Blog

ಧನಸಿರಿ ನದಿ

ಭೂಗೋಳಶಾಸ್ತ್ರ

ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿ:

• ಅಸ್ಸಾಂ ರಾಜ್ಯ ವಿಪತ್ತು ನಿರ್ವಹಣಾ ಪ್ರಾಧಿಕಾರದ (ASDMA) ಪ್ರಕಾರ, ಧನಸಿರಿ ನದಿಯು ಅಪಾಯದ ಮಟ್ಟವನ್ನು ಮೀರಿ ಹರಿಯುತ್ತಿದೆ, ಇದರಿಂದ ತಗ್ಗು ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರವಾಹದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯು ಇನ್ನಷ್ಟು ಹದಗೆಡುವ ಆತಂಕವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದೆ.

ಧನಸಿರಿ ನದಿಯ ಬಗ್ಗೆ:

• ಉಗಮ: ಈ ನದಿಯು ನಾಗಾಲ್ಯಾಂಡ್‌ನ ಲೈಸಾಂಗ್ ಶಿಖರದಲ್ಲಿ ಉಗಮಿಸುತ್ತದೆ.
• ಹರಿಯುವ ಮಾರ್ಗ : ಇದು ಈಶಾನ್ಯ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಹರಿಯುವ ಪ್ರಮುಖ ನದಿಯಾಗಿದೆ.
• ಇದೊಂದು ಅಸ್ಸಾಂ ಮತ್ತು ನಾಗಾಲ್ಯಾಂಡ್ ರಾಜ್ಯಗಳ ಮೂಲಕ ಹರಿಯುವ ಅಂತರ-ರಾಜ್ಯ ನದಿಯಾಗಿದೆ.
• ಇದು ಬ್ರಹ್ಮಪುತ್ರ ನದಿಯನ್ನು ಸೇರುವ ಮೊದಲು ದಿಮಾಪುರ್, ಚುಮೌಕೆಡಿಮಾ ಮತ್ತು ಅಸ್ಸಾಂನ ಗೋಲಾಘಾಟ್ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಮೂಲಕ 352 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ಉದ್ದ ಹರಿಯುತ್ತದೆ.
• ಸಂಗಮ: ಇದು ಅಸ್ಸಾಂನ ಧನಸಿರಿಮುಖ್ ಬಳಿ ತನ್ನ ದಕ್ಷಿಣ ದಂಡೆಯಲ್ಲಿ ಬ್ರಹ್ಮಪುತ್ರ ನದಿಯನ್ನು ಸೇರುತ್ತದೆ.
• ಮಳೆಯಾಶ್ರಿತ ನದಿಯಾಗಿರುವುದರಿಂದ, ಮಾನ್ಸೂನ್ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಇದರ ನೀರಿನ ಮಟ್ಟವು ತೀವ್ರವಾಗಿ ಏರುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚಿನ ಹರಿವು ಗೋಲಾಘಾಟ್ ಮತ್ತು ಅಸ್ಸಾಂನ ಅಕ್ಕಪಕ್ಕದ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರವಾಹವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಬಹುದು.

ಬ್ರಹ್ಮಪುತ್ರ ನದಿಯ ಬಗ್ಗೆ:

• ಬ್ರಹ್ಮಪುತ್ರ ನದಿಯು ಏಷ್ಯಾದ ಪ್ರಮುಖ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ನದಿಯಾಗಿದೆ.
• ಇದು ಟಿಬೆಟ್‌ನ ಮಾನಸ ಸರೋವರದ (ಮಾಪಮ್ ಯುಮ್ಕೋ) ಬಳಿಯಿರುವ ಚೆಮಯುಂಗ್‌ಡುಂಗ್ ಹಿಮನದಿಯಲ್ಲಿ ಉಗಮಿಸುತ್ತದೆ.
• ಇದನ್ನು ವಿಭಿನ್ನ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಹೆಸರುಗಳಿಂದ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ: ಟಿಬೆಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಯಾರ್ಲುಂಗ್ ತ್ಸಾಂಗ್ಪೋ (ಅತಿ ಉದ್ದದ ಮೇಲ್ಭಾಗದ ಹರಿವು), ಅರುಣಾಚಲ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಸಿಯಾಂಗ್ ಅಥವಾ ದಿಹಾಂಗ್, ಅಸ್ಸಾಂನಲ್ಲಿ ಬ್ರಹ್ಮಪುತ್ರ ಮತ್ತು ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶದಲ್ಲಿ ಜಮುನಾ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.
• ಇದು ಟಿಬೆಟ್ ಪ್ರಸ್ಥಭೂಮಿಯ ಮೂಲಕ ಪೂರ್ವಕ್ಕೆ ಹರಿಯುತ್ತದೆ, ಅರುಣಾಚಲ ಪ್ರದೇಶದ ಮೂಲಕ ಭಾರತವನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸುತ್ತದೆ, ಅಸ್ಸಾಂನ ಬಯಲು ಸೀಮೆಯಲ್ಲಿ ವಿಸ್ತಾರಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶದಲ್ಲಿ ಗಂಗಾ ನದಿಯೊಂದಿಗೆ ವಿಲೀನಗೊಂಡು ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಬಂಗಾಳಕೊಲ್ಲಿಯನ್ನು ಸೇರುತ್ತದೆ.

16ನೇ ಬ್ರಿಕ್ಸ್ (BRICS) ವಾಣಿಜ್ಯ ಸಚಿವರ ಸಭೆ

ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ

ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿ:

• ಭಾರತವು 2026 ರ ಬ್ರಿಕ್ಸ್ ಅಧ್ಯಕ್ಷತೆಯ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಜೈಪುರದಲ್ಲಿ 16ನೇ ಬ್ರಿಕ್ಸ್ ವಾಣಿಜ್ಯ ಸಚಿವರ ಸಭೆಯನ್ನು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಮುಕ್ತಾಯಗೊಳಿಸಿದೆ.
• ಧ್ಯೇಯವಾಕ್ಯ: ಸುಸ್ಥಿರತೆ, ನಾವೀನ್ಯತೆ, ಸಹಕಾರ ಮತ್ತು ಸ್ಥಿರತೆಗಾಗಿ ನಿರ್ಮಾಣ.

ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶಗಳು:

• ಆರ್ಥಿಕ ಕಾರ್ಯತಂತ್ರ: ಬ್ರಿಕ್ಸ್ ಆರ್ಥಿಕ ಪಾಲುದಾರಿಕೆ 2030 ರ ಮಾರ್ಗಸೂಚಿಯನ್ನು ಅಂತಿಮಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ.
• ವಾಣಿಜ್ಯ ಹಣಕಾಸು : ಜಾಗತಿಕ ಹಣಕಾಸು ಅಂತರವನ್ನು ನಿಭಾಯಿಸಲು ಜೈಪುರ ಒಮ್ಮತವನ್ನು (The Jaipur Consensus) ಅಂಗೀಕರಿಸಲಾಗಿದೆ.
• MSME ಬೆಂಬಲ: ನಗದು ಹರಿವಿನ-ಆಧಾರಿತ ಮತ್ತು ಮೇಲಾಧಾರ-ಮುಕ್ತ ಸಾಲ ನೀಡುವಿಕೆಗೆ ಮಾರ್ಗದರ್ಶಿ ಸೂತ್ರಗಳನ್ನು ರಚಿಸಲಾಗಿದೆ.
• ಪೂರೈಕೆ ಸರಪಳಿಗಳು : ಆಹಾರ ಮತ್ತು ಔಷಧೀಯ ಭದ್ರತೆಗಾಗಿ 2026–2030 ರ ಕ್ರಿಯಾ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಅನುಮೋದಿಸಲಾಗಿದೆ.
• ಡಿಜಿಟಲ್ ವಾಣಿಜ್ಯ: ಗಡಿಯಾಚೆಗಿನ ಡಿಜಿಟಲ್ ಸೇವೆಗಳ ಚೌಕಟ್ಟಿನ ತತ್ವಗಳನ್ನು ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ.

ಬ್ರಿಕ್ಸ್ (BRICS) ಬಗ್ಗೆ: 

• ಸ್ಥಾಪನೆ: 2009.
• ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿ: ಶಾಂಘೈ.
• BRICS, ಇದು ವಿಶ್ವದ ಪ್ರಮುಖ ಉದಯೋನ್ಮುಖ ಆರ್ಥಿಕತೆಗಳ ಗುಂಪಿನ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ ರೂಪವಾಗಿದೆ, ಅವುಗಳೆಂದರೆ ಬ್ರೆಜಿಲ್, ರಷ್ಯಾ, ಭಾರತ, ಚೀನಾ ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾ (ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾವನ್ನು 2010 ರಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಲಾಯಿತು).
• ಮೂಲ: 2001 ರಲ್ಲಿ ಬ್ರೆಜಿಲ್, ರಷ್ಯಾ, ಭಾರತ ಮತ್ತು ಚೀನಾ ದೇಶಗಳ ಆರ್ಥಿಕತೆಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸಲು ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ ಜಿಮ್ ಒ’ನೀಲ್ ಅವರು “BRIC” (ಬ್ರಿಕ್) ಎಂಬ ಪದವನ್ನು ಮೊದಲು ಬಳಸಿದರು.
• ಇತ್ತೀಚಿನ ವಿಸ್ತರಣೆ (ಬ್ರಿಕ್ಸ್+): 2024-2025 ರಲ್ಲಿ, ಈ ಒಕ್ಕೂಟವು ವಿಸ್ತರಣೆಗೊಂಡು ಈಜಿಪ್ಟ್, ಇಥಿಯೋಪಿಯಾ, ಇರಾನ್, UAE ಮತ್ತು ಇಂಡೋನೇಷ್ಯಾ ದೇಶಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ (ಸೌದಿ ಅರೇಬಿಯಾಕ್ಕೆ ಆಹ್ವಾನ ನೀಡಲಾಗಿದೆಯಾದರೂ ಅದು ಇನ್ನೂ ತನ್ನ ಸದಸ್ಯತ್ವವನ್ನು ಔಪಚಾರಿಕಗೊಳಿಸಿಲ್ಲ).
• ಬ್ರಿಕ್ಸ್ ಪಾಲು: ಬ್ರಿಕ್ಸ್ ಒಕ್ಕೂಟವು ಐದು ದೊಡ್ಡ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಶೀಲ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳನ್ನು ಒಟ್ಟುಗೂಡಿಸುತ್ತದೆ, ಇದು ಜಾಗತಿಕ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ 41%, ಜಾಗತಿಕ GDPಯ 24% ಮತ್ತು ಜಾಗತಿಕ ವ್ಯಾಪಾರದ 16% ಅನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತದೆ (2028 ರ ವೇಳೆಗೆ, ಬ್ರಿಕ್ಸ್ ಜಾಗತಿಕ ಆರ್ಥಿಕತೆಯ 35% ರಷ್ಟನ್ನು ಹೊಂದುವ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಿದೆ).
• ಅಧ್ಯಕ್ಷತೆ: ಈ ವೇದಿಕೆಯ ಅಧ್ಯಕ್ಷತೆಯನ್ನು ಸದಸ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ನಡುವೆ ವಾರ್ಷಿಕವಾಗಿ ಸರದಿಯ ಮೇಲೆ ಹಂಚಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಬ್ರಿಕ್ಸ್‌ನ ಪ್ರಮುಖ ಉಪಕ್ರಮಗಳು:

1. ಹೊಸ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಬ್ಯಾಂಕ್ (NDB)
2. ಆಕಸ್ಮಿಕ ಮೀಸಲು ವ್ಯವಸ್ಥೆ (Contingent Reserve Arrangement – CRA).
3. ಬ್ರಿಕ್ಸ್ ಪಾವತಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆ
4. ಕಸ್ಟಮ್ಸ್ ಒಪ್ಪಂದಗಳಿಗೆ ಸಹಿ ಹಾಕಲಾಗಿದೆ.
5. ರಿಮೋಟ್ ಸೆನ್ಸಿಂಗ್ ಉಪಗ್ರಹಗಳ ಸಮೂಹದ  ಅಭಿವೃದ್ಧಿ

ಅಧಿಕೃತ ರಹಸ್ಯಗಳ ಕಾಯ್ದೆ, 1923 (Official Secrets Act, 1923)

Defense

ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿ:

• ಭಾರತೀಯ ವಾಯುಪಡೆಯ (IAF) ವಿಂಗ್ ಕಮಾಂಡರ್ ಒಬ್ಬರನ್ನು, ರಕ್ಷಣೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಸೋರಿಕೆ ಮಾಡಿದ ಆರೋಪದ ಮೇಲೆ ಅಧಿಕೃತ ರಹಸ್ಯಗಳ ಕಾಯ್ದೆಯ ನಿಬಂಧನೆಗಳ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಬಂಧಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಅಧಿಕೃತ ರಹಸ್ಯಗಳ ಕಾಯ್ದೆ, 1923ರ ಬಗ್ಗೆ:

• ಇದು ವಸಾಹತುಶಾಹಿ ಕಾಲದ ಕಾನೂನಾಗಿದ್ದು, ಅಧಿಕೃತ ರಹಸ್ಯಗಳನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಲು ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಭದ್ರತೆಯನ್ನು ಕಾಪಾಡಲು ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ.
• ಸರ್ಕಾರಿ ನೌಕರರು ಮತ್ತು ಸಾಮಾನ್ಯ ನಾಗರಿಕರಿಗೆ ಸಮಾನವಾಗಿ ಅನ್ವಯವಾಗುವ ಈ ಕಾನೂನು, ಬೇಹುಗಾರಿಕೆ, ದೇಶದ್ರೋಹ ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರದ ಸಮಗ್ರತೆಗೆ ಬೆದರಿಕೆಯೊಡ್ಡುವ ಇತರ ಸಂಭಾವ್ಯ ಕೃತ್ಯಗಳನ್ನು ನಿಭಾಯಿಸಲು ಕಾನೂನು ಚೌಕಟ್ಟನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ.
• ಈ ಕಾನೂನು ಬೇಹುಗಾರಿಕೆ ನಡೆಸುವುದು, ‘ರಹಸ್ಯ’ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳುವುದು, ಸಮವಸ್ತ್ರಗಳ ಅನಧಿಕೃತ ಬಳಕೆ, ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಮುಚ್ಚಿಡುವುದು ಮತ್ತು ನಿಷೇಧಿತ/ನಿರ್ಬಂಧಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಸಶಸ್ತ್ರ ಪಡೆಗಳ ಕಾರ್ಯಚಟುವಟಿಕೆಗಳಿಗೆ ಹಸ್ತಕ್ಷೇಪ ಮಾಡುವುದು ಸೇರಿದಂತೆ ಇತರ ಕೃತ್ಯಗಳನ್ನು ಶಿಕ್ಷಾರ್ಹ ಅಪರಾಧಗಳನ್ನಾಗಿ ಮಾಡುತ್ತದೆ.
• ಅಪರಾಧ ಸಾಬೀತಾದರೆ, ವ್ಯಕ್ತಿಗೆ 14 ವರ್ಷಗಳವರೆಗೆ ಜೈಲು ಶಿಕ್ಷೆ, ದಂಡ ಅಥವಾ ಇವೆರಡನ್ನೂ ಒಟ್ಟಿಗೆ ವಿಧಿಸಬಹುದು.
• ಈ ಕಾನೂನಿನಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿರುವ ಮಾಹಿತಿಯು, ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಅಥವಾ ಸರ್ಕಾರದ ವಶದಲ್ಲಿರುವ ಯಾವುದೇ ಸ್ಥಳದ ಉಲ್ಲೇಖ, ದಾಖಲೆಗಳು, ಛಾಯಾಚಿತ್ರಗಳು, ರೇಖಾಚಿತ್ರಗಳು, ನಕ್ಷೆಗಳು, ಯೋಜನೆಗಳು, ಮಾದರಿಗಳು, ಅಧಿಕೃತ ಸಂಕೇತಗಳು ಅಥವಾ ಪಾಸ್‌ವರ್ಡ್‌ಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರಬಹುದು.

ಭಾರತದ ಮೊದಲ ಖಾಸಗಿ-ನಿರ್ಮಿತ 800 kN FFSC ಎಂಜಿನ್ ಅನಾವರಣ

ವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ

ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿ:

• ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಕಂಪನಿಯಾದ ಆಸ್ಟ್ರೋಬೇಸ್ ಸ್ಪೇಸ್ ಟೆಕ್ನಾಲಜೀಸ್, ಭಾರತದ ಮೊದಲ ಖಾಸಗಿಯಾಗಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಲಾದ 800 kN ಪೂರ್ಣ-ಹರಿವಿನ ಹಂತದ ದಹನ (Full-Flow Staged Combustion – FFSC) ರಾಕೆಟ್ ಎಂಜಿನ್ ಅನ್ನು ಅನಾವರಣಗೊಳಿಸಿದೆ.

800 kN FFSC ಎಂಜಿನ್ ಬಗ್ಗೆ:

• ಎವರೆಸ್ಟ್ (EVEREST) ಎಂದು ಹೆಸರಿಸಲಾದ ಈ ಎಂಜಿನ್ ಅನ್ನು ಆಸ್ಟ್ರೋಬೇಸ್ ಕಂಪನಿಯು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದೆ.
• ಜಾಗತಿಕ ಸ್ಥಾನ: ಯುಎಸ್, ರಷ್ಯಾ ಮತ್ತು ಚೀನಾದ ನಂತರ ಈ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದ ವಿಶ್ವದ 4ನೇ ರಾಷ್ಟ್ರ ಭಾರತವಾಗಿದೆ.
• ಮರುಬಳಕೆ: ಮೀಥೇನ್ ಅನಿಲವು ಮಸಿಯಿಲ್ಲದೆ ಶುದ್ಧವಾಗಿ ಉರಿಯುತ್ತದೆ, ಇದು ರಾಕೆಟ್‌ಗಳ ತ್ವರಿತ ಮರುಬಳಕೆಗೆ ಅನುವು ಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತದೆ.
• ಪೇಲೋಡ್ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ: ಈ ಎಂಜಿನ್ ಅನ್ನು ಕಡಿಮೆ (ಕೆಳ) ಭೂ ಕಕ್ಷೆಗೆ (Low Earth Orbit – LEO) 30 ಟನ್‌ಗಳಷ್ಟು ತೂಕವನ್ನು ಹೊತ್ತೊಯ್ಯಲು ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ.
• ನೀತಿ ಸಂಪರ್ಕ: ಇದಕ್ಕೆ IN-SPACe ನ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಅಳವಡಿಕೆ ನಿಧಿ (TAF) ಯ ಮೂಲಕ ಧನಸಹಾಯ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ.
• ಕಾರ್ಯತಂತ್ರದ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ: ಇದು ಬೇಡಿಕೆಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಕೇವಲ 15-ದಿನಗಳ ಕಡಿಮೆ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಉಡಾವಣೆ ಮಾಡುವ ಗುರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.

ಸ್ಲೆಂಡರ್-ಬಿಲ್ಡ್ (ಸಣ್ಣ ಕೊಕ್ಕಿನ) ರಣಹದ್ದುಗಳು

ಪರಿಸರ

ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿ:

• ಅಸ್ಸಾಂನ ಕಾಜಿರಂಗ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನ ಮತ್ತು ಹುಲಿ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿರುವ ಜಟಾಯು ಸಾಫ್ಟ್ ರಿಲೀಸ್ ಸೆಂಟರ್‌ನಲ್ಲಿ, ಬಂಧನದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಸಲಾದ ಐದು ಸ್ಲೆಂಡರ್-ಬಿಲ್ಡ್ ರಣಹದ್ದುಗಳನ್ನು ಬಿಳಿ-ಬೆನ್ನಿನ ರಣಹದ್ದುಗಳೊಂದಿಗೆ ನಿಸರ್ಗಕ್ಕೆ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ಇದು ವಿಶ್ವದಲ್ಲೇ ಈ ರೀತಿಯ ಮೊದಲ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗಿದೆ.

ಸ್ಲೆಂಡರ್-ಬಿಲ್ಡ್ ರಣಹದ್ದುಗಳು (Gyps tenuirostris):

• ಈ ಸ್ಲೆಂಡರ್-ಬಿಲ್ಡ್ ರಣಹದ್ದು ಕಡು ಬಣ್ಣದ, ತೆಳ್ಳಗಿನ ದೇಹವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಕಸ ತಿನ್ನುವ ಅಥವಾ ಮೃತಭಕ್ಷಕ ಪಕ್ಷಿಯಾಗಿದ್ದು, ಅಗಲವಾದ ರೆಕ್ಕೆಗಳು, ಉದ್ದವಾದ ಬರಿಯ ಕುತ್ತಿಗೆ ಮತ್ತು ತೆಳುವಾದ ಕೆಳಭಾಗವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ.
• ಆವಾಸಸ್ಥಾನ: ಇದು ಮಾನವ ವಸಾಹತುಗಳಿಂದ ದೂರವಿರುವ ಒಣ ಬಯಲು ಮತ್ತು ಅರಣ್ಯ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತದೆ.
• ಹಂಚಿಕೆ: ಇದು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಉತ್ತರ ಭಾರತದ ಉಪಖಂಡದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ, ಇದರಲ್ಲಿ ಗಂಗಾ ನದಿಯ ಬಯಲು ಪ್ರದೇಶಗಳು, ಹಿಮಾಚಲ ಪ್ರದೇಶದ ಕೆಲವು ಭಾಗಗಳು, ಹರಿಯಾಣ, ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ, ಅಸ್ಸಾಂ, ನೇಪಾಳ ಮತ್ತು ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶಗಳು ಸೇರಿವೆ.
• ಪರಿಸರ ಪಾತ್ರ: ಇದೊಂದು ಪ್ರಮುಖ ಕಸ ತಿನ್ನುವ ಅಥವಾ ಮೃತಭಕ್ಷಕ (scavenger) ಪಕ್ಷಿಯಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಅವಶೇಷಗಳನ್ನು ನೈಸರ್ಗಿಕವಾಗಿ ವಿಲೇವಾರಿ ಮಾಡಲು ಹಾಗೂ ಪರಿಸರ ನೈರ್ಮಲ್ಯವನ್ನು ಕಾಪಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುವ ಮೂಲಕ ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗೆ ಅಪಾರ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ.
• ಬೆದರಿಕೆಗಳು: ಸ್ಲೆಂಡರ್-ಬಿಲ್ಡ್ ರಣಹದ್ದುಗಳ ಅವನತಿಗೆ ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣವೆಂದರೆ ಡೈಕ್ಲೋಫೆನಾಕ್ (diclofenac) ವಿಷಪ್ರಾಶನ, ಇದು ರಣಹದ್ದುಗಳ ಮೂತ್ರಪಿಂಡ ವೈಫಲ್ಯಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ.
• ಇತರ ಬೆದರಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಆಹಾರದ ಕೊರತೆ, ಕೀಟನಾಶಕಗಳ ವಿಷ, ಆವಾಸಸ್ಥಾನ ಮತ್ತು ಮರಗಳ ನಾಶ, ಕಿರುಕುಳ, ಮತ್ತು ವಿದ್ಯುತ್ ಆಘಾತ ಅಥವಾ ಘರ್ಷಣೆಗಳು ಸೇರಿವೆ.

ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಸ್ಥಿತಿ:

• IUCN ಕೆಂಪು ಪಟ್ಟಿ ಸ್ಥಿತಿ: ತೀವ್ರ ಅಳಿವಿನಂಚಿನಲ್ಲಿರುವ ಪ್ರಭೇದ (CR).
• CITES : ಅನುಬಂಧ II (Appendix II)

ಬಿಳಿ-ಬೆನ್ನಿನ ರಣಹದ್ದು (White-rumped vulture – Gyps bengalensis):

• ಇದು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಬಯಲು ಸೀಮೆ ಮತ್ತು ತೆರೆದ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ಇದು ಕುರುಚಲು ಕಾಡುಗಳು, ಹಳ್ಳಿಗಳು ಮತ್ತು ನಗರಗಳಲ್ಲೂ ವಾಸಿಸುತ್ತದೆ.
• ಇದು ಸತ್ತ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಮಾಂಸವನ್ನು ತಿನ್ನುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ತುಂಬಾ ಸಾಮಾಜಿಕ ಪಕ್ಷಿಯಾಗಿದ್ದು, ದೊಡ್ಡ ಹಿಂಡುಗಳಲ್ಲಿ ಆಹಾರಕ್ಕಾಗಿ ಸೇರುತ್ತದೆ ಹಾಗೂ ಎತ್ತರದ ಮರಗಳಲ್ಲಿ ವಸಾಹತುಶಾಹಿಯಾಗಿ ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿ ಮಾಡುತ್ತದೆ.
• ಇದು ಪಾಕಿಸ್ತಾನ, ಭಾರತ, ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶ, ನೇಪಾಳ, ಭೂತಾನ್, ಮ್ಯಾನ್ಮಾರ್, ಥೈಲ್ಯಾಂಡ್, ಲಾವೋಸ್, ಕಾಂಬೋಡಿಯಾ ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣ ವಿಯೆಟ್ನಾಂಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ.
• ಅಳಿವಿನಂಚಿನಲ್ಲಿರುವ ಪ್ರಭೇದಗಳ IUCN ಕೆಂಪು ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ತೀವ್ರ ಅಳಿವಿನಂಚಿನಲ್ಲಿರುವ ಪ್ರಭೇದ (CR) ಎಂದು ಪಟ್ಟಿ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ.

ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಗೋಪಾಲ್ ರತ್ನ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು (NGRA) 2026

ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು

ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿ:

• ಪಶುಸಂಗೋಪನೆ ಮತ್ತು ಹೈನುಗಾರಿಕೆ ಇಲಾಖೆಯು 2026 ರ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಗೋಪಾಲ್ ರತ್ನ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳಿಗೆ (NGRA) ನಾಮನಿರ್ದೇಶನಗಳನ್ನು ಆಹ್ವಾನಿಸಿದೆ.

ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಗೋಪಾಲ್ ರತ್ನ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು (NGRA) 2025:

• ಇದು ಜಾನುವಾರು ಮತ್ತು ಹೈನುಗಾರಿಕೆ ವಲಯದಲ್ಲಿ ನೀಡಲಾಗುವ ಅತ್ಯುನ್ನತ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಗೌರವಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ.
• ಈ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳನ್ನು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕ್ಷೀರ (ಹಾಲು) ದಿನಾಚರಣೆಯ ಅಂಗವಾಗಿ ನವೆಂಬರ್ 26, 2025 ರಂದು ಪ್ರದಾನ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ.
• ಇದನ್ನು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಗೋಕುಲ್ ಮಿಷನ್ (RGM) ನ ಭಾಗವಾಗಿ 2014 ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು.
• ಇದು ಸ್ಥಳೀಯ ಗೋವಿನ ತಳಿಗಳ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಮತ್ತು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ಮೇಲೆ ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸುತ್ತದೆ.
• ಹಾಲು ಉತ್ಪಾದಿಸುವ ರೈತರು, ಹೈನುಗಾರಿಕೆ ಸಹಕಾರಿ ಸಂಘಗಳು / ಎಂಪಿಸಿಗಳು (MPCs) / ಎಫ್‌ಪಿಒಗಳು (FPOs) ಮತ್ತು ಕೃತಕ ಗರ್ಭಧಾರಣೆಯ ತಂತ್ರಜ್ಞರನ್ನು (AITs) ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸಲು ಇದನ್ನು ವಾರ್ಷಿಕವಾಗಿ ಪ್ರದಾನ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ.
• ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪುರಸ್ಕೃತರು ಅರ್ಹತಾ ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರ, ಸ್ಮರಣಿಕೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಥಮ, ದ್ವಿತೀಯ ಹಾಗೂ ತೃತೀಯ ವರ್ಗಗಳಿಗೆ ಕ್ರಮವಾಗಿ ₹5,00,000, ₹3,00,000 ಮತ್ತು ₹2,00,000 ಗಳ ನಗದು ಬಹುಮಾನವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ.

ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಗೋಕುಲ್ ಮಿಷನ್ ಬಗ್ಗೆ: 

• ಇದನ್ನು 2014 ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಾಯಿತು.

ಉದ್ದೇಶಗಳು:

• ಸ್ಥಳೀಯ ತಳಿಗಳ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಮಾಡುವುದು.
• ಸ್ಥಳೀಯ ಜಾನುವಾರುಗಳ ಆನುವಂಶಿಕ ರಚನೆಯನ್ನು ಸುಧಾರಿಸಲು ತಳಿ ಸುಧಾರಣಾ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಹಮ್ಮಿಕೊಳ್ಳುವುದು.
• ಹಾಲಿನ ಉತ್ಪಾದನೆ ಮತ್ತು ಉತ್ಪಾದಕತೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವುದು.
• ಗಿರ್, ಸಾಹಿವಾಲ್, ರಾಠಿ, ದೇವೋನಿ, ಥಾರ್ಪಾರ್ಕರ್, ಮತ್ತು ರೆಡ್ ಸಿಂಧಿಯಂತಹ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಸ್ಥಳೀಯ ತಳಿಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಸಾಮಾನ್ಯ ಜಾನುವಾರುಗಳ ಉನ್ನತೀಕರಣ ಮಾಡುವುದು.
• ನೈಸರ್ಗಿಕ ಗರ್ಭಧಾರಣೆಗಾಗಿ ರೋಗಮುಕ್ತ ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚಿನ ಆನುವಂಶಿಕ ಗುಣಮಟ್ಟವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಹೋರಿಗಳನ್ನು ವಿತರಿಸುವುದು.
• ಗೋಕುಲ್ ಗ್ರಾಮಗಳು: ಇವುಗಳು ಸ್ಥಳೀಯ ತಳಿಗಳ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ಕೇಂದ್ರಗಳಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ತಳಿ ಸಂವರ್ಧನಾ ಪ್ರದೇಶದ ರೈತರಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಆನುವಂಶಿಕ ತಳಿ ದಾಸ್ತಾನುಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸುವ ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹ ಮೂಲಗಳಾಗುತ್ತವೆ.

ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಆವರ್ತಕ ಜೈವಿಕ ಇಂಧನ ಯೋಜನೆ (ಗೋಬರ್‌ಧನ್ ಯೋಜನೆ)

ಸರ್ಕಾರಿ ಯೋಜನೆಗಳು

​ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿ :

ಇತ್ತೀಚೆಗೆ, ಕೇಂದ್ರ ಸಚಿವ ಸಂಪುಟವು ₹23,731 ಕೋಟಿಗಳ ಒಟ್ಟು ವೆಚ್ಚದೊಂದಿಗೆ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಆವರ್ತಕ ಜೈವಿಕ ಇಂಧನ ಯೋಜನೆ (​ಗೋಬರ್‌ಧನ್) ಯನ್ನು ಅನುಮೋದಿಸಿದೆ.

​ಗೋಬರ್‌ಧನ್ (ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಆವರ್ತಕ ಜೈವಿಕ ಇಂಧನ ಯೋಜನೆ) ಬಗ್ಗೆ:

• ​ಇದು 10-ವರ್ಷಗಳ ಉಪಕ್ರಮವಾಗಿದೆ (ಹಣಕಾಸು ವರ್ಷ 2026-27 ರಿಂದ 2035-36 ರವರೆಗೆ).
• ​ಅನುಷ್ಠಾನ – ಪೆಟ್ರೋಲಿಯಂ ಮತ್ತು ನೈಸರ್ಗಿಕ ಅನಿಲ ಸಚಿವಾಲಯ.

​ಪ್ರಮುಖ ಉದ್ದೇಶಗಳು ಮತ್ತು ಘಟಕಗಳು :

• ​ಗುರಿ: ಸಂಕುಚಿತ ಜೈವಿಕ ಅನಿಲ (CBG) ಉತ್ಪಾದನೆಯನ್ನು 5 MMSCMD ಗೆ ಹತ್ತು ಪಟ್ಟು ಹೆಚ್ಚಿಸುವುದು.
• ​ಏಕೀಕೃತ ಚೌಕಟ್ಟು: ಇದು ಸತತ್ (SATAT), ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ನೆರವು (MDA), ಮತ್ತು ಜೀವರಾಶಿ ಒಟ್ಟುಗೂಡಿಸುವ ಯಂತ್ರೋಪಕರಣ (BAM) ಗಳಂತಹ ಹಿಂದಿನ ಉಪಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಕ್ರೋಢೀಕರಿಸುತ್ತದೆ.

ಜೈವಿಕ ಇಂಧನಗಳು (Biofuels): 

• ​ವ್ಯಾಖ್ಯಾನ: ಜೈವಿಕ ಇಂಧನಗಳು ಸಸ್ಯ ಮತ್ತು ಸಸ್ಯ-ಮೂಲದ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳಿಂದ ತಯಾರಿಸಲಾದ ಪರ್ಯಾಯ ಇಂಧನಗಳಾಗಿವೆ.
• ​ಉದಾಹರಣೆ: ಬಯೋಎಥೆನಾಲ್, ಬಯೋಡೀಸೆಲ್, ಹಸಿರು ಡೀಸೆಲ್, ಜೈವಿಕ ಅನಿಲ (Biogas) ಇತ್ಯಾದಿ.

​ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಜೈವಿಕ ಇಂಧನ ನೀತಿ, 2018 :

• ​ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಜೈವಿಕ ಇಂಧನ ನೀತಿ 2018 (2022 ರಲ್ಲಿ ತಿದ್ದುಪಡಿ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ) ಇಂಧನ ಭದ್ರತೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಜೈವಿಕ ಇಂಧನಗಳ ಬಳಕೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವ ಚೌಕಟ್ಟನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ.

​ಜೈವಿಕ ಇಂಧನ ವಿಸ್ತರಣೆಗಾಗಿ ಸರ್ಕಾರದ ಪ್ರಯತ್ನಗಳು –

• ​ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ ಜಿ-ವನ್ ಯೋಜನೆ: ಇದು ಕೃಷಿ ತ್ಯಾಜ್ಯ ಮತ್ತು ಅವಶೇಷಗಳಿಂದ 2G ಎಥೆನಾಲ್ ಉತ್ಪಾದನೆಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುತ್ತದೆ.
• ​ಸತತ್ ಯೋಜನೆ (SATAT): ಇದು ಇಂಧನ ಪರ್ಯಾಯವಾಗಿ ಸಂಕುಚಿತ ಜೈವಿಕ ಅನಿಲ (CBG) ಉತ್ಪಾದನೆಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುತ್ತದೆ.

ಉತ್ತಮ ಸಮರಿಟನ್ ಯೋಜನೆ

ಸರ್ಕಾರಿ ಯೋಜನೆಗಳು

​ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿ :

2021-22 ರಿಂದ 2025-26 ರವರೆಗಿನ ಕಳೆದ ಐದು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಉತ್ತಮ ಸಮರಿಟನ್ ಯೋಜನೆಯ (Good Samaritan Scheme) ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಕೇವಲ 813 ಜನರಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ನೀಡಲಾಗಿದೆ.

ಯೋಜನೆಯ ​ಬಗ್ಗೆ :

• ಪ್ರಾರಂಭ: ​ಇದನ್ನು 2021 ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಾಯಿತು.
• ​ಅನುಷ್ಠಾನ: ರಸ್ತೆ ಸಾರಿಗೆ ಮತ್ತು ಹೆದ್ದಾರಿ ಸಚಿವಾಲಯ (MoRTH).
• ​ಉದ್ದೇಶ – ರಸ್ತೆ ಅಪಘಾತದ ಸಂತ್ರಸ್ತರನ್ನು “ಸುವರ್ಣ ಘಳಿಗೆ” (Golden Hour – ಅಪಘಾತದ ನಂತರದ ನಿರ್ಣಾಯಕ ಮೊದಲ ಗಂಟೆ) ಯೊಳಗೆ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗೆ ದಾಖಲಿಸುವಂತೆ ದಾರಿಹೋಕರನ್ನು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸುವ ಮೂಲಕ ರಸ್ತೆ ಅಪಘಾತದ ಸಾವುಗಳನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವುದು.

​ಪ್ರಮುಖ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯಗಳು :

• ​ಬಹುಮಾನ: ಪ್ರತಿ ಘಟನೆಗೆ ₹25,000 ನಗದು ಬಹುಮಾನ ಮತ್ತು ಮೆಚ್ಚುಗೆಯ ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ.
• ​ಅವಧಿ – 2026-27 ರಿಂದ 2030-31 ರ ಆವರ್ತ (Cycle).
• ​ಹಣಕಾಸು ವ್ಯವಸ್ಥೆ – ಇದು ಕೇಂದ್ರ ಪ್ರಾಯೋಜಿತ ಯೋಜನೆಯಾಗಿದೆ.
• ​ಸಂಯೋಜನೆ: ಇದು ಅಪಘಾತದ ಸಂತ್ರಸ್ತರಿಗೆ ₹1.5 ಲಕ್ಷದವರೆಗೆ ನಗದು ರಹಿತ (Cashless) ವೈದ್ಯಕೀಯ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ನೀಡುವ ಪಿಎಂ ರಾಹತ್ (PM RAHAT) ಯೋಜನೆಯೊಂದಿಗೆ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ.

​ಪಿಎಂ ರಾಹತ್ (PM RAHAT – Road Accident Victim Hospitalization and Assured Treatment) :

• ​ಇದು ರಸ್ತೆ ಸಾರಿಗೆ ಮತ್ತು ಹೆದ್ದಾರಿ ಸಚಿವಾಲಯವು (MoRTH) ಹೊಸದಾಗಿ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದ ಉಪಕ್ರಮವಾಗಿದೆ.
• ​ಉದ್ದೇಶ – ಭಾರತದಾದ್ಯಂತ ರಸ್ತೆ ಅಪಘಾತದ ಸಂತ್ರಸ್ತರಿಗೆ ತಕ್ಷಣದ, ನಗದು ರಹಿತ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯನ್ನು ಒದಗಿಸುವುದು.
• ​ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ – ಇದು “ಸುವರ್ಣ ಘಳಿಗೆ” (Golden Hour) ಯಲ್ಲಿ ಸಾವು-ನೋವುಗಳನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವ ಗುರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.

​ಈ ಯೋಜನೆಯ ಪ್ರಮುಖ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯಗಳು –

• ​ಇದು 7 ದಿನಗಳವರೆಗೆ ₹1.5 ಲಕ್ಷದವರೆಗಿನ ನಗದು ರಹಿತ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.
• ​ಇದು ಪ್ರಾಣಾಪಾಯವಿಲ್ಲದ ಪ್ರಕರಣಗಳಲ್ಲಿ ಗರಿಷ್ಠ 24 ಗಂಟೆಗಳ ಕಾಲ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಣಾಪಾಯವಿರುವ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ 48 ಗಂಟೆಗಳ ಕಾಲ ಸ್ಥಿರೀಕರಣ ಆರೈಕೆಯನ್ನು (Stabilization care) ನೀಡುತ್ತದೆ.
• ​ಈ ಯೋಜನೆಯು ಎಲ್ಲಾ ರೀತಿಯ ರಸ್ತೆಗಳಲ್ಲಿನ ಎಲ್ಲಾ ರಸ್ತೆ ಅಪಘಾತದ ಸಂತ್ರಸ್ತರನ್ನು ಒಳಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.
• ​ತುರ್ತು ಸ್ಥಿರೀಕರಣಕ್ಕಾಗಿ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳು ರೋಗಿಗಳಿಂದ ಮುಂಗಡ ಪಾವತಿಯನ್ನು (Advance payments) ಕೇಳುವಂತಿಲ್ಲ.
• ​ತುರ್ತು ಸ್ಪಂದನೆಗಾಗಿ ಇದರ ಅನುಷ್ಠಾನವನ್ನು 112 ಸಹಾಯವಾಣಿಯೊಂದಿಗೆ (112 helpline) ಜೋಡಿಸಲಾಗಿದೆ.
• ​ಆಯುಷ್ಮಾನ್ ಭಾರತ್ (PM-JAY) ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ನೊಂದಾಯಿತಗೊಂಡ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳಲ್ಲಿ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ಲಭ್ಯವಿದೆ.
• ​ವರದಿ ಮಾಡುವಿಕೆ ಮತ್ತು ಕ್ಲೈಮ್ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಾಗಿ (Claim processing) ಡಿಜಿಟಲ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು eDAR ಮತ್ತು TMS 2.0 ಅನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸುತ್ತದೆ.
• ​ಮೋಟಾರು ವಾಹನ ಅಪಘಾತ ನಿಧಿಯಿಂದ (MVAF) ಯೋಜನೆಗೆ ಅನುದಾನ ಬರುತ್ತದೆ.
• ​ಜಿಲ್ಲಾ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಕುಂದುಕೊರತೆ ನಿವಾರಣಾ ಅಧಿಕಾರಿಯು ಕುಂದುಕೊರತೆಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಾರೆ.

ಫರಾಕ್ಕಾ ಒಪ್ಪಂದ (Farakka Treaty)

ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂಬಂಧಗಳು

ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿ :

1996 ರ ಫರಾಕ್ಕಾ ಒಪ್ಪಂದವು (Farakka Treaty) ಡಿಸೆಂಬರ್ 12, 2026 ರಂದು ಮುಕ್ತಾಯಗೊಳ್ಳಲಿದ್ದು, ಬಿಹಾರದ ಭವಿಷ್ಯದ ನೀರಿನ ಅಗತ್ಯತೆಗಳ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಇದರ ನಿಬಂಧನೆಗಳನ್ನು ಮರುಪರಿಶೀಲಿಸುವಂತೆ ಬೇಡಿಕೆಗಳು ಕೇಳಿಬರುತ್ತಿವೆ.

​ಫರಾಕ್ಕಾ ಒಪ್ಪಂದ (Farakka Treaty) ಬಗ್ಗೆ :

• ​ಇದನ್ನು ಗಂಗಾ ಜಲ ಒಪ್ಪಂದ (Ganga Water Treaty) ಎಂದೂ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.
• ​ಡಿಸೆಂಬರ್ 12, 1996 ರಂದು ಭಾರತದ ಪ್ರಧಾನಿ ಹೆಚ್.ಡಿ. ದೇವೇಗೌಡ ಮತ್ತು ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶದ ಪ್ರಧಾನಿ ಶೇಖ್ ಹಸೀನಾ ಅವರ ನಡುವೆ ಈ ಒಪ್ಪಂದಕ್ಕೆ ಸಹಿ ಹಾಕಲಾಯಿತು.
• ​ಇದು ಫರಾಕ್ಕಾ ಆಣೆಕಟ್ಟು (Farakka Barrage) ಬಳಿ ಗಂಗಾ ನದಿ ನೀರಿನ ಹಂಚಿಕೆಯನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುತ್ತದೆ.
• ​ಫರಾಕ್ಕಾ ಆಣೆಕಟ್ಟು ಅನ್ನು ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳದ ಭಗೀರಥಿ ನದಿಗೆ ಅಡ್ಡಲಾಗಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ.
• ​ಹೂಗ್ಲಿ ನದಿಗೆ ನೀರನ್ನು ಹರಿಸುವ ಮೂಲಕ ಕೋಲ್ಕತ್ತಾ ಬಂದರಿನ ಸಂಚರಣಾ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಸುಧಾರಿಸಲು ಈ ಆಣೆಕಟ್ಟನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ.

​ಪದ್ಮಾ ನದಿ (Padma River) :

• ​ಪದ್ಮಾ ನದಿಯು ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಮತ್ತು ಪ್ರಮುಖ ನದಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ.
• ​ಗಂಗಾ ನದಿಯು ಭಾರತದಿಂದ ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶವನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಿದ ನಂತರ, ಇದು ಗಂಗಾ ನದಿಯ ಪ್ರಮುಖ ಕವಲು ನದಿಯಾಗಿದೆ.
• ​ಪದ್ಮಾ ನದಿಯು ಆಗ್ನೇಯ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಹರಿದು, ಜಮುನಾ ನದಿಯನ್ನು (ಕೆಳ ಬ್ರಹ್ಮಪುತ್ರ) ಸೇರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ನಂತರ ಬಂಗಾಳ ಕೊಲ್ಲಿಗೆ (Bay of Bengal) ಸೇರುವ ಮೊದಲು ಮೇಘನಾ ನದಿಯೊಂದಿಗೆ ವಿಲೀನಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.
• ​ಇದು ವಿಶ್ವದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ನದಿ ಮುಖಜಭೂಮಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆ (ಡೆಲ್ಟಾ)ಯಾದ ಗಂಗಾ-ಬ್ರಹ್ಮಪುತ್ರ-ಮೇಘನಾ ನದಿ ಮುಖಜಭೂಮಿಯ ಪ್ರಮುಖ ಭಾಗವಾಗಿದೆ.

​ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಮಾಹಿತಿ – ಗಂಗಾ ನದಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆ

​ಗಂಗಾ ನದಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ಭಾರತದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ನದಿ ಜಲಾನಯನ ಪ್ರದೇಶವಾಗಿದೆ.

• ​ಉಗಮ : ಈ ನದಿಯು ಗಂಗೋತ್ರಿ ಹಿಮನದಿಯಿಂದ (Gangotri Glacier) ಭಗೀರಥಿಯಾಗಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ.
• ​ಹೆಸರು: ದೇವಪ್ರಯಾಗದಲ್ಲಿ ಅಲಕನಂದಾ ನದಿಯನ್ನು ಸೇರಿದಾಗ ಇದು ಗಂಗಾ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತದೆ.
• ​ನದಿಯ ಉದ್ದ : ಇದು 2,525 ಕಿ.ಮೀ ಉದ್ದವಿದೆ.
• ​ರಾಜ್ಯಗಳು : ಇದು ಒಟ್ಟು ಐದು ರಾಜ್ಯಗಳ ಮೂಲಕ ಹರಿಯುತ್ತದೆ: ಉತ್ತರಾಖಂಡ, ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶ, ಬಿಹಾರ, ಜಾರ್ಖಂಡ್ ಮತ್ತು ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ.
• ​ಮುಖಜಭೂಮಿ : ಇದು ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳದಲ್ಲಿ ಇಬ್ಭಾಗವಾಗುತ್ತದೆ. ಇದರ ಒಂದು ಭಾಗವು ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶಕ್ಕೆ ಹರಿಯುತ್ತದೆ (ಇದನ್ನು ಪದ್ಮಾ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ). ಇದು ವಿಶ್ವದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ನದಿ ಮುಖಜ ಭೂಮಿ(ಡೆಲ್ಟಾ)ಯಾದ ಸುಂದರಬನ್ಸ್ ಡೆಲ್ಟಾವನ್ನು ರೂಪಿಸಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ.

​ ಗಂಗಾ ನದಿಯ ಪ್ರಮುಖ ಉಪನದಿಗಳು :

• ​ಎಡದಂಡೆ ನದಿಗಳು (ಉತ್ತರ) : ರಾಮಗಂಗಾ, ಗೋಮತಿ, ಘಾಗ್ರಾ, ಗಂಡಕ್, ಕೋಸಿ.
• ​ಬಲದಂಡೆ ನದಿಗಳು (ದಕ್ಷಿಣ) : ಯಮುನಾ (ಅತಿ ಉದ್ದವಾದ ಉಪನದಿ) ಮತ್ತು ಸೋನ್.

​ಪರೀಕ್ಷಾ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶಗಳು : 

• ​ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ನದಿ : 2008 ರಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಭಾರತದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ನದಿ ಎಂದು ಘೋಷಿಸಲಾಯಿತು.
• ​ಗಂಗಾ ಡಾಲ್ಫಿನ್ : ಇದು ಭಾರತದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಜಲಚರ ಪ್ರಾಣಿಯಾಗಿದೆ. ಇದು ಅಳಿವಿನಂಚಿನಲ್ಲಿರುವ (Endangered) ಜೀವಿಯಾಗಿದೆ.
• ​ನಮಾಮಿ ಗಂಗೆ : ಇದು ನದಿಯನ್ನು ಸ್ವಚ್ಛಗೊಳಿಸಲು ಮತ್ತು ರಕ್ಷಿಸಲು ಇರುವ ಸರ್ಕಾರದ ಪ್ರಮುಖ ಯೋಜನೆಯಾಗಿದೆ.

ಅಗ್ನಿ-4 ಕ್ಷಿಪಣಿ

ರಕ್ಷಣೆ

​ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿ :

ಒಡಿಶಾದ ಚಾಂಡೀಪುರದಲ್ಲಿರುವ ಸಮಗ್ರ ಪರೀಕ್ಷಾ ವಲಯದಿಂದ (Integrated Test Range) ಮಧ್ಯಮ-ಶ್ರೇಣಿಯ ಬ್ಯಾಲಿಸ್ಟಿಕ್ ಕ್ಷಿಪಣಿಯಾದ ಅಗ್ನಿ-4 ನ್ನು ಭಾರತವು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಪರೀಕ್ಷಿಸಿದೆ.

​ಅಗ್ನಿ-4 ಕ್ಷಿಪಣಿ ಬಗ್ಗೆ :

• ​ಇದು ಅಣ್ವಸ್ತ್ರ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಹೊಂದಿರುವ, ಭೂ ಮೇಲ್ಮೈಯಿಂದ ಭೂ ಮೇಲ್ಮೈಗೆ ಹಾರುವ ಬ್ಯಾಲಿಸ್ಟಿಕ್ ಕ್ಷಿಪಣಿಯಾಗಿದೆ.
• ​ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದವರು : ರಕ್ಷಣಾ ಸಂಶೋಧನೆ ಮತ್ತು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಸಂಸ್ಥೆ (DRDO).
• ​ವಿಧ : ಇದು ಎರಡು-ಹಂತದ ಘನ-ಇಂಧನ ಆಧಾರಿತ ಮಧ್ಯಮ-ಶ್ರೇಣಿಯ ಬ್ಯಾಲಿಸ್ಟಿಕ್ ಕ್ಷಿಪಣಿಯಾಗಿದೆ (MRBM).
• ​ವ್ಯಾಪ್ತಿ : ಸುಮಾರು 4,000 ಕಿ.ಮೀ.
• ​ಪೇಲೋಡ್ : ಇದು 1,000 ಕೆಜಿ ತೂಕದ ಅಣ್ವಸ್ತ್ರ ಅಥವಾ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಸಿಡಿತಲೆಗಳನ್ನು ಹೊತ್ತೊಯ್ಯಬಲ್ಲ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಹೊಂದಿದೆ.
• ​ಚಲನಶೀಲತೆ : ಕಾರ್ಯತಂತ್ರದ ನಮ್ಯತೆಗಾಗಿ (Strategic flexibility) ಇದನ್ನು ರಸ್ತೆ-ಸಂಚಾರಿ ಲಾಂಚರ್‌ನಿಂದ (Road-mobile launcher) ಉಡಾವಣೆ ಮಾಡಬಹುದಾಗಿದೆ.
• ​ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ : ಇದು ನ್ಯಾವಿಗೇಷನ್‌ಗಾಗಿ ಅತ್ಯಾಧುನಿಕ ‘ರಿಂಗ್ ಲೇಸರ್ ಗೈರೊಸ್ಕೋಪ್’ (Ring Laser Gyroscope) ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಬಳಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶದಿಂದ ವಾತಾವರಣಕ್ಕೆ ಮರು-ಪ್ರವೇಶಿಸುವಾಗ ಉಂಟಾಗುವ 4,000°C ತಾಪಮಾನವನ್ನು ತಡೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಶಾಖ ಕವಚವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.
• ​ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ : ಭಾರತದ ‘ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹ ಕನಿಷ್ಠ ತಡೆಗಟ್ಟುವಿಕೆ’ (Credible Minimum Deterrence) ಮತ್ತು ‘ಮೊದಲು ಬಳಸದಿರುವಿಕೆ’ (No-First-Use policy) ನೀತಿಯನ್ನು ಜಾರಿಗೊಳಿಸಲು ‘ಕಾರ್ಯತಂತ್ರ ಪಡೆಗಳ ಆಜ್ಞೆ’ (SFC – Strategic Forces Command) ಇದನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ.

ಡಾ. ಎಂ.ಎಸ್. ಸ್ವಾಮಿನಾಥನ್ ಪರಿಸರ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಪ್ರಶಸ್ತಿ

ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು

​ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿ :

ರಾಮನಾಥಪುರಂನ ಪಿ. ಪೆಚ್ಚಿಯಮ್ಮಾಳ್ (P. Pechiyammal) ಮತ್ತು ವಿಲ್ಲುಪುರಂನ ಗೋವಿಂದಮ್ಮಾಳ್ (Govindhammal) ಅವರಿಗೆ 2026 ನೇ ಸಾಲಿನ ಡಾ. ಎಂ.ಎಸ್. ಸ್ವಾಮಿನಾಥನ್ ಪರಿಸರ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಪ್ರದಾನ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ.

• ​ಪಿ. ಪೆಚ್ಚಿಯಮ್ಮಾಳ್: ಕರಾವಳಿ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಂದ ಘೋಸ್ಟ್ ಫಿಶಿಂಗ್ ಗೇರ್ (Ghost fishing gear – ಕೈಬಿಡಲಾದ ಮೀನುಗಾರಿಕೆ ಬಲೆಗಳು, ನೈಲಾನ್ ಹಗ್ಗಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ತ್ಯಾಜ್ಯ) ಗಳನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸುವ ಪ್ರವರ್ತಕ ಕಾರ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ಇವರನ್ನು ಗುರುತಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈ ಕ್ರಮವು ಸಮುದ್ರ ಮಾಲಿನ್ಯವನ್ನು ತಗ್ಗಿಸಲು ಬಹುದೊಡ್ಡ ಸಹಾಯ ಮಾಡಿದೆ.
• ​ಗೋವಿಂದಮ್ಮಾಳ್: ಸುಸ್ಥಿರ ಕೃಷಿಯನ್ನು (Sustainable agriculture) ಉತ್ತೇಜಿಸುವ ಮೂಲಕ ಮತ್ತು ಉತ್ತಮ ಬೀಜಗಳು ಹಾಗೂ ಸುಧಾರಿತ ಕೃಷಿ ಪದ್ಧತಿಗಳೊಂದಿಗೆ ರೈತರನ್ನು ಸಬಲೀಕರಣಗೊಳಿಸುವಲ್ಲಿನ ಕೊಡುಗೆಗಾಗಿ ಇವರನ್ನು ಗುರುತಿಸಲಾಗಿದೆ.

​ಡಾ. ಎಂ.ಎಸ್. ಸ್ವಾಮಿನಾಥನ್ ಪರಿಸರ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಬಗ್ಗೆ :

• ​ಇದನ್ನು ರೋಟರಿ ಕ್ಲಬ್ ಆಫ್ ಮದ್ರಾಸ್ ಈಸ್ಟ್ (RCME – Rotary Club of Madras East) ಸಂಸ್ಥೆಯು ತನ್ನ ಗೌರವಾನ್ವಿತ ಸದಸ್ಯ ಮತ್ತು ಖ್ಯಾತ ಕೃಷಿ ವಿಜ್ಞಾನಿ ದಿವಂಗತ ಎಂ.ಎಸ್. ಸ್ವಾಮಿನಾಥನ್ ಅವರ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಿತು.
• ​ಇದಕ್ಕೆ ಕೆವಿನ್‌ಕೇರ್ ಪ್ರೈವೇಟ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್ ಸಂಸ್ಥೆಯು ಬೆಂಬಲ ನೀಡುತ್ತಿದೆ.
• ಇದನ್ನ ​ಪರಿಸರ ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಮತ್ತು ಜಾಗೃತಿಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷವಾಗಿ ಅಥವಾ ಪರೋಕ್ಷವಾಗಿ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡಿದ ವ್ಯಕ್ತಿ, ಕಂಪನಿ ಅಥವಾ NGO ಗೆ ಪ್ರದಾನ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಎಂ.ಎಸ್. ಸ್ವಾಮಿನಾಥನ್ ಅವರ ಬಗ್ಗೆ :

• • ​ಇವರನ್ನು ಭಾರತದ ಹಸಿರು ಕ್ರಾಂತಿಯ ಪಿತಾಮಹ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.
  • ​’ಹಸಿರು ಕ್ರಾಂತಿ’ ಎಂಬ ಪದವನ್ನು 1968 ರಲ್ಲಿ ವಿಲಿಯಂ ಎಸ್. ಗೌಡ್ ಅವರು ಮೊದಲು ಪರಿಚಯಿಸಿದರು.
  • ​ಭಾರತದಲ್ಲಿನ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು :

• ​ಲಾಲ್ ಬಹದ್ದೂರ್ ಶಾಸ್ತ್ರಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿ 

• • ​ಇಂದಿರಾ ಗಾಂಧಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ 
  • ​1967 ರಲ್ಲಿ ಪದ್ಮಶ್ರೀ 
  • ​1972 ರಲ್ಲಿ ಪದ್ಮಭೂಷಣ 
  • ​1989 ರಲ್ಲಿ ಪದ್ಮವಿಭೂಷಣ 
  • ​2024 ರಲ್ಲಿ ಭಾರತ ರತ್ನ 

ಪ್ರಮುಖ ಕ್ರಾಂತಿಗಳು

• ​ಹಸಿರು ಕ್ರಾಂತಿ (Green Revolution): ಇದು ಆಧುನಿಕ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ, ಅಧಿಕ ಇಳುವರಿ ನೀಡುವ ತಳಿಗಳ ಬೀಜಗಳು (HYV), ರಾಸಾಯನಿಕ ರಸಗೊಬ್ಬರಗಳು, ನೀರಾವರಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮತ್ತು ಕೃಷಿ ಯಾಂತ್ರೀಕರಣದ ಅಳವಡಿಕೆಯಿಂದಾಗಿ ಕೃಷಿ ಉತ್ಪಾದನೆಯಲ್ಲಿ ಗಣನೀಯ ಹೆಚ್ಚಳವಾದ ಅವಧಿಯನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ.
• ಶ್ವೇತ ಕ್ರಾಂತಿ (White Revolution): 1970 ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಾದ ‘ಆಪರೇಷನ್ ಫ್ಲಡ್’  ಶ್ವೇತ ಕ್ರಾಂತಿಗೆ ನಾಂದಿ ಹಾಡಿತು ಮತ್ತು ಭಾರತದ ಹೈನುಗಾರಿಕೆ ಕ್ಷೇತ್ರವನ್ನು ಪರಿವರ್ತಿಸಿತು.
• ​ಹಳದಿ ಕ್ರಾಂತಿ (Yellow Revolution): ಇದನ್ನು ಎಣ್ಣೆಕಾಳುಗಳ ಉತ್ಪಾದನೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ವಾವಲಂಬನೆ ಸಾಧಿಸಲು 1990 ರ ದಶಕದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಾಯಿತು.
• ​ನೀಲಿ ಕ್ರಾಂತಿ (Blue Revolution): ಇದನ್ನು 2015-26 ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಾಗಿದ್ದು, ಮೀನುಗಾರಿಕೆ ಕ್ಷೇತ್ರವನ್ನು ಪರಿವರ್ತಿಸುವ ಗುರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.
• ​ಕಪ್ಪು ಕ್ರಾಂತಿ (Black Revolution): ಕಚ್ಚಾ ತೈಲ/ಪೆಟ್ರೋಲಿಯಂ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಸ್ವಾವಲಂಬನೆ ಸಾಧಿಸುವ ಗುರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.
• ​ಚಿನ್ನದ ಕ್ರಾಂತಿ (Golden Revolution): ಜೇನುತುಪ್ಪ ಮತ್ತು ತೋಟಗಾರಿಕೆ ಉತ್ಪಾದನೆಯಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಳ ಸಾಧಿಸುವ ಗುರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.
• ​ಬೆಳ್ಳಿ ಕ್ರಾಂತಿ (Silver Revolution): ಇದನ್ನು ಮೊಟ್ಟೆ ಉತ್ಪಾದನೆ ಮತ್ತು ಕೋಳಿ ಸಾಕಣೆ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಬೆಳವಣಿಗೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಲು 1970 ಮತ್ತು 1980 ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಾಯಿತು.

ಭಾರತೀಯ ಸಾಂಖ್ಯಿಕ ಸಂಸ್ಥೆ (ISI) ಮಸೂದೆ, 2026

ರಾಜಕೀಯ

​ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿ :

ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಭಾರತೀಯ ಸಾಂಖ್ಯಿಕ ಸಂಸ್ಥೆ (ISI – Indian Statistical Institute) ಮಸೂದೆ, 2026 ಅನ್ನು ಸಂಸತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಮಂಡಿಸಲಾಗಿದೆ.

​ ಮಸೂದೆಯ ಬಗ್ಗೆ :

• ​ಇದನ್ನು ಆಗಸ್ಟ್ 3, 2026 ರಂದು ಲೋಕಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಮಂಡಿಸಲಾಯಿತು.
• ​ಇದು ISI ಕಾಯ್ದೆ, 1959 ಅನ್ನು ಬದಲಿಸುವ ಗುರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.
• ​ಇದು 1931 ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪನೆಯಾದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಯ ಸಂಸ್ಥೆಯನ್ನು ಆಡಳಿತ ಸುಗಮಗೊಳಿಸುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ನೋಂದಾಯಿತ ಸೊಸೈಟಿಯಿಂದ ಶಾಸನಬದ್ಧ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿ (Statutory body) ಪರಿವರ್ತಿಸುತ್ತದೆ.

​ ಮಸೂದೆಯ ಪ್ರಮುಖ ನಿಬಂಧನೆಗಳು:

• ​ಸಂದರ್ಶಕರಾಗಿ ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿ : ಭಾರತದ ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿಗಳನ್ನು ಸಂದರ್ಶಕರೆಂದು (Visitor) ನಿಯೋಜಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯಕ್ಷಮತೆಯ ವಿಚಾರಣೆಗಳಿಗೆ ಆದೇಶಿಸಲು ಹಾಗೂ ನಿರ್ದೇಶನಗಳನ್ನು ನೀಡಲು ಅವರಿಗೆ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ.
• ​ಆಡಳಿತ ಮಂಡಳಿ : ಆಡಳಿತ, ಬಜೆಟ್ ಮತ್ತು ಪದವಿ ಅನುಮೋದನೆಗಳನ್ನು ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ ಮಾಡಲು ಈ ಹಿಂದಿನ 33-ಸದಸ್ಯರ ಆಡಳಿತ ಮಂಡಳಿಯ (Governing Council) ಬದಲಿಗೆ 11-ಸದಸ್ಯರ ಆಡಳಿತ ಮಂಡಳಿಯನ್ನು ರಚಿಸುತ್ತದೆ.
• ​ನಿರ್ದೇಶಕರ ನೇಮಕ: ಶೋಧನಾ ಸಮಿತಿಯು ನಿರ್ದೇಶಕರನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಸಂದರ್ಶಕರ ಪೂರ್ವಾನುಮತಿಯೊಂದಿಗೆ ಆಡಳಿತ ಮಂಡಳಿಯು ಇವರನ್ನು ನೇಮಿಸುತ್ತದೆ.
• ​ನಿಯಂತ್ರಣ ಸ್ವಾಯತ್ತತೆ : ಆಡಳಿತ ಮಂಡಳಿಯು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿದ ಮೊದಲ ನಿಯಮಾವಳಿಗಳಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರದ ಪೂರ್ವಾನುಮತಿ ಅಗತ್ಯವಿದ್ದು, 1959 ರ ಕಠಿಣ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಇದು ಸಡಿಲಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ.
• ​ಸ್ವಾಧೀನ ಷರತ್ತಿನ (Take-Over Clause) ರದ್ದತಿ: ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ವೈಫಲ್ಯಗಳ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಎರಡು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ISI ನ ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ನಿಯಂತ್ರಣವನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಅವಕಾಶ ನೀಡಿದ್ದ 1959 ರ ನಿಬಂಧನೆಯನ್ನು ಇದು ಅಳಿಸಿಹಾಕುತ್ತದೆ.

ISI ಬಗ್ಗೆ ​ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಮಾಹಿತಿ

• ​ಇದು ಜಾಗತಿಕವಾಗಿ ಮೆಚ್ಚುಗೆ ಪಡೆದ ಪ್ರಮುಖ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸಂಶೋಧನಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಯ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ.
• ​ಇದರ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿ ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳದ ಕೋಲ್ಕತ್ತಾದಲ್ಲಿದೆ.
• ​ಇದನ್ನು ಡಿಸೆಂಬರ್ 17, 1931 ರಂದು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು.
• ​ಸ್ಥಾಪಕರು – ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಸಂಖ್ಯಾಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ ಪ್ರಶಾಂತ ಚಂದ್ರ ಮಹಾಲನೋಬಿಸ್.
• ​ISI ಯು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಸಂಖ್ಯಾಶಾಸ್ತ್ರ, ಗಣಿತಶಾಸ್ತ್ರ, ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ವಿಜ್ಞಾನ, ಪರಿಮಾಣಾತ್ಮಕ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರ (Quantitative economics) ಮತ್ತು ಸಂಬಂಧಿತ ವಿಜ್ಞಾನಗಳಲ್ಲಿ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಉತ್ಕೃಷ್ಟತೆ ಮತ್ತು ಸಂಶೋಧನೆಯ ಉನ್ನತ ಗುಣಮಟ್ಟದ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ.
• ​ಇದು ಸಾಂಖ್ಯಿಕ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ಅನುಷ್ಠಾನ ಸಚಿವಾಲಯದ (MoSPI – Ministry of Statistics and Programme Implementation) ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ.

ಪರಾರಿಯಾದ ಆರ್ಥಿಕ ಅಪರಾಧಿಗಳ ಕಾಯ್ದೆ, 2018 (FEOA)

ಆರ್ಥಿಕತೆ

​ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿ :

ಗೃಹ ಸಚಿವಾಲಯದ ಪ್ರಕಾರ, ಭಾರತವು 2019 ಮತ್ತು 2026 ರ ನಡುವೆ 36 ದೇಶಗಳಿಂದ 274 ಪರಾರಿಯಾದ ಅಪರಾಧಿಗಳನ್ನು ಮರಳಿ ತಂದಿದೆ.

​ಪರಾರಿಯಾದ ಆರ್ಥಿಕ ಅಪರಾಧಿ (FEO):

• ​ಪರಾರಿಯಾದ ಆರ್ಥಿಕ ಅಪರಾಧಿ (FEO – Fugitive Economic Offender) ಎಂದರೆ ₹100 ಕೋಟಿ ಅಥವಾ ಅದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮೊತ್ತದ ಆರ್ಥಿಕ ಅಪರಾಧಕ್ಕಾಗಿ ಭಾರತೀಯ ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ಬಂಧನ ವಾರಂಟ್ ಹೊರಡಿಸಿರುವ ಮತ್ತು ಕ್ರಿಮಿನಲ್ ಮೊಕದ್ದಮೆಯಿಂದ ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಭಾರತವನ್ನು ತೊರೆದಿರುವ ಅಥವಾ ಕಾನೂನನ್ನು ಎದುರಿಸಲು ವಿದೇಶದಿಂದ ಹಿಂದಿರುಗಲು ನಿರಾಕರಿಸುವ ವ್ಯಕ್ತಿಯಾಗಿದ್ದಾನೆ.
• ​ಭಾರತೀಯ ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಿಂದ ಹೊರಗುಳಿಯುವ ಮೂಲಕ ಆರ್ಥಿಕ ಅಪರಾಧಿಗಳು ನ್ಯಾಯದಿಂದ ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದನ್ನು ತಡೆಯಲು ಪರಾರಿಯಾದ ಆರ್ಥಿಕ ಅಪರಾಧಿಗಳ ಕಾಯ್ದೆ, 2018 (FEOA) ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಈ ಕಾನೂನು ಸ್ಥಾನಮಾನವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಗಿದೆ.

​ಪರಾರಿಯಾದ ಆರ್ಥಿಕ ಅಪರಾಧಿಗಳ ಕಾಯ್ದೆ, 2018 (FEOA) :

• ​ಆಸ್ತಿ ಮುಟ್ಟುಗೋಲು: ಭಾರತ ಮತ್ತು ವಿದೇಶಗಳಲ್ಲಿರುವ ಅಪರಾಧಿಯ ಆಸ್ತಿಗಳನ್ನು ಜಪ್ತಿ ಮಾಡಲು ಮತ್ತು ಮುಟ್ಟುಗೋಲು ಹಾಕಿಕೊಳ್ಳಲು ಈ ಕಾಯ್ದೆಯು ಅಧಿಕಾರಿಗಳಿಗೆ ಅಧಿಕಾರ ನೀಡುತ್ತದೆ.
• ​ಈ ಕಾನೂನು ಬೇನಾಮಿ ಆಸ್ತಿಗಳು ಮತ್ತು ಅಪರಾಧಿಯ ಪರೋಕ್ಷ ನಿಯಂತ್ರಣದಲ್ಲಿರುವ ಆಸ್ತಿಗಳನ್ನು ಸಹ ಒಳಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.
• ನಾಗರಿಕ ಹಕ್ಕುಸಾಧನೆಗಳ ಮೇಲಿನ ನಿರ್ಬಂಧ: ಭಾರತೀಯ ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ನಾಗರಿಕ ಹಕ್ಕುಸಾಧನೆಗಳನ್ನು (ಸಿವಿಲ್ ಕ್ಲೈಮ್‌ಗಳು) ಪ್ರಾರಂಭಿಸುವುದನ್ನು ಅಥವಾ ಸಮರ್ಥಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದನ್ನು ಘೋಷಿತ FEO ಗಳಿಗೆ ಈ ಕಾಯ್ದೆ ನಿರಾಕರಿಸುತ್ತದೆ.
• ​ವಿಶೇಷ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ವ್ಯವಸ್ಥೆ: ಅಕ್ರಮ ಹಣ ವರ್ಗಾವಣೆ ತಡೆ ಕಾಯ್ದೆ, 2002 (PMLA) ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾದ ವಿಶೇಷ ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳ ಮೂಲಕ ಪ್ರಕರಣಗಳ ವಿಚಾರಣೆಗೆ ಈ ಕಾಯ್ದೆ ಅವಕಾಶ ಕಲ್ಪಿಸುತ್ತದೆ.

​ಜಾರಿ ನಿರ್ದೇಶನಾಲಯ (ED) :

• ​ಸ್ಥಾಪನೆ – ಮೇ 1, 1956 ರಂದು ‘ಜಾರಿ ಘಟಕ’ವನ್ನು (Enforcement Unit) ರಚಿಸಲಾಯಿತು. 1957 ರಲ್ಲಿ, ಈ ಘಟಕವನ್ನು ‘ಜಾರಿ ನಿರ್ದೇಶನಾಲಯ’ (ED – Enforcement Directorate) ಎಂದು ಮರುನಾಮಕರಣ ಮಾಡಲಾಯಿತು.
• ತನಿಖಾ ಸಂಸ್ಥೆ – ಇದು ಹಣಕಾಸು ಸಚಿವಾಲಯದ ಕಂದಾಯ ಇಲಾಖೆಯ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಬರುವ ಒಂದು ವಿಶೇಷ ಆರ್ಥಿಕ ತನಿಖಾ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ.
• ​ಕಾರ್ಯಗಳು – ED ಈ ಕೆಳಗಿನ ಕಾನೂನುಗಳನ್ನು ಜಾರಿಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ:
  • ​ವಿದೇಶಿ ವಿನಿಮಯ ನಿರ್ವಹಣಾ ಕಾಯ್ದೆ, 1999 (FEMA – Foreign Exchange Management Act)
  • ​ಅಕ್ರಮ ಹಣ ವರ್ಗಾವಣೆ ತಡೆ ಕಾಯ್ದೆ, 2002 (PMLA – Prevention of Money Laundering Act)
  • ​ಪರಾರಿಯಾದ ಆರ್ಥಿಕ ಅಪರಾಧಿಗಳ ಕಾಯ್ದೆ, 2018 (FEOA – Fugitive Economic Offenders Act).

ವಿಶ್ವ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ವರದಿ 2026

ಆರ್ಥಿಕತೆ

​ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿ :

ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ವಿಶ್ವ ಬ್ಯಾಂಕ್  ‘ವಿಶ್ವ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ವರದಿ 2026’ ಅನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದೆ.

ವರದಿಯ ಬಗ್ಗೆ :

• ​ಇದನ್ನು 1978 ರಿಂದ ವಾರ್ಷಿಕವಾಗಿ ಪ್ರಕಟಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ.
• ​ಇದು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಮತ್ತು ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶಗಳ ಕುರಿತು ಆಳವಾದ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ ಮತ್ತು ನೀತಿ ಶಿಫಾರಸುಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ.

​ಪ್ರಮುಖ ಆವಿಷ್ಕಾರಗಳು :

• ​ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತತೆಯ ಅಪಾಯಗಳು:  ಕಡಿಮೆ ಮತ್ತು ಮಧ್ಯಮ-ಆದಾಯದ ದೇಶಗಳಿಗಿಂತ, ಹೆಚ್ಚಿನ-ಆದಾಯದ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿನ ಉದ್ಯೋಗಗಳು ಉತ್ಪಾದಕ ಕೃತಕ ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆಯಿಂದ (Generative AI) ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತತೆಯ ಅಪಾಯವನ್ನು ಎದುರಿಸುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಮೂರು ಪಟ್ಟು ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ.
• ​ಉತ್ಪಾದಕತೆಯಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಳ: ಮುಂದುವರಿದ ಆರ್ಥಿಕತೆಗಳಲ್ಲಿ ಶೇ. 18 ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಉದ್ಯೋಗಗಳಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ, ಅಭಿವೃದ್ಧಿಶೀಲ ಆರ್ಥಿಕತೆಗಳಲ್ಲಿ ಶೇ. 16 ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿರುವ ಉದ್ಯೋಗಗಳಲ್ಲಿ ಕೃತಕ ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆಯು (AI) ಉತ್ಪಾದಕತೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ.
• ​ಕೃಷಿಯಲ್ಲಿ AI: ಕೃಷಿಯ ಕುರಿತಾದ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಸಂಶೋಧನೆಯು AI ಉತ್ಪಾದಕತೆ ಮತ್ತು ಚೇತರಿಕೆಯನ್ನು ಸುಧಾರಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ಕಂಡುಹಿಡಿದಿದೆ, ಆದರೆ ಇದಕ್ಕೆ ಪೂರಕವಾದ ನೀತಿಗಳು, ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ಮತ್ತು ಸಮಾನ ಪ್ರವೇಶದ ಅಗತ್ಯವಿದೆ.

​ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಮಾಹಿತಿ – ವಿಶ್ವ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಗುಂಪು (WBG – World Bank Group) :

• ​ಮೂಲ: 1944 ರ ಬ್ರೆಟನ್ ವುಡ್ಸ್ ಸಮ್ಮೇಳನದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು.
• ​ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿ: ವಾಷಿಂಗ್ಟನ್, ಡಿ.ಸಿ.
• ​ಕಾರ್ಯಾದೇಶ: ತೀವ್ರ ಬಡತನವನ್ನು ನಿರ್ಮೂಲನೆ ಮಾಡುವುದು ಮತ್ತು ಹಂಚಿಕೆಯ ಜಾಗತಿಕ ಸಮೃದ್ಧಿಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುವುದು.

​ಐದು ಪ್ರಮುಖ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು :

1. ಪುನರ್ನಿರ್ಮಾಣ ಮತ್ತು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗಾಗಿನ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಬ್ಯಾಂಕ್ (IBRD – International Bank for Reconstruction and Development): ಇದು ಮಧ್ಯಮ-ಆದಾಯದ ಮತ್ತು ಸಾಲ-ಯೋಗ್ಯ ಕಡಿಮೆ-ಆದಾಯದ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಿಗೆ ಸಾಲ ನೀಡುತ್ತದೆ.
2. ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಸಂಸ್ಥೆ (IDA – International Development Association)​: ಇದು ಬಡ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಿಗೆ ಬಡ್ಡಿ-ರಹಿತ ಸಾಲಗಳು/ಅನುದಾನಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುವ “ಮೃದು ಸಾಲದ ಗವಾಕ್ಷಿ” (Soft Loan Window) ಯಾಗಿದೆ.
3. ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹಣಕಾಸು ನಿಗಮ (IFC – International Finance Corporation): ಇದು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಶೀಲ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳಲ್ಲಿ ನೇರವಾಗಿ ಹೂಡಿಕೆ ಮಾಡುವ ಖಾಸಗಿ ವಲಯದ ವಿಭಾಗವಾಗಿದೆ.
4. ಬಹುಪಕ್ಷೀಯ ಹೂಡಿಕೆ ಖಾತರಿ ಸಂಸ್ಥೆ (MIGA – Multilateral Investment Guarantee Agency)​: ಇದು ವಿದೇಶಿ ಹೂಡಿಕೆದಾರರಿಗೆ ರಾಜಕೀಯ ಅಪಾಯದ ವಿಮೆಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ.
5. ಹೂಡಿಕೆ ವಿವಾದಗಳ ಇತ್ಯರ್ಥಕ್ಕಾಗಿನ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕೇಂದ್ರ (ICSID – International Centre for Settlement of Investment Disputes)​: ಇದು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹೂಡಿಕೆ ವಿವಾದಗಳನ್ನು ಇತ್ಯರ್ಥಪಡಿಸುತ್ತದೆ.

​ಭಾರತ ಮತ್ತು WBG –

• ​ಸ್ಥಾಪಕ ಸದಸ್ಯ: ಭಾರತವು IBRD, IDA, ಮತ್ತು IFC ಯ ಸ್ಥಾಪಕ ಸದಸ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರವಾಗಿದೆ.
• ​ಹೊರಗಿಡುವಿಕೆ: ಭಾರತವು ICSID ಯ ಸದಸ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರವಲ್ಲ (ಇದು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದಿದ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ಪರವಾಗಿ ಪಕ್ಷಪಾತ ಹೊಂದಿದೆ ಎಂದು ಭಾರತ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದೆ).
• ​ಸಾಲ ಪಡೆಯುವ ಸ್ಥಿತಿ: “ಬ್ಲೆಂಡ್ ಸ್ಟೇಟಸ್” (Blend Status – ಮೃದುವಾದ IDA ಸಾಲಗಳಿಂದ ವಾಣಿಜ್ಯ IBRD ಸಾಲಗಳಿಗೆ ಪರಿವರ್ತನೆಗೊಳ್ಳುತ್ತಿದೆ).

​ಪ್ರಮುಖ ಜಾಗತಿಕ ಪ್ರಕಟಣೆಗಳು –

• ​ವಿಶ್ವ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ವರದಿ (World Development Report)
• ​ಜಾಗತಿಕ ಆರ್ಥಿಕ ಮುನ್ನೋಟಗಳು (Global Economic Prospects)
• ​ಮಾನವ ಬಂಡವಾಳ ಸೂಚ್ಯಂಕ (Human Capital Index)
• ​ಸೂಚನೆ: ಸುಲಭ ವ್ಯಾಪಾರ ಮಾಡುವ ವರದಿಯನ್ನು (Ease of Doing Business Report) ಶಾಶ್ವತವಾಗಿ ಸ್ಥಗಿತಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ.

​ಆಡಳಿತ ಮತ್ತು ರಚನಾತ್ಮಕ ನಿಯಮಗಳು –

• ​ಪೂರ್ವಾಪೇಕ್ಷಿತ: ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು IBRD ಗೆ ಸೇರುವ ಮೊದಲು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹಣಕಾಸು ನಿಧಿಗೆ (IMF) ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿ ಸೇರಬೇಕು.
• ​ಮತದಾನದ ಅಧಿಕಾರ: ಇದು ಜನಸಂಖ್ಯೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿಲ್ಲ, ಬದಲಿಗೆ ಆರ್ಥಿಕ ಷೇರುಪಾಲುದಾರಿಕೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ; USA ವಾಸ್ತವಿಕವಾಗಿ ವೀಟೋ (Veto) ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.

ಉಜ್ಬೇಕಿಸ್ತಾನ್

ಭೂಗೋಳಶಾಸ್ತ್ರ

ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿ :

ಭಾರತ ಮತ್ತು ಉಜ್ಬೇಕಿಸ್ತಾನ್ ತಮ್ಮ ಕಾರ್ಯತಂತ್ರದ ಪಾಲುದಾರಿಕೆಯನ್ನು (Strategic partnership) ವಿಸ್ತರಿಸಲು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡಿವೆ.

​ಉಜ್ಬೇಕಿಸ್ತಾನ್ ಬಗ್ಗೆ:

• ​ಇದು 30.8 ಮಿಲಿಯನ್ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಮಧ್ಯ ಏಷ್ಯಾದ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಹೊಂದಿರುವ ದೇಶವಾಗಿದೆ.
• ​ಇದು ಕಝಾಕಿಸ್ತಾನ್, ತುರ್ಕಮೆನಿಸ್ತಾನ್, ಕಿರ್ಗಿಸ್ತಾನ್, ತಜಕಿಸ್ತಾನ್ ಮತ್ತು ಅಫ್ಘಾನಿಸ್ತಾನದೊಂದಿಗೆ ತನ್ನ ಗಡಿಗಳನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಂಡಿದೆ.
• ​ಇದರ ಆರ್ಥಿಕತೆಯು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಸರಕು ರಫ್ತುಗಳ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿತವಾಗಿದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಜಾಗತಿಕ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿನ ಬೆಲೆಗಳ ಏರಿಳಿತಗಳು ಇದರ ಆರ್ಥಿಕತೆಯ ಮೇಲೆ ತ್ವರಿತ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುತ್ತವೆ.
• ​ತಾಷ್ಕೆಂಟ್ (Tashkent) ಇದರ ರಾಜಧಾನಿ ಮತ್ತು ಅತಿದೊಡ್ಡ ನಗರವಾಗಿದೆ.
• ​ಪ್ರಮುಖ ನದಿಗಳು: ಅಮು ದರಿಯಾ (Amu Darya) ಮತ್ತು ಸಿರ್ ದರಿಯಾ (Syr Darya).

ಝೀರೋ ಡಿಫೆಕ್ಟ್, ಝೀರೋ ಎಫೆಕ್ಟ್ (ZED) ಪ್ರಮಾಣೀಕರಣ ಯೋಜನೆ

ಆರ್ಥಿಕತೆ

​ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿ :

ಸೂಕ್ಷ್ಮ, ಸಣ್ಣ ಮತ್ತು ಮಧ್ಯಮ ಉದ್ಯಮಗಳ ಸಚಿವಾಲಯವು MSME ಸುಸ್ಥಿರ (ಝೀರೋ ಡಿಫೆಕ್ಟ್, ಝೀರೋ ಎಫೆಕ್ಟ್ – ZED) ಪ್ರಮಾಣೀಕರಣ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುತ್ತಿದೆ.

​ಝೀರೋ ಡಿಫೆಕ್ಟ್, ಝೀರೋ ಎಫೆಕ್ಟ್ ಪ್ರಮಾಣೀಕರಣ ಯೋಜನೆ –

• ​ಅನುಷ್ಠಾನ – ಸೂಕ್ಷ್ಮ, ಸಣ್ಣ ಮತ್ತು ಮಧ್ಯಮ ಉದ್ಯಮಗಳ ಸಚಿವಾಲಯ (MSME – Ministry of Micro, Small and Medium Enterprises).
• ​ಪ್ರಾರಂಭ – 2016
• ​ಉದ್ದೇಶ – ಯಾವುದೇ ಕಾರಣಕ್ಕೂ ಗ್ರಾಹಕರು ತಿರಸ್ಕರಿಸದಂತಹ ಉನ್ನತ ಗುಣಮಟ್ಟದ ಉತ್ಪನ್ನಗಳನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸುವ (Zero Defect – ಶೂನ್ಯ ದೋಷ) ಮತ್ತು ಪರಿಸರದ ಮೇಲೆ ಯಾವುದೇ ದುಷ್ಪರಿಣಾಮ ಬೀರದಂತಹ (Zero Effect – ಶೂನ್ಯ ಪರಿಣಾಮ) ಉತ್ಪಾದನಾ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಭಾರತೀಯ MSME ಗಳನ್ನು ಪ್ರೇರೇಪಿಸುವುದು.

ಮೇಘ ಚಿರತೆ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಕ್ರಿಯಾ ಯೋಜನೆ (CAP)

ಪರಿಸರ

​ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿ :

ಇತ್ತೀಚೆಗೆ, ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮೇಘ ಚಿರತೆ (ಕ್ಲೌಡೆಡ್ ಲೆಪರ್ಡ್) ದಿನದ (ಆಗಸ್ಟ್ 4) ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಮೇಘ ಚಿರತೆ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಕ್ರಿಯಾ ಯೋಜನೆ (CAP – Clouded Leopard Conservation Action Plan) ಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಾಯಿತು.

ಮೇಘ ಚಿರತೆ (ನಿಯೋಫೆಲಿಸ್ ನೆಬ್ಯುಲೋಸಾ) :

• ​ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳು: ಇದು ಮಧ್ಯಮ ಗಾತ್ರದ ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಮರಗಳ ಮೇಲೆ ವಾಸಿಸುವ (Arboreal) ಕಾಡುಬೆಕ್ಕಾಗಿದೆ.
• ​ಇದು ತನ್ನ ದೇಹದ ಮೇಲಿರುವ ದೊಡ್ಡ ಮೋಡದ ಆಕಾರದ ಗುರುತುಗಳು, ಉದ್ದವಾದ ಕೋರೆಹಲ್ಲುಗಳು ಮತ್ತು ಅಸಾಧಾರಣವಾದ ಉದ್ದದ ಬಾಲಕ್ಕೆ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದೆ.
• ​ಇದು ರಾತ್ರಿಯ ವೇಳೆಯಲ್ಲಿ ಬೇಟೆಯಾಡುವ (Nocturnal hunter) ಪ್ರಾಣಿಯಾಗಿದೆ. ಜಿಂಕೆಗಳು, ಮಂಗಗಳು, ಮುಳ್ಳುಹಂದಿಗಳು, ಚಿಪ್ಪುಹಂದಿಗಳು ಮತ್ತು ಅಳಿಲುಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ ವಿವಿಧ ಮರವಾಸಿ ಹಾಗೂ ಭೂವಾಸಿ ಪ್ರಾಣಿಗಳನ್ನು ಇದು ಬೇಟೆಯಾಡಿ ತಿನ್ನುತ್ತದೆ.
• ​ಆವಾಸಸ್ಥಾನ ಮತ್ತು ಹರಡುವಿಕೆ: ಇದು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಉಷ್ಣವಲಯದ ಕಾಡುಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಆದರೂ, ದ್ವಿತೀಯಕ ಅರಣ್ಯಗಳು, ಒಣ ಕಾಡುಗಳು, ಮ್ಯಾಂಗ್ರೋವ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಹಿಮಾಲಯದಲ್ಲಿ 3,500 ಮೀಟರ್‌ಗಿಂತ ಎತ್ತರದ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲೂ ಸಹ ಇದು ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ.
• ​ಇದು ನೇಪಾಳದ ಹಿಮಾಲಯದ ತಪ್ಪಲಿನಿಂದ ಹಿಡಿದು ಆಗ್ನೇಯ ಏಷ್ಯಾದ ಮುಖ್ಯಭೂಮಿಯ ಮೂಲಕ ಚೀನಾದವರೆಗೂ ಹರಡಿದೆ.
• ​ಇದು ತೈವಾನ್‌ನಲ್ಲಿ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಅಳಿದುಹೋಗಿದೆ (Extinct). ವಿಯೆಟ್ನಾಂ, ಚೀನಾ ಮತ್ತು ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಇದರ ಸಂಖ್ಯೆಯು ತೀವ್ರವಾಗಿ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿದ್ದು, ಸ್ಥಳೀಯವಾಗಿ ಅಳಿವಿನಂಚಿನಲ್ಲಿದೆ (Extirpation).
• ​ಬೆದರಿಕೆಗಳು: ತ್ವರಿತಗತಿಯ ಅರಣ್ಯನಾಶ ಮತ್ತು ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ಆವಾಸಸ್ಥಾನದ ನಷ್ಟ ಮತ್ತು ಛಿದ್ರೀಕರಣವು ಪ್ರಮುಖ ಬೆದರಿಕೆಗಳಾಗಿವೆ. ಆದರೆ, ವನ್ಯಜೀವಿ ವ್ಯಾಪಾರಕ್ಕಾಗಿ ನಡೆಯುವ ಅಕ್ರಮ ಬೇಟೆ ಮತ್ತು ಉರುಳು ಹಾಕುವುದು (Snaring) ಇವುಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ಕ್ಷೀಣಿಸಲು ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಕಾರಣವಾಗಿ ಉಳಿದಿದೆ.

​ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಸ್ಥಿತಿ –

• ​ಇದನ್ನು ಅಳಿವಿನಂಚಿನಲ್ಲಿರುವ ವನ್ಯಜೀವಿ ಮತ್ತು ಸಸ್ಯವರ್ಗದ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವ್ಯಾಪಾರ ಸಮಾವೇಶದ (CITES) ಅನುಭಂದ I ರಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಲಾಗಿದೆ.
• ​ಅಳಿವಿನಂಚಿನಲ್ಲಿರುವ ಪ್ರಭೇದಗಳ IUCN ಕೆಂಪು ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಮೇಘ ಚಿರತೆಯನ್ನು ‘ದುರ್ಬಲ’ (Vulnerable) ಎಂದು ವರ್ಗೀಕರಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಮೇಘ ಚಿರತೆ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಕ್ರಿಯಾ ಯೋಜನೆ (CAP) ಬಗ್ಗೆ –

• ​ಇದನ್ನು ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರ – ಜಾಗತಿಕ ಪರಿಸರ ಸೌಲಭ್ಯ (GEF) – ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ (UNDP) ಜಂಟಿ ಉಪಕ್ರಮದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ.
• ​ಇದು ಆವಾಸಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು ಭದ್ರಪಡಿಸಲು, ಅರಣ್ಯ ಸಂಪರ್ಕವನ್ನು ಮರುಸ್ಥಾಪಿಸಲು, ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆಯನ್ನು ಬಲಪಡಿಸಲು ಮತ್ತು ಈ ಪ್ರಭೇದದ ಸಂರಕ್ಷಣೆಗಾಗಿ ಸ್ಥಳೀಯ ಸಮುದಾಯಗಳನ್ನು ಸಬಲೀಕರಣಗೊಳಿಸಲು ಸಮಗ್ರ ಚೌಕಟ್ಟನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ.

IARC ನಿಂದ ಕ್ಯಾನ್ಸರ್‌ಕಾರಕ ಎಂದು ವರ್ಗೀಕರಿಸಲಾದ ಮೂರು ಸಾಮಾನ್ಯ ಔಷಧಿಗಳು

ವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ

ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿ :

ಕ್ಯಾನ್ಸರ್ ಮೇಲಿನ ಸಂಶೋಧನೆಗಾಗಿನ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂಸ್ಥೆ (IARC) ಯು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಸೂಚಿಸಲಾಗುವ ಮೂರು ಔಷಧಿಗಳಾದ ಹೈಡ್ರೋಕ್ಲೋರೋಥಿಯಾಜೈಡ್, ವೊರಿಕೊನಜೋಲ್ ಮತ್ತು ಟ್ಯಾಕ್ರೋಲಿಮಸ್ಗಳನ್ನು ಗುಂಪು 1 (ಮಾನವರಲ್ಲಿ ಕ್ಯಾನ್ಸರ್‌ಕಾರಕ) ಎಂದು ವರ್ಗೀಕರಿಸಿದೆ.

ವರ್ಗೀಕರಿಸಿದ ಔಷಧಿಗಳ ​ಬಗ್ಗೆ :

• ​ಹೈಡ್ರೋಕ್ಲೋರೋಥಿಯಾಜೈಡ್: ಇದನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಅಧಿಕ ರಕ್ತದೊತ್ತಡಕ್ಕೆ (BP) ಚಿಕಿತ್ಸೆ ನೀಡಲು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
• ​ವೊರಿಕೊನಜೋಲ್: ಇದು ಗಂಭೀರವಾದ ಆಕ್ರಮಣಕಾರಿ ಶಿಲೀಂಧ್ರಗಳ (ಫಂಗಲ್) ಸೋಂಕನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಲು ಬಳಸುವ ಶಿಲೀಂಧ್ರನಾಶಕ (ಆಂಟಿಫಂಗಲ್) ಔಷಧಿಯಾಗಿದೆ.
• ​ಟ್ಯಾಕ್ರೋಲಿಮಸ್: ಇದು ರೋಗನಿರೋಧಕ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಕುಗ್ಗಿಸುವ ಔಷಧಿಯಾಗಿದ್ದು (ಇಮ್ಯುನೊಸಪ್ರೆಸೆಂಟ್), ಕಸಿ ಮಾಡಿದ ಅಂಗಗಳನ್ನು ದೇಹವು ತಿರಸ್ಕರಿಸುವುದನ್ನು ತಡೆಯಲು ಇದನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

​ಕ್ಯಾನ್ಸರ್ ಮೇಲಿನ ಸಂಶೋಧನೆಗಾಗಿನ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂಸ್ಥೆ (IARC) :

• ​ಇದು ವಿಶ್ವ ಆರೋಗ್ಯ ಸಂಸ್ಥೆ (WHO) ಯ ವಿಶೇಷವಾದ, ಅಂತರ-ಸರ್ಕಾರಿ ಕ್ಯಾನ್ಸರ್ ಸಂಶೋಧನಾ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ.
• ​ಸ್ಥಾಪನೆ: 1965
• ​ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿ: ಲಿಯಾನ್, ಫ್ರಾನ್ಸ್
• ​ಕಾರ್ಯಗಳು – ಇದು ಮಾನವರಲ್ಲಿ ಕ್ಯಾನ್ಸರ್‌ಗೆ ಕಾರಣವಾಗುವ, ತಡೆಗಟ್ಟಬಹುದಾದ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಲು ಪರಿಸರ, ಔದ್ಯೋಗಿಕ ಮತ್ತು ಜೀವನಶೈಲಿಯ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ ಮಾಡುತ್ತದೆ.

ಅಟಲ್ ನಗರ ನವೀಕರಣ ಮತ್ತು ಪರಿವರ್ತನಾ ಮಿಷನ್ (AMRUT)

ಸರ್ಕಾರಿ ಯೋಜನೆಗಳು

ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿ :

ಅಮೃತ್ 2.0 (AMRUT 2.0)  ಅಡಿಯಲ್ಲಿನ ಒಳಚರಂಡಿ ಮತ್ತು ಕೊಳಚೆ ನೀರು (ಸೆಪ್ಟೇಜ್) ನಿರ್ವಹಣಾ ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ವೇಗಗೊಳಿಸುವಂತೆ ಸಂಸದೀಯ ಸ್ಥಾಯಿ ಸಮಿತಿಯು ಸರ್ಕಾರವನ್ನು ಕೇಳಿದೆ. 594 ಯೋಜನೆಗಳಲ್ಲಿ ಕೇವಲ 104 (17.5%) ಮಾತ್ರ ಪೂರ್ಣಗೊಂಡಿದ್ದು, ಶೇ. 67 ರಷ್ಟು ಯೋಜನೆಗಳು ಇನ್ನೂ ಪ್ರಗತಿಯಲ್ಲಿವೆ ಎಂದು ಅದು ತಿಳಿಸಿದೆ.

​ಅಟಲ್ ನಗರ ನವೀಕರಣ ಮತ್ತು ಪರಿವರ್ತನಾ ಮಿಷನ್ ಬಗ್ಗೆ :

• ಪ್ರಾರಂಭ : ​ಇದನ್ನು ಜೂನ್ 2015 ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಾಯಿತು.
• ವಿಸ್ತೃತ ರೂಪ : AMRUT – Atal Mission for Rejuvenation and Urban Transformation – ​ಅಟಲ್ ನಗರ ನವೀಕರಣ ಮತ್ತು ಪರಿವರ್ತನಾ ಮಿಷನ್
• ​ಹಣಕಾಸು ವ್ಯವಸ್ಥೆ – ಇದು ಕೇಂದ್ರ ಪ್ರಾಯೋಜಿತ ಯೋಜನೆಯಾಗಿದೆ.
• ​ಉದ್ದೇಶ – ಇದು ನೀರು ಸರಬರಾಜು, ಒಳಚರಂಡಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆ, ನಗರ ಸಾರಿಗೆ ಮತ್ತು ಉದ್ಯಾನವನಗಳಂತಹ ಮೂಲಭೂತ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುವ ಗುರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.
• ​ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ – ಇದು ಜನರಿಗೆ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಬಡವರಿಗೆ ಉತ್ತಮ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ನೀಡುವ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುವತ್ತ ಗಮನಹರಿಸಿದೆ.

ಅಮೃತ 2.0 :

• ​ಇದನ್ನು ಅಕ್ಟೋಬರ್ 1, 2021 ರಂದು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಾಯಿತು.
• ​ಇದು ಎಲ್ಲಾ ನಗರ ಸ್ಥಳೀಯ ಸಂಸ್ಥೆಗಳನ್ನು (ULBs) ಒಳಗೊಂಡಿದೆ ಮತ್ತು ನಗರಗಳನ್ನು ಜಲ ಸುರಕ್ಷಿತ ಹಾಗೂ ಸ್ವಾವಲಂಬಿಯನ್ನಾಗಿ ಮಾಡುವ ಗುರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.

ಉತ್ತಮ ತೊಗರಿ ತಳಿಗಳು

ಆರ್ಥಿಕತೆ

ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿ :

ಭಾರತೀಯ ಕೃಷಿ ಸಂಶೋಧನಾ ಮಂಡಳಿ (ICAR) ಯು ತೊಗರಿಯ (Cajanus cajan L. Millsp.) ‘ಆಶಾ’ ತಳಿಯ ಭಾರತದ ಮೊದಲ ಸಂಪೂರ್ಣ ಟಿಪ್ಪಣಿಯುಕ್ತ (Fully annotated) ಟೆಲೋಮಿಯರ್ ನಿಂದ ಟೆಲೋಮಿಯರ್ (T2T – telomere-to-telomere) ಉಲ್ಲೇಖ ಜೀನೋಮ್ ಅನ್ನು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದೆ.

ಟೆಲೋಮಿಯರ್ ನಿಂದ ಟೆಲೋಮಿಯರನ ​ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ :

ಇದು ಅಧಿಕ ಇಳುವರಿ ನೀಡುವ, ಹವಾಮಾನ ವೈಪರೀತ್ಯ ತಡೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಮತ್ತು ಪೌಷ್ಟಿಕಾಂಶ-ಭರಿತ ತೊಗರಿ ತಳಿಗಳ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ಅನುವು ಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತದೆ. ಈ ಮೂಲಕ ಭಾರತದ ಆಹಾರ ಮತ್ತು ಪೌಷ್ಟಿಕಾಂಶ ಭದ್ರತೆಯನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುತ್ತದೆ.

​ತೊಗರಿ (Pigeonpea) ಬಗ್ಗೆ :

• ​ಇದು ಉಷ್ಣವಲಯ ಮತ್ತು ಉಪೋಷ್ಣವಲಯದಾದ್ಯಂತ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಬೆಳೆಯಲಾಗುವ ಪ್ರಮುಖ ದ್ವಿದಳ ಧಾನ್ಯದ (Pulse crop) ಬೆಳೆಯಾಗಿದೆ.
• ​ಇದನ್ನು ಪ್ರಧಾನವಾಗಿ ಮಳೆಯಾಶ್ರಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.
• ​ಇದು ಅಸಮರ್ಪಕ ಮಳೆ, ಕಳಪೆ ಸಸಿ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಮತ್ತು ಮೊಳಕೆಯೊಡೆಯುವ ಸಮಯದಲ್ಲಿನ ತೇವಾಂಶದ ಕೊರತೆಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾಗಿರುತ್ತದೆ.
• ​ಜಾಗತಿಕ ಉತ್ಪಾದಕರು: ಮ್ಯಾನ್ಮಾರ್, ಮಲಾವಿ, ಕೀನ್ಯಾ, ಉಗಾಂಡಾ, ಹೈಟಿ, ಡೆಮಾಕ್ರಟಿಕ್ ರಿಪಬ್ಲಿಕ್ ಆಫ್ ಕಾಂಗೋ ಮತ್ತು ನೇಪಾಳ, ಇತ್ಯಾದಿ.
• ​ಭಾರತದ ಪ್ರಮುಖ ಉತ್ಪಾದಕ ರಾಜ್ಯಗಳು: ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶ, ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶ, ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ, ಬಿಹಾರ, ಕರ್ನಾಟಕ ಮತ್ತು ಜಾರ್ಖಂಡ್.
• ​ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ: ಇದನ್ನು ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿ ‘ಅರ್ಹರ್’ ಅಥವಾ ‘ತೂರ್’ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಇದು ಭಾರತದ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಮುಖ ದ್ವಿದಳ ಧಾನ್ಯ ಬೆಳೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ.
• ​ಇದು ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರೋಟೀನ್ ಅಂಶಕ್ಕೆ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ದೀರ್ಘಕಾಲದಿಂದ ಭಾರತೀಯ ಉಪಖಂಡದಾದ್ಯಂತ ಪ್ರಮುಖ ಆಹಾರವಾಗಿದ್ದು, ಲಕ್ಷಾಂತರ ಜನರಿಗೆ ಪ್ರಮುಖ ಪೌಷ್ಟಿಕಾಂಶವನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತಿದೆ.

​ದ್ವಿದಳ ಧಾನ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ‘ಆತ್ಮನಿರ್ಭರತೆ’ಗಾಗಿ ಮಿಷನ್ :

• ​ಪ್ರಾರಂಭ – 2025-26 ರಿಂದ 2030-31 ರವರೆಗೆ
• ​ಉದ್ದೇಶ – ದ್ವಿದಳ ಧಾನ್ಯಗಳ ಉತ್ಪಾದನೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ವಾವಲಂಬನೆ ಸಾಧಿಸುವುದು.
• ​ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ – ಸುಧಾರಿತ ಬೀಜಗಳು, ಬೆಳೆಯುವ ಪ್ರದೇಶದ ವಿಸ್ತರಣೆ, ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಅಳವಡಿಕೆ, ಖಚಿತವಾದ ಖರೀದಿ ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚಿನ ಕೊಯ್ಲಿನ-ನಂತರದ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯಗಳ ಮೂಲಕ ಆಮದು ಅವಲಂಬನೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವುದು ಮತ್ತು ರೈತರ ಆದಾಯವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವ ಗುರಿಯನ್ನು ಇದು ಹೊಂದಿದೆ.

ಆಫ್ರಿಕನ್ ಹಂದಿ ಜ್ವರ

ಆರೋಗ್ಯ

ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿ :

ಭಾರತೀಯ ಕೃಷಿ ಸಂಶೋಧನಾ ಮಂಡಳಿ (ICAR) ಯು ಹಂದಿಗಳಿಗಾಗಿ ಭಾರತದ ಮೊಟ್ಟಮೊದಲ ದೇಶೀಯ ‘MA-104 ಸೆಲ್ ಲೈನ್-ಆಧಾರಿತ ಲೈವ್ ಅಟೆನ್ಯುಯೇಟೆಡ್ ಆಫ್ರಿಕನ್ ಹಂದಿ ಜ್ವರ (ASF) ಲಸಿಕೆ’ಯನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದೆ.

​ಆಫ್ರಿಕನ್ ಹಂದಿ ಜ್ವರ (ASF – African Swine Fever) ಬಗ್ಗೆ :

• ​ಇದು ಆಫ್ರಿಕನ್ ಹಂದಿ ಜ್ವರ ವೈರಸ್ (ASFV) ನಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ಹೆಚ್ಚು ಸಾಂಕ್ರಾಮಿಕವಾದ ಗಡಿಯಾಚೆಗಿನ ಪ್ರಾಣಿ ರೋಗವಾಗಿದೆ. ಇದು ಸಾಕು ಹಂದಿಗಳು ಮತ್ತು ಕಾಡು ಹಂದಿಗಳ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುತ್ತದೆ.
• ​ಇದು ಮನುಷ್ಯರಿಗೆ ಹರಡುವುದಿಲ್ಲ.
• ​1909 ರಲ್ಲಿ ಕೀನ್ಯಾದಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಪತ್ತೆಯಾದ ಈ ರೋಗವು, ಈಗ ಆಫ್ರಿಕಾ, ಯುರೋಪ್ ಮತ್ತು ಏಷ್ಯಾದಾದ್ಯಂತ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ.
• ​ಇದು 2020 ರಲ್ಲಿ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಪತ್ತೆಯಾಯಿತು.
• ​ಇದು ಸೋಂಕಿತ ಹಂದಿಗಳು, ಕಲುಷಿತ ಹಂದಿಮಾಂಸದ ಉತ್ಪನ್ನಗಳು, ಕಾಡು ಹಂದಿಗಳು ಮತ್ತು ಮೆದು ಉಣ್ಣೆಗಳ ನೇರ ಸಂಪರ್ಕದ ಮೂಲಕ ಹರಡುತ್ತದೆ.
• ​ಈ ರೋಗವು ಅತಿಯಾದ ಜ್ವರ, ರಕ್ತಸ್ರಾವ ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚಿನ ಮರಣ ಪ್ರಮಾಣದ (Mortality rates) ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.

​ಇ-ಪ್ರತ್ಯಾರೋಪಣ್ ಪೋರ್ಟಲ್

ರಾಜಕೀಯ

ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿ :

ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಅಂಗದಾನ ಮತ್ತು ಕಸಿಗಾಗಿ ಒಂದು ಏಕೀಕೃತ ಡಿಜಿಟಲ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಅಂಗ ಮತ್ತು ಅಂಗಾಂಶ ಕಸಿ ಸಂಸ್ಥೆ (NOTTO – National Organ and Tissue Transplant Organisation) ಯು NOTTO ಮೊಬೈಲ್ ಅಪ್ಲಿಕೇಶನ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಇ-ಪ್ರತ್ಯಾರೋಪಣ್ ಪೋರ್ಟಲ್ ಅನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದೆ.

​ಇ-ಪ್ರತ್ಯಾರೋಪಣ್ ಪೋರ್ಟಲ್ ಬಗ್ಗೆ :

• ​ಇದು ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ಕುಟುಂಬ ಕಲ್ಯಾಣ ಸಚಿವಾಲಯದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಅಂಗ ಮತ್ತು ಅಂಗಾಂಶ ಕಸಿ ಸಂಸ್ಥೆ (NOTTO) ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದ ಒಂದು ಕೇಂದ್ರೀಕೃತ ಡಿಜಿಟಲ್ ವೇದಿಕೆಯಾಗಿದೆ.
• ​ಉದ್ದೇಶ – ಭಾರತದ ಅಂಗದಾನ ಮತ್ತು ಕಸಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಡಿಜಿಟಲೀಕರಣಗೊಳಿಸುವುದು.

​ ಪ್ರಮುಖ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯಗಳು :

• ​ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತ ಹಂಚಿಕೆ: ಮಾನವ ಹಸ್ತಕ್ಷೇಪ ಅಥವಾ ತಾರತಮ್ಯವನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕಿ, ಅಲ್ಗಾರಿದಮ್‌ಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಅಂಗಗಳನ್ನು ಪಾರದರ್ಶಕವಾಗಿ ಹಂಚಿಕೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ.
• ​ಏಕೀಕೃತ ನೋಂದಣಿ: ಆಸ್ಪತ್ರೆ, ರಾಜ್ಯ, ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ನೈಜ-ಸಮಯದ ಕಾಯುವಿಕೆ ಪಟ್ಟಿಗಳನ್ನು ಸಮನ್ವಯಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ.
• ​ನೇರ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ: ಹಸಿರು ಕಾರಿಡಾರ್‌ಗಳ ಮೂಲಕ ಅಂಗಗಳ ಸಾಗಾಟವನ್ನು ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ ಮಾಡಲು NOTTO ಅಪ್ಲಿಕೇಶನ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಸಂಯೋಜನೆ ಹೊಂದಿದೆ.
• ​ತುರ್ತು ಆದ್ಯತೆ: ಇದು ತಕ್ಷಣದ, ಜೀವ ಉಳಿಸುವ ಹೊಂದಾಣಿಕೆಗಾಗಿ “ಅತಿ ತುರ್ತು” ಪ್ರಕರಣಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಲು ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳಿಗೆ ಅವಕಾಶ ನೀಡುತ್ತದೆ.

ದೆಹಲಿ ಲಕ್ಷ್ಮಿ ಯೋಜನೆ

ಸರ್ಕಾರಿ ಯೋಜನೆಗಳು

ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿ :

ದೆಹಲಿ ಲಕ್ಷ್ಮಿ ಯೋಜನೆಗಾಗಿ ಆನ್‌ಲೈನ್ ನೋಂದಣಿ ಪೋರ್ಟಲ್ ಅನ್ನು ತೆರೆಯಲಾಗಿದೆ.

​ಯೋಜನೆಯ ಬಗ್ಗೆ :

• ಪ್ರಾರಂಭ : ಇದನ್ನು ಜುಲೈ 2026 ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಾಗಿದೆ.
• ​ಉದ್ದೇಶ – ಆರ್ಥಿಕವಾಗಿ ಹಿಂದುಳಿದ ವರ್ಗಗಳ ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಪ್ರತಿ ತಿಂಗಳು ₹2,500 ಒದಗಿಸುವುದು. ಇದು ₹5,110 ಕೋಟಿ ಬಜೆಟ್‌ನೊಂದಿಗೆ 17 ಲಕ್ಷಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಫಲಾನುಭವಿಗಳನ್ನು ತಲುಪುವ ಗುರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.

​ಯೋಜನೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶಗಳು :

• ​ಅರ್ಹತೆ: 10 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ದೆಹಲಿಯ ನಿವಾಸಿಯಾಗಿರಬೇಕು, 21-60 ವಯಸ್ಸಿನವರಾಗಿರಬೇಕು ಮತ್ತು ವಾರ್ಷಿಕ ಕೌಟುಂಬಿಕ ಆದಾಯ ₹2.5 ಲಕ್ಷಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಇರಬೇಕು. ಪ್ರತಿ ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ಅರ್ಹರಾದ ಹಿರಿಯ ಮಹಿಳೆಗೆ ಮಾತ್ರ ಅವಕಾಶವಿದೆ.
• ​ಹೊರಗಿಡುವಿಕೆಗಳು: ತೆರಿಗೆದಾರರು, ಸರ್ಕಾರಿ ನೌಕರರು, ಪಿಂಚಣಿ ಪಡೆಯುವವರು ಮತ್ತು ಮೂರಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಮಕ್ಕಳಿರುವ ಕುಟುಂಬಗಳನ್ನು ಈ ಯೋಜನೆಯಿಂದ ಹೊರಗಿಡಲಾಗಿದೆ.
• ​ಆಡಳಿತ: ಸ್ಥಳೀಯ ಶಾಸಕರು (MLA) ಅಥವಾ ಸಂಸದರಿಂದ (MP) ಕಡ್ಡಾಯ ಶಿಫಾರಸು ಪತ್ರದ ಅಗತ್ಯವಿದೆ ಮತ್ತು ಇದು 4-ಹಂತದ ಡಿಜಿಟಲ್ ಪರಿಶೀಲನೆಯನ್ನು ಬಳಸುತ್ತದೆ.
• ​ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ: ಇದು ಆರ್ಥಿಕ ಸೇರ್ಪಡೆ ಮತ್ತು ಮಹಿಳೆಯರ ಸ್ವಾಯತ್ತತೆಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ರಾಜಕೀಯ ಹಸ್ತಕ್ಷೇಪ (MLA/MP ಪತ್ರಗಳು) ಮತ್ತು ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಾದ ಹೊರಗಿಡುವಿಕೆಯ ಮಾನದಂಡಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಟೀಕೆಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸುತ್ತಿದೆ.

​ಗ್ಲಾವ್ ಸರೋವರವು ಭಾರತದ 101ನೇ ರಾಮ್ಸರ್ ತಾಣವಾಗಿದೆ

ಪರಿಸರ

ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿ :

ಭಾರತದ ಮತ್ತೊಂದು ಜೌಗು ಪ್ರದೇಶವಾದ ಅರುಣಾಚಲ ಪ್ರದೇಶದ ಗ್ಲಾವ್ ಸರೋವರವನ್ನು ರಾಮ್ಸರ್ ತಾಣವಾಗಿ ಜಾಗತಿಕ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಜೌಗು ಪ್ರದೇಶಗಳ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಲಾಗಿದೆ.

​ಗ್ಲಾವ್ ಸರೋವರದ ಬಗ್ಗೆ : 

• ​ಸ್ಥಳ: ಅರುಣಾಚಲ ಪ್ರದೇಶದ ಲೋಹಿತ್ ಜಿಲ್ಲೆ.
• ​ಇದನ್ನು ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಭಾರತದ 101ನೇ ರಾಮ್ಸರ್ ತಾಣವಾಗಿ ಘೋಷಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈ ಮೂಲಕ ಈ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮನ್ನಣೆ ಪಡೆದ ರಾಜ್ಯದ ಮೊಟ್ಟಮೊದಲ ಜೌಗು ಪ್ರದೇಶ ಇದಾಗಿದೆ.

​ಪರಿಸರ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ :

• ​ಇದು ಪೂರ್ವ ಹಿಮಾಲಯದ ಕಮ್ಲಾಂಗ್ ಹುಲಿ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶ ಮತ್ತು ವನ್ಯಜೀವಿ ಅಭಯಾರಣ್ಯದ ದಟ್ಟವಾದ ಕಾಡಿನ ನಡುವೆ ಇರುವ ಎತ್ತರದ ಸಿಹಿನೀರಿನ ಸರೋವರವಾಗಿದೆ.
• ​ಜೀವವೈವಿಧ್ಯತೆಯ ಬಿಸಿತಾಣ: ಈ ಜೌಗು ಪ್ರದೇಶ ಮತ್ತು ಅದರ ಜಲಾನಯನ ಪ್ರದೇಶವು ಅತ್ಯಂತ ಶ್ರೀಮಂತ ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು 150 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಮರಗಳ ಪ್ರಭೇದಗಳು ಮತ್ತು 49 ಆರ್ಕಿಡ್ ಪ್ರಭೇದಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.
• ​ವನ್ಯಜೀವಿ ಅಭಯಾರಣ್ಯ: ಇದು ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಪಕ್ಷಿ ಮತ್ತು ಜೀವವೈವಿಧ್ಯ ಪ್ರದೇಶವಾಗಿ (IBA) ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ.
• ​ಇದು ತೀವ್ರ ಅಳಿವಿನಂಚಿನಲ್ಲಿರುವ ಬಿಳಿ ಹೊಟ್ಟೆಯ ಹೆರಾನ್ ಪಕ್ಷಿಗಳಿಗೆ ಚಳಿಗಾಲದ ಪ್ರಮುಖ ಆಶ್ರಯ ತಾಣವಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ಜೊತೆಗೆ ಹುಲಿ, ಚಿರತೆ, ಮೇಘ ಚಿರತೆ ಮತ್ತು ಹಿಮ ಚಿರತೆ ಸೇರಿದಂತೆ ನಾಲ್ಕು ಬೃಹತ್ ಮಾರ್ಜಾಲ ಪ್ರಭೇದಗಳನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸುತ್ತದೆ.
• ​ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಬೇರುಗಳು: ಈ ಸರೋವರವು ಸ್ಥಳೀಯ ಮಿಶ್ಮಿ ಸಮುದಾಯಕ್ಕೆ ಪವಿತ್ರವಾದ ಮೌಲ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ರಕ್ಷಕ ದೇವತೆಗಳು ಇದರ ಪವಿತ್ರ ನೀರನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುತ್ತಾರೆ ಎಂಬುದು ಅವರ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ನಂಬಿಕೆಯಾಗಿದೆ.

ರಾಮ್ಸರ್ ಸಮಾವೇಶ:

• ​ರಾಮ್ಸರ್ ತಾಣವು ರಾಮ್ಸರ್ ಸಮಾವೇಶದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಎಂದು ಘೋಷಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಜೌಗು ಪ್ರದೇಶವಾಗಿದೆ.
• ​ರಾಮ್ಸರ್ ಸಮಾವೇಶ: ಇದು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಯ ಜೌಗು ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ಸಂರಕ್ಷಿಸಲು ಇರುವ ಅಂತರ-ಸರ್ಕಾರಿ ಒಪ್ಪಂದಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ.
• ​ಇದಕ್ಕೆ ಫೆಬ್ರವರಿ 2, 1971 ರಂದು ಇರಾನ್‌ನ ರಾಮ್ಸರ್‌ನಲ್ಲಿ ಸಹಿ ಹಾಕಲಾಯಿತು ಮತ್ತು 1975 ರಲ್ಲಿ ಇದು ಜಾರಿಗೆ ಬಂದಿತು.
• ​ಭಾರತವು 1982 ರಲ್ಲಿ ರಾಮ್ಸರ್ ಸಮಾವೇಶಕ್ಕೆ ಸಹಿ ಹಾಕಿತು.

​ರಾಮ್ಸರ್ ತಾಣಗಳ ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶಗಳು :

• ​ಒಟ್ಟು: 101 ತಾಣಗಳು (ಜೂನ್ 2026 ರ ಮಾಹಿತಿಯಂತೆ).
• ​ಏಷ್ಯಾದಲ್ಲಿಯೇ ಭಾರತವು ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ತಾಣಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.
• ​100ನೇ ತಾಣ: ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶದ ಜೈ ಪ್ರಕಾಶ್ ನಾರಾಯಣ್ ಪಕ್ಷಿಧಾಮ (ಸುರ್ಹಾ ತಾಲ್) (ಜೂನ್ 2026 ರಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಲಾಗಿದೆ).
• ​ಮೊದಲ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿರುವ ರಾಜ್ಯ: ತಮಿಳುನಾಡು (20 ತಾಣಗಳು), ನಂತರದ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶ (13 ತಾಣಗಳು).
• ​ಮೊದಲ ತಾಣಗಳು: 1981 ರಲ್ಲಿ ಸೇರ್ಪಡೆಯಾದ ಒಡಿಶಾದ ಚಿಲ್ಕಾ ಸರೋವರ ಮತ್ತು ರಾಜಸ್ಥಾನದ ಕಿಯೋಲಾಡಿಯೋ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನ.
• ​ಗಾತ್ರಗಳು: ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳದ ಸುಂದರ್‌ಬನ್ ಅತಿ ದೊಡ್ಡದಾಗಿದೆ. ಹಿಮಾಚಲ ಪ್ರದೇಶದ ರೇಣುಕಾ ಅತಿ ಚಿಕ್ಕದಾಗಿದೆ.

​ಮಾಂಟ್ರಿಯಕ್ಸ್ ರೆಕಾರ್ಡ್ (ಅಪಾಯದಲ್ಲಿರುವ ತಾಣಗಳು):

• ​ಇದು ಏನು: ಇದು ಮಾಲಿನ್ಯ ಅಥವಾ ಮಾನವನ ಹಸ್ತಕ್ಷೇಪದಿಂದಾಗಿ ಪರಿಸರ ನಾಶದ ಅಪಾಯವನ್ನು ಎದುರಿಸುತ್ತಿರುವ ರಾಮ್ಸರ್ ತಾಣಗಳ ಒಂದು ನೋಂದಣಿಯಾಗಿದೆ (Register).
• ​ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿರುವ ಭಾರತೀಯ ತಾಣಗಳು: ಕೇವಲ ಎರಡು ತಾಣಗಳು—ರಾಜಸ್ಥಾನದ ಕಿಯೋಲಾಡಿಯೋ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನ ಮತ್ತು ಮಣಿಪುರದ ಲೋಕ್ಟಾಕ್ ಸರೋವರ.
• ​ತೆಗೆದುಹಾಕಲ್ಪಟ್ಟ ತಾಣ: ಯಶಸ್ವಿ ಚೇತರಿಕೆಯ ನಂತರ ಚಿಲ್ಕಾ ಸರೋವರವನ್ನು ಈ ಪಟ್ಟಿಯಿಂದ ತೆಗೆದುಹಾಕಲಾಯಿತು.

ಉತ್ಕಲ್ಮಣಿ ಪಂಡಿತ್ ಗೋಪಬಂಧು ದಾಸ್

ಇತಿಹಾಸ

ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿ :

ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿ ದ್ರೌಪದಿ ಮುರ್ಮು ಅವರು ನವದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ ಉತ್ಕಲ್ಮಣಿ ಪಂಡಿತ್ ಗೋಪಬಂಧು ದಾಸ್ ಅವರ ಪ್ರತಿಮೆಯನ್ನು ಅನಾವರಣಗೊಳಿಸಿದರು.

ಪಂಡಿತ್ ಗೋಪಬಂಧು ದಾಸ್ ಅವರ ಬಗ್ಗೆ –

• ​ಇವರನ್ನು ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿ ಉತ್ಕಲ್ಮಣಿ (ಒಡಿಶಾದ ರತ್ನ) ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.
• ​ಇವರು ಒಡಿಶಾದ ಪ್ರಮುಖ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟಗಾರ, ಸಮಾಜ ಸುಧಾರಕ, ಶಿಕ್ಷಣತಜ್ಞ, ಕವಿ ಮತ್ತು ಪತ್ರಕರ್ತರಾಗಿದ್ದರು.
• ​ಇವರು ಬಡವರ ಸೇವೆ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಉನ್ನತಿಗೆ ತಮ್ಮನ್ನು ಮುಡಿಪಾಗಿಟ್ಟಿದ್ದರು.
• ​ಶಿಕ್ಷಣದ ಮೂಲಕ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯವಾದಿ ಆದರ್ಶಗಳನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸಲು ಇವರು ಸಾಕ್ಷಿಗೋಪಾಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಸತ್ಯಬಾದಿ ಬನ ವಿದ್ಯಾಲಯವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು.
• ​ಇವರು 1917 ರಲ್ಲಿ ವಿಧಾನಪರಿಷತ್ತಿಗೆ ಆಯ್ಕೆಯಾದರು ಮತ್ತು ಭಾರತೀಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ (INC) ನ ಸದಸ್ಯರಾಗಿ ಭಾರತದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಚಳವಳಿಯಲ್ಲಿ ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದರು.
• ​ಇವರು 1919 ರಲ್ಲಿ ‘ದಿ ಸಮಾಜ’ (The Samaja) ಎಂಬ ಒಡಿಯಾ ದಿನಪತ್ರಿಕೆಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು. ಇದು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯತೆ ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಜಾಗೃತಿಯನ್ನು ಮೂಡಿಸುವ ಪ್ರಮುಖ ವೇದಿಕೆಯಾಯಿತು.
• ​ಇವರು ಒಡಿಯಾ ಸಾಹಿತ್ಯಕ್ಕೂ ಗಮನಾರ್ಹ ಕೊಡುಗೆಗಳನ್ನು ನೀಡಿದ್ದಾರೆ.
• ​ಇವರ ಗಮನಾರ್ಹ ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ ಅಬಕಾಶ ಚಿಂತಾ, ಗೋ-ಮಹಾತ್ಮ್ಯ, ನಚಿಕೇತ ಉಪಾಖ್ಯಾನ, ಕಾರಕಬಿತಾ, ಧರ್ಮಪದ ಮತ್ತು ಬಂದಿರ ಆತ್ಮಕಥಾ ಸೇರಿವೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನವು ಇವರು ರಾವೆನ್‌ಶಾ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ಇದ್ದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ರಚಿತವಾದವು.

ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ಲಸಿಕಾ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ (UIP)

ವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ

ಇದೀಗ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿ : 

ಕೇಂದ್ರ ಆರೋಗ್ಯ ಸಚಿವಾಲಯದ ಅಧ್ಯಯನದ ಪ್ರಕಾರ, ಭಾರತದ ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ಲಸಿಕಾ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ (UIP) ದಲ್ಲಿ ಹೆಕ್ಸಾವಲೆಂಟ್ ಲಸಿಕೆಯನ್ನು (Hexavalent vaccine) ಪರಿಚಯಿಸುವುದರಿಂದ ಬಾಲ್ಯದ ಲಸಿಕಾ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳ ದಕ್ಷತೆಯನ್ನು ಸುಧಾರಿಸಬಹುದು.

ಹೆಕ್ಸಾವಲೆಂಟ್ ಲಸಿಕೆಯ ​ಬಗ್ಗೆ :

• ​ಹೆಕ್ಸಾವಲೆಂಟ್ ಲಸಿಕೆಯು ಡಿಫ್ತೀರಿಯಾ, ಟೆಟನಸ್, ಪೆರ್ಟುಸಿಸ್ (ನಾಯಿಕೆಮ್ಮು), ಹೆಪಟೈಟಿಸ್ ಬಿ, ಪೋಲಿಯೊ ಮತ್ತು ಹಿಮೋಫಿಲಸ್ ಇನ್ಫ್ಲುಯೆಂಜಾ ಟೈಪ್ ಬಿ (Hib) ವಿರುದ್ಧ ಶಿಶುಗಳನ್ನು ಕೇವಲ ಒಂದೇ ಚುಚ್ಚುಮದ್ದಿನ ಮೂಲಕ ರಕ್ಷಿಸುವ ಒಂದು ಸಂಯೋಜಿತ ಲಸಿಕೆಯಾಗಿದೆ.
• ​ಇದು ಮುಂಚೂಣಿ ಆರೋಗ್ಯ ಕಾರ್ಯಕರ್ತರ ಕೆಲಸದ ಹೊರೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ, ಶಿತಲ ಸರಪಳಿ(Cold-chain) ನಿರ್ವಹಣೆಯ ಅಗತ್ಯತೆಗಳನ್ನು ತಗ್ಗಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಪೋಷಕರ ಅಥವಾ ಆರೈಕೆದಾರರ ಸಮಯವನ್ನು ಉಳಿಸುತ್ತದೆ.

​ಭಾರತದ ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ಲಸಿಕಾ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ (UIP) –

• ​ಪ್ರಾರಂಭ – ಭಾರತವು 1978 ರಲ್ಲಿ ವಿಸ್ತೃತ ರೋಗನಿರೋಧಕ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ (EPl – Expanded Programme on Immunization) ಅನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು, ನಂತರ 1985 ರಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ಲಸಿಕಾ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ (UIP – Universal Immunization Programme) ಎಂದು ಮರುನಾಮಕರಣ ಮಾಡಲಾಯಿತು.

​ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಮಾಹಿತಿ – ತೀವ್ರಗೊಳಿಸಿದ ಮಿಷನ್ ಇಂದ್ರಧನುಷ್ (IMI 5.0)

• ​ಅನುಷ್ಠಾನ – ಇದು ಕೇಂದ್ರ ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ಕುಟುಂಬ ಕಲ್ಯಾಣ ಸಚಿವಾಲಯದ ಪ್ರಮುಖ ವಾಡಿಕೆಯ ಲಸಿಕಾ ಅಭಿಯಾನವಾಗಿದೆ.
• ​ಉದ್ದೇಶ – ಇದು ದೇಶದಾದ್ಯಂತ ಲಸಿಕೆ ಪಡೆಯದ ಮತ್ತು ಅರ್ಧಕ್ಕೆ ಲಸಿಕೆ ಬಿಟ್ಟ ಮಕ್ಕಳು ಹಾಗೂ ಗರ್ಭಿಣಿಯರಿಗೆ ವಾಡಿಕೆಯ ಲಸಿಕಾ ಸೇವೆಗಳು ತಲುಪುವುದನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸುತ್ತದೆ.
• ​ವಿಶೇಷತೆ – ಈ ವರ್ಷ, ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ದೇಶದ ಎಲ್ಲಾ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಅಭಿಯಾನವನ್ನು ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಇದು 5 ವರ್ಷದವರೆಗಿನ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ (ಹಿಂದಿನ ಅಭಿಯಾನಗಳು 2 ವರ್ಷದವರೆಗಿನ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಮಾತ್ರ ಒಳಗೊಂಡಿದ್ದವು).
• ​2023 ರ ವೇಳೆಗೆ ದಡಾರ ಮತ್ತು ರುಬೆಲ್ಲಾ (Measles & Rubella) ನಿರ್ಮೂಲನೆ ಮಾಡುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ, ಈ ಲಸಿಕಾ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯನ್ನು ಸುಧಾರಿಸುವ ಬಗ್ಗೆ ವಿಶೇಷ ಗಮನಹರಿಸಲಾಗಿದೆ.

​ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಮಾಹಿತಿ – ಮಿಷನ್ ಇಂದ್ರಧನುಷ್

• ​ಪ್ರಾರಂಭ – 2014
• ​ಗುರಿ – ಎರಡು ವರ್ಷದವರೆಗಿನ ಮಕ್ಕಳು ಮತ್ತು ಗರ್ಭಿಣಿಯರಿಗೆ ಲಭ್ಯವಿರುವ ಎಲ್ಲಾ ಲಸಿಕೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ಲಸಿಕೆ ನೀಡುವುದನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು.

​ಮಿಷನ್ ಇಂದ್ರಧನುಷ್ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಒಳಗೊಂಡಿರುವ 12 ರೋಗಗಳು –

• ​ಬ್ಯಾಸಿಲಸ್ ಕಾಲ್ಮೆಟ್-ಗುರಿನ್ (BCG).
• ​ಡಿಫ್ತೀರಿಯಾ, ಪೆರ್ಟುಸಿಸ್ ಮತ್ತು ಟೆಟನಸ್ (DPT).
• ​ಟೆಟನಸ್ ಮತ್ತು ವಯಸ್ಕರ ಡಿಫ್ತೀರಿಯಾ (Td).
• ​ಬೈವೇಲೆಂಟ್ ಓರಲ್ ಪೋಲಿಯೊ ಲಸಿಕೆ (bOPV).
• ​ದಡಾರ-ರುಬೆಲ್ಲಾ (MR) ಲಸಿಕೆ.
• ​ಹೆಪಟೈಟಿಸ್ ಬಿ (Hep B).
• ​ಪೆಂಟಾವಲೆಂಟ್ — DPT + ಹೆಪಟೈಟಿಸ್ ಬಿ + ಹಿಮೋಫಿಲಸ್ ಇನ್ಫ್ಲುಯೆಂಜಾ ಟೈಪ್ ಬಿ (DPT + Hep B + Hib).
• ​ರೋಟಾವೈರಸ್ ಲಸಿಕೆ (RVV).
• ​ನ್ಯುಮೋಕಾಕಲ್ ಕಾಂಜುಗೇಟ್ ಲಸಿಕೆ (PCV).
• ​ಜಪಾನೀಸ್ ಎನ್ಸೆಫಾಲಿಟಿಸ್ (JE) ಲಸಿಕೆ.