Blog

  • ಕೆನ್-ಬೆಟ್ವಾ ನದಿ ಜೋಡಣೆ ಯೋಜನೆಗೆ ವಿರೋಧ | ಭಾರತ-ಬ್ರೆಜಿಲ್ ಸಂಬಂಧಗಳು | ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ ಅನ್ನದಾತಾ ಆಯ ಸಂರಕ್ಷಣ್ ಅಭಿಯಾನ (PM-AASHA) | ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ಹಂದಿ ಜ್ವರದ ಪ್ರಕರಣಗಳು | ಜಿಎಸ್‌ಟಿ ಮೇಲ್ಮನವಿ ನ್ಯಾಯಾಧಿಕರಣ (GSTAT) | ಪಾರಂಪರಿಕ ಗ್ರಾಮ

    ಕೆನ್-ಬೆಟ್ವಾ ನದಿ ಜೋಡಣೆ ಯೋಜನೆಗೆ ವಿರೋಧ

    ಪರಿಸರ

    ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿ: 

    • ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶದ ಆದಿವಾಸಿ ಜನರು ಕೆನ್-ಬೆಟ್ವಾ ನದಿ ಜೋಡಣೆ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ವಿರೋಧಿಸಿ ಪ್ರತಿಭಟನೆ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ, ಏಕೆಂದರೆ ಈ ಯೋಜನೆಯಿಂದ ತಾವು ಸಾಮೂಹಿಕವಾಗಿ ಸ್ಥಳಾಂತರಗೊಳ್ಳಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ, ತಮ್ಮ ಪಾರಂಪರಿಕ ಕಾಡುಗಳು ನಾಶವಾಗುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ತಮ್ಮ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಗುರುತನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ ಎಂಬ ಭೀತಿ ಅವರಲ್ಲಿದೆ.

    ಕೆನ್-ಬೆಟ್ವಾ ನದಿ ಜೋಡಣೆ ಯೋಜನೆ

    • ಕಾಂಕ್ರೀಟ್ ಕಾಲುವೆಯ ಮೂಲಕ ಕೆನ್ ನದಿಯ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ನೀರನ್ನು ಬೆಟ್ವಾ ನದಿ ಜಲಾನಯನ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ವರ್ಗಾಯಿಸಲು ಈ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಲಾಗಿದೆ.
    • ಉದ್ದೇಶ: ಭಾರತದ ಅತ್ಯಂತ ಭೀಕರ ಬರಪೀಡಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾದ ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶದ ಬುಂದೇಲ್‌ಖಂಡ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ನೀರಾವರಿ ಸೌಲಭ್ಯವನ್ನು ಒದಗಿಸುವುದು ಈ ಯೋಜನೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಗುರಿಯಾಗಿದೆ.
    • ಫಲಾನುಭವಿ ರಾಜ್ಯಗಳು: ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶ ಮತ್ತು ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶ.
    • ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ: ಈ ಯೋಜನೆಯು ಎರಡೂ ರಾಜ್ಯಗಳ 6 ಜಿಲ್ಲೆಗಳ ನೀರಾವರಿ, ಕುಡಿಯುವ ನೀರು ಮತ್ತು ವಿದ್ಯುತ್ ಅಗತ್ಯಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸುತ್ತದೆ.
    • ಜೀವವೈವಿಧ್ಯದ ಕಳವಳಗಳು: ಈ ಯೋಜನೆಯು ವಾಸ್ತವ ರೂಪಕ್ಕೆ ಬಂದರೆ, ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶದ ಪನ್ನಾ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನದ ಭಾಗವೂ ಸೇರಿದಂತೆ ಸುಮಾರು 8,650 ಹೆಕ್ಟೇರ್ ಅರಣ್ಯ ಪ್ರದೇಶವು ಮುಳುಗಡೆಯಾಗುತ್ತದೆ.

    ಭಾರತ-ಬ್ರೆಜಿಲ್ ಸಂಬಂಧಗಳು

    ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ

    ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿ: 

    • ದೂರಸಂಪರ್ಕ ಮತ್ತು ಮಾಹಿತಿ ಹಾಗೂ ಸಂವಹನ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಗಳ (ICTs) ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ದ್ವಿಪಕ್ಷೀಯ ಸಹಕಾರವನ್ನು ಗಾಢವಾಗಿಸಲು ಭಾರತ ಮತ್ತು ಬ್ರೆಜಿಲ್ ತಮ್ಮ ಬದ್ಧತೆಯನ್ನು ಪುನರುಚ್ಚರಿಸಿವೆ.

    ಭಾರತ-ಬ್ರೆಜಿಲ್ ಸಂಬಂಧಗಳು

    • ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕ: 1948 ರಿಂದ ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕ ಸಂಬಂಧಗಳಿವೆ ಹಾಗೂ 2006 ರಿಂದ ಕಾರ್ಯತಂತ್ರದ ಪಾಲುದಾರಿಕೆ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿದೆ.
    • ವ್ಯಾಪಾರ: ದಕ್ಷಿಣ ಅಮೇರಿಕಾದಲ್ಲಿ ಬ್ರೆಜಿಲ್ ಭಾರತದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ವ್ಯಾಪಾರ ಪಾಲುದಾರ ದೇಶವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ದ್ವಿಪಕ್ಷೀಯ ವ್ಯಾಪಾರವು $12.2 ಬಿಲಿಯನ್ (2024-25) ತಲುಪಿದೆ.
    • ರಕ್ಷಣೆ: ರಕ್ಷಣಾ ಸಹಕಾರ ಒಪ್ಪಂದವನ್ನು 2003 ರಲ್ಲಿ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಜಂಟಿ ರಕ್ಷಣಾ ಸಮಿತಿಯನ್ನು (JDC) ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಗಿದೆ.
    • ಭದ್ರತೆ: 2006 ರಿಂದ ಕಾರ್ಯತಂತ್ರದ ಸಂವಾದ ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದು, ಗಡಿಪಾರು ಮತ್ತು ಪರಸ್ಪರ ಕಾನೂನು ನೆರವು ಒಪ್ಪಂದಗಳನ್ನು ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ.
    • ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ: 2004 ರಿಂದ ಈ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಸಹಕಾರವಿದ್ದು, ಉಪಗ್ರಹಗಳ ನಿಗಾ ಮತ್ತು ದತ್ತಾಂಶ ಹಂಚಿಕೆಯನ್ನು ಮಾಡಲಾಗುತ್ತಿದೆ.
    • ಬಹುಪಕ್ಷೀಯ: BRICS, G20, G4, IBSA, BASIC, ISA, UN, WTO, UNESCO ಮತ್ತು WIPO ವೇದಿಕೆಗಳ ಮೂಲಕ ಎರಡೂ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು ವ್ಯಾಪಕ ಸಹಕಾರ ಹೊಂದಿವೆ.

    ಒಮ್ಮತದ ಪ್ರಮುಖ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳು

    • ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ಭದ್ರತಾ ಮಂಡಳಿ (UNSC) ಸುಧಾರಣೆ: ಖಾಯಂ ಮತ್ತು ಖಾಯಂ ಅಲ್ಲದ ವರ್ಗಗಳ ವಿಸ್ತರಣೆಗೆ ಉಭಯ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು ಬೆಂಬಲ ನೀಡಿವೆ.
    • ಜಾಗತಿಕ ದಕ್ಷಿಣ (ಗ್ಲೋಬಲ್ ಸೌತ್): UN, IMF ಮತ್ತು ವಿಶ್ವಬ್ಯಾಂಕ್ ಸುಧಾರಣೆಗೆ ಆಗ್ರಹಿಸಲಾಗಿದೆ.
    • ಜೈವಿಕ ಇಂಧನಗಳು: ಇವೆರಡೂ ಜಾಗತಿಕ ಜೈವಿಕ ಇಂಧನ ಒಕ್ಕೂಟ (Global Biofuels Alliance) ಸಂಸ್ಥಾಪಕ ಸದಸ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಾಗಿದ್ದು, ಶುದ್ಧ ಇಂಧನದ ಮೇಲೆ ಗಮನ ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸಿವೆ.
    • ಹವಾಮಾನ: ಉಷ್ಣವಲಯದ ಕಾಡುಗಳು, ಹವಾಮಾನ ಹಣಕಾಸು ಮತ್ತು COP30 ಕುರಿತು ಸಹಕಾರವನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ.
    • ಆರೋಗ್ಯ: ಲಸಿಕೆಗಳು ಮತ್ತು ಉಷ್ಣವಲಯದ ಕಾಯಿಲೆಗಳ ಸಂಶೋಧನೆ ಮತ್ತು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯಲ್ಲಿ (R&D) ಜಂಟಿಯಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿವೆ.
    • ಆಹಾರ ಭದ್ರತೆ: ಹಸಿವು ಮತ್ತು ಬಡತನದ ವಿರುದ್ಧದ ಜಾಗತಿಕ ಮೈತ್ರಿ (Global Alliance Against Hunger and Poverty) ಮೂಲಕ ಸಹಕಾರ ನೀಡುತ್ತಿವೆ.
    • ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ: ಕೃತಕ ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆ (AI), ಕ್ವಾಂಟಮ್ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ನವೀಕರಿಸಬಹುದಾದ ಇಂಧನ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಸಹಯೋಗ ಹೊಂದಿವೆ.
    • ವ್ಯಾಪಾರ ಮತ್ತು ಹೂಡಿಕೆ: ವ್ಯಾಪಾರ ಅಡೆತಡೆಗಳನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವುದು, ವೀಸಾ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಸುಗಮಗೊಳಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಸ್ಥಳೀಯ-ಕರೆನ್ಸಿ ಹಣಕಾಸು ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಅನ್ವೇಷಿಸುವುದು ಪ್ರಮುಖ ಗುರಿಯಾಗಿದೆ.

    ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ ಅನ್ನದಾತಾ ಆಯ ಸಂರಕ್ಷಣ್ ಅಭಿಯಾನ (PM-AASHA)

    ಆರ್ಥಿಕತೆ

    ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿ:

    • ಖಚಿತ ಖರೀದಿ, ಬೆಲೆ ಸ್ಥಿರೀಕರಣ ಮತ್ತು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಮಧ್ಯಸ್ಥಿಕೆಗಳ ಮೂಲಕ ರೈತರನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸಲು PM-AASHA ಯೋಜನೆಯು ಒಂದು ಬಲವಾದ ಮತ್ತು ಸಂರಚಿತ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನವಾಗಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿದೆ.

    ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ ಅನ್ನದಾತಾ ಆಯ ಸಂರಕ್ಷಣ್ ಅಭಿಯಾನ (PM-AASHA)

    • ಪ್ರಾರಂಭವಾದ ವರ್ಷ: 2018
    • ಉದ್ದೇಶ: ರೈತರಿಗೆ ಲಾಭದಾಯಕ ಬೆಲೆಯನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸುವುದು, ಸಂಕಷ್ಟದ ಮಾರಾಟವನ್ನು (Distress sales) ತಡೆಯುವುದು ಮತ್ತು ಬೆಲೆ ಸ್ಥಿರತೆಯನ್ನು ಕಾಯ್ದುಕೊಳ್ಳುವುದು ಈ ಯೋಜನೆಯ ಗುರಿಯಾಗಿದೆ.
    • ಘಟಕಗಳು – PSS (Price Support Scheme): ದ್ವಿದಳ ಧಾನ್ಯಗಳು, ಎಣ್ಣೆಕಾಳುಗಳು ಮತ್ತು ಕೊಬ್ಬರಿಯನ್ನು ಕನಿಷ್ಠ ಬೆಂಬಲ ಬೆಲೆಯಲ್ಲಿ (MSP) ಖರೀದಿಸುವುದು.
    • ಘಟಕಗಳು – PSF (Price Stabilization Fund): ಬೆಲೆ ಏರಿಳಿತಗಳನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಲು ಬಫರ್ ಸ್ಟಾಕ್‌ಗಳನ್ನು ಕಾಯ್ದುಕೊಳ್ಳುವುದು.
    • ಘಟಕಗಳು – PDPS (Price Deficiency Payment Scheme): ರೈತರಿಗೆ MSP ಮತ್ತು ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಬೆಲೆಯ ನಡುವಿನ ವ್ಯತ್ಯಾಸದ ಮೊತ್ತವನ್ನು ಪಾವತಿಸುವುದು.
    • ಘಟಕಗಳು – MIS (Market Intervention Scheme): ಬೆಲೆ ಕುಸಿತದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಬೇಗನೆ ಹಾಳಾಗುವ ಬೆಳೆಗಳಿಗೆ (Perishable crops) ಬೆಂಬಲ ನೀಡುವುದು.
    • ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ: ರೈತರು ಮತ್ತು ಗ್ರಾಹಕರ ಹಿತಾಸಕ್ತಿಗಳನ್ನು ಸಮತೋಲನದಲ್ಲಿಟ್ಟುಕೊಂಡು MSP ಆಧಾರಿತ ಬೆಲೆ ಖಾತರಿಯನ್ನು ಈ ಯೋಜನೆಯು ಬಲಪಡಿಸುತ್ತದೆ.

    ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ಹಂದಿ ಜ್ವರದ ಪ್ರಕರಣಗಳು

    ವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ

    ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿ: 

    • ದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ 1,777 ದೃಢಪಟ್ಟ ಹಂದಿ ಜ್ವರದ (Swine Flu) ಪ್ರಕರಣಗಳು ದಾಖಲಾಗಿವೆ, ಮತ್ತು ಕಳೆದ ಎರಡು ವಾರಗಳಲ್ಲಿ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಾ ವಯಸ್ಸಿನವರಲ್ಲೂ ಈ ಕಾಯಿಲೆ ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತಿರುವುದು ವರದಿಯಾಗಿದೆ.

    ಹಂದಿ ಜ್ವರ (Swine Influenza)

    • ಕಾರಣ: ಇದು ಇನ್ಫ್ಲುಯೆನ್ಸ A (Influenza A) ವೈರಸ್‌ಗಳಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ಹಂದಿಗಳ ಉಸಿರಾಟದ ಕಾಯಿಲೆಯಾಗಿದೆ.
    • ಸಾಮಾನ್ಯ ಉಪವಿಭಾಗಗಳು: H1N1, H1N2, H3N2.
    • ಹರಡುವಿಕೆ: ಇದು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಕೆಮ್ಮುವಿಕೆ/ಸೀನುವುದರ ಮೂಲಕ ಹರಡುತ್ತದೆ; ಕಲುಷಿತ ಮೇಲ್ಮೈಗಳ ಮೂಲಕವೂ ಹರಡಬಹುದು.
    • ಮಾನವನಿಗೆ ಸೋಂಕು: ಈ ಸೋಂಕು ವ್ಯಕ್ತಿಯಿಂದ ವ್ಯಕ್ತಿಗೆ ಹರಡಬಲ್ಲದು.
    • ವ್ಯಾಪ್ತಿ: ಇದು ಅಮೆರಿಕಾ, ಯುರೋಪ್ ಮತ್ತು ಏಷ್ಯಾದ ಕೆಲವು ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಆಫ್ರಿಕಾದಲ್ಲೂ ಈ ಪ್ರಕರಣಗಳು ವರದಿಯಾಗಿವೆ.
    • ಚಿಕಿತ್ಸೆ: ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಬೆಂಬಲಿತ ಆರೈಕೆಯನ್ನು ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ವೈರಲ್ ಸೋಂಕುಗಳ ವಿರುದ್ಧ ಪ್ರತಿಜೈವಿಕಗಳು (ಆಂಟಿಬಯೋಟಿಕ್‌ಗಳು) ಕೆಲಸ ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ.
    • ಗಮನಿಸಿ: ಇನ್ಫ್ಲುಯೆನ್ಸ ಎ → ಝೂನೋಟಿಕ್ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ (Zoonotic potential) → ಉಸಿರಾಟದ ಸೋಂಕು → ವೈರಲ್ ಕಾಯಿಲೆ.

    ಜಿಎಸ್‌ಟಿ ಮೇಲ್ಮನವಿ ನ್ಯಾಯಾಧಿಕರಣ (GSTAT)

    ಆರ್ಥಿಕತೆ

    ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿ: 

    • ನಿರೀಕ್ಷೆಗಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಪ್ರಕರಣಗಳು ಜಿಎಸ್‌ಟಿ ಮೇಲ್ಮನವಿ ನ್ಯಾಯಾಧಿಕರಣದಲ್ಲಿ (GSTAT) ದಾಖಲಾಗಿವೆ.

    GSTAT ಬಗ್ಗೆ

    • ಸ್ಥಾಪನೆ: ಇದನ್ನು ಕೇಂದ್ರ CGST ಕಾಯ್ದೆ, 2017ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಗಿದೆ.
    • ಉದ್ದೇಶ: ಇದು ಜಿಎಸ್‌ಟಿ ಕಾನೂನುಗಳ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಉದ್ಭವಿಸುವ ವಿವಾದಗಳಿಗೆ ಮೇಲ್ಮನವಿ ಪ್ರಾಧಿಕಾರವಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ.
    • ರಚನೆ: ಇದು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರಧಾನ ಪೀಠ ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯ ಪೀಠಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.
    • ಸಂಯೋಜನೆ: ಇದರಲ್ಲಿ ನ್ಯಾಯಾಂಗ ಸದಸ್ಯರು ಹಾಗೂ ತಾಂತ್ರಿಕ ಸದಸ್ಯರು (ಕೇಂದ್ರ/ರಾಜ್ಯ) ಇರುತ್ತಾರೆ.
    • ಮೇಲ್ಮನವಿಗಳು: ಜಿಎಸ್‌ಟಿ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಮೇಲ್ಮನವಿ/ಪರಿಷ್ಕರಣಾ ಪ್ರಾಧಿಕಾರಗಳು ಹೊರಡಿಸಿದ ಆದೇಶಗಳ ವಿರುದ್ಧದ ಮೇಲ್ಮನವಿಗಳನ್ನು ಇದು ವಿಚಾರಣೆ ನಡೆಸುತ್ತದೆ.
    • ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ: ಇದು ಜಿಎಸ್‌ಟಿ ವಿವಾದಗಳಿಗೆ ವಿಶೇಷ, ತ್ವರಿತ ಮತ್ತು ಏಕರೂಪದ ಪರಿಹಾರವನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಉನ್ನತ ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳ ಮೇಲಿನ ಹೊರೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ.
    • ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ಆಧಾರ : ಜಿಎಸ್‌ಟಿಯು ವಿಧಿ 246A ಅನ್ನು ಆಧರಿಸಿದೆ, ಮತ್ತು ಜಿಎಸ್‌ಟಿ ಮಂಡಳಿಯು ವಿಧಿ 279A ಅಡಿಯಲ್ಲಿದೆ.

    ಸರಕು ಮತ್ತು ಸೇವಾ ತೆರಿಗೆ (GST)

    • ಸರಕು ಮತ್ತು ಸೇವಾ ತೆರಿಗೆಯು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಸರಕು ಮತ್ತು ಸೇವೆಗಳ ಪೂರೈಕೆಯ ಮೇಲೆ ವಿಧಿಸಲಾಗುವ ಪರೋಕ್ಷ ತೆರಿಗೆಯಾಗಿದೆ.
    • ಇದು ದೇಶೀಯ ಬಳಕೆಗೆ ಮಾರಾಟವಾಗುವ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸರಕು ಮತ್ತು ಸೇವೆಗಳ ಮೇಲೆ ವಿಧಿಸಲಾಗುವ ಮೌಲ್ಯವರ್ಧಿತ ತೆರಿಗೆಯಾಗಿದೆ (Value-added tax).
    • ಇಡೀ ದೇಶಕ್ಕೆ ಸಮಗ್ರ ಪರೋಕ್ಷ ತೆರಿಗೆಯಾಗಿ 2017 ರಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಜಾರಿಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು.
    • ಸರಕು ಮತ್ತು ಸೇವಾ ತೆರಿಗೆಯು ಮೂರು ವಿಧಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, ಅವುಗಳೆಂದರೆ ಕೇಂದ್ರದಿಂದ ವಿಧಿಸಲಾಗುವ ಕೇಂದ್ರ ಜಿಎಸ್‌ಟಿ (CGST), ರಾಜ್ಯಗಳಿಂದ ವಿಧಿಸಲಾಗುವ ರಾಜ್ಯ ಜಿಎಸ್‌ಟಿ (SGST) ಮತ್ತು ಸರಕು ಮತ್ತು/ಅಥವಾ ಸೇವೆಗಳ ಎಲ್ಲಾ ಅಂತರ್‌-ರಾಜ್ಯ ಪೂರೈಕೆಗಳ ಮೇಲೆ ವಿಧಿಸಲಾಗುವ ಐಜಿಎಸ್‌ಟಿ (IGST).

    ಜಿಎಸ್‌ಟಿ ಮಂಡಳಿ (GST Council)

    • ಕಾನೂನು ಮಾನ್ಯತೆ: ಇದು ಸಂವಿಧಾನದ (ನೂರ ಒಂದನೇ ತಿದ್ದುಪಡಿ) ಕಾಯ್ದೆ, 2016ರ ಮೂಲಕ ಪರಿಚಯಿಸಲಾದ, ವಿಧಿ 279A ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಬರುವ ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ.
    • ಕಾರ್ಯವ್ಯಾಪ್ತಿ: ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಜಿಎಸ್‌ಟಿ ಸನ್ನಿವೇಶದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಯಾವುದೇ ಕಾನೂನು ಅಥವಾ ನಿಯಂತ್ರಣವನ್ನು ಮಾರ್ಪಡಿಸಲು, ಸಮನ್ವಯಗೊಳಿಸಲು ಅಥವಾ ರೂಪಿಸಲು ಇದು ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.
    • ಫೆಡರಲ್ ಸಂಸ್ಥೆ: ಇದನ್ನು ಕೇಂದ್ರ ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯಗಳೆರಡೂ ಸೂಕ್ತ ಪ್ರಾತಿನಿಧ್ಯವನ್ನು ಪಡೆಯುವ ಫೆಡರಲ್ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿಯೂ (Federal body) ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
    • ಕಾರ್ಯಗಳು: ಇದು ಜಿಎಸ್‌ಟಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಸಮಸ್ಯೆಗಳ ಕುರಿತು ಕೇಂದ್ರ ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರಗಳಿಗೆ ಶಿಫಾರಸುಗಳನ್ನು ಮಾಡುತ್ತದೆ.
    • ಸಂಯೋಜನೆ: ಕೇಂದ್ರ ಹಣಕಾಸು ಸಚಿವರು ಇದರ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿದ್ದಾರೆ ಹಾಗೂ ಕೇಂದ್ರ ಕಂದಾಯ ಅಥವಾ ಹಣಕಾಸು ಖಾತೆ ರಾಜ್ಯ ಸಚಿವರು ಮತ್ತು ಎಲ್ಲಾ ರಾಜ್ಯಗಳ ಹಣಕಾಸು ಅಥವಾ ತೆರಿಗೆ ಉಸ್ತುವಾರಿ ಸಚಿವರು ಸದಸ್ಯರಾಗಿದ್ದಾರೆ.

    ಪಾರಂಪರಿಕ ಗ್ರಾಮ

    ಸರ್ಕಾರಿ ಯೋಜನೆಗಳು

    ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿ: 

    • ಸ್ವಾಮಿ ಲಕ್ಷ್ಮಣಾನಂದ ಸರಸ್ವತಿ ಅವರ ಜನ್ಮಸ್ಥಳವಾದ ಅಂಗುಲ್ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಗುರುಜಾಂಗ್ ಗ್ರಾಮವನ್ನು ಪಾರಂಪರಿಕ ಗ್ರಾಮವಾಗಿ (Heritage Village) ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಲು ಒಡಿಶಾ ಸರ್ಕಾರ ಯೋಜಿಸಿದೆ.

    ಇದರ ಬಗ್ಗೆ

    • ಅರ್ಥ: ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪರಂಪರೆ, ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ, ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳು ಮತ್ತು ಜೀವನಶೈಲಿಯನ್ನು ಸಂರಕ್ಷಿಸಲು ಕಾಯ್ದುಕೊಳ್ಳಲಾದ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ವಸಾಹತುಗಳನ್ನು ಪಾರಂಪರಿಕ ಗ್ರಾಮ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ.
    • ಮೂರ್ತ ಪರಂಪರೆ (Tangible Heritage): ಮನೆಗಳು, ಸ್ಮಾರಕಗಳು ಮತ್ತು ಕಲಾಕೃತಿಗಳನ್ನು ಇದು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.
    • ಅಮೂರ್ತ ಪರಂಪರೆ (Intangible Heritage): ಹಬ್ಬಗಳು, ಜಾನಪದ, ಕರಕುಶಲ ವಸ್ತುಗಳು, ಸಂಗೀತ ಮತ್ತು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಇದು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.
    • ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ: ಇದು ಸ್ಥಳೀಯ ಗುರುತನ್ನು ಕಾಪಾಡುವ ಜೊತೆಗೆ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮವನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುತ್ತದೆ.
    • ಪ್ರಮುಖ ಉದಾಹರಣೆ: ಹಿಮಾಚಲ ಪ್ರದೇಶದ ಪ್ರಾಗ್ಪುರ್ – ಇದು ಭಾರತದ ಮೊದಲ ಪಾರಂಪರಿಕ ಗ್ರಾಮವೆಂದು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಗುರುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ.
    • ಇತರ ಉದಾಹರಣೆಗಳು: ಕಿಸಾಮಾ (ನಾಗಾಲ್ಯಾಂಡ್), ರೆಯೆಕ್ (ಮಿಜೋರಾಂ), ಖಾಸಿ ಹೆರಿಟೇಜ್ ವಿಲೇಜ್ (ಮೇಘಾಲಯ).

    ಪಾರಂಪರಿಕ ನಗರಾಭಿವೃದ್ಧಿ ಮತ್ತು ವಿಸ್ತರಣಾ ಯೋಜನೆ (HRIDAY)

    • ಪ್ರಾರಂಭ: 2015 ರಲ್ಲಿ ವಸತಿ ಮತ್ತು ನಗರ ವ್ಯವಹಾರಗಳ ಸಚಿವಾಲಯದಿಂದ ಈ ಯೋಜನೆ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು.
    • ಉದ್ದೇಶ: ಪಾರಂಪರಿಕ ತಾಣಗಳ ಸುತ್ತಲಿನ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯಗಳನ್ನು ಸುಧಾರಿಸುವ ಮೂಲಕ ಪಾರಂಪರಿಕ ನಗರಗಳನ್ನು ಸಂರಕ್ಷಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಪುನರುಜ್ಜೀವನಗೊಳಿಸುವುದು.
    • ಗಮನ ಕೇಂದ್ರೀಕರಣ: ನೈರ್ಮಲ್ಯ, ರಸ್ತೆಗಳು, ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸ್ಥಳಗಳು, ನೀರು ಸರಬರಾಜು, ಪಾರ್ಕಿಂಗ್, ಭದ್ರತೆ ಮತ್ತು ನಾಗರಿಕ ಸೌಲಭ್ಯಗಳ ಮೇಲೆ ಇದು ಗಮನ ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸುತ್ತದೆ.
    • ವ್ಯಾಪ್ತಿ: ವಾರಣಾಸಿ, ಅಜ್ಮೀರ್, ಅಮೃತಸರ, ಮಥುರಾ, ಗಯಾ ಮತ್ತು ಪುರಿ ಸೇರಿದಂತೆ 12 ಪಾರಂಪರಿಕ ನಗರಗಳನ್ನು ಇದು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.
    • ಹಣಕಾಸು ನೆರವು: ಶೇ. 100ರಷ್ಟು ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರದಿಂದ ಅನುದಾನ ಒದಗಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
    • ಅವಧಿ: 2015-2019 ರವರೆಗೆ ಇದನ್ನು ಅನುಷ್ಠಾನಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು.

    Related Articles

  • ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ ಜನಜಾತಿಯ  ವಿಕಾಸ್ ಮಿಷನ್ (PMJVM) | ಪೌರತ್ವ ತಿದ್ದುಪಡಿ ಕಾಯ್ದೆ (CAA) | ಜಿಸ್ಯಾಟ್-1A (GISAT-1A) | ಸತ್ಕೋಸಿಯಾ ಹುಲಿ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶ

    ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ ಜನಜಾತಿಯ  ವಿಕಾಸ್ ಮಿಷನ್ (PMJVM)

    ಸರ್ಕಾರಿ ಯೋಜನೆಗಳು

    ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿ:

    • ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ ಜನಜಾತಿಯ ವಿಕಾಸ್ ಮಿಷನ್ (PMJVM) ಭಾರತದ ಬುಡಕಟ್ಟು ಅರಣ್ಯ ಆರ್ಥಿಕತೆಯನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುತ್ತಿದೆ.

    ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ ಜನಜಾತಿಯ ವಿಕಾಸ್ ಮಿಷನ್ (PMJVM) ಕುರಿತು: 

    • ಇದನ್ನು 2021-22 ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಾಯಿತು.
    • ಹಣಕಾಸು: ಇದು ಬುಡಕಟ್ಟು ವ್ಯವಹಾರಗಳ ಸಚಿವಾಲಯದ ಒಂದು ಕೇಂದ್ರ ವಲಯದ ಯೋಜನೆಯಾಗಿದೆ.
    • ನೋಡಲ್ ಸಂಸ್ಥೆ: ಭಾರತೀಯ ಬುಡಕಟ್ಟು ಸಹಕಾರ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಒಕ್ಕೂಟ (TRIFED) 

    ಉದ್ದೇಶಗಳು: 

    • ಬುಡಕಟ್ಟು ಉದ್ಯಮಶೀಲತೆ, ಜೀವನೋಪಾಯ ಮತ್ತು ಆದಾಯ ಉತ್ಪಾದನೆಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುವುದು.
    • ಕಿರು ಅರಣ್ಯ ಉತ್ಪನ್ನಗಳು (MFP), ಬುಡಕಟ್ಟು ಉತ್ಪನ್ನಗಳು ಮತ್ತು ಮೌಲ್ಯವರ್ಧನೆಯ ಮೇಲೆ ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸುವುದು.
    • ಬುಡಕಟ್ಟು ಉತ್ಪಾದಕ ಉದ್ಯಮಗಳು, ಸ್ವ-ಸಹಾಯ ಸಂಘಗಳು (SHGs) ಮತ್ತು ವನ ಧನ್ ವಿಕಾಸ್ ಕೇಂದ್ರಗಳನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸುವುದು.
    • ಬುಡಕಟ್ಟು ಮೌಲ್ಯ ಸರಪಳಿಗಳು, ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಸಂಪರ್ಕಗಳು ಮತ್ತು ಹಣಕಾಸು ಲಭ್ಯತೆಯನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುವ ಗುರಿಯನ್ನು ಇದು ಹೊಂದಿದೆ.
    • ಇದು ಬುಡಕಟ್ಟು ಸಂಗ್ರಾಹಕರಿಂದ ನೇರ ಖರೀದಿಯ ಮೂಲಕ ಗುರುತಿಸಲಾದ ಕಿರು ಅರಣ್ಯ ಉತ್ಪನ್ನಗಳಿಗೆ (MFP) ಕನಿಷ್ಠ ಬೆಂಬಲ ಬೆಲೆಯನ್ನು (MSP) ಸಹ ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ.
    • ಪ್ರಮುಖ ಗಮನ: ಬುಡಕಟ್ಟು ಉತ್ಪನ್ನಗಳ ಸಂಗ್ರಹಣೆ → ಮೌಲ್ಯವರ್ಧನೆ → ಬ್ರ್ಯಾಂಡಿಂಗ್ → ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳ ಮೇಲೆ ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸಲಾಗಿದೆ.

    ಪೌರತ್ವ ತಿದ್ದುಪಡಿ ಕಾಯ್ದೆ (CAA)

    ರಾಜಕೀಯ ಮತ್ತು ಆಡಳಿತ

    ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿ:

    • ಪೌರತ್ವ ತಿದ್ದುಪಡಿ ಕಾಯ್ದೆ (CAA) ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಬಾಕಿ ಇರುವ ಪೌರತ್ವ ಅರ್ಜಿಗಳ ವಿಲೇವಾರಿ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಎಂಟು ರಾಜ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿನ (UTs) ಜಿಲ್ಲಾಧಿಕಾರಿಗಳಿಗೆ ಕೇಂದ್ರ ಗೃಹ ಸಚಿವಾಲಯ (MHA) ವರ್ಗಾಯಿಸಿದೆ.
    • ಗುಜರಾತ್, ರಾಜಸ್ಥಾನ, ಪಂಜಾಬ್, ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ, ಅಸ್ಸಾಂ, ತ್ರಿಪುರಾ, ಜಮ್ಮು ಮತ್ತು ಕಾಶ್ಮೀರ, ಹಾಗೂ ಲಡಾಖ್‌ನ ಜಿಲ್ಲಾಧಿಕಾರಿಗಳಿಗೆ ಈ ಅಧಿಕಾರ ನೀಡಲಾಗಿದೆ.

    ಪೌರತ್ವ ತಿದ್ದುಪಡಿ ಕಾಯ್ದೆ (CAA), 2019 ರ ಬಗ್ಗೆ: 

    • ತಿದ್ದುಪಡಿ: ಇದು ಪೌರತ್ವ ಕಾಯ್ದೆ, 1955 ಅನ್ನು ತಿದ್ದುಪಡಿ ಮಾಡುತ್ತದೆ; ಇದು 12 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2019 ರಂದು ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿಗಳ ಅಂಕಿತ ಪಡೆದು, 10 ಜನವರಿ 2020 ರಂದು ಜಾರಿಗೆ ಬಂದಿತು.
    • ಅರ್ಹತೆ: 31 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2014 ಅಥವಾ ಅದಕ್ಕೂ ಮೊದಲು ಭಾರತಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದ ಅಫ್ಘಾನಿಸ್ತಾನ, ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶ ಮತ್ತು ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಹಿಂದೂಗಳು, ಸಿಖ್ಖರು, ಬೌದ್ಧರು, ಜೈನರು, ಪಾರ್ಸಿಗಳು ಮತ್ತು ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ನರಿಗೆ ಭಾರತೀಯ ಪೌರತ್ವವನ್ನು ನೀಡಲು ಇದು ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಕಲ್ಪಿಸುತ್ತದೆ.
    • ವಿನಾಯಿತಿ : ಈ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ವರ್ಗದಲ್ಲಿ ಮುಸ್ಲಿಮರನ್ನು ಸೇರಿಸಲಾಗಿಲ್ಲ.
    • ದೇಶೀಯಕರಣದ ಅವಧಿ: ಅರ್ಹ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಿಗೆ ಈ ಅವಧಿಯನ್ನು 11 ವರ್ಷಗಳಿಂದ 5 ವರ್ಷಗಳಿಗೆ ಇಳಿಸಲಾಗಿದೆ.
    • CAA ನಿಯಮಗಳು, 2024: ಕಾಯ್ದೆಯ ಅನುಷ್ಠಾನವನ್ನು ಸಕ್ರಿಯಗೊಳಿಸಲು 11 ಮಾರ್ಚ್ 2024 ರಂದು ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಅಧಿಸೂಚಿಸಲಾಗಿದೆ.
    • ವಿನಾಯಿತಿಗಳು: ಇದು ಅಸ್ಸಾಂ, ಮೇಘಾಲಯ, ಮಿಜೋರಾಂ ಮತ್ತು ತ್ರಿಪುರಾದ ಆರನೇ ಅನುಸೂಚಿಯ ಬುಡಕಟ್ಟು ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ ಮತ್ತು ಇನ್ನರ್ ಲೈನ್ ಪರ್ಮಿಟ್ (ILP) ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ವ್ಯಾಪ್ತಿಗೆ ಬರುವ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ ಅನ್ವಯಿಸುವುದಿಲ್ಲ.
    • ಪ್ರಮುಖ ಚರ್ಚೆ: ಇದು ವಿಧಿ 14 (ಸಮಾನತೆ), ಜಾತ್ಯತೀತತೆ ಮತ್ತು ಮುಸ್ಲಿಮರನ್ನು ಹೊರಗಿಡುವುದಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಕಳವಳಗಳನ್ನು ಹುಟ್ಟುಹಾಕಿದೆ, ಆದರೆ ಸರ್ಕಾರವು ಇದನ್ನು ನಿರ್ದಿಷ್ಟಪಡಿಸಿದ ಮೂರು ದೇಶಗಳ ಧಾರ್ಮಿಕವಾಗಿ ತೊಂದರೆಗೊಳಗಾದ ಅಲ್ಪಸಂಖ್ಯಾತರಿಗೆ ರಕ್ಷಣೆ ನೀಡುವ ಕ್ರಮ ಎಂದು ಬಣ್ಣಿಸಿದೆ.

    ಜಿಸ್ಯಾಟ್-1A (GISAT-1A)

    ವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ

    ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿ:

    • ಭಾರತೀಯ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಸಂಶೋಧನಾ ಸಂಸ್ಥೆ (ISRO) ತನ್ನ ಜಿಸ್ಯಾಟ್-1A (GISAT-1A) ಉಪಗ್ರಹವನ್ನು ಉಡಾವಣೆ ಮಾಡಲು ಸಜ್ಜಾಗುತ್ತಿದೆ.

    ಜಿಸ್ಯಾಟ್-1A (ಜಿಯೋ ಇಮೇಜಿಂಗ್ ಸ್ಯಾಟಲೈಟ್)

    • ಹೊಸ ನಾಮಕರಣದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು EOS-05 ಎಂದೂ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.
    • ಇದು ರಾಕೆಟ್‌ನ ಅಂತಿಮ ಹಂತದ ದಹನ ವೈಫಲ್ಯದಿಂದಾಗಿ ಕಕ್ಷೆ ಸೇರುವಲ್ಲಿ ವಿಫಲವಾಗಿದ್ದ 2021 ರಲ್ಲಿ ಉಡಾವಣೆಗೊಂಡ GISAT-1 (ಅಥವಾ EOS-03) ನ ಬದಲಿ ಉಪಗ್ರಹವಾಗಿದೆ.
    • ಇದನ್ನು ಭೂಸ್ಥಾಯಿ ಉಪಗ್ರಹ ಉಡಾವಣಾ ವಾಹಕ (GSLV)ದ ಮೂಲಕ ಉಡಾವಣೆ ಮಾಡಲು ನಿರ್ಧರಿಸಲಾಗಿದೆ.
    • ಈ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯು ಜನವರಿ 2026 ರಲ್ಲಿ PSLV-C62/EOS-N1 ಮಿಷನ್ ವಿಫಲವಾದ ನಂತರ ಇಸ್ರೋದ ಮೊದಲ ಉಡಾವಣೆಯಾಗಲಿದೆ.
    • ಉದ್ದೇಶ: ಜಿಸ್ಯಾಟ್-1A ಉಪಗ್ರಹವನ್ನು ಭಾರತೀಯ ಭೂಪ್ರದೇಶದ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಹೆಚ್ಚಿನ ಆವರ್ತನದ ಚಿತ್ರಣಕ್ಕಾಗಿ (high-frequency imaging) ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ.
    • ಇದರ ಅನ್ವಯಿಕೆಗಳು ನೈಸರ್ಗಿಕ ವಿಪತ್ತುಗಳು, ಕೃಷಿ, ಅರಣ್ಯ ಮತ್ತು ಭೂಮಿಯ ಮೇಲಿನ ಇತರ ಬದಲಾವಣೆಗಳ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿವೆ.
    • ಈ ಉಪಗ್ರಹವು 10 ವರ್ಷಗಳ ಯೋಜಿತ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯ ಅವಧಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.

    ಸತ್ಕೋಸಿಯಾ ಹುಲಿ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶ

    ಪರಿಸರ

    ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿ:

    • ಗ್ರಾಮಸ್ಥರನ್ನು ಬಲವಂತವಾಗಿ ಒಕ್ಕಲೆಬ್ಬಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂಬ ಆರೋಪಗಳ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ, ಸತ್ಕೋಸಿಯಾ ಹುಲಿ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶದಿಂದ (STR) ಗ್ರಾಮಗಳ ಸ್ಥಳಾಂತರದ ಕುರಿತು ತನಿಖೆ ನಡೆಸಲು ಒಡಿಶಾ ಸರ್ಕಾರವು ಉನ್ನತ ಮಟ್ಟದ ತನಿಖಾ ಸಮಿತಿಯನ್ನು ರಚಿಸಿದೆ.

    ಸತ್ಕೋಸಿಯಾ ಹುಲಿ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶದ ಬಗ್ಗೆ: 

    • ಸ್ಥಳ: ಇದು ಒಡಿಶಾದಲ್ಲಿದ್ದು, ದಖನ್ ಪ್ರಸ್ಥಭೂಮಿ ಮತ್ತು ಪೂರ್ವ ಘಟ್ಟಗಳು ಸಂಧಿಸುವ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿದೆ.
    • ಸ್ಥಾಪನೆ: ಹುಲಿ ಯೋಜನೆ (ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್ ಟೈಗರ್) ಅಡಿಯಲ್ಲಿ 2007 ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪನೆಯಾಯಿತು.
    • ವಿಸ್ತೀರ್ಣ: ಈ ಮೀಸಲು ಪ್ರದೇಶವು ಸತ್ಕೋಸಿಯಾ ಗಾರ್ಜ್ ವನ್ಯಜೀವಿ ಅಭಯಾರಣ್ಯ ಮತ್ತು ಬೈಸಿಪಲ್ಲಿ ವನ್ಯಜೀವಿ ಅಭಯಾರಣ್ಯವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದ್ದು, ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ ಸುಮಾರು 1,000 ಚದರ ಕಿ.ಮೀ ವಿಸ್ತೀರ್ಣವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.
    • ಮಹಾನದಿ ಈ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶದ ಮೂಲಕ ಹರಿಯುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಅದ್ಭುತವಾದ ಸತ್ಕೋಸಿಯಾ ಕಂದಕವನ್ನು(Gorge) ನಿರ್ಮಿಸುತ್ತದೆ.
    • ಸಸ್ಯಸಂಕುಲ: ಸಾಲ್ (Shorea robusta) ಮತ್ತು ನದಿಪಾತ್ರದ ಕಾಡುಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಂತೆ ಎಲೆ ಉದುರುವ ಕಾಡುಗಳ ಮಿಶ್ರಣವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.

    ಹುಲಿ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಬಗ್ಗೆ: 

    • ಕಾನೂನು ಆಧಾರ: ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್ ಟೈಗರ್ ಚೌಕಟ್ಟಿನ ಮೂಲಕ, ವನ್ಯಜೀವಿ (ರಕ್ಷಣೆ) ಕಾಯ್ದೆ, 1972 ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಘೋಷಿಸಲಾಗಿದೆ.
    • ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್ ಟೈಗರ್: 9 ಹುಲಿ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳೊಂದಿಗೆ 1973 ರಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಾಯಿತು.
    • ನೋಡಲ್ ಪ್ರಾಧಿಕಾರ: ವನ್ಯಜೀವಿ (ರಕ್ಷಣೆ) ಕಾಯ್ದೆಯ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹುಲಿ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಪ್ರಾಧಿಕಾರ (NTCA).
    • ಕೇಂದ್ರ ಅಥವಾ ಕೋರ್ ಮತ್ತು ಬಫರ್ ವಲಯಗಳು: ಹುಲಿ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಕೇಂದ್ರ ಅಥವಾ ಕೋರ್ /ನಿರ್ಣಾಯಕ ಹುಲಿ ಆವಾಸಸ್ಥಾನ (Core/Critical Tiger Habitat) ಮತ್ತು ಬಫರ್ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತವೆ.
    • ಹುಲಿ ಗಣತಿ: ಇದನ್ನು ಅಖಿಲ ಭಾರತ ಹುಲಿ ಅಂದಾಜು (AITE) ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿ 4 ವರ್ಷಗಳಿಗೊಮ್ಮೆ ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
    • ಇತ್ತೀಚಿನ ಅಂದಾಜು: ಐದನೇ AITE ಪ್ರಕಾರ, 2022 ರಲ್ಲಿ ಭಾರತವು 3,682 ಹುಲಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು.
    • ಭಾರತದ ಪಾಲು: ಭಾರತವು ವಿಶ್ವದ ಕಾಡು ಹುಲಿಗಳ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ಸುಮಾರು 75% ರಷ್ಟನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.
    • ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಹುಲಿ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶ: ನಾಗಾರ್ಜುನಸಾಗರ-ಶ್ರೀಶೈಲಂ (ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶ/ತೆಲಂಗಾಣ).
    • ಅತಿ ಸಣ್ಣ ಹುಲಿ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶ: ಬೋರ್ (ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ).
    • ಮೊದಲ ಹುಲಿ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶ: ಜಿಮ್ ಕಾರ್ಬೆಟ್ ಹುಲಿ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶ, ಉತ್ತರಾಖಂಡ (ಆರಂಭಿಕ  9 ಹುಲಿ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಇದೂ ಕೂಡ ಒಂದಾಗಿದೆ).
    • ಹೆಚ್ಚು ಹುಲಿ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ರಾಜ್ಯ: ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶ.
    • ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶ: ಹುಲಿ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶವು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನ ಅಥವಾ ವನ್ಯಜೀವಿ ಅಭಯಾರಣ್ಯದಂತೆ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ವರ್ಗದ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶವಲ್ಲ; ಇದು ಅಂತಹ ಒಂದು ಅಥವಾ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರಬಹುದು.
    • ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉಪಕ್ರಮ: ಜಾಗತಿಕ ಹುಲಿ ಉಪಕ್ರಮ / TX2  (ಗ್ಲೋಬಲ್ ಟೈಗರ್ ಇನಿಶಿಯೇಟಿವ್ / TX2) ಕಾಡು ಹುಲಿಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ದ್ವಿಗುಣಗೊಳಿಸುವ ಗುರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.

    Related Articles

  • ಹೊಸ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಬ್ಯಾಂಕ್ (New Development Bank) | ರಾಯಚೂರು ಮಿಯಾವಾಕಿ ಅರಣ್ಯ | ಅಮೆಜಾನ್ ಮಳೆಕಾಡು | ದಕ್ಷಿಣ ವಲಯ ಮಂಡಳಿ

    ಹೊಸ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಬ್ಯಾಂಕ್ (New Development Bank)

    ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ

    ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿ:

    • ಬ್ರಿಕ್ಸ್ (BRICS) ದೇಶಗಳೊಂದಿಗೆ ವಿತ್ತೀಯ, ಹಣಕಾಸು ಮತ್ತು ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ಸಹಕಾರವನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಹೊಸ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಬ್ಯಾಂಕ್ (New Development Bank – NDB) ಸೇರಲು ಇರಾನ್ ನಿರ್ಧರಿಸಿದೆ.

    ಹೊಸ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಬ್ಯಾಂಕ್ (NDB)ನ ಬಗ್ಗೆ: 

    • ಸ್ಥಾಪನೆ: ಬ್ರಿಕ್ಸ್ (BRICS – ಬ್ರೆಜಿಲ್, ರಷ್ಯಾ, ಭಾರತ, ಚೀನಾ, ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾ) ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಿಂದ 2015 ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪನೆಯಾಗಿದೆ.
    • ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿ: ಚೀನಾದ ಶಾಂಘೈ ನಗರದಲ್ಲಿದೆ.
    • ಉದ್ದೇಶ: ಉದಯೋನ್ಮುಖ ಮತ್ತು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಶೀಲ ಆರ್ಥಿಕತೆಗಳಲ್ಲಿ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ಮತ್ತು ಸುಸ್ಥಿರ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಯೋಜನೆಗಳಿಗೆ ಹಣಕಾಸು ಒದಗಿಸುವುದು ಇದರ ಪ್ರಮುಖ ಗುರಿಯಾಗಿದೆ.
    • ಸದಸ್ಯತ್ವ: ಇದು ಎಲ್ಲಾ ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ (UN) ಸದಸ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಿಗೆ ಮುಕ್ತವಾಗಿದೆ; ಸಾಲ ಪಡೆಯುವ ಮತ್ತು ಸಾಲ ಪಡೆಯದ ಎರಡೂ ಬಗೆಯ ಸದಸ್ಯರಿಗೆ ಅವಕಾಶ ಕಲ್ಪಿಸಲಾಗಿದೆ.
    • ಸದಸ್ಯರು: ಬ್ರೆಜಿಲ್, ರಷ್ಯಾ, ಭಾರತ, ಚೀನಾ, ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾ, ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶ, UAE, ಈಜಿಪ್ಟ್, ಅಲ್ಜೀರಿಯಾ ಮತ್ತು ಉಜ್ಬೇಕಿಸ್ತಾನ್ ಇದರ ಸದಸ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಾಗಿವೆ.
    • ಉಜ್ಬೇಕಿಸ್ತಾನ್: ಇದು NDB ಯನ್ನು ಸೇರಿದ 10ನೇ ಸದಸ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರ ಮತ್ತು ಮೊದಲ ಮಧ್ಯ ಏಷ್ಯಾದ ರಾಷ್ಟ್ರವಾಗಿದೆ.

    ರಾಯಚೂರು ಮಿಯಾವಾಕಿ ಅರಣ್ಯ

    ಪರಿಸರ

    ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿ:

    • ಕರ್ನಾಟಕದ ರಾಯಚೂರಿನ ಯಾಕಲಸ್ಪುರ ಕಸದ ಗುಂಡಿ ಅರಣ್ಯವಾಗಿ ಮಾರ್ಪಟ್ಟಿರುವುದು, ಗುಜರಾತ್‌ನ ರಾಜ್‌ಕೋಟ್‌ನ ನಕ್ರಾವಾಡಿ ತ್ಯಾಜ್ಯ ವಿಲೇವಾರಿ ಘಟಕದ ರೂಪಾಂತರ ಮತ್ತು ಮುಂಬೈನ ನಗರ ಅರಣ್ಯೀಕರಣ ಅಭಿಯಾನಗಳ ಮೂಲಕ ಮಿಯಾವಾಕಿ ವಿಧಾನವು ಕಳೆದ ಒಂದು ವರ್ಷದಿಂದ ನಿರಂತರವಾಗಿ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿದೆ.

    ಮಿಯಾವಾಕಿ ಅರಣ್ಯೀಕರಣ ವಿಧಾನದ ಬಗ್ಗೆ: 

    • ಸಣ್ಣ ನಗರ ಪ್ರದೇಶಗಳೂ ಸೇರಿದಂತೆ ಅಲ್ಪಾವಧಿಯಲ್ಲಿಯೇ ದಟ್ಟವಾದ, ಸ್ಥಳೀಯ ಮತ್ತು ಬಹು-ಸ್ತರದ ಅರಣ್ಯಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುವ ಒಂದು ಅರಣ್ಯೀಕರಣ ತಂತ್ರವಾಗಿದೆ.
    • ಇದನ್ನು 1970 ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಜಪಾನಿನ ಸಸ್ಯಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ  ಡಾ. ಅಕಿರಾ ಮಿಯಾವಾಕಿ ಅವರು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದರು.
    • ಇದು ‘ಸಂಭಾವ್ಯ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಸಸ್ಯವರ್ಗ’ ಎಂಬ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು ಆಧರಿಸಿದೆ – ಅಂದರೆ, ಯಾವುದೇ ಬಾಹ್ಯ ಹಸ್ತಕ್ಷೇಪವಿಲ್ಲದೆ ನೈಸರ್ಗಿಕವಾಗಿ ಬೆಳೆಯುವ ಸಸ್ಯವರ್ಗವಾಗಿದೆ.
    • ಪ್ರಮುಖ ತತ್ವ: ವೈವಿಧ್ಯಮಯ ಸ್ಥಳೀಯ ಪ್ರಭೇದಗಳನ್ನು ಒಟ್ಟಿಗೆ ಹತ್ತಿರದಲ್ಲಿ ನೆಡುವುದು ಇದರ ತತ್ವವಾಗಿದೆ. ಇದು ಸೂರ್ಯನ ಬೆಳಕು ಮತ್ತು ಪೋಷಕಾಂಶಗಳಿಗಾಗಿ ಸಸ್ಯಗಳ ನಡುವೆ ಸ್ಪರ್ಧೆಯನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿ, ಅರಣ್ಯದ ತ್ವರಿತ ಬೆಳವಣಿಗೆಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ.
    • ಪ್ರಯೋಜನಗಳು: ಇದು ಹೆಚ್ಚಿನ ಜೀವವೈವಿಧ್ಯತೆಯನ್ನು ಕಾಪಾಡುತ್ತದೆ, ಇಂಗಾಲದ ಶೇಖರಣೆಗೆ / ಸ್ಥಿರೀಕರಣಕ್ಕೆ (Carbon sequestration) ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ, ಮಣ್ಣಿನ ಗುಣಮಟ್ಟವನ್ನು ಸುಧಾರಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ನಗರ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ತಾಪಮಾನವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ.

    ಅಮೆಜಾನ್ ಮಳೆಕಾಡು

    ಪರಿಸರ

    ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿ:

    • ‘ಗ್ಲೋಬಲ್ ಚೇಂಜ್ ಬಯಾಲಜಿ’ ಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾದ ಇತ್ತೀಚಿನ ಅಧ್ಯಯನದ ಪ್ರಕಾರ, ಕೇವಲ 15-25 ಮರಗಳ ಪ್ರಭೇದಗಳು ಅಮೆಜಾನ್ ಮಳೆಕಾಡಿನ ಅರಣ್ಯನಾಶವಾದ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ಪುನರುತ್ಪಾದಿಸುವಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರವನ್ನು ವಹಿಸುತ್ತವೆ ಎಂದು ತಿಳಿದುಬಂದಿದೆ.

    ಅಮೆಜಾನ್ ಮಳೆಕಾಡುಗಳ ಬಗ್ಗೆ: 

    • ಸ್ಥಳ: ಈ ಅರಣ್ಯ ಪ್ರದೇಶವು ದಕ್ಷಿಣ ಅಮೆರಿಕಾ ಖಂಡದ ಒಂಬತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಿಗೆ ಸೇರಿದೆ.
    • ಸುತ್ತುವರಿದಿರುವ ಪ್ರದೇಶ : ಇದು ಉತ್ತರದಲ್ಲಿ ಗಯಾನಾ ಹೈಲ್ಯಾಂಡ್ಸ್, ಪಶ್ಚಿಮದಲ್ಲಿ ಆಂಡಿಸ್ ಪರ್ವತಗಳು, ದಕ್ಷಿಣದಲ್ಲಿ ಬ್ರೆಜಿಲ್‌ನ ಕೇಂದ್ರ ಪ್ರಸ್ಥಭೂಮಿ ಮತ್ತು ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ಅಟ್ಲಾಂಟಿಕ್ ಮಹಾಸಾಗರದಿಂದ ಆವೃತವಾಗಿದೆ.
    • ವಿಸ್ತೀರ್ಣ: ಈ ಕಾಡಿನ ಬಹುಪಾಲು, ಅಂದರೆ 60% ಬ್ರೆಜಿಲ್‌ನಲ್ಲಿದೆ. ಪೆರುವಿನಲ್ಲಿ 13%, ಕೊಲಂಬಿಯಾದಲ್ಲಿ 10% ಇದ್ದು, ಬೊಲಿವಿಯಾ, ಈಕ್ವೆಡಾರ್, ಫ್ರೆಂಚ್ ಗಯಾನಾ, ಗಯಾನಾ, ಸುರಿನಾಮ್ ಮತ್ತು ವೆನೆಜುವೆಲಾದಲ್ಲಿ ಸಣ್ಣ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿದೆ.
    • ಹವಾಮಾನ: ಇಲ್ಲಿ ವರ್ಷಪೂರ್ತಿ 26-30°C ತಾಪಮಾನದೊಂದಿಗೆ ಬಿಸಿ ಮತ್ತು ತೇವಾಂಶ ಭರಿತ ಹವಾಮಾನವಿರುತ್ತದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಋತುಗಳಿರುವುದಿಲ್ಲ. ವಾರ್ಷಿಕ ಮಳೆಯ ಪ್ರಮಾಣವು 2,000 ಮಿ.ಮೀ ನಿಂದ 10,920 ಮಿ.ಮೀ ವರೆಗೆ ಇರುತ್ತದೆ.
    • ಬುಡಕಟ್ಟು ಜನಾಂಗಗಳು: ಯಾನೊಮಾಮೊ, ಕಯಾಪೊ, ಅಕುಂಟ್ಸು, ಮ್ಯಾಟ್ಸೆಸ್, ತುಪಿ ಇತ್ಯಾದಿ ಬುಡಕಟ್ಟುಗಳು ಇಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿವೆ.
    • ಪ್ರಾಣಿಸಂಕುಲ : ಅನಾಕೊಂಡ, ಜೀಸಸ್ ಹಲ್ಲಿ, ಹೌಲರ್ ಮಂಗ, ಗೋಲ್ಡನ್ ಲಯನ್ ಟ್ಯಾಮರಿನ್, ಜಾಗ್ವಾರ್, ಸ್ಲಾತ್, ಸ್ಪೈಡರ್ ಮಂಗ, ಅಮೆಜಾನ್ ನದಿ ಡಾಲ್ಫಿನ್, ಟೂಕನ್, ಸ್ಕಾರ್ಲೆಟ್ ಮಕಾವ್, ವಿಷಕಾರಿ ಕಪ್ಪೆ ಮತ್ತು ಗ್ಲಾಸ್ ಫ್ರಾಗ್ ಇಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ.
    • ಸಸ್ಯಸಂಕುಲ : ಮರ್ಟಲ್, ಲಾರೆಲ್, ಪಾಮ್, ಅಕೇಶಿಯ, ರೋಸ್‌ವುಡ್, ಬ್ರೆಜಿಲ್ ನಟ್, ರಬ್ಬರ್ ಮರ, ಮಹೋಗಾನಿ ಮತ್ತು ಅಮೆಜೋನಿಯನ್ ಸಿಡಾರ್‌ನಂತಹ ತೇವಾಂಶ ಭರಿತ ವಿಶಾಲ ಎಲೆಗಳ ಉಷ್ಣವಲಯದ ಮಳೆಕಾಡುಗಳು ಇಲ್ಲಿವೆ.

    ಮಳೆಕಾಡುಗಳ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ: 

    • ಭೂಮಿಯ ಶ್ವಾಸಕೋಶಗಳು: ಮಳೆಕಾಡುಗಳು ಪ್ರಪಂಚದ ಸುಮಾರು 20% ಆಮ್ಲಜನಕವನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಇವುಗಳ ಮರಗಳು ಮಾಲಿನ್ಯದ ಮಟ್ಟವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸುತ್ತವೆ.
    • ಹವಾಮಾನ ಬದಲಾವಣೆಯ ವಿರುದ್ಧದ ಹೋರಾಟ: ಇವು ಇಂಗಾಲವನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸುವ ಅಗಾಧ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವುದರಿಂದ, ಹವಾಮಾನ ಬದಲಾವಣೆಯ ವಿರುದ್ಧದ ಜಾಗತಿಕ ಹೋರಾಟದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಣಾಯಕ ಪಾತ್ರ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತವೆ.
    • ಔಷಧೀಯ ಗುಣಗಳು: ಇಲ್ಲಿರುವ ಅನೇಕ ಸಸ್ಯಗಳು ಗುಣಪಡಿಸಲಾಗದ ರೋಗಗಳಿಗೆ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಕ್ಯಾನ್ಸರ್ ಚಿಕಿತ್ಸೆಗೆ ಅಗತ್ಯವಾದ ಜೈವಿಕ ಸಕ್ರಿಯ ಸಂಯುಕ್ತಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿವೆ.

    ಅರಣ್ಯಗಳಿಗೆ ಇರುವ ಬೆದರಿಕೆಗಳು

    • ಹವಾಮಾನ ಬದಲಾವಣೆ: ಮಳೆಯ ಮಾದರಿಯಲ್ಲಿನ ಬದಲಾವಣೆಗಳು ಮತ್ತು ಮಾಲಿನ್ಯದಂತಹ ವಿವಿಧ ಸವಾಲುಗಳನ್ನು ಕಾಡುಗಳು ಎದುರಿಸುತ್ತಿವೆ.
    • ಅರಣ್ಯ ನಾಶ: ಮರಮುಟ್ಟುಗಳನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಮತ್ತು ಹುಲ್ಲುಗಾವಲು ಹಾಗೂ ಕೃಷಿ ಭೂಮಿಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲು ಭೂಮಿಯನ್ನು ತೆರವುಗೊಳಿಸುತ್ತಿರುವುದರಿಂದ ಅಮೆಜಾನ್ ಕಾಡಿನ ಗಾತ್ರವು ತೀವ್ರವಾಗಿ ಕುಗ್ಗಿದೆ.
    • ಕಾಡ್ಗಿಚ್ಚುಗಳು: ಇದು ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು ಮತ್ತು ಜೀವವೈವಿಧ್ಯತೆಯ ಉಳಿವಿಗೆ ಬೆದರಿಕೆ ಒಡ್ಡುತ್ತದೆ. 2019 ರ ಕಾಡ್ಗಿಚ್ಚು ಈ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಕ ವಿನಾಶಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗಿತ್ತು.

    ‘ಅಮೆಜಾನ್ ನದಿ’ಯ ಬಗ್ಗೆ: 

    • ಇದು ನೀರಿನ ಪ್ರಮಾಣದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ವಿಶ್ವದ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ನದಿಯಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಆಫ್ರಿಕಾದ ನೈಲ್ ನದಿಯ ನಂತರ ವಿಶ್ವದ ಎರಡನೇ ಅತಿ ಉದ್ದದ ನದಿಯಾಗಿದೆ.
    • ಮೂಲ: ಈ ನದಿಯು 5,598 ಮೀಟರ್ ಎತ್ತರದಲ್ಲಿರುವ ಪೆರುವಿಯನ್ ಆಂಡಿಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಉಗಮಿಸುತ್ತದೆ.
    • ಉದ್ದ: ಇದರ ಉದ್ದ 6400 ಕಿ.ಮೀ. ಆಗಿದೆ.
    • ನದಿ ಪಾತ್ರ: ಇದರ ಜಲಾನಯನ ಪ್ರದೇಶವು ಬ್ರೆಜಿಲ್ ಮತ್ತು ಪೆರುವಿನ ಬಹುಭಾಗ, ಕೊಲಂಬಿಯಾ, ಈಕ್ವೆಡಾರ್ ಮತ್ತು ಬೊಲಿವಿಯಾದ ಕೆಲವು ಭಾಗಗಳು ಹಾಗೂ ವೆನೆಜುವೆಲಾದ ಸಣ್ಣ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.
    • ಉಪನದಿಗಳು: ಜಪುರಾ, ಜುರುವಾ, ಮಡೈರಾ, ನೀಗ್ರೋ, ಪುರುಸ್ ಮತ್ತು ಕ್ಸಿಂಗು ನದಿಗಳು ಇದರ ಪ್ರಮುಖ ಉಪನದಿಗಳಾಗಿವೆ.
    • ನದೀಮುಖ: ಇದು ಬ್ರೆಜಿಲ್‌ನ ಈಶಾನ್ಯ ಕರಾವಳಿಯಲ್ಲಿ ಅಟ್ಲಾಂಟಿಕ್ ಮಹಾಸಾಗರವನ್ನು ಸೇರುತ್ತದೆ.

    ದಕ್ಷಿಣ ವಲಯ ಮಂಡಳಿ 

    ರಾಜಕೀಯ ಮತ್ತು ಆಡಳಿತ

    ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿ:

    • ಇತ್ತೀಚಿಗೆ ತಮಿಳುನಾಡಿನ ಮಹಾಬಲಿಪುರಂನಲ್ಲಿ 31ನೇ ದಕ್ಷಿಣ ವಲಯ ಮಂಡಳಿ ಸಭೆ ನಡೆಯಿತು.

    ವಲಯ ಮಂಡಳಿಗಳ ಬಗ್ಗೆ

    • ಕೇಂದ್ರ-ರಾಜ್ಯ ಮತ್ತು ಅಂತರ-ರಾಜ್ಯ ಸಹಕಾರವನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸಲು ರಾಜ್ಯಗಳ ಪುನರ್‌ವಿಂಗಡಣಾ ಕಾಯ್ದೆ, 1956 ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾದ ಶಾಸನಬದ್ಧ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಇವಾಗಿವೆ.
    • ಅಧ್ಯಕ್ಷರು: ಕೇಂದ್ರ ಗೃಹ ಸಚಿವರು ಇದರ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿರುತ್ತಾರೆ.
    • ಉಪಾಧ್ಯಕ್ಷರು: ಸದಸ್ಯ ರಾಜ್ಯಗಳ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಗಳು ಸರದಿ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಉಪಾಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಾರೆ.
    • ಸ್ವರೂಪ: ಇವು ಕೇವಲ ಸಲಹಾ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಾಗಿವೆ; ಮುಖ್ಯ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಗಳ ಸ್ಥಾಯಿ ಸಮಿತಿಯು ಮಂಡಳಿಯ ಮುಂದಿರುವ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸುತ್ತದೆ.
    • ಐದು ವಲಯ ಮಂಡಳಿಗಳು: ಉತ್ತರ, ಮಧ್ಯ, ಪೂರ್ವ, ಪಶ್ಚಿಮ ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣ ವಲಯ ಮಂಡಳಿಗಳು.
    • ಈಶಾನ್ಯ ರಾಜ್ಯಗಳ ಮಂಡಳಿ (NEC): ಈಶಾನ್ಯ ರಾಜ್ಯಗಳ ವಿಶೇಷ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಬಗೆಹರಿಸಲು ಈಶಾನ್ಯ ಮಂಡಳಿ ಕಾಯ್ದೆ, 1972 ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಗಿದೆ.
    • NEC ರಾಜ್ಯಗಳು: ಅಸ್ಸಾಂ, ಅರುಣಾಚಲ ಪ್ರದೇಶ, ಮಣಿಪುರ, ತ್ರಿಪುರಾ, ಮಿಜೋರಾಂ, ಮೇಘಾಲಯ, ನಾಗಾಲ್ಯಾಂಡ್ ಮತ್ತು ಸಿಕ್ಕಿಂ (2002 ರಲ್ಲಿ ಸೇರ್ಪಡೆಗೊಂಡಿತು).
    • ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶ: ವಲಯ ಮಂಡಳಿಗಳು ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲ; ಅವು ಕೇವಲ ಶಾಸನಬದ್ಧ ಮತ್ತು ಸಲಹಾ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಾಗಿವೆ.

    Related Articles

  • ತಾಮಿರಭರಣಿ ನದಿ | EU ಕಾರ್ಬನ್ ತೆರಿಗೆ ದಂಡನಾತ್ಮಕ ಎಂದು ಕರೆದ ಬ್ರಿಕ್ಸ್ (BRICS) | ಬನ್ನಿ ಹುಲ್ಲುಗಾವಲಿಗೆ ಕೃಷ್ಣಮೃಗಗಳ (Blackbucks) ಪರಿಚಯ | ಭಾರತದ ಮಖಾನಾ ವಲಯ

    ತಾಮಿರಭರಣಿ ನದಿ

    ಪರಿಸರ

    ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿ:

    • ಮದ್ರಾಸ್ ಉಚ್ಚ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಮಧುರೈ ಪೀಠವು ತಮಿಳುನಾಡಿನ ತಾಮಿರಭರಣಿ ನದಿಯನ್ನು ‘ದೇವತೆ’ (Deity) ಎಂದು ಘೋಷಿಸಿದೆ. ಶವಸಂಸ್ಕಾರದ ವಿಧಿವಿಧಾನಗಳು ಮತ್ತು ತ್ಯಾಜ್ಯ ಸುರಿಯುವಿಕೆಯಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ಮಾಲಿನ್ಯವನ್ನು ತಡೆಗಟ್ಟಲು ನದಿಗೆ ಕಾನೂನಾತ್ಮಕ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಸ್ಥಾನಮಾನವನ್ನು (ಅಥವಾ ನ್ಯಾಯಿಕ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಸ್ಥಾನಮಾನವನ್ನು) ನೀಡಲಾಗಿದೆ.

    ಹಿನ್ನೆಲೆ:

    • 2017 ರಲ್ಲಿ, ಉತ್ತರಾಖಂಡ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ಗಂಗಾ ಮತ್ತು ಯಮುನಾ ನದಿಗಳನ್ನು ‘ಕಾನೂನಾತ್ಮಕ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು’ (Legal persons) ಎಂದು ಗುರುತಿಸಿತ್ತು. ಆದರೆ, ಈ ನದಿಗಳು ಅನೇಕ ರಾಜ್ಯಗಳ ಮೂಲಕ ಹರಿಯುವುದರಿಂದ ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಮತ್ತು ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ತೊಂದರೆಗಳನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿ ಸರ್ವೋಚ್ಚ ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ನಂತರ ಈ ಆದೇಶಕ್ಕೆ ತಡೆಯಾಜ್ಞೆ ನೀಡಿತು.
    • ಜಾಗತಿಕವಾಗಿ, ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್‌ನ ‘ವಂಗನುಯಿ ನದಿ’ 2017 ರಲ್ಲಿ ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ವ್ಯಕ್ತಿ ಎಂದು ಗುರುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಪ್ರಪಂಚದ ಮೊದಲ ನದಿಯಾಗಿದೆ.

    ‘ತಾಮಿರಭರಣಿ ನದಿ’ಯ ಬಗ್ಗೆ: 

    • ಉಗಮ: ತಮಿಳುನಾಡಿನ ಪೊತಿಗೈ ಬೆಟ್ಟಗಳು (ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳು).
    • ಹರಿಯುವ ಮಾರ್ಗ: ಇದು ತಿರುನೆಲ್ವೇಲಿ ಮತ್ತು ತೂತುಕುಡಿ ಜಿಲ್ಲೆಗಳ ಮೂಲಕ ಹರಿಯುತ್ತದೆ.
    • ನದೀಮುಖ: ಇದು ಮನ್ನಾರ್ ಕೊಲ್ಲಿಯನ್ನು ಸೇರುತ್ತದೆ.
    • ಪ್ರಕಾರ: ಇದು ತಮಿಳುನಾಡಿನ ಕೆಲವೇ ಕೆಲವು ಸಾರ್ವಕಾಲಿಕ (ಜೀವನದಿ) ನದಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ.
    • ಪ್ರಮುಖ ಉಪನದಿಗಳು: ಮಣಿಮುತ್ತಾರ್, ಗಡನಾನತಿ, ಪಚ್ಚೈಯಾರ್ ಮತ್ತು ಚಿತ್ತಾರ್.
    • ಮಹತ್ವ: ನೀರಾವರಿ, ಕುಡಿಯುವ ನೀರು ಮತ್ತು ಜಲವಿದ್ಯುತ್ ಉತ್ಪಾದನೆ.
    • ಪ್ರಮುಖ ಲಕ್ಷಣ: ಇದು ತಿರುನೆಲ್ವೇಲಿ-ತೂತುಕುಡಿ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಕೃಷಿಯನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸುತ್ತದೆ.

    EU ಕಾರ್ಬನ್ ತೆರಿಗೆ ದಂಡನಾತ್ಮಕ ಎಂದು ಕರೆದ ಬ್ರಿಕ್ಸ್ (BRICS)

    ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ

    ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿ:

    • ಬ್ರಿಕ್ಸ್ (BRICS) ಪರಿಸರ ಮತ್ತು ಹವಾಮಾನ ಮಂತ್ರಿಗಳು ಐರೋಪ್ಯ ಒಕ್ಕೂಟದ (EU) ಕಾರ್ಬನ್ ಬಾರ್ಡರ್ ಅಡ್ಜಸ್ಟ್‌ಮೆಂಟ್ ಮೆಕ್ಯಾನಿಸಂ (CBAM) ಅನ್ನು ತೀವ್ರವಾಗಿ ವಿರೋಧಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಇದು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾನೂನಿಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿಲ್ಲದ ತಾರತಮ್ಯದ ಮತ್ತು ಸಂರಕ್ಷಣಾತ್ಮಕ ಕ್ರಮವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಅವರು ಕರೆದಿದ್ದಾರೆ.

    ಕಾರ್ಬನ್ ಬಾರ್ಡರ್ ಅಡ್ಜಸ್ಟ್‌ಮೆಂಟ್ ಮೆಕ್ಯಾನಿಸಂ (CBAM) ಕುರಿತು:

    • ಇದು ಐರೋಪ್ಯ ಒಕ್ಕೂಟ ಆಮದು ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವ ಸಿಮೆಂಟ್ ಮತ್ತು ವಿದ್ಯುತ್ ಶಕ್ತಿಯಂತಹ ಇಂಗಾಲ-ತೀವ್ರ ಉತ್ಪನ್ನಗಳ ಮೇಲಿನ ಕಾರ್ಬನ್ ಸುಂಕವಾಗಿದೆ.
    • ಮಹತ್ವ: ಇಂಗಾಲದ ಹೊರಸೂಸುವಿಕೆಗೆ ವಿಧಿಸುವ ಶುಲ್ಕವಾಗಿ, ಇದು ಇಂಗಾಲದ ಹೊರಸೂಸುವಿಕೆಯನ್ನು ನಿರುತ್ಸಾಹಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ. ಆದರೆ, ವ್ಯಾಪಾರ ಸಂಬಂಧಿತ ಕ್ರಮವಾಗಿ, ಇದು ಇತರ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ಉತ್ಪಾದನೆ ಮತ್ತು ರಫ್ತುಗಳ ಮೇಲೆ ಗಂಭೀರ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುತ್ತದೆ.

    ಬನ್ನಿ ಹುಲ್ಲುಗಾವಲಿಗೆ ಕೃಷ್ಣಮೃಗಗಳ (Blackbucks) ಪರಿಚಯ

    ಪರಿಸರ

    ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿ:

    • ಗ್ರೀನ್ಸ್ ಝೂಲಾಜಿಕಲ್ ರೆಸ್ಕ್ಯೂ ಮತ್ತು ರಿಹ್ಯಾಬಿಲಿಟೇಶನ್ ಸೆಂಟರ್ – ‘ವಂತಾರಾ’ದ ತಾಂತ್ರಿಕ ಬೆಂಬಲದೊಂದಿಗೆ ಗುಜರಾತ್ ಅರಣ್ಯ ಇಲಾಖೆಯು ಕಚ್‌ನ ಬನ್ನಿ ಹುಲ್ಲುಗಾವಲಿಗೆ 20 ಕೃಷ್ಣಮೃಗಗಳನ್ನು (Antilope cervicapra) ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದೆ.

    ಕೃಷ್ಣಮೃಗ(Antilope cervicapra)ದ ಕುರಿತು:

      • ಗೋಚರತೆ: ಗಂಡು ಮೃಗಗಳು ಸುರುಳಿಯಾಕಾರದ ಆಕರ್ಷಕ ಕೊಂಬುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಅವು 75 ಸೆಂ.ಮೀ (30 ಇಂಚು) ವರೆಗೆ ಬೆಳೆಯುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ಚರ್ಮವು ಗಾಢ ಕಂದು ಬಣ್ಣದಿಂದ ಕಪ್ಪು ಬಣ್ಣವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ.
      • ಹೆಣ್ಣು ಮೃಗಗಳು ಚಿಕ್ಕದಾಗಿರುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಕೊಂಬುಗಳಿಲ್ಲದೆ ಕೆಂಪು-ಕಂದು ಬಣ್ಣದ ಚರ್ಮವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ.
      • ಆವಾಸಸ್ಥಾನ: ಇವುಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಹುಲ್ಲುಗಾವಲುಗಳು, ಸವನ್ನಾಗಳು ಮತ್ತು ಮುಕ್ತ ಕಾಡುಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. ಮೇಯಲು ಇವು ಸಣ್ಣ ಹುಲ್ಲು ಇರುವ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ಆದ್ಯತೆ ನೀಡುತ್ತವೆ.
      • ಅಪಾಯಗಳು: ಭಾರತದ ಹಿಂದಿನ ರಾಜಮನೆತನದ ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಇವುಗಳನ್ನು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಬೇಟೆಯಾಡಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಪ್ರಸ್ತುತ ಆವಾಸಸ್ಥಾನ ನಾಶ, ಆರ್ಥಿಕ ಬಳಕೆಗಾಗಿ ಕಾನೂನುಬಾಹಿರ ಬೇಟೆ ಇವುಗಳಿಗೆ ಪ್ರಮುಖ ಬೆದರಿಕೆಗಳಾಗಿವೆ.
      • ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಸ್ಥಿತಿ: IUCN ಸ್ಥಿತಿ: ಕನಿಷ್ಠ ಕಾಳಜಿ (LC).
      • ಸೈಟ್ಸ್ (CITES): ಅನುಬಂಧ III.
    • 1972ರ ವನ್ಯಜೀವಿ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಕಾಯ್ದೆಯ ಅನುಸೂಚಿ I ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ರಕ್ಷಿಸಲಾಗಿದೆ.
    • ರಾಜ್ಯ ಪ್ರಾಣಿ: ಇದನ್ನು ಪಂಜಾಬ್, ಹರಿಯಾಣ ಮತ್ತು ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶದ ರಾಜ್ಯ ಪ್ರಾಣಿಯಾಗಿ ಘೋಷಿಸಲಾಗಿದೆ.
    • ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಮಹತ್ವ: ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮದಲ್ಲಿ, ಕೃಷ್ಣಮೃಗವನ್ನು ಪರಿಶುದ್ಧತೆಯ ಸಂಕೇತವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ, ಅದರ ಚರ್ಮ ಮತ್ತು ಕೊಂಬುಗಳನ್ನು ಪವಿತ್ರ ವಸ್ತುಗಳಾಗಿ ಪೂಜಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಬೌದ್ಧ ಧರ್ಮದಲ್ಲಿ, ಇದು ಅದೃಷ್ಟವನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತದೆ.

    ಬನ್ನಿ ಹುಲ್ಲುಗಾವಲಿನ ಬಗ್ಗೆ:

      • ಸ್ಥಳ: ಬನ್ನಿ ಹುಲ್ಲುಗಾವಲುಗಳು ಗುಜರಾತ್‌ನ ಕಚ್‌ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿವೆ.
      • ವಿಶಿಷ್ಟತೆ: ಇದು ಏಷ್ಯಾದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಹುಲ್ಲುಗಾವಲಾಗಿದೆ.
      • ಪಶುಪಾಲನಾ ಸಮುದಾಯಗಳು: ಇಲ್ಲಿ ಫಕೀರಾನಿ ಜಾಟ್ ಸಮುದಾಯವು ವಾಸಿಸುತ್ತದೆ.
      • ಈ ಪ್ರದೇಶವು 70 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಜಾತಿಯ ಪೌಷ್ಟಿಕ ಹುಲ್ಲುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ ಮತ್ತು ಒಂಟೆಗಳು, ಎಮ್ಮೆಗಳು, ಕುರಿಗಳು ಮತ್ತು ಮೇಕೆಗಳ ಮೇಯುವಿಕೆಯನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸುತ್ತದೆ.
    • ಹತ್ತಿರದ ಪ್ರದೇಶ: ಇಲ್ಲಿರುವ ಛಾರಿ ಧಂಡ್ ಜೌಗು ಪ್ರದೇಶ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಮೀಸಲು ಪ್ರದೇಶವು ವಲಸೆ ಹಕ್ಕಿಗಳು ಮತ್ತು ಸ್ಥಳೀಯ ಜೀವವೈವಿಧ್ಯತೆಗೆ ಪ್ರಮುಖವಾದ ರಾಮ್‌ಸರ್ ತಾಣವಾಗಿದೆ.

    ಕಳವಳಗಳು:

    • ಸ್ಥಳೀಯ ಸಮುದಾಯಗಳು ತಮ್ಮ ಮೇಯುವಿಕೆ ಭೂಮಿ, ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಸ್ಥಳಗಳು, ಸ್ಮಶಾನಗಳು ಮತ್ತು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಜೀವನೋಪಾಯಗಳ ನಷ್ಟದ ಬಗ್ಗೆ ಆತಂಕ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.
    • ಸೌರ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ, ಬೆಳಕಿನ ಮಾಲಿನ್ಯ ಮತ್ತು ಮಾನವ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು ಪಕ್ಷಿಗಳ ಆವಾಸಸ್ಥಾನಗಳು ಮತ್ತು ವಲಸೆ ಮಾರ್ಗಗಳನ್ನು ಅಡ್ಡಿಪಡಿಸಬಹುದು ಎಂದು ಸಂರಕ್ಷಣಾವಾದಿಗಳು ಎಚ್ಚರಿಸಿದ್ದಾರೆ.

    ಭಾರತದ ಮಖಾನಾ ವಲಯ

    ಆರ್ಥಿಕತೆ

    ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿ:

    • ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ಆರೋಗ್ಯ ಜಾಗೃತಿ, ವಿಸ್ತರಿಸುತ್ತಿರುವ ದೇಶೀಯ ಬೇಡಿಕೆ ಮತ್ತು ಬಲವಾದ ರಫ್ತು ಸಾಮರ್ಥ್ಯದಿಂದಾಗಿ, ‘ಮಖಾನಾ’ ಭಾರತದ ವೇಗವಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿರುವ ಕೃಷಿ-ಆಹಾರ ವಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿದೆ.

    ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಖಾನಾ ಮಂಡಳಿ:

    • ಉದ್ದೇಶ: ಭಾರತದ ಮಖಾನಾ ವಲಯವನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಆಧುನೀಕರಿಸುವುದು ಇದರ ಪ್ರಮುಖ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿದೆ.
    • ಇದರ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿಯು ಬಿಹಾರದ ಪೂರ್ಣಿಯಾದಲ್ಲಿದೆ.

    ಮಖಾನಾ (Euryale ferox) ಕುರಿತು:

    • ಇದು ನೀರಿನ ಲಿಲ್ಲಿ ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ (ನಿಂಫೇಯಾಸಿ – Nymphaeaceae) ವರ್ಗೀಕರಿಸಲಾದ ಒಂದು ಹೂಬಿಡುವ ಸಸ್ಯವಾಗಿದೆ.
    • ಹವಾಮಾನ ಸ್ಥಿತಿ: ಇದು ಬೆಳೆಯಲು 20-35°C ತಾಪಮಾನದ ವ್ಯಾಪ್ತಿ ಮತ್ತು 100-250 ಸೆಂ.ಮೀ ವಾರ್ಷಿಕ ಮಳೆಯ ಅಗತ್ಯವಿದೆ.
    • ಇದು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಸಾವಯವ, ಸಿರಿಧಾನ್ಯವಲ್ಲದ ಆಹಾರವಾಗಿದ್ದು, ಪ್ರಧಾನವಾಗಿ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಕೊರಿಯಾ, ಜಪಾನ್ ಹಾಗೂ ಪೂರ್ವ ರಷ್ಯಾದ ಕೆಲವು ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ.
    • ಭಾರತದ ಒಟ್ಟು ಮಖಾನಾ ಉತ್ಪಾದನೆಯಲ್ಲಿ ಶೇ. 90 ರಷ್ಟನ್ನು ಬಿಹಾರ ರಾಜ್ಯವು ಉತ್ಪಾದಿಸುತ್ತದೆ.
    • ಭೌಗೋಳಿಕ ಸೂಚಕ ಮಾನ್ಯತೆ (GI Tag): 2022 ರಲ್ಲಿ, ‘ಮಿಥಿಲಾ ಮಖಾನಾ’ಕ್ಕೆ ಭೌಗೋಳಿಕ ಸೂಚಕ (GI) ಮಾನ್ಯತೆ ನೀಡಲಾಗಿದೆ.

    Related Articles

  • ದಹಿ ಹಂಡಿ ಉತ್ಸವ | ಕೋಮುವಾರು ತೀರ್ಪು (Communal Award) | ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ಸ್ ಘಟಕ ಉತ್ಪಾದನಾ ಯೋಜನೆ (ECMS) | MQ-9B  ಸೀ ಗಾರ್ಡಿಯನ್ ಮಾನವರಹಿತ ವಿಮಾನ | ಕರಡು ಶಾಂತಿ (SHANTI) ನಿಯಮಗಳು 2026

    ದಹಿ ಹಂಡಿ ಉತ್ಸವ

    ಇತಿಹಾಸ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಿ

    ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿ:

    • ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ ಸರ್ಕಾರವು ದಹಿ ಹಂಡಿ ಉತ್ಸವಕ್ಕೆ ಯುನೆಸ್ಕೋದ ಅಮೂರ್ತ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪರಂಪರೆ ಮಾನ್ಯತೆ ಪಡೆಯಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಿದೆ.
    • ಈ ಉತ್ಸವದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಮಾನವ ಪಿರಮಿಡ್‌ಗಳನ್ನು ರಚಿಸುವ ‘ಗೋವಿಂದ’ಗಳನ್ನು, ಈ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಆಚರಣೆಯನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಲು ಸ್ಪೇನ್‌ಗೆ ಕಳುಹಿಸಲು ಸರ್ಕಾರ ಯೋಜಿಸಿದೆ.

    ದಹಿ ಹಂಡಿ ಉತ್ಸವದ ಕುರಿತು:

    • ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನ ಜನ್ಮದಿನವನ್ನು ಆಚರಿಸಲು ಜನ್ಮಾಷ್ಟಮಿಯ ಮರುದಿನ ದಹಿ ಹಂಡಿ ಉತ್ಸವವನ್ನು ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
    • ಈ ಉತ್ಸವವು ಧಾರ್ಮಿಕ ಭಕ್ತಿ, ಸಮುದಾಯದ ಭಾಗವಹಿಸುವಿಕೆ ಮತ್ತು ಕ್ರೀಡೆಯನ್ನು ಸಂಯೋಜಿಸುತ್ತದೆ.
    • ಗೋವಿಂದಗಳು ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಸ್ಪರ್ಧಿಗಳು, ಮೊಸರು, ಬೆಣ್ಣೆ ಮತ್ತು ಹಾಲಿನಿಂದ ತುಂಬಿದ ಮಣ್ಣಿನ ಮಡಕೆಯನ್ನು ತಲುಪಲು ಮತ್ತು ಒಡೆಯಲು ಎತ್ತರದ ಮಾನವ ಪಿರಮಿಡ್‌ಗಳನ್ನು ರಚಿಸುತ್ತಾರೆ.

    ಭಾರತ ಮತ್ತು ಸ್ಪೇನ್ ನಡುವಿನ ಸಂಪರ್ಕ:

    • ಮಾನವ ಪಿರಮಿಡ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಗೋಪುರಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುವ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಆಚರಣೆಯು ದಹಿ ಹಂಡಿ ಉತ್ಸವ ಮತ್ತು ಸ್ಪೇನ್ ನಡುವಿನ ಸಾಮಾನ್ಯ ಕೊಂಡಿಯಾಗಿದೆ. ಸ್ಪೇನ್‌ನಲ್ಲಿ ಸಮುದಾಯಗಳು ‘ಕ್ಯಾಸ್ಟೆಲ್ಸ್’ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಮಾನವ ಗೋಪುರಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುತ್ತವೆ.
    • ಸ್ಪೇನ್‌ನ ಕೆಟಲಾನ್ ಕ್ಯಾಸ್ಟೆಲ್ಸ್‌ಗಳು (ಮಾನವ ಗೋಪುರಗಳು) ಈಗಾಗಲೇ ಯುನೆಸ್ಕೋ ಮಾನ್ಯತೆ ಪಡೆದಿವೆ.
    • ದಹಿ ಹಂಡಿ ಉತ್ಸವದಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಲು ಸ್ಪ್ಯಾನಿಷ್ ತಂಡಗಳು ನಿಯಮಿತವಾಗಿ ಮುಂಬೈ ಮತ್ತು ಥಾಣೆಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡುತ್ತವೆ.

    ಅಮೂರ್ತ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪರಂಪರೆ (Intangible Cultural Heritage):

    ಯುನೆಸ್ಕೋ “ಅಮೂರ್ತ” (Intangible) ಎಂಬುದನ್ನು ಈ ಕೆಳಗಿನ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ಎಂದು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸುತ್ತದೆ:

    1. ಒಂದು ಪೀಳಿಗೆಯಿಂದ ಮತ್ತೊಂದು ಪೀಳಿಗೆಗೆ ರವಾನೆಯಾಗಿರುವುದು.
    2. ತಮ್ಮ ಪರಿಸರಕ್ಕೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ವಿಕಸನಗೊಂಡಿರುವುದು.
    3. ನಮಗೆ ಗುರುತು ಮತ್ತು ನಿರಂತರತೆಯ ಭಾವನೆಯನ್ನು ನೀಡಲು ಕೊಡುಗೆ ನೀಡಿರುವುದು.
    • ಯುನೆಸ್ಕೋದ ಅಧಿಕೃತ ದಾಖಲೆಯ ಪ್ರಕಾರ, ‘ಅಮೂರ್ತ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪರಂಪರೆ’ಯು ಮೌಖಿಕ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳು, ಪ್ರದರ್ಶನ ಕಲೆಗಳು, ಸಾಮಾಜಿಕ ಆಚರಣೆಗಳು, ಧಾರ್ಮಿಕ ಆಚರಣೆಗಳು, ಹಬ್ಬದ ಘಟನೆಗಳು, ಪ್ರಕೃತಿ ಮತ್ತು ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಆಚರಣೆಗಳು ಅಥವಾ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಕರಕುಶಲ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸುವ ಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಕೌಶಲ್ಯಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.

    ಇಲ್ಲಿಯವರೆಗೆ, ಭಾರತದ 16 ಅಂಶಗಳನ್ನು (ದೀಪಾವಳಿ ಸೇರಿದಂತೆ) ಯುನೆಸ್ಕೋ ಪ್ರಾತಿನಿಧಿಕ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಲಾಗಿದೆ:

    • ಗುಜರಾತ್‌ನ ಗರ್ಬಾ (2023)
    • ಕೋಲ್ಕತ್ತಾದ ದುರ್ಗಾ ಪೂಜೆ (2021)
    • ಕುಂಭಮೇಳ (2017)
    • ನವ್ರೋಜ್ (2016)
    • ಯೋಗ (2016)
    • ಪಂಜಾಬ್‌ನ ಜಂಡಿಯಾಲಾ ಗುರುವಿನ ತಥೇರರ (Thatheras) ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಹಿತ್ತಾಳೆ ಮತ್ತು ತಾಮ್ರದ ಪಾತ್ರೆ ತಯಾರಿಕಾ ಕಲೆ (2014)
    • ಮಣಿಪುರದ ಸಂಕೀರ್ತನೆ: ಆಚರಣಾತ್ಮಕ ಗಾಯನ, ತಾಳವಾದನ ಮತ್ತು ನೃತ್ಯ (2013)
    • ಲಡಾಖ್‌ನ ಬೌದ್ಧ ಪಠಣ: ಜಮ್ಮು ಮತ್ತು ಕಾಶ್ಮೀರದ ಹಿಮಾಲಯದಾಚೆಗಿನ (ಟ್ರಾನ್ಸ್-ಹಿಮಾಲಯನ್) ಲಡಾಖ್ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಪವಿತ್ರ ಬೌದ್ಧ ಗ್ರಂಥಗಳ ಪಠಣ (2012)
    • ಛೌ ನೃತ್ಯ (2010)
    • ರಾಜಸ್ಥಾನದ ಕಾಲ್ಬೆಲಿಯಾ ಜಾನಪದ ಗೀತೆಗಳು ಮತ್ತು ನೃತ್ಯಗಳು (2010)
    • ಕೇರಳದ ಮುಡಿಯೆಟ್ಟು: ಆಚರಣಾತ್ಮಕ ರಂಗಭೂಮಿ ಮತ್ತು ನೃತ್ಯ ನಾಟಕ (2010)
    • ಗರ್ವಾಲ್ ಹಿಮಾಲಯದ ರಮ್ಮನ್: ಧಾರ್ಮಿಕ ಉತ್ಸವ ಮತ್ತು ಆಚರಣಾತ್ಮಕ ರಂಗಭೂಮಿ (2009)
    • ಕುಡಿಯಟ್ಟಂ, ಸಂಸ್ಕೃತ ರಂಗಭೂಮಿ (2008)
    • ವೇದ ಪಠಣದ ಸಂಪ್ರದಾಯ (2008)
    • ರಾಮಲೀಲಾ, ರಾಮಾಯಣದ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಪ್ರದರ್ಶನ (2008)
    • ದೀಪಾವಳಿ (2025) – ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಸೇರ್ಪಡೆಗೊಂಡಿದೆ.

    ಕೋಮುವಾರು ತೀರ್ಪು (Communal Award)

    ಇತಿಹಾಸ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಿ

    ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿ:

    • ಇತ್ತೀಚೆಗೆ, ಕೋಮುವಾರು ತೀರ್ಪು (Communal Award) ಘೋಷಣೆಯ ವಾರ್ಷಿಕೋತ್ಸವವನ್ನು ಆಚರಿಸಲಾಯಿತು.

    ಕೋಮುವಾರು ತೀರ್ಪಿನ ಕುರಿತು:

    • ಆಗಸ್ಟ್ 1932 ರಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಪ್ರಧಾನಿ ರಾಮ್ಸೆ ಮ್ಯಾಕ್‌ಡೊನಾಲ್ಡ್ ಇದನ್ನು ಘೋಷಿಸಿದರು.
    • ಉದ್ದೇಶ: ಇದು ದಮನಿತ ವರ್ಗಗಳಿಗೆ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಚುನಾವಣಾ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳನ್ನು ಮತ್ತು 71 ಮೀಸಲು ಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸಿತು.
    • ಇದು ಮುಸ್ಲಿಮರು, ಸಿಖ್ಖರು, ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ನರು, ಆಂಗ್ಲೋ-ಇಂಡಿಯನ್ನರು ಮತ್ತು ಯುರೋಪಿಯನ್ನರಿಗೂ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಚುನಾವಣಾ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸಿತು.
    • ಗುರಿ: ಅಲ್ಪಸಂಖ್ಯಾತರಿಗೆ ರಾಜಕೀಯ ಪ್ರಾತಿನಿಧ್ಯ ಮತ್ತು ರಕ್ಷಣೆ ಒದಗಿಸುವುದು ಇದರ ಪ್ರಮುಖ ಗುರಿಯಾಗಿತ್ತು.

    ಗಾಂಧೀಜಿಯವರ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ:

    • ದಮನಿತ ವರ್ಗಗಳಿಗೆ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಚುನಾವಣಾ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುವುದನ್ನು ಗಾಂಧೀಜಿ ವಿರೋಧಿಸಿದರು, ಏಕೆಂದರೆ ಇದು ಹಿಂದೂ ಸಮಾಜವನ್ನು ವಿಭಜಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ಅವರು ವಾದಿಸಿದರು.
    • ಅವರು ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 20, 1932 ರಂದು ಪೂನಾದಲ್ಲಿ ಆಮರಣಾಂತ ಉಪವಾಸ ಸತ್ಯಾಗ್ರಹವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು.
    • ಎಂ.ಸಿ. ರಾಜಾ ಮತ್ತು ಬಿ.ಜಿ. ಹಾರ್ನಿಮನ್ ಕೂಡ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಚುನಾವಣಾ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳನ್ನು ವಿರೋಧಿಸಿದರು.

    ಅಂಬೇಡ್ಕರ್ ಅವರ ನಿಲುವು:

    • ಡಾ. ಬಿ.ಆರ್. ಅಂಬೇಡ್ಕರ್ ಅವರು ದಮನಿತ ವರ್ಗಗಳಿಗೆ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಚುನಾವಣಾ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳನ್ನು ಪ್ರಬಲವಾಗಿ ಬೆಂಬಲಿಸಿದರು.
    • ದಮನಿತ ವರ್ಗಗಳಿಗೆ ಸ್ವತಂತ್ರ ರಾಜಕೀಯ ಪ್ರಾತಿನಿಧ್ಯದ ಅಗತ್ಯವಿದೆ ಎಂದು ಅವರು ಬಲವಾಗಿ ನಂಬಿದ್ದರು.
    • ಆರಂಭದಲ್ಲಿ, ದಮನಿತ ವರ್ಗಗಳ ಹಿತಾಸಕ್ತಿಗಳಿಗೆ ಆದ್ಯತೆ ನೀಡಿ ಅವರು ಯಾವುದೇ ರಾಜಿ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ನಿರಾಕರಿಸಿದರು.

    ಪೂನಾ ಒಪ್ಪಂದ:

    • ಗಾಂಧೀಜಿ ಮತ್ತು ಅಂಬೇಡ್ಕರ್ ನಡುವಿನ ಮಾತುಕತೆಗಳ ನಂತರ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 24, 1932 ರಂದು ಈ ಒಪ್ಪಂದಕ್ಕೆ ಸಹಿ ಹಾಕಲಾಯಿತು.
    • ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಚುನಾವಣಾ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳ ಬದಲಿಗೆ ಜಂಟಿ ಚುನಾವಣಾ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳನ್ನು  ಪರಿಚಯಿಸಲಾಯಿತು.
    • ಪ್ರಾಂತೀಯ ಶಾಸನಸಭೆಗಳಲ್ಲಿ ದಮನಿತ ವರ್ಗಗಳಿಗೆ ಮೀಸಲಿಟ್ಟ ಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು 71 ರಿಂದ 148 ಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚಿಸಲಾಯಿತು.
    • ಈ ಒಪ್ಪಂದವು ಕೋಮುವಾರು ತೀರ್ಪಿನ ಮಾರ್ಪಾಡಾಗಿ ಜಾರಿಗೆ ಬಂದಿತು.
    • ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ನಂತರವೂ ಪರಿಶಿಷ್ಟ ಜಾತಿಗಳಿಗೆ (SCs) ರಾಜಕೀಯ ಮೀಸಲಾತಿ ಮುಂದುವರೆಯಿತು.

    ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ಸ್ ಘಟಕ ಉತ್ಪಾದನಾ ಯೋಜನೆ (ECMS)

    ಆರ್ಥಿಕತೆ

    ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿ:

    • ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ಸ್ ಮತ್ತು ಮಾಹಿತಿ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಸಚಿವಾಲಯವು (MeitY) ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ಸ್ ಘಟಕ ಉತ್ಪಾದನಾ ಯೋಜನೆಯ (ECMS) ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಧನ ನೀಡಲು ಒಟ್ಟು ₹7,877 ಕೋಟಿ ಮೌಲ್ಯದ ಯೋಜನೆಗಳಿಗೆ ಅನುಮೋದನೆ ನೀಡಿದೆ.

    ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ಸ್ ಘಟಕ ಉತ್ಪಾದನಾ ಯೋಜನೆಯ (ECMS) ಕುರಿತು:

    • ಪ್ರಾರಂಭ: ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರವು ಇದನ್ನು 2025 ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು.
    • ಉದ್ದೇಶ: ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ ಘಟಕಗಳಿಗಾಗಿ ಬಲವಾದ ದೇಶೀಯ ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಆಮದು ಅವಲಂಬನೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವುದು.
    • ನೋಡಲ್ ಸಚಿವಾಲಯ: ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ಸ್ ಮತ್ತು ಮಾಹಿತಿ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಸಚಿವಾಲಯ (MeitY).
    • ಹಣಕಾಸು ಹಂಚಿಕೆ: 6 ವರ್ಷಗಳ ಅವಧಿಗೆ ಒಟ್ಟು ₹22,919 ಕೋಟಿ ಮೀಸಲಿಡಲಾಗಿದೆ.
    • ಪ್ರಮುಖ ಗಮನ: ಪ್ರಿಂಟೆಡ್ ಸರ್ಕ್ಯೂಟ್ ಬೋರ್ಡ್‌ಗಳು (PCBs), ಕ್ಯಾಮೆರಾ ಮಾಡ್ಯೂಲ್‌ಗಳು, ಡಿಸ್‌ಪ್ಲೇ ಮಾಡ್ಯೂಲ್‌ಗಳು, ಕನೆಕ್ಟರ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ ಉಪ-ಜೋಡಣೆಗಳ ಉತ್ಪಾದನೆಗೆ ಒತ್ತು ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ.
    • ಪ್ರಯೋಜನಗಳು: ಇದು ಹೂಡಿಕೆಯನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸುತ್ತದೆ, ಉದ್ಯೋಗಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುತ್ತದೆ, ಪೂರೈಕೆ ಸರಪಳಿಗಳನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ‘ಮೇಕ್ ಇನ್ ಇಂಡಿಯಾ’ ಉಪಕ್ರಮವನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುತ್ತದೆ.
    • ಮಹತ್ವ: ಭಾರತವನ್ನು ಜಾಗತಿಕ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ಸ್ ಉತ್ಪಾದನಾ ಕೇಂದ್ರವನ್ನಾಗಿ ಮಾಡುವ ಗುರಿಯನ್ನು ಈ ಯೋಜನೆಯು ಬೆಂಬಲಿಸುತ್ತದೆ.

    MQ-9B  ಸೀ ಗಾರ್ಡಿಯನ್ ಮಾನವರಹಿತ ವಿಮಾನ

    ವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ

    ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿ:

    • ಭಾರತೀಯ ನೌಕಾಪಡೆಗಾಗಿ ಎರಡು MQ-9B ಸಮುದ್ರ ಗಾರ್ಡಿಯನ್ ಹೈ-ಆಲ್ಟಿಟ್ಯೂಡ್ ಲಾಂಗ್-ಎಂಡ್ಯೂರೆನ್ಸ್ (HALE) ರಿಮೋಟ್ ಪೈಲಟೆಡ್ ಏರ್‌ಕ್ರಾಫ್ಟ್ ಸಿಸ್ಟಮ್‌ಗಳನ್ನು (RPAS) ಗುತ್ತಿಗೆಗೆ ಪಡೆಯಲು ರಕ್ಷಣಾ ಸಚಿವಾಲಯವು ಅಮೆರಿಕದ ಜನರಲ್ ಅಟಾಮಿಕ್ಸ್ ಏರೋನಾಟಿಕಲ್ ಸಂಸ್ಥೆಯೊಂದಿಗೆ ಒಪ್ಪಂದಕ್ಕೆ ಸಹಿ ಹಾಕಿದೆ.

    MQ-9B ಸಮುದ್ರ ಗಾರ್ಡಿಯನ್ ಮಾನವರಹಿತ ವಿಮಾನದ ಕುರಿತು:

    • ಪ್ರಕಾರ: ಹೆಚ್ಚು ಎತ್ತರದಲ್ಲಿ, ದೀರ್ಘಕಾಲದವರೆಗೆ ಹಾರಾಟ ನಡೆಸಬಲ್ಲ (HALE) ರಿಮೋಟ್ ನಿಯಂತ್ರಿತ ವಿಮಾನವಾಗಿದೆ.
    • ತಯಾರಕರು: ಜನರಲ್ ಅಟಾಮಿಕ್ಸ್ ಏರೋನಾಟಿಕಲ್ ಸಿಸ್ಟಮ್ಸ್, ಅಮೆರಿಕ (USA).
    • ಪಾತ್ರ: ಕಡಲ ಕಣ್ಗಾವಲು, ಬೇಹುಗಾರಿಕೆ ಮತ್ತು ಗುಪ್ತಚರ ಮಾಹಿತಿ ಸಂಗ್ರಹಣೆ.
    • ಪ್ರಮುಖ ಲಕ್ಷಣ: ಇದು ಸತತವಾಗಿ 40 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಗಂಟೆಗಳ ಕಾಲ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವ ಮತ್ತು ವಿಶಾಲವಾದ ಕಡಲ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಳ್ಳುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.
    • ಭಾರತದ ಬಳಕೆ: ಹಿಂದೂ ಮಹಾಸಾಗರ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಕಡಲ ಭದ್ರತೆಯ ಅರಿವು ಮತ್ತು ಕಣ್ಗಾವಲನ್ನು ಬಲಪಡಿಸಲು ಭಾರತೀಯ ನೌಕಾಪಡೆಯು MQ-9B ಸಮುದ್ರ ಗಾರ್ಡಿಯನ್‌ಗಳನ್ನು ಸ್ವಾಧೀನಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದೆ.
    • ಮಹತ್ವ: ಇದು ಅತಿ ದೂರದಲ್ಲಿರುವ ಹಡಗುಗಳು, ಜಲಾಂತರ್ಗಾಮಿ ನೌಕೆಗಳು ಮತ್ತು ಅನುಮಾನಾಸ್ಪದ ಕಡಲ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ ಮಾಡುವ ಭಾರತದ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ.
    • ಸೂಚನೆ: ಇದು ಮಾನವರಹಿತ ವಿಮಾನವಾಗಿದ್ದರೂ, ಸಂಪೂರ್ಣ ಸ್ವಾಯತ್ತವಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವ ಬದಲು ಆಪರೇಟರ್‌ಗಳಿಂದ ದೂರದಿಂದಲೇ ನಿಯಂತ್ರಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ.

    ಕರಡು ಶಾಂತಿ (SHANTI) ನಿಯಮಗಳು 2026

    ರಾಜಕೀಯ

    ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿ:

    • ಇತ್ತೀಚೆಗೆ, ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರವು ಕರಡು ಶಾಂತಿ (SHANTI) ನಿಯಮಗಳು, 2026 ನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದೆ.

    ಕರಡು ಶಾಂತಿ (SHANTI) ನಿಯಮಗಳು, 2026 ರ ಕುರಿತು:

    • ಪೂರ್ಣ ರೂಪ : ಭಾರತದ ಪರಿವರ್ತನೆಗಾಗಿ ಪರಮಾಣು ಶಕ್ತಿಯ ಸುಸ್ಥಿರ ಬಳಕೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಗತಿ (Sustainable Harnessing and Advancement of Nuclear Energy for Transforming India – SHANTI).
    • ಉದ್ದೇಶ: ಶಾಂತಿ (SHANTI) ಕಾಯ್ದೆ, 2025 ನ್ನು ಕಾರ್ಯಗತಗೊಳಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಭಾರತದ ಪರಮಾಣು ಶಕ್ತಿ ವಲಯವನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸುವುದು.
    • ಖಾಸಗಿ ಭಾಗವಹಿಸುವಿಕೆ: ಪರಮಾಣು ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಖಾಸಗಿ ವಲಯದ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳುವಿಕೆಗಾಗಿ ಇದು ಚೌಕಟ್ಟನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ.
    • ಪರವಾನಗಿ: ಪರಮಾಣು ಸ್ಥಾವರದ ಸಂಪೂರ್ಣ ಜೀವಿತಾವಧಿಯನ್ನು ಒಳಗೊಳ್ಳುವಂತಹ ಸಂಯೋಜಿತ ಪರವಾನಗಿಯನ್ನು ಇದು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ.
    • ಸುರಕ್ಷತೆ: ಇದು ಪರಮಾಣು ಸುರಕ್ಷತೆ, ವಿಕಿರಣ ರಕ್ಷಣೆ ಮತ್ತು ತುರ್ತು ಸಿದ್ಧತೆಗಳ ಅವಶ್ಯಕತೆಗಳನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುತ್ತದೆ.
    • ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆ: ಪರಮಾಣು ಹಾನಿಯ ವಿರುದ್ಧ ಆಪರೇಟರ್‌ಗಳು ವಿಮೆ ಅಥವಾ ಆರ್ಥಿಕ ಭದ್ರತೆಯನ್ನು ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿ ನಿರ್ವಹಿಸಬೇಕು.
    • ಪರಮಾಣು ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆ ನಿಧಿ: ಪರಿಹಾರವನ್ನು ಒದಗಿಸಲು ಆಪರೇಟರ್ ಸುಂಕಗಳ ಮೂಲಕ ಬೆಂಬಲಿತವಾದ ನಿಧಿಯನ್ನು ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಲಾಗಿದೆ.
    • ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ: ಇದು ಭಾರತೀಯ ನಿಯಂತ್ರಣ ಅಗತ್ಯತೆಗಳಿಗೆ ಒಳಪಟ್ಟು, ವಿದೇಶಿ ಪರಮಾಣು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಗಳ ಬಳಕೆಯನ್ನು ಸುಗಮಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ.
    • ಗುರಿ: 2047 ರ ವೇಳೆಗೆ 100 GW ಪರಮಾಣು ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಮತ್ತು 2070 ರ ವೇಳೆಗೆ ನಿವ್ವಳ-ಶೂನ್ಯ ಹೊರಸೂಸುವಿಕೆ ಸಾಧಿಸುವ ಭಾರತದ ಗುರಿಗಳನ್ನು ಇದು ಬೆಂಬಲಿಸುತ್ತದೆ.

    Related Articles

  • ಕರ್ನಾಟಕ ಮತ್ತು ಗ್ರೂಪ್ ಸಿ ಪ್ರಚಲಿತ ವಿದ್ಯಮಾನಗಳು – 10 ಆಗಸ್ಟ್ 2026 ರಿಂದ 14 ಆಗಸ್ಟ್ 2026

    ನೇಮಕಾತಿಗಳು

    1. ಕಲ್ಕತ್ತಾ ಮತ್ತು ಬಾಂಬೆ ಹೈಕೋರ್ಟ್‌ಗಳಿಗೆ ಮುಖ್ಯ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿಗಳ ನೇಮಕ

    • ಕಲ್ಕತ್ತಾ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ಮತ್ತು ಬಾಂಬೆ ಹೈಕೋರ್ಟ್‌ಗಳ ಮುಖ್ಯ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿಗಳಾಗಿ ಬಡ್ತಿ ನೀಡಲು ಕ್ರಮವಾಗಿ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ಆರ್.ವಿ. ಘುಗೆ ಮತ್ತು ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ಎಂ.ಸಿ. ತ್ರಿಪಾಠಿ ಅವರನ್ನು ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಕೊಲಿಜಿಯಂ ಶಿಫಾರಸು ಮಾಡಿದೆ.

    • ಸಂವಿಧಾನದ 217ನೇ ವಿಧಿಯ ಅಡಿಯಲ್ಲಿರುವ ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯ ಪ್ರಕಾರ, ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ಘುಗೆ ಅವರು (ಈ ಹಿಂದೆ ಬಾಂಬೆ ಹೈಕೋರ್ಟ್‌ನ ಹಂಗಾಮಿ ಮುಖ್ಯ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ) ಕಲ್ಕತ್ತಾ ಹೈಕೋರ್ಟ್‌ನ ನೇತೃತ್ವ ವಹಿಸಲಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ತ್ರಿಪಾಠಿ ಅವರು (ಅಲಹಾಬಾದ್ ಹೈಕೋರ್ಟ್‌ನಿಂದ) ಬಾಂಬೆ ಹೈಕೋರ್ಟ್‌ನ 50ನೇ ಮುಖ್ಯ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿಯಾಗಿ ನೇಮಕಗೊಳ್ಳಲಿದ್ದಾರೆ.

     

    2. ಭೂ ವಿಜ್ಞಾನ ಸಚಿವಾಲಯದ (MoES) ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯಾಗಿ ಡಾ. ಶ್ರೀನಿವಾಸ ಕುಮಾರ್ ತುಮ್ಮಲಾ ನೇಮಕ

    ಡಾ. ಶ್ರೀನಿವಾಸ ಕುಮಾರ್ ತುಮ್ಮಲಾ ಅವರು ಭೂ ವಿಜ್ಞಾನ ಸಚಿವಾಲಯದ (MoES) ಹೊಸ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯಾಗಿ ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಅಧಿಕಾರ ವಹಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಸಾಗರಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ವಿಪತ್ತು ಮುನ್ಸೂಚನಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿನ ತಮ್ಮ ಅಪಾರ ಪರಿಣತಿಯೊಂದಿಗೆ, ಇವರು ಸಚಿವಾಲಯದ ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ಮತ್ತು ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಕಾರ್ಯಭಾರವನ್ನು ಮುನ್ನಡೆಸಲಿದ್ದು, ಭಾರತದ ಹವಾಮಾನ, ಹವಾಮಾನಶಾಸ್ತ್ರ, ಸಾಗರ ಮತ್ತು ಭೂಕಂಪನ ಸಂಶೋಧನಾ ಉಪಕ್ರಮಗಳಲ್ಲಿನ ನಿರ್ಣಾಯಕ ಪ್ರಗತಿಗಳ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ ನಡೆಸಲಿದ್ದಾರೆ.

    ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು

    1. 2026ನೇ ಸಾಲಿನ ಡಿರಾಕ್ ಪದಕ ಗೆದ್ದ ದೀಪಕ್ ಧರ್

    ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿ: 

    • ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಭಾರತೀಯ ಸೈದ್ಧಾಂತಿಕ ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ ಪ್ರೊ. ದೀಪಕ್ ಧರ್ ಅವರಿಗೆ ಸಂಖ್ಯಾಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರಕ್ಕೆ ಅವರು ನೀಡಿದ ಅದ್ಭುತ ಕೊಡುಗೆಗಳಿಗಾಗಿ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ ಡಿರಾಕ್ ಪದಕವನ್ನು ನೀಡಿ ಗೌರವಿಸಲಾಗಿದೆ.

    ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶಗಳು:

    • ಪ್ರಶಸ್ತಿ: 2026ರ ಡಿರಾಕ್ ಪದಕ (ICTP ಡಿರಾಕ್ ಪದಕ).

    • ಪುರಸ್ಕೃತರು: ಪ್ರೊ. ದೀಪಕ್ ಧರ್ (ಬೆಂಗಳೂರಿನ ICTS-TIFR ನಲ್ಲಿ INSA ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರೊಫೆಸರ್).

    • ಪ್ರದಾನ ಮಾಡುವ ಪ್ರಾಧಿಕಾರ: ಇಂಟರ್‌ನ್ಯಾಷನಲ್ ಸೆಂಟರ್ ಫಾರ್ ಥಿಯರೆಟಿಕಲ್ ಫಿಸಿಕ್ಸ್ (ICTP, ಟ್ರೈಸ್ಟೆ, ಇಟಲಿ).

    • ಪ್ರಮುಖ ಸಾಧನೆ: ಸಂಖ್ಯಾಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ವಿಷಯಕ್ಕೆ ಅವರ ಮೂಲಭೂತ ಕೊಡುಗೆಗಳಿಗಾಗಿ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಅಬೆಲಿಯನ್ ಸ್ಯಾಂಡ್‌ಪೈಲ್ ಮಾದರಿ, ಸ್ವಯಂ-ಸಂಘಟಿತ ನಿರ್ಣಾಯಕತೆ ಮತ್ತು ಫ್ರ್ಯಾಕ್ಟಲ್ ಲ್ಯಾಟಿಸ್‌ಗಳ ಮೇಲಿನ ಸಂಖ್ಯಾಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರದ ಅವರ ಪ್ರವರ್ತಕ ಸಂಶೋಧನಾ ಕಾರ್ಯಗಳಿಗಾಗಿ ಈ ಗೌರವವನ್ನು ನೀಡಲಾಗಿದೆ.

    ಪ್ರಶಸ್ತಿಯ ಕುರಿತು:

    • ನೊಬೆಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ವಿಜೇತ ಪಾಲ್ ಡಿರಾಕ್ ಅವರ ಗೌರವಾರ್ಥವಾಗಿ 1985ರಲ್ಲಿ ಈ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು.

    • ಸೈದ್ಧಾಂತಿಕ ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರಕ್ಕೆ ಗಮನಾರ್ಹವಾದ, ಮೂಲ ಕೊಡುಗೆಗಳನ್ನು ನೀಡಿದ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳಿಗೆ ICTP ವತಿಯಿಂದ ವಾರ್ಷಿಕವಾಗಿ ಈ ಪದಕವನ್ನು ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ.

     

    2. 2026ರ ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಭಾಷಾಶಾಸ್ತ್ರ ಒಲಿಂಪಿಯಾಡ್‌ನಲ್ಲಿ 4 ಪದಕಗಳನ್ನು ಗೆದ್ದ ಭಾರತ ತಂಡ

    ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿ: 

    • ರೊಮೇನಿಯಾದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಭಾಷಾಶಾಸ್ತ್ರ ಸ್ಪರ್ಧೆಯಲ್ಲಿ ಭಾರತೀಯ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ನಾಲ್ಕು ಪದಕಗಳನ್ನು ಮುಡಿಗೇರಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ.

    ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶಗಳು:

    • ಪ್ರಶಸ್ತಿ: IOL 2026ರಲ್ಲಿ 1 ಚಿನ್ನ, 3 ಕಂಚಿನ ಪದಕಗಳು (ಮತ್ತು 1 ಗೌರವಾನ್ವಿತ ಉಲ್ಲೇಖ).

    • ಪುರಸ್ಕೃತರು: ಶ್ರೀಲಕ್ಷ್ಮಿ ವೆಂಕಟರಾಮನ್ (ಚಿನ್ನ); ಆರವ್ ಅನಿಲ್ ರಾವ್, ನಿಶಾಂತ್ ಶಂಕರ್ ಲಕ್ಷ್ಮಣನ್ ಮತ್ತು ಅದ್ವೈ ಮಿಶ್ರಾ (ಕಂಚು).

    • ಸ್ಥಳ: ಬುಚಾರೆಸ್ಟ್, ರೊಮೇನಿಯಾ.

    • ಪ್ರಮುಖ ಸಾಧನೆ: IIIT ಹೈದರಾಬಾದ್‌ನಿಂದ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ ಪಡೆದ ಈ ತಂಡವು, 40ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ದೇಶಗಳ ಸ್ಪರ್ಧಿಗಳ ವಿರುದ್ಧ ಕಂಪ್ಯೂಟೇಶನಲ್ ಲಾಜಿಕ್ ಅನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಪರಿಚಯವಿಲ್ಲದ ಭಾಷೆಗಳನ್ನು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಡಿಕೋಡ್ ಮಾಡಿದೆ.

    ಸ್ಪರ್ಧೆಯ ಕುರಿತು:

    • ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಭಾಷಾಶಾಸ್ತ್ರ ಒಲಿಂಪಿಯಾಡ್ (IOL) ಎಂಬುದು ಪ್ರೌಢಶಾಲಾ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗಾಗಿ ನಡೆಯುವ ಜಾಗತಿಕ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಒಲಿಂಪಿಯಾಡ್ ಆಗಿದ್ದು, ಇದು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ಭಾಷಾಶಾಸ್ತ್ರದ ಪೂರ್ವ ಜ್ಞಾನಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ತಾರ್ಕಿಕ ತಾರ್ಕಿಕತೆ ಮತ್ತು ಮಾದರಿ ಗುರುತಿಸುವಿಕೆಯನ್ನು ಪರೀಕ್ಷಿಸುತ್ತದೆ.

    • 2009ರಿಂದ ಈ ಸ್ಪರ್ಧೆಯಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸುತ್ತಿರುವ ಭಾರತವು, ಪ್ರಸ್ತುತ 37 ವೈಯಕ್ತಿಕ ಪದಕಗಳ ಸಂಚಿತ ದಾಖಲೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.

     

    3. ಸಂಗೀತ ನಾಟಕ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು 2024-25

    ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿ: 

    • ಭಾರತದ ಪ್ರದರ್ಶನ ಕಲೆಗಳಿಗೆ ವಿಶಿಷ್ಟ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡಿದ 115 ಪ್ರಖ್ಯಾತ ಕಲಾವಿದರನ್ನು ಗುರುತಿಸಿ ನವದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿ ದೌಪದಿ ಮುರ್ಮು ಅವರು 2024 ಮತ್ತು 2025ನೇ ಸಾಲಿನ ಸಂಗೀತ ನಾಟಕ ಅಕಾಡೆಮಿ ಫೆಲೋಶಿಪ್ ಮತ್ತು ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳನ್ನು ಪ್ರದಾನ ಮಾಡಲಿದ್ದಾರೆ.

    ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶಗಳು:

    • ಪ್ರಶಸ್ತಿ: ಸಂಗೀತ ನಾಟಕ ಅಕಾಡೆಮಿ ಫೆಲೋಶಿಪ್ (ಅಕಾಡೆಮಿ ರತ್ನ) ಮತ್ತು ಸಂಗೀತ ನಾಟಕ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು (ಅಕಾಡೆಮಿ ಪುರಸ್ಕಾರ).

    • ಪುರಸ್ಕೃತರು: ಭಾರತದಾದ್ಯಂತ ಇರುವ 115 ಕಲಾವಿದರು ಈ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗೆ ಭಾಜನರಾಗಿದ್ದು, ಇದರಲ್ಲಿ 7 ಅಕಾಡೆಮಿ ಫೆಲೋಗಳು ಮತ್ತು 108 ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ವಿಜೇತರು ಸೇರಿದ್ದಾರೆ.

    • ಪ್ರದಾನ ಮಾಡುವ ಪ್ರಾಧಿಕಾರ: ಸಂಗೀತ ನಾಟಕ ಅಕಾಡೆಮಿ.

    • ಪ್ರದಾನ ಮಾಡುವವರು: ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿ ದೌಪದಿ ಮುರ್ಮು ಅವರು, ನವದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ.

    • ಪ್ರಮುಖ ಸಾಧನೆ: ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತ, ನೃತ್ಯ, ರಂಗಭೂಮಿ, ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಮತ್ತು ಜಾನಪದ ಕಲೆಗಳು ಹಾಗೂ ಸೂತ್ರದ ಬೊಂಬೆಯಾಟದ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿನ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಮತ್ತು ನಿರಂತರ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಕೊಡುಗೆಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಿ ಈ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ.

    ಪ್ರಶಸ್ತಿಯ ಕುರಿತು:

    • ಸಂಗೀತ, ನೃತ್ಯ ಮತ್ತು ನಾಟಕಗಳಿಗಾಗಿ ಭಾರತದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಅಕಾಡೆಮಿಯಾಗಿ ಸ್ಥಾಪಿತವಾಗಿರುವ ಈ ಸಂಸ್ಥೆಯು 1952ರಿಂದ ಈ ಅತ್ಯುನ್ನತ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಗೌರವಗಳನ್ನು ಪ್ರದಾನ ಮಾಡುತ್ತಿದೆ.

    • ಅಕಾಡೆಮಿ ರತ್ನ (ಫೆಲೋಶಿಪ್): ಇದು ಸಂಸ್ಥೆಯ ಅತ್ಯುನ್ನತ ಮತ್ತು ಅತ್ಯಂತ ವಿಶೇಷವಾದ ಗೌರವವಾಗಿದೆ. ಈ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯು ₹3,00,000 ನಗದು ಪುರಸ್ಕಾರ, ತಾಮ್ರಪತ್ರ ಮತ್ತು ಅಂಗವಸ್ತ್ರವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ.

    • ಅಕಾಡೆಮಿ ಪುರಸ್ಕಾರ (ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು): ಈ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯು ₹1,00,000 ನಗದು ಪುರಸ್ಕಾರ, ತಾಮ್ರಪತ್ರ ಮತ್ತು ಅಂಗವಸ್ತ್ರವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ.

    2024-25ನೇ ಸಾಲಿನ ಅಕಾಡೆಮಿ ರತ್ನ (ಫೆಲೋಶಿಪ್) ಪುರಸ್ಕೃತರ ಪಟ್ಟಿ:

    ಕ್ರ.ಸಂ.

    ಅಕಾಡೆಮಿ ಫೆಲೋ ಹೆಸರು

    ಕಲಾ ಕ್ಷೇತ್ರ / ಪ್ರಮುಖ ಕೊಡುಗೆ

    1

    ರಾಮ್‌ಲಾಲ್ ಬರೇತ್

    ಕಥಕ್ (ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ನೃತ್ಯ)

    2

    ಎ.ವಿ. ಆನಂದ್

    ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತ (ವಾದ್ಯ – ಮೃದಂಗ)

    3

    ರೀಟಾ ಗಂಗೂಲಿ

    ಹಿಂದೂಸ್ತಾನಿ ಸಂಗೀತ ಮತ್ತು ನೃತ್ಯ (ಗಾಯಕಿ ಮತ್ತು ನರ್ತಕಿ)

    4

    ಪುರು ದಧೀಚ್

    ಕಥಕ್ (ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ನೃತ್ಯ)

    5

    ಚಿತ್ತರಂಜನ್ ಜ್ಯೋತಿಷಿ

    ಹಿಂದೂಸ್ತಾನಿ ಸಂಗೀತ (ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಗಾಯನ)

    6

    ಪಸುಮಾರ್ತಿ ರತ್ತಯ್ಯ ಶರ್ಮಾ

    ಕೂಚಿಪುಡಿ (ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ನೃತ್ಯ)

    7

    ಸುಧಾರಾಣಿ ರಘುಪತಿ

    ಭರತನಾಟ್ಯ (ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ನೃತ್ಯ)

     

    4. ಲೋಕಮಾನ್ಯ ತಿಲಕ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿ 2026

    ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿ: 

    • ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ ಪುಣೆಯಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಸಮಾರಂಭದಲ್ಲಿ ಕೇಂದ್ರ ಗೃಹ ಸಚಿವ ಅಮಿತ್ ಶಾ ಅವರು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಭದ್ರತಾ ಸಲಹೆಗಾರ (NSA) ಅಜಿತ್ ದೋವಲ್ ಅವರಿಗೆ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ ‘ಲೋಕಮಾನ್ಯ ತಿಲಕ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿ 2026’ ನ್ನು ಪ್ರದಾನ ಮಾಡಿದರು.

    ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶಗಳು:

    • ಪುರಸ್ಕೃತರು: ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಅತಿ ಸುದೀರ್ಘ ಕಾಲ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಭದ್ರತಾ ಸಲಹೆಗಾರ ಮತ್ತು ಮಲ್ಟಿ ಏಜೆನ್ಸಿ ಸೆಂಟರ್‌ನ (MAC) ಸಂಸ್ಥಾಪಕ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾದ NSA ಅಜಿತ್ ದೋವಲ್.

    • ಪ್ರದಾನ ಮಾಡಿದವರು: ಕೇಂದ್ರ ಗೃಹ ಸಚಿವ ಅಮಿತ್ ಶಾ.

    • ಪ್ರಶಸ್ತಿ ನೀಡುವ ಸಂಸ್ಥೆ: ಲೋಕಮಾನ್ಯ ತಿಲಕ್ ಸ್ಮಾರಕ ಟ್ರಸ್ಟ್.

    • ಪ್ರಶಸ್ತಿಗೆ ಕಾರಣ: ಭಾರತದ ಆಂತರಿಕ ಮತ್ತು ಬಾಹ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಭದ್ರತಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುವಲ್ಲಿನ ಅವರ ಅಸಾಧಾರಣ ನಾಯಕತ್ವ ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸೇವೆಗಾಗಿನ ಅವರ ದೀರ್ಘಕಾಲದ ಸಮರ್ಪಣಾ ಭಾವವನ್ನು ಗುರುತಿಸಿ ಈ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ನೀಡಲಾಗಿದೆ.

    • ಐತಿಹಾಸಿಕ ಹಿನ್ನೆಲೆ: ಶ್ರೇಷ್ಠ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯವಾದಿ ಮತ್ತು ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟಗಾರರಾದ ಲೋಕಮಾನ್ಯ ಬಾಲಗಂಗಾಧರ ತಿಲಕ್ ಅವರ ಪುಣ್ಯತಿಥಿಯ ಸ್ಮರಣಾರ್ಥವಾಗಿ ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಆಗಸ್ಟ್ 1ರಂದು ಈ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಪ್ರದಾನ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. 2026ರ ಸಮಾರಂಭವು ಅವರ 106ನೇ ಪುಣ್ಯತಿಥಿಯನ್ನು ಗುರುತಿಸಿದೆ.

    ಪ್ರಶಸ್ತಿಯ ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶಗಳು:

    ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶಗಳು

    ಪ್ರಮುಖ ವಿವರಗಳು

    ಸ್ಥಾಪನೆಯಾದ ವರ್ಷ

    1983

    ಪ್ರದಾನ ಮಾಡುವ ದಿನಾಂಕ

    ಆಗಸ್ಟ್ 1 (ಲೋಕಮಾನ್ಯ ತಿಲಕರ ಪುಣ್ಯತಿಥಿ)

    ಮೊದಲ ಪುರಸ್ಕೃತರು (1983)

    ಸಮಾಜವಾದಿ ನಾಯಕ ಎಸ್. ಎಂ. ಜೋಶಿ

    ಇತ್ತೀಚಿನ ಪ್ರಮುಖ ಪುರಸ್ಕೃತರು

    ನಿತಿನ್ ಗಡ್ಕರಿ (2025), ಸುಧಾಮೂರ್ತಿ (2024), ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿ (2023)

    ಪ್ರಮುಖ ದಿನಾಚರಣೆಗಳು

    1. ವಿಶ್ವ ಆನೆಗಳ ದಿನ 2026 

    • ಆಚರಿಸುವ ದಿನಾಂಕ: ಈ ದಿನವನ್ನು ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಆಗಸ್ಟ್ 12 ರಂದು ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
    • ಆಯೋಜಿಸುವ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು: ವಿಶ್ವ ಆನೆಗಳ ಸೊಸೈಟಿ ಮತ್ತು ಜಾಗತಿಕ ವನ್ಯಜೀವಿ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಜಂಟಿಯಾಗಿ ಈ ದಿನವನ್ನು ಆಯೋಜಿಸುತ್ತವೆ.
    • ಉದ್ದೇಶ: ಆನೆಗಳ ಸಂರಕ್ಷಣೆ, ಅವುಗಳ ನಿರ್ಣಾಯಕ ಆವಾಸಸ್ಥಾನಗಳ ರಕ್ಷಣೆ, ಮತ್ತು ಬೇಟೆಯಾಡುವಿಕೆ, ಅಕ್ರಮ ದಂತ ವ್ಯಾಪಾರ ಹಾಗೂ ಮಾನವ-ಆನೆ ಸಂಘರ್ಷದಂತಹ ಅಸ್ತಿತ್ವದ ಬೆದರಿಕೆಗಳನ್ನು ತಗ್ಗಿಸುವ ತುರ್ತು ಅಗತ್ಯದ ಬಗ್ಗೆ ಜಾಗತಿಕ ಅರಿವು ಮೂಡಿಸುವುದು ಇದರ ಪ್ರಮುಖ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿದೆ.
    • ಧ್ಯೇಯವಾಕ್ಯ: ಈ ವರ್ಷದ ಧ್ಯೇಯವಾಕ್ಯವು “ಆನೆಗಳಿಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡಲು ಜಗತ್ತನ್ನು ಒಟ್ಟುಗೂಡಿಸುವುದು” (“Bringing the World Together to Help Elephants”) ಎಂಬುದಾಗಿದೆ.

     

    2. ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಯುವ ದಿನ 2026

    • ಆಚರಿಸುವ ದಿನಾಂಕ: ಈ ದಿನವನ್ನು ಆಗಸ್ಟ್ 12 ರಂದು ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
    • ಆಯೋಜಿಸುವ ಸಂಸ್ಥೆ: ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆ (UN) ಈ ದಿನಾಚರಣೆಯನ್ನು ಆಯೋಜಿಸುತ್ತದೆ.
    • ಉದ್ದೇಶ: ಸಾಮಾಜಿಕ, ಆರ್ಥಿಕ ಮತ್ತು ಸುಸ್ಥಿರ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುವಲ್ಲಿ ಯುವಜನರ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಗುರುತಿಸುವುದು, ಹಾಗೂ ನಿರುದ್ಯೋಗ, ಡಿಜಿಟಲ್ ಅಸಮಾನತೆ ಮತ್ತು ಹವಾಮಾನ ಬದಲಾವಣೆಯಂತಹ ಸವಾಲುಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸುವಲ್ಲಿ ಜಾಗತಿಕ ಸಹಕಾರವನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುವುದು ಇದರ ಮುಖ್ಯ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿದೆ.
    • ಧ್ಯೇಯವಾಕ್ಯ: ಈ ವರ್ಷದ ಧ್ಯೇಯವಾಕ್ಯವು “ವಿಭಿನ್ನ ಸನ್ನಿವೇಶಗಳು, ಸಾಮಾನ್ಯ ಆಕಾಂಕ್ಷೆಗಳು” (“Different Contexts, Common Aspirations”) ಎಂಬುದಾಗಿದೆ.

    ಸೇನಾ ಸಮರಾಭ್ಯಾಸಗಳು

    ರೋಟರ್ ಕ್ಲ್ಯಾಪ್ III ಸಮರಾಭ್ಯಾಸ

    ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿ: 

    • ರಾಜಸ್ಥಾನದ ಜೈಸಲ್ಮೇರ್ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಪೋಖ್ರಾನ್ ಫೀಲ್ಡ್ ಫೈರಿಂಗ್ ರೇಂಜ್‌ನಲ್ಲಿ ಭಾರತೀಯ ವಾಯುಪಡೆಯು (IAF) ವಾರದ ಕಾಲ ನಡೆದ ತನ್ನ ವಿಶೇಷ ಡ್ರೋನ್-ನಿಗ್ರಹ ಸಮರಾಭ್ಯಾಸವಾದ ರೋಟರ್ ಕ್ಲ್ಯಾಪ್ III ಅನ್ನು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಮುಕ್ತಾಯಗೊಳಿಸಿದೆ.

    ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶಗಳು:

    • ಸ್ವರೂಪ ಮತ್ತು ಆವೃತ್ತಿ: ಇದು ಕೇವಲ ಭಾರತೀಯ ವಾಯುಪಡೆಯು (IAF) ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ನಡೆಸುವ ದೇಶೀಯ, ವಿಶೇಷ ರೋಟರಿ-ವಿಂಗ್ (ಹೆಲಿಕಾಪ್ಟರ್) ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯ ಸಮರಾಭ್ಯಾಸದ 3ನೇ ಆವೃತ್ತಿಯಾಗಿದೆ.
    • ಮೂಲ ಉದ್ದೇಶ: ಆಧುನಿಕ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಶತ್ರುಗಳ ಡ್ರೋನ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ತಗ್ಗು ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಹಾರುವ ವೈಮಾನಿಕ ಬೆದರಿಕೆಗಳನ್ನು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚುವ, ಟ್ರ್ಯಾಕ್ ಮಾಡುವ ಮತ್ತು ತಟಸ್ಥಗೊಳಿಸುವ ಉದ್ದೇಶದೊಂದಿಗೆ ಇದು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ “UAS ನಿರೋಧಕ” ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳ ಸುತ್ತ ಕೇಂದ್ರೀಕೃತವಾಗಿದೆ.
    • ಭೌಗೋಳಿಕ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ: ಗಡಿಯಾಚೆಗಿನ ಡ್ರೋನ್ ಕಣ್ಗಾವಲಿನ ವಿರುದ್ಧ ತಂತ್ರಗಳು, ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಗಳು ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯವಿಧಾನಗಳನ್ನು (TTPs) ಪರಿಷ್ಕರಿಸಲು ಹಾಗೂ ಲೈವ್-ಫೈರ್ ಕ್ಷಿಪಣಿ ಮತ್ತು ರಾಕೆಟ್ ದಾಳಿಗಳನ್ನು ಮೌಲ್ಯೀಕರಿಸಲು, ಇದನ್ನು ಪಶ್ಚಿಮ ಮರುಭೂಮಿ ವಲಯದ (ಪೋಖ್ರಾನ್) ಕಠಿಣ ಮರುಭೂಮಿ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ನಡೆಸಲಾಗಿದೆ.
    • ಸಮಗ್ರ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳು: ಲೈವ್ ಫೈರಿಂಗ್ ಅನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ, ಇದು ಯುದ್ಧದ ಬೆದರಿಕೆ ಇರುವ ವಾತಾವರಣದಲ್ಲಿ ನಿಖರವಾದ ದಾಳಿಗಳು, ವೈಮಾನಿಕ ವಿಚಕ್ಷಣೆ, ಯುದ್ಧಭೂಮಿಯ ಬೆಂಬಲ, ಪಡೆಗಳ ನಿಯೋಜನೆ, ಮತ್ತು ಸಾವುನೋವುಗಳ ಸ್ಥಳಾಂತರಿಸುವಿಕೆ ಸೇರಿದಂತೆ ಸಮಗ್ರ ಯುದ್ಧತಂತ್ರದ ಡ್ರಿಲ್‌ಗಳನ್ನು ಸಂಯೋಜಿಸಿದೆ.

    ಭಾಗವಹಿಸುವ ಹೆಲಿಕಾಪ್ಟರ್ ಪಡೆಯ ಬಗ್ಗೆ:

    ಪ್ಲಾಟ್‌ಫಾರ್ಮ್ ವರ್ಗ

    ಹೆಲಿಕಾಪ್ಟರ್ ಮಾದರಿಗಳು

    ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯ ಪಾತ್ರ

    ದಾಳಿ ಮತ್ತು ಅಸಾಲ್ಟ್

    AH-64 ಅಪಾಚೆ, Mi-25/35

    ಶಸ್ತ್ರಸಜ್ಜಿತ ವಾಹನಗಳ ನಿಗ್ರಹ, ನಿಕಟ ವೈಮಾನಿಕ ಬೆಂಬಲ, ಮತ್ತು ಆಕ್ರಮಣಕಾರಿ ನೆಲದ ದಾಳಿ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತವೆ.

    ಲಘು ಯುದ್ಧ ಹೆಲಿಕಾಪ್ಟರ್

    HAL ಪ್ರಚಂಡ್ (LCH)

    ದೇಶೀಯ ಯುದ್ಧ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳು ಮತ್ತು ನಿಖರವಾದ ಗುರಿ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

    ಭಾರೀ ಮತ್ತು ಮಧ್ಯಮ ಸಾಗಣೆ

    CH-47F(I) ಚಿನೂಕ್, Mi-17 V5

    ಬೃಹತ್-ಸಾಗಣೆ ಸಾರಿಗೆ, ಸಾಗಾಣಿಕೆ ಮತ್ತು ಪಡೆಗಳ ನಿಯೋಜನೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸುತ್ತವೆ.

    ಯುಟಿಲಿಟಿ ಮತ್ತು ಬಹು-ಪಾತ್ರ

    HAL ಧ್ರುವ್ (ALH)

    ವೈಮಾನಿಕ ವಿಚಕ್ಷಣೆ, ಕಣ್ಗಾವಲು, ಶೋಧನೆ-ಮತ್ತು-ರಕ್ಷಣೆ, ಹಾಗೂ ಸ್ಥಳಾಂತರಿಸುವಿಕೆ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ನಡೆಸುತ್ತವೆ.

    ಶ್ರೇಯಾಂಕಗಳು ಮತ್ತು ವರದಿಗಳು

    ಬಾರ್ಕ್ಲೇಸ್-ಹುರುನ್ ಇಂಡಿಯಾ ಅತ್ಯಮೂಲ್ಯ ಕೌಟುಂಬಿಕ ಉದ್ಯಮಗಳ ಪಟ್ಟಿ 2026

    ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದವರು: 

    • ಬಾರ್ಕ್ಲೇಸ್ ಪ್ರೈವೇಟ್ ಕ್ಲೈಂಟ್ಸ್ ಮತ್ತು ಹುರುನ್ ಇಂಡಿಯಾ ಜಂಟಿಯಾಗಿ ಈ ಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿವೆ.

    ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶಗಳು:

    • ಒಟ್ಟು ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ: ಭಾರತದ ಅಗ್ರ 300 ಕೌಟುಂಬಿಕ ಉದ್ಯಮಗಳು ₹138 ಲಕ್ಷ ಕೋಟಿ ($1.46 ಟ್ರಿಲಿಯನ್) ಮೌಲ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಇದು ವಿಶ್ವದ 18ನೇ-ಅತಿದೊಡ್ಡ ಆರ್ಥಿಕತೆಗೆ ಸಮನಾಗಿದೆ.
    • ಸಂಪತ್ತಿನ ಕ್ರೇಂದ್ರೀಕರಣ: ಅಗ್ರ ಮೂರು ಕುಟುಂಬಗಳು (ಅಂಬಾನಿ, ಬಿರ್ಲಾ, ಜಿಂದಾಲ್) ₹42 ಲಕ್ಷ ಕೋಟಿ ಮೌಲ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಇದು ಭಾರತದ ಒಟ್ಟು ಪಟ್ಟಿ ಮಾಡಲಾದ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಬಂಡವಾಳೀಕರಣದ ಸರಿಸುಮಾರು 9% ರಷ್ಟಿದೆ.
    • ಮೊದಲ ತಲೆಮಾರಿನ ನಾಯಕರು: ಅದಾನಿ ಕುಟುಂಬವು ಮೊದಲ ತಲೆಮಾರಿನ ಉದ್ಯಮಗಳಲ್ಲಿ ₹19.57 ಲಕ್ಷ ಕೋಟಿ ಮೌಲ್ಯದೊಂದಿಗೆ ಅಗ್ರಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದೆ.

    ಕಾರ್ಯಕ್ಷಮತೆಯ ಮಾಪನ (ಅಗ್ರ 10 ಪರಂಪರೆಯ ಕೌಟುಂಬಿಕ ಉದ್ಯಮಗಳು):

    ಶ್ರೇಯಾಂಕ

    ವ್ಯಾಪಾರ ಕುಟುಂಬ

    ಮೂಲ ಗುಂಪು

    ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ (₹ ಲಕ್ಷ ಕೋಟಿಗಳಲ್ಲಿ)

    1ನೇ

    ಅಂಬಾನಿ ಕುಟುಂಬ

    ರಿಲಯನ್ಸ್ ಇಂಡಸ್ಟ್ರೀಸ್

    25.82

    2ನೇ

    ಬಿರ್ಲಾ ಕುಟುಂಬ

    ಆದಿತ್ಯ ಬಿರ್ಲಾ ಗ್ರೂಪ್

    8.13

    3ನೇ

    ಜಿಂದಾಲ್ ಕುಟುಂಬ

    JSW ಸ್ಟೀಲ್

    8.01

    4ನೇ

    ಬಜಾಜ್ ಕುಟುಂಬ

    ಬಜಾಜ್ ಗ್ರೂಪ್

    7.70

    5ನೇ

    ಮಹೀಂದ್ರ ಕುಟುಂಬ

    ಮಹೀಂದ್ರ & ಮಹೀಂದ್ರ

    5.14

    6ನೇ

    ಅನಿಲ್ ಅಗರ್‌ವಾಲ್ ಕುಟುಂಬ

    ವೇದಾಂತ

    4.45

    7ನೇ

    ಮುರುಗಪ್ಪ ಕುಟುಂಬ

    ಚೋಳಮಂಡಲಂ

    3.06

    8ನೇ

    ನಾಡಾರ್ ಕುಟುಂಬ

    HCL ಟೆಕ್ನಾಲಜೀಸ್

    2.91

    9ನೇ

    ಪ್ರೇಮ್‌ಜಿ ಕುಟುಂಬ

    ವಿಪ್ರೋ

    2.72

    10ನೇ

    ದಾನಿ, ಚೋಕ್ಸಿ ಮತ್ತು ವಕೀಲ್ ಕುಟುಂಬಗಳು

    ಏಷ್ಯನ್ ಪೇಂಟ್ಸ್

    2.48

    ಕ್ರೀಡೆಗಳು

    2030 ರ ಶತಮಾನೋತ್ಸವ ಕಾಮನ್‌ವೆಲ್ತ್ ಗೇಮ್ಸ್ ಆತಿಥ್ಯ ವಹಿಸಲಿರುವ ಭಾರತ

    ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿ: 

    • ಅಹಮದಾಬಾದ್‌ನಲ್ಲಿ ನಡೆಯಲಿರುವ 2030 ರ ಶತಮಾನೋತ್ಸವ ಕಾಮನ್‌ವೆಲ್ತ್ ಕ್ರೀಡಾಕೂಟದ (CWG) ಆತಿಥ್ಯದ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಭಾರತಕ್ಕೆ ನೀಡಲಾಗಿದೆ. ಈ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಮೈಲಿಗಲ್ಲಿನ ಮೂಲಕ, ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ ಬಹು-ಕ್ರೀಡಾಕೂಟವನ್ನು ಎರಡು ಬಾರಿ ಆಯೋಜಿಸಿದ ಏಷ್ಯಾದ ಮೊದಲ ರಾಷ್ಟ್ರ ಎಂಬ ಹೆಗ್ಗಳಿಕೆಗೆ ಭಾರತ ಪಾತ್ರವಾಗಿದೆ.

    ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶಗಳು:

    • ಐತಿಹಾಸಿಕ ಹಿನ್ನೆಲೆ: ಈ ಕ್ರೀಡಾಕೂಟವು ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ 1930 ರಲ್ಲಿ ಕೆನಡಾದ ಹ್ಯಾಮಿಲ್ಟನ್‌ನಲ್ಲಿ ನಡೆಯಿತು, ಮೂಲತಃ ಇದನ್ನು “ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಎಂಪೈರ್ ಗೇಮ್ಸ್” ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಈ ಕ್ರೀಡಾಕೂಟವನ್ನು ಪ್ರತಿ ನಾಲ್ಕು ವರ್ಷಗಳಿಗೊಮ್ಮೆ ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
    • 2030 ರ ಶತಮಾನೋತ್ಸವ ಆವೃತ್ತಿ: ಅಹಮದಾಬಾದ್ ಕ್ರೀಡಾಕೂಟವು ಉದ್ಘಾಟನಾ ಆವೃತ್ತಿಯ ನಂತರದ ನಿಖರವಾಗಿ 100 ವರ್ಷಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸಿದ ಸಂಕೇತವಾಗಿದೆ.
    • ಭಾರತದ CWG ಪಯಣ: ಭಾರತವು 1934 ರ 2ನೇ ಆವೃತ್ತಿಯಲ್ಲಿ (ಲಂಡನ್) ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಭಾಗವಹಿಸಿತ್ತು. ಭಾರತವು ಈ ಹಿಂದೆ 2010 ರಲ್ಲಿ ನವದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ ಈ ಕ್ರೀಡಾಕೂಟವನ್ನು ಆಯೋಜಿಸಿತ್ತು.
    • ಕಾಮನ್‌ವೆಲ್ತ್‌ನ ಮೂಲ: ಈ ರಾಜಕೀಯ ಸಂಘಟನೆಯ ಮೂಲವು 1926 ರ ಬಾಲ್ಫೋರ್ ಘೋಷಣೆಗೆ ಸೇರಿದ್ದು, ಇದು 1949 ರ ಲಂಡನ್ ಘೋಷಣೆಯ ಮೂಲಕ ಔಪಚಾರಿಕವಾಗಿ ಸ್ಥಾಪನೆಯಾಯಿತು.

    CWG ಮತ್ತು ಕಾಮನ್‌ವೆಲ್ತ್‌ನ ರಚನಾತ್ಮಕ ಅವಲೋಕನ:

    ಮಾನದಂಡ

    ಪ್ರಮುಖ ವಿವರಗಳು 

    ಆಡಳಿತ ಮಂಡಳಿ

    ಕಾಮನ್‌ವೆಲ್ತ್ ಸ್ಪೋರ್ಟ್ (ಹಿಂದೆ ಕಾಮನ್‌ವೆಲ್ತ್ ಗೇಮ್ಸ್ ಫೆಡರೇಶನ್).

    ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿ

    ಲಂಡನ್, ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್‌ಡಮ್.

    CWG ಭಾಗವಹಿಸುವಿಕೆ

    ಸ್ವತಂತ್ರ ಸದಸ್ಯರು ಮತ್ತು ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಂತೆ ಒಟ್ಟು 74 ಕಾಮನ್‌ವೆಲ್ತ್ ಕ್ರೀಡಾ ಸಂಘಗಳು (CGAs) ಇದರಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸುತ್ತವೆ.

    ಕಾಮನ್‌ವೆಲ್ತ್ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು

    ಆಫ್ರಿಕಾ, ಏಷ್ಯಾ, ಅಮೇರಿಕಾ, ಯುರೋಪ್ ಮತ್ತು ಪೆಸಿಫಿಕ್ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಿಸಿರುವ (ಭಾರತವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಂತೆ) 56 ಸ್ವತಂತ್ರ ಮತ್ತು ಸಮಾನ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ಸ್ವಯಂಪ್ರೇರಿತ ರಾಜಕೀಯ ಸಂಘಟನೆ.

    ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು

    1. ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ದಿನಾಚರಣೆ 2026: ಶೌರ್ಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು

    ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿ: 

    • ಭಾರತದ 80ನೇ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ದಿನಾಚರಣೆಯ ಮುನ್ನಾದಿನದಂದು, ಸಶಸ್ತ್ರ ಪಡೆಗಳ ಮಹಾದಂಡನಾಯಕಿಯೂ ಆಗಿರುವ ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿ ದೌಪದಿ ಮುರ್ಮು ಅವರು ಸಶಸ್ತ್ರ ಪಡೆಗಳು ಮತ್ತು ಕೇಂದ್ರೀಯ ಸಶಸ್ತ್ರ ಪೊಲೀಸ್ ಪಡೆಗಳ (CAPF) ಸಿಬ್ಬಂದಿಗೆ 78 ಶೌರ್ಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು ಮತ್ತು 89 ಮೆನ್ಷನ್-ಇನ್-ಡೆಸ್ಪ್ಯಾಚಸ್ (Mention-in-Despatches) ಗೌರವಗಳನ್ನು ಪ್ರದಾನ ಮಾಡಲು ಅನುಮೋದನೆ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ.

    ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶಗಳು:

    • ಒಟ್ಟು ಶೌರ್ಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು: ಒಟ್ಟು 78 ಶೌರ್ಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳನ್ನು (13 ಮರಣೋತ್ತರ ಗೌರವಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಂತೆ) ಪ್ರದಾನ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ.

    • ಒಟ್ಟು ಮೆನ್ಷನ್-ಇನ್-ಡೆಸ್ಪ್ಯಾಚಸ್: ರಕ್ಷಕ್, ಸ್ನೋ ಲೆಪರ್ಡ್ (ಹಿಮ ಚಿರತೆ) ಮತ್ತು ಮೇಘದೂತ್ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳಲ್ಲಿನ ವಿಶಿಷ್ಟ ಸೇವೆಯನ್ನು ಗುರುತಿಸಿ ಒಟ್ಟು 89 ಸಿಬ್ಬಂದಿಗೆ ಈ ಗೌರವವನ್ನು ನೀಡಲಾಗಿದೆ.

    • ಪ್ರದಾನ ಮಾಡಲಾದ ಅತ್ಯುನ್ನತ ಶಾಂತಿಕಾಲದ ಪ್ರಶಸ್ತಿ: ಭಾರತದ 2ನೇ ಅತ್ಯುನ್ನತ ಶಾಂತಿಕಾಲದ ಶೌರ್ಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯಾದ ಕೀರ್ತಿ ಚಕ್ರವನ್ನು ಒಟ್ಟು 9 ಸಿಬ್ಬಂದಿಗೆ (7 ಮರಣೋತ್ತರ) ನೀಡಲಾಗಿದೆ.

    • ಪ್ರಮುಖ ಕೀರ್ತಿ ಚಕ್ರ ಪುರಸ್ಕೃತರು: ಜಮ್ಮು ಮತ್ತು ಕಾಶ್ಮೀರ ಪೊಲೀಸ್/CAPF ಸದಸ್ಯರೊಂದಿಗೆ, 2 ಪ್ಯಾರಾ (ವಿಶೇಷ ಪಡೆಗಳು) ದ ಹವಾಲ್ದಾರ್ ಗಜೇಂದ್ರ ಸಿಂಗ್ (ಮರಣೋತ್ತರ) ಮುಂತಾದವರಿಗೆ ಈ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ನೀಡಲಾಗಿದೆ.

    • ಮೆನ್ಷನ್-ಇನ್-ಡೆಸ್ಪ್ಯಾಚಸ್ ವಿಭಾಗ: ಇದು ಸೇನೆಯಿಂದ 75, ನೌಕಾಪಡೆಯಿಂದ 4, ವಾಯುಪಡೆಯಿಂದ 10 ಮತ್ತು ರಿಮೌಂಟ್ ವೆಟರ್ನರಿ ಕಾರ್ಪ್ಸ್‌ನ ‘ಟೈಸನ್’ ಎಂಬ ಸೇನಾ ಶ್ವಾನವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.

    78 ಶೌರ್ಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳ ವಿಂಗಡಣೆ:

    ಪ್ರಶಸ್ತಿ ವರ್ಗ

    ಪ್ರದಾನ ಮಾಡಿದ ಸಂಖ್ಯೆ

    ಮರಣೋತ್ತರ

    ಕೀರ್ತಿ ಚಕ್ರ

    9

    7

    ಶೌರ್ಯ ಚಕ್ರ

    19

    1

    ಬಾರ್ ಟು ಶೌರ್ಯ ಚಕ್ರ

    1

    —

    ಸೇನಾ ಪದಕ (ಶೌರ್ಯ)

    36

    5

    ಬಾರ್ ಟು ಸೇನಾ ಪದಕ (ಶೌರ್ಯ)

    5

    —

    ನೌಕಾ ಸೇನಾ ಪದಕ (ಶೌರ್ಯ)

    3

    —

    ವಾಯು ಸೇನಾ ಪದಕ (ಶೌರ್ಯ)

    5

    —


    ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕ್ರೀಡಾ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು 2025

    ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿ : 

    • ಭಾರತೀಯ ಕ್ರೀಡಾ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಸಾಧನೆ ಮಾಡಿದ ಕ್ರೀಡಾಪಟುಗಳನ್ನು ಗೌರವಿಸಲು ಯುವ ವ್ಯವಹಾರ ಮತ್ತು ಕ್ರೀಡಾ ಸಚಿವಾಲಯವು 2025ರ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕ್ರೀಡಾ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳನ್ನು ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಪ್ರಕಟಿಸಿದೆ.

    ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶಗಳು:

    • ಖೇಲ್ ರತ್ನ ಸ್ಥಾನಮಾನ: 2025ನೇ ಸಾಲಿನ ಭಾರತದ ಅತ್ಯುನ್ನತ ಕ್ರೀಡಾ ಗೌರವವಾದ ಖೇಲ್ ರತ್ನ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗೆ ಯಾವುದೇ ಕ್ರೀಡಾಪಟು ಆಯ್ಕೆಯಾಗಿಲ್ಲ (ಇದು 2014ರ ನಂತರದ ಮೊದಲ ನಿದರ್ಶನವಾಗಿದೆ).

    • ಅರ್ಜುನ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪುರಸ್ಕೃತರು: ನಾಲ್ಕು ವರ್ಷಗಳ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಪ್ರದರ್ಶನ ನೀಡಿದ 17 ಕ್ರೀಡಾಪಟುಗಳಿಗೆ ಅರ್ಜುನ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಪ್ರದಾನ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ.

    • ಬಹುಮಾನದ ಮೊತ್ತದ ವಿವರ: ಖೇಲ್ ರತ್ನಕ್ಕೆ ₹25 ಲಕ್ಷ, ಅರ್ಜುನ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಮತ್ತು ದ್ರೋಣಾಚಾರ್ಯ ಜೀವಮಾನ ಸಾಧನೆ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗೆ ₹15 ಲಕ್ಷ, ಹಾಗೂ ಸಾಮಾನ್ಯ ದ್ರೋಣಾಚಾರ್ಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗೆ ₹10 ಲಕ್ಷ ನಿಗದಿಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ.

    ಪ್ರಮುಖ ಪುರಸ್ಕೃತರು (2025):

    ಪ್ರಶಸ್ತಿ ವರ್ಗ

    ಪ್ರಮುಖ ಪುರಸ್ಕೃತರು

    ಸಂಬಂಧಿತ ಕ್ಷೇತ್ರ / ಕ್ರೀಡೆ

    ಅರ್ಜುನ ಪ್ರಶಸ್ತಿ (ಜೀವಮಾನ ಸಾಧನೆ)

    ಐ. ಅರುಮೈನಾಯಗಂ 

    ಫುಟ್ಬಾಲ್

    ಅರ್ಜುನ ಪ್ರಶಸ್ತಿ (ಸಾಮಾನ್ಯ)

    ತೇಜಸ್ವಿನ್ ಶಂಕರ್, ಪ್ರಿಯಾಂಕಾ ಗೋಸ್ವಾಮಿ

    ಅಥ್ಲೆಟಿಕ್ಸ್
     

    ತ್ರೀಸಾ ಜಾಲಿ, ಗಾಯತ್ರಿ ಗೋಪಿಚಂದ್

    ಬ್ಯಾಡ್ಮಿಂಟನ್
     

    ವಿದಿತ್ ಗುಜರಾತಿ, ದಿವ್ಯಾ ದೇಶಮುಖ್

    ಚೆಸ್ (ಚದುರಂಗ)
     

    ಲಾಲ್ರೆಮ್ಸಿಯಾಮಿ ಹ್ಮಾರ್ಜೋತೆ, ರಾಜ್‌ಕುಮಾರ್ ಪಾಲ್

    ಹಾಕಿ
     

    ರುದ್ರಾನ್ಷ್ ಖಂಡೇಲ್ವಾಲ್, ಏಕ್ತಾ ಭ್ಯಾನ್

    ಪ್ಯಾರಾ-ಸ್ಪೋರ್ಟ್ಸ್

    ದ್ರೋಣಾಚಾರ್ಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿ (ಸಾಮಾನ್ಯ)

    ಪರ್ವೀರ್ ಸಿಂಗ್ (ಅಥ್ಲೆಟಿಕ್ಸ್), ಛೋಟೆ ಲಾಲ್ ಯಾದವ್ (ಬಾಕ್ಸಿಂಗ್), ನೇಹಾ ಎನ್. ಚವಾಣ್ (ಶೂಟಿಂಗ್)

    ತರಬೇತಿ (ಸಾಮಾನ್ಯ ವರ್ಗ)

    ದ್ರೋಣಾಚಾರ್ಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿ (ಜೀವಮಾನ ಸಾಧನೆ)

    ಧರ್ಮೇಂದ್ರ ಸಿಂಗ್ ಯಾದವ್ (ಬಾಕ್ಸಿಂಗ್), ವೀರೇಂದರ್ ಕುಮಾರ್ (ಕುಸ್ತಿ)

    ತರಬೇತಿ (ಜೀವಮಾನ ವರ್ಗ)

    ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಖೇಲ್ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹನ್ ಪುರಸ್ಕಾರ್

    ಆರ್ಮಿ ಪ್ಯಾರಾಲಿಂಪಿಕ್ ನೋಡ್, ಪುಣೆ

    ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ಕ್ರೀಡಾ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹ

     

    2. 47ನೇ ಸರಳಾ ಪುರಸ್ಕಾರ 2026

    ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿ: 

    • ಆಧುನಿಕ ಒಡಿಯಾ ಕಾವ್ಯಕ್ಕೆ ನೀಡಿದ ವಿಶಿಷ್ಟ ಕೊಡುಗೆಯನ್ನು ಗುರುತಿಸಿ, ಖ್ಯಾತ ಒಡಿಯಾ ಕವಿ ಮತ್ತು ಮಾಜಿ CSIR ವಿಜ್ಞಾನಿ ಅವರನ್ನು ಒಡಿಶಾದ ಪ್ರಮುಖ ಸಾಹಿತ್ಯ ಗೌರವಕ್ಕೆ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ.

    ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶಗಳು:

    • ಪ್ರಶಸ್ತಿ: ಈ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯು 47ನೇ ಸರಳಾ ಪುರಸ್ಕಾರ (2026) ಆಗಿದೆ.

    • ಪುರಸ್ಕೃತರು: ಡಾ. ಅಶುತೋಷ್ ಪರಿದಾ (ಒಡಿಯಾ ಕವಿ, ಪ್ರಬಂಧಕಾರ ಮತ್ತು CSIR-IMMT ಯ ಮಾಜಿ ವಿಜ್ಞಾನಿ) ಅವರು ಈ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗೆ ಭಾಜನರಾಗಿದ್ದಾರೆ.

    • ಪ್ರಶಸ್ತಿ ನೀಡುವ ಸಂಸ್ಥೆ: ಇದು IMFA ದ ದತ್ತಿ ವಿಭಾಗವಾದ ಇಂಡಿಯನ್ ಮೆಟಲ್ಸ್ ಪಬ್ಲಿಕ್ ಚಾರಿಟಬಲ್ ಟ್ರಸ್ಟ್ (IMPaCT) ನೀಡುವ ಗೌರವವಾಗಿದೆ.

    • ಪ್ರದಾನ ಸಮಾರಂಭ: IMPaCT ಆಯೋಜಿಸುವ ವಾರ್ಷಿಕ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪ್ರದಾನ ಸಮಾರಂಭದಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ.

    • ಪ್ರಮುಖ ಸಾಧನೆ: ಅವರ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಕವನ ಸಂಕಲನವಾದ ‘ಬಿಶ್ವಾಸ್ ದೇ ಪೃಥ್ವಿ’ (2024 ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಿತ) ಗಾಗಿ ಈ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಒಲಿದು ಬಂದಿದ್ದು, ಇದು ₹7 ಲಕ್ಷ ನಗದು ಬಹುಮಾನ, ತಾಮ್ರದ ಫಲಕ ಮತ್ತು ಸ್ಮರಣಿಕೆಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.

    ಪ್ರಶಸ್ತಿಯ ಬಗ್ಗೆ:

    • IMPaCT ನ ಆಶ್ರಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಕೈಗಾರಿಕೋದ್ಯಮಿ ಡಾ. ಬನ್ಸಿಧರ್ ಪಾಂಡಾ ಮತ್ತು ಶ್ರೀಮತಿ ಇಳಾ ಪಾಂಡಾ ಅವರು 1979 ರಲ್ಲಿ ಈ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು.

    • ಇದು ಒಡಿಯಾ ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯುನ್ನತ ಮತ್ತು ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ ಸರ್ಕಾರೇತರ ಸಾಹಿತ್ಯ ಗೌರವವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದು, 15ನೇ ಶತಮಾನದ ಪೌರಾಣಿಕ ಕವಿ ಸರಳಾ ದಾಸ್ ಅವರ ಹೆಸರನ್ನು ಇದಕ್ಕೆ ಇಡಲಾಗಿದೆ.

    Related Articles

  • ಬದಲಿ ಜಾಹೀರಾತುಗಳು | ಸಪ್ತಧಾರಾ (Saptadhara) | ಫ್ರೀಡ್ರೀಚ್ಸ್ ಅಟಾಕ್ಸಿಯಾ (Friedreich’s ataxia – FRDA) | ಹಾರಾ ಮ್ಯಾಂಗ್ರೋವ್ ಕಾಡುಗಳು 

    ಬದಲಿ ಜಾಹೀರಾತುಗಳು

    ರಾಜ್ಯಶಾಸ್ತ್ರ

    ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿ:

    • ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ ಆಹಾರ ಮತ್ತು ಔಷಧ ಆಡಳಿತವು (FDA), ‘ವಿಮಲ್ ಏಲಕ್ಕಿ’ಯ ಜಾಹೀರಾತು ‘ವಿಮಲ್ ಪಾನ್ ಮಸಾಲಾ’ದ ಬದಲಿ ಜಾಹೀರಾತಾಗಿದೆ ಎಂದು ಆರೋಪಿಸಿ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಸಿನಿಮಾ ನಟರಿಗೆ ಶೋಕಾಸ್ ನೋಟಿಸ್ ಜಾರಿ ಮಾಡಿದೆ.

    ಬದಲಿ ಜಾಹೀರಾತು (Surrogate advertising)

    • ಸರ್ಕಾರಿ ನಿಯಮಾವಳಿಗಳ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಜಾಹೀರಾತು ನೀಡಲು ನಿಷೇಧಿತ ಅಥವಾ ಸೀಮಿತವಾದ ಉತ್ಪನ್ನಗಳಾದ ಮದ್ಯ, ತಂಬಾಕು ಮತ್ತು ಪಾನ್ ಮಸಾಲಾಗಳನ್ನು ಪ್ರಚಾರ ಮಾಡಲು ಬಳಸುವ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯ ಒಂದು ರೂಪವಾಗಿದೆ.
    • ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರವು 2012ರಿಂದ ಆಹಾರ ಸುರಕ್ಷತೆ ಮತ್ತು ಗುಣಮಟ್ಟ (FSS) ಕಾಯ್ದೆ, 2006ರ ಸೆಕ್ಷನ್ 30(2)(a) ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ತಂಬಾಕು ಅಥವಾ ನಿಕೋಟಿನ್ ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ಗುಟ್ಕಾ ಮತ್ತು ಪಾನ್ ಮಸಾಲಾವನ್ನು ನಿಷೇಧಿಸಿದೆ.

    ಗ್ರಾಹಕ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಕಾಯ್ದೆ 2019ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ದಾರಿತಪ್ಪಿಸುವ ಜಾಹೀರಾತು: 

    • ಕಾನೂನು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನ (ಸೆಕ್ಷನ್ 2(28)): ಉತ್ಪನ್ನಗಳನ್ನು ತಪ್ಪಾಗಿ ವಿವರಿಸುವ, ಮೋಸಗೊಳಿಸುವ ಭರವಸೆಗಳನ್ನು ನೀಡುವ ಅಥವಾ ವಸ್ತುನಿಷ್ಠ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಉದ್ದೇಶಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಮರೆಮಾಚುವ ಯಾವುದೇ ಜಾಹೀರಾತು.
    • ಜಾರಿಗೊಳಿಸುವ ಸಂಸ್ಥೆ: ಕೇಂದ್ರೀಯ ಗ್ರಾಹಕ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಪ್ರಾಧಿಕಾರವು (CCPA) ಉಲ್ಲಂಘನೆಗಳನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಗ್ರಾಹಕರ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಲು 2022ರ ಮಾರ್ಗಸೂಚಿಗಳನ್ನು ಜಾರಿಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ.
    • ಬದಲಿ ಜಾಹೀರಾತು (Surrogate Advertising): ನಿಷೇಧಿತ ವಸ್ತುಗಳು (ಮದ್ಯ/ತಂಬಾಕು) ತಮ್ಮ ಬ್ರ್ಯಾಂಡಿಂಗ್‌ಗಾಗಿ ಅನುಮತಿಸಲಾದ ನೆರಳು ಉತ್ಪನ್ನಗಳನ್ನು (ಸೋಡಾ/ಏಲಕ್ಕಿ) ಬಳಸುವುದನ್ನು ತಡೆಯಲು ಇದನ್ನು ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಾಗಿ ನಿಷೇಧಿಸಲಾಗಿದೆ.
    • ಕೋಚಿಂಗ್ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಮೇಲಿನ ಶಿಸ್ತುಕ್ರಮ: ಟಾಪರ್‌ಗಳ ಫೋಟೋಗಳನ್ನು ಬಳಸುವಾಗ ಕೋರ್ಸ್ ವಿವರಗಳನ್ನು ಮರೆಮಾಚುವ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಗೆ ದಂಡ ವಿಧಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ (ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಅಣಕು-ಸಂದರ್ಶನಕ್ಕೆ ಹಾಜರಾದ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಯನ್ನು ಪೂರ್ಣಾವಧಿ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ಎಂದು ಬಿಂಬಿಸುವುದು).
    • ಗ್ರೀನ್‌ವಾಷಿಂಗ್ ಮತ್ತು ಲೇಬಲ್‌ಗಳು : ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ನಿಖರತೆಯನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು “100% ನೈಸರ್ಗಿಕ” ದಂತಹ ಪರಿಶೀಲಿಸದ, ದಾರಿತಪ್ಪಿಸುವ ಪರಿಸರ ಸ್ನೇಹಿ ಅಥವಾ ಆರೋಗ್ಯದ ಹಕ್ಕುಸಾಧನೆಗಳನ್ನು ಇದು ತಡೆಯುತ್ತದೆ.
    • ಆರ್ಥಿಕ ದಂಡಗಳು: ಮೊದಲ ಅಪರಾಧಕ್ಕೆ ₹10 ಲಕ್ಷದವರೆಗೆ ಮತ್ತು ನಂತರದ ಉಲ್ಲಂಘನೆಗಳಿಗೆ ₹50 ಲಕ್ಷದವರೆಗೆ ದಂಡ ವಿಧಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
    • ಗುರಿಪಡಿಸಿದ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆ: ತಯಾರಕರು, ಪ್ರಕಾಶಕರು ಮತ್ತು ಸೆಲೆಬ್ರಿಟಿ ಪ್ರಚಾರಕರನ್ನು ದಂಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಪ್ರಚಾರಕರು 3 ವರ್ಷಗಳವರೆಗೆ ಉತ್ಪನ್ನ ಪ್ರಚಾರದಿಂದ ನಿಷೇಧವನ್ನು ಎದುರಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.

    ಸಪ್ತಧಾರಾ (Saptadhara)

    ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರ

    ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿ:

    • 2047ರ ವೇಳೆಗೆ ವಿಕಸಿತ ಭಾರತ ಗುರಿಯನ್ನು ವೇಗವಾಗಿ ತಲುಪಲು ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿಯವರು ಏಳು ಅಂಶಗಳ ‘ಸಪ್ತಧಾರಾ’ (Saptadhara) ಸುಧಾರಣಾ ಚೌಕಟ್ಟನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದ್ದಾರೆ.

    ಸಪ್ತಧಾರಾ (Saptadhara):

    1. ಉತ್ಪಾದನಾ ಶಕ್ತಿ (Manufacturing Power): ಗುಣಮಟ್ಟವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಜಾಗತಿಕ ಏಕೀಕರಣವನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸುವುದು.
    2. ಕೃಷಿ ಶಕ್ತಿ (Agricultural Power): ಕೃಷಿ ಸಂಸ್ಕರಣೆ, ಸಂಗ್ರಹಣೆ ಮತ್ತು ಆಹಾರ ರಫ್ತುಗಳನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುವುದು.
    3. ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ನಾವೀನ್ಯತೆ (Technology & Innovation): ಕೃತಕ ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆ (AI), ಸೆಮಿಕಂಡಕ್ಟರ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಸಂಶೋಧನೆ ಹಾಗೂ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯನ್ನು (R&D) ಮುನ್ನಡೆಸುವುದು.
    4. ಸಂಪರ್ಕ (Connectivity): ಮಲ್ಟಿಮೋಡಲ್ ಲಾಜಿಸ್ಟಿಕ್ಸ್ ಮತ್ತು ಮೂಲಸೌಕರ್ಯಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವುದು.
    5. ರಕ್ಷಣಾ ಶಕ್ತಿ (Defence Power): ಹೈಟೆಕ್ ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ವಾವಲಂಬನೆಯನ್ನು ಸಾಧಿಸುವುದು.
    6. ಹಸಿರು ಮತ್ತು ನೀಲಿ ಆರ್ಥಿಕತೆ (Green & Blue Economy): ನವೀಕರಿಸಬಹುದಾದ ಇಂಧನ (renewables) ಮತ್ತು ಸಾಗರ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸುವುದು.
    7. ಸೌಮ್ಯ/ ಮೃದು ಶಕ್ತಿ (Soft Power): ಜಾಗತಿಕವಾಗಿ ಭಾರತದ ಸಂಸ್ಕೃತಿ, ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ಮತ್ತು ಪರಂಪರೆಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುವುದು.

    ಫ್ರೀಡ್ರೀಚ್ಸ್ ಅಟಾಕ್ಸಿಯಾ (Friedreich’s ataxia – FRDA)

    ವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ

    ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿ:

    • ಹಲವು ಭಾರತೀಯ ಸಮುದಾಯಗಳು ರಕ್ತಸಂಬಂಧಿ ವಿವಾಹ ಪದ್ಧತಿಯನ್ನು ಆಚರಿಸುತ್ತವೆ.
    • ಇದು ಬೇರೆ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಅಪರೂಪವಾಗಿರುವ ಆನುವಂಶಿಕ ಕಾಯಿಲೆಗಳ ಅಪಾಯವನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಮಾಡುತ್ತದೆ, ಅಂತಹ ಕಾಯಿಲೆಗಳಲ್ಲಿ ‘ಫ್ರೀಡ್ರೀಚ್ಸ್ ಅಟಾಕ್ಸಿಯಾ’ ಕೂಡ ಒಂದಾಗಿದೆ.

    ಫ್ರೀಡ್ರೀಚ್ಸ್ ಅಟಾಕ್ಸಿಯಾ ಅಥವಾ FRDA ಬಗ್ಗೆ:

    • ಇದೊಂದು ಆನುವಂಶಿಕ ಕಾಯಿಲೆಯಾಗಿದ್ದು, ಇದು ನರಗಳು ಮತ್ತು ಹೃದಯವನ್ನು ಹಂತಹಂತವಾಗಿ ಹಾನಿಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ.
    • ರೋಗಪೀಡಿತ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ 5 ರಿಂದ 15 ವರ್ಷ ವಯಸ್ಸಿನ ನಡುವೆ ರೋಗಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ತೋರಿಸಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸುತ್ತಾರೆ.

    ರೋಗಲಕ್ಷಣಗಳು:

    • ಅಸ್ಥಿರತೆ ಮತ್ತು ದುರ್ಬಲಗೊಂಡ ಸಮನ್ವಯತೆ.
    • ಮಾತು ನಿಧಾನವಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ತೊದಲುತ್ತದೆ, ನುಂಗಲು ಕಷ್ಟವಾಗುತ್ತದೆ, ಜೊತೆಗೆ ಶ್ರವಣ ಮತ್ತು ದೃಷ್ಟಿ ಕ್ಷೀಣಿಸುತ್ತದೆ.
    • ಆಯಾಸ, ಸ್ಪರ್ಶಜ್ಞಾನ ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುವಿಕೆ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ; ಅಂತಿಮವಾಗಿ, ಹೆಚ್ಚಿನ ರೋಗಿಗಳು ಹೃದ್ರೋಗದಿಂದ ಚಿಕ್ಕ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿಯೇ ಸಾಯುತ್ತಾರೆ.
    • ಇದಕ್ಕೆ ಯಾವುದೇ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ಇಲ್ಲ.
    • ತಂದೆ ಮತ್ತು ತಾಯಿ ಇಬ್ಬರೂ ದೋಷಯುಕ್ತ ವಂಶವಾಹಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾಗ FRDA ಬರುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಹೆಚ್ಚಾಗಿರುತ್ತದೆ.
    • FXN ವಂಶವಾಹಿಯಲ್ಲಿನ ರೂಪಾಂತರಗಳಿಂದ FRDA ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ.
    • ರಕ್ತಸಂಬಂಧಿ ವಿವಾಹಗಳು (ಸಂಬಂಧಿಕರ ನಡುವಿನ ವಿವಾಹಗಳು) ತಂದೆ ಮತ್ತು ತಾಯಿ ಇಬ್ಬರೂ ಒಂದೇ ರೀತಿಯ ಅಪರೂಪದ ಆನುವಂಶಿಕ ರೂಪಾಂತರವನ್ನು ಹೊಂದುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತವೆ.

    ಹಾರಾ ಮ್ಯಾಂಗ್ರೋವ್ ಕಾಡುಗಳು

    ಪರಿಸರ

    ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿ:

    • ಇರಾನ್‌ನ ದಕ್ಷಿಣ ಕರಾವಳಿಯಲ್ಲಿ ಸಂಭವಿಸಿದ ಬೃಹತ್ ತೈಲ ಸೋರಿಕೆಯು ಹಾರಾ ಮ್ಯಾಂಗ್ರೋವ್ ಕಾಡುಗಳಿಗೆ ಗಂಭೀರ ಪರಿಸರ ಅಪಾಯವಾಗಿ ಪರಿಣಮಿಸಿದೆ.

    ಹಾರಾ ಮ್ಯಾಂಗ್ರೋವ್ ಕಾಡುಗಳ ಬಗ್ಗೆ:

    • ಇದನ್ನು ಖೇಶ್ಮ್-ಹಾರಾ ಮ್ಯಾಂಗ್ರೋವ್ ಕಾಡುಗಳು ಎಂದೂ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.
    • ಸ್ಥಳ: ಇದು ದಕ್ಷಿಣ ಇರಾನ್‌ನ ಖೇಶ್ಮ್ ದ್ವೀಪ ಮತ್ತು ಹಾರ್ಮುಜ್ ಜಲಸಂಧಿಯ ಸುತ್ತಲೂ ನೆಲೆಗೊಂಡಿದೆ.
    • ಇಲ್ಲಿ ಗ್ರೇ ಮ್ಯಾಂಗ್ರೋವ್ (ಅವಿಸೆನ್ನಿಯಾ ಮರಿನಾ) ಮರಗಳು ಪ್ರಬಲವಾಗಿವೆ, ಇದು ಲವಣಯುಕ್ತ ಕರಾವಳಿ ಪರಿಸರಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚು ಹೊಂದಿಕೊಳ್ಳುವ ಪ್ರಭೇದವಾಗಿದೆ.
    • ಈ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಯುನೆಸ್ಕೋ ಜೀವಗೋಳ ಮೀಸಲು ಪ್ರದೇಶವೆಂದು ಗುರುತಿಸಲಾಗಿದೆ.

    ಮ್ಯಾಂಗ್ರೋವ್‌ಗಳು:

    • ವ್ಯಾಖ್ಯಾನ: ಮ್ಯಾಂಗ್ರೋವ್ ಎನ್ನುವುದು ಸಮುದ್ರ ಮತ್ತು ಭೂಮಿಯ ನಡುವೆ, ಉಬ್ಬರವಿಳಿತಗಳಿಂದ ಜಲಾವೃತವಾಗುವ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯುವ ಮರದ ಸಸ್ಯವಾಗಿದೆ.
    • ಹಾಲೋಫೈಟ್‌ಗಳು: ಮ್ಯಾಂಗ್ರೋವ್‌ಗಳು ಉಪ್ಪು-ಸಹಿಷ್ಣು ಸಸ್ಯಗಳಾಗಿವೆ, ಇವುಗಳನ್ನು ಹಾಲೋಫೈಟ್‌ಗಳು ಎಂದೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.
    • ಹವಾಮಾನ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳು: ಇವು 1,000 ದಿಂದ 3,000 mm ಮಳೆ ಬೀಳುವ ಮತ್ತು 26-35°C ತಾಪಮಾನವಿರುವ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತವೆ.
    • ಪರಿಸರ ಪರಿವರ್ತನಾ ವಲಯ (Ecotone): ಮ್ಯಾಂಗ್ರೋವ್‌ಗಳು ಭೂಮಿ ಮತ್ತು ಸಮುದ್ರದ ನಡುವೆ ಇರುವುದರಿಂದ, ಅವು ಪರಿಸರ ಪರಿವರ್ತನಾ ವಲಯಕ್ಕೆ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿವೆ.

    ಸುಂದರಬನ್ಸ್:

    • ಸ್ಥಳ: ಸುಂದರಬನ್ಸ್ ಕಾಡು ದಕ್ಷಿಣ ಏಷ್ಯಾದಲ್ಲಿ (ಭಾರತ ಮತ್ತು ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶ) ಗಂಗಾ-ಬ್ರಹ್ಮಪುತ್ರ-ಮೇಘನಾ ನದಿಗಳ ಮುಖಜ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿದೆ.
    • ಜಾಗತಿಕ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ: ಇದು ವಿಶ್ವದ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಮ್ಯಾಂಗ್ರೋವ್ ಕಾಡು ಆಗಿದೆ.
    • ಇದನ್ನು ಯುನೆಸ್ಕೋ ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆಯ ತಾಣ ಮತ್ತು ರಾಮ್ಸರ್ ತಾಣ ಎಂದು ಗುರುತಿಸಲಾಗಿದೆ.

    Related Articles

  • ಉಜ್ಜಯಿನಿಯ ವೈಶ್ಯ ಟೇಕ್ರಿ ಸ್ತೂಪ | 2028-29ರ ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ಭದ್ರತಾ ಮಂಡಳಿಯ (UNSC) ಸ್ಥಾನಕ್ಕಾಗಿ ಭಾರತದ ಪ್ರಚಾರ | ಶ್ರೀ ಅರವಿಂದರು | ರಾಜಸ್ಥಾನ ಮರಗಳ (ರಕ್ಷಣೆ) ಮಸೂದೆ-2026

    ಉಜ್ಜಯಿನಿಯ ವೈಶ್ಯ ಟೇಕ್ರಿ ಸ್ತೂಪ

    ಇತಿಹಾಸ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಿ

    ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿ:

    • ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶ ಸರ್ಕಾರವು ಉಜ್ಜಯಿನಿಯ ವೈಶ್ಯ ಟೇಕ್ರಿಯಲ್ಲಿ ಹೊಸದಾಗಿ ಉತ್ಖನನ ನಡೆಸಲು ಪರಿಗಣಿಸುತ್ತಿದೆ. ಇಲ್ಲಿ 1938-39ರಲ್ಲಿ ಭಾಗಶಃ ಉತ್ಖನನ ನಡೆಸಲಾಗಿತ್ತು, ಮತ್ತು ಇದು ಸಾಂಚಿ ಸ್ತೂಪಕ್ಕಿಂತ ದೊಡ್ಡದಾದ ಬೃಹತ್ ಬೌದ್ಧ ಸ್ತೂಪವಾಗಿರುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿದೆ.

    ವೈಶ್ಯ ಟೇಕ್ರಿ ಬಗ್ಗೆ: 

    • ವೈಶ್ಯ ಟೇಕ್ರಿಯು ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶದ ಉಜ್ಜಯಿನಿ ಬಳಿ ಇರುವ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಪುರಾತತ್ವ ದಿಬ್ಬವಾಗಿದೆ.
    • ಇದು ಪುರಾತನ ಕಾಣಿಪುರ/ಕನಕಗಿರಿ ಬೌದ್ಧ ಕೇಂದ್ರಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಬೃಹತ್ ಬೌದ್ಧ ಸ್ತೂಪದ ಅವಶೇಷಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ ಎಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ.
    • ಈ ತಾಣವು ಸಾ.ಶ.ಪೂ. 3ನೇ ಶತಮಾನದ ಮೌರ್ಯರ ಕಾಲಕ್ಕೆ ಸೇರಿದೆ ಎಂದು ತಾತ್ಕಾಲಿಕವಾಗಿ ಅಂದಾಜಿಸಲಾಗಿದೆ. ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾಗಿ ಈ ಸ್ಮಾರಕವನ್ನು ಸಾಮ್ರಾಟ್ ಅಶೋಕನಿಗೆ ಮತ್ತು ಆತ ಉಜ್ಜಯಿನಿಯಲ್ಲಿ ಆಡಳಿತ ನಡೆಸಿದ ಅವಧಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ.
    • ಈ ಸ್ತೂಪವು ಅಂದಾಜು 350 ಅಡಿ ವ್ಯಾಸ ಮತ್ತು 100 ಅಡಿ ಅಥವಾ ಅದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಎತ್ತರವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ ಎಂದು ಅಂದಾಜಿಸಲಾಗಿದೆ.

    ಸಾಂಚಿಯ ಮಹಾ ಸ್ತೂಪದ ಬಗ್ಗೆ: 

    • ಸ್ತೂಪವು ಬೌದ್ಧ ಸ್ಮರಣಾರ್ಥ ಸ್ಮಾರಕವಾಗಿದ್ದು, ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಬುದ್ಧ ಅಥವಾ ಇತರ ಸಂತರ ಪವಿತ್ರ ಅವಶೇಷಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ.
    • ಸ್ಥಾಪನೆ: ಈ ಸ್ತೂಪವನ್ನು ಸಾ.ಶ.ಪೂ. 3ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಮೌರ್ಯ ರಾಜವಂಶದ ಸಾಮ್ರಾಟ್ ಅಶೋಕನು ನಿರ್ಮಿಸಿದನು.
    • ನಂತರದ ಶುಂಗ ಮತ್ತು ಶಾತವಾಹನರ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಈ ಸ್ತೂಪವನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಿ ಮತ್ತು ಸುಂದರಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು.
    • ರಚನೆ: ಸಾಂಚಿ ಮಹಾ ಸ್ತೂಪವು ಕಲ್ಲು ಮತ್ತು ಇಟ್ಟಿಗೆಯಿಂದ ನಿರ್ಮಿಸಲಾದ ಅರ್ಧಗೋಳಾಕಾರದ ಗುಮ್ಮಟವಾಗಿದೆ. ಇದರ ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿ ಬುದ್ಧನ ಅವಶೇಷಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ದೊಡ್ಡ ಮತ್ತು ಎತ್ತರದ ವೇದಿಕೆ ಇದೆ.
    • ಇದರ ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿ ತ್ರಿವಳಿ ಛತ್ರಿ (triple umbrella) ಅಥವಾ ‘ಛತ್ರಾವಳಿ’ಯನ್ನು ಹಿಡಿದಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುವ ‘ಹರ್ಮಿಕಾ’ ಇದೆ. ಇದು ಬೌದ್ಧಧರ್ಮದ ಮೂರು ರತ್ನಗಳಾದ ಬುದ್ಧ, ಧರ್ಮ ಮತ್ತು ಸಂಘವನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತದೆ.
    • ಗುಮ್ಮಟದ ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿ ‘ಛತ್ರ’ ಎಂಬ ಕಂಬದಂತಹ ರಚನೆಯಿದೆ, ಇದು ಬುದ್ಧನ ಉಪಸ್ಥಿತಿ ಮತ್ತು ಜ್ಞಾನೋದಯದ ಸಂಕೇತವಾಗಿದೆ.
    • ಈ ಸ್ತೂಪವು ಯುನೆಸ್ಕೋ ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆಯ ತಾಣವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಪಂಚದಾದ್ಯಂತದ ಬೌದ್ಧರಿಗೆ ಪ್ರಮುಖ ಯಾತ್ರಾ ಸ್ಥಳವಾಗಿದೆ.

    2028-29ರ ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ಭದ್ರತಾ ಮಂಡಳಿಯ (UNSC) ಸ್ಥಾನಕ್ಕಾಗಿ ಭಾರತದ ಪ್ರಚಾರ

    ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ

    ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿ:

    • 2028-29ರ ಅವಧಿಗೆ ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ಭದ್ರತಾ ಮಂಡಳಿಯ (UNSC) ಖಾಯಂ-ಅಲ್ಲದ (non-permanent) ಸ್ಥಾನಕ್ಕಾಗಿ ಭಾರತವು ತನ್ನ ಪ್ರಚಾರವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದೆ, ಇದರ ಚುನಾವಣೆ ಜೂನ್ 2027ರಲ್ಲಿ ನಡೆಯಲಿದೆ.

    ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ಭದ್ರತಾ ಮಂಡಳಿ (UNSC)ಯ ಬಗ್ಗೆ: 

    • ಇದು ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ಆರು ಪ್ರಮುಖ ಅಂಗಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ.
    • ಉದ್ದೇಶ: ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಶಾಂತಿ ಮತ್ತು ಭದ್ರತೆಯನ್ನು ಕಾಯ್ದುಕೊಳ್ಳುವುದು.
    • ಎಲ್ಲಾ ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ಸದಸ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾನೂನಿನಡಿ ಪಾಲಿಸಲೇಬೇಕಾದ ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ನಿರ್ಣಯಗಳನ್ನು ಹೊರಡಿಸುವ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಏಕೈಕ ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ಸಂಸ್ಥೆ ಇದಾಗಿದೆ.
    • ರಚನೆ ಮತ್ತು ಸಂಯೋಜನೆ: ಮಂಡಳಿಯು 15 ಸದಸ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಎರಡು ವರ್ಗಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗಿದೆ:
    • ವೀಟೋ ಅಧಿಕಾರವಿರುವ ಖಾಯಂ ಸದಸ್ಯರು (P5): ಚೀನಾ, ಫ್ರಾನ್ಸ್, ರಷ್ಯಾ, ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್‌ಡಮ್ (UK), ಮತ್ತು ಅಮೆರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ (USA).
    • P5 ಸದಸ್ಯರಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಒಂದು ರಾಷ್ಟ್ರವು ‘ವೀಟೋ’ ಚಲಾಯಿಸಿದರೂ, ಇತರ ಎಷ್ಟು ಸದಸ್ಯರು ಬೆಂಬಲಿಸಿದರೂ ಆ ನಿರ್ಣಯವನ್ನು ತಡೆಯಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ.
    • ಖಾಯಂ-ಅಲ್ಲದ ಸದಸ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು (10 ಸ್ಥಾನಗಳು): ಇವರನ್ನು ಭೌಗೋಳಿಕ ಪ್ರಾತಿನಿಧ್ಯದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ, ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ಸಾಮಾನ್ಯ ಸಭೆಯು (UNGA) ಎರಡು ವರ್ಷಗಳ ಅವಧಿಗೆ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ.
    • ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿ: ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್, ಅಮೆರಿಕ (USA).

    ಶ್ರೀ ಅರವಿಂದರು

    ಇತಿಹಾಸ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಿ

    ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿ:

    • ಪ್ರಧಾನಿ ಮೋದಿಯವರು ಶ್ರೀ ಅರವಿಂದರವರ (15 ಆಗಸ್ಟ್ 1872 – 5 ಡಿಸೆಂಬರ್ 1950) ಜನ್ಮದಿನದಂದು ಅವರಿಗೆ ನಮನ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು.

    ಶ್ರೀ ಅರವಿಂದರ ಬಗ್ಗೆ:

    • ಶ್ರೀ ಅರವಿಂದರು ತಮ್ಮ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್‌ನ ಲಂಡನ್‌ನ ಸೇಂಟ್ ಪಾಲ್ಸ್ ಶಾಲೆ ಮತ್ತು ಕೇಂಬ್ರಿಡ್ಜ್‌ನ ಕಿಂಗ್ಸ್ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿದರು.
    • 1893ರಲ್ಲಿ ಭಾರತಕ್ಕೆ ಮರಳಿದ ಅವರು ಮುಂದಿನ 13 ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಬರೋಡಾ ಸಂಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಬರೋಡಾ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರಾಗಿಯೂ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಿದರು.

    ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಸಂಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿನ ಶ್ರೀ ಅರವಿಂದರ ಪಾತ್ರ: 

    • ಶ್ರೀ ಅರವಿಂದರು ಯುವ ಕ್ಲಬ್‌ಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡಿದರು, ಇದರಲ್ಲಿ 1902ರಲ್ಲಿ ಕಲ್ಕತ್ತಾದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪನೆಯಾದ ಅನುಶೀಲನ್ ಸಮಿತಿ ಸೇರಿದೆ.
    • 1906ರಲ್ಲಿ, ಅರವಿಂದರನ್ನು ಕಲ್ಕತ್ತಾದ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಕಾಲೇಜಿನ (ಬೆಂಗಾಲ್ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಕಾಲೇಜು) ಮೊದಲ ಪ್ರಾಂಶುಪಾಲರನ್ನಾಗಿ ನೇಮಿಸಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಅವರು ಭಾರತೀಯ ಯುವಕರಿಗೆ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ನೀಡಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು.
    • ತಮ್ಮ ‘ಬಂದೇ ಮಾತರಂ’ ಪತ್ರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ದೇಶಕ್ಕೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು ಮುಕ್ತವಾಗಿ ಮಂಡಿಸಿದ ಭಾರತದ ಮೊದಲ ರಾಜಕೀಯ ನಾಯಕರಾಗಿದ್ದಾರೆ.
    • 1907ರ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್‌ನ ಸೂರತ್ ಅಧಿವೇಶನದಲ್ಲಿ, ಅವರು ತೀವ್ರಗಾಮಿಗಳೊಂದಿಗೆ ನಾಯಕತ್ವ ವಹಿಸಿದ್ದರು.
    • ಅಲಿಪೋರ್ ಬಾಂಬ್ ಪ್ರಕರಣಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಅವರನ್ನು 1908ರಲ್ಲಿ ಬಂಧಿಸಲಾಯಿತು.

     ಯೋಗ ಜೀವನ: 

    • ಶ್ರೀ ಅರವಿಂದರು 1905ರಲ್ಲಿ ಬರೋಡಾದಲ್ಲಿಯೇ ಯೋಗಾಭ್ಯಾಸವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದ್ದರು.
    • 1910ರಲ್ಲಿ ಅವರು ರಾಜಕೀಯದಿಂದ ನಿವೃತ್ತರಾಗಿ, ತಮ್ಮನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಆಂತರಿಕ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಜೀವನ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯಗಳಿಗೆ ಮುಡಿಪಾಗಿಡಲು ಪಾಂಡಿಚೇರಿಗೆ ತೆರಳಿದರು.
    • ಪಾಂಡಿಚೇರಿಯಲ್ಲಿ ಕಳೆದ ತಮ್ಮ 40 ವರ್ಷಗಳ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಅವರು ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಅಭ್ಯಾಸದ ಹೊಸ ವಿಧಾನವನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದರು, ಇದನ್ನು ಅವರು ಪೂರ್ಣ ಯೋಗ ಎಂದು ಕರೆದರು.
    • 1926ರಲ್ಲಿ, ಅವರು ಶ್ರೀ ಅರವಿಂದ ಆಶ್ರಮವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು.

    ಸಾಹಿತ್ಯಿಕ ಕೃತಿಗಳು: 

    • ದಿ ಲೈಫ್ ಡಿವೈನ್: ಇದು ಪೂರ್ಣ ಯೋಗದ ತಾತ್ವಿಕ ಅಂಶಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತದೆ.
    • ಸಿಂಥೆಸಿಸ್ ಆಫ್ ಯೋಗ: ಇದು ಪೂರ್ಣ ಯೋಗದ ತತ್ವಗಳು ಮತ್ತು ವಿಧಾನಗಳ ಬಗ್ಗೆ ವಿವರಿಸುತ್ತದೆ.
    • ಸಾವಿತ್ರಿ (Savitri: A Legend and a Symbol): ಇದೊಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಮಹಾಕಾವ್ಯವಾಗಿದೆ.
    • ಅವರು ಎರಡು ವಾರಪತ್ರಿಕೆಗಳನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು: ಇಂಗ್ಲಿಷ್‌ನಲ್ಲಿ ‘ಕರ್ಮಯೋಗಿನ್’ ಮತ್ತು ಬಂಗಾಳಿಯಲ್ಲಿ ‘ಧರ್ಮ’.

    ರಾಜಸ್ಥಾನ ಮರಗಳ (ರಕ್ಷಣೆ) ಮಸೂದೆ-2026

    ರಾಜಕೀಯ ಮತ್ತು ಆಡಳಿತ

    ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿ:

    • ರಾಜಸ್ಥಾನ ಸಚಿವ ಸಂಪುಟವು ರಾಜಸ್ಥಾನ ಮರಗಳ (ರಕ್ಷಣೆ) ಮಸೂದೆ-2026 ನ್ನು ಅನುಮೋದಿಸಿದೆ.

    ರಾಜಸ್ಥಾನ ಮರಗಳ (ರಕ್ಷಣೆ) ಮಸೂದೆ, 2026

    • ಉದ್ದೇಶ: ಅರಣ್ಯೇತರ ಅಥವಾ ಖಾಸಗಿ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಮರಗಳನ್ನು ಕಡಿಯುವುದನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಮರಗಳ ಸಂರಕ್ಷಣೆಯನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುವುದು.
    • ರಕ್ಷಿತ ಪ್ರಭೇದಗಳು: ಖೇಜ್ರಿ, ಅರಳಿಮರ, ಆಲದ ಮರ , ರೋಹಿದಾ, ಮಹುವಾ ಮತ್ತು ಬೀಡಿ ಎಲೆ/ಟೆಂಡು ಸೇರಿದಂತೆ 29 ಮರಗಳ ಪ್ರಭೇದಗಳನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಲಾಗಿದೆ.
    • ಅನುಮತಿ: ಖಾಸಗಿ ಭೂಮಿ ಸೇರಿದಂತೆ ಯಾವುದೇ ಜಾಗದಲ್ಲಿ ರಕ್ಷಿತ ಮರಗಳನ್ನು ಕಡಿಯಲು ಪೂರ್ವ ಅನುಮತಿಯ ಅಗತ್ಯವಿದೆ.
    • ಪರಿಹಾರದ ನೆಡುತೋಪು: ಮರ ಕಡಿಯಲು ಅನುಮತಿ ನೀಡುವಾಗ, ಅದೇ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ನಿಗದಿತ ಮರಗಳನ್ನು ನೆಡುವ ಷರತ್ತನ್ನು ವಿಧಿಸಬಹುದು.
    • ದಂಡ: ಉಲ್ಲಂಘನೆಗಾಗಿ 1 ವರ್ಷದವರೆಗೆ ಜೈಲು ಶಿಕ್ಷೆ ಮತ್ತು/ಅಥವಾ ₹1 ಲಕ್ಷ ದಂಡವನ್ನು ವಿಧಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
    • ಮಹತ್ವ: ಇದು ಜೀವವೈವಿಧ್ಯತೆಯನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುತ್ತದೆ, ಮರುಭೂಮೀಕರಣವನ್ನು ತಡೆಯುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ರಾಜಸ್ಥಾನದ ಪರಿಸರ ವಿಜ್ಞಾನದ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಪ್ರಮುಖವಾದ ಮರಗಳನ್ನು ಸಂರಕ್ಷಿಸುತ್ತದೆ.

    Related Articles

  • ಚಂದ್ರನ ನೆಲೆಯ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ (Moon Base Programme) | ಸಂಪೂರ್ಣ ಸೂರ್ಯಗ್ರಹಣ (Total Solar Eclipse) | ಕಪ್ಪು-ಕತ್ತಿನ ಕೊಕ್ಕರೆಗಳು (Black-necked Cranes – BNC)

    ಚಂದ್ರನ ನೆಲೆಯ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ (Moon Base Programme)

    ವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ

    ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿ:

    • ಆರ್ಟೆಮಿಸ್ ಒಪ್ಪಂದದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿರುವ ಪಾಲುದಾರಿಕೆಯನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸುವ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ, ಅಮೆರಿಕಾದ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಸಂಸ್ಥೆ ನಾಸಾ (NASA) ತನ್ನ ‘ಚಂದ್ರನ ನೆಲೆಯ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ’ಕ್ಕೆ ಸೇರಲು ಇಸ್ರೋಗೆ (ISRO) ಅಧಿಕೃತ ಆಹ್ವಾನ ನೀಡಿದೆ.

    ಚಂದ್ರನ ನೆಲೆ (Moon Base):

    • ಇದು ಮಾನವಕುಲದ ಮೊಟ್ಟಮೊದಲ ಚಂದ್ರನ ನೆಲೆಯಾಗಿದ್ದು, ಚಂದ್ರನ ದಕ್ಷಿಣ ಧ್ರುವದ ಬಳಿ ಗಗನಯಾತ್ರಿಗಳು ವಾಸಿಸಲು, ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಲು ಮತ್ತು ಸಂಶೋಧನೆ ನಡೆಸಲು ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗುತ್ತಿರುವ ಸ್ಥಳವಾಗಿದೆ.
    • ಜಾಗತಿಕ ವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಪ್ರಗತಿಗೆ ಒತ್ತು ನೀಡುತ್ತಾ, ಚಂದ್ರನ ಮೇಲ್ಮೈಯಲ್ಲಿ ಮಾನವನ ನಿರಂತರ ಅಸ್ತಿತ್ವವನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸಲು ಅಗತ್ಯವಾದ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯಗಳನ್ನು ನಾಸಾ ಮತ್ತು ಅದರ ಪಾಲುದಾರ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ನಿರ್ಮಿಸಲಿವೆ.

    ಆರ್ಟೆಮಿಸ್ ಒಪ್ಪಂದದ ಬಗ್ಗೆ:

    • ಉದ್ದೇಶ: ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಪರಿಶೋಧನೆಯಲ್ಲಿ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಹಕಾರವನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸಲು ರೂಪಿಸಲಾದ ತತ್ವಗಳು ಮತ್ತು ಮಾರ್ಗಸೂಚಿಗಳ ಗುಂಪನ್ನು ಇದು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತದೆ.
    • ಸ್ಥಾನಮಾನ: ಈ ಒಪ್ಪಂದವು ಕಾನೂನುಬದ್ಧವಾಗಿ ಬದ್ದವಾಗಿಲ್ಲ (not legally binding).
    • ಪ್ರಾರಂಭ: 2020ರ ದಶಕದ ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿ ಮಾನವರನ್ನು ಮರಳಿ ಚಂದ್ರನತ್ತ ಕಳುಹಿಸುವ ಉದ್ದೇಶ ಹೊಂದಿರುವ ನಾಸಾದ ಆರ್ಟೆಮಿಸ್ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ, 2020ರಲ್ಲಿ ನಾಸಾ ಈ ಒಪ್ಪಂದವನ್ನು ಘೋಷಿಸಿತು.
    • ಸದಸ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು : ಆರ್ಟೆಮಿಸ್ ಒಪ್ಪಂದವು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ, ಫ್ರಾನ್ಸ್, ಜರ್ಮನಿ, ಭಾರತ, ಜಪಾನ್, ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್‌ಡಮ್ ಮತ್ತು ಅಮೆರಿಕ ಸೇರಿದಂತೆ 39 ಸದಸ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.
    • ಭಾರತದ ಸದಸ್ಯತ್ವ: ಭಾರತವು 2023ರಲ್ಲಿ ಆರ್ಟೆಮಿಸ್ ಒಪ್ಪಂದಕ್ಕೆ ಸಹಿ ಹಾಕಿತು.
    • ಗಮನಿಸಿ: ರಷ್ಯಾ ಮತ್ತು ಚೀನಾ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು ಈ ಆರ್ಟೆಮಿಸ್ ಒಪ್ಪಂದದ ಭಾಗವಾಗಿಲ್ಲ.

    ಸಂಪೂರ್ಣ ಸೂರ್ಯಗ್ರಹಣ (Total Solar Eclipse)

    ವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ

    ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿ: 

    • ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಸಂಭವಿಸಿದ ಸಂಪೂರ್ಣ ಸೂರ್ಯಗ್ರಹಣವು ಖಗೋಳ ಗತಿಶಾಸ್ತ್ರ, ಭೂಮಿ-ಚಂದ್ರನ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮತ್ತು ಸೌರ ವಿದ್ಯಮಾನಗಳನ್ನು ಆಳವಾಗಿ ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳಿಗೆ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಅವಕಾಶವನ್ನು ಒದಗಿಸಿತು.

    ಸೂರ್ಯಗ್ರಹಣ ಎಂದರೇನು?

    • ಸೂರ್ಯ ಮತ್ತು ಭೂಮಿಯ ನಡುವೆ ಚಂದ್ರನು ಬಂದಾಗ, ಚಂದ್ರನ ನೆರಳು ಭೂಮಿಯ ಮೇಲೆ ಬೀಳುವುದರಿಂದ ಭೂಮಿಯ ಕೆಲವು ಭಾಗಗಳಿಗೆ ಸೂರ್ಯನ ಬೆಳಕು ತಲುಪದಂತೆ ತಡೆಯಲ್ಪಡುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಸೂರ್ಯಗ್ರಹಣ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.

    ಸೂರ್ಯಗ್ರಹಣದ ಪ್ರಕಾರಗಳು: 

    • ಸೂರ್ಯಗ್ರಹಣಗಳನ್ನು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಮೂರು ಪ್ರಕಾರಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗಿದೆ:
    • ಸಂಪೂರ್ಣ ಸೂರ್ಯಗ್ರಹಣ (Umbra – ಛಾಯೆ): ಚಂದ್ರನು ಸೂರ್ಯನ ಗೋಚರ ಭಾಗವನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ನಿರ್ಬಂಧಿಸುತ್ತಾನೆ, ಇದರಿಂದಾಗಿ ಗ್ರಹಣದ ಪಥದಲ್ಲಿರುವ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಹಗಲಿನಲ್ಲಿಯೇ ಸ್ವಲ್ಪ ಸಮಯದವರೆಗೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ಕತ್ತಲು ಆವರಿಸಿದ ಅನುಭವವಾಗುತ್ತದೆ.
    • ಪಾರ್ಶ್ವ ಸೂರ್ಯಗ್ರಹಣ (Penumbra – ಉಪಛಾಯೆ): ಚಂದ್ರನು ಸೂರ್ಯನ ಒಂದು ಭಾಗವನ್ನು ಮಾತ್ರ ಮರೆಮಾಡುತ್ತಾನೆ, ಇದು ಸೂರ್ಯನ ತಟ್ಟೆಯ ಒಂದು ಭಾಗವನ್ನು ಕಚ್ಚಿದಂತೆ ಕಾಣುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ.
    • ಕಂಕಣ ಸೂರ್ಯಗ್ರಹಣ (Antumbra – ಪ್ರಛಾಯೆ): ಚಂದ್ರನು ಭೂಮಿಯಿಂದ ಅತ್ಯಂತ ದೂರದ ಕಕ್ಷೆಯನ್ನು ಸಮೀಪಿಸುತ್ತಿರುವಾಗ, ಅದರ ಗೋಚರ ಗಾತ್ರವು ಸೂರ್ಯನಿಗಿಂತ ಚಿಕ್ಕದಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಸೂರ್ಯನ ಹೊರಭಾಗವು ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾದ ಉಂಗುರದಂತೆ ಗೋಚರಿಸುತ್ತದೆ, ಇದನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ‘ರಿಂಗ್ ಆಫ್ ಫೈರ್’ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.

    ಕಪ್ಪು-ಕತ್ತಿನ ಕೊಕ್ಕರೆಗಳು (Black-necked Cranes – BNC)

    ಪರಿಸರ

    ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿ

    • ಲಡಾಖ್‌ನಲ್ಲಿ ಕಪ್ಪು-ಕತ್ತಿನ ಕೊಕ್ಕರೆಗಳು (BNC) ಮತ್ತು ಇತರ ವನ್ಯಜೀವಿಗಳನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ, ಬಾಂಬೆ ನ್ಯಾಚುರಲ್ ಹಿಸ್ಟರಿ ಸೊಸೈಟಿಯು (BNHS) 2,950ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಮುಕ್ತವಾಗಿ ತಿರುಗಾಡುವ ಬೀದಿ ನಾಯಿಗಳಿಗೆ ಸಂತಾನಹರಣ ಶಸ್ತ್ರಚಿಕಿತ್ಸೆ ನಡೆಸಿದೆ.

    ಕಪ್ಪು-ಕತ್ತಿನ ಕೊಕ್ಕರೆ (Grus nigricollis):

    • ಪ್ರಪಂಚದಾದ್ಯಂತ ಕಂಡುಬರುವ 15 ಕೊಕ್ಕರೆ ಪ್ರಭೇದಗಳಲ್ಲಿ ಇದು ಕೂಡ ಒಂದಾಗಿದೆ.
    • ಇದು ಎತ್ತರದ ಪ್ರದೇಶ ಅಥವಾ ಆಲ್ಪೈನ್ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಕಂಡುಬರುವ ಏಕೈಕ ಕೊಕ್ಕರೆ ಪ್ರಭೇದವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ.
    • ಆವಾಸಸ್ಥಾನ ಮತ್ತು ಹಂಚಿಕೆ: ಭಾರತದಲ್ಲಿ, ಈ ಕೊಕ್ಕರೆಗಳು ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಲಡಾಖ್ ಮತ್ತು ಅರುಣಾಚಲ ಪ್ರದೇಶದ ಎತ್ತರದ ಜೌಗು ಪ್ರದೇಶಗಳು ಮತ್ತು ಕೆಸರು ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ.
    • ಇವುಗಳ ಭೌಗೋಳಿಕ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯು ಟಿಬೆಟ್ ಪ್ರಸ್ಥಭೂಮಿ ಮತ್ತು ಅದಕ್ಕೆ ಹೊಂದಿಕೊಂಡಿರುವ ಹಿಮಾಲಯ ಪ್ರದೇಶಗಳಾದ ಚೀನಾ, ಭಾರತ, ಭೂತಾನ್ ಮತ್ತು ನೇಪಾಳದಾದ್ಯಂತ ವಿಸ್ತರಿಸಿದೆ.
    • ಜನಸಂಖ್ಯೆ: ವಿಶ್ವಾದ್ಯಂತ ಸುಮಾರು 15,000 ಕಪ್ಪು-ಕತ್ತಿನ ಕೊಕ್ಕರೆಗಳಿದ್ದು, ಈ ಪೈಕಿ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಕೇವಲ 100ಕ್ಕೂ ಕಡಿಮೆ ಕೊಕ್ಕರೆಗಳು ಉಳಿದಿವೆ ಎಂದು ಅಂದಾಜಿಸಲಾಗಿದೆ.
    • ಪ್ರಮುಖ ಬೆದರಿಕೆಗಳು: ಮುಕ್ತವಾಗಿ ತಿರುಗಾಡುವ ನಾಯಿಗಳ ದಾಳಿ, ಬದಲಾಗುತ್ತಿರುವ ಕೃಷಿ ಪದ್ಧತಿಗಳು ಮತ್ತು ಎತ್ತರದ ಜೌಗು ಪ್ರದೇಶಗಳ ಸುತ್ತಮುತ್ತ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ಅನಿಯಂತ್ರಿತ ನಗರೀಕರಣವು ಇವುಗಳ ಅಸ್ತಿತ್ವಕ್ಕೆ ದೊಡ್ಡ ಬೆದರಿಕೆಯಾಗಿದೆ.

    ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಸ್ಥಾನಮಾನ:

    • ಈ ಪ್ರಭೇದವು ವನ್ಯಜೀವಿ (ರಕ್ಷಣೆ) ಕಾಯ್ದೆ 1972 ರ ಶೆಡ್ಯೂಲ್-1 ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಅತ್ಯುನ್ನತ ಕಾನೂನು ರಕ್ಷಣೆಯನ್ನು ಪಡೆದಿದೆ.
    • IUCN ಕೆಂಪು ಪಟ್ಟಿ: ಅಪಾಯದ ಅಂಚಿನಲ್ಲಿರುವ (NT) ಪ್ರಭೇದ.
    • ಇದು ಸೈಟ್ಸ್ (CITES) ಮತ್ತು ವಲಸೆ ಪ್ರಭೇದಗಳ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಸಮಾವೇಶದ (CMS) ಅಡಿಯಲ್ಲಿಯೂ ರಕ್ಷಣೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.
    • ರಾಜ್ಯ ಪಕ್ಷಿ: ಇದು ಲಡಾಖ್‌ನ ರಾಜ್ಯ ಪಕ್ಷಿಯಾಗಿದ್ದು, ಲಡಾಖ್‌ನ ಬೌದ್ಧ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷ ಸ್ಥಾನಮಾನವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.

    ಬಾಂಬೆ ನ್ಯಾಚುರಲ್ ಹಿಸ್ಟರಿ ಸೊಸೈಟಿ (BNHS) ಬಗ್ಗೆ: 

    • BNHS ಪ್ರಕೃತಿ ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಮತ್ತು ಜೀವವೈವಿಧ್ಯ ಸಂಶೋಧನೆಗೆ ಮೀಸಲಾಗಿರುವ ಭಾರತದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಹಾಗೂ ಹಳೆಯ ಸರ್ಕಾರೇತರ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ (NGO) ಒಂದಾಗಿದೆ.
    • ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 15, 1883ರಂದು ಮುಂಬೈನಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪನೆಯಾದ ಈ ಸಂಸ್ಥೆಯು ಸಂಶೋಧನೆ, ಶಿಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಜಾಗೃತಿಯ ಮೂಲಕ ಪ್ರಕೃತಿಯನ್ನು ಸಂರಕ್ಷಿಸುವ ಮುಖ್ಯ ಉದ್ದೇಶವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.

    Related Articles

  • ಕಂಟೇನರ್ ಉತ್ಪಾದನಾ ನೆರವು ಯೋಜನೆ (CMAS) | ದೀನ ದಯಾಳ್ ಉಪಾಧ್ಯಾಯ ಗ್ರಾಮೀಣ ಕೌಶಲ್ಯ ಯೋಜನೆ (DDU-GKY) | ಪಿಎಂ-ಪೋಷಣ್ (PM-POSHAN)

    ಕಂಟೇನರ್ ಉತ್ಪಾದನಾ ನೆರವು ಯೋಜನೆ (CMAS)

    ಸರ್ಕಾರಿ ಯೋಜನೆಗಳು

    ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿ: 

    • ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರವು ₹10,000 ಕೋಟಿ ಮೊತ್ತದ ಕಂಟೇನರ್ ಉತ್ಪಾದನಾ ನೆರವು ಯೋಜನೆಯನ್ನು (CMAS) ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಿದೆ.

    ಯೋಜನೆಯ ಬಗ್ಗೆ

    • ಪ್ರಾರಂಭ: ಈ ಯೋಜನೆಯನ್ನು 2026-27ರ ಕೇಂದ್ರ ಬಜೆಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಘೋಷಿಸಲಾಗಿದೆ.
    • ನೋಡಲ್ ಸಚಿವಾಲಯ: ಬಂದರು, ಹಡಗು ಮತ್ತು ಜಲಸಾರಿಗೆ ಸಚಿವಾಲಯ.
    • ಆರ್ಥಿಕ ಅನುದಾನ: ಈ ಯೋಜನೆಯು ಮುಂದಿನ 5 ವರ್ಷಗಳ ಅವಧಿಗೆ ಒಟ್ಟು ₹10,000 ಕೋಟಿ ಆರ್ಥಿಕ ನೆರವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.
    • ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಉದ್ದೇಶ: ಸ್ವಾವಲಂಬಿ ದೇಶೀಯ ಹಡಗು ಕಂಟೇನರ್ ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುವುದು ಇದರ ಪ್ರಮುಖ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿದೆ.

    ಪ್ರಮುಖ ಗುರಿಗಳು: 

    • ಉತ್ಪಾದನೆ: ವಾರ್ಷಿಕವಾಗಿ 7.5 ಲಕ್ಷ TEU (ಟ್ವೆಂಟಿ-ಫೂಟ್ ಈಕ್ವಿವೆಲೆಂಟ್ ಯುನಿಟ್) ಉತ್ಪಾದನಾ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವ ಗುರಿಯನ್ನು ಇದು ಹೊಂದಿದೆ.
    • ಆರ್ಥಿಕ ಮೌಲ್ಯ: ಈ ಯೋಜನೆಯು ಒಟ್ಟು ₹80,000 ಕೋಟಿ ಮೌಲ್ಯದ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಅವಕಾಶವನ್ನು ತೆರೆಯುತ್ತದೆ.
    • ಉದ್ಯೋಗಾವಕಾಶ: ಇದು 3,000 ನೇರ ಹಾಗೂ 50,000 ಪರೋಕ್ಷ ಉದ್ಯೋಗಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಲಿದೆ.
    • ವ್ಯಾಪ್ತಿ: ಈ ಯೋಜನೆಯು ಗ್ರೀನ್‌ಫೀಲ್ಡ್ (ಹೊಸ) ಮತ್ತು ಬ್ರೌನ್‌ಫೀಲ್ಡ್ (ಹಾಲಿ ಇರುವ) ಎರಡೂ ಉತ್ಪಾದನಾ ಘಟಕಗಳನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸುತ್ತದೆ.

    ಯೋಜನೆಯ ಮಹತ್ವ: 

    • ಆಮದು ಬದಲಿ: ವಾರ್ಷಿಕವಾಗಿ ಆಮದು ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲಾಗುವ 2 ಮಿಲಿಯನ್ ಕಂಟೇನರ್‌ಗಳ ಮೇಲಿನ ಅವಲಂಬನೆಯನ್ನು ಇದು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ.
    • ಪೂರೈಕೆ ಸರಪಳಿಯ ಸ್ಥಿರತೆ: ಜಾಗತಿಕ ಲಾಜಿಸ್ಟಿಕ್ಸ್ ಅಡೆತಡೆಗಳಿಂದ ಭಾರತೀಯ ರಫ್ತುಗಳನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವ ಮೂಲಕ ಪೂರೈಕೆ ಸರಪಳಿಯ ದೃಢತೆಯನ್ನು ಕಾಪಾಡುತ್ತದೆ.
    • ನೀತಿಗಳ ಹೊಂದಾಣಿಕೆ: ಈ ಯೋಜನೆಯು ಮ್ಯಾರಿಟೈಮ್ ಅಮೃತ ಕಾಲ ಮುನ್ನೋಟ 2047, ಪಿಎಂ ಗತಿ ಶಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಮೇಕ್ ಇನ್ ಇಂಡಿಯಾ ಉಪಕ್ರಮಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಮನ್ವಯ ಸಾಧಿಸುತ್ತದೆ.

    ದೀನ ದಯಾಳ್ ಉಪಾಧ್ಯಾಯ ಗ್ರಾಮೀಣ ಕೌಶಲ್ಯ ಯೋಜನೆ (DDU-GKY)

    ಸರ್ಕಾರಿ ಯೋಜನೆಗಳು

    ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿ: 

    • ಗ್ರಾಮೀಣಾಭಿವೃದ್ಧಿಯ ಸ್ಥಾಯಿ ಸಮಿತಿಯು ದೀನ ದಯಾಳ್ ಉಪಾಧ್ಯಾಯ ಗ್ರಾಮೀಣ ಕೌಶಲ್ಯ ಯೋಜನೆಯ (DDU-GKY) ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ನೀಡಲಾಗುತ್ತಿರುವ ಕೌಶಲ್ಯ ತರಬೇತಿ ಮತ್ತು ನೈಜ ಉದ್ಯೋಗ ಸೃಷ್ಟಿಯ ನಡುವಿನ ಅಂತರವನ್ನು ಎತ್ತಿತೋರಿಸಿದೆ.

    ಯೋಜನೆಯ ಬಗ್ಗೆ: 

    • ಅನುಷ್ಠಾನ: ಗ್ರಾಮೀಣಾಭಿವೃದ್ಧಿ ಸಚಿವಾಲಯ (MoRD).
    • ಪ್ರಾರಂಭ: 2014.
    • ಇದು ದೀನದಯಾಳ್ ಅಂತ್ಯೋದಯ ಯೋಜನೆ-ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಗ್ರಾಮೀಣ ಜೀವನೋಪಾಯ ಅಭಿಯಾನದ (DAY-NRLM) ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಜಾರಿಗೊಳಿಸಲಾದ ಉದ್ಯೋಗ-ಆಧಾರಿತ ಕೌಶಲ್ಯ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವಾಗಿದೆ.
    • ವಯೋಮಿತಿ: ಈ ಯೋಜನೆಯು 15 ರಿಂದ 35 ವರ್ಷ ವಯಸ್ಸಿನ ಗ್ರಾಮೀಣ ಯುವಕರನ್ನು ಗುರಿಯಾಗಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ (ಮಹಿಳೆಯರು, ಪರಿಶಿಷ್ಟ ಜಾತಿ/ಪರಿಶಿಷ್ಟ ಪಂಗಡ, ವಿಕಲಚೇತನರು ಮತ್ತು ಅಲ್ಪಸಂಖ್ಯಾತರಿಗೆ ವಯೋಮಿತಿಯನ್ನು 45 ವರ್ಷಗಳವರೆಗೆ ವಿಸ್ತರಿಸಲಾಗಿದೆ).
    • ಉದ್ದೇಶ: ಉದ್ಯೋಗ-ಆಧಾರಿತ ಕೌಶಲ್ಯ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳ ಮೂಲಕ ಗ್ರಾಮೀಣ ಯುವಕರಿಗೆ ತರಬೇತಿ ನೀಡಿ, ಅವರಿಗಾಗಿ ಸುಸ್ಥಿರ ಜೀವನೋಪಾಯವನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುವುದು ಇದರ ಮುಖ್ಯ ಗುರಿಯಾಗಿದೆ.

    ಪಿಎಂ-ಪೋಷಣ್ (PM-POSHAN)

    ಸರ್ಕಾರಿ ಯೋಜನೆಗಳು

    ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿ: 

    • ಪಿಎಂ-ಪೋಷಣ್ ಯೋಜನೆಯಡಿ ದೆಹಲಿ ಸರ್ಕಾರಿ ಶಾಲೆಗಳ ಹೊಸ ಮಧ್ಯಾಹ್ನದ ಊಟದ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಇಡ್ಲಿ-ಸಾಂಬಾರ್‌ನಂತಹ ಹೊಸ ಖಾದ್ಯಗಳನ್ನು ಸೇರ್ಪಡೆಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ.

    ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ ಪೋಷಣ್ ಶಕ್ತಿ ನಿರ್ಮಾಣ್ (PM POSHAN) ಬಗ್ಗೆ: 

    • ಈ ಮೊದಲು ಮಧ್ಯಾಹ್ನದ ಬಿಸಿಯೂಟ ಯೋಜನೆ (MDMS) ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತಿದ್ದ ಈ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವನ್ನು 2021ರಲ್ಲಿ ಪಿಎಂ-ಪೋಷಣ್ ಎಂದು ಮರುನಾಮಕರಣ ಮಾಡಲಾಯಿತು.
    • ಇದು ಶಿಕ್ಷಣ ಸಚಿವಾಲಯದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದು, 2021-22 ರಿಂದ 2025-26ರ ಅವಧಿಗೆ ಅನುಮೋದನೆ ಪಡೆದಿದೆ.
    • ಇದು ಒಂದು ಕೇಂದ್ರ ಪ್ರಾಯೋಜಿತ ಯೋಜನೆಯಾಗಿದ್ದು (ಕೇಂದ್ರ ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯಗಳೆರಡೂ ಜಂಟಿಯಾಗಿ ಅನುದಾನ ಒದಗಿಸುತ್ತವೆ), ಸರ್ಕಾರಿ ಮತ್ತು ಅನುದಾನಿತ ಶಾಲೆಗಳಲ್ಲಿ 8ನೇ ತರಗತಿಯವರೆಗಿನ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಬಿಸಿ ಊಟವನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ.
    • ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ಹಸಿವಿನ ಸಮಸ್ಯೆಯನ್ನು ನೀಗಿಸುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಫಲಿತಾಂಶಗಳನ್ನು (ಹಾಜರಾತಿ, ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಉಳಿಯುವಿಕೆ ಮತ್ತು ಕಲಿಕೆ) ಏಕಕಾಲದಲ್ಲಿ ಸುಧಾರಿಸುವ ಮಹತ್ವಾಕಾಂಕ್ಷೆಯನ್ನು ಇದು ಹೊಂದಿದೆ.

    Related Articles