಆಹಾರ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ನೀಡಿ ಗೌರವಿಸಲಾಗಿದೆ.

“ಸಂಪರ್ಕದಿಂದ ದೂರವಿರುವ ಹಕ್ಕಿನ” ಕುರಿತಾದ ಖಾಸಗಿ ಸದಸ್ಯರ ಮಸೂದೆ

ರಾಜಕೀಯ ಮತ್ತು ಆಡಳಿತ

ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿದೆ: 

• “ಸಂಪರ್ಕ ಕಡಿತಗೊಳಿಸುವ ಹಕ್ಕು ಮಸೂದೆ, 2025” ಎಂಬ ಖಾಸಗಿ ಸದಸ್ಯರ ಮಸೂದೆಯನ್ನು ಲೋಕಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಮರುಮಂಡಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಸಂಪರ್ಕದಿಂದ ದೂರವಿರುವ ಹಕ್ಕಿನ ಬಗ್ಗೆ:

• “ಸಂಪರ್ಕದಿಂದ ದೂರವಿರುವ ಹಕ್ಕು” ಎನ್ನುವುದು ನೌಕರರು ಅಧಿಕೃತ ಕೆಲಸದ ಅವಧಿಯ ನಂತರ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಕರೆಗಳು, ಇಮೇಲ್‌ಗಳು ಅಥವಾ ಸಂದೇಶಗಳಂತಹ ಸಂವಹನಗಳಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಳ್ಳದಿರುವ ಹಕ್ಕನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ.
• ಇದು ಅತಿಯಾದ ಡಿಜಿಟಲ್ ಸಂಪರ್ಕದಿಂದ ಕಾರ್ಮಿಕರನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವ ಮತ್ತು ಆರೋಗ್ಯಕರ ‘ಕೆಲಸ ಮತ್ತು ಜೀವನ ಸಮತೋಲನ’ವನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸುವ ಗುರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.

ಮಸೂದೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಲಕ್ಷಣಗಳು:

• ಈ ಕರಡು ಮಸೂದೆಯು ನಿಗದಿತ ಕೆಲಸದ ಅವಧಿಯ ಹೊರತಾಗಿ ಬರುವ ಅಧಿಕೃತ ಸಂವಹನಗಳನ್ನು ಯಾವುದೇ ಶಿಸ್ತು ಕ್ರಮದ ಭೀತಿಯಿಲ್ಲದೆ ನಿರ್ಲಕ್ಷಿಸುವ ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ಹಕ್ಕನ್ನು ಕಾರ್ಮಿಕರಿಗೆ ನೀಡಲು ಉದ್ದೇಶಿಸಿದೆ.
• ಯಾವುದೇ ಪ್ರತಿಕೂಲ ಪರಿಣಾಮಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸುವ ಭೀತಿಯಿಲ್ಲದೆ ಕೆಲಸದ ಅವಧಿಯ ನಂತರದ ಕರೆಗಳು, ಸಂದೇಶಗಳು ಮತ್ತು ಇಮೇಲ್‌ಗಳನ್ನು ನಿರಾಕರಿಸುವ ಹಕ್ಕನ್ನು ಇದು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.
• ಉದ್ಯೋಗಿಗಳ ಕಲ್ಯಾಣ ಪ್ರಾಧಿಕಾರ:- ಸಂಪರ್ಕದಿಂದ ದೂರವಿರುವ ಹಕ್ಕನ್ನು ಅನುಷ್ಠಾನಗೊಳಿಸಲು ಮತ್ತು ಅದರ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ ನಡೆಸಲು ‘ಉದ್ಯೋಗಿಗಳ ಕಲ್ಯಾಣ ಪ್ರಾಧಿಕಾರ’ವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುವುದು.
• ಕೆಲಸದ ಅವಧಿಯ ಹೊರತಾಗಿ ಉದ್ಯೋಗಿಗಳ ಮೇಲಿರುವ ಡಿಜಿಟಲ್ ಸಂವಹನದ ಹೊರೆಯನ್ನು ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ ಮಾಡಲು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಟ್ಟದ ಮೂಲಭೂತ ಅಧ್ಯಯನವನ್ನು ನಡೆಸುವುದು.

ವಿಕಸಿತ ಭಾರತ ಶಿಕ್ಷಾ ಅಧೀಕ್ಷಣ ಮಸೂದೆ

ರಾಜಕೀಯ ಮತ್ತು ಆಡಳಿತ

ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿದೆ:

• ಕೇಂದ್ರ ಸಚಿವ ಸಂಪುಟವು ‘ವಿಕಸಿತ ಭಾರತ ಶಿಕ್ಷಾ ಅಧೀಕ್ಷಣ ಮಸೂದೆ’ಗೆ ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಅನುಮೋದನೆಯನ್ನು ನೀಡಿದೆ.

ವಿಕಸಿತ ಭಾರತ ಶಿಕ್ಷಾ ಅಧೀಕ್ಷಣ ಮಸೂದೆಯ ಬಗ್ಗೆ:

• ‘ಏಕೀಕೃತ ನಿಯಂತ್ರಕ’ ಪ್ರಾಧಿಕಾರ:- ಈ ಮಸೂದೆಯು ಉನ್ನತ ಶಿಕ್ಷಣಕ್ಕಾಗಿ ‘ಏಕೀಕೃತ ನಿಯಂತ್ರಕ’ ಪ್ರಾಧಿಕಾರವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲು ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ಪ್ರಸ್ತುತ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿರುವ ಶಾಸನಬದ್ಧ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಾದ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಧನಸಹಾಯ ಆಯೋಗ (UGC), ಅಖಿಲ ಭಾರತ ತಾಂತ್ರಿಕ ಶಿಕ್ಷಣ ಮಂಡಳಿ (AICTE) ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಶಿಕ್ಷಕರ ಶಿಕ್ಷಣ ಮಂಡಳಿ (NCTE) ಗಳನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸುತ್ತದೆ.
• ಭಾರತದ ಉನ್ನತ ಶಿಕ್ಷಣ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಆಡಳಿತ ಮತ್ತು ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆಯನ್ನು ಸರಳಗೊಳಿಸುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಏಕೈಕ ನಿಯಂತ್ರಕ ಪ್ರಾಧಿಕಾರವನ್ನು ಹೊಂದುವ ಬಗ್ಗೆ “ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಶಿಕ್ಷಣ ನೀತಿ, 2020” ನೀಡಿದ ಶಿಫಾರಸುಗಳನ್ನು ಈ ಮಸೂದೆಯು ಅನುಸರಿಸುತ್ತದೆ.

ಉನ್ನತ ಶಿಕ್ಷಣ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಶಾಸನಬದ್ಧ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಪಾತ್ರ:

• ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಧನಸಹಾಯ ಆಯೋಗ (UGC): ತಾಂತ್ರಿಕೇತರ ಉನ್ನತ ಶಿಕ್ಷಣದ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆಯನ್ನು ನಡೆಸುತ್ತದೆ.
• ಅಖಿಲ ಭಾರತ ತಾಂತ್ರಿಕ ಶಿಕ್ಷಣ ಮಂಡಳಿ (AICTE): ತಾಂತ್ರಿಕ ಉನ್ನತ ಶಿಕ್ಷಣದ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆಯನ್ನು ನಡೆಸುತ್ತದೆ.
• ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಶಿಕ್ಷಕರ ಶಿಕ್ಷಣ ಮಂಡಳಿ (NCTE): ಇದು ಶಿಕ್ಷಕರ ಶಿಕ್ಷಣದ ನಿಯಂತ್ರಕ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ.

ಡಿಜಿಟಲ್ ಹಬ್ ಫಾರ್ ರೆಫರೆನ್ಸ್ ಅಂಡ್ ಯುನಿಕ್ ವರ್ಚುವಲ್ ಅಡ್ರೆಸ್ (DHRUVA)

ರಾಜಕೀಯ ಮತ್ತು ಆಡಳಿತ

ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿದೆ: 

• ಸಂವಹನ ಸಚಿವಾಲಯದ ಅಧೀನದಲ್ಲಿರುವ ಅಂಚೆ ಇಲಾಖೆಯು, ‘ಡಿಜಿಟಲ್ ಹಬ್ ಫಾರ್ ರೆಫರೆನ್ಸ್ ಅಂಡ್ ಯುನಿಕ್ ವರ್ಚುವಲ್ ಅಡ್ರೆಸ್’ (DHRUVA) ಎಂಬ ನೂತನ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಿದೆ.

ಧ್ರುವ (DHRUVA) ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಬಗ್ಗೆ:

• ಇದು ಭೌತಿಕ ಸ್ಥಳಗಳ ಪರ್ಯಾಯ ವಿಳಾಸವಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವ, ‘name@entity’ ಮಾದರಿಯ ಯುಪಿಐ ವಿಳಾಸಗಳನ್ನೇ ಹೋಲುವ ವರ್ಚುವಲ್ ವಿಳಾಸ ಲೇಬಲ್‌ಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುವ ಒಂದು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚೌಕಟ್ಟಾಗಿದೆ.
• ಈ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ‘ಡಿಜಿಟಲ್ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ’ (DPI) ಉಪಕ್ರಮಗಳ ಒಂದು ಭಾಗವಾಗಿ ರೂಪಿಸಲಾಗಿದ್ದು, ಖಾಸಗಿ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳುವಿಕೆಗೂ ಇದು ಅವಕಾಶ ಕಲ್ಪಿಸುತ್ತದೆ.

ಟರ್ಕಿಯ “ಸ್ಟೋನ್ ಹಿಲ್ಸ್” ಯೋಜನೆ

ಇತಿಹಾಸ

ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿದೆ:

• ಇತ್ತೀಚಿಗೆ, ಟರ್ಕಿಯ ಆಗ್ನೇಯ ಬೆಟ್ಟಗಳ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಕೈಗೊಳ್ಳಲಾದ ಪುರಾತತ್ವ ಸಂಶೋಧನೆಗಳು ಸುಮಾರು 11,000 ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದಿನ ಜೀವನಕ್ರಮವನ್ನು ಅನಾವರಣಗೊಳಿಸಿವೆ. ಇದು ಮಾನವ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಆರಂಭಿಕ ವಸಾಹತು ಸಮುದಾಯಗಳು ಉದಯಿಸಿದ ಕಾಲಘಟ್ಟವನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುತ್ತದೆ.

“ಸ್ಟೋನ್ ಹಿಲ್ಸ್” (ಶಿಲಾ ಬೆಟ್ಟಗಳ) ಯೋಜನೆಯ ಬಗ್ಗೆ:

• ಪ್ರಾರಂಭ:- ಈ ಯೋಜನೆಯನ್ನು 2020 ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಾಯಿತು. 
• ಒಳಗೊಳ್ಳುವಿಕೆ:- ಇದು ವಿಶ್ವದ ‘ನವಶಿಲಾಯುಗದ ರಾಜಧಾನಿ’ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಟ್ಟ “ಸಾನ್ಲಿಯುರ್ಫಾ ಪ್ರಾಂತ್ಯ”ದ 12 ತಾಣಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.
• ಇದು ಯುನೆಸ್ಕೋ ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆಯ ತಾಣವಾದ “ಗೋಬೆಕ್ಲಿ ಟೆಪೆ”ಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಇದು ಉತ್ತರ ಮೆಸೊಪಟೇಮಯಾದಲ್ಲಿ ಪತ್ತೆಯಾದ ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ ಬೃಹತ್ ಶಿಲಾಯುಗದ ರಚನೆಯಾಗಿದೆ.
• ಭಾರತದಲ್ಲಿ ನವಶಿಲಾಯುಗದ ವಸಾಹತುಗಳು:- ವಾಯುವ್ಯ ಭಾಗ (ಕಾಶ್ಮೀರ), ದಕ್ಷಿಣ ಭಾಗ (ಕರ್ನಾಟಕ, ತಮಿಳುನಾಡು ಮತ್ತು ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶ), ಈಶಾನ್ಯ ಭಾಗ (ಮೇಘಾಲಯ) ಮತ್ತು ಪೂರ್ವ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ (ಬಿಹಾರ ಮತ್ತು ಒಡಿಶಾ) ಕಂಡುಬಂದಿವೆ.
• ಭಾರತದ ಕೆಲವು ಪ್ರಮುಖ ನವಶಿಲಾಯುಗದ ನೆಲೆಗಳೆಂದರೆ:- ಬುರ್ಜಾಹೋಮ್ (ಕಾಶ್ಮೀರ), ಗುಫ್ಕ್ರಾಲ್ (ಕಾಶ್ಮೀರ), ಚಿರಾಂಡ್ (ಬಿಹಾರ) ಮತ್ತು ಉತನೂರು (ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶ).

ಶಿಲಾಯುಗದ ಬಗ್ಗೆ:

• ಇದು ಶಿಲಾ ಉಪಕರಣಗಳ ಬಳಕೆಯಿಂದ ಗುರುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಇತಿಹಾಸಪೂರ್ವ ಕಾಲವಾಗಿದ್ದು, ಇದನ್ನು ಮೂರು ಪ್ರಮುಖ ಕಾಲಘಟ್ಟಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗಿದೆ: 

• ಹಳೆಯ (ಪ್ರಾಚೀನ) ಶಿಲಾಯುಗ

• ಮಧ್ಯ ಶಿಲಾಯುಗ 

• ನವಶಿಲಾಯುಗ

1. ಹಳೆಯ (ಪ್ರಾಚೀನ) ಶಿಲಾಯುಗ: ಬೇಟೆಗಾರರು ಮತ್ತು ಆಹಾರ ಸಂಗ್ರಹಕಾರರು

• ಇದು ಸುಮಾರು 26 ಲಕ್ಷ ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗಿ ಕ್ರಿ.ಪೂ. 10,000 ರವರೆಗೆ ಮುಂದುವರಿಯಿತು.
• ಈ ಕಾಲದ ಮಾನವರು ಬೇಟೆಗಾರರು ಮತ್ತು ಆಹಾರ ಸಂಗ್ರಹಕಾರರಾಗಿದ್ದರು. ಇವರು ಬೇಟೆ, ಮಾಂಸ ಕತ್ತರಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಆಹಾರ ಸಂಸ್ಕರಣೆಗಾಗಿ ಕಲ್ಲಿನ ಉಪಕರಣಗಳನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದರು.

2. ಮಧ್ಯ ಶಿಲಾಯುಗ: ಸಸ್ಯ ಹಾಗೂ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಸಾಕಾಣಿಕೆ

• ಈ ಕಾಲಘಟ್ಟವು ಕ್ರಿ.ಪೂ. 10,000 ರಿಂದ ಕ್ರಿ.ಪೂ. 5,000 ರ ನಡುವೆ ಸಂಭವಿಸಿದೆ (ಇದು ಪ್ರದೇಶದಿಂದ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ವ್ಯತ್ಯಾಸವಾಗುತ್ತದೆ).
• ಇದು ವಿಶಿಷ್ಟವಾದ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಶಿಲಾ ಉಪಕರಣಗಳ ಬಳಕೆ, ಪರಿಸರಕ್ಕೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಹೊಂದಿಕೊಳ್ಳುವಿಕೆ ಮತ್ತು ಸಸ್ಯ ಹಾಗೂ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಆರಂಭಿಕ ಸಾಕಾಣಿಕೆ/ ಪಳಗಿಸುವಿಕೆಯಿಂದ ಗುರುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ.

3. ನವಶಿಲಾಯುಗ: ಸ್ಥಿರ ಸಮುದಾಯಗಳಾಗಿ ನೆಲೆಸುವಿಕೆ

• ಇದು ಸುಮಾರು ಕ್ರಿ.ಪೂ. 12,000 ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗಿ ಕ್ರಿ.ಪೂ. 4500 ರಿಂದ ಕ್ರಿ.ಪೂ. 2000 ರ ನಡುವಿನ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಕೊನೆಗೊಂಡಿತು.
• ಕೃಷಿ ಪದ್ಧತಿಯ ಅಳವಡಿಕೆ, ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಸಾಕಣೆ ಮತ್ತು ಸ್ಥಿರ ಸಮುದಾಯಗಳಾಗಿ ನೆಲೆಸುವಿಕೆಯು ಈ ಯುಗದ ಪ್ರಮುಖ ಲಕ್ಷಣಗಳಾಗಿವೆ.
• ಇದು ಕುಂಬಾರಿಕೆ, ನೇಯ್ಗೆ ಮತ್ತು ಜಟಿಲ ಸಾಮಾಜಿಕ ರಚನೆಗಳ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ನಾಂದಿ ಹಾಡಿತು.
• ಕೃಷಿಯು ಮಾನವ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿ ಬದಲಾವಣೆಗಳನ್ನು ತಂದಿತು ಮತ್ತು ನಾಗರಿಕತೆಗಳ ಉದಯಕ್ಕೆ ದಾರಿ ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟಿತು.

ಶ್ಯೋಕ್ ಸುರಂಗಮಾರ್ಗ (Shyok Tunnel)

ಆರ್ಥಿಕತೆ

ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿದೆ:

• ರಕ್ಷಣಾ ಸಚಿವರು ಪೂರ್ವ ಲಡಾಖ್‌ನಲ್ಲಿ “ಶ್ಯೋಕ್ ಸುರಂಗಮಾರ್ಗ” ಹಾಗೂ ಗಡಿ ಭಾಗದ ಇತರ 124 ಕಾರ್ಯತಂತ್ರದ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಉದ್ಘಾಟಿಸಿದರು.

ಶ್ಯೋಕ್ ಸುರಂಗಮಾರ್ಗದ ಬಗ್ಗೆ:

• ಇದು 920 ಮೀಟರ್ ಉದ್ದದ ‘ಕಟ್-ಅಂಡ್-ಕವರ್’ (ಮುಚ್ಚಿದ) ಮಾದರಿಯ ಸುರಂಗಮಾರ್ಗವಾಗಿದೆ.
• ಭಾರತ ಮತ್ತು ಚೀನಾ ನಡುವೆ ಸೇನಾ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟು ಏರ್ಪಟ್ಟಿರುವ ಪೂರ್ವ ಲಡಾಖ್‌ನ ವಾಸ್ತವ ನಿಯಂತ್ರಣ ರೇಖೆಯ (LAC) ಸಮೀಪದ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ ಇದು ಸರ್ವಕಾಲಿಕ ಸಂಪರ್ಕವನ್ನು ಕಲ್ಪಿಸುತ್ತದೆ.
• ಮಹತ್ವ:- ಈ ಸುರಂಗಮಾರ್ಗವು ವಾಯು ಮಾರ್ಗದ ನಿರ್ವಹಣೆಯ ಮೇಲಿನ ಅವಲಂಬನೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿದೆ ಮತ್ತು ಕಠಿಣ ಭೂಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿನ ಸಾರಿಗೆ ಹಾಗೂ ಸರಬರಾಜು ಸವಾಲುಗಳನ್ನು ಪರಿಹರಿಸುತ್ತದೆ.
• ವಿಶೇಷತೆ:- ವಿಶ್ವದ ಅತ್ಯಂತ ಕಠಿಣ ಮತ್ತು ಸವಾಲಿನ ಭೂಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾದ ಈ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಸುರಂಗಮಾರ್ಗವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿರುವುದು ಇದರ ವಿಶೇಷವಾಗಿದೆ.

ಗಡಿ ರಸ್ತೆಗಳ ನಿರ್ಮಾಣ ಸಂಸ್ಥೆ (BRO)

ರಕ್ಷಣೆ

ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿದೆ: 

• ಗಡಿಗಳ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ಬಲವರ್ಧನೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಕ್ರಮವಾಗಿ, ರಕ್ಷಣಾ ಸಚಿವರು ಲಡಾಖ್, ಜಮ್ಮು ಮತ್ತು ಕಾಶ್ಮೀರ ಹಾಗೂ ಇತರ ಏಳು ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ₹5,000 ಕೋಟಿ ವೆಚ್ಚದ ‘ಗಡಿ ರಸ್ತೆಗಳ ನಿರ್ಮಾಣ ಸಂಸ್ಥೆ’ (BRO) ನಿರ್ಮಿತ ರಸ್ತೆಗಳು, ಸೇತುವೆಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರಮುಖ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯಗಳನ್ನು ಲೋಕಾರ್ಪಣೆಗೊಳಿಸಿದರು.

ಗಡಿ ರಸ್ತೆಗಳ ನಿರ್ಮಾಣ ಸಂಸ್ಥೆ (BRO)ಯ ಬಗ್ಗೆ:

• ಸ್ಥಾಪನೆ:- ಇದನ್ನು 1960 ರಲ್ಲಿ ಪಂಡಿತ್ ಜವಾಹರಲಾಲ್ ನೆಹರು ಅವರು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು.
• ಉದ್ದೇಶ:- ದೇಶದ ಉತ್ತರ ಮತ್ತು ಈಶಾನ್ಯ ಗಡಿ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಸಮರ್ಪಕ ರಸ್ತೆ ಸಂವಹನ ಜಾಲದ ತ್ವರಿತ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯನ್ನು ಸಮನ್ವಯಗೊಳಿಸುವುದು.
• ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ನಿಯಂತ್ರಣ:- ಇದು ರಕ್ಷಣಾ ಸಚಿವಾಲಯದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ.
• ಮಹತ್ವ:- ಮೂಲಸೌಕರ್ಯಗಳ ಬದ್ಧ, ಸಮರ್ಪಿತ ಮತ್ತು ವೆಚ್ಚ-ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹಾಗೂ ನಿರ್ವಹಣೆಯ ಮೂಲಕ ಸಶಸ್ತ್ರ ಪಡೆಗಳ ಕಾರ್ಯತಂತ್ರದ ಅಗತ್ಯಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸುವುದು.
• ಕಾರ್ಯವಿಧಾನ:- ಇದು ಗಡಿ ರಸ್ತೆ ಕಾರ್ಯಪಡೆಗಳು (BRTFs) ಮತ್ತು ವಿವಿಧ ಯೋಜನೆಗಳ ಮೂಲಕ (ಉದಾಹರಣೆಗೆ: ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್ ಹಿಮಾಂಕ್, ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್ ವಿಜಯಕ್, ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್ ದಂತಕ್, ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್ ವರ್ತಕ್, ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್ ಉದಯಕ್ ಇತ್ಯಾದಿ) ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ.

ರೆಲೋಸ್ (RELOS) ಒಪ್ಪಂದ

ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂಬಂಧಗಳು

ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿದೆ: 

• ರಷ್ಯಾದ ಸಂಸತ್ತಿನ ಕೆಳಮನೆಯು ಭಾರತದೊಂದಿಗೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿರುವ “ಪರಸ್ಪರ ಸಾರಿಗೆ ಮತ್ತು ಸರಬರಾಜು ಬೆಂಬಲ ವಿನಿಮಯ (RELOS) ಒಪ್ಪಂದ”ವನ್ನು ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಅನುಮೋದಿಸಲಾಗಿದೆ.
• ಭಾರತವು ಈ ಹಿಂದೆ ಅಮೆರಿಕ, ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗಡೋಮ್, ಜಪಾನ್, ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ, ಫ್ರಾನ್ಸ್, ಸಿಂಗಾಪುರ, ದಕ್ಷಿಣ ಕೊರಿಯಾ ಮತ್ತು ವಿಯೆಟ್ನಾಂ ದೇಶಗಳೊಂದಿಗೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿರುವ ಸಾರಿಗೆ ಮತ್ತು ಸರಬರಾಜು ಒಪ್ಪಂದಗಳಂತೆಯೇ ಈ ‘ರೆಲೋಸ್’ ಒಪ್ಪಂದವೂ ಸಹ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ.

ಭಾರತ-ರಷ್ಯಾ ಪರಸ್ಪರ ಸಾರಿಗೆ ಮತ್ತು ಸರಬರಾಜು ಬೆಂಬಲ ವಿನಿಮಯ (RELOS) ಒಪ್ಪಂದದ ಬಗ್ಗೆ:

• ಇದೊಂದು ದ್ವಿಪಕ್ಷೀಯ ಸೇನಾ ಸಾರಿಗೆ ಮತ್ತು ಸರಬರಾಜು ಒಪ್ಪಂದವಾಗಿದೆ. 
• ಇದು ಎರಡೂ ದೇಶಗಳ ಸೇನಾ ವಿಮಾನಗಳು, ಹಡಗುಗಳು ಮತ್ತು ಸಿಬ್ಬಂದಿಗೆ ಪರಸ್ಪರರ ಸೇನಾ ನೆಲೆಗಳನ್ನು ಇಂಧನ ತುಂಬಿಕೆ, ನಿರ್ವಹಣೆ, ಬಿಡಿಭಾಗಗಳ ಪೂರೈಕೆ, ತರಬೇತಿ, ಜಂಟಿ ಸಮರಾಭ್ಯಾಸಗಳು, ಮಾನವೀಯ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳು ಮತ್ತು ವಿಪತ್ತು ಪರಿಹಾರಕ್ಕಾಗಿ ಬಳಸಲು ಅವಕಾಶ ಕಲ್ಪಿಸುತ್ತದೆ.
• ಇದು ಕಾಗದದ ಕಾರ್ಯವ್ಯವಹಾರವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವ ಮೂಲಕ ಸಾರಿಗೆ ಮತ್ತು ಸರಬರಾಜು ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಸುಗಮಗೊಳಿಸಿ, ತ್ವರಿತ ಬೆಂಬಲವನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ವೆಚ್ಚಗಳ ಹಂತ ಹಂತದ ಸಮನ್ವಯ/ನಿರವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಅನುಮತಿಸುತ್ತದೆ.”